Google
This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct
to make the world's books discoverablc onlinc.
It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct
to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr.
Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc
publishcr to a library and fmally to you.
Usage guidelines
Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying.
Wc also ask that you:
+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for
personal, non-commercial purposes.
+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.
About Google Book Search
Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb
at|http://books.qooqle.com/|
I
l/"
■■-••' i'i
■:;.-■.■.■/••».'-'■
aAHILTOM wn.i:,is.
■\ ,
\
IStfreotype EdJUon.j
P. VIRGlLll Mx
OPERA.
INTERTRETATIONE ET NOTIS
\ •
ILLUSTRAVIT
CAROLUS RUiEUS, SOC. JESU.
JVSSU
CHRISTIANISSIMI REGIS,
AD USUM SlilRENISSIMI DELPHINL
CDITIO qrART\ IN AMKRIOA STKRROTYPIS IMPRRSSA ; CUM NOraBIM/
PARXSlEysi DILIOKNTER 0OLLAr\, CJBTERlsqUK II.aOTRNUS
RDITIK I.ONOF. F.MRNOATIOR.
HCTl EMTIO.f I AtCE^SIl
CLAVIS VIRGILIANA
E STEUEOTYPIS A 1>. &c G. BRUCR F VBRICA riS, .NOVI-BMORACL
PHILADELPHLE:
IMPENSIS H. C. CAREY & I. LEA.
iB23.
4
:j*
• 1
PKEFATIO.
FUIT ils hominibas, qui scripta veterum explanarunt, hocid omni
«tate familiare vitium: ut se primum, auctorem dcinde suum, illustran-
dos omandosque suscepcrint ; eos, quorum scribercnt gratia, nullo admo*
dum in loco ac numero habuerint. Aut enim scribere otiosis videntur
voluisse, quibus ad libelli intelligentiam interdum satis exigui multa et
raagna commentationum volumina placere possent ; aut erudids viris et
maximarum rerum cognitione jam imbutis, qui levia et communia fastidi-
rcnt. Qui vero primos juvenum conatus adjuvare non a sua dignitate
alienum duceret, vix e tota interpretum gente unus atque alter inventus
esL Idcirco hanc partem, prope depositam a cfeteris, tanto studiosius
snscipi voluit, qui est abRegeChristianissimo Serenxssimi Delphini insti-
tutioni prsepositus, IUustrissimus Montauserii Dux ; quanto regii alumni
indolem ad pemosccnda vetcrum opera propensiorem videbat : atque ut
Princepsoptimusprodesse jam tum inciperet suis,et orbis utilitati natum
se intelligeret ; haec privatorum ejus studiorum qualiacuuque subsidia,
pulilica facere etiam visum est.
Ilis ego auctoribus ac ducibus, in hac Virgilii explanationei prtcter
brevltatis nitorisque studium, id imprimis mihi proposui; publicis com-
modis, nou meae me*laudi servire. Igitur versibus inierpretationem, no-
tas interpretationi subjeci. Et eum quidcm interpretationis optimum esse
duxi mo^Aa ; primum ut esset continua; nc, dum omittofacilia, non niilla
ctiam, ut fit, difficilia prteterircm : tum ut expedita pocticis numeris ver-
tuum sei^ahtia redderetur, plano re<;toque ordine, verbis totideni aliis ; ut
prster vnn sensumque verborum, etiam^eorum cbpia coiypararetur. In
notis, neglexi nihil, cujus in legendo V^irjpio ususesse aliquis posset;m*
ftil ad sdhun literaturas ostentationem usurpavi. • . J»
^ Atque id quidtem mihi & siimmi^ vlris imposituro quanta fide pcrfece/im,
Aeclarafit fiructns, iit spero, non mediocris inde percipiefidus. Quaftf sit «-
autem ficite pmdenterque institatum, ex jjsdera ipsis comUi %\V6low^
iv
PRJEFATIO.
•listiinare jam nunc Iicel« Qui enim in informandis maximi Prlncipifl
moribus tantam, non civilis modo militarisque prudentia?, sed literat»
etiam sapentio^ vim prse se semper tulit, Carolus Sanctamaura^us Mon-
tauserii Dux ; potuit is adeandem sapientiam parum tutumacfacilemipsi
aditum aperire f Potuit ad veram eruditionem non optima quseque prse*
fidia conquirere vir divinis humanisque doctrinis cxcultissimus, Episco-
pus Condomiensis, Jacobus Benignus Bossuetiiis ? Horum ego monitis,
auctoritati, prudentise non dccederem, quibus Rex sapientlssimus suas
regnique sui spes omnes unice commisit f Pro^sertim cuni curis mcis con^
filia plerumque accederent Petri Danielis Huetii, cujus in moderandis
Serenissimi Principis studiis secundee sunt partes. Is, cuni et doctrinae
fiuna multum apud cseteros, et morum suavitate plus apud me aliquid
possit ; eflecit amicitise suie lenociniis, communicatis etiam mccum notis
hiyirgilium quibusdam suis, ne tanto me operi omnino imparem putarim.
: In quo qnid prseter alios interpretes preestiterim, facile intelligct, quis-
quis eos aliquando attigerit ; quorum quidem errores notare nolim as-
perius, qui excusari mcos peto. Sane opera non inutilis a me posita est
in explicandis ex fide historiae compluribus locis, obscuris prius, aut pa-
riim feliciter enodatis : advocata etiam interdum subsidia aliarum artium
ac disciplinarum, ne Grammaticum egisse tantum dicerer : quibus tamen
in singulis si cui videbor nimis presse strict^ue versatus, cujusmodi
querela^ jam ad me delatfe sunt ; is me, non Geographnm, aut Philoso*
phum, aut Rhetorem, sed Vir^lii interpretem esse intelligat.
Hac editione tum alia multa, quse primis curis exciderant,
adjecta aut emendata ; tum vero imprimis textus ipse V irgilii, multis in
locis, ex fide Nic. Heinsii, r^stitutus : cum lUe novissimam editionem
suam ex MSS. triginta diligentissimi contexuerit. Cujus viri omuibus,
qui literas amant, luctuosa mors ; memoria chara^^^bpcr et jucunda fu-
tura est.
"^^^^^
-•^
YIT A
INCERTO AUCTORE
QU£AI ALIQUI DONATUM FALSO PUTANT,
PUBLIUS Virgilius Maro parentibus modicis fuit, et proecipu^ patre
Marone: quem quidam opificem figulum; plures, Magi cujusdam
viatoris initio merccnarium, mox ob industriam generum tradiderunt;
quem cum agricolationi reique rusticse ct gregibus prsefecissct socer,
sylvis coemondis et apibus curandis rcculam auxit. Natus.cst, Cn. Pom-
peio Magno, etM. Licinio Crasso, prinium Coss. Iduum Octobrium die,
in pago qui Andes dicitur, qui cst a Mantua non procul. Praegnans mater
Maia, cum somniasset enixam se lanreum ramum, quem compactum terrse
coaluisse, et excrevisse illico in speciem maturee arboris, refertae variis
pomis et floribos, cerneret ; sequenti luce cum marito rus propinquum
petcns, ex itinere divertit, atque in subjecta fossa partu levata est. Ferunt
iniantemy ut fuit editus, nec vagisse, et adeo miti vultu fuisse, ut haud '
dubiam spem prosperioris geniturae jam tum indicaret. £t accessit aliud
prsesagium. Siquidem virga populea, more regionis in puerperiis eodem
statim loco depacta, ita brevi coaluit, ut multo ante satas populos adae-
qu&rit ; quee arbor Virgilii ex eo dicta, atque consecrata est, summa
gravidarum et fcetarum religione, suscipientium ibi ct solventium vota.
Initia «etatis, id est, usque ad septimum annuni, Cremonce egit : et xvii.
anno virilem togam ccpit, illis consulibus iterum qaibus natus erat.
Evenitque ut eo ipso die Lucretius, poeta decederet. Sed Virgilius Cre-
mona Mediolanum, et inde paulo post Neapolim transiit; vbi cum literis
et Graecis et Latinis vehementissimam operam dedisset, tandem omni
cura omnique studio indulsit medicinae ct mathcmaticis. Quibus rebus
cum ante alioseruditior peritiorque esset, se in urbem contulit : statimque
magistri stabuli equorum Augusti amicitiam nactus, multos variosque
morbos incidentes equis curavit. At Augustus in merccdem sinffiilis
diebus panes Virgilio, ut uni ex stabulariis, dari jussit. Interea a CrO-
toQiatis pullus equi mirse prlchritudinis Caesari dono fuit missus : qui
omnium judicio spem portendebat virtutis et celeritntis iromensae. Hunc
cum aspexisset Maro, magistro stabuli dixit, natum esse ex raorbosa equa,
et nec viribus valiturum, nec celeritate; idque verum fuisse inventum
est. Quod cum magister stabuli Augusto recitasset, duplicari ipsi in
mercedem panes jussit. Cum item ex Hispania Augusto caues dono
mitterentnr, et parentes eorum dixit Virgilius, et animum celeritatemque
futuram. Quo cognito, mandat iterum augmentari Virgilio panes.
Dubitavit Augustus Octaviine filius esset, an alterius : idque Maronem
aperire posse arbitratus est, quia canum et equi naturam p^Lrowl^sc^ue
c<^;ii6rat. Amotb igitur oamibus arbitris, iJIum in penitioTcm Y^-dtieisi
vl P. VIRGIUI ftlARONIS^
tfomus vocat : et solum rogat, an sciat auisnam esset, ct quam ad felici-
tsndos homines facultatem haberet. Novi, inquit Maro, tc Caesarem
Angustum : et ferme aequam cum Diis immortalibus potestatem habere
scio, ut quem vis felicem facias. Eo animo sum, respondet Caesar, ut si
verum pro rogatu dixeris, beatnni te felicemque reddam. Utinara, ait
Maro, interroganti tibi vera dicere queam. Tunc Augustus : Putant
alii me natum Octavio ; quidam suspicantur alio me genitum viro. Ma-
ro subridens ; Facile, hiquit, si impun^, licenterquc qua? sentio loqui
jubes, id dicam. Affirmat Caesar jurejurando, nulhim ejus dictum se
segre laturum ; imo non nisi donatum ab eo discessurum. Ad hsec,
oculos oculis Augusti infigcns Maro ; f^icilius, ait, in cseteris ahimali-
bus qualitates parentum mathematicis et philosophis cognosci possunt;
in homine nequaquam possibile cst. Sed de te conjecturam habeo simi-
Jem veri, ut quid exercuerit pater tuus, scire possim. Attente expecta-
bat Augustus quidnam diceret. At ille ; Quantum ego rem intelligere
possum, pistoris filins es, inquit. Obstupuerat Csesar, et statim quo id
pacto fieri potuerit, animo volvebat. interrumpens Virgilius: Audi,
tnquit, quo pacto id conjicio. Cum qusedam enunciaverim prsedixerim-
que, quae intelligi scirique non nisi ab cruditissimis summisque viris
potuissent, tu princeps orbis iterum et iterum panes in mercedem dari
jussisti ; quod quidem aut pistoris, aut nati pistore ofiicium erat. Pla-
^uit Cscsari facetia. At dcinceps, inquit Ca;sar, non a jpistore, sed a
rege magnanimo dona fcres. IUumque plurimi fecit, et PoIIioni com-
mendavit.
Corpore et statura fuit grandi, aquilino colore, facie rusticana, ^'alc-
tudine varia; nam plerumque ab stomacho et faucibns ac dolore capitis
laborabat ; sanguinem etiam saepius ejecit. Cibi vinique minimi. Fa-
ma est eum libidinis pronioris in pueros fuisse ; sed boni ita eum pueros
amasse putaverunt, ut Socrates Alcibiadem, et Plato suos pueros. Ve-
rum inter omnes maxime dilexit Cebetem, et Alexandrum, quem secun-
da Bucolicorum ecloga Alexim appellat, donatum sibi ab Asinio Pol-
lione. Utruraque non ineruditum dimisit; Alexandrum gramraaticum,
Cebetem vero et poetara. Vulgatum est; consuevisse eura cum Plotia
Hieria. Sed Asconius Paedianus affirmat, ipsum poste^ minoribui»
natu narrare solitum, invitatum quidem se a Vario ad communioneni
nmlieris, vcrum se pertinacissime recusasse. Cseierk sanc vita, et ore,
et animo, tara probum fuisse constat, ut Neapoli Parthenias vulgo ap-
pellaretur : ac, si quando Rorase quo rarissinie corameabat viseretur, ni
publico sectantes deraonstrantesque sc, subterfugerc solitum in proxi-
mum tectum. Bona autem cujusdam exulantis oflcrente Augusto, nou
sustinuit accipere. Possedit prope ccntiee sestertium ex liberalitatibus
amicorum. Habuitquje domum Romo? in Exquiliis, juxta hortos Mo^-
cenatis : quanquam secessu Caropanise Siciliseque plurimiira utcrctur.
Quaecunque ab Augusto peteret, repulsara nunquam habuit. Parenti-
bus quotannis aurum ad abundantem alitum mittebat: quos jam grandis
amisit : ex quibus, patrem oculis captum : et duos fratres germanos, Si-
loncm impubcrem, Flaccum jam adultum, cujus exitnm sub nominc
Daphnidis deflet. Inter ccetera studia, ut supri diximus, medicinae
quoque, ac maxime mathcmaticse operam dedit Egit et causam unam
omnino, nec amplius quam semel. Sermane tardissimuai, ac pene in-
dacto siiailem fuis^, ladissus tradidil*
VITA. vli
Poeticam puer adhuc auspicatosi in Balistam ludi.gladiatorii magiv»
tnuB, ob in&miam latrociniorum coopertum lapidibus, distichoa fedt:
Monte 8ub hoc lapidum tegUtur Bafista tepultus:
JVocte^ iie^ tutum carpe^ vitUor^ iter.
Detnde Catalecton, et Moretum, et Priapeia, et Epigrammata, et Diras :
et Colicem, cum esset amiorum quindecim. Cujus materia talis est.
Pastor fatigatus aestu, quum sub arbore obdormisset, et serpens ad illum
proreperet e pahide; culex provolavit, atque inter duo tempora aculeom
fixitpastori. At ille continuo culicem contrivit, et visum serpentem in-
teremit, ac sepulcrum culici statuit, et distichon fecit:
Parve culex^ peeudum cuitos tibi iale merenii
Funeris ofUium viiapro munere reddit.
Scripsit etiam, de qua ambigitur, /Etnam. Et mox, cum res Romanas
iociiotsset, ofiensus materia, et nominum asperitate, ad Bucolica tran-
siit: maxime ut Asinium PoUiooem, Alphcnum Varum, et Comelium
GaDiuDcelebraret: quia in distributione agrorum qui post Phiiippen-
wm victoriam veteranid, Triumvirorum jussu, trans Padum divideban-
tiir, iQdemnem se prsestitisseut. Deinde Georgica in honorem Mcece-
natis edidit: cum sibi vixdum noto opem tulisset adversus Claudii vete-
■^militis, vel ut alii putant, Arii centurionis violentiam : a quo in alter-
catione litis agrarice parum abfuit quin occideretur. Novissime autem
-Aneideiii aggressus est, argumentum varium et multiplex, et quasi ambo-
^ Homeri carminum instar : praeterea nominibus ac rebus, Gro^cis La-
timsque, commune : et in quo, quod maxime studebat, Romanse simul
wbis et Augusti origo contineretur. Cum Georgica scriberet, traditur
qQotidie meditatos mane plurimos vcrsus dictare solitus, ac per totum
^^ retractando ad paucissimos redigere : non absurde, carmen se ur-
^ more parere dicens, et lambendo demum eflingere. Eneida prosa
prius oratione formatam, digestamque in duodecim libros, particulatim
componere instituit, ut quidam tradunt. Alii ejus sententise sunt ut ex-
istiment eumj si diutius vixisset, quatuor et viginti libros usquc ad Au«
gnsti tempora scripturum: atquc alia quidem percursurum, Augusti
Tero gesta diligentissime executurum: quippe qui dum scriberet, nc
quid impetum moraretur, quaedam imperfecta reliquit : alia levissimis
versibus scripsit, quos per jocum pro tigillis vel tibiciuibus interponi a
se dicebat, ad sustinendum opus, donec solidae columnae advenirent.
Bucolica triennio, Asinii PoUionis suasu, perfecit. Hic Transpada-
nam provinciam regebat ; cujus favore, ciim vctcranis Augusti militibus
Cremonensium et Mantuanorum agri distribuerentur, suos Virgilius
non amisit. Facta enim distributione, suos, Claudio seu Ario datos,
recuperavit. Hunc PoUionem maxime amavit Maro, ct dilectus ab eo
magna munera tulit ; quippe qui invitatus ad coenam, captus pulchritu-
dine et diligentia Alexandri PoUionis pueri, eum dono accepit. Hujus
PoUionis filium C. Asinium Comelium Gallum, oratorem clarum, et
poetam non mediocrem, miro amore dilexit Virgilius. Is transtuUt £u-
phorionem in Latinum; et libris quatuor amores suos de Cytheride
scripsit. Hic primo in amicitia Ceesaris Augusti fuit; postea in suspi-
cionem conjuralionis contra illum adductus, occisus est. Verumusque
adeo hunc GaUum VirgiUus amarat, ut quartus Georgicorum a medio
Bsqoe ad finem ejus laudem contineret; quem postea, jubenle A.\]i^%Vo,
m AristaBi fiibulam conuoutsLiit,
tUi P. VIRGILU MARONIS
Oeor^a scptennio Neapoli ; JEneida partim in Sicilia, partim in
Campania undecim annis confecit. Bucolica eo successu edidit, ut in
sceni quoque per cantores crebra pronunciatione recitarentur. At cum
Cicero quosdam versus audisset, et statim acri judicio intellexisset non
Qommuni ven& editos, jussit ab initio totam eclogam recitari; quam
cum accurate pernotasset, in fine ait, Magn<e spes altera RonuB; quasi
ipse Unguse Latina? spes prima fuisset, et JVIaro futurus esset secunda.
Qu» verba postea iEneidi ipse inseruit.
Georgica, reverso ab Actiaca victoria Augusto, atque rcficiendarum
virium causa AtelL-c commoranti, per continuum quatriduum legit;
snscipiente Mttccnate lcgendi vicem, quotics interpellaretur ipse vocis
ofiensione. Pronunciabat autem maxima cum suavitate, et lenociniis
miris. Seneca tradidit, Julium Montanum poetam solitum dicerc, in-
volaturum se quscdani Virgilio, si et vocem posset, et os, et hypocrisim ;
epsdem enim versus, co pronunciantc, bcne sonare; sine illo inares-
cere, quasi mutos. ^neidos vixdum cceptac tanta extitit fama, ut Sex-
tus Propertius non dubitarit sic prsedicare;
Cedite^ Romani scriptoresj cedite^ Graii :
JSTescio quid majus nascitur Iliade.
Augustus vero, ciim jam forte expcditione Cantabrica abcsset, et sup-
plicibus atque minacibus per jocum literis efflagitaret, ut sibi de jEneide,
ut ipsius verba sunt, vcl primas carminis hypographas, vel quodlibct
colon mitteret ; negavit se facturum Virgilius. Cui tamen multo post,
f>crfecta demum materia, trcs omnino libros recitavit; secundum vide-
icet, quartum, et sextum. Sed hunc pra?cipue ob Octaviam ; quse cum
recitationi interesset, ad illos de filio suo ver^s, Tu Marccllus erisy
defccisse fertur ; atque cegre rcfocillala dena sestertia pro singulo vcrsu
Virgilio dari jussit. Recitavit et phiribus ; sed neque frequenter, et
ferme illa dc quibus ambigebat, quo magis judicium hominum experire-
tur. Erotem librarium &i libcrtum ejus, exacto? jam senectutis, ti-aduiu
referre solitum; quoudam in ret^itando cuui duos dimidiatos versus
complcsse extempore ; & huic, Miscnum JEoliden^ adjecisse, quo non
prastantior alter. Item huic, •Hre ciere viros, simili calore jactatum
subjunxisse, Martemque accenderc cantu ; statimquc sibi imperasse, ut
utrumquc vohmiini adscriberct.
Bucolica Georgicaquc cmcndavit. Anno vero quinquagcsimo sc-
cundo, ut uhimam manum iEneidi imponerct, statuit in Grtcciam &
Asiam seccderc, triennioque continuo omncm operam limationi darc;
ut in rcliqua vita tautum philosophise vacaret. Sed cum aggressus iter,
Athenis occurrisset Augusto ab Oriente Romam revertenli, una cum
Caesare redire statuit. At cum Megara, viciuum Athenis oppidum,
viscndi gratia pcteret, languorem nactus est ; qucm non intermissa navi-
gatio auxit; ita ut gravior in dies, tandem Brundusium adventarit; ubi
dicbus paucis obiit, dccimo Calend. Octobris, Cn. Plautio, h Q. Lu-
crctio, Coss. Qui cum gravari morbo sese sentiret, scrinia ssepe b mag-
na instantia petivit, crematurus JEneida; quibus negatis, testamento
comburi jussit, ut rcm ineniendatam imperfectamque. Veriim Tucca
&c Varius monuerunt, id Augustum non permissurum. Tunc eidem
Vario ac simul Tuccse scripta sub e& conditione legavit, pe quid adde-
rcnt quod a sc editum non essct; Ss versus etiam imperfectos, si qui
€sna^ jv}jiiquercDL Voluit etiam ejus ossa Neapolim trwferri, ubi
«.
««
VITA. i,
dio fc saavissime vkerat: ac extreiii& valetadiiie hoc ipsesibi cpita-
pUiim fecit distichon ;
Mantua me genuit : Cdabri rapuere : tenet nune
Parthenope; eeeini pa»cuafrura, iuete.
Trsnslata igitur jussu Auffusti gus ossa, prout statnerat, Neapolim fii-
cre; sepultaque via Puteolani intra Iqiidem secundum; suoque sepuU
cro id distichony quod fecerat, inscriptum est Hsredes fccit ex duni»
dia parte, Valerium Proculum, fratiem ex altero patre; ex quartt
Angustum ; ex duodecima Miecenatem ; ex reliqui L. Varium, b Plo-
tiiiin Tuccam, qui ejus ^neidem post obitum, prout petiverat, jussu
CaKaris emendaverunt. Nam nullius omnino sententi& crematu JEneis
digna visa fuit, de qua re Sulpitii Carthaginensis extant hnjusmodi vtr-
SQs;
Jutserat hac ramdis aboleri earmina ftammis
Virgili^^ Pnrtfgium jua cecinere ducem;
Tucca veiat^ Varxusaue simul; tu^ maxime Casar^
Non sinisy fy Latta eonsulis kistoria.
Infelix gemino ceddit prope Pergamus igni^
Et penfi est alio . Troja cremata rogo.
Ilxtant & Augusti de ipsa eadem rc vcrsus jMures & clarissimi, quorum
ifiitium est;
Ergone supremis potuit vox improha verbis
Tam dirum mandare nefas 9 ergo ibit in ignes^
Magnaque doctiloqui morietur musa Maronis 9
Et paulo post,
Sedlegum servanda Jides ; suprema voluntas
Quod mandat^fieriquejubetjparere necesse est.
Frangatur pottus legum veneranda potestas,
Quam tot congestos noetesque diesque lahores
Sauserit una dies. ^Et ea qu« sequuntur.
Nil igitur auctore Augusto Varius addidit, quod b Maro praeceperatj
sed summadm eroendavit; ut qui versus etiam imperfectos, si qui
erant, reliquerit. Hos multi mox supplere conati, non perinde value-
nmt ; ob difficultatem, qnod omnia fere apud eum hemistichia, prseter
iUnd, Q]/em tihi jam Troja peperit^ sensum videntur habere perfectum.
Nisus grammaticus audisse se a senioribus dicebat, Varium duorum
librorum ordinem commutasse ; b qui tum secundus erat, in tertium lo-
cum transtulisse ; etiam primi libri correxisse principium, his demptis
versibus;
nie egOy qui quondam gracili modulatus avend
Carmen ; ei egrcssus sylvis^ vicina cocgi
Ut quamvis avido parerent arva colonOj
Gratum opus agncolis ; at nunc horrentia Martis
Arma virumque cano,
Obtrectatores Virgilio nunquam defuerunt, nam nec Homero qui-
dem. Prolatis Bucolicis, innominatus quidam rescripsit Antibucohca,
duas modo Eclogas, sed insulsissime, xa^<rai quarum prioris initium
Tityre. si toga calda tibi est^ quo tegminefagi9
t ' P. VIRGIUI MARONIS
Dic mihi Damaia^ cujumpeeui? anne Latinumf
AVm, verum JEgonit : notiri nc rure loquuntur.
AliuSy recitante eo ex GeiMrgicfB, JSTudus ara, sere nudusj subjecit, haht^
oitfiigorajfebrem.
Est b adversus ^neida liber Carbilii Pictoris, titulo iEneido-mastiK.
M. VipraniuB eum a Maecenate suppositum, appellabat novse nau^^lKUq
repertorem; dicebatque neque tnmidum esse, nequeexilem; sed com-
Sdunibus verbis opus illud confecisse. Herennius vitia ejus tantum con-
traxit, Periiius Faustinus furta. Sunt b Q. Octavii Aviti volumina ;
quibus annotatur, quos b unde versus transtulerit. Asconiu^ Pa&dianus,
Ubro quem contra obtrectatores Virgilii scripsit, pauca adroodum ei ob-
jecta proponit; b potissimum quod non recte historiam contexuit, b
quod pleraque ab Homero sumpsit Sed hoc crimen sic defendere assu-
etum ait; Cur non illi quoque eadem furta tentarentf verum intellectu-
ros, facilius esse Hercuii clavam, quam Homero versum surripere. £t
tamen destinasse secedere^ ut omnia ad satietatem malevolorum decide-
ret. Refert etiam Paedianus, benignum, cultoremque omnium bonorum
atque eruditorum fuisse; &U8que adeo invidise expertem, ut si quid
erudite dictum inspiceret alterius, non minus gauderet ac si suum fuis-
set; neminem vituperare; laudare bonos; ea humanitate esse, ut nisi
Serversus maxime, quisque illum non diligeret modo, sed amaret. Ni-
il proprii habere videbatur. Ejus bibliotheca non minus aliis doctis
patebat, ac sibi ; illndque Euripidis antiquum ssepe usurpabat, re^ t£»
^Xw icMy»\ communia esse amtcorum omnia, Quarc cosevos omnes po-
etas ita adjunctos habuit; ut cum inter se plurimum invidia arderent,
illum una omnes colerent, Varius, Tucca, Horatius, Gallus, Propertius.
Anser vero, quoniam Antonii partes secutus est, illum non observasse
dicitur. Comificius ob perversam naturam illum non tulit. Glorise vero
adeo contcmptor fuit, ut cum quidam versus quosdam sibi adscriberent,
raque de re docti habcrentur; non modo aegre non ferebat, imo volup-
tuosum id sibi erat. Cum enim distichon, quod laudem felicitatemque
Augusti continebat, fecisset, valvisque non nominato auctore infixisset,
id erat ejusmodi :
J^ociepluit ioiAy redsuni speciacula mane :
Divisum imperium cum Jove Ccesar habei.
Diu quseritans Augustus, cujusnam hi versus essent, eorum auctorem
non inveniebat. Bathyllus vero, pocita quidam mediocris, taccntibus
aliis, sibi adscripsit. Quamobrem donatus honoratusque a Caesarc fuit.
Quod sequo animo non ferens Virgilius, iisdem valvis affixit quater hoc
principium, Sic vos non vobis, Postulabat Augustus ut hi versus com-
plerentur. Quod cum frustra aliqui conati essent, Vir^ius praeposito
disticho sic subjunxit;
Hos ego versiculos feeiy iulii aUer honores.
Sic vos non vobis nidifieaiis aves.
Sic vos non vobis vdlera ferits oves.
Sic vos non vobis meUiJicaHs apes
Sic vos non vobisferiis araira boves.
Quo cognito aliquandiu Bathyllus Rom.^e fabula fuit, Maro vero
exaltatior. Cum is aliquando Ennium in manu haberet, rogareturque
quidnam fkceret; respondit, se aurum colligere de stercore Ennii.
VITA. X,
fltbet eDim poeta lUe egrcgias sentedcias, tob verbis noa miiltiiBi
orntds. Interroganti Angusto quo pacto felidter civitas gQbemare-
tnr; Si, inquit, prudentiores - temonem tenuerint, et boni malis pr««
poDantnr; itaque optimi buos habeant bonoret, nulU tamen aliorum in-
}98A quicquam fiat At Msecenas ; Quidy inquit ^HbrgiUo, satietatem
homiiii nott affert f Omnium . rerum, respondit, aut simiUtudo aut mul»
litiido stomachum facit, praeter inteUigere. Idem interrogasntf qno
pacto quis altam feUcemque fortunam suam servare posset. Cui Maro ;
Si qnantum honore ac divitus aUis prsestahtior sit, tantd UberaUtate et
jiistitia aUos superare nitatur. SoUtus erat dicere, nuUam virtutem
€OiBniodiorc»n homini esse patientia; ac nuUam asperam ade6 esse for-
tniaiii, quam pmdenter patiendo vir fords non vincat : Quim in quinto
Soeidofinserait;
A^ate Dedj quofaia trahuntj retrahuntque^ sequamur :
Quiejuid erit^ superanda omnis fortuna ferendo est.
Cuffl quidam ejus amicus Comificu in eum maledicta et inimicitias
sibinarraret; Quam putas, inquit, esse hujusce malevolentiae causam.^
oam neque unquam Cornifiaum offendi, et eum amo. An, inquit,
Hesiodi sententise nbn meministi, ubi ait, Architectum architecto invi-
dere, et poetam poetaeP de maUs, inquit, Grsecus iUe intell^xit; nam
booi emditiores amant. Sed magna cum mea laude et gloria vindic-
tam in manu habeo. Majore enim cura virtuti intendam ; atque quo
^gantior ego fiam, eo vehementius invidia rumpetur. Erat Augusto
^uniliaris fiUstus quidam, orator, ct poeshi mediocriter doctus, cui
iMtiplex variumque ingenium erat ; quique onmium omnia dicta re-
preliaidere conabatur; non ut v^rum dignosceret, quod Socrates facere
consnevit, sed ut eraditior videretur. Hic VirgiUum, ubicunque con-
venire dabatur, maledicds salibusque vexabat. Quare iUe ssepe, aut
tacibundus discedebat, aut suffusus pudore taccbat. Verum cum Au-
gusto audicnte eUnguem illum diceret, et causam etiam suam, si Un-
guam haberet, defendere nequire; Tace, inquit, rabula. Nam hsec
mea tacitumitas defensorem causarum mearum Augustum fecit, et Mfle-
coiatero ; et ea tuba, cum volo, loquor, quse ubique et diutissime aucUe-
tur. Tu loquacitate non modo aures hominum, sed rauros rurapis.
Augustus vero FiUstum gravi vultu increpavit. Tunc Maro ; Si tem-
pns, Caesar, inquit, tacendi hic sciret, raro loqueretur. Tacendum enim
semper est, msi cum taciturnitas tibi noceat, aut oratio aliis prosit.
Nam qui contendit, et an contentionis fiiiis utiUs sit non novit, stultis
iUum annumerandum sapientes putant. Posteaquam Augustus summa
rerum omnium potitus est, vemt in mentem, an conduceret tyrannidem
omittere et onmem potestatem araiu^ consuHbus, et Senatui Rempub.
reddere. In qua re diversse sententisc consultos habuit Msecenatem et
Agrippam ; Agrippa enim, utile sibi fore, etiamsi honestum non esset,
reUnquere tyrannidem, longa oratione conteudit; quod Maecenas de-
hortari magnopere conabatur. Quare Augusti auimus et hinc fereba-
tur et iUinc. Erant enim diversse sententise variis rationibus firmat».
Rogavit igitur Maronem, an conferat privato homini se in sua repub-
Uca tyrannum facere. Tum iUe; Omnibus ferme, inquit, rempub.
aucupantibns molesta ipsa tyrannis fuit et ctvibus ; quia necesse erat
propter odia subditorum aut eoram injustitiam, in magna susp\c\oiie
magnoque tamore vivere; sed a cives justum aUquem sciieut| c^^m
lii P. VIRGILn MARONIS VITA.
amarent plurimum ; civitati id atile esset, si in eo uno omnis potestas
ibret. Quare si justitiam, quod modo facis, omnibus in futurum, nall&
faominum facta compositione, distribues, dominari te, et tibi conduceC»
et orbi. Benevolentiam enim omnium ita habes, ut Deom te et ado-
rent et credant. £jus sententiam secutus Csesar, principatum tenuit.
Audivit a Syrone praecepta Epicuri, cujus doctrinae socium habuit Va-
rum. Quamvis diversorura philosophorum opiniones libris suis inseru-
isse, dc animo maxime, videatur; ipse tamen fuit Academicus. Nara
Platouis sententias omnibus aliis prsetulit.
Ilanc pnzstaniissimi poeia viiamy quod antiquissim^i sU^ non omisi :
?u6d tamen et fcateat erroribus^ et aliisfere omnibus locum errandipm'
uerit; ideo non esse absque censurd proponendam existimavi. Qttamoi-
rem vitam aliam digessi per annqs uriis et consvlesy quos cum annis
Augusti Virgiliique contuli; ut ex ed comparatione series openm rc-^^
tumque veritas certiis innotesurct. ^
P. VIRGILn MARONIS
fflSTORIA
DESCRIPTA PER CONSULES,
A, CAROLO RUJEO, S. J.
Aimtt u. C. 6S4. Virgaul. veterum lapidum ac monumciitd-»
Cv. Poifpxitfs ■AONos 1. rum, quie VergiKum praferunt,
HLicmusCAAssusi. quicquam evincit; cum alia etiam
PUBLIUS ViROiLnTs Maro complura Virgilium habeant; nec
nasdtur in pago, cui nomen GrsDca Suidse scriptio^ OuipyiXMC
>/«4iuieff,quitermillepa8sibu8Mantu& cum Stephanus scribat in dictione
' distat; Idibns Octobris, qui dies est Mantua ^rr^y nec etymon no-
illias mensis decimus quintus. Ita minis a Vert aut Vergiliit stellis;
vitae scriptor. Ita Phlegon apud cum alii deducant a tfirgd laureai
Photiam:C)v»fyAXio(MafwfoToiiilit(iyornjO)i quam prsegiians mater m somnis
'^rSmtf tlioXf 'oMfiofi VirgUiui vidit; alii a virgd populea, qu»
Mmfoeta naius est hoc ipso annOj post gus ortum more gentis humi
Idilm Ociohris. Ita Martialis defixa est; alii a virginali verecnn-
£pigr. 1. 12. 68. Octobris Maro dia, propter quam Neapoli Parthe"
€mtcravit Idus, Patrem habuit, nias appellatus cst, a vapOito^j vir»
^i Pseudo-Donato, Maronem ; ex go. Ego cum Pierio existimo, fa-
Probo, Virgilium : matrem, Maiam. cilem aliquando et promiscuam
Pater, ex Scrvio, civis Mantuanus fuisse commutationem elementorum
fuit; ex Probo, rusticus; ex aliis, E et /. Sic, teste Quinctiliano, dK
opifex figulus; ex Pseudo-Donato cebatur apud vcteres DeanOy pro
mercenarius, a socero Maio gregi- Diana; Menermj pro Minerva; Ze-
bus curandis et rei rusticae praefec- ber et magester^ pro /i6er et magis"
ids, ter, Sic reperitur adhuc in qui-
Maium illum, a^^um Virgilii, ex-* busdam codicibus Verginiusy pro
cmplaria \itse omnia Magum vo- Virginius, Sic etiam scribi potuit
cant At cum ejus filia, Virgilii Vergilius pro Vfrgilius. Sed in
inater, juxta omnes Maia dicta sit: iis omnibus litera t denique prseva-
omnino Maise pater fuit Maius, non luit.
Magus: indeque ortum existimo, ut Nec mihi videtur Virgilii nomen
Virgilius magicis artibus imbutus aliunde acceptum, quam a patre.
fuisse creditus sit ab Elinando mo- Si enim fuit cognomen a virgd aut
nacho aliisque sequioris seculi vere; tevte non secundo loco, sed
scriptoribus: quod et Eclogk sep- tertio, quse cognominis sedes est,
timamagicaquaedamsacradescrip- appellandus fuit, P. Maro Virgi-
sisset, et peritus esset multanim ar- lios. Neque movet me, quod in
tiom, et prsecipue avum habuisse quibusdam veteribus libris, Parthc'
Magum diceretur. niatis cognomen secundo ferat loco,
PxrgUius an Vergilius appellan- hoc nimirum ordine, P. Partheni-
dus sit, magna fuit superiore seculo atis Virgilii Maronis Liber: id
controverna. Stabat Angelus Po- enim ex scriptorum inscitia contra
litianus pro VtrgUio; pro Virgilio morem Roraanum factum esse m?L-
Pierius. Certe, neque multitudo nifestum est.
xhr P. VIRGIUI MARONIS
^m«U.c.C9l. JhQidii. r,rguus, «<^nissimam epigramma^^
M. TuLLins CicERo. ginem, ex Ovidii, Catulli, Petn
c. Aktohiu». ique fsecibus collecta esse mani
NaSCITUR Octavius, qui deinde tum est. In Catalectis et I
Augustus appellatus est 9. Kal. Oc- erammatiSy ut multa sunt indi;
tob. id est 23 Septemb. Patre C. Y irgilio, propter maledicos et ii
Octavio; Matre Attia, M. Attii recundos sales; ita paucula qi
Balbi et Juliae illius fiiia, quse Ju* dam eodem adolescente digna ]
lii Csesaris soror fuit. Quare Oc- sunt videri. De Ciri et Cfdice i
tavius fuit Csesaris sororis nepos, jor est controversia.
non ex sorore nepos, ut male qui- Ac Virgilii quidem esse
dam scripserunt. utrumque opnsculum suasci
.tf,mM.U.C.e96. J9U8.6. Tirff. 13. muids versus utrique complures
L. Calpvrhius Puo. persi, qui m Georgicis et Ane
A. Gabirius. aut iidem omnino, aut paulo ac
VlRGILIUS CremofMe siudiis ratius limati reperiuntur. Non
^ eruditur, Ita Hieronymus in £u- se autem, mihi persuadet stj
sebii chronico. Aliter tamen vitie enervis ac vagus, obscura seni
ucnpior: Initiatetatis^idestytisque tia, numeri dissoluti: prorsus
ad septimum annum^ Cremonce egit, qni tam sordide humilis fuit,
Ouce verba sic emendat Scaliger iii videatur potuisse unquam ad ]
Lusebium; usque adsedeeimum an- spicuamillamBucolicorum tenu
num; quQ fere aimo Medioianum tem, multo rainus ad splendic
concessit. Studia autcm illius fu- JBneidos majestatem assurg
ere Graeci pr<ecipue sermonis, tum Bene quidem Scaliger falsum
medicinie et mathematicanim dis- monstrat, id quod in vita Vir|
cipliBarUm: philosophise quoque legitur, scripsisse Culicem, quic
sub Syrone Epicureo, et jnxta Jos. que tandem Culex ille sit, an
Scaligerum sub Catio etiam Insu- quindecim natum. Quippe Sta
bri, ejusdem sectse pbilosopho, qui in Genethliaco Lucani. Syl. I.
Mediolani natus erat. £t in eo v. 74. tcstatur Lncanum scrips
quidem studio socium habuit Va- ¥h^rs9liamj ante annos CuUcis J
rum illuro, cujus gratia sextam Ec- roniani, At Lucanus post mi
logam deinde scripsit, Epicurcse opera ultimam condidit Phars
philosophia? placita de rerum ori- am, camque magna ex parte i
gine continentcm. De S^Tone di- mendatam reliquit, anno quo n
cemus in illius Eclogse argumento : tuus est a?tatis vigesimo septi
de Varoineadem Ecloga, V. iKfN Addo ego, Culicem hunc, qi
Poesim imprimis dicitur auspi- habemus, Octavio dicatum esse.
catns adhuc puer: et Cirtm, JEt- Octavius tum, cum numcrabat ^
nam^ Culicem^ Moretum, Copam^ gilius annum decimum quintum,
Diras, Catalectony Epigrammatay se tantum octavum attigerat: •
Priapeia junior scripsisse. At Jos. ntate, nec ipsi poemata dicari,
Scaliger, et post eum docti fere om- ea dici de ipso potuerunt; At
nes JEtnam Comelio Severo adju- cifi meritis oriturfiduda tantis;
dicant: Moretumy Auli Septimii ut habent codices alii, At tUy
Severi esse idem suspicatur: jDiriF, mcritis oriturjiducia castris^ Oc\
quin a Valerio Catone scriptae sint, venerande, Igitur scriptum fu
nedubitari quidempatitur: Copam Culicem probabile est, cum 0<
Virgilio tribuit Priscianus, sed re- vius aliquo in nomine ccepit ei
rlainante Scaligero: Priap^f ob- circa id temporis, quo donatu
HISTORIA,
TW
JdioCefaremilitaribusdoniSy euin requieseere Mueas, Et leviter blam"
k Hispaniensia castra secutus est, dum liceat deponere amorem. Nec
aimo U. C. cirdter 709« (Mtavii juvenis itaque, nec senex Virgilius
19. Virgilii 26. Quod quis cre- Cirim scripsit.
dat? VirgiUum ab U14 Culicis ex. ^^u.c.«99. Aug.9. Virg.iii,
uiute ita repente convaluisse; ut Cir. PovPKits HAoifus 2.
anno post tertio quartove Bucolica M. Licnrivs Crasius 2.
scribere tam a^quabili et vivido et V IRILEM togam sumpsisse dici-
pdro mtore inceperit His adducor tur Virgilius apud Pseudo-Dona-
ut patem, insulsum illum Culicem, tum, anno etatis 17. ibdem illis
qBeai habemus prae manibus, ab in- Consulibus, quibus natus erat. Id-
epto aliquo posteriorum setatum ipsum agnoscit Scaliger, sed minus
fcriptore fictum esse, qui ciim apud considejatc. Neque enim ab Idibus
vetereslaudari passimvideretjuvc- Octobribus primi Pompeiani Con-
nileiD Maronis Cnlicem; amissum sulatus, ad Idus Octobres secundi,
iUum vitio temporum restituerc per complctos aimos reperio plurcs
lodum aut per summam audaciam quam quindccim. Si ergo Virgili-
▼ohierit, quomodo deinceps a lcvis- ns toga virili donatus est Pompeio
finus scriptoribus multa malitiose et Crasso secundum Coss. id anno
ronficta sunt, ut Cornelii Galli cle- Virgilii aut decimo quinto comple-
gi8P,etnuper Petronii fragmAitum. to, aut decimo sexto ineunte conti-
Iilem esto de Ctn judicium, quam git. Sin ad usque decimum septi*
Ovidii tempore posteriorem esse in- mum ineuntem recedendum est: an-
dicatScyll8e,patrisetpatria;ruinam nns is fuit U. C. 700. Consules, L.
meditantis, cum nutrice colloqui- Domitius ^noborbus, et Appius
in; locus omnino exaratus ad si- Claudius Pulcher. Si denique deci-
militudinem illius colloquii, quod mus septimus completus requiritur ;
habet Myrrha patris amore insani- annus fnit U. C. 701. Consulcs,
ens, cnm nutrice item sua, Metam. Cn. Domitius Calvinus, et M. Va-
1*9. Nec abstinet Scyllse nutrixab Icrius Messala; quem annum con-
^empIoipsiusMyrrhceproferendo: signat his ve/bis Hieronymus in
ut plane existimem fictorem illum Eusebio: Virgilius stmptd togd
Virgilians Ciris, ad Myrrham Ovi- Mediolanum transgreditur.
dianam intcr scribendum oculos iu- £t vero, ctsi Romano jure pue-
tcndisse. Non estigitur audiendus ritia anno 17 finiretur, tumque su-
Scaliger, cum Cirim illam ipsam meretur toga pura seu virilis: ta-
ultimum £sse statuit opus Virgilii, men pro arbitrio tempus ilhid ali-
etiam ^neide posterius; quan- quando immutatum reperimus. Au-
<iuam enim fusum est feliciore vena, gustus cx Suetonio togani sumpsit
quam Culex; tamen jacent in eo anno 16. Caligula ex eodcm, anuo
■Qidta, multa horrent, nitent quam 20. M. Antonius philosopbus ex
psucissima: nec a Virgilio sene- JuUo Capitolino, anno 15.
•cente, et «quo rerum suarum ffisti- ^nmiiUcm jf«g 18. rirg.25.
«^ore scribi tantillo in poematio c. JrLius Cmsar 3.
P!«uit: Accipe dona meo multum M. JEniijus Lipidui i.
^gHota labore: nec Virgiliumju- JULIUS Caesar mensc Octobri
^I^hA, et Bucolica, Georgica, quater triumphat de Oallia, de
^Deida meditantem, tantum rei po- Asia, de i£gvpto, de Africa. Oc-
ftic© jam tum ceperat t^dium, ut tavius, sorons ejus nepos, militari'
« hoc tam levi opere desinere non bus donis triumpho Ccwaris AJnca-
wibitaret: Inyno/mrtmeatmHmam no donahis ett, gucmquam exp«ff«
xvi P. VIRGILII MARONIS
heUi propter tttatem. Saetoniusin quennium renuntiant, ma^stratus
Augusto, 8. absque senatus et populi consilio
jimnuV.C.TC». Jug. 19. Fwg.26. designant in idem tempus, proscrip-
c. JuLius CiEBAs 4 lohtt. tionem inimicorum suorum inai-
C^SAR proficiscitur in Hispa- cunt, qua Cicero 7 Decembris oc-
nias adversus Pompeii Magni libc- cisus est.
ros. Octavius vixdumjirmus a gra- Hinc erroris arguuntur, qui vo-
vi valetudine, per infestas hostibus lunt Eclogan^ Virgilii sextam Ro-.
viasy paucissimis comitibus^ naufra" nive auditam a Cicerone fuisse in
gio eiiam factOj avunculum subsecu" theatro, cum a Cytheride mimfi.
tus magnopere demeruit. Sueto- cantaretur; eundenique Roraanse
uius ibid. Ccesar redux sub initi- eloquentiae principem, ad suam et
um Octobris triumphat quintum ae no\i poetae laudem exclamasse:
Hispaniis. v MagntK spes altera Romce: quse
^u.u.c.710. ^«^.20. Jirg.T:.' vcrba deince|)s Virgilius in JEneida
c. JoLius CA5JLR 5. retulent. 1 um enim, cum Cicero
M. Aktokiu». occisus est, Eclogas scribere non-
C^SAR expeditionem destinans dum Virgilius coeperat; necduni
in Parthos, Octavium prsemittit veuerat Komam: sed adhuc, aut
ApoUoniam. Ibi ille, dum studiis Mediolani, aut in rure suo versaba- ,
vapat, audit Csesarem in senatu tur, uf mox deinde ostendemus.
occisum esse Idibus Martiis, se ab AnmuV.c.na. Jius.22. Virg.-9.
eo in nomen et familjam adopta- L. Munatius Plaiicus.
tum. Romam redit: sed adver- M. iEmuus LtpiDus 2.
sante M. Antonio Consule, adjun- KaLENDIS Januariis Triumviri,
git se optimatibus, quos ei infensos inter co^teros Julio Caesari habitos
sciebat. houores, sacellum ipsi dedicant iu
Atnui U. c. 7n. Mfr. 21. r^rg. 28. foro, ejus simulacrum ludis Circen-
c. V1BIU8 Pahsa. sibus cum Veneris simulacro cir-
A. HiBTius. cumfereudum dccemunt. Hinc Oc-
OCTAVIUS mittitur cum Consu- tavianus se Divi flium appellavit.
libus adversus M. Antonium, qui Circa Novembrem pugnatur ad
Decimum Brutum Mutinse obses- Philippos in Macedonia, pereunl-
sum tenebat. Solvitur obsidio; que Cassius et I3rutus, duobus pra;-
Consules tamen bello pereunt. Fit liis, mensis fere unius intervallo
agrorum aliqua inter milites divi- dissitis, ex Plutarcho. M. Anto-
sio per decemviros, in quibus erat nins abit in Asiam: Octavianus in
Cicero. Octavius armatamanu Italiam redit, ut agros suis Anto-
Romam ingressus, Consulatum nianisque veteranis dividat.
mortuo Pansa tunc vacuum, ab in- ^ ., r. -^io a oq i/-^ oa
^ A tr\ c^ ^nnu*U. C. 713. Aag.2a. Ftrg-. 30.
vito senatu extorquet 14 KaL Sep- L. Antowius.
temb. seu 19 Augusti, ante aimum ^- Servilius Isauricus.
flDtatis vigesimum expletum. Inito FlT agroruni divisio, ex optimis
Consulatu statim ui numen et bona quibusqueurbibusltalice, ejectis pej;
Ca^saris lege transiit, vocatusque vim domiuis, non iis tantum qui
est deinccps ab omnibus, Dione coutra Triumviros steterant, sed
tcste 1. 46. C. JuLius C;esar Oc- ctiam aliis, ut habent Appianus et
TAViANus. Paulo post, wcrape 27 Dio. FulvlaM. Antonii uxor, et
Novenibfis, ipse ac M. Antonius Lucius Antonius Consul Marci fra-
et M. JEmllius Lcpidus, triumviros ter, cum divisionis iilius adminis-
se re/jyabJjca? coustltuendsem qxuw" trationem et gratiam apud milites^
HISTORIA. xvii
derivare ad se non potuisscnt, vete- anno 29. Senius, anno 29. Atqui di-
nm possessorum qnerelis in speci- visionis Actiacoe tempore annos nu-
aBconuiioti, bellum in Octavianum merabatplcnosatqueintcgrosnoveni
flucitant* Asinius Pollio, M. An- ac tri^nta: quod incuriam scripto-
miii singularis amicus, Galliam Ci- rum ejusmodi manifestam facit.
saipinani interim copiis tenet, & Al- Ip^tur sic statuo. Virgilium Asi-
piun transitum Octaviani legioni- nio Pollioni, tum in Gallia Cisalpi-
boi intercludit, ut constat ex Appi- na &: Venetia, cnjus pars est agrr
OD, lib. 5. Idem Lucio Perusis Mantuanus, cum imperio vcrsanti,
bbsesso suppetias ferre frustra cona- sive per Varum, quocum philoso-
tns, sab anni sequentis initium de- phio; studuerat, sive per Corncliuin
fiti Penisia, cum septem lc^oni- Gallum, sive pcr sei])sum innotuib-
bu Venetiam, in qua regione Man- se: per PoUionem commendatutn
taa est, in potestate Antonii diu rc- esse Maecenati: per hunc ad Octa-
ttnet, ut testatur Velleius. viani gratium irrcpsisse. Quan-
Atque haec illa est Agraria lar^- quam enini tunc divorsaruni erant
tio, qua Vir^Iius Anrlino patrimo- partium Ma*ccnas &: Pollio: simi-
nio suo mulctatus est. Neque enim litudo tamen studiurum &l sequu
est, cor Corradus calamitatem illam probitatis fama sic utruinquc socia-
accidisse poeto* suspicetur dc^cem- bnt, ut anno proxinie sequrntc ad-
virali illa divisione, quoe Mutinense ministri Brundusintc pacis nna ad-
bellum secuta est, &c cui intererat hibiti slnt. Certe Pollionis in Vir-
Cicero : tum enim levis erat ac fere ^ilium priora fuisse merita, Macce-
Dulla Romic Octaviani auctoritas, natis potiora, vcl ca rcs probat,
nt optimates &£ ipse Cicero de eo quod prior a Virgilio gratia Polli-
occidendo cogitarcnt. Quare Vir- oni, major Msecenati rclata sit :
gilius dicere tum de illo non potuit Ecloga nnica mox in illins honoreni
ulEcI. I. Deus nolis hac otiaft' cdita; Georgicis deinde libris qua-
cit; neque istiid: Ilic Ulum vidi tuor hujus nomini nuncnpatis.
jBFenffft, MelibaCy quotannis Bis Fretus ea commendatione Virgi-
KHOscuinostradlesaltariafumant; lius, agros ut reciperct suos, Ro-
potuit vero hac Philippensi divi- mam sub anni hujns inltia [^rimuni
sione; cura se jam Octavianus Dt- venit. Quidni cniin Virgilio de sc
vijif2ufiliumappellaret,summaque fides habeatur.'* At Ecloga prima
polleret triumvirutus auctoritate. sub Tityri persona tcstatur, sibi an-
Mnlto minus ferendi Probus & tc amissos agros Romam ipiotarn
Pomponius Sabinus, qui id ad Acti- fuisse: Urbem quam dicvnt Rornarn
acamdivisionem rejiciunt,S£annum Melibae, putavi Stulius ct(o hulr
U. C. 723. Cura enim e plerisque nostrte similcm^ ^c. se libcrtatis ob-
omoibus Virgiliana? vitie scriptori- tincnda' gratia eo profectuni : Ei
^B certum sit, Bucolica triennio quce tanta fuit Romam tibi causa vi-
^perfecta; certum item, ut mox dendi? Libcrtas, fyc.
oemonstrabitur, Eclogam quartam Eam ob rein inter fabulas puto
•*"><> U.C. 714. PoIUone Consu- quicquid habet vitee scriptor de ejus
l^) ^ editam; certum id quoque ad Octaviani gratiam aditu: quod
.^^'^iun est, spatium illud trien- magistro stabuli charus primum fu-
^ ^^ifca Consulatum Pollionis om- erit: quod panes eidem ut uni e sta-
ojnoessennmerandnm. Adde quod bulariis in singulos dies dati: quod
'^ ipse Pomponius Virgilium di- Octavianus, de genere ac patre suo
J* edidisse Bucolica anno letads aliquando solicitus, consuluerit ea
* ^nt 34. Probtis ic Paedianus^ de re stabularium Maronem^ e^vi^-
xviii P. VIRGIUI MARONIS \
que oper& speraverit patrem se pos« variis canninuai» qus meditabatur
se suum cert6 intelligere, quia is de fragmentis concinnasse; quod le-
canum equorumque genere ac pa- genti persnasum ibre facile confido
rentibus scite interduni responde- jinnus v.c.i\4. jiug.24. Vtrg.Bl.
bat» Fuerit enim vero Marom sin- Cw. DoHmvs CALTiffv».
ficularis illa, quam reipsa fuisse libri ^. Aswius Follio.
Georgici declarant, rei veterinariie OCTAVIANUS Lucinm Antoni*
peritia; fuerint bsec omnia qucC um urbemque Perusiam deditioiM
narrantur temporum rationi accom- accipit. Marcus in Italiam veniens
moda, ut minime sunt: quis tantyni maximo belli metu facto, Brundusi
Octaviani fuisse stuporem credat, nt pacem cum Octaviano componit
veterinarise medicinse eam esse vim adiuinistris, ex parte OctaTiani
sibi persuaderet; aut tantain Ro- Maecenate; ex parte Marci, PoL
mani moris inscitiam, ut se re^em lione. Octavia soror Octaviani
magnanimum appellaret.^ aut ipsi mortuo Marcello priore viro, Mar*
Virgilio tantam futurorum eventu- co Antonio conjux datur. Redeun
nm notitiain, ut Octavianum Au» RomamTriumviri:sedSextoPom-
gusti nomine appellaret, ante annos peio Magni filio mare Siculum ip*
minimum quatuordecim, quam esset festis navibus obtincnte, fames u
honoriiica illa appellatio ejus in urbe sfcviens urbcm in Triumvinn
gratiam instituta« Quid.^ jocus ip- concitat. Octavianus &c Antonius
sc quam insulsus: pistoris filium sibi a plebe tantum non laniati, de paa
Octavianum vidcri quod panes libe- cum S. Pompeio conveninnt ad Pu*
ralitererogaret. Cui fabulae locum teolos, in litore Campanide. Iti
puto priebuisse quod apud Suetoni- compositis rebus, Isetitia communii
tim Icgitur: Antonium Octaviano &; rerum omnium copia in urben
interccneteraprobrasolitiimobjicerey rcdit. Deccdunt e magistratu Con
quod proavum haberet pistorem. sules, Calvinus & Pollio, in pauco
Hoc itaque anno scripta est £c- qui supererant anni hujus dies, mor<
loga prima, qua poqta suam in agro illorum temporum. Antonius exer
recuperando felicitatem sub Tityri citus sui partem, ut per hycmem ex
nomine repraesentat. Proinde ex- creerct, mittit adversiis Parthinos
orsus cst Bucolica, cum annum de- gcntcmIllyricara,&LoliniBrutiCas
curreret nonum ac vigesiraum; nec- siique studiosara; expeditionemqu
dum Idus Octobres attigisset, quo Pollioni suo committit, ut collii^tu
tempore trigcsimuni erat iugressu- ex ejus triumpho dc Parthinis ann*
rus. StatimqueRomaprofectusMan- proxime consequente.
tuam, novosquc possessores conatus Virgilius, cum filius Pollioni na
ex agro ejicere, Arium nerape Cen- tus esset, ejus geuetliUacon cani
turionem, aut priniipilarem Milie- Ecloga quarta; antequam PoUi
num Toroncm, aut vctcranum magistratum abdicasset, nani v. 1 ]
Claudium : ab eo, quisquis fuerit, Teque adeo decus koc a:vi^ ie Conni
male habitus, a?gre vitse suae cou- 7c, tnibit^ PolUo; post Brundusi
suluit, jMincio uatatu trajecto. Ro- nam paccm Pollionis opera consti
uiam rcgressusy ut vim novo Octa- tutam, nam v. 17. Pacatumque ri
\iani edicto reprimeret, Eclctgam, get pairiis virtutilms orbem: poi
qtifc ordine nona legitury obtulisse pacenmedam Puteolanam, invcct
videtur Varo, apud Octavianum ^pilicet in urbem abundantia, nai
^ratiosu, quasi libellum supplicem v. 21. Ipsa lacte domum referei
tndicemque calamitati»; eamque, distenta capeUte Ubera, &c. igitt
^jt re^ 2;r4>^ebat, subitario impetu e subeztremosannidies. Pantmeiiii
mSTORIA. sk
niii iiuHet iQa «tMif «maeno- AmmV.C.VB. A«.M. f^.3&
MRo, uuniMnte wit llniiMlttniu M. Coec«ioi ifwiTA.
TIl!!!^?*!!!!!?*^^?^"!?* S. POBIPEIUS * Octaviano na-
^lu2L.^i^r *" ▼?!! P«g»» vjncitur. Octavianui di-
CCArwumfUMatw. vuus hononbtts coli nvnc pnmuiQ
POLLIO bdfaim adveniks Parthi- incipit: ut fambet Appianus Kb. 5.
DMftlicitcrgmt; de qoibos triua- C^^t^* M. Antonius, re adversuf
plaii agit 8 KaL Novembris. Partfaos malk gest&, concedit in M^
DommdePoUioRoniamrfditad gyptumadCleopatram: ubiselux-
lniiiii^hnm,perlastrtt«p?Illyrid^ m et volnptatibus tradit
Veiiete Btora; Virgilms Eclogam jftifiiiiU.C.7l9. jftif.s». Virg.95.
octavam componit, ubi perstringit ir* £®*'"'^'?v.
bellkas ejus hudes, V. 6. Tumiki, « ^^^^tl^^n . . . .
ieumMniiuDerasjum ioxa Timavi, ^- POMPEIUS foga se recipit ad
Siworaj»reyrtcifcFw«9tcm#,&c. Antomum, ejusque jussu m Phry-
Nec procuf ab eo tempore, nempe g?» occiditur a TiUo. Octavianus
dict medittm Octobrem, videtur ^ctor mter Deos tutelarcs oppida-
icriptoetiamilla,qu«ordinetertia timconsecratur,cumjam anno8 28.
kptur: cum scilicet victinue k sa- exegisset, ut habet discrte Appian-
cn triompfaalia pro PoUionis victo- "^»**^'^'., , _ ,.
riipararentur. Ided commendatpo- Quicquid ergo hactcnus dc divi-
cta, ut vituli taurique PoUioni pas- «"^a^« Octaviani apud Virgilium re-
«ntur, V. 84- PoUio amat nostram, pentur, id abcodictum, aut per adu-
rvii iit nutiea, Mmam: Pieri- lationem, aut qiiia jam inde ab anno
.iiitulum leetori pascite veitro. 712. Divi Julii scfihumappeUabat.
f^\olfipiefacitnovacarmina:pai^ jlnnuM V. c. 720. Mg. 30. Virg. 37.
"^« tavrum. Src. Quam si quis levcm M. A!iTowir.H 2.
!.*-»•. *^ J •11* J L. SciUBOSIItJl LlBO.
conjecluram putct; dc lUa non ad- ^ „ ^ .^. ^ ^, „. ^
■nodum pugaibo mecum ut sentiat. ^-c"b^,I^'bc-J:L'Jo. ""^ "^
^uiU.C. 716. ^ug.26. Virg.33. L. Volcatius Tullcs.
AFPirsCLAUDicsPtLCB£B. ^imia U. C. 722. Jhig.^. r.Vff.39.
«LLLUM inter Octavianum ia S. c. Sosins.
Pompeium renovatur, adversi pri- HlS annis tribus jacta sunt belli
>oum Octavinni fortuna. semiua, Octavianum inter & Anto-
^irgiUus BucoUds finem imponit, nium.
£j^Vuneatricnnioantfeincepisset. Amia U. c. 723. ^ug.^. Virg.4Q
^ «Oc ergo scripta est Ecloga, qu» c. c^.-An OcTAvuifcs 3.
*^numeratur, quam hac ipse _ m. Valehius Messala.
^ignat nota: Extremum hunc LlEBELLATUR apud Actium,
ry^huiamikiconcedelaborem. Ca?- Epiri oromontorium, 2 Scpiem-
^^,qnasUcomisimus,quotcmpo- bns, M. Antonins ab Octaviano,
'^ ^ript« sittt, nihil certo indicat. cum immensis auxiUis, quse ex Ar-
^^.««.0.0.717. ^uf.«7. rug.U. nM«ii&, Media,^K^pto,^ Arabia,
M. VipflAnvs AmvMnA 1. ludia, totaque ferme Asia collcge-
jv L. CAinnus Gallus. ^I, Mqx in .Xgyptum cum Cleo-
r^^ adversus S. Pompeium Qc- patr& beUum reparaturus fugit.
ViJ^if"™"*?'^^^^^^ A«.u,U.C.7a4. .^«^34. Virg.Al.
^ ^^^ttsMsecenatu sttasttUeorgica, c. c^sar Octatiafus 4.
V^^ septemannisconsequendbiiaetA ^^- i^icinius Ciiassus.
«Wtnr,matimftesparteNeapoii. R£Vl!RStJS in ItaUam OclaN\ar
XX P. VIBGIUI MARONIS
nns^ ut quartom consnlatuni acci- cie victoriae indices; iit G. 2« 171.
peret, obvium habet Brundusii Se- Te, nyixime CdBsar, Q«t nune ef •
natum, a quo Consul renunciatur; iremis Asiajam victor in oris^ Jni-
ibique dies, juxta Suetoniuro, sep- bellem avertts Romanis arcibus In^
tem & viginti, juxta Dionem trigin- dum. Item G. 3. 28. Atque hic un*
tacumsubstitisset; inde statim abit dantem bellOy magnumque fluentem
in Asiam, ubireliquamtu^ememtra- JVtZtem, fy navali surgentes are co^
ducit, instruendo belli ^gyptii ap- lumnas^ Addam urbes Asue domitas^
paratu. pulsumque Niphatem, itc. Quae&-
Falsum igitur, quod in vita Vir- dem hyeme statim animum ad JE-
gilii legitur: hunc Csesari ex Acti- neida convertit, eamque per annos
aco bello rednci, et ad reficiendas undecim executus est, ut communi-
vires Atellae, quae urbs est Campa- ter vitae scriptores habent.
niie,commoranti,legisseGeorgica: ^^u.c.725. ^u^.36. F^.42.
JVlsecenate suscipiente legendi vices, C. c^sar Octaviamus 6.
quoties is vocis offensione interpel- s. Apuleius.
laretur. Aut id si verum est: non C^SAR Romam rcversus ter tri-
post Actiacum bellum, sed post iE- umphat Sextili raense: de Dalmatis,
gyptium necesse est accidisse. de Macedonia Sz; Actio, de Cleopu-
Alexandriam, .Sgypti regiam, tra & -Eg}'pto. Atque ita pace per
Octavianus capit, mense Sextili, qui universum orbem Romauum consti-
dcinde Augustus appellatus est. tuta, templum Jani claudit tertium
Tum Cleopatra} &; Antonii obitu a Romulo. Quod inseruit Virgili-
solus universi orbispotitusimperio; us iGueidos libro primo, quem tunc
primum JEgypti prsefectum, sub habebat in manibus, v. 291. Aspe-
procuratoris nomine, instituit Cor- ra ttincpositis mitescent sacula bellis:
nelium Gallum, eum, de quo decima et v. 294. Claudentur belliportte^ &cc.
Ecloga scripta est. Inde Octavia- Eodem anno Censuram exercet
nus per Syriam in Asiam revertitur, Ciesar, k, coUegam sibi assumit M.
ibidemque hyemat non longe ab Agrippam; quo in munere, ad ex-
Euphrate; tum Tiridatem et Phra- purgandos ordines reipublicae, nio-
atem de regno Parthiae contendcn- resque, ambo multa fecerunt. Id
tes victoriae suve terrorc composuit; quoque significat Virgilius eodem
tum denique divinos honores affec- libro, v. 292. Cana Fidcs fy Vesta,
tavit palaiu, pcrmisitque sibi tem- Remocumfratre^uirinuSyJurada-
la extrui ^ficomedite, Pergami, bunt.
. Quae omnia contigere per hye- Dicitur et hoc anno Caesar dcli-
mem aimi hujus, ex Dione, lib. berasse de imperio deponendo, cu-
51. que de rc consultores adhibuis^^e
InterimVirgiliusNeapoliultimam Mfficenatem &i Agrippani. Etsua-
Georgicismanum&clausulamadhi- dcbat quidem Agrippa deponen-
bebat his verbis; Hac super arvo^ dum; ncgabat MaHxnas, cujus con-
rum cultu pecorisque caneierm, Et silio obsecutus est. Id vero perquam
super arboribus; Casar dum mag- absurdum, quod si cssct, non fuisset
nus ad altum Fulminat Euphratem asolo Pseudo-Donato, sed agravi<>
bello, victor^ue volentes Perpopulos simis etiam historicis memoratum ;
dat jura, viamque affectat Olympo. Maronem nempe ab Csesare voca-
Illo yirsriliummetemporedtdcisale- tum etiam in consilium, Alaecenati
batParihcnope^ &c. Idem tunc pri- asscnsum esse, nutantemquc princi-
oribus libris quosdam attexuit ver- pis animum asscnsu hoc suo confir-
sas,, hujvks ipsius anni k .Xgyptia- massc^ .
t
HISTORU. xxi
AnwU.C.728. J9ug.96. Ftrg.43. AmmV.Cm. .9ug.d9. Virg.46.
C. Cbsaa OcTAnAinn C C. Cjesar Auodstus 9.
M. YiPSAaius AouppA 2. M. JuMut Silah us.
CiESAR perfect& hoc anno censu- AUGUSTUS movet expeditionem
fi loleiiuiiDas sacrifidis Romano in Cantabros: qua dum abesset,
BKire histnim condit; ludos Actia- supplicibus, ut Pseudo-Donatus ait,
C08 qiniDquennales, ad seteraam vic- minacibusque literis partem JEnei'
torie so» memoriam a se prius in- dos aliqnam efflagitat a Virgilio;
BtxtQtos, primiim exhibet, nobilium nec obtinet. Virgilianae ad Augus-
(MMrorom equestri decursione & tum epistolee fragmentum profert
gymaica exercitadone pra&cipue in- Macrobius Saturn. lib. 1 . cap. ulti-
iigBes: ex Dione lib. 51 . &l 53. Quce mo : Ego verofrequentes a te literas
omniasub^nefiepersonareprsesen- acdpio . ... . De JEned quidem
tat Virgilius, lib. 3. v. 279. lAutra- meo^ si mehercule jam dignum auri^
mwrqiu Jofrij votisque incendimus bus habtrem tuisy libenter mitterem,
msj Actiaque Iliacis celcbramus Sed tanta inchoata res csty ut pcne
litera ludis: Exereent patrias oleo vitio mentis tantum opus ingressus
labente pakettrat Nudati sociiy mihividcar: cumprascrtimjUt scis^
^e, alia quoque studia ad id opus^ muU
JnmaV.cm, Jlag.37. Hr^. 41. toquc potiora, impertiar.
C.C«akOctatianus7. .^nnusU, C. 790. Mtr. 40. rirg. 47.
M. ViptAHius AORIPPA A C. Cvesar Aocustls 10.
AUGUSTI nomine donatur Ocla- c. Norbanus Flaccds.
vianus a Senatu, Munatii Planci JVlARCELLUS, Octavia» sororls
sententia, Januario mense. Augusti filius, fit iEdilis, annos na-
Jbmu.V.C.-m. Aug.Vi. Vlrg.4o. »"? '.?.'., ^"""ii"? ^J^!'^^^^^^^
C. Casar AuairsTus 8. Virgilii & Horalii iamilmris, mori-
T. Statiuus Taurus jj. tur, ex Hieronyino in Euseb. Ho-
CORNELIUS Gallus, amicus ratius de luijus ohitu Virf^ilium con-
Virgilii, primus .flEgypti procurator solatur, Od. lib. 1 . 24. liunc gram-
ab Augusto constitutus, ob nnilta matici, nullo votcri auciore, Varum
ibidem violenter acta eidem iuvisus, appcllant. Sed Quintilium Cremo-
£c a Scnatu damnatus, seipsum in- ncnsem, a Quiutilio Varo debere
terficit. Aiunt ejus laudes fuse a distingui, ostcndemus Ecl. 6. v. 7.
VirgiUo fuisse cclebratas Georg. 1. ,^.,^;^ ^ ^ ^3, ^,^^ 4, ^.^^ ^^
4. indeque post c|us neccmjussu Au- c. C;e3ar AucasTus 11.
gusti sublatas, &t Aristaji fabulam Ck. Cai.pur.nils Piso.
eanim loco substitutam. Sed fidem jVIORITUR Marcelhis, anno cir-
ii apud mc non faciunt: tum quod citer retatis 20, ninximo Augusti Sc
Aristffii fabula sic cum apum cul- Octuvio? totiusque populi Romaui
tura connexa est, iit nata e re ipsa, luctu, apud Bajas. Corpus ejus
non buic attexta videatur: tum ingenti pompa crcmatur in campo
quod Virgilius tantam operis par- Martio. Virgilius non multo post
tem laudando Gallo minime debuit sextum iEneidos librum perficit,or-
tribnisse, qui non nisi pauculos ver- natque pulcherrimis de Marcelli obi-
sns Mscenati dederat suo, cui to- tu ac funere versibus ; quos cum re-
tnm ipsum opus dedicabat: tum centi adhuc dolore Augusto recita-
quod Augustns ipse, qui Suetonio ret, dicitur Octavia defecisse, k. pro
teste laxerat Galii necem, non ita singulis hujus argumcnti versibus
videtnr infiestus ejus fuisse memorite, poetae dena scptertia jnssisse niunc-
11 1 tnanes ei laudes imideretv rari.
2*
juuf P. VIR6IUI MARONIS HISTORU.
Tiridates, Annenise rei, cui cam Anmu u. c. 735. ^. 45. Virg, 6S.
Phraate Pardiorum rege male con- £• 8«»™* SATiJEiiiiros.
veniebat, Romse ab Augusto accipi-
tur. Quo tempore accidit, quod m- VlRGILIUSy iEneide confectat
Buit Dio, utcaptivos&signaybellis proficiscitur in Graeciam, ut divi-
superioribus Romanis erepta, Au- num opus per otium expoliret. Cum
gustus a Partho repeteret. Hsec tamen Augusto Romam revertenti
Virgilius, cum in Parthicum bellum occurrisset, de reditu cum eo cogi-
vergere tum suspicaretur, inseruit tans languore correptus est; aucti-
libro septimo, cm tunc dabat ope- que per navigationem valetudine,
ram, v. 604. Sive Oeiii inferrepa^ Tarentum, aut, juzta plures, Bnm-
rat lacrymabile hellum^ &c. Seu ten- dusium appulit, ibidemque decessit,
dere ad Indos^ Aurorav^que sequij 22 Septembris, annos natus 50. '
Parthosque reposcere signa: Sunt menses 11. dies 7. Dicitur moriens
gemina oeUi porta^ &c. Igitur an- iEneida, c^m nondum ad eam qnam
nis minus quatuor, sex fere uldmos institnerat animo formam perduxis-
operis libros poets^ perfecit: nec set, petiisse comburendam; nega-
vero tanta in iis elucet, quanta in tamquesibiabamicisyjpertestamen-
superioribus, cura. tnm legasse Plotio Tuccse, &i Va-
rioy quieam aut comburerent, aut
Awmt u. c. 732. Aug. 42. Virg, 49. emendarent. Fabnlam putat Corra-
l! Si^^»,""'"'"'" dus; sed cum^.d apm^ GelHus,
Ctt» • I- • 15 Macrobius, imprimisque Plinius,
&UB anm hujus finem, antqquam histori» suielib.T. c.30. testentur;
sequcntes Consulcs magistratum ^^^ ^j^ ^^^^^ ^5^^^ ejusmodi
imrent, ex Dione, iter m Graeciam ^-^^ ^^^^ ^^ ^^ rationum.
Augustus suscipit. Ylotix Variique mentio frequens
Ar^v.cv^ Jlug.4S. Virg.f^. ^pud Horari^^ quibus yarius
Q. iE«Liu5 Ufidus. Epici canmms ea setate pnnceps
M. LoLucs. fuit. Satyr. lib. 1. 5. Posteralux
AUGUSTUS perlustrat Gra?ciffi ^f "J«i^ ^atUsima; namque
& Sicilise civitates: hyememque Plotius &Var%us Stnuessa, Vtrgi'
transigit in insula Samo. husque, Occurrunt:amma, quales
neque candidtores Terra tultt, nec
.^ut V. c. 734. Aug. 44. Virg. 61. ?«««« »*« «^ devinctior alter. Cor-
M. Apuleics. pus Virgilii Neapolim, ut cupierat,
P. SiLius Nmta. translatum, vi& PuteoIan& sepultum
1 RAJICIT Augustus in Asiam, est. Scripta, sublatis aliquot ver-
roulctat Syriee civitates; ibique sibus, nullo addito, dicuntur expur-
amissas a Crasso aquilas recipit a gata. Morum & famce cogniuo, e
Parthis. Romam revertitur; ite- veterum testimoniis mox afierendis,
ramque in Samum hyematurus con- potiiis quam ex Pseudo-Donato re-
sedit. petenda est.
TESTDfOmA VETERUM DE VIRGILIO.
HQRATIUS,Saf./. 1. la
Forte cp«f oeer»
fi|dii MRMnotf gBudndet run Camtam»
JDEM,Sat.^.
OpdmuoHm
^tpodkww Vttriut, dixere pdt euem.
FROFERTIUS, Ub. 2. EUg. ulf.
Mtjnd mUrmpomtwn langufre eorottit,
^tmU^ipiJaetueerluMimoua Deut:
ddm Vwpimm eudoSaUttiraPhiabi,
CkmntVfarUtdieereposteratet:
l^muneJEnem lyojani tuteitat arma,
Jmiame Larimtmaaua Htoribut.
CySc iotnmm acrijdorei, eedile Qran :
Ifeaaa ^pdd uttdut naeeiiur tiiade.
T» eami modtrommbier piada Gden
TkjfniBi, 4^ aUriitt Dafllmm anmdinioui, ^ft.
Taeaai$J8ae/tei reteritptmcepUipoita:,
Ojuo Mge$ Mt eamvo,ouo mret uvajugtf.
Tjefaeia eannen aoetateatudine, qutde
C^pttiduaunpotUittetnpendartieuiit.
OYUXVB^AHt amai. Ub. 3.
tlm%fugumJEaeaat,aii^priaaordiaRomtt,
OuM fmlimt Iniia ei/ariua tarJHi omtt.
IDJCM, Jhamvm, Ub. 1.
Tihaia, ^ $^i^tt, jS>ietague arma Ugentw:
Boma tram^idudi dum caput orbit erit.
IDEM» Trid. U 2.
titaaunUie futefeUx JEne^tdotaudor
CantuiU tfi Tjfrimanna mrum^ torot.
Heeiepha-fan uOa magitde earpore toto,
^itian non lepUtnofaderejunetut omur.
fki^EUdit kk uiem, tenertefue AmaryUUUt igna,
BueoUeiajweaaiuaerat anti modit.
smvs, Ub. B.
Mmdua Mutarum domut, aiqiue ad tidera eantu
Eneia Jhtdino, ^- Smymait temula pledrit.
STATIUS, TkebaXda ailoquent.
Vveepreeor, nee tu divinam JEnelda tenta :
Sed taavgjt tequere, ^ tetUgia temper adora.
JUVENALIS, Saijfrd 11.
Condiior lUadot eanUdntur, atque Aktronit
Stiaoau dubiamfeKieniia earmina pedmam
MARTIALIS» Epig. l. &
Temparihua naatrii attaa ekm eedat aeorum,
Crteerit t^mi^or eum duee Roma auo:
ingenium taeri uararit abesu Maromt^
JS^eeqfuenquam tantd beiia tonare tubdf
9hd Jluuenaiet; non deenmi, Flaeu, Maronet:
VtrgtUmnquetibivettuaruradabunitkc.
WEM, Ub, 14.
^DemefaemuU CuUcem atudiote Maronitj
Jfe nugjapoadu crmamnmupu caiuu.
SULPITIUS CARTHAGINENSIS.
JuaaerathaterofiditaiHderiettrniinafiammia
f^irgiUutj Pnrygium quee eeeinere ducem.
Tueea vetai, Vomuifue nmui; tu maxime Catart
Jion tinit, ^ Latue contuUt hittorim
htfeiix gemino eeeidit prope Pergamus igni,
EtpSnii ed aiio Troja eremata rogo»
ALCIMUS.
MtBonio vati qui par aut prozimut ettett
Conauitut Fman ritit; ^ tuec eeeinii;
Si potuit nateifuem tu tequererit, Homere ,
/fateetur qm tepottit, Homere, tequi.
VELLEIUS, Ub. 2.
Inter qtue nuuum^ noitri evi eminent) prm-
ce|M carminum Virgiliusi Rabiriusquei &c.
SENECAi Controv. Hb. 3.
Virgffium iUa felidtas ingenii in oratioDe
folutft reliquit; Ciceronem eloquentia lua in
corminibus de«tituit.
PLINIUS, Hid. l 7. c. 30.
D. Auguftus Carmina Virgilii cremari con
tra testamcnti ejus verecundiam vetuit: ma-
junque ita Vati testimonium contigiti qu^ si
ipsc sua carmina probavisict.
PLIl>aUS| Epid. 21. tib. 3.
Virgilii ante omncs imaginem vcnerabatur
Siliusi cujus natalem reli^osids qu^ suum
celebrabHt: Neapoli moxim^i ubi monumcn-
tum eju» adire ut tcmplum solebat.
TACITUSi Dtatogo de Orat.
Malo sccurum L. secretum Virgilii seces-
sum ; in quo taiueni neque apud D. Augustum
graiiii caruiti neque opud populum Roraa-
num notiti&. Testes Augusti Epistolae : tcstJs
ipse populosi qui auditu in theaiSro vcrsibuf
Virgilii surrexit universusi &t fort^ pncscutem
spectantcmque VirgUium veneratus est sic
qua^i Augmtum.
QUINTILIANUS, Ub. 10.
Utar verbis iisdem, quae ab Afro Domitio
jinrenis accepi: qui mihi interroganti, quem
llomero crederet maxime accederc: Sccun-
dus, inquiti est Virgilius: propior tamen pri-
mo quam tertlo.
IDEMi Idf. 9.
Vetustatis amator unic^ fuit Virgilius.
MACROBIUS ^ GELLIUS.
Totis capitibus, qu» ezscribere longnm esset.
LAMFRIDIUSi de Alexandro Severo.
Virgilium, Platoncm poCtarum vocabat*.
ejusque imaginem cum Ciceronis simulacro
in secundo larario habuiti ii AchiUis, Si
magnorum rironun.
ARGUMENTUM IN BUCOLICA.
JtiUCOLIQVM carmen tdem est acpastorahj deducto nomine apasto^
ribus; guorum sunt pracipui qui curant boves^ sive hubulcij Crrtece
/SmoXoft, i ffSiy bos. Quo in genere Virgitius Theocritum^ SyracusantLm
poetamj imitandum sibi proposuit
Carmina qusmodi sua vocavit Theocritus Idyllia,' Virgilius Eclogas.
Est autm itxsyi^ Ecloga, delectus paucorum aliquot opusculorum e plu^
n&t», qua fecerit auctor^ nec luce di^na judicdrit; vel^ ddectus quo--
rundam versuum quos e Theocrito per tmitationem expresserit; Est enim
inXeyttt eligere, secernere. Male autem scr%bit\ir a quibusdam JEgloga^
quasi ab «»£ capra et x^ sermo : Tum quia non inXvyti^ sed «{>«XoyM di*
cendaesset: Tum quia minima pars hujus operis ad capras pertinet ; ad
ovesj canius^ amoresj multd maxima; tum denique quia nomen Eclogm
aliis operibus iribuitur bene muliisj inquibus pastontium nihU^ imo nthil
omnino prater delectam significat. Tales habemus hodie Polybii^ Dio^
dori^ Sirabonis Eclogas^ me excerpta e majori opere: Odas Horatii
vocat Sidonius ^pollinarisy varii carminis Eclogas : Ejusdem Horaiii
Satyra quibusdam in codicibus Eclogae inscribuniur,
Vceptu suni Bucolica anno Virgilii 29. exeunte^ U. C. 713. ei triennio
perfecta; utjam in vitd^ moxque singulis Edogis disseremus.
•;l
P. VIRGIUI MARONIS
BUCOLICA.
ECLOGA I.
*TITYRUS.
MGUMEJfTUM.
CJESAR Oetatiamu cim agntm CremontnMem et Maniummm nUraniM militibuimpfwmhm
attribmmtf VirgiliuM Mantuanus vnter atterot agelto tuo n>oliatut ed : Mttun&H emnmmim'
hiiperMmumPotlionenh qui tune m Uld regione eum ahjuot tegionilmt vertaltatur; etpor
Meecenatem in Oetatiam gratiam indurtutf ouod amiserat, ruuperavit, Htte igitur tdoga
ImideM Oetariani et Ronue, tuam felieitatem, Mantuanorum cidamiiatem, eonmemorat. Jv
Ijfritf VtrgUium reprtuenlat, MeUoeeut Mantuamt,
Seripia ett anno Vtririlii 29. Urbit eoudittt 71$. Cott. P. ServUio et Lueio AUonio, Marti
Jratrt; 9110 anno/acta ett eelebrit agrorum divitio, ex qud betlum Perutinum tlatim erupit :
reteribut agrorum domimt eonfugientUnu ad Lucium, et eum eo adrertiu Trvumvirot eonmi-
rantibut. Jkeidit autem agraria iUa dimtiopott victoriam Phiiippentem Octaeiani et M. Jm-
tonii, de Bruto et Cattio Julii Cittarit jtereuttorihut, anno prorani pritcedente retatam : non
rer^ pott vietoriam Miaeam Octaviani de M. .4n/onto, id mat^ in Pomponii et Probi con^
mentariit legitur. Cadit enim hcte m annum Virgitii 39. at Bucolica ante emnum ejut S2.
alfMohda lunt; quippe anrut 29. incepta, et trientiio perfecta. (^ot erroret m vitd Poetetfu-
tiut emetulatimui.
NOTA.
* TITYRUS.] Aptum arguinento nomen. avit quadam: Senrioy orieMtnajor: interprali
£st caim Titynis, Hcsychio, Satifrut, ealamut, Theocriti, otioiut.
MEL. MfiLIBCBUS, TlTTRUS.
TlTTRE, tu patulce recubans sub tegmine fiigi, wniRFiirPATio.
S ylvestrcm tcnui Musam meditaTO avena : .uJSibSvJS o^»
Nos patrise fines, et aulcia iinquimus arva^ moduiant cantiieniim pai*
Nos patriam fuirimas : tu, Tityre, lentus in umbra ««^m ^ panrft fiituia :
•n ^ ^ 1 - A II* j 1 . nof detenmus tcrminoi pa-
Formosam resonare doces Amaryllida sylvas. 5 tri«,etagrot amsnoi; not
TIT. O MelibOee, Deus noblS h«C Otia fecit. eximua k patrii: tu, THj-
Namque erit iUe mihi sempcr Dcus : UUus aram S,^JS^fS^"^^
chr« Amaryllidis. tit. O MdiboBe, Deus nobis dedit hanc quietem. liam habebo scmper il-
lumDet loco:
NOT^
MeKbonu,'] Boum curator, Srs f^u mbrm triticeis inter m ceri compactis : tum ex %•
vf /Wwv, qma euira ett ipti de bobut. rundinibus et caratis buzi fistulis : mox ^ k
' Fap.1 Fagus, <|uae et cscuhis dicttur, gruum tibtis, animaliom comibus, metallisy
guuodifera, bexch, ex qu& olim ho- «c. Unde avena, ttipida, ealamut, anmdo,
▼ictitimnt : unde dicta Gneds quidem fttula, buxut, tibith eomtt, ttt, ^. pro a«
fagut, k ^J^yut sire fnyu» ederti sicis instrumentis usurpantar.
autem ssculus pariter ab esu. Utram- 6. AmarifiHda tjflvat.] Per sylvas, Echo ia-
1« aon mal^ disting^unnt. teUige, qusB firequens in sylvij. De JimmyUi'
2. Arend,] Musica instrumenta inter pasto- de infii, vers. 31.
cosciaBalav prin^ ex a?enit calainiique 6. Deut nobit htce otia /M.] Octaviaiini,
9 P. VIRGIUI MARONIS
•spetenertgnuf dectusoiSmpe tener nostris ab ovilibus imbuet agnus.
oYiH noscro tinget iUiaillle meas enrare boves, ut cemis, et ipsum
Srf^cc!2!fm^ vagSri^tLudere, que vellem, calamo permisit agresti. 10
▼idM, etYneipsumcanereNEL. Non equidem invideo: miror magis: undiq;
KrTE^^^ISS^liSllUsque adeo tiurbatur agris. En ipse capeUas [toti.
invideo, im6 admiror, ekm Protenus «ger ago : hanc etiam vix, Tityre, duco :
tantussit tiunuitus toto ru-Hic inter d«isas corylos modo namque gemellos,
^™2?.nS:^taS!;Spe«n gregis, ah! siirce in nudft connixa reliquit, 15
6 Tityre, diflkii^ traho:Saepe malum faoc uobis, si roens non laeva fuisset,
inod6 enim enixa geixiinos]}^ cobIo tactas memini prsedicere quercus :
ra/iai oui eron/ spes gregif, Q • . a A* «^ i. •i*
proh «te/or. 'deieruiteosri-S»pe smistra cava praedixit ab ibce cormx.
gido in saxo, inter spiuasSed tameu, lUe Deus qui sit, da, Titvre, nobis.
fSP.^fr ?**;S"l!JIf*!Sl!TiT. Urbem, quam dicunt Romam, Melibcee, putavi
afliatas luimine sne prx*^ , \^, • •■ « t
nunciasse nobis hanc caia-Stultus ego hmc nostrs similem, quo saepe solemus
nitatem, nisi animos im-Pastores ovium teneros depellere foetus. 22
Sf^uI^i^Ilt^ljiiSic canibus catulos similes, sic matribus hoedos
ee putri. Attamen dicno-Noram : sic parvis componere magna solebam.
biS|TUyre, quinun sit iUe Verum hiEc tantum alias inter caput extulit urbes,
Meiibae7 ^stima^r^. Q^^^um lenta solent inter vibuma cupressi. 26
bem, qiuB Tocatur Ronui, sfanilem esso nostrae MantUfOtutf ad quara noi pastores consue\'imui
deducere ^goM tencUos. Queimidmodum sdebam catulos canibus, ct hoedos capelUs essc
limiles : queuiadmodum solebam comparare magna panris. Sed urbs iUa tanti&m eminet inter
CBleras, quantum cupcessi •olcut emimnre intcr vibuma flezilia.
KOT-E.
quemDcumperadulationemappellat. Enrant ri dextra tini. Quc toz, fMlot quanquam
quippe qui sacriiiria volunt ejus in honorcin suggcsta sit k Lambino, nbi prius lcgebatur
Jam tum fuisse instituta. Non enim coli cce- 6onu : tamcn constat cmendationis veritas ez
pit divinis honoribu«, nirti post ultimam de eo, ^u&d alioqui locus ille totus sensu careat,
fScTto P«)mpeio victoriam,aiino ctatis 28. ut ba- ct aliis h Lamuno patentissimis erroribus pur-
bct(liscrt^Appiaiiusl.5. Ctrt/.hocestannistri« gatus sit. Porr^ funesta hxc cst Virgiliana
bus postt.*(Hta 4 Virgililio Ducolica simul omnia. comix, 1. quia comiz omnis per se foncsta. 2.
14. Corytot.] Corylus, tue uaubl. X^nz quia cx ilicc, ariwrc item funesta. 3. quia ez
avcllana Kylvestris. ilicc cttvk et putri.
16. Si mau nonUcra.'] Lirvaa scu sinistra 18. j(76i7tce.] Ues,arborglandifcra,6gencre
pars, ambigu^ k Romani^ accrpta : soepc in ma- qucrcuum, tue holx o.ul
lum oinen, ut hk, & v. 18. sa;pe in bonum, ut 19. />a, Titjfrt.] Dare et aecipere pro dieere
JEn. 2. fXJQ. intonuil ItDtwn. Pcrinde igitur dcx- ef audire. Tcrcntius lIcauL J\l\ine quamobrem
tra pars, aliquando Ixmi, aliquando inali ominis haa artes didicerimi paneii dabo. iEn. 2. Accipe
fuit. Unde autcm vis eidem parti tam diversa ? nune DanaAm intiduu. Audacitis etlam seqiuo-
An qii6d in iulorprctandis ostcntis^aliqiiando si- ris Bvi scriptores datur usurpaverc pro tradilur,
tum D(H>rain, a quibus illa dabantur, aliquando dicitur. Statius 7. Theb. Jjsoput ^enuuse
situm augurum, qni illa petcbant, attenderont ? datvr. Claud. 3. dc Raptu. Jtlicpomisn rru-
Deztra enim dautis, loeva petcntis cst Itavu- entam Xlf^ida, eeqtticamque pater post prerlia
lunt aliqui, auctorc Ptutarcho lib. de qusfltio- prmdamJldcexitsedatur. QuodcontraJuJ.Sca-
nibus Bomanis. Aliud quiddam suggerit Cice- ligerum defendit Banhius, scd malt! : quicquid
Fo dc divin. 2. 82. Cum enim dicat wrcts qui- enim afiert k veteribus eam in rciu, probat dare
dcm et barharis deztra aospicia, Romanis siui- pro dicere active dici, non passive.
•tra visa csse meliora : hioc dici possunt Roma- 23. Sic canibut, &^.] Sensus juzta Servium
ni sffpe suo more, sspe Gr«co more ia re divi- legilimus hic est : rutabam antea Romam ita
natom lociiti esse. Undc autemufriq; sinistras similem esse uiWbus aliis, ut snnt catuli cani-
deztrasq^ partcs snmercnt, dlcetur £cl. 9. 15. bus similes, qui sola magnitudine diflemnt : in
18. Smpe linittra, ^.] Non quidem k simf- quo errabam ; nuiic cnim probavi, eam a ccte-
irApeaie : quippe ez auguium doctrini comix ili ccnere etiam et naturi distarc * nam sedes
A audsird, corvui A dextrd rulum faeii .- nt do- cit Deommt tamque nostris urbibus anteceUit
cct Cicrro.de dirin. lib. 1. 8&. et Plantiis in qo^ cupressi vibumis: qiuB arbores diue,
Aain. Ai siniiAra hk simplidleryVmeifum sig- naibirfc Inter scj non soli magnitudiiie diife-
BiAcatt cs qolcaiiqiie parie venrrit Nam sic miit.
all Uem Ckcra de divin. Kb. 2. 82 Haud ig- SBOl Jnier vibuma euprem.] Vibumum, vir-
AnrPi fnc Mb nmi, mnitlfa noa dietrtt tliam gultif pecict,TaE WAT-rARi50 thce^ vico,to
BUCOLICA. £CL. L S
MEL. Et quce tanta fuit Romam tibi causa Tidendi ? ueu Et qua tanta oeceidR
TiT- Libertas : qu» scra, tamen respexit inertem ; •"•* co«rit RomMi petc-
Candidior postquam tondenti barba caaebat : <^( lanu, tamen aipezitmc
Respexit tamen, et longo post tempore venit, SOdeikkin, cum jam cana
Postquam nos Amarym.habct, Galatea .^^ait. |:S!:;.„-^,t^^r,;:S;
Namque rfatebor emm) dum me ualatca tetiebat, muitManntM Knitutu: ex
Nec spes Jftbertatis erat, nci^cura peculi : <i«o wcurw som AmaryUi-
^^ •/ 1 • ' ^ ■• ^- *• da« et rcliQui GaJatoam.
Quamvii multajmeis exiret victima scpus, ^1,^^^^ quamdiu ama%i
Pinguis^t ii^^huse prcmeretur caseus urbi, 05 Gaiatcam (faiebor cnim)
Non unqpam irravis anre domum mihi deztra redibat. "^ »peravi ubcriatcm, iiec
«r* 1 • « T-k A 11* ruravi palnmoniiim; ucft
MEL. Mirabar, quid mocsta Deos, Amarylli, vocares, cdurercm rx ovUiiN» meii
Gui peiiclere sua patercris in arbore poma. muiias victinuu, ct coagn-
..Tityrus l/uc aberat Ips« te, Tityre, pinus, ^^ -^^T^n:^.
qnam fcfer^bam domum manus plenas pecuniik. mfl. Minibar cur tristis invocares Deos, A
Amar/Ur, cui servnres poma pcndentia suit qiULqut arboribus. Tityrus hinc aberat : ipsa* pinufi
' v^ NOT^,
U^ and rcfers to the way-faring-tree. Cu- per incUia fnctum cs<:c piispicatur, atque inde
pmsas, crrBi:95: arbor nota. tributum Romic n«>meu •itnarylliJis : nt et
29. Candidior poM^ttam, {f.] Grave hlc di<- Galatett nomen, AlaotuaPi qu6d hOc Galatie to-
aidiom interprctumi» Causa disaidiitqo6dVirf;i- gati scdefl habcrcnt, trnrtusqne iUc CiaHia topfl-
tsaSf qui hk Titjmrt^mo Ktatis *Jy. qno scrip- ta Tocaretnr. Ilis otul»sis nuiris, e;;o niiUam
ait bsuic cclogam, cauus esse non potuit Qua- h)c aUcf;oriam agnosco: I. Quia PuMa bis in
tnofr modis solvitur hic nodus. L Si mndidior hiic ecl. Romam disert^ ac pn)prio noinin<*
relcnitiir ad libertas, hoc pacto: Poxtqiuiin appcHiit, f|uum quid evjict cauRa>, cur mod5
toadcnti barba cadere G(cpi#t4.'t, id oiit,poKt- Rumam, iiiod6 Amaryllida appcllarct ? II. bis-
quam ccepi barbam alcre ; tum inertem res)>cxit tinguit paritcr Muntunm a GalatcTi, cum dici4
mc HbertoM eanduHor, id est, tnttiom tt hemp\n. se, dum scrvirc t Galatf>H>, sine fnidu caKcos in-
lla Ser^ios. II. Si pvrcaiididioi-cm bartKim pii- grata; urbi prrRsi!.<>e. lU. Si stet allegoria, in-
na intcUijFatnr lanugo, quic tcnerior cst, ncc* extricabilis est «eious illr, j(ffra6ar,fui#/ mouta
dnmcdk>rcm induit : hoc partoLibcrtn^ rcjipcx* Do)», ^'r. ut ninx ronxtabit. IV. Monct Scrviiis
it inc, tum. ci'im tnndenti r<rpit Inntigu dcci- in vit& ^'irg. lUud tuirndum cssef in bueolieit,
dere. Ita Pompontu.i. Mule innien utcrqiu*, iieqttenutqucm,mqutuhiq;aliquidJi^ural6tUa,
quia deinde 1 ityro rxprfsw dicitiir: rwlwmte hoc entfVer atlt^riam.
tenrSf^r, III. .Mcliiu, juuior poc^ta l^tcrc sub '4:i. .ivcecuraverutt.] Tro PecuUi. Pendium
ftc-nili pc.-rsonu dicctiir voIiiL^, id4*6, quia «rr- nulrin, I. jiixtii romponium, patrimonium iini-
nun *c lin^nt cssc, deque rcccpta libertutc irlo- vrrsim siirnificat, 4 pervj sive pecore ; undc ct»r*
riatiir, quum oblincre scr^i, msi jnin Fcncs ct eunia dicta: sivc (iiiOd omnia veterumbonaoura
raulfii biboribiis pmbnti, non sok-bont. Itu in pccorilitiK coixistcrrnr, ut luibcnt Varro et
CcTrfauiis. IV. Patcro cgo non ubiquc scr^iitiim Piutarchiix : ^ivc qu6d priiiui pccunia furta sit
ancjgoriam, quod mnx clarius pntebit. /iri/ii/', cx inriitig pcciidum corii.^, ut volunt Cussiod. et
ut ait Probus, eddtm lieaUid icncm tc diritf Suiilns: sivc quctd a>s antiqtii^simum, ciim sip-
ram nt jwrenis, qnd pnittjnm te fccit, ehm nit iiari co^pit, ovli aut bovi^ capitc si;;natum sir,
urbanuM; aui Tiijirum nominat, eitm sit Vir' ut refcrt Piiniui>. II. Picidiiun propri^ est pri-
gUius. \ntii pcrunia, quain xci^viLi, douiini permissu,
31. Postquam nos, ^,] Amicanim uominn: f«cparatiin :t doinini rationibus cumparabat, nut
Crolalra qmdem 4 lacte dcdurtiira, quud Gra*cc ad rcdimrndam lil>rrtAtem, aut alios in usiis.
cst ydXm, ymXmMT^f. mitnarjfUis nb incilibus Atque co quoquc modo liic sumi potc&t, uhi
pcr qum in aj^is af|ua<! dcrivantiir : \ntc euiin cst Titynis sorvi pcisoiiuui iiirluit.
ji m^m*m, rusticiim ufruinquc ctynion. Qui ro- '^. (rravis a^re.] i'ccuniH, k\uw piimum apud
lunt bis nominibus Romani ar Alautuam ad- Romunox vrc niUi, nvcdiun siL'nuto, constitit.
umbrari, Binlta garrinnt. Politianiu quidein, 37. Mirabaffquid, i^r.] liir vrrsus ita cru-
Kuinam dicit arcano nonune Ainaryllida vo- ciat ali«'!;urisc puiroiio<. ut nu^nUam irrcpsisse
catam esse: qno id auctore.' nt cuiin constct huc vclint, ct rcponi, fjr«/afeam pro .7//irxryZu/«,
ex Plinio arcanara Ronue nomen fuissc, quod de quo sihicon.stct allcgoria. Fatcuturtiuippciii
cndgare nefas esset, samf qiiid iUud nominis fue- Romam cadere ista nou po»sr : quiu n«H]ue Mc-
TiC k neaune proditum est. Numius ver6, Fabii liboius, Romaunruin rcnim iii>ciiu, Ilom» do-
Picforii anctioritate fultus, Argcum campiim, lorem ilc abncutc Virgilio scu Tityro scira po-
?ai septem colUbns includebatur, iuimdatione tiiit, c6m doccatur ab ipso Titvro ipiid ill Ho-
'yberisiiihabitalHk:maii({uaudol'uisseait:iac- ma: Vrbem qunm KomamdMad^^t, l%q;
Dfc drinde Vcrtuamo facris «xsiccatum: quoift VirgiUus, poCtarum modutissimuSf ila 4b le
4 P. VIRGILII iAIAR(5NIS
ipti fontM, hs ipss aiborcs Ipsi te fontes, ipsa htcc arbusta vocabaDt. 40 *
terepetebant. TiT.Quidfe- ^ix. Quid facerem? neq; servitio me exirc licebat,
citsem? nec potcram miifr -^t T^ . ft • j»
nbire iservitate: nec DeosNec tam pr»sentes alibi cognoscere divos.
ezperiri tam propitios iiiHlc illam vidi juvcncm, Mclibcee, quotannis
aiio loco, qudm w. I!- jjjg ^^^^^ j j^^^^j^^ jies altaria fumant.
Meiib<sc,proptorquein anc nic nuhi rcsponsum primus dedit ille petenti : 4S
nostne fumaut *inifuiis an- Pascitc, ut ante, boves, pucri : submittitc tauros.
teiurSi^^^ ^««! ergo tua rura manebunt:
50
linquentur /rV, iiq"; libisa-Nec niala viciui pccoris coDtagia Isedent.
tis anipli: luct nuda saxa
lcgunt ca'tcros undiquo, ct paliis operiat pascna cosuoso junco: insolita pabula non vitiabunt gn-
vidas pccudc^) ncque nuxia contagies \icini gre^is iiiliciet ca&
tenticbat jam fum ac srribcbat ma;;^ific^i ut Snbmiftite tawros.'] Sccuti stmius interprcta*
tantam de ko fuIsM.» Roiiia; 5olicitudiu<>ni putn- tion^^-m Scrviiy ut|>ote simpliciorem et convc*
rct. Planus ubsquc allcgforia seiisus ci^t, m dc uicntiorein loco: sen&us enim erit: PatcUe el
amicis puellis inteUij^atur. Abjecit GaiiUcaia aratff <\uk duplici curii rcs feie omnis rustica
Tit^TU», amat Amaryllida, profiriscitur Ro- couliiictur. Ali6 tainen deduci potest. I. Cum
mam: AmaryUis intcrim} qiiap Mantuir rrlin- Naunio: superinducite ad pnpagationem; ali-
quituT} aliseutis dtfRidcrio tabrs<*it: MrliboruS} quando rnira iii compositis tub usur|>ntur p«>
qui dolorcin AmaryUI<U.<« nuTcrcU> non item tupery iit /Y.n. 12. 1287. eoijiora taltu SulijieiuiU m
CMUsam dolohs; nunc dcmiun a Tityru pro- equot: \uk citsvjyetjicinnt. 11. Cum Cerdano»
fcctiouis causum iutcUiirit) eidcraq; a1>scutiam pruftrte ct prodacitein patcua: est enim apud
cxprobrat qua.<«i lcviter umantt: unde purgat Lucret. 1. 1. Latijieot nequeatfartus suhmittert
se Tityrus: Quid farcrem, iiHiuit, qiiid aliud f(;//u4,i.e.pr()/i?rre. III. CumErythnpo, «u/7/)/f/e
remcdii malis mcis e»sc poterut, quaiu Ruuiam grcf^em, vi substitiiite nuvos taun»fi) in locum
proficisci.' &u:. eoriim qui bfUi tcinporc pcricrunt: ext e^iim
40,»Musta,] Non arbunculaB sunt et fruti- in Justin. instit. I.2.dererumdivis. Si gregtt
ccta, ut quidam pittant. fiam concullcs et ar' usumfructumquishatfad,inloeum(temortuorum
boreia fuagna eranl, iiiquit GclUus 1. 17. c. 2. ex capitum cjcfatufi-urtuariussubmittere debet.
Q. Claudu aniialilius ; ndditque arborcta ignofti^ 48. Quamvis iaj:is.] Volunt plcrique omiies
Hut verbmn ed. arbuMa cctcbratius. Ijsltur loca df^cribi lii;^ vcrt>is Virf^^liani steriUtatem agri,
iHint arburibun cuusita fnictifcris, \el uou fruc- qui) ut iniiui putaiit Ecl. 9. 7. k coUc lapidosoy
tifcris; ut t^cite quidem VaUa ct llamus coUi- od fluvium usqiie Mincium vicinasque paltideif,
gunt ex auctoribus roi ruslictn. Mecobcstquod pertincl»at: adcoqtie nec erat fniineiitO) nec
kgatur ecl. 4. 2. JSon omnes arbutta jucant pas<*uis oppoiiunus. Ego iis non asseiitiur-
hHmilcsque myrica). Si canimut tylrat, ^'C. tumqu6d ejusa^ri descriptio, quw sit £cl. 9-
Sensiw enim est, JVbn o//i;i/6ii« ;)/are»/ myrirac, non sterilitatein scd ubcrtatem potius notet;
o/ ne ipstt quidtm arbores: sed sytra: atliores, ^t. tum cpiiMi hk frequens de Tityri grcgibus, pa-
4ti. Juccnem.] Octaviaiiinni aiinos natum scuis et umbraculi:< mentio fiat. Igitur de cn:!-
tsmc circiter 2*2. ^ Dtcreverat enim Senatus, in- teris Mantuanorum afpris locum expUco. Tibi
quit Serviiis, ne quis cum puerum appellaret, nc sciHcet agri tui coleiidi et exercendi permiiteii-
rnnjfflmiinpcrii mimterctur. tur: quaiuvis reliqua omuis regio, tam culta
^^^^iis SC1WS.] Singulas duodeciin anni prins, nunc belU calamitate horrescat.
iisiiun Calcndas aut Idus intelUge cuni Ser- 50. Oraiet tentabwU pabula fiitas.] Fxtas
, quibtu foite sacrificia fiebaut) ad concili- e/ Gravet conjungit, ut significet praegnanles:
nndos quidem Octaviano Deoa; non veru tum quia /(riiu sine addito» de iis etiam dici possety
in ipsins Octaviaui houorcmy ut diximiis ad qiue jum fa^tum si^x partum ediderunt. £t ve-
vers. 6. rbftrJa aliquando est granda pUna. JEn. 1.61.
45. Primus.] Prarvenit beneficio preces meaa. Locafatafureniibut Austrit. JEn. 2. 238. Fctta
46. Puin.] l*ueri appeUatio tres habet signi- ormu, machina cqui Trojani. AUqtuindo cf>t
ficationei) ex Paulo m Verb.tigtnf. Unam qna jam enlca: Xn. 8. 630. Ftetom Marortis in
ftenri pueri dicuntur, alteram qua puer puella antro Procubuittc lupam, geminot kuie ubcra
opponitiir, tertiam qua pucrilis letas dcmon- drcum Ludcre petuientes putrot.
stratur. Addi potcst et quarta, que ad blandi- Aon intueta, ^.] ^iia non cogeris, ut
tiaf pertinet: quando patrouiu aut dominus cseteri, exul abire in novas et msuetas regio-
iubditna> ctiam state grandiores, popuhurtter nes cum gregibus.
ct ^mAch oompeUat. Quarta ha:c, H prima 61. JVfc mala, ^.] Quia ex di/ficuluie
Tityroi qui ser^um st fiugit, eC pastionit fames oritur in gregem, et fame mor-
~^ bitf I qui tempcr in grege contagiosus Ckt.
•
BUCOUCA. ECL. I. b
Portunate sriiex! liic inter flumina nota, 0 M\x tcnexf hic prope
Etfontes sacros. frifros captabis opacum. amnet cogpitof» ct fontei
if» •i» • • i. !• «^ dicatot JrumpmM fraerM
Hinc ubi, quae sempcr vicnio ab limite sepes „^^ frijidr^ Ex aiii
Ifyblaeb apibus florem dcpasta salicti, 55 parte scpci llroitit propin-
SsBpe le>'i somnum suadebit inire susurro. *»^» »" ««"^ flo« Miiciim car-
ij.*^.«, ^- ., j pitur scmper a Siciiiis api-
nm alta sub rupe canet frondator ad auras. bug, ,a.pe t^nui mumiurc
Nec tainen interea raucee, tua cura, palumbes, apum ic invitabit, ui «omno
Xecg«nereaeriacessabitturturabulmo. ^ '^teJitceK^:
TiT. Ante leves ergo pascentur m a^tliere cervi, GO coiie cantabit ad aurai.
Et freta destitucnt nudos ill iitore pisces : Ncqurtanicn interiraraiim
Ame, pererratis ambon.m fmibus, exul riirn!^^";;;^^':;;:.^:^;
Au( Aranm Partlnis bibet, aut Germaiiia Tigriro, qum « uimo subiimi. rrr.
Quam nostro illius labatur pectorc vultus. Priujiigituragii«ccrvi piu.
•. .. 1. !•••-.• 1 •! • A r ^ P ccnt m ai*re, et mnna dcse-
Mll, At nOS hmc alU Sltientes ibimUS Afros, G5 rentinlitorepisrcMdvfcctot
zqwi: Priiu extorrit Partliia potabit Ararim» aul Gcrmunia Tigrim, re^iunibiit mutu6 pennn-
tatis, qnun forma iUius jucttiit cxcidot mihi ex unimo. mel. Nos vcr6 biiic pulti partim ibimus
JD Aincam aridom,
NOT.i:.
52. Flumina hota*] Miociumt MentOf de la SflJ)ne% oritur ex Voi^e^o monte, VaHgCf et
quo £d. 7. 13. et Padum, U Po, de quo placiilisMuic flueiis, ail I«u{:;tltuium RhcHdano
(icorg. 1. 482. rapidi<simo amni coinmixtiLs, cum eo in mare
54. Hinetibij^T.] Scnsus hiijiu loci satis in- Mcditermnoum iluit: luidc ClmHlianuK, /en/uf
tricatiis, bia notit explanabitur. 1. Sepes quar- jirary lihoitanutque celer. Tifi^rit.] Non est tn
dam Virgilium inter ejiisq; ricinum agri Umet Pnrlhia pruprie dicta : tcd ortus ex ArmeiiiaB
ac temiinut fuit. II. Sepct illa yaiicibut coiuEtn- montilHis, aliqunnto \iiMt ^patio in tcrrat mer-
baf. III. Delcctautur flore salicum apicuia', et pttir, mox crumpciH aiuiior, [#er Atjsyrinm ac
levi tu«urro toporcm concilinnt. IV. Apcs Hv- Meiio)Kilauuam in Kiiphratcm iufluit, qiHicum
bbNeiigaraledicuntiurproapibu8optimi!t://j^^ iu IVrticuin ;<inum dofcrtiir. ,1mhontm.] Insiil-
ciiim oppidum est Sicillx et mout oppido vi- M^PomponiuscxpUratdcAmbisArabiBipopuIis,
rinus ', loca melle coramcndatissima. V. Fami- qui nihil hic od riMn. Meliiis Ramus de utroq;
liarit est Gneciii hxc loquendi forina, y?<ir(m de- fluvio ; srd optimc Serviiis de utritque populit
»aitfii,iitiBn. 1.6SP. Othumerofq; DeotimUitjifC. Partliis ot Gcrmnnis. Porro quidam sii;riUant
I. e. tecimdum florcm, t^undum ot tt htwierot. Vir^ilium, qu»d videatiir Tij^riin in Parthifi,
VI. Salidi dicitur, pro Stliceti. Salireium luciit Arariin iii Gi^rmanifi }M!rpcram collocare. Es-
ett talicibut consitus, ut arbuMum nrboribus. ciisaiit crrorcin lUiqiii cx decoro inscitia* paiito-
&8. PaiuwUfCt.] Coliiinb» sylvcttrcs, wood- rolis. Alii mrlius uuima<ivertunt, hoc etsc Vir-
Piijieo.*fs. Dic. etiam palumbut ct paJumba. gilio familiaro, nou ex inscitia, sed potius ad
61. Freta.] Fretum, synecdochc pro inari: ninjorcm dijsrnitutom, rfj^ioniiin limitcs, quan-
frtttun enim proprie e^t angustwn mare inter tiim >kinc verittitia dispciulio liori potest, exten-
dnat tcrrat: ut, yVc/um Sicutumy Gaditatiumt dcrc: quod sa*piut dcinde vidcbimus: G. 1.
4^. a iervcndo dictum, qu6d iu eo marc com- 49(). et 0. 4. i!87. Atqui veniin cst Ararim ct
prrssum eflervcscat, ac veluti ebulUat. Tigriin, non in Gcnnauii\ qiiidcni aut Parthih
62. Anth percrralit, ^r.] Parthi oriimdi e pn>pric (Ucta, scd snltrra in siibditiHGennano-
Srythit, eam Asiae rcgioncm occupavcre, qtise niin ct Pnrthorum im|»erio rcsionibiis timc fu-
abocca<u,Me<Ua; k scptentrionc, luari Cnspio; isso. SaneParthos Ion;(ospatioTigrimcKscpra-
ab orieute, Bactriaua, et Ariand; a meri- tcr^rcssos, putetex clndu Crassi: qiii paiiloan-
die, CarmaniiB dciiertis terminabatnr. Mux te ca^us fuorat ab iisdem, ad Carrhas Mcsopo-
io imperiiun prop^ immenswn evasere sub Ar- tomis urbcm, non procul ab Eiiphrate. Ger-
lacidit regibnt, regna diMKleviginti couiplexi, inuni autcin, ut constnt cx(^TKarc I. 1. dc bcl-
jiizta SoUoum c. 69. Romauum juguin nim- lo Gal. ud CXX. millia, roiiKcderaut in Se-
quam omnino tubiere, tagittls formidolosi pra:- quanis, qnos Araris interfluit : nc lic^ indc pultl
cipu^, quat inter fugiendum in imtequeutct ub eodem fuissent ultra Khfiiuin, id tamen de
rctorquc^MUit, mirSi arte vertit equis ct iiistau- Ariovisto duntaxat rjunq ; cxcrcitii, nuu etiam
ratji pugoa. Gennaui.] Rhcno ab occidcnto; de pocatiset inermibus faniiliis, inteUigi potcst.
Oceano et mari Balthico k teptentrione; 66. Silitnitt Afrot.] Africa miincU quarta
Vittu& ab oriente ; Danubio k meridic olim part, ntitta dicta, quin %unn} torridsB marna
circuBSCiipti: nunc tcrminit ab oricnte pau- expartesiibjecta: maribus uiidcquaquealluitur
'16 anguttioribus utuntur: k meridie vcru la- tribus,Meditcrraneoad scpteiitriouem,Ooeiiao
tiori^, nempe Alpibnt ab Italii divisi. ad occidentcm et meriiUem, Erythneo ad oii-
dhmi.J Non GenBtniK, wd GaUss fluvius, entcm: ploni triangulorit intulii idsi cam coik*
6 P. VIRGILU MARONIS
ptftini petemii ScjthMm: Pftrs Scytbiam, et rajMdum Cretse veftiemus Oaiem,
i^Britel^M^mi^'^'^^ pcnitijs toto divifoi orbe Britamios.
mos k cctnif p^i^En unqoam patrios longo post tempore fines,
NmMiaRiniie poft dkitiir^Pauperis et tuguri congestum cespite cnlmen,
^^^^im^^^SS!^^*^. aliquot mea regna videns mirabor aristas? 70
ntione pmriam regionem, Impius hsec tam culta novalia miles habebit?
et tectmn cawe penperis Barbarus has seiretes? £n quo discordia cives
•xtrnctmneeleb&.crettrtotaTi a '^ • t • • •
trat mea poMesaio? Sceic- Pcrduxit miseros ! en queis consevimus agros !
ratns miies possidei»it hcc Insere nunc, Melibcee, pyros, pone ordine vites :
arra tam cuita? peregrinus j^e meaB, felix quondam pecus, ite capello». 75
has mosses? Ecce quo ea-xr i_ •*•!••. *^ •
hmitaHt dbsensio adegit ^OI^ ^S^ ^OS posthac, VUldl projectUS m antro,
cives infortunatos: ecce Dumosa pendere procul de rupe videbo :
SJT^^W, 'd^Mdi^^'^*"* "**"^ canam.: non, me pascente, capellsD
insere pyros, di^^cre vineas in ordinem. Ite, ite, mec capelkr, grex olim fortunate. Non ego
deinde stratus vindi in spelonci aspidam vos proctil spinosi e rupe pendcre: cantiknam nul-
lam modulabor: non tondebitis, 6 capt-IUr,
NOT^E.
tincnti Aiiae conjungcrct aliquot Lcucarum tts tantura et interrogantie : Virgiliana autrm
Isthnius inlcr Erythrsum et Mcditerrancum vox, ctiaro optantis, qui aillectus per ncgatio-
mare interjecms. nem aptius exprimctur, nim^camnc : ut mani-
66. Seifihiam.] Scy tharum nomine Septentri- frstum est ex £cl. 8. 7. En tnt unftiom UU dict,
onales omncs Asia; popuk>s antiqiii complexi mihi ciim lieeaty 9fC.
sunt, qui vagi, sinc urtiibus, tectis, et Icgibus, 69. Tugurt.'\ Pro tugurii, ut snpra ntetdi pro
opes in armcntis habebant omncsy uxorcs et peculii : estque omne apdifkinm nwtiCB rei cn-
Jiberos plaustris corto tectis hinc iiide circum- stodiendte convcniens k tegendo dictum. Ct-
fcrebant: Martem sub specie acinacis adora- 9fiite!\ Cespes herba ei»t cum propria tGrr& ez-
bant ex Herod. 1. 4. Tartari regionem illum cisa, aturf. Culmen.'] Tectum, quia apud an-
ininc occupont, qiuc monte Imao, qui Tauri tiquos tccta ficbant e culmis, seu palciii, inquit
pars est, fer^ dividttur duns in partcs : quai-um Serv.
quie od occidcntem cst, Sc^thia sive Tartaria 70. Post aliquot mea regnat ^-3 Locus diffi-
cilerior, ct intra Imaum: que ad orientcni cilii;. I. .^r/;i/<c hk communitcr pro mcssibus, et
vergtt, ulterior et extra Imnum dicitur. nirsses pro aniiis capiuntur : quo exemplo dixit
66. Crcta vcniemut Oarem.] Kxstnt fluvius Claudian. 4. Cois. Honorii, </eciincrjemfnfiaan-
hujus nomiuis non in Crcla, sed in Mcsnpota- tlas. Non placet Gcrmano ct Cerdano : si
mid, de quo sermoncm hlc essc contcndit Scr- cniin, inqiiiunt, vix unnuam et tongo j>dd tepv-
viun, cumquc rapidum Crcta vocari ait, (|u6d pore ; qiiomodo potl atiquot aristat sive tumos,
cretam, scu tcrram albam cursu serum raiiiat, qiioil brcvetcmpus notat^nura sua revisunisest ?
nnde sit turbulentus. Quod rix cuiquam sano II. Itaquc idem illi pottf non prrpositionem,
placeat. VoluntaliiOaxemreipKafitisseinCrc- sed adverbium csse volimt: et intcrpretantur
ta: quod etsi in Gcographis vetcribus discri^ dcin/iCf lioc sensu: nunqnainne, nc kmgo qui-
non haheatur, tamcn «otijicitur cx co, qu6d de.m pust tempore, dabitur hoc ut videflim mea
ApoUonius Argon. I. v. \Vi\. Crotam vociit rc^napaiK'iilas</6i/irfeoristas;idcst,exflorenti
teihtrem Oaxida; tum Hcrodotus 1. 4. Oaxif messe, qualis erat cum ibi regnarcro, pauculas
urbis ifi Creta olim rcgia*, mcroinit : cui qui- jnm ac steriles ari>:tas siiperstites ? Scd hoc ex-
dem tribulum nomen ab Oaxe quodam Apol- toiium vid<}tur. III. Conjiccrem cgo cum Ger-
linis iilio rcfert cx Varroiie Servius. Quidni mano, pott arittaty ead<'in forma dictiun csse
fluvius ejusdcm cnm urbe nominis fuissc ibi- qua ecl. 3. 2CK pott careda latebatf BEiti.vD trjb
demdicntur.' quod nialim vel uno auctore Vir- STANDiiro corn: et esse dcscripticmcm agcUi
gilio afiinnare, qukm ad vanum inscitia: pasto- MGhbcei, cujus regnum constitcrit iu paucuUs
ralis eAugium cum aliis recurrere. aliquot jugeribus, adjacentibus paupcri casulc ;
67. Diritot orbe BriUamot.'] Britannta, olim cujus quidem tectum ita humile foret, ut viz
Albiou, insula£uropteniaximainOccfUM>,Gal- emineret grandioribus aristis: iule6que inter
liae obvcrsa, duas divisa in partes, Angliam et eas, sive post eas, latere dici posset.
Scotiam. Z>truo« orte.] Quia orbem antiqui vo- 71. ,\ovaiia.] Didtur /leec novalit, ethoe no-
cabant tcrram conttncntem quae Oceano aUui- rate ; cstque terra, vel, juxta Servium, ex qua
tur: unde, ut nottu Vivcs, insnlc Oceani extra sylva recens eradicata cst; vel potius in qii&
ocbem dicuntur esse, non item insule Mcdi- satum jam aliquid fuit, et qn«,priusquam alii
temnei maris, ut Sicilia, Cy pnis, kjc. satione renovetnr, cessat per annum et reqnie-
66. En mquam.] Servius explicat tmquam- scit : idque svpe fit altemis aimis. Ita Georg.
f aliquandone, Fruterins, onKn^uaR. Non 1.71. i^temii uiem fofiiM ceMvit noMif f s.
'^djHjffmtifr: guDt eajm iftaomniadubitaiip 74, Intere munc} Apcttnfhe iroiiicaMcli-
BUCOUCA. ECL. L 7
Ilofentm c jtisiim et salket ctq>elb amarM. TOcjrtiMBifloraiicem eins.
TiT. Hic tamcn baoe neciUB poteris reqaietcere^ ^Smm MccriT^Se
Fr(mdeiiiperTirkU«Soiitiiobismitiapmiia, [tmctemnM^qaiMcmUcmMMB
Castanee midles, et presd copia lactifl. iupcribiiigTifciicibiii. Hft>
Etjam smmmi procal viUanmi colmina fomant, JSS S3S! ^ZiSL
cadimt altis de mcmtibas umbrse. coccci isctif. EijamtoB-
Mi~|Mfonni tccCApniciil fimaiit, d «BbnB grMidiQnt porrigantiir ez oltit moiiCibui.
NOTJE.
bsi id le ipmm, qfA iaa^pmtaa tt friiftrii mis pingiieicere et angeri lac. In 'vun\k Cjrt^
itboiw coMidif hoitis et Tttibas impendime, noiqnB CydadiimiiiMestyprim6iiiTeBtaini#
cuB n baibarofum commoda cemur* tmit. moratnry ez ca(|iie noflBen acoephne.
AW.] Particnla inmiit et intecCalioni apca. 88. CoiCaiiABiiiettef.] Senrio,malttr«;£rf*
Jima. Stt 12.57. /mmc, €f wnfu ettam dinto, nottf reeentet .* mal^ntriqQe: quoenmi
mmmtte, ^, truenre ett 8iirciilam,vel direr- matmlorct et recentiorcf, eo doriores. Iffitnr
•, *d ejoidem generis, ^hestri aibori immit. molUtiera, Td ad coctionem refert, qoi edides
toV) Bt fracCns mttiotes lcrat, to qkawt. Vkle fiont : vel ad corticcm : castaneamm enun ali*
Gm.SL73. ttdgeiiiisestdeiisiore,aliodiiiollioiecortice,ex
19. Cyiiiai.] Genos Ihit&cis sive berbc, cn- Niaundri interpr. KarritMf ri ^» Xm^vm», ri
josiperiei maitiplex, et descriptio apod di- h^mJMmif. Unde etEd.7.63 Caetane^ hir'
venoi direntssima. Constat s^cgis inde impri- tuUc : hk, Coitenctf moUti.
ECLOGA IL
*ALEXIS.
ARQUMEHTUM,
MmahdL ViniUutpuenm: hune JUtxidit^tt Ctrydom nomint dittimulatf tt /. DunHem iptiew^
probr&t. 11, Jaeiat apud eum tuat opet, mutiem peritiam, elegantiamfarmte, IH. Mnvitat eum m
jyfesi commcniiafitiie tilee agretHt. IV. FramUtit munutcuta, A^nmdt inuadam tuam, et ad
euram rtifamHarit redit, Puerum kune innuit Jiputeiui Jtpologtd 1. Juitie Potliomt; Mar^
ttaHt L 6. Ef. 16. /lone MtteeniAu: mkUjprohihet qud miniu ita tU. AoMbet verd Umditith
rum ejutttoai levitat, ^ud mmiu eas Octamano dietat putem, tn ouem tant orlnt dominum oaiere
ittM ^ion»pottuntt delacias domtiil: tmd nt in CorneHum quiaem GaUum, virumf ut Eet. lOi
riddritur, munetibut graeem. t^uearum opinimum prmam Serviutf teeundam Lud. Vivetper-'
peram tuentur. Jh tempore, quo teripta ettf nihit emjiei potett.
NOTA.
* ALEXIS.] Ab iJit{ur, orreo, opitidor: scn quia poer arccbat k se Corjrdonem ; scu qaia
n^nptas erat ac toiatium Doraini.
FORMOSUM pastor Corydon ardebat Alexim, urrxnwirrArio.
Delicias domini : nec, quicf speraret, habebat. p„SE:i^^%"StS
Tantum inter densas, umbrosa cacumina, fagos roioptas domini: nec erat
A^idite veniebft : ibi h«c incondiu solus y«» •??!«"? • «>*"«■«>;
do Teniebat frequenter ad
spistat Sigoi, fiianon cacumen opacum cif i iHie tolut fundebat inutfliter
NOTJi:
1. GDfydon.1 A awJig yd — yJaXJr, rfiiidei 4. JtietiMliCa.] Inoompoiita, tint aitai ic4
So Agif^ Sct 1. 1. qaafiaatMlilmpcCcL <hatcaml)«ftam\&*
B R VmGILir MARONIS
moDtibiuetiiemoribiishKcMontibus et sylvis studio jactabat inani. 8
Terba mcompoiiu. OdureQ cruddis Alexi, nihil mca carmina curas?
Alcxi! millo modo curaixT*i . ^ • :x i •
meoa cantus? mIIo modo^" nostri misercre f mori me demque coges.
miserrscumei?deiiiqueco-Nunc etinm pccudes umbras et frigora captant .
^"f?Z^'*.SS£re'Nuiic virides ctiam occultant spineta lacertos:
fri^i-e: nunc lacerti i(Mi Thcstylis ct rapido fessis mcssoribus restu 10
viride* latcnt in vepi^ibuf : Allia serpyllumquc herbas conlundit olentes.
et ThcBtylis conterit herbas *. **^ • ^ « ^»-!^
odorifera!.,aiiiun»ctsprpyl.At mecuui raucis, tua dum vcstigia lusiro,
lum, messoribus futi^iis Sole sub ardcnti rcsonaut arbusta ciradis.
ob graTcm «stum. Inie. Nonne fuit satius tristes AmarvUidis iras,
nm, dura sequor tua vetti- . ^ , .• ^ .•!• a " nt i a «• r
gia; mecum ad solem fer- Atq; superba pati fastidia f nonne Mcnalcan r 15
TontemraucB cicudsD ttre- Quamvis ille iiiger, quam\ns tu candidns csscs.
pitantj>cr loca consita ar.Q formose puer, nimiiim ne crede colori :
^unne fuissct mcliiis to- Alba Hgustra caduut, vaccinia nigra leguntur.
lernrc gravcs iras ct iinpe. Despectus tibi sum, nec qui sim quopris, Alexi :
NomilTywJ^ mdnu loU- Qwam divcs pecoris, nivei quam lactis abundaiis. 20
rare McuHlcaa ? licct iilo ftvcus sit, lic^t lu albus sis. O furmoso pueri nc iiiniin conii(in«
coiori. LijEHistra jacciit humi, qua tnria candidn.; vaccinia colligtintur, ^umnm iii{:ra. Me
contcmnis, 6 Alcxi, ncc coiiiiidcrai» <iui8 cgo simi quam nuiltas positidcuin ovc4i> qo.im uuiltuiu
hubcnm luciis candidi.
NOTii:.
terjcciioncs, quatcs sunt .^h ! (i .' vocavit m- lia tiii^cndis rcAtibns : ita tUf quamvis candi-
conditns: quiu nalura, non hominum instituto diiSy nogli^Hiis pioptcr superhiain ; Mcnalca.%i
prot*enintur. quam%i.s uiger, prapter iugcuuam indolem
8. Aunc etiam pecvdest 4*r.] Commeiidat atnnbitui-.
viin aiiioris siii a laborc, laliorem ex conipara* 18. IJti;}idra.] Lie^ustrura, rRiVET, nrbor
tioiie hIIciio^ qnietis. PecudeS} inquit, iHcciii- florcs Maio meoj!C raccmatini fcrcns caudidis-
quc \ilis^i:ui fiuuiitur umbia; messoi-c» a^stu simos.
dcfci>Ki ciho rcficiunt viics» ; ogo n>stuan.s ct im- yocrivta.l Volunt aliqui bacca^ nigras, sive
pmnsus tc (iiitero; ucc ullus ardorcm huiic acinusc^se li^bitri.quasi 6arr/yt/tf, quxMrripto-
nieridianiim tohrriirc iiiccum potc«t, prrtterci- rio atramcnlo inscrviaiit. Alii inora Hrrc^ti;!^
cada::, quibuii uiidiquc strepiinnt arhorcH. qiiae e rubo sciitis producto, ad tingciiduK kci-
*J. Spimta tactrtos.] Laccrtus, et lacertU} a vontm vcstcs olim lcRchantur. Tnnicn ci>iisf:if,
LiZA.r.n. vrl fluicm c.^^sct vel plantum, cx hoc huj.ti
hl Thtstylis.] } Hc ffimula; nonien, vcncncns E«*lo^ir v.O-'^ MollialiUcalApiiff^it vaccini^ica!-
•pwll*hcocrituin, Idyl.2. 1. l/iidc iiittiil.M^ dc- tlm. Mclitift injtiir cum Tuiiicbo ct SiUinaaio
rivat Serviiui u LHtina vocc tcstHf quia licrhas dircmiis hyuciiithiiin cs.sc: luin ob aliii, tiiin
ad cibum mcssorum iu tcst;icci& pocitli» tun- quiu Vit-i;ilMii< hyarinlliuin Thcocriti, pcr \af--
dcliaf. ciiiiiini LatiiR> i-cddid;! Kcl. lU. 39. lU niiiTtC
l\, »^llia gerpifllmnque.'] Jllliim ^ oi^rin ct xioitcsmtfct vaccininni^ca: pl.nie ex illo ld> t-
bulbi species, c.vbi.kk. Srrpyllumj herhn ikIo- lii 10. xou ri «««/ciXa? Urt mos ayteiTrm. iftcKnii:.
ntta Mcrpcits htimi rauui.Nculig tcuuibus, wild Addc iiuod ct vucciuium lin^ciKla* Kcrvoriicu
TiirMK ; uny hcrhniih H Ktron^ hccni. piirpiii*u' usui crat, e\ riinio, ct hyHritit!ms
Olcntcs.'] Ambi*^ium vc<-idniluin, tain ad lio- hy."f,iiio ci^lori, qui purpura: h[»M.-ics rst, conti-
uos qiifim ad malosodorcKi pcrtinciiK. Ad iMuon cicinlo piintbatitr, itcui v.x ninio. Sic Sulmas.
qiiidcm qualis cst serpjUi; ad inalo.", qiiulifi iii Solin. 7. *212. et \'2'lo. qni vaccinium nd
alUnntm. Sic up. I lor. I. I. .Sat. 2. «7. PastU' cnm hyaduthi K])cciciu relcrt, quK fftaitiotns
lus HhJUIus oUti (ror^nius Lircum : Sil tncdi' dicitur, corn flao. Jiucllius tamcn frotiis
t/m. Contrai otidus malam in partem ubiq; siniilittidine n(uiiini«, ad cain spericm quiiiu
sumitur. (jalii vocaiit rncict. Vide Kcl. 3. 62.
13. CieaJis.] CiQallt, Gall. a ora.«siiopper, -^7^] N<>n propric uiq^ra, scd fcrni|^iiea
inK'.'(:f i gcnuM. stridiilum potius quam caiK>rum. suiit ; iiiide Gcc». 4. 183. Jnru^in^oshjfacinthof.
Uv. arbu^ti^* "Eci. 1.40. Ferru;;inciui autciu color Cfi, iiou rubifriuosi
14, Ij.iilfmnnittidiii ^r. Mcnalcan.] De no- quidctu fcrri. ul qiiiil.-iui volunt: scd poliii :i«".
i:i!ne jimr^UuUSj Kcl. 1. 31. Mtnakib. VaA. levi^iti ferri, postquumciuideluctum rci'ri;;ii'<t,
J. 1. *- An^l. C!iK*iir BROWK. IdaiitoincolornonHvI-
17, 19. JVt erede rolori: MlMt^^c.] Ut cnim nioduni a violacco diversu.H cht : vidctiir(]Uf c
Itpistru, qitai;ivi]( alba, nc humn quidcm colli- nibro, ui^To, ac ccruh.t) tcmpcratu5 : uiidi*
^nitur, quJU nihii halient utilitatj«»; vacciuia pro tribii5 bi<iColoriiMtspasKiin u.surpatur: pro
vei^i quamvift iiignii in prctiotuDt, quia uti- rubro qtiidcm JiJn, 11 172 /trru^inc ctarus et
BUCOLICA. ECL. IL 9
IfiBeiiies Siculis errant in montibus agnse: 21 Mnie oiret mc» Tagantur
Lac milii non sestate novum, noii friffope defit. ^ mootibiii SkUis; lac do-
CantO, qu» SOlitUS, Sl quando armentlK^VOCabat, tatem, necper hycmem.
Amphion Dircaeus in Actseo Aracyntho. C«uo ca quae Amphion
Nec sum adeo informis : nuper me in litore vidi, 25 T^^"Sf •^*»?? «"«^*:^*»
«.,., . * 1-ki AracynUio marmrao. ricc
tumplaciQum ventis starct mare: non ego Dapli-Boin tam deformis: nupcr
Jadice te, metuam, si nunquam fallat imago. [mm, ▼«*" ^ ^ >i^ore, cum luare
0 tantiim libeat mccum tibi sordida rura, tranqu.iium non movcrcmr
Atqne humiles habitare casas, et fivfe corvos, Daphnlm, tc ipKo arUtro:
Hcedonimq: grecrem viridi compfflere liibisco ! 30 ™**. «^»n"f »do forma me
if ^ ^ • 1 • • -^ i_ V» j dccipiat. Uuiiam vclw tan-
Mecum una in ^lvis imitaberc Fana canendo. um^lnoda mccum incoicrc
. Fan prioms calsodos cera conjungere plures a^rot tibi viioji, fiomoKque
Clnstituitj Pan CUrat OVes, OviumqUC magistrOS. pnrva.: ettransfodcrccer.
V . • 1 • . t t 11 ^**^'» *^* «uccrc groEcni hie-
Wec te pceniteat calamo trivisse labellum. dorum ad hibisciim vircn-
Haec eadem ut sciret, quid non faciebat Ainyutas ? ««*"»• l" •y»»'»» *»"»"* «nc-
Ert mihi disparibus septe.n compacta cicutis 36 3.'"' pir.ii.^™ t„r
ttn iniiiiiit nn-trre rera multa.'* anuMlincs: Pan protcpit ovm ct paAtorcA ovium. Ncc pi
ftat telabra attorere fi&tulu. Qiiid noii facicbat Am^tasi ut discerct ha:c eadem a me.^ lla-
tM &tuUuu cuuilatara c sfptem cicutiii Jua*quaUbu«,
NOT-i:.
. «^ ' •
•^rg; pro ni^ JEn. CtC^OQ. dc rimrontr, Et montcm forte venabatur» cum k canibaa, ob
ftnvf^ned inkveetai corpora eymhn : pro cu!ni- viMun in lavacro Dianam) laniatus c.it. tfer'
^ apud l*l;iut. in Mil. -1. 43 pnftiolnm habtiu viiis Acta^ura vocatum putat, qnasi lUoralem ,
jpiywflim; noun is coior Vialaolcv* uf, id ost, cKt enim uMrn lititt. Quri voce ustw cxt Virgi-
' ^Vuiii.5 ct cieruicus. TiUis c»t hyaciuthi ct lius, J^n. 6. 613. jit pronil tn told tecrtiiB
Vfciniicolor. Troadet aelA.
-1 Hic\dit iii montihut.l Vel quia scoim hu- 26. JSun epo Dtrphnim.'] Alitis pastor fonrA
,Ricclo>,'K- forti> in Sicilia (onstituitur; vdqnia' noliiliff. Noniou u 2«t^*n laurea.
pofta imiiMrur Siculum rulyphcniiun, qiii iix- «^K Con*ptllfn: htlnfrn.] llihitnu plnnta n
d^feivvi:t-Liis (talatoam upiMl Thcn(Titiiin ul- goiiorc inulvarum MvKcstnum, folio mujor irt
^niuir, Idyl. 11. vcl potius qiiin Siiilia tiiT- lauli; piloNidr, tfik i.akof.r m.ii.i.ow9. Haiic
lirwiini) abiuiciut iMbuii»; unde oliiu lunnuni •Sciili;^'^ ni Van! rcfcrf iiitcr piu>cua purfi^tiiu
B&pcrii borrouiii vo<'ata Cht, ub \iiir<, fnuncn- uu(h; grogrs nit nd vam planiam iniHliciiia; cau-
^rftpiLtnia. Du •ViciVra iusuiit, Itali;» adja- sii coui)M*iH sctlito.s: at(|iic ita hibi<a}, crit fZ<f
«nie^fiw .Eii. 3. 6S7. hibizrti.n. ui i7 chmor cttlo, pfo advahiin, S?tc-
/-•1. .imjmiun !>iraetu.] Jovij Clips ot Aii- ph:iiui.s wvJ ait iii .'^iiiiiiiario, ita iiitcrduni h:-
'»p« qua; Lvti Thubariini n^L^i* uxov fuciat, bisouui ;: ran Jos<vn', iit ox horbA(*oa uaturu Vf-
*i> €j<lcinquc i-cpiidiata, ct :i Dtrco, cr.in (|ii:'i lut in ar{>oroin trauscat, uiuio pa-toio^i ooufi-
>'ycuj senuida.4 niiptlas coiitiuxerat, can rre cero buculost po^jcint : ct ita cumpelierc hibixo,
^^isi\ iiijitiuitc partui toraporo u Jovc libu- vi\\ dt dtKtre bitculo. i^orvius compellcre iiitcr-
f^* est, ot in Cjkth»?ronoiu inoiitcm fiini*^u-, protiitur, u luctc dtpeP.crff et ad paslionem her-
•^ PHiHtllori oJidit in bivio. Jio.4 iii*vn(cs 6.'fnt;M co^frrf, hibi*co proposilo. — Mortiutu cx
P*torc$cduc;ivcrunt: ot altorutn quidoia ap- !5tophcUio vocat, .i swiicii.
y^Jsvfniat Zctura, a Xr.rtlf quetrcre; i^ltoruin 31. Fniia.] l*an rusticae ct pastoritin> re-i
■^(•Wwom, qiioil iufi f Ji» rirciUr riani rdi- pnciios Dcus, qncra liubucrit patrom haud suiis
^ ^^. Hi povtcii adulti matroni uhi siint coiistut ', Morcuriuiu ploriquc dicunt. Sic ap-
s-jjta^ eiM^ Difce, quum l>.u:clni.'« in funtcui pcllatiis d «*«* omtie: vcl, juxta lloracruiu ia
°|l)u* flB|nis muiavit, u(tu proiul Thtbis. h.vmiiis, qiiia Dourum oiniiiuin dclcctavorat
^"'/'^HiiVliarie i^ono, qtiam u Moirurio dotio nioutc^, cum ciihanim rocons natus soiiL' pul-
•^^l^erai, 'lliobaiuin luuro.s oxtnixir. Z>i>- fcft**.«»-t : vol, jiixta alios, qiiia uutiinun «umiom
''^i^i vrl a Dircc occisii, vcl a fontc ipsq Tlic- rc|pra?ifaentabat ; coniibu}i, radios Solia ct l.uno:
0**/ di( tusj. ^^^ comua; rubicundn fr.cio, aitlicrein; cuprinls
Vv *''''''" •^''^ry'^'^'] Moi^Aracjn^^ podibus, torrirsoliditntcni; pilisbispidis, tcrrx
•ttto quijffia in Atuca est, quir^jeTif vucatu arborcs ot fonu:, i.:c. Ki.-t.iiani corapof^iii^i^ dici-
^**' ^c ot nioufi illc Jictaut: Scd Vibio plcri- tur prinuis cx anhidinci^ oHlairii-^, ciiiii Syrhi-
l^ ^inucfl repu«nanr, ct Aracynthum in Bo - gciu nympham, (luum doporibat, sorianim prc-
^ coQiniiiiii fornu; sufTra^io c''>llrK unt, propc cibus mutat:im vidi^\<>ot iu^nudincm, unde
iacbti, III inarc promiiientcra: hiii ndli(rren- tu>tula (jraecw ^<^*'>^ di(;t.i.
Y"''^^!. At imdohic vocatur .'irt<Pi'.i;' Probiis 35. Jiwpitas.]' AU iftCwy Jtxcanro.
^•i^vrte Tliclano dcdur-tj «jj circu huu': 30. Vvparibn*, ijr.J Fisidlft f:ou\\ii\:\^CdNX
/
10 ' P. VIRGIUI MARONIS
qoam DanKetas quoodamFistala, Damoetas dono mihi quam dedit olira:
dooayit mihi: ct dixit ««^Et dixit moriens : Te nunc habet ista secundom.
!^^^ poMidlM."*SJiM'Dixit Damoctas: invidit stultus Amyntas.
tas Aocdixiti Amynuis sto- Prseterea duo, nec tuta niihi valie reperti, 40
lidusinyidit. iwuper duo-CapreoU, sparsis ctiam nunc pcllibus albo,
capreoli mventi a me m„. ^ » ,r . r^ »
vaUc, nott sine pericuio : Bma dic siccant ovis ubera: quos tibi servo.
quorum pcilcs $mu adhuc Jampridcm a me illos abducere Thestylis orat:
^t^.Xf,!ir?iS: Et faciet : ^uoniam sordent tibi munera nostra.
na ovis ubcra: kos servo ti- Huc adcs, 6 formose pucr. Tibi lilia plenis 45
bi. Jamdudum ThestyUs Ecce ferunt Nymphse calathis : tibi candida Nais
conatur precibus obtuicrci> «, ^ • t /
iiiot a me, et obtiacbit, si- PaUentes violas et summa papaycra carpens,
qujdemdooamcatibi viics- Narcissum ct florem juugit bene olentis anethi :
cuut. Hucvcni,6formjeT^^ ^.^^ ^j gjjjg intexeus suavibus hcrbis,
pucr. Eu ^ymphas oflc-T|- n- i , i* • «^ • • 1,1 a ' rr%
runt tibi liiia pieuis canis.Mollia luteoJa puigit vaccima caltha. 50
tris: aiba Nais tibi coiii.Ipse cgo cana lcgam tcnera lanugine mala,
^pl^trlf^ W Castaneasque nuces, mea quas AmarylUs amabat.
cissum et florcm anethi odoriferi: deinde miscens ctun caam et aliis herbis dnlcibus, oroat
molHa vaccinia calthis croceis. l^go vcr6 coUigam puma albcnti» moUi lanug^iocy eC nucea
castaucas, quas mea AmaryUis dilig^ebat.
NOT.*:.
olim septcm calami«i, apud Thcocritum etiam pulchcrrimi pueri fuerunt, qui, juxf a Servium,
novcm, Idyl. 8. ut vocum discrimina totidem in flores suoriun nominum convcrsi sunt ; qisoa
imitarctur. Calami porr6 cera inter sc conjuuc- dum oflert Corydon, Alexim quasi admonef ,
ti ea propoitionc decrescebant, nt in suuimo, nc ipse tale aliquid ex amore oliro patiatnr. l>e
qu^ influbantur, arqualescsscnt; ininquales in JWirrtfm quidcra uota cst fabula. Fult Cephisi
imo, qua cxibat spiritus. Ciculan.^ Scaligcr Bufotiac amuis et Liriopcs Nymphas filiusl^
vnh lik pluutam iUam esse vcuenatam cujus qucm prsMiixerat Tiresias tamdiu victunim,
succo Athenicnscs ad publicum mortis suppli- quduidiu a sui conspcctu abstiueret. Is ciua
cium, caidc autcm cavo ad muiicaiu ut(>ban- lx;htu nymphs aniorem sprevtsset, suamque
tor, 111:31 LocK. Servius putat csac calamorum in fontc iniaj^ineui conspexisset, amore »01
quonunlibct intcmodia, sed sinc teste. contabuit, et in florem co^nomiucm est muta^
3i>. VcMUjdat.'] Doricu pro Atiffirrj, quasi tu.^. Dc Antthi autcni et Popaverit metauior-
in/i^Tnf popularia : hi^/i§$popitiiu. pho!<i nihU apud vctercs lcgi.
•16. jyjfHipha:] >*ympha quasi »1« f civ«i/r» 49. Tum casiA.] Casia muhtplcx. I. Fmtex
fiora appareus : ct significat, tum itovam nup- cinnamomo afluus, odorato corticr, de la ra-
tam; tum fivminca illu numimi, qu&i juxia neUt, oASTAni» cinnamon. II. Fistula cujus
Pausoniam, uou inunoi;|alia quidem, sed iou- mi'diilla mcdicinnlis c:;t, de la eassc, cassia.
pssimi ct pcue itmumerabUU a:vi putabautur. III. llcrba roronaria, quam ctiam Cncorum
ProHTant auteni aquis fluviahbu.H J\tatadcsi aive ex Hyg^ino Plinius vocat, 1. 21. c. 9. Cncomm
\aides iiniuvflucre; marinis JVVrcM/es, Mcrri aiitem ulbum, LaroMfufam, lave*! uf.r; ui^rom
et Doridis flUa; ; moutibus Orttulei ab •{•# mona; liosmarinxim^ i&o5r.MARY, easc putat Dalecam-
Fvlvis l}rifade$j a ^f i;; arlKir, ffw.reiis ; siuguUs pius. Dc huc tertii spccie soium hlc scrmo
urt;iiribas iliv.natlryudes, ali i^ftM ximutf ct ^^vg cst.
arbor, quia cuni iisdcm urboribiis uci.idcl>ant ; 50. Vaccinia calthd.] De Vacciniit supri
hortis et lucis yupaeCy u fxT» saiUu, vlretum; v. 18. Ccdtha flos lutei sivc crocci coloris, tUK
prutiii Liinoniadcs, a Xii/m^ pratum; alagnts turssolf., quasi »UscquiuM, quia, prmertim
JJmniadeSf d >./^»n stuguum. cum tcueriur cst, ad soicm inflcctitur.
Catathis.] Gru.*cum c^t »«;.«#•{, Latiu^ Cii- 61. Cana tetfam, i^.] Mala inteili^ Cydo-
fwtrwn, qualumt fpuitus, quitsUtum, quasillus. ntasive Cotonca, «^ui.icES, ut ex cuiitie et la-
Calatlii fonna patcnti lilio simiUit. LiUum eaini uujvine colUgitiu* : item ex fragmento Fetrouii,
itadcscrihit PUu. I. 21. c. 5. Ejjig^ caiutfki, qiu>d ex hoc loro manifest^ cxpressum cst.
resupinis per ambitum tahri,t. .iordent vctteribus hirsula Cydonia eanis,
47. Pattenie* violas.] PUu. 1.21.6. Violasait . Sordent/arsutitmuncraCadane^:
aUos esse purpurea«, aUa.> lutfait, alias aibas ; Molo muei, Amarytti, tuas, nee cerea pntna;
m\ albas revocantur paUcntc!:, qua^ cUgit Cory • Rusticus /utc Corjfdon munera magnapui^.
don, ut amantium tiacioi colure. iiorat. mim .'^^. Castancasque nuees.] Nux genus est fnic-
i 3. Od. 10. 14. iltlinclus liuld paltur ufiuin' tmiin ownium qui duriore corio muuiti sunt:
tium. " spncics sunt, avcUanx, aDygdalsTy ju^odes,
2*apavera.1 Papaver, Nan.vssus rt Ancthiun caitaneir, kc.
BUCOUCA. ECL. U.
11
Addamcerea prana: et honos erit huic quoq; pomo : Adjung^ pnma flava, et
Elvo.,61auri, carpam, et te, proxima myrte: '^Z^r^,"^;
blC pOSltee qaomam SUaveS miSCCtlS odores. 55 et te, myrte. lauru vicina -
Rusticns es, Corydon ; nec munera curat Alexis : <i'"'^ *** junci» cmimtis
Nec si muneribu» certes, concedat lolas. rcZ.tr.i STu'
Elien, qaid volui misero mihi ? floribu;s Austrum movrtur tuii» duuU : h bi
Perditus, et liquidis immisi fontibus apros. 59 «^o»»*"!!^ «/^^»»*' !«'«« ^on
r\ /. . l: j II i'^A ^ ,./ 1 ccdet ubi. lieu uusit, quid
l(uemfagis, ah, demens! habitaruntdiiquoq;sylva8, u^\? i,„roiti Austrum ilo-
Dardaniusq; Paris. Pallas, quas condidit arces, "•j"»» ct apros purU louti-
Ipsacolat : nobis placeant ante omnia sylva. ^"** T"^"^^ n' ?*''.''*"'**''
lona ieaena lupum sequitur; lupus ipse capellam ; luc^unt nemom, ct Pans
Floreutemcytisum sequitur lasciva capella; 64 '^'"«y*"""- l*»»»» incolut
Te Corj-don, 6 Alexi : trahit sua quemq; voluptas. S:,ltl7;eo".'™o1ii
Aspice, aratra Jugo rcierunt suspeiisa j uvenci, pvia c»xora rebm. Fcrox le-
Et sol cresceiites decedens duplicat umbras. !«"* •eciaiur lupum, lupu^
11 ^ .^ . .^ j , . . 3 ipsc capcUum, pctulans ca<
Metamen urit amor : quis euiiu niodus adsit amori r pchn Becutur cyUsum: te
Ah, Corydon, Corydon, qua» te dementia cepit! Corytiou sedaiur, u Alexi-.
Semiputata tibi frondosa vitis in ulmo est. 70 "nu*«iuisquc rapitur.ua vo-
n • \_ 1* j I. .• • • j' luptJUc. Vidc, en juvenci
^QIU ta aliquid Saltem potlUS, quorum UldlgCt USUS, rcrcnmtdomumaratraiub-
feHta jii|o: et sol occiden^ augcl <:reaccnte8 umbras: me taiuen omor inflainmut : nam quis/K»-
tetfoie finis in ainore.' Ah Coiydon, Corydon, qusnam insania te uccupant ! Ilabes iuulma
froiidotl vitem media ex parte rcdsam - cur nou potiiu couaris saltcin texcre vimine, aut
jVKofleuli
notj:.
Ca. Ctrea pruna,} Cerea vel ob moUitiem»
« Honu. de A. P. Iti3. Ctreui in vUiuMjUetL
Vd ob cdorem croceum, ut in Friapeis, mor
, |twue eerd luUum mcd prunitm.
tkmt eril huiepomo.] Commcndatione acci-
pieDtis Alexidis: sicuc castaneis ob ainorem
Aaaryllidii.
W. Proiima my/ie.] Myrtus pcrpetu^ vi-
Ru. Vencri sacra, vel quia proptcr odorcra
•ccoauiioda ett ad deliciag ; vel quiu maris li-
loribw gBodet, unde et Venus orta. Froxima
IttrQ, vel siCu, vel odore, vel etiam di^itate,
V^* Uures corona; Roma; usui fuerunt in tri-
QBpho, myrts in ovatione, quse minor triiun-
pkui erat, in equo, non in cumi.
66. RuHinu es.] Tria amoris impedimenta ',
^>i*Tdon i^obilis et rusticus, Alcxis muncrum
Btgiugens, rivulix lolas muneribus potentior.
57. loUu.] Forte ab inteijcctionc /*>, qua;
M6 ketitiara, mod6 luctum liixpMit.
tt. EheUf qidd volui, ^r.J Multiplcx ex-
ffatio. 1. Lud. Vivis : Inancm opcram sumo,
findo camuna surdis auribus ; pcrinde ac si
lores ventis rapiendos exponcrem, aut puram
*qauD njbiis procukandam. U. Nannii : Res
tteas fl<Mrente8 hoc amore corrupi. Quam seu-
tentiam hic duplici proverbio, vcntonim et
poraMTum, dciude expressis vcrhis exponit :
Qliff te denuniia ctpitf Semipulaia tibij ^•>c. 111.
Abrami : Qiucuam vox excidit milti, cum lo-
luB nonunavi, et muneruni leci uientiuncm ?
Alexis enim, si me audicrit, lolam ditiorcm
ane ndlii prseponet: Fcriude igitur fcci, ac si
JkrUnu auMrum, ^.
Jiudrum.} Auster sive Nottis, ventus a me-
rMit 6aiit, iiui|;iK>f humores coUigens, quibus
3
infcrt floribus et valctudini pemiciem.
60. Dii quo^e siflvas.] ApoUu scUicet, cum
Admcti grc^ciu pavit, coelu pulsus ob cOKlem
Cyclopum qiii ftdmina Jovi fabricavcrant, ad
occidendum PhaOthonta filium Apollinis.
61. Dartianiusqiie Paris.] Priami ct llecu-
bffi fiiius : ik patrc cxpositus in sylvis, quia ci^m
Hccuba faccm ardeutem parerc sc sumiiiassct
conjcctores respondurant, infantetn, qucm iii
utcro gcstabat, Trojani cxcidii causam iutu-
ram. Itaquc educatus inter pasturcs, in asnu-
naIicertauiine,quodad Trojam celebratur, cum
Hectorcm vici8set,ctab eodcm irato prop^cssct
occidendus, pro cjuscioiu fratre acnitiu est.
Cstera pastim in .^ln. Dardanius.] IdestTro-
jauus, a Dardano Eicctrae Juvisque filio, uno
^ TrojflB conditoribus.
Pallasy quaSf ^.] Pallas, nata b ccrebro Jo-
vis, armata ct hastam quassans : tmde nomcu
habuit ii ^mkXtt qaatio. Artium Dea, priina
edificiorum inventrix ; et Apud Athenicnses
conditrix habita ejus arcis, quae 'Ax{««-«Xic cst
dicta, quia in summ4 urbis partc pusita erat.
De Cytiso, £cl. I. 79.
(ky. jhpicCf nratra, ^.] CoUigit animum
Corydou, et ex occasu solis, et cessationc ope-
nim rusticotimi, agnoscit jactuiam teinporii* et
in^antam amoris sui. Mox illud quasi expro-
brando sibi objicit, Me lamtn urU atnor: quit
tnim modus ^. Tiim aej;^|igentiam sibi suam
jionit ob ocuios : Scntiputnta tibij ^. Deniqj
ad saniora consilia pra; <iuspcratiouc mcutem
revocat : (^uin ta aluiuid^ ^'C.
71. Quoruin indiiici usuis.] Qu e postulat usua
ct consuctudu qiiutidiaua \\ix rustics : ut sunt
nassK} crateii, calathi.
•>■ 4
I2i P. VIR6ILU MARONIS
•ikpiid eonim r«nim, qua- Vimiiiibus molliq; paras detexere junco?
mm eget Titanuticm? Rf-Invenies alium, si te hic fastidit, Alezim.
peries almm Mti^, si hic
te despicit.
NOTiE.
72. Detexere.] Non minuendi, sed augendi 73. ^lexim.] Ad exemplum Theocr. Ufj^u$
Terbum : estq;perfecli texere. Sic Plaut Pseud. TmXmr%m9Umt»^*»3Jj»fJ^XXn, hwemes &ala*
1 . 4. 7. Mqite exordiriprimum unde ocdpiaM ha- team forlh et puUhriorem aliam. Idyl. 1 1. 79.
beif neque ad detexenaam telam certo* terminos.
ECLOGA IIL
* PALiEMON.
ARGUMEIfTVM,
Est AmcBlMBa eontentio inter Menalcam et Damatam, paitoret: ae primd eontiitetjurgki, deinde
i^usicum eertamen, denique judieium PaUemonit de utroque : unde it judiee PaCtmone namem
habet. Vhoe» aUefporieam tume ulogam puiai : et VirgiRum, tub pertond DameUm : poetam
tx ejui obti^ctatortbut aliquem, eub pertona Menalete agnoteit.
.Amab^umverd carmenf altemum, tive reciprocum est, mf^etCMf hwut lex ett,ut,quipotterior
dieit, aut majora dieat, qudm quiprior, aut eerti paria : tentu, veteodem, vet diverto : alioqui
vietut habeatiir.
Temput editte hujut ecloga erui potett ex hit ejutdem vertibut: PoUio amat oostraniy qoamivis
sit nisticai musam : Pierides vitulam lectori pascite yestro. PoUio et ipse facit nova carmina ;
pascite taurumi &c. Hac enim tauri et vitulte mentio facit, ut erdam, teriptum hoe opue
fnitse ttun, cum Mniut Pollio mittut d M. Antonio ad expeditionem Datmatieam advm^iu
Parthinot, inde revertut ettet victor, etjam triun^hi appwratuMfiiertt. Hujut autem pompte
part erat non uttima deductio taurorum aliarumque victimarum, perutentibut vittit, deauriiit'
que comibut; qwe Jori Cajntolino mactanda d triumphante offeretHmtur. Prteteribit igitur
poeta bucoticutf ui taurut et vUuta ad tacrificia PoUionit triumphatia tapnentur: idque prm-
aeribit Mutis ipsit : quia Pottio non totum bello, ted lilerit etiam et po€n clarutfuit. Ed. 4.
in argura. Porrd ciun triumphut ilte notetur in Fattit, ad 8. Kal. AVv. jf . U. C. 716. ter^a
fuit tuee eetoga circa medium Octobrem iUiut anni, ^fuit Virptii 31. detirtent, aut 82. inei-
pient» Htee quanquam tevit. conjectura, non inuiitu tamen quibutdam videlritur.
NOTA.
* PAL^MON.] A verbo «■«X«/m, luctari, pro quo poetse dicunt iraXMifunit.
MEN. Menalcas, Damcetas, Paljemon.
iKTERpRETATio. DlC mihi, DamoBta, cujum pecus? an Meliboei?
lu^^ijS^^^ut?!»^- Non, veruni ^gonis: nuper mihi tradidit
MeUbcei ? da. Minim^, sed ^gOD.
ed .fffonU: JEgon mihijnj., lufelix o semper oves pecus! ipse Neaeram
nnper utum commisit. me. t r m^
O OTes« pccudcs semper infaust»! dum JEgon ipte demulcet Ncsrami
' NOTiE.
Menaleat.1 A ftiusf roburj vcl ^i»*, duro, mQ' pro ittitu ambabut, euue erani damina dedL
neo; et mk»i, auxilium. Damaiat v. £c. 2. 37. 2. JEgon.] Pastor nvalis MenalcB in amo
1. Cujum peeut.'] Antiquum nomeui ru^*MS| NeoirKi et bems Damfiete. JEgan ab JtSi myig,
euja, cujum. Terent. in £un. 2. 3. 29. Vtrgo eajora. jyetera.'] A fUuMt, «tancni abdonten, Mer
eiiQa ett! Plant. in Curcul. 2. 1. 14. CujamvO' liboBut, v. Ed. 1. sub milium.
CCBI atidio f Idem in Rud. 3. 4. 39. ArgemXmik Irtfetix 6 tempcravetpteut.} Legmt aliqoi
BUCOUCA. ECL. III, 13
Dam fovet, ac, ne me stbi pra?ferat illa, veretar, actimctneiUameanteponat
Hk alienus oves custos bis mulget in hora : 5 g**- racrccnariusiiuepiutor
Et sucois pecori, et lac subducitur agnis. bir^^f>T^!!*^Et^!
DA. Parcius ista viris tamen objicienda niemento. cu« subripitur pTifi, et lac
' Novimus et qui tc, transversa tuentibus hircis, f^*"* . /'^^ Meminerij
1:«, j ? •! XT 1 • A ,1 ' ^ tanitjn wta cautuis e««e ex-
r-t quo, sed faciles Nymphap risere, sacello. 9 probranda.iris. Scimnsct
ME. Tuin,credo, cumme arbustum videreMyconis, 1"» <c corrnpi.md, hcedls
A^oe mala vites incidere falce no vcUas. X!i:fi.r.r.i!r f^.
DA. Authic ad veteres fagos, quinn Daphnidis arcum pli:e risemut. uv.v. Tunc,
Fregisti et calamos : qua} tu, pcrverse Menalca, J»"^®» rixrwxij cum *ide-
Et cum vidisU pucro .lonata, dolcbas ; frerwr^tlt"!?:^
£t, si non aliqua nocuisses, niortuus esses. 15 Myconis. d\m. Vei potius
ME. Quid domini facient, audent cum talia fures ? *"*^ Pr"*^ f '?°» antiquas,
\r^- ^ •j- r\ • • quaudo rupisti arrum et »a-
mn ego te \\6i Damonis, pessmie, caprum ^rjttns Duphnidis: qua? tu,
Excipere insidiis, mnltum latrante lycisca? nmiijpic Menalca, quamlo
£t cum clamare.n ; « Quo nunc se proripit illc ? SC ".^S^nS
litjre, coge pecus:" lu post csirecta latebas. 20damnum aliquod ipti mtu-
DA. An mihi cantando victus non redderet ille, ^^^^ ^^-^- Q*"*^ taciethc-
(hm mea carminibus meruissot fistula, caprum ? ?r™f aet^Sli^SrX
Sinescis, meus ille caper fuit; et milii Damon cere? Nonne cg;o te vkii,
Ipse fatebatur, sed reddere posse negabat. "^ D^onlTi^^/S^ln^S^
ME. Cantando tu illum ? aut unquam tibi fistula cera 111!^ utnm?" ." ^[cam^cla-
Juncta fuit? non tu in triviis, indocte, solebas 26nuirem: *<Qucm in locimi
fugit iJlc.^ Tityre, collige
Enfem:" to delitetcebat post carecta. dan. An ille, cancndo supcratus, mibi «ou reddidisset
opniffl, qoem avena mea meruerat cantileuis.' si ignoras, caper ille erai roeuS} et ipse Dampn
id fttebatnr, sed dicebat se non posse reddcre. me.n. Tu ilhun vlcitU canendo? an mM}uam lia>
Wrti tirenam ttrk compactam ^ Nomic tu, imperite, solcbas
NOTiE.
Mv. Quod Servius pcshim^' iutcrprctatur: O 9. Saetllo.'] Sacelhun, locus sarcr nimiini,
isf^ pecus, semper o^is, id c.ct, scmper imbe- panra sdicula: sspe, pra»ertim apod rutti-
ciBe foturum : Ramus ver6 sic: O 8c*mper in- cos, autrum crat. J^jfmptut.] Vcl Dryadet,
^ peois ovium; ita nt orts in gcuiiivo sit vet Napa;«;. Nemesian. Ecl. 2. 20. Qua
ringulari, pro plurali, orimn. Scd siiiccrisiiimi colilU fj/lraa DryadeSf qxutqut (rntra Mttkem.
^o<iicc8 habent, ores: plano scnsu: O oves, 10. Tutn ertaOf dim, ^.1 Ironic^ loquitur,
P^ semper infelix ! Quarc autem ni/e/tx? et et scelus aJicnum quasi dc se narrat; ted eo
proptcr pastorem, qui ut vacct amoribus, cu- vultu et nutu, ut rcipsa Damoetas ejus auctor
tam ejus abjecit; et proptcr custodcm, k quo csse iutelligatur. .irbuttum.] Non arbutcula
''ibauritur et czi^latur. pst, scd lucus arboribus consitiu, pnesertim
G- Et nieau peeori, et lae.] Idem lac qui hoc ioco ad fulcicndas vites, qu« idc6 arbudi"
nittnbus quidem nativus est siiccus; fcetibus r<B k Columelld dicuutur. £cl. 1. «10. Mjfcon.'}
^m, si^e aguis alimeutum. Notetur hlc Pattoris nomcn k /»«««*• mu^o. Daphnit, a
^^^fectus synalcq>hs. }tt^t>is corona lcntrca.
'• Pareiiu itta rtris, ^.] Scito modcratitis 17. Dnnionit.] Quasi taifMt* pcrilu».
^ cautiiis ea csse exprobranda vurist, ct pudicis; 18.] LycitcA.] Canis ex lupo ct cauc editut, h,
"^ Rrsescrtim, qui te moUem et comiptum XvKt; liipus, et »>/»» canis.
*^ iont. Servius non insuls^ explicat, et iuter- 20. Carecta.] Locus ubi multae sunt caricet.
pQD^t aUter; Parciiu: ista ciristanun ohjicien- Carex planta cst ex arundiueo gencrc ; SEoaCi
^^ ^'^txtento. Kotimxu, i^-c. hoc est : Parce quic- Dc Tlli/ro, Ecl. 1. in arguin.
, l^ mihi exprobrare: si tamen exprobrcrt, 25.] Canlundo iuiUiun.] Supplc ririi/i ■* reti-
^BUneris ea essc ejusmodi, qua? viro objici centiaud subsannatioiiem: ut ista ad furoreni
I*^nt; ut novimus tua scelera viro iiidiguii. et iinpetuin, J£,\\. i. 135. ^uot ctp, supple si
?• Trmsverm tncniibus hircis.] Serviu.s hir- corripiuro.
^ tegit, et kirqxm expUcat, angulos oculo- JhU wuruatn tihi, 4*c.] Negat eum habere
^^'y'^»» ia quos retorti oculi, libidincm notent. fistulam iiiam nobilnn, scptiforem: non negat
'V^ limplictiiB de hircis intelligunt, libidiuo- habere iguobilcm, siuiplicem, atque uniut ca-
*** e6 ttsque animalibus, ut iis etiam dican- lumi, c cicuta, e stipuiu, dc qno gcncre £cl. 2.
*v iavidere, qnos libidlm indulgentes vido- 36. Ait enim. non tu in Iririis, ^r.
'u>t:trannrersaant«mtneriinvidi{r$igQumest. 'KS. Intnviis^ fiivium, //aiuni,qu(MfntttJB^^
3*
14 P. VIRGILII MARONIS
niuci cicntk spargcrc inStrident] miseruin stipula disperdere carmen?
piateis miscrabUcs cautiie- jj^^ yjg gfgQ inter no8, quid possit uterque vicissim
^rvU^m^vid^^usr q*uM Experi^^ ego hanc vitulam (ne forte recuses,
utcrque nostrum vaicat ai- Bis vcnit ad mulctram, binos alit ubere fcetus) 30
icrno carmine? cgo do pig- Depono : tu dic, mecum, quo piffiiore certes. f cum.
nori banc juvencam: ne*^ ' : ^ \ ^ j "-^
fortassc rejicias cam, bii ME. Dc grcgc nou ausim quicquam deponere te-
rauigctur, cducat lacto ge- Est mihi nomque domi pater, est injusta noverca :
"^"' '''^"iJ-nr^mLIIIJ^Bisque die numerant ambo pecus, alter ethoedos.
pignore contendas mcCTim. n f J -t • «-
HF.N. De grege non ausim Verum, id quod multo tute ipse fatebere majus, 35
coUocarcquicquaminspon-insjinire jibet quouiam tibi, pocula ponam
do:::i,S;ha^„:r Fagina, calatum divini opus Alcimedontis :
cam difficiicm: ct bis quo-Leuta quibus torno faciU superaddita vitis
tidie reccuseiU utcrqucgrc-
gem, altemter verd bfiedos. At, siquidem tibi placet stultum etse, opponam id quod tu ipte
fatebcris csse long^ pretioxius, calices k fago confeetosj opus incisum k pnestantissimo Akime-
donte : in quibus vimen hedene superadjectum ope tomi fadiis,
NOTiE.
locus in quem duae, tret, quatuonre concummt vitatem ezsculptum, k ji«<X«v canrm : unde et
▼ke. Rufltici per trivia ululare certis diebus cceli nomen per <e scribendum: sive pro siq>e-
golebant,etflebilealiquidcantillareinhonorem riore ill& et conca^'^ mundi parte, sire pro
Dianx, sive Proserpins: idque ad imitati- scalpro sumatur.
onem Cereris, eam a Plutone raptam per tri- ^leimedoniuA Sculptoris nomen ab Ax$^
via cwn damore vestigantis. Unde Diana dic- auxUium, et fulit regOt euro: nomen, heroiy
t% Trima; sive ex illis clamoribus; sive ut ait qiriim sculptori, aptius.
Varro, qu6d ejtis simulacrum in triviis apud 38. Lenta 9iit6tw, 4^] Salmasius et Cerda-
Gnecos poncrctur. nus dupUcem hU: artem agnoscunt, tomatoraia
29. Vitulam.'] Propri^jurenrffm, siquidcra ct coelatunun: aiunt quippe, vitem,coi3rmboCf
Jam fcetus binos cnixa C8t. Sic Kil. 6. 47 hominumfigurastomoficrinonpo6ie,(iiioUgna
Pasipba€nnVgtRfmvocat,pi-omulicrcqua;jam tcnintur tantikm et levigantur, sed souns coeU
viro sit coujiiucta. sivc scalpri opus esse, qtio sive ligna, sire me-
JS'cfort^ rcaucs.'] Vcl scnsus cst : Ne fort^ talla incidtmtur et cxcavantur. Ui locum istnm
recuses raecum gratlsi ccrtare, vitnliuu in pig- ita explicant, ut velint quilnu esse ablativi ca*
mis dcpono: ut snltem lucri spc ad ccrtamen siks, /orno dativi,hocpacto: inqi^nuleniatfUu
movearis. Vel, ne fort^, quia vitulam nominavi, per calatitram addita esl tomoy nve materite jem
pigiius qua<«i levc rcjicias: binos fwtus alit, &c. tomatiB. Ego I. vix putem f ormun pro materift
liO. M mulctram.'] Mulclram, muletrum, tomata, Latin^ dici. II. Video forfunuita, quB
muletraley vas nistictim cxripicndo lacti com- proprie in veteribus gloss. exponuntur, opem
paratura: Mnlcira ctiuin dicitur pro ipsa acti- /oriu>ra«i, sumipromiscii^aprobatissimisscrip-
one mul?endi. toribus pro coelato opere: cujusmodi simtca-
'34. Bttque dic, ^c.] I. Scrvius xic cxplicat, lices, ciatcrcs, signa hominum ac ferarum ex-
ut alter nd novercain iiiforutiir: ct sic recciuiio euntia extantiaquc. Sic Martialis, 1. 4. 39. So-
totius pccorijt viiIo;u ur luii patri ailribui. Male, tiu P/iidiaci loreuma ratli. Sic Ciccro frequeater
tum quia amho {tccus uiunci^aut, crgo non solus in Vcrr. eodcm scnsu. III. Piinius 1. 34. 8. artis
pater: tuui quia allir ad masculiuura gentis toreuticcs invcittorem incmorat Phidiam, con-
pcrtinct, ergo nou ad novercam. II. Cer- summatorcm Polyclctum: quos sculptores ac
danus sic: Ainbo pccus uumcrant; aJter, id statiiarios, noii solum tornatores fuisse constat.
est, patcr, scorsum hcedos. lU. Nanuius ve- Unde existimo, licct exact6 tomus & ccelo, et
rb, qucm scquimur, sic: Ambo pecus, id est, scalprodistinguatur: usutamencssefactum,ut
matres uumcrant , altcr, id est, altemter, h<e- promiscuc habcrentur. Favet insuper etymon,
doi, id est foctus, eb quikl ad majorem nu- tomut enim k rt^i^, vcl «^/^, rfrflMi, tero,
memm btui custodes adhibeudi sint; ad mi- trivi. Teritur autem materia non solum cum
Dorem uuus sufficiat. versando raditiur, sed et ciUn repetita scalpri
36. Insanire.] Mecum ccrtando, qui te mul- impressione inciditur.
t6 doctior sum. Tomofacili.] I. Foa/t alii explicant, ru<ie>
37. Fagina.] Vasa h fago, of bef.ch, juxta et facili nec longiori operi elaboratum.
Plin. 16. 38. luere aliquantlo in honore, et in U. Alii, eerjafi/e, quemadmodum Virg. JEn.
ususacroram: recensentur tamen a poetis in 8. 810. FadtetquA ocuiot fert onmia dratm.
paupemm supeUectili. Ovid. Fast. 6. 622. UI. Alii, fadU oluequens, et ad ligni tcnerita-
TVrra ruttens, craier, poculayfagut erat. dinem referunt, ^uemadmodum TibuL L 1. 1«
87. CcUatim.] Impreisum, mcisuro, per ca- 4D. poculadefaetH eomposwiqtt^hUo
i
BUCOLICA. ECL. IIL 15
Diiibios bedera vestitpallente corymbos. impiicat frondUnu hedens
In medio duo signa, (Jonon : et quis fuit altcr, 40P»""*« eorymboi ntot dit-
rk^ : «A j- ".. * • ^«1 1 n peiTioa. In niedio dtue luitf
Descnpsit radio totum qui gentibus orbcra ? iffigi«„ Conon; et quii
Tempora quse messor, quae curvus arator habcret ? ^uit aiier, qui vjrg& distinx-
Necdoni illis labra admovi, sed condita servo. «t popuiu totum mundum,
n^ !• «j Ai • j j 1 /. . et tempura quo; cMcul apta
Di. ht nOblS idem Alcimedon duo pocula fecit, messori, qua; curvo arato-
Et moUi circum est ansas amplexus acantho : 45 " -^ Ne<|ue adhuc iiios cali-
OT,heaq; in medio posuit, 8yfva8qi.e sequentes. Z^ 1,1:"',:,^ '^r
Mecdum iliis labra admovi, sed condita sen'o. que idem Aicimcdon fabri-
Si ad vitulam spectes, nihil est quod pocula laudes. *^*^'** **"?.* ''«"«^c»» «t cir-
^. \r 1. j* ir • • cumambiit ausas acantho
ME. iVuDquam hodie effugies : veniam quocunque flexiu, ct locavit in mcdio
VOCaris. Orpheum ct arborcs ae-
Audiat h»c tantum vel qui venit : ecce, Pala?mon : ?"*°!^ . /Y"?"* *'*!*'*^ ^
X»- . , ^ , ' »••<>« attiffi labiix, scd servo
J!>mciam postnac ne quemquam voce lacessas. 51 ab<iiios. m tamen ad ju-
voMaiB re^iciesy non est cur «Mrtimcs caliccs. men . NuUatenus hodie cvitabis certamen : dc-
Kndain ad quascunque conditiones me adduzeris. Tant omroodo, idcm iUc qui venit, ta
ndiit. £n Paiaemoii : Faciam ne deinceps ullum provoces cantu.
^' LiJfuMU hederd.'] Multi vitem et hedc- tor : qui iii expugnatione Syracusnrum, ab ig-
>>■ hk iiiiplezas fuisse volunt. Egocum^ian- noto MarccUi victoris inilitc interfectus est|
■ioiolun hk hederam agnosco, vitemq: acci- cum figura« in arona describeret.
P*opro ipso heder» vimine qiiod rt/irti/a vo- 41. Radio.] Railius hic vir^a est, five ba-
citar a JPlinio ; hcderam vcr6 pro foUis, hoc cuUis matheinaticus, quo vari« cocli tcrrarum-
■BIB: vimeo hederaceum implicat foliis pul- quc partcs assiguantur, et figuro; in aren& de-
faMiMs corTinbos suos. Lenta vitis siguifi- scribuutur.
artMMMni fajc habere videtur, a BEifDiifo 45. .^eaniho.'] Herba est acanthus longo la-
KUBcu. Hederd.] ivr. Ide6 poculis insculp- toquc ct flcxuoso folio, BEAKflPooT, capitulis
tij <piia Baccho sacra. columuamm, in ordiue Corinthio, adhiberi
Conmbo»,] KiMtftl^ Isidoro est annuliis in solita ad omatum : unde Romanis Mantunraria
htdeeUf qao proxima quKque comprebendit at- dicta est, auctore Fiucliio.
qoe allig^ : sed Flinio, eit racemus hederae in 46. Orpheaoue.] Orpheus Thrax, ApoUinis
flrbeoi drcumactus. Corymbus primu appel- ct Calliopes filius : lyram 4 patrc, aut k Mer-
IMbs est snbrectio qusBdem et sugg^us cnpil- curio acceptam ita suaviter impcllebat, ut flu'
in Atticorum capite : quare derivat Vus- minum sisterc cursus, et sylvas frrasque tra-
tm k »dfm etantt, unde et mi^vt f^a. here dictns sit. Ejus cum Eurydicc amorei,
40l CDiiofi.J Non dux iUe celebris Athenien- profectionem ad infcros, ct mortem lege
riBBy ted iMmlis Mathematicus, patrii Sa- Georg. 4. 454.
aifli, (|iii in gratiam PtolennaBi Euergetat JE- 4B.Minpuimhodieeffugie»t^t.]Depo§wnt
Ifpd regis, comam Berenices ejus conjugis in- Jtivencam -, ncgaverat Menalcas sc ob patrit
ler sydera finxit eise relatam : ut habet Calli- metum posse juvencam deponere, et pocula
in epigr. quod k Catullo redditum ex- obtulerat ; hcrebat taraen in sponsione juven-
taL .£qiialis et amicus fnit Archimedis : im- c« Daimetas, Si ad vitulam epeeteM, mnil eti,
aoi Bt opiiiatiir Pomponiiis, etiam in Mathc- ^. atqoc ade6 videbatur certarocn subterfn*
Mtt. manster. ffere, quod h&c sponsioiie admitti a MenaldL
£k fwu fvdl alter, 4^.] Oblitns pastor Ma- non poterat. Ergo Menalcas, iie adversariuB
teoatici alterius, seipsum iiitcrrogat , ct nou eflugiat, admittit juveiics couditionem, depo-
occmente nomine, personam descnbit ab opc- sito, per spem victoriae, patris et noverca; me*
riboifiis nuudm^, quie od agrestem usum per- tu. Veniam quocunque rocdrit. Unde arbiter
tiMBt: qoalis est divisio tcmporum sationis et Palsmon de prvmio deinde judicium ferenSf
ttttiQnis. jnter autem Ule, vel Aratus cst, nuUam poculorum, sed juvcnce duiitaxat
PpCla Solensis, qui scripsit Graec^ Phanomena mentionem facit, Et viiuld tu dignWf et hie.
^MUbaaa situmque stellarum: qno <|uidcm bi). ^udiat htBelantiim.] Adsumus bk uter-
^^Ptiviic Romani delectati sunt, ut illud Cice- que, adsunt pignora, deest tantum judex : au-
■^ adolescens, Ckndins itcm, et CrcrmHniciui, diat Hle qui venit. Ke/^t venii.] McnalcaSi
ItHJBiiui rcddiderhU. Vel Ucsiodus cst, poeta tiso cminds pastore, necdum Inspecto vultUi
^ A«ii BoBetias oppidalo, qui inter aliu scrip- eujus se sut^icit arbitrio, quicumque tandein
"> Ofera ei dies, live Qeorgiea. Vel denique ille sit : inest quippe ca vis huic voci, vet ^
pobihiUib Archioilriet, Cononis vel discipu- 9emi. Mox agnito Palaimone, ipsum nomine
"*> vel sahcBB BmiiiM, cekbris ante aUos Ma- compellat, et emulum audaciu« alloquituri ff-
^^^99Aca$f cc beUicmiD macbioarum iDven- ^idampo^uic ntf ^-c.
16 P. VIRGILII MARONIS
DAM. Ergo wffc, si habcsDA. Quiiiage, siquidliabes; inmemoraiioneritiilla:
aKquid; ego uuUo modo^g^. qucmquam lu^o : tantum, vicine Palaemon,
Er>^icer"u':rp;iSensibusha>cimis.rcsestno,,parva,rq^^^^
cor, 6PaliEinon mt viciiie:pAL. Dicitc: qunudoquideui iu molii consedimas
klpeniuisdefi?eanirao,rcs£^ j^^j^^ omuis atrer, uuuc ( muis parturit arbos: 56
ett non levis. pai.. Canitc, ^.^ /• i ^ " i r • •
iiquidemscdiiniwintenoroNunc frondcut sylvas nuuc fonuosissunus annus.
graminejetnmicomnisar-Incipe, Damopta: tu deiudc sequerc Mcnalca.
bor,nuncomnwcaininispa.^j^^.j.^jg dicctis! amaut altcrua Cameuw,
rit:nuncncmoraviresciiut, .«t ... t^w t« «i
Dunc aunuH puichcrriiuus DA. Ab Jovepmicipuim, Muso?: Jovis onmiaplena:
est. Incipc, 6 Dainata; nje coljt tcrras, illi mca carmina curae. 61
^'^"StltfltMB. Et.ncPha3busa,nat: Ph«bosuasemperapud •
ci»siiudo piacet Musis. Muucra suut, lauri, ct suavc rubens hyacmthus. [me
DAM. A Jove ducamus ini-jj^^ jjjjo n^^ Galatca pctit, lasciva puella:
plcni iunt Jove: iUe ta-t.t fugU ad sahccs, ct sc cupit autc vuleri. 65
cundat tcrras, iiie curatME. At mihi scsc oflort ultro mcus iguis Amyntas:
nico.vcrsus. «en. Pha.bus j^^T^^jQr utjam sit cauibus non Delia nostris.
quo<iuemcamut: suntscm- -n x' > •
pcr apud mc dono «afmDA. Farta mca» V cncri suntmunera: namq; notavi
Ph(£bo, lauri, et hyacintlius suavitcr piirpurasccns. dam. (iulatcn, jocosa puelia, me fcrit
roalo, et fugit ad saiiccs, et optat se vidcri ame priusquam//i^'(a/. men. Ainyntas vcr6, meua
aknor, se sponte exhibet inihi: ila ut jam Dolin ijisa non sit famiiiarior canibus mcis. dam
Dona Jam parata sunt amicflc mccc: nara obscrvuvi
99. Camena.] Mus» : prius dicts Carmena, cncnilcus lotus, et aI)sqtio ullis literanim notis.
et CastneniEt ez Varr. Radjx, earmeni quod Cciiissinic is ci»t, qui Grircis |i^f vel %u^t di-
prins d ictum est, ca«m«n, sicut arbor, arena, chur, hoc est,art//ui: Latinisautcm,g/at2tofcu,
laniior ; prius ar6of, a«e>ui, janUos, ex eodem ob ncutomm utrimquc tongoruniaue f<^rum
VaiT. Cnde errant qui scribunt Camatue, et cuni gladio similitudinem: AngUce vero ola*
deditcunt 4 cott/u amOBTio. dek; ct coiiiumiii Gro:cis, Latinis, Gfdlisqoe
^XM Jureprincij)ium,Mu»r.] ExilloThc- vocabulo, //•«; vcl ob colorum diversitatein,
ocriti i» ^iit M^x''/*'^** *^ ^' ^'* ^-nyilh fUt^tu. vcl dcrormato nomiiie lA. l^t^n. Hoc multis pro-
A Jove iiutipiamus, ei in Jortm desinHe, 6 Mu' batSalmnsiusiu Solin. p. 1±24. L Ex Coluroel-
«e .' Idyl. 17. L (Jnde nuil^ quidam liic legunt la I. 9. 4. Ccclcstis nowinis hyacinthu», non tm-
Muste in gcnitivo ; qitasi esset, jib Jore prin- miuis, ut multi habcnt codices : quid porr6 coe-
«uniim Mus<t, id ett, carminis. Jorti omnia lcstciiomcn, nisi IrisP 11. Ex Paliadio, 1. L 37.
pkna.] Tum quia deonim ilie princeps, ct HyarinUius, qui Iris, vel t^ladiolus, dicitur. HI.
rcrum omnium anima : tum quia Jovts nomen Glndiolushabct in folio di^currcutes Uneas, qua
aCrl tributuin est undique diffuso, G. 2. 3i5. niulta A, ctmuItaI,coufusc8altemexprimunt:
Tum pater omnipotensffteutuiis ittibribus tttker ct hyacmthus, ai uiflus habet inscriphim. Ovid.
Cotijti^u m gremium utUt descendit, el omnes Mct. 10. 215. IV. Gladiolus magnitudine et
Maguus alU magno commixtus corpore faiius. specic acccdit ad lilium: at hyacmthus, /or-
Jtfioie.] Jovis et Mnemosynes filiac novein, fiianiquccapitqiiatnlilia,sinonpwnmreme9lor
artium prcsides : Calliope, Clio, Erato, Tlia- his, ar^enitus cssct in iltis. Ovid. Met 10. 212.
lb,Melpomcne,Terp8ichore, Euterpe, Poiym- V. Gladiolus purpureus est; tinde et femigi-
nia, Uranin ; natae in Picria regione Macedo- neui^, et nigcr, et nibcus, ut explicuimus Ecl.
nisB : sedem habere dicuntur in Helicone Ba;o- 2. 18. Qtii omnes colores tribuuntur hyacintlio
(iae, et Pamasso Pbocidis, montibus inter se a poetis. Rcliqua infra, v. 107.
vicinis: 67. Delia.] Diana, Luna, venationis Oea»
€2. Phtebus.] Idem qui Apollo et Sol, Jovis eujus in tutela canes : Latonss filia : soror
ct Latonie filius, eodein parta cum Diana edi- Phoibi, Delia dicta, ut ille Delius. Vel qu64
tiis in insula Delo, inedicinae repertor : divina- luce sua omnia liikm id est, manifetta, faciant.
tionis, music», et poiHicos Dcus. Phoebus dic- Vcl ab insula Dclo : qu» cum antca lateret»
tus quasi pdn fi*Vf iumen vit<t. aut juxta alios erraret niari, Latonas kKua
Sua semper apudme Munera.] Sacra mu- ad partiim qua*rcnti, subito emersit, et sese ob»
nera Phoebo, laurus et hyacinthus : de lauro tulit : unde in pnemium aflixa est uni loco, et
quidem, Ecl. 2. 64. Ilyacitithus Aos ortus ^ conspicuadeincepsac stabilisfacta - dictaDc-
vulnere pueri cognominis, qui Zephyro et A- los quasi liXtt manifeata. Tameu liic i>e/ta,
pollioicitmplaceret, etaliquandodiscoluderet fune non Dea, sed Menalca! famula, cx in«
cum Apolline, Zephyri invidifr inter ludendum suU Delo : cui sane mult^ quam Dcib convc-
periitdisco,quemApoUolibraTerat,in|Hierica- nit magis iUa cum rnnilMW ffiwiiffiitr»*'^^ Da
^malign^deflexo.Quisautem flos iUe sit qiw- Jmynid, Ed. 2. 36.
jate- C^rn^iMaife^lqttiF^Miiomiaatar, 08. JMm Fenm.] Amatonmi blaaditUB:
BUCOLICA. ECL. IIL 17
Ipse locum, aerise quo congessere palunibes. ipsc locum, in quo pai un-
ME. Quod potui, puero sylvestri cx arbore lecta ^ """« nidificavc/unt
Anna mala decem misi : cras allera mittam. 71 ZL Z'. ^ST. ^"
Dks O quoties, et quae nobis Galatca locuta est ! syivostri : <iuod unum po-
Partem aliquani, venti, divuni rcferatis ad aures. iVJ/^^^rf *^«» inittam /«-
/\ 'J j \» '1 • • • ^«cw Rlia. DAM. O quoti«,
VI. vcuia prodest, quod nie ipse aninio non sf>cmis, ,.t qua* rrrba mihi dixit Ga-
Si, dum tu scctaris apros, ego retia ser\o f [ Aniynta, ^"«t'» • o venti, fcrtc ad au-
DA. Phyllida mitte mihi, meus est nataUs, lola. 76 :!l!l""'"?;fe '^^^^^
LumfaciamvituJaprorrugibus, ipsevenito. [ilevit : mihi, o Amynta, qu^d tu
, VE. Phyllida amo ante alias : nam nie discedere "^* »«" a»pcniarU animo,
Et, Jonguin, formose, vale, vale, inquit, lola. '^Z bl^qu^ru"^ *5^"am. O
DA. Tnste lupus stabulis, maturis frugibus imbres, loia, mitic nd me PiiyiUda,
Arboribus vcnti : nobis Amar yllidis ira». 8 1 'P*^*^ * "** ''J'f ""'?"f ^*""
w« T\. 1 4.* 1 j I • 1 11» do iinmolalK) vituJaui pro
ME. Uulce satis liunior, depulsis arbutus na^dis, n.rra, f,urtibiw,tu i|iRc ve-
l«nla salix foeto pecori : mihi solus Aniyntas. ni. mkn. o lola, diligo
DA.Pollio amat nostram, quanivis est rustica, Musam. **M"*»h pra? aiiis, me cuim
Tv .j . , , .^ . ' ^.aiicuute )uoravit, ct diu»
Jnenaes, vitulam lectori pascite vestro. 85 dixit : vaic, vaic, 6 fonno-
se. DA. Lupu8 funcfta rcs est gregihuft, phivia ftc^ctibuii matiiri]i, vcnti arl>oribui : nobis ira
Aatryllidif. mzh. HumaTgi^ta rcs cst teneris segetibuii, arhutiis ha-dis 6, lacte dcpulnis : salix
ioafii gregi pnrgnanti : mihi solus Auiyutas. ii.\M. PoUio diligit inca cnrmiua, Uc^t sint
Hnstii : 0 musv, nutrite juvcncam PoUionif qui vos Icgit
NOTiE.
•■ifis Veneres vocant. Lucrct. 4. 1178. J^ee 77. Cvm faeumrituld.] Faeere et opera-
ycurunotlrtafuH^fallit. Mariti autcm, uxorcs n siuc addito, cst sacra faeere, taeris ope-
mi Jonoiies; uxorcs vkissimy maritoK Joves rari. £t faeere rtVuM, cst saerafaetre cx tt-
«fpeflant Plaut. in Cai.2. 3. 14. Ejaftnea tuld.
«Amo, iion deeet te etse tam tristem tito Jovi. 79. Vale itiquit, lola.] lUa vox /oto, non
^. Mritt quo, 4^.] PalurolioS) wood- est PhylUdis ad lolam, cui vale dicat; sed
nscoHS : Veneri sacne, cojus trahcndo cur- McnalcK ad lolani. Ut cnim DaiiKetas com-
nd ■ddicuntur. Atrite.'] Vcl quia aJCru siint pcllaverat priiu lolam : 0 Jolaf mitte mthi
etMs, inquit Serrius, et HriiB appcllantur; Phylkda. Ita nunc Menalcas eundcm com-
vel podAs, quia editis in arboribus nidlficant. peUat : 0 lola, amo PhyUidaf tuun dixit mihi
Cgngeuere.] Accumulavcre festucas, lloccos, longum rale.
alia id f^enns: quc Plautus iii Rud. 3. 6. 51. 81. ^nutryllidisirte.] Cum vMcat DaincBtas
wiiiiliiiiniiffl nuiicupat. Mcnalcam in amore liiylUdis rivalem sibi ob«
73L Dit{tm refaratit ad auru.] Vel quia starc, im6 prseferri ; ad aUum amorem defleo
iaeif liii verbb tauta suavitas, ut beatissimos tit, et jam Amaryllidi dicit blanditias. De no-
Deoa beare poMint ; vel ut Dii testes sint pro- mine AmarifUidis Ecl. 1.31.
niHonini Gafarfeie. 82. Arlndiu.] Arbor foUis lauro affinibuf,
74. Quidprodett,qHdd,^.] Damcetas os- sed raris, tue strawberry-trex : in deUciii
leodiC antei gandinm suum de coUoouus cum cjus umbra fbit apud antiq. H. Od. 1. 1. 1. 21.
■anca prvtente. Nunc Menalcas majori amo- JVVnc viridi tnembra sub arbuto ttratut. Fmctuf
ris testinioiiio dolorem suum testaturi prim& profcrt iiistar cerasorum, aut fragorumi cum
de aaDici abaentia : secund6 de ejusdcm pcri- aUqiia dulcedine a«peros. Vocantur 4 PUnio
culo, teetarit tqmu: terti6 de sua securitate, unedonct; qu6d, inquit, plurcsedi nonpossint
€ga rtHa terro. In quo sic hspret, ut Amyiitae proptcr asiwritatom : k Virn^Uio arbuta. G. 1.
aaoicsa imitilcm putct, nisi societatem pariat 148. Cumjam gtmidet, atque arbuta taerm defice-
cdam pcricnlonim. / re/i/ J3^/r<e. EtG.2. 520. iMiUarfru/a jy/i^.
7«. PktfUida, 4^. lola, 4«.] lolas pastor, 83. Mihi sotut Jhnyntat.] Ut osteiidat Me-
ab ioteijectione i^ keu. loUt famula PhifUit, iialcas, quicquid a sc de luctu Ph^lUdis, deque
comaniinis amica DanKBtSB et Mcnalcas : & suo in caui amore dictum est, perjocuin dictum
fSliXnfoIium. eMC, qu6 Damoetam aliqua iuvidia stimularet :
eti twialit.] NataU in sacrificio lice- nunc ultro prufitetur se, prteter Amyntami
bat vohqiCati indnlgere : non itcm in am- amare ncmiiicm.
barrali, qnod pro tems fmgibus Ccreri ofie- 85. Pierides.] Musa; novem, de quibiis ▼. 60.
xcbatar ; ter dncA drcum agros, ant agni, Sic dictir, vcl k Pierto Thessalia: monte, ubi
aai vtlida immolallL Unde poeUa invitatur ex Jove et Mncmosyne nats dicuntur : vel ex
ad namle ; tolns paitor ad anibarvale. De am- victoriA, in Pieri Maccdonis novem fiUas, rela-
bamliy 0. 1. 948. tk ; qu» Musas ausc ad cantum pTQ^QCUt) ^
18 P. VIRGILII MARONIS
■xH. Ipse etiamPoUio com- ME. Pollio ct ipse facit nova carmina : pascite taanim,
|Kmitnovo8vcr8Uf : nutritc jj^^ comu DCtat, ct pedibus qui spargat arenam.
taS?crgVi^r^-i>A. Qui te, Pollio, amat,veniat quo te quoq; gaudet :
iiam calcibus. dah. Quis-Mella fluaiit i]]i, ferat et rubus asper amomum.
qui«tediiigit,droUio, per -^^j,. Qui Baviuni non odit, amet tuacarmina Msevi:
vemataaea,ailqaxla:tatur ^ , . i ^ i ^ i • m
te quoque penenissc: iiii Atquc idcm juuf^fut vulpcs, et mulgcat hircos. »1
mel fluat, ct vcpres ri§:iiii j,;^. Qui lef^itis flores, et Imrai nascentia fraga,
S[;i^"„r;oirSBav".™; Frisjdus, 6 puerl ! fugite hinc, latet anguis in herbi.
amet tuo« vcisils, 6 Majvi! ME. Parcitc oves nimium procedere: non bene npae
idemque suiiligct jug-o yui- Crcditur ! ipse aries ctiani nunc vellera siccat. 95 .
^*! D?M.^O pmri?qul coi' i> A. Titjrc, pascentcs a fluminc reice capellas :
ligitis florcs, ct iVuga nas- Ipsc, ubi tcmpus erit, omnes in fonte Iaval>o.
centja hurai, huic '^»?«e-j,E. Coffitc oves, pucri: si lac praeceperit aestus,
•crpcntf lcthalis occultus,T r - l^ ,. S * i • nn
est 8ub gramine. men. o^t nuper, frustra pressabimus ubera palmis. 99
ovc», abstincte lougius irc, da. Eheu, quam pingui macerest milii taurus in arvo'
r;tcaf Tdir viT We.n anjor exitium pecori est, pecorisq; magistro.
DAM. O Tityrc, remove aME.Hisccrteneq; amorcausaest: vixossibus hserent.
fluvio pasccutcs capciias : ^escio quis teucros oculus niihi fascinat afmos.
cgo purg^abo eiu omucs m ^ , "
foDte, cum erit opportunum. uen. O pueri, coUig^itc ovcs tnoriVe; si vis caloris comipcrit lac,
ut ant^ paucos dics, incassum prememus mauuuas manibus. i>.\m. Hcu! qukm macilcntos ha-
beo tauros in fertili as^: idcm amor pcrdit i^regcm, ct dominum qregis. mkk. Nou ccrti
amor id importat his ovibus mcit: tamen vix stant ossibus. ^icscio quis octdus corrumpit mihi
juniorefl a^no«.
K0T4:.
ab iisdem superats, toUdcm m picas al) iis '^'on btnb ripte Credilur.'] Quia periculam
mutatB sunt cst, nc vcl oves lapse in profluentem rapiantur,
86. PoUm ei ivse.] Quis fucrit, fus^ habctiir vel ripa ipsa, fluctuum allapsu subtus exesat
in arfi;um. Ed. 4. pcrvenit ad sumraam orato> niinam faciat.
ris, hutorici, ct poCtfe laudcra ; ud consulatum iMi. Ihi^e cnpellas.] E^ hk prim6 syncope»
anno U. C. 714. ad trtumphum anno 715. E rejirc iu re-ice ; tuin contractio g^muise vocalis
quibus laudibus poC^icam solam hoc loco ci tri- brcvis, in diphthongum lougam : re-icCt in
buit apertc Virgilius : PoUio et ipse facit nopa reice. Sic eicil pro ejiritj apud Lucret. 1. 8.
('Omiina: ceteros honorcs, ut pastoritiis mo- 891. A'(e. radicitiu i mid se toUii et eieU.
dulis graviores; tantdm innuit his vocibu.<; : 9S. Si tac prttc^erU trsius.'] Vri ezsiccaTe*
venial qud te qtioque gaudet : ncmpe ad consu- rit ; vel ita comiporit, ut vanescat) et oimli
latiim, et triuraphum. liqucscat.
89. Metla ftuant Uti, {^.] Vota sunt ejus in 101). In arvo.] Alii legunt in ervo. Ervum
gratiam, quicunque Pollionem amavcrit. autem, the bitter vetch, leguminis genui
^nomum.'] Parvus cst frutex, magni iutcr est, pisis afiine, bobiis saginandis utile.
aromata nominis, ex ligno scsc convolvcns in 101. Peroristfue mn^islro.] Dama>t« merce-
racemi modiun : aureo colore, flore cxiguo, nario pccoris custodi, qui dum amat Phynida,
ccu viola; alba: ; ligno subrafo ct valdd odorato : Gaiateam, Ainaryllida, videtur pecus e tani
in As^yrid, Armcuia, Ponto, et Media opti- multj]>Iici magistri solicitudine maciem con-
miuu. Ita fer^ a Dioscoride dcscribitur. Pleri- tralicrc.
quc tanien ab ea descriptione dissentiunt. hfS.Ocuhumikifaacinatagnos.] Fascinum
9(>. Qui Barium mn odit, if-c.] Bavtus et siiecics incantationis : sic dictum, I. Vel i fasci-
Maevius, poeto; pessiini, Virgilio pariter ct is, sive liciis ct filis, quibus ad illigandoa et in-
Horatio iufestL Imprecatio cst respondcns h cuntandos homines magicis in sacris uteban-
contrario votis Damoctw pro Pollione : si quis tur, de quomore,£cI. 8. 74. li. Vel k fandoy ut
non odit Bavium, ita stultus fiat, ut et amct vult Festus : qiiia verbis, ac prssertim lauda-
Mftvium, ct jugo supponat vulpes, tiunc immodica, perficiebatur : de qui specte
94. ParcUe oves, ^.] Senaus est juxta Scr- Ecl. 7. 27. III. Vel ut probat Vussius in Etym.
vium et Famabium : O pueri, cavcte nc oves a ^ttfxautuf invidere ; quod est, quasi pdvs
lougius procedant : quod durius et absq; exem- *mm oculis oecidere, quia oculorum iutuitu
plo cst. iSostra iuterpretatio, tumnltiturcxcui- pnecipuc fit fascinatio: ciiin scilicet maligni
plis, est eniin apud. Catul. in Argon. 146. J\'il spiritus, cx invido aut mal^ afiecto pectore c«
tneiuunt Jurare, nihil promittere parcurd : ttim missi pcr oculos aCrem circumfusum iuficiunt ;
coiifomii« est Theocritaro exemplo, Idyl. 6. 100. idemque slc infectus a*r eos inficit, in quos, vel
wirt kw» rmt nS^fm «•«) /MiJMiAf , Jm ^furhj ore, vel oculis, vel naribus couuneat Ita fmrk
lic ducediic ab oleadro, ec^tlUe, hicpasctte. HeUod. iEihiop. 1. 3. Junioribus Ter6j utpote
BUCOUCA. ECOi. IV. 21
SlCELIDES Musse, panlo majora canamus. ^ "I™'"Pf'"°-
cm omnes arbusta juvant, hurailesq; myricce. ^^ p^ui^ gnmdior». Ar-
Si caninias sylvas, sylvie ^t consule digiise. borc», et parv» myncm
Ultima CumiBi venit jam carminis wtas : "°" p*~=*»^ onmib^M. Si
Magnus ab mtejs^ro sceclorum nascitur ordo. o ceant coiwuh-in. Nuncat-
Jam redit et Virpo, redeuiit Saturnia tcc^qq. : tigfimus (Atremum «aecu-
Jam nova progenies coelo demhtitur alto. )r "^ l^^J^
Tu modo nascenti puero, quo ferrea primum . rumoriturdenovo. Nunc
Desinet, ac tOtO SUrffet fft>ns aurca mundo, Astraea revcrtitur, regnum
^ ^ r T ' ^ - . A 11 --vSatunu rcvertitur: nunc
Casta fave Lucuia: tuus jam regnat ApoUo. lOnoviungenusAwnintimmit-
lilur e summo ca;lo. Tu tantiim, 6 ptidica IMaiia, adsi.H nascenti puero: sub quo ferrea
•tas primum finictur, et nurea pcr totum oibcm orietur* tuus/ro/er Apollo jam impcrat.
NOT.E.
1. SiedUej.] A Gneco nomine Zi«iA<V: ^ omnium spaiiisj at faeta cnnrenio ; ideft, redi-
Laliiio enim .SinVuif csset Siriiides: al>Konn vox tus ad eundem situm, unde prim6 cursum in-
■iri^iter exixuitatcm litcra: i, Kwpius refictita'. ccpcrint. Qih> trinpore qmdam roiun/, inquit
EsA invocat Miuias, qnia Thco<:ritus Siculns, Claviwiuic. l.sphcene, /{inroiii/iiaqiMetuinfue
n urbc Syracusis, bucolicorum princeps fuit. in mutulo itntUf eodrm ortHnt esit rediiura, mt»
C7nde et Syrarusium versum dicit, pro Eueolieo nutu etrtmiUur. Addunt autcm fabulosi hujus
£rL tS. 1. et jirelfnuam Sicilite fuutvm invocat anni au(iorc!«, liuiic .«paiio cuiitincri 4iK)U0an-
Ed. 10. 1. noniin: alii taiitum l!.37(iO: alii etiam pluri-
2. Jlfyri><r.] Myrica, frutex huxpilis: hanc uin. Quicquid «it, dc hoc anno Virgilium loqui
aluTamariccnvocant;alii Bmyamsylvcstrcm, vix puteiii: inaliniqiie mapiuin h)c, esse ti/u-
Ts&AUSK. De arbustis KcL 1. 4(K strem; quomo<lo heroes Aioxander, Pompeius»
8. i^ivt,'] Per tjflrat h\c, et pcr sylreslrem magni dirti sunt. Multa tamcn crudite docet
■Ufsam E^\. 1. 2. bucolica sive pa.>(toritia carmi- Jos. Scali^r dc nia^io auno, raaf^nisque men-
na iatellipt. Ca-lius Rliodig^. aiictor est taincn, sibus Chaldaicis, quoe huic loco convcuire pos-
per ^rat eontule di'^ntts, allusum ad sylvaruin siiit. In Caiion. Isagog. p. 252.
qine miiiiina erat provinciarum iila- 6. Fir^.] Astrira, scu Justitia, Jovis ei
, qiue consali e ina«ristratu al>cunti manda- Themidis fiUa: quic finito aureo saculo, <]uo
Unde apud Suetonium icgimus, opti- Dii ciim hominiuus habitaveruut, Diis propter
ex invidia conatos cskc, ut ca Jul. Carsari hominum iniquitatcm abcuntibus, tcrram quo-
rincia commitlcrctur, quasi minimi ncp>tii ; cpic rcliquit, sed omnium ultima.
Ter6 contri perfccissc, ut bibi Gallia da- Saturnia regna.] Fciicissiina, aurcti <]ua]ia
fucrunt Sntiuiio imperante: sub Jovis cnim
4. UUhna.] Vel poslrema est: ▼cl prima, ct ejus filii impcrio, deflexerunt onrnia in pejus.
l^ etale nostER remotissima, utroqiie cnim Gcorg. 1. 125. 6^iimu«, Corli ct Vestse tilius ii
misii dicitur uUimum. Hkc autcin vtas, dc Titanc fratre ob rcgui coutentionem <:arcere in-
tftk bk: Virgilius, pottrema dici potest: <|u6d clusug, a Jove filiolibcrntus: dcindeab eodem
cam Sibylla quasi quinto loco coustitucrit, Jovc, cui struebat iusidias, rcgno puUus, in Ita-
post alias qnatuor per inetaJla designatas, aiir<>- iiam aufugit ad Januni rcgera. Uude regio in
aa, ai^genteam, «rcam, d ferreain. Primn ve- qua latucrat, Latium dicta. Hicc onmia fabu-
rb dici etiam potest: qtiud hax: eadcm iustau- lis poftarum coriiipta sunt.
nlio sit primB setatis aurea;, ct eadciu veluti 8. TumoddfuueeiUipuLro.] Quasi dicat: no-
w^MS rediviva. vum geiius homiuum orietur, dummoilo Lu<a'
Cunun earminis.] Sibyllini. Cumetam vcr6 na faveat hiiic pncro nasceiiti: qui primrepf
SibyUam aliqui distinguunt k Cumana, ut al- illius iiovi generis, id est, primus esse dcbet.
Italica, sJtera j|!A>Uca sit. Ciimte cnim duac 10. lAteina.] Dca ccrte fuit partui praesidens :
^.
pcrodebres, inter urbes alias ejnsdem nominb : liicta sic, a luee, <iuam infantibus <iabat. Qiue-
afia in iEolide Asic; alia in Campania Itulioe. nam vcr6 fucrit^ambigitur. Alii JmK>nem fuisse
Vtrttmi|iie tamen nomen <:onfuudi dcbct. De colligunt cx huc solcmni parientiuin formuH:
Sftjllaram nomine, numero, auctoritatc, dice- Ju/w Lueiiut Jtr opem. Alii Dianani ^ plurimis
imn JEn. 6. 36. De Cumit, Mu. 6. 2. poi^turum locis. Alii distiiictuni al> utr&que nn-
6. Magnut ab integro, ^.] Steelorum pro luen ex liyinuo in ApoU. apud Hoincrum: ubi
meaimitm: StteiUum ▼iilg6 centum annorum Lucina dicitur a Juuonc iinp<Hilita, qu6 minib
fpatinm est: hk aiat et temput iudefinilc. Latonae, Dianae matri, parturiciili opcm ferret.
Magmu tttelorwn ordo, et postea magni mentet Virgilius adhffrct sccund» opinioni : cdm eam
esplicaotiir a pleris<|ue de magno imno Plato- Apollinis soronmi hk dicat: tuut jam regnti
nko, qoi ex Cicerone 2. <Ie Nat Deor. tum ^lpolto: id est, tuutfrater.
^Jfetfwry ekm SeUt, et L»am, et ^uinque erran- Apotto.] Multi dc OcUviano interpretantnr
tnm^ eanctem inttr le c/Qmparaiwnm ceitfectii ut et Lucinam de OctaviA ejus lorore : qiuBf ct
10 P. VIR6ILU MARONIS
ECLOGA IV.
* POLLIO.
ARGUMEIfTUM.
COKFECTO bello PenuinOt de quo dichm est in argum. Ed. 1. M. Moniva multis deeauiis
infamu OdimaiWy cum itigentt exereitu venerat in llaliam. Reeonciliati tamen drea Brun-
ikmumi administrit L. Coeceio communi amieOf et, ex parte Odavianit Ma^eenaie ; ex partt
Anioniii Jinnio Pollione, tum eonnUct amlfo eum ovationis twnore Romam ingrem tunt. Sed
paucispdtt diebiUi eiim Sext. Pompdus, MaptiJUius, oceupatd Sieilid commeatum interdu-
derdj tdeoque Romafame premerdur, Odacianus et Antoniut, lapidibus palam appditi hpo^
pulo, coadi sunt paeem eum Sexl. Pompeio componere. Pax composita ad Puieolos. Ai6-
iato igiturfamis mdu, eibariis in urt>em confluentibus, cirilibus bellis taniopdst tempore extint'
tis, ^wedam aurem speeies aitatis ajfulsii. H^e auiem omnia cum acddisseni tub exiremwn
PoUionis eonnutatum, d ipso PoUione administro, eui tune temporisJUius natus erat: huie Pol-
liomsJUio gendhtiaeon VirgUius eeeinit; ejusdemqut, d tempormn illorum in Umdem ddorsit,
quicquid in Cumanm Sihjfllie lUnris, de Christi ortu, ejusque matre atque tetaie legerat.
Scripta est anno Virgiiii 3i. ineunie: U. C. 714. exeunte: tub iptumpacit Puteotana tempujt ;
Cou. Domitio Caivim, d Atinio Pollione : pcmtd aniequam ht contulet magittratum abdiea-
rent ;quod nwre iUorum temporum feceruni, adpaucotqui tupererani ex iilo arnio diet : tn gra-
tiam L. Comdii Balbi Gaditani, d P. Cantdii, qui eonsulestnannum reliquume^dtaiisunt.
NOT-fi.
* POLLIO.] C. Asinius Pollioy a Julio statem traduxit in Italift, et Mcctpott enerta-
Cesare, paulo ante cedemy Hispani» ulteriori tum amore Cleopatrte Anionii animum,partUnu
prefectus; post ejus ciedem amicissimus fuit eius nunquam se miscuent, ad betlum tameh
M. Antoniui ut ipse profitetur suis in Epistolisi Actiacum proficiscinoIuitcumOctavianOypnw-
quK extaiit apud Ciceronem, 1. 10. Famit. In ternotiora in se Anioniibeneficia,uitAt Valetui
«^nsdem Antouii partcs cum du^bus lenonibus /. 2. Historiam scripsit beilorum crriltum, item
transiit, pauI6 ante triumviratum. Triumvi- tragcedias: accusavit juvenisCatonem: orator
ratuinstituto,ettriumvirisurbaoosmagt8tratu8 egregiuSf sed Ciceronis eloqoentic infestissi-
in quinqnemiium assignantibus, ipse in an. U. mus. Qin>t/t/. 7. 8. 1. d. 1. 10. 12. fortassd ob me-
C. 714. Consul destinatus est ; adnitentet ut moriam M. Antoniii quem ille PhiHppicis lace-
credibile est, amico Antonio. Quo eodem tem- raverat. Vixit ferm^ ad extremtun Auguttt
pore Fesccmiinis versibus ab Octaviano lacera- principatnm et an. U. C. 757. obiit Octogena-
tus dicitor. Maerob. Satum. 2. 4. £t tunc in rtus, ut colUgitor ex Eusebii Chron.
Gallia Cisalpin& versanti videtur Virgilius in- Filium habuit nnHum Saloninmn nomioiei
notoisse) et per eum commendatus esse Msce- sed ncpotcm; qui cert^^ cum edita est hasc
nand, ut aditum haberet ad Octavianumi qui ecloga, nondnm ortiis erat: quippe qui annis,
«grorum dividendorum in suos et Antonianos post editam hanc eclogami 60. juvenis obiiti
imlites negotium unus in se snsceperat. Orto Tiberio progener dedmatus, inqutt Tacit. an-
deiode Perusino beDoi L. Antonioi Marci iratrii nai. 2. 75.
soppettas tulit Pollio contra Octavianum. Ap- Filius autem Pollionis dictus est C. Asinius
pian. 1. 5. Ctrt7. Sed victo Lncioi ime tum Gallus, non^o/ontnttf: dirisdeindetnppUciisi
Consuli diu retent& in potestate Marci Venetiai Tiberio Cssare necatus anno U. C. 799. lUe
i^ in paites Domitium uCnobarbum ejusque igitur PoUionis Sakminusi qui i Servio dicitnr
dassem aUexit Vdleiut lib. 2. Consecuta est tVi/eri/»Mj»rtmorc/taj:»mtise|aiuServucominen
pax Puteolana : statimque in Parthinosi IIlTri- tum est| aut cert^ tnnci cibn scripta est Edoga»
cam genlemi et Bruti olim Cassuque studiosissi- 5«r/bn2nu«dici non potuit . cAm Saionm k PoUioiie
mam auspiciis M. Antoniii expeditionem duxit : non captc sint nisi anno editionem edogve cou
triomphavitque anno scquenfe 715. ReUquam sequcnte. Vide Ecl. 8. 13.
BUCOUCA. EOL. IV. 21
SlCELIDES Musse, paulo majora canamns. ^ "r™'JPt'"°*
Non omnes arbusta juvant, hurailesq; m^Ticce. ^^ ^^^ gnmdioJ». Ar-
Si canimus sylvas, sylvie iint consule digiise. bore», et parvaB myncm
Ultima Cuma?i venit jam carminis letas : "°" P^*''^ ^^^^- Si
Magnus ab intejocro Sieclonim nascitur ordo. 5 ccant con«uicni. Nunc at-
Jam redit et Virpo, redeunt Saturnia recrna: tigimus e^trcmum «ecu-
J«n nova progenies coelo demittitur alto. |r 't^ '^^J!^
Tn modu nascenti puero, quo ferrea primum . rumoriturdcnovo. Nunc
Desinet, ac tOtO surffet Cens aurca mundo, Astnea revcrtitur, regnum
o X i» T • ^ • . A 11 --vSaturni rcvertitur: nunc
Casta fave Lucina : tuus jam regnat Apollo. 1 0 novum gcnu»h<minum mit.
titur e famnio coclo. Tu tanttkmi 6 pudica Diana, adsis nascenti pucro: sub quo ferrea
ctttpnmum finietur, et aurea pcr totum orbcm orietur* tuiafratcr Apollo jam imperat.
NOT-«.
1. SktUdes.] A Gnrro nominc ZixiX/f: k omnium tpatm, td faela ronrenio ; ideit, redi>
"^ cnim Sirilia, cnaet Siriiides: nbtiona vox tus ad eundcm situm, luide prim6 cursum in-
' exij^iitatcm Utcra; t , sirpius re|)ctita'. cepcrint. Quo tcinporc qttidani ro/un/, inquit
bvocat MuMui, qiiia Thcocritus Sicuhis, Claviusinc. l.spha;rir, fM/iroiii/tuiqi«eriiiii^iie
cx vfae Syracu8i8,.bucolicorum princeps fuit. in mundo mnt, eodem ordine eut redilwa, qtt»
CUe et Syrarunum venum dicit, pro Bwolieo nunr cimunlur. Addunt autrm folmlosi hujus
£ci 6. 1. et AreUuuain Siciliie fouivm invocat anni luutorc.^, hunc sputio cuiitineri 4!X>)0 an*
Gd. 10. 1. nonim: alii tiuitum 237(ii): alii i*tiam pluri>
2. J(yrir«r.] Myrica, fnitex humilis: hanc uin. Quicquid xit, dc hoc anno Vir^ium loqui
afiTtinariccnvocant;aliiBniyamsylvcstrem, vix putem: malimque in«r/[fi< u/n h)c, esse t//tt-
TAJiiRisK. De arbudii EcL 1. 4(>. ttrem; quomo<lo heroes Alcxaiidcr, Pompeius»
8L Sytrat.'] Per sjflcat hir, et pcr tifireslrem tnagni dicli siint. Multa tamcn crudite docet
Miuain Ecl. 1. 2. bucolica sive pajitnritia carini- Jos. Scali^r dc nia^io aiioo, ma^nisque men-
Baintelli^t. Cslius Rhodiii:. aitctor cst tarocn, sibus Chaldaicis, f\ux hiiic loco couveuire pos-
pcr tjfleat eonmle. ditpuu, allusum ad sylvanim siiit. lu Caiion. Isa^og. p. 262.
cvam: quaB miniina erat provinciarum iila- 6. Virgo.] Aittnra, scu Justitia, Jovis ei
nmi, ^ur cooiiili e ma^istratu abcunti manda- Themidis fitia: quic finito aureo scculo, quo
baofur. Unde apud Siictonium lcgimus, opti- Dii ciim humiulDus liabitaveruut, Diis propter
BMtes ex invidia conatos cssc, ut ca JuL Ceesari hominum iniquitatcm abcuntibus, tcrram quo-
provincia committcretur, quasi minimi ncg^otii ; quc reliquit, sed omniuui ultima.
hoBC verb coatr& perfccbse, ut bibi Gallia da- Saturnia regrui.] Fclicissima, aurea, qualia
ffHBr. • fucrunt Sattimo impcraiite: sob Jovis enim
4. ITZfaiuL] Vel pottrema est; vel prinut, et ejiis Alii impcrio, detlexerunt omnia in pejus.
ab etale nostm remotissima, utroque enim Gcorg. 1. 12d. Sri/umitf, Cceli et Vestse filius ii
icma dBCttQr vitimum, Ilsec autein ctas, dc Titane fratre ob rcgni coutentionem carcere in-
4|dA. hW Virgilius, pottrema dici potcst: qu6d cliisus, a Jovc filiolibcratus: dcindeab eodem
tmm Sibylla quasi quiuto loco constitucrit, Jovc, cui struebat insidias, rcgno pulsus, in Ita-
poat alias qoatuor per metalla designatas, aiirc- liam aufug^t ad Januni rcgem. Uude regio in
am, Biig;eDteam, «ream, ct ferream. Prbna ve- qua latuerat, Latium dicta. Hkc oiniiia fabu-
vb dici etiam potest : quod hicc eadem instau- lis pof tanim cornipta suut.
ntio tit primB ctalis aurese, et eadcm veluti 8. Tu modo fuurenli pucro.'] Quasi dicat: no-
■las rediviva. Tum geiius homiuum orietur, dummo<Io Lud-
Cimuet carmtinf .] Sibyllini. Cwmetam vcr& na favcat huic puero uascenti: qui prmcepi
Sflbyliam allqui distinf[^unt i Cumana, ut al- illius iiovi |[^ncrb, i<l est, primus C89e dcbet.
tona Italica, altera .£oUca sit. Cumte cnim dua; 10. Ijueina.'] Dea ccrt^ fuit partui pnesidens :
percelebres, inter urbes aUas ejusdem nominis : dicta sic, a luce, ipuun infantibus ds^t Qu«-
aCa in iEolide Asis; alia in Campania Italia;. uam vcr6 fucrit,ainbig:itur. Alii Junonem fuisse
Vcmmqiiie tamen noroen confundi debct. De coUigunt ex liac solciuni parieiitium fonnulft :
Sayvflanun nomiDC, numero, auctoritatc, dice- Ju7u> Lwiiuifer opem. Alii Diunani e plurimis
^ JEo. 0. 30. De Cumit, JEn. 6. 2. poi^tarum lucis. Alii distinctuiu ub utrftque nn-
6. Magnut ab integro, 4^.] Sttrlorum pro mcn ex liyinuo in Apoll. apud Homerum: ubi
Mbemhrmn: Stuubim ▼idg6 centum anuorum Liiciua dicitur k Juuonc iinpedita, qu6 mimSki
tri^tiwti» est: hk; aiat et temput in<lefinilti. Latonae, Diaus raatri, parturicnti upem ferret.
jbimmt mDeUnvm ordo, et postcji nuigni mentet Virgilius acUiierct sccundee opinioni : cum eam
fT|5kyTf»«r a pleris<|iie de magno anno Plato- ApolUnis sororem lOc dicat: iuut jam rcgnM
■dco, qoi ex Cicerooe 2. de Nat Deor. tum JfyoUo: id est, tuutfrater.
tMtUwTf cte S^ et Lunte, ei mtmque erran- Apollo.] Multi de OcUviano iuterpretantnr
Hmih^€miminUrt%eompimUwnmc9nfcctii ut et Lucinam de OctaviA ejus lorore; q^%tl
P. VIRGILII MARONIS
rorr6 nib too coniulatu, 6Teque adeo decus hoc aevj, te consule, inibit,
PoUio, gioria iiia Ktanim Pq|]]q . ^^ incipient mairDi procedere menses.
iBchoabitur, ct mafirni men- rrij .*^ r^i* .••
ten incipient currere. Te -■■e duce, si qua manent fceleris vestigia nostri|
aactore, si aliqiue nosiri Irrita perpetua solvent formidine tcrras.
criminis rtiuium supcr-iiig jy^^^ ^j^^n, accipiet, Divisquc videbit 15
«nnt,<tmcdclet«lfberabunt^ . , f ' . , , .^ .,,.
mundum etemo mctu. rcrmixtos bcroas, et ipse videbitur ilbs :
Ipse puer particep« critPacatumque reget patriis virtutibus orbem.
l^ '^'^^AX tibi prima, puer, nuUo munuscula cultu,
vidcbitur ab iiiii$, et j^iber- Errautes hedcras passim cum baccare tellus,
nabit mundura pacatum Jiixtaque ridenti colocasia fundet acantho. 20
patris virtiite. Terra au-» i^j /• a1*^* ii
tem ubiqiie iiiiie cnituriilpsse lacte domum referent distcnta capella?
froducet tibi parva mune- Ubera : ncc magnos mctuent armenta leones.
ra, A puer! jicmpe va^rasipgj^ ^-,^1 blandos fundent cuuabula flores:
licderas pastiun cum bar- r- i* n • ,
care et coiocajiia mixta Occidet ct scrpens, et fallax hcrba vencni
grato acantho. ipsaecapra^Occidet: Assvrium vulgo nascctur amomiun. 25
reportabunt in stabuium^^ j j 1,^^0^1:1 laudcs, Ct facta parCUtis
mammas lacte tumcutcs, «•*»•«"« «.».*v»u.** a«.mv»v..7, ^» «uv.v««. ^u.<^aiu.a
nec greges timebunt magnos leoncs: ipsse cune profcrent tibi jucundos ilorcs : angties quoque
■Borientur, et morieiitur plant» Tcnenatse, quse coUigeiitcm dei*ipiunt: umomum Sjrriacum
orietur ubiqne. Sed statim atque poteris
fsOTJE.
mnHum apud fratrem polerat; et pudicitiro terdcgcbant: innuitq; puerum in eadcm, qua
lande insi^pnis fuit, et niortiio priorc conjiige pater est, futurom quoqno gratia apud Triiim-
Marcello, hoc ipso tempore vinculum fuit pacis viros et alios deinde rcipubiico? administrato-
ilHus, quse hic ecloga celcbrntur, ab Octaviano res, quos per adulatioiiem Dcos vocat, ut Oc-
conjux Antoniu tradita. Cur autcm Octavia- tavinnum vocavcrat. £ci. 1. v. 6.
nus Apollo dicitur ? Aii qu6d in coenk quadam 17. Patatwnque regtt palriisy 4^.] Addit
convivis duodecim Dcorum habitn discumben- eundem puenun rcctorcm orbis, id cst, consu-
tibus, ipsc Apollincm repi^aesentaverit.' Cert^ lcm futurum. Sic enim loqui timc adbuc po-
Antonius deinceps id ei quasi impie factum ob- tuit poCta, nundum sciiicet cxtincta repubUc& :
jecit: videturquc ca^na iilacadere in hoc ipsum im6 spe tum vigente maximii restituendae mox
tempusy ut ex Suetonio coUigitur. Melius ta- k Triumviris antiquae tibertatis, ut cx Appiano
men Virgtlium liir explicandum puto dc Luciiia constat. Pairm rirtutibus.'] Vcl refcrtur ad
ipsa, quie ad pucri ortttm invitatur: d(.'que regd: Re^et orbcm, usu et exemplo virtutum
qiso ApoUine, qui regnara dicitur ac trium- ointiiiim patriarum, id cst, Romauarum. Vel
pharc, quia jam constat vciitas vaticiniorum, refertur ad pacatum: Re^t orbcm pacatum
ifuae per SibyUani suam ediderat, dc reditu virtutc atque industria PoUionis patris, qui
Ktatis aure«. cum Maicenate administer fuit pacis inter
11. Inibii.'^ Indpiet, orietur. Sic ineunte Octavianum et M. Antonium.
mnno, id est, indpitnie, dicitiir absolitte. 19. Hederat pauim eum baeeare.] Baeear,
12. Magni menses.] QuiutiUs et SextUis, herba cst radicis odoratse, quie vim ad fascina-
•iimt St>r\ius ct Poiuponius. Magni idci», tionemdepcUendamhabcreputabatiu*. Nomine
({uia Juliut et Aagustus, ex Impcratorum no- GaUico caret: quibusdam videtur csse nanha
minibus appellati sunt. Male. Licet enim ruMian; quibusdam ver6, digitalia: AngUc^
koc de JtiUo vcrxim sit, de Aitgusto mense ladies gloves. Despautcrio fceminini ge-
tamcn falsiim: cui nomcn illud, non antc ncris: at ver6, ut probat exempUs vetenun
mortoam Cleopatrani, ct tres Octaviani fri- Vossius, semper neutrius: hocbtuear. Hede-
amphos, 4 senatu tributam cst: immo non ram piiero promittit, ut futuro poetse» quem-
■nte an. U. C. 727. Magni ergo menses di- admodtim 1^1. 7. 25. Pastorcs hederd cresren-
cendi, quomodo supra magtau ordo steclorum, tem ornate poeiam; baccar, ut puero formoso,
V. 6. qui proinde fascinationi invi<leutitun magis
13. Sceleris vestigia nodii.] Scelus iUud, vd obno.xius sit, quemadmodum ibid. 27. Baeeare
rant perjuria Ti*ojaiiorum, quibus omncs po- frontem dngittf m vaii nocecd imda Ungua
sterorum Romnnorum calamitates tribuuntur, fuluro.
Georg. 1. 501. Jampridem sanpiine tuutro Lao- 20. Coloeanafundet aeaniho.] Coloearitaniiif
medontae luimusperjiiria Troj€C. Vol beUa civi- vel coloeasia, tr, fabaest iEoyptia: cujiu radix
lia Caesariii et Fopi|>eii. Vel c^e% ipsa Cxsa- et caiilis, ad cibum : flos ad coronas adhtbeba-
ris, spcctantc senatu, patrutu : cujus in poeuaiu tur. De acantho Ecl. '3. 43.
«trocissiina beDa Octaviani principatus initiiun 24. Faltax herba veneni.] Generatim om-
ialeslinmt. ncm herbam intelUgit latcntioris vencni. De
16. iUe DeHm ritam, ^tr.] Anudit ad anre- jfenomo £cL 3. 89.
ipiatem, quk l>n cum hominibus famiUari- 26. M «tmu/ heroum, tft ] Prosecutut puc-
BUCOUCA. ECL. IV. 23
Jam legere, et quse sit poteris cognoscerc virtus: jam legere laudet beroum,
Moili paulatim flavescet campus arista, ctgcfita/iiipatri». ac prrci-
t iJ i_ 1 \ *^ ^-t P*re quid sit virtiu: iunB
Incultisque rubons pendebit sentibus uva, igri liousiin flavescent spi-
£t iane quercus sudabunt roscida mella. 30 (*» matuniii et racemi ru-
ftraca tamen subenmt prisc» vestigia fraudis, ^!f;K'^"'l*'^"* ^ ™^^
Itfoas tentare 1 hetim ratibus, quie cmgore muris stiiiabunt mei instar rorit.
Oppida, quae jubeant telluri infinderc sulcos. Tamen latebunt nonntdb»
iJter erit tum Tiphys, et altera q«« vehat Argo ^S^"^' "X"Z^
Delectos heroas : erunt etiam altera bella, 35 et ciaudere urbci moenibasv
Atq; itcrum ad Trojam maffiius mittetur Achilles. •» «"icarcterram. Tuncerit
D- !-• • /5 ^. • /• • •Jt«^ Tiphyj, et altcra Ar-
Hinc, ubi jam nrmata virum te fecent aetas, go, qu« portet eiecto» du-
Cedetet ipse mari vector: uec nauticapinus c«: «runt quoque beHa
Mutabit merces: omuis feret omnia tellus. aiia, ci ini^eni Achiilef nir.
nj . , . /• 1 "^ ibit adversiu Trojam.
INoo rastros patietur humus, non vmea falcem: 40Deinde,poiitqiiamGetafijam
Robustus quoque jam tauris )iiga solvet arator : robu«tatcretidideritTirum,
Nec varios discet mcntiri lana colores: rirlT J!:»'"*'^^
Ipse sed in pratis aries jam suavc rubenti 6ncate transfcrcnt merces:
Murice, jam croceo mutabit vellera luto : ^'"^ •^* producct om-
^' nia : ncc a^r scindetur m -
tris,nMTitis fake. Tum qnoqne fortlt agricola auferet jagum bobus ; ncc asmiescet lana si-
■■luediTerBos ooiorcs; sedarics ipse in pascuis linget tcHus purpur& suaTiter rubcnti, et
crocolnteo:
NOTJS.
n^hidos, wmc tria itudia adolcscentic enu- qoos Tchebat, nt ait Ennius apud Cic. 1. Tos-
■mt I. Po<*tiim, A«roiMii tetulM. II. Histori- cul. Vel k celentate: ^«r enim vejoz est.
>B)/aefajMBren/tf, queTideinarg. lU. Philo- Inventrix ejus Minerra. Locus fabricationis,
■•pbiaiD, ti qwK sU poterit eogfHftcere virtus. Pagata promontorinm et oppidum Thessaliae*
l>eiade ad Tirilis «tatis kudes asccndit: Him fion procul k Pelio monte. Unde PagattBa
^j*»firmattt, ^. navu dicta est.
31. Pauem tomen^ ift^ Gradus qnosdam 36. Deledos heroat.] Ar^onaniat, nobilcff
pooit ctotis atircff, sinuxl cum pueri vtate pro- Grvcos, k Thessalii praecipue : qui numcro cir-
ccdemii: ita ut in ipnius ortu redorescere na- citer quinquaginta navi Argo vecti sunt in Col-
tun rideatur,yiou/M^ eunabula floret: in ejus chidem, ad diripiendum vcllus aurcum, a
*'^oleMeDti& fructus fcrrc, aritttfSt ftvatj mdla; tauris ignivomis et dracone custoditum. Dux
^™ iltqaibnii tamen prisoe fraudis, et setatis Jason: post eum ootissimi Castor, Pollux, Iler-
'^ntw fe^ti<pis: firmati deniqiie ejus letnte cule», Tticftcus, Orpheus, Zetcs ct Calals.
(Pttiplenil pacc(!raudcre,bellis et hd>oribii«ex- 36. jichHlet.] Thctidis ct Peici firuis, de quo
^'''^iOmnisferclomnittteUus. Quodexprimit JEn. 1. 34. Per Achillcm ver6 quemcunque
*lw>rtantiam rcnun omnium, qui gaudcbat virum fortcm: pcr Trojam, quamcimque civl-
^''■Ba post pocem Putcolanam. tatcm; per Argo, quamcuuquc navcm; pcr
^ JlttHm.] Fs%te^ TkrtisiGrvc^ QiriffgCi' Tiphym, quemcunque gubernatorem signifi-
■**ho 7V/M&, prima brcvi : et TfJvs Tethf/^, cari, bcn^ admonct Serviu^ : et est cxpositio
gvniiivo Tcthijfos, primd lon^. Ista Telhi/9, aVnu, quod aiite dixerat : fiitura ncmpe bella
iXorOceani, sive Neptuni. Nymphanim inari- et navigalione».
Httuoiaiater Hkc ver6 'jf "ic/m »rei ct Dori- 38. Vector.] Tain active dicitur pro eo qui
^ ffit, q^um cdm amaret Jiipiter, uxorcmquc vchit, qitibn passivi> pro eo qui vehitur.
•f*** decreTissct, monitus cst a Promcthco 39. Mtdabit merces.] Autc nummos repcrtos
tic (ne ia fatxs, ut qui ex ck nasceretur, patrc comincrcia oniiiia pcr rcrum commutationem
^jor esset futnnis: quo andito, Jupitcr ab fiebant; ut adhtic fit cum pcregrinis multis
^ •uptiis abstinuit. Hanc itaque duxit Pc- geutibiis.
*^>Aacifiliiis, excaque Achillcm suitccpit. •*). Rastron.] Rasirum: plur. Hastri, vel
^ 71w^(»J Gnbcmator navis qtia; dirta cst rtudrn; iu.stnimcntuui quo franguutur glebse:
^P^' jffrgo.j Navis, sivcprimajuxta fabulas, & rad<Mi<lo dictuin.
■"^ «{iparatu et mole maxima omnium, quas 44. Murice^ Murex, jiiscis cst marinus k
!"■" b nsn fnerant: constructa ad expcdilio- concliarum geiiere, paululum a. purpura divcr-
Jf"» Coldiicam, ex pinis Pelii montis ia sus : caro iii ciicain, saufttii* in colorem assu-
■"**WtM : ioserto e quercubus Dodonctt sylv« mitur, ex Martiole Kjii^ifr. 1. 13. 87. Croceoluto.]
■■*•» qui oracula reddebat. Nomcn, tcI ab Alii pro croco Inlco dictum voluut : rrocus au-
^"«kitecto, (|uem ^^^igioii nominat Valer. Flac- tem, satfro.t, hitei coloris est, id cst, flavi ru-
^; vd ab Agiritf id cst, Grscis ducibusi tiescentis. Aliilutumhcrbamagi\osc\u\\.-. <v>Mft
)
84 P. VIRGIUI MARONIS
MsdTz ultro induet agnos Sponte sua sandyx pascentes vestiet agnos. 45
iater pascendum. Parc», Talia sapcla, siiis dixerunt, currite, ftisis
firmo fatorum ordinc una-^ , ^ i «iw ^ • r»
Bimes dixerunt suis fusis: ^oi^cordes stauiii latorum numine r^arcaB.
A taiia tcnipora, curritc. Aggrcdere, 6 mafj^ios, aderit jam tempus, honores^
Accedc 6 ad ma-m>s mn-figlrj^ j^^j^ soboles, maffnum Jovis incrementuml
giftratus, mox vcuict tem- . i j f^
pus acccdendi: 6 dilccta Aspice convcxo nutautem ponderc munaum, 50
prolcs deorum, magnc Jo- Terrascjuc, tractusq; maris, ccelumq; protiinduin:
JJ!1^ mL^ltriTul!^^^^ Aspice venturo la^tcntur ut omnia sjcclo.
terramqucctspatiamarisjO mihi tam longse loaneat pars ultima vitse,
ct altum cclum. Vide, ut Spifittis, et quantum sat erit tua dicere facta! 54
cuncta exultcnt ob advcn- x^^ «m • ^ mi «rxt.
tum ctati.H aure<z;. Ltinam^^o" ^^ canniuibus vmcct, ucc Thracius Oi|>heus,
restet mihi pars cxtrcmaNcc luinus; huic matcr quamvis, atq; huic pater
tam proUx» vita', ct anin«, Orphci CaUiopea, Liuo formosus Apollo. [adsit :
qnantum sutnciet ut tua,.^ * . a ta . . ,. ' "-
gesta ceiebrcm. Non mcl:^^ etiam, Arcadia mecum sijudice certet,
cantusuperabit,autOrphc-Pan etiam Arcadia dicat se judice victum.
us Tbracius, aut Linus : li-f„^« ^ ^^^,^ ^,.^^ ..:^., »^.JU^^^».» .««»*•»»>. aa
c^ huic Oiiheo mater fa- Inc^pc, parvc puer, risu co^oscere matrem : 60
veatCaiUopea; et huic Li-Matri louga dccem tulcruut fastidia menses.
nopatcrpuicher ApoUo. Siincipe, parve Duer, cui non risere parentes,
Fan ipse contendat mccum r f r r 7 r »
Arcadi« arbitrio ; ipse Pan fatcbitur se superatum esse, Arcadiae arbitrio. Incipe, panre pucr,
'agnoscereraatrcmext/MUMrisu: decem mcnses attulerunt matri diutuma tsdia. Incipei panre
puer: cui parentet non arriserc,
KOTiE.
Tel g^um sit, woiJ), vel eaWut qusdom spc- Hcrcule occisum ftmnt, impacti in capnt
cies, MARiGOLD. citharii, qa6d ipsum Herculem rustioi cumii-
45. Sandjfz.} Vcl color est compositus ex tem irrideret.
«qua sandarachK et rubric» commixtione ex 67. Orphei.] Dativus Gnecus, hk dissyllabiii
Plin. I. 33. 6. flamnue, vel minio concolor; 'O^ftiv, mt, it vcl u. Sic apud CatuUom eft
TERMiuoN,r»t(/cur<2e/ra. Velfrutcx,autherba, Fe/ei, rw IlsXir. Dc Orpheo Ed. 3. 4S.
cujus dicitiu* a quibusdam flos similis cocco, CaUiopea.] VeiCalUope: ut Penefopea,vel iV
SCARLET. nelope. IJna e novem Musis, maler Orphei,
47. Parc(€.] Erebi et Noctis flliae: sic dictae heroicirarminisprsescs: k zmXkf pukkrUudOf
vel k partu quusi Par/<e, juxta Varroncm ; quia ct «^, iris, rox.
nascentibiu bonnm malumq; in partu confc- 58. Pnn eliam .•irrndiA, ^t.] De Pone
runt. Vel pcr antiphrasin a parreiulo, juxta Ecl. 2. 31. .iPrcaJ/a Peloponncsi rcgio intimay
aIio6;quiancmiuiparcunt. Tresfinguntur.quin a mari iuKiM|iin rcinnta, ubiquc hi montes as-
tria sunt tcmj>ora; colo histructce, qua vitsp hu- surgens; utulc posiioui pecorum, quam a^-
mano' stamiua dcf luctmt. Priina cst Clolho, a ciUturae nptior ; idcoque Paua pastorum Detim
mXii^ttvolvo. SccundaLorA<«ii,aXa/^«»«fJorfM>r. sinsrulari cuitu vcnerata.
Tertia AlropoSj ab m pri\-ativo, ct T^ttrm rerto, 61. Lonspi decan.] VuIgiN moasc nono nas-
qoia inflocti uou potcst. etmtiir infautcf : andc hk Vivcs et Tumebos
49. Jovis iiirremcnlum.] Jovis filius, alumnus ; decem Limu:: nu>nsc8 a^occtint, qui brevioras.
idet» incremcntum ct augmentum, quia patres Alii mcuscm dcciraum iucimtcm inteUigimtf
prole dicuutur au^cri. Juvis autcm Deorumque vel etiam completum : ctiun ad hoc usqtie tem-
sobolcm vocat ct alumntim: eo modo, quo piis partum diflerri po:;se constet ; immo etiam
Horoenis hcroas suos, hil^tfuff ct ^fififtml» idteriiks. Tulerunt.] Venulunik brevi, cum vul-
Aiit,nutrUos d Jove. g^ habeatur longra. Sic JEn. 2. 774. et 3. 48.
6U. Jfutnntem convexo, ^.] Gcsticntem et Steteruntgue comec. Gcorg. 2. 129..Afi«cummtoiie
pne Uetitia commovculem se. Conrexum, est herbat. Lucrct. 3. 86. Prodidenmt. 1012. Oc-
curvatura cxtcrior cceli, romrorum, curvatura ciderunt, ^.
interior: utnunquc promiscu^ sumitur a po- 62. Cui, 4^. Parenies, fyc.] De hac duplici
(Btu. JEn. 4.451. Ta:del eceii convexa taeri, id voce controversia cst. Cui.] (j^tilianus 1. 9.3.
est, coneara quae sola intuemur. Convexum lcgit, Qui, plurali nominativo, hoc scnsu : mti
dixit pondus, quia mundi pondus et gravitas pueri tion risere; hunc, id est, hos (per enalla-
rottmdum ilium, ideoque convcxum efficit : gen, sive commutationem numcronun) nee De-
emnibiis cjus partibus aM]ualiter ad centrum iw mensA dignatur, nec, ^t. II. Serviin lcgitt
nitentibus. Cta, dativo singtdari ; sivc, Quot, quoinodo ve
56. IJnus.] Apollinis et Terpsichores filius, teres LaUni scripsenmt, us<iue ad ipsius Quinti
Sistor idem et musicae peritissimus, Orphei et liani pueritiam, ut ait ipsc, I. 1. 7. Et hic erit
erculis 9k in arte prcceptor. Uunc ab ipso aensus: Ctitpii«ro/Aaren/e<nonarriipY, ^unrnec
BUCOLICA. ECL. V. 2S
Nec Deus hnnc mensL Dea nec dignata cubili est. ^^ ">«; !>«>« •* «ncn-
nmt nec dea in lectumi e.xci-
oere dignata est.
NOTJE.
JDlB0| 4^. Quqaidem •eBfos nt constet magis, Itonii filio Genins et Jimo non convcniunt. Mi«
kec ■aperiera TeflMi, risu eognotctrt matrtm , de nim^ autem constat id , quod hoc loco Phy largy-
itei Baliisy iion de poeri risu» accipio : cum riusconimentatur ) nempeptMris uobilibus«ti-
EiylhnBo et Bembo. Solent enim parentes tu in atrio Junoni Lucin» lectura stemi soli-
me cseieroa a ltt»eris agnosci ex blandiorv ri- tumi et mensam Hercuii ; sive juxta alios, Ge-
81, CC est in liberis omen ingenii boacque indo- nio. Rcfert qoidem Politianus dupKcem Var-
is, cx iflo risu citissimi parentes agnoscere. ronis locum : quorum aher docet, imliari pu-
QsuepoMa poerum invttat, nt ex risu cit^ pa- eros Edue^i Potufuc et Cubtt; diri* edendij po-
imes agnoscat. Parentes.] Qui lcgunt cum tandi, et cubemdi : ^ter docet,natusneratHib'
So^io, Cfd, nihil hk habent negotii : et poren- tatiUy DiitctmjugiaiibuM, PUumnoetPiaimno,in
tm, n«miiistifn plurali intelligunt. Qni ver6 mdibut, tutum ttemi. At rx iu locis nihil enii
camitHiitaliano lcguut, ^t, I. vel parentes es- potest ; nisi oii6d mensa D**abas, lectus Diis
KTohmt in vocativo, dvarentes; ita Politia- poneretur : cum VirgiUuscontHtiinensamDeo,
■oif MkcelL 89. II. Vel in accusitivo; pio, lectam Deie attribuat. Quare ego dupiicimo-
fd ntmritereadparentes : itaJos. Scaiiger in do nodum solvo. I. Pcr fnensajn, cducatio-
Cnal. 62. 2U6. quomodo Plautus ia Cap. 3. nemetnutritionempueriintGlligo,cuireifaten-
1. 21. QuoA midi tiUnt, neque me rident: tur omnes pnefuisse Genitun ; |>errul^i7e, con-
fn.mt3Uarrident. Ser%ium sequor,qtuafigu- jugium inteiligo, cui constat pnefuiiise Juno-
n Qnintiiiani dnrior hoc vidctur. nem. Atque ita sensiu erit : JIww puerwn
€A. Kte Deut hune,^.] Certi comminatio Geniutati non permiitett nee per cilnm uicre-
m, iswninentis puero calamitatis : si matrem fi$eniaettpere ; aui ti pennitent, eerU nonper-
aoo agnoscat. Quse autemsitilla cala- mittet Junoad fetieet nuptiat pervemre. II. Sic
is dobmmest. I. Serrius expiicatde Vul- prsetere^ commod^ potest explicari. Sinonag'
cui poer simalis sit futurus : Vulcanus iioseat mairem ritu, infetix eris, neffue ad iHan
i«pb,oam ei nascentiparentes,Jupiteret Jtmo, poteris Deorum ritam et consortium pervenire,
defomutalem non arrisissenti ab iis iu auodprius tibipromiseram, rcrsu 15. llla autem
1 insulam dejectus est : quo ex casu Deorum vita, sive apothcosisi gcniino capite
ftctusy deiucepsi nec ^ Jore ad men- pnecipu^ continebatur : convictu Jovisi et Dcas
■■neonim,nec di Mincrcd in maritum admis- alicujus conjugio. Sic apud Horatium 1. 4. Od.
■sest Obstat tamen Servio Homcrus, qui 8. Herctdis divinitas inde statuiiuri qu6d| Jo-
Vricanodatlocam in coelesti conviviotlliad.l. ris interest optatis eputis impiger Hercuies. I-
M n. Polhianas, Miscel. 89. explicat de dcmquei ut uotum est, Heocn juventutis De-
(kmo et Jmtme, qui pueropropitii uon siot fu- am accepit in conjtigem. Sic et Virgilius Georg.
^■1 CoiistatenimexScnec&£p.llO. exPIin. 1. 31. Immortalitatemi qtaampromittit Augus-
1- 2. 7. veleres hominibus singulis Genitun et to, ita exprimit: Te((ue sibi gcnerum Teihvs
* ttai| tntelares Deosi ab ipso ortu attribu- emat omnibus tuuiis. Eb itaque recident Vir-
Sed constat etiam apud cruditos bmnesi giiii miiue in piicrum : Xonfrueris Deorum vitd ,
iolb iDsvculisi Junonem solis fceminis quia te nee Jupiteradtnittet ad mensamf nee Dea
attribvtam : atqueita uni eidemque Pol- utta in cubile
ECLOGA V.
* DAPHNIS.
ARGVMEKTUM.
fM9T0g£S duo funebret ae divinos honoret amico Daphnidi exfiibcnt : Mopsus illiut epi-
^V^iam, Menaieas apoOuoiim canit. Quis autem tit iUe Daphnit, ambiguum est. I. Ati-
etteputani Sieuiutn,dequo Diodor. lib. 4. MercurU fiiium, natum laureo in
^ftmtre, undenomen hatuerii & let^tte laurca : veritim iilum ^uidcmmutica, et Bueoticicarminis
^nrf ^eulot imoeniorem. Qui cum amarttur d A'^'mphd, eique datamftdemjefellistet, ob amo-
^JSite Regit, oaUit tnpctfiam captus, carminis argumentum deinde pastoriLusfuit. .Yec satvt
^abtimUeVirgiHumjqui totietin Bucolicisrerum SiciUamm mtmi/NV.juueTUji^liuslaudescs-
P. VIRGILII IIARONIS
9enf9teeutum;extmplo Theoeritij qvi ridetttr ejusin memoriam teripsim idyBium primum, li.
Mti PolHonMsJUium ette conjieiunt: cujusgenelhliaeon eeiogd superiorej h\e mort immatura edt^
braturJ^ ti inler ipta^ ut rolantj obiUpritnortlia ; quomodo cumi subjungere tigre* instituit, et thi-
asos induccro Bac<'ho? Ell. Srntit Vivet d yirgUioi quamqntun intdo et imprudente, mortuum
atgue redirirum Chrittum ette laudaium. Sedpius magisyquom verut itletentutett. IV. Piernu
9*
762. potl obitum iptius Virgihi 27. ^dm seUe^ ipsi rtdennt. VI. Jul. Sealiger Poet. /.1.4.
sutpicaiur tlaccum-esie quendkm ipstus VtrgHU jratrem : ulque alii probant koeincerti OMetO'
risveteri distUJio : Tristiafatatui dumfles in Daphnide Flacci, Docte Maro, fratrein Diisim-
mortalibtu lequas. JVonptUem Uunen a modeiiissintopoetd tamsuperbt defletumjratremftnstef
obscurum homitum ae semipaganum; necfidem habeo versieuHs ineeriis. VII. Metiut Jot.
SealigerinEuseb. Chron. p. 143. e/ alii,de etede ei apoUteosiJutii CoMtris rem expHeant. Qiidm
eommodi conitabit ex noHs. Seripla est,forti quibutdmn tudis, aut tacrijiciis, tn konorem JuUi
4)etebratis. ^ao pra:cisi tempore, non tiquet. Cerl6 post secundam, ac tertiam Edogam : siqui
dem extremis hujus vcrsibut mentioJU tecunda ct tertise.
Menalcas, Mopsus.
Men.
iirrKiiPRKTATio. CUR nonMopse, boni quoniam cpnvenimiis ambo,
"l.*!^^.l»X;rfi"-Tu calamos inflare leves, ego dicere versus
tuUcanere,egocanerevcr^Hic corylis mixtas mter consedimus ulmos f
SU8 ; cur nondum hic procu- ^jq Tu major : tibi me est sequum parere, Menalca :
buimus inter ulmos mixtun c<* i • _. ry i • ^ V^*i v ^
coryiis ? mop. Tu naiu ma- Sive sub mcertas Zephyris motanUbus umbras, 5
jor Justnm est ut tifoi obe- Sivc antro potius succedimus : aspice ut antnun
diam,dMeniaca:«ru«ibi.gyjYestris raris sparsit labrusca racemis.
muB umbracula nuctuantia •' -., ., . ' , . • ,.,. . ^ a
▼entis agitantibus,seu poti- ME. Montibus in nostns solus tibi certet Amyntas.
ifts cavemam. Vide quo-Mo. Quid siidemcertet PHoebum superarecancndo?
S^".™!"^^"™;?."^;: «K. IncipejMopse, prior, siquosaut Phyllidisignes,
Amyntas unustecum potest Aut Alconis habes laudcs, aut jurgia Codri. 1 1
contendere . in montibus
nostris. Mop. Quid mirum, cum ipse contendat vincere Phoebiun cantti ? MK.Mopsc incipc pri-
mus, si habes, aut alir)uos amores PhyllidiSi aut landes Alconis, aut rixas Codri.
4. Tu major.] Ambo tnmcn juniorrs. Sic amy^aliim foliis carrufem cst conTcna. Re-
tum deindc, v. 19. Mopsus nd Mcnalcain : sed versus deinde Dcmophoon cikm arborem am-
tudesineplurn,pwr. Et vicufsira Mcnalcas ad plcxu« cssd, illa «iionsi advcntum veluti
Mopsura, V. 49. Forlunalc pu€r,tu nnnc. ticns cmisit folia : umle foUa qus anCe wi-
5. Zephi/ris.} Zepht/rus veiitm flans ab oc- r«X« dicebluitur, ab ejns nomiae dicta tant
<ia9U aequinoctiali : (itctny quibii Ittufvptf riinm fvXXm.
ferens. Latiuis Faronius. Hic td genitalis 1 1 . jilconis.] Alcon cdebris safrittariui Cre-
wiundi tjnritusj h forendo dlctusy inquit Pli- tensis, quiin serpcntum Phnlerifilii suicorport
nios lib. 16. 25. sive ut habcnt quidam codiccH, circumplicatum tam industric^ sogittam dircziCy
iLfavendo. uteam inserpente defigcrct, ncc fiUum tange-
7. Labrusea.] Vitis sylvestris : sic dicta, vel ret. Jurgia Codri.] Codnis rex Atheniemiam
quia circa maccrius ct septa, in terrce marp- fuit ; qui bello adversilB Laconas, ut ait Sar-
nibus et labris na^^citur ; vel quia sk snpore vitis ; aut Dorienses, utJustinius;autThnices,
acerbo labra loedit. De ^mynid Ecl. 2. 35. ut Plutarchus-.cdmaboracuIoresponsumctieC,
De Phatbo Ecl. 3. 02. , eom populum victore m fore. cujus rex periiMet,
10. Phyltidis ii^nes.] Phyllis Lycurgi Thra- atquc ade^ edictum fuisset nbhostibui, ne quif
cie regis fiUa : qiiai Dcmoplioonta Thesei re- regem Athenicnsem Iirderet : ipse tumpCo ag'
fis Athenicnsis exPhaidri filium amavit, ex- natorishabitu, jurgiisaUquos exhostibuthMXt-
cepitque k Trojano bello rcdeuntem. Is cum , iivit, ab usque occisus est : hostes re cogoiCfiL
Athenas ad componcnda regni negotia rever- sine pnelio victi domum abierunt. Pkymt tn-
lut, ilUc longiores contra fidem datam trahe- men, Aleon, et Codrut, fortass^ hic pitttoricift
reCmora8;Ph>llis sprctam teraU,amoritim- nomina tunt. Fuitet Co(^rt» poMaj deqno
patientia vitam laqoeo finivk, et in arborem £cl. 7. S2.
BUCOLICA. ECL. V. «7
C: pascentes servabit T|tyrus hoedos. Incipe: Titynit cmtodiet
imo haec, in viridi nuper quae cortice fagi ^^ P**:*'^.*f* "®- ^*'
Carmina descripsi, et modulans alterna notavi, qIi«nJiS^i^ripgi iJT^rSS
£xperiar : tu deinde jubeto certet Amyntas. 1 5 ^^gh et pcr vices cancns in-
■£. Lenta salix quantum pallenti ccdit olivae, •'""l»**'- t^ p*»tek fac nt
T> • • L •!• ^« !• • contcudat Amynfas. mc.
rnmceis bumiiis quantum saliunca rosetis: Qnant6ftaiixflexiiiainrerior
Jodicio nostro tantum tibi cedit Amyntas. *« o*'va-, quant5 parva sa-
MO. Sed ta desine plura, puer: successimns antro. |r,r,i™'iZ'ri" .'^t
Extinctum N^^mphae crudcli funere Daphnim 20 myntas, mca qiiUm ku-
Fkbant: vos coryli testes et flunrnia Nvinphis: **^"?"- ."«^ .^* .^» P"<^»
r«.\-^ 1 _ • • 1*1 j.' omittc plura loqui, mprewi
Cum, complexa sui corpus miseriibile nati, ,„„„, *i„ uitnml %ym-
Atque Deos atque astra vocat cnidelia mater. phv lu^rcbant Dapbnim
Non ulli pastos illis egere <]iebus fnem ^^^^''^y^ fcra morte: r^,
r«'«jV^i^i 1/t • 11 *■ 6 roryli et fluvu, tcstei /tt-
rngida, Daphni, boves ad flumina: iiuila neq; am-tjfii Nympbamm luckt.
Libavit quadrupes, nec ^amiiiis attigit herbam. 26 l>»»ra m*t^>' ampicxa miie-
Dapljni, tuum Knos eiiam ingemuissc leones S^T.^SS^^fe™ ^^1;^
intencnra, montesque feri sylvsequc loquuntur. laret. o Daphni, nullut
Daphnis et Armenias curru subjuncere tiirres 5**^f» dcduxit h pastu ad
•^ " " fluvios frigidos, pcr illot
Hn: imfla qoadrupefl nec, deriutaTit aquam, nec attigit herbam gramiuis. 0 Daphni, et
■»Metincuhi, et sylre dicnnt wones ipsos Africc doluisae mortem tuam. Daphnis etiam in-
^oiit flteran flubligandi tigrcf Armenias ad cumim,
NOT-ffi.
H MtAUam aUema nottni.] lu ut mod5 gref^u, quot in trnjieiendo Rttbieoneftumine eonf
fMCRB, moda quc cantaTeraui/ tfteflCHberem tecrdrttt, ae vagoi ei dne ntdodc dimiaerai, eom-
>• ^i cartiee. De fago Ed. 1 ! 1 . perit pertituteiuimt pabulo abftinere, i^wtim<pu
17. Pmktit.'] FunieeutyMre; phanieeut color flere. £qui per (^drupedem hic significantur,
*pkadid^nibet:7iia/et/nir/iii/Hi/fiucar6orumm ut JRn. 11. 714. Quadrupedemque eiium fef'
odmodm tole ijfcoeti : unde spadiat et phanieci ratd calu fatigat.
iMaca ett; inqnit GcUius, 1. 2. 26. ^i^tl enim 26. IJbapit.] Gustavit, attigit. JEn. 1. 740.
DoricisignificatfaFullnnn^ po/in^lmiitVemruin 27. Panot teonet.] Punicos; idestCartliagi-
frudik : et conununiter,-!!^ palma est ct pal- nicnscs, seu Africanos. Carthago enim urtM
^^fndut. Sa/»unra.]£cT^iiol. 27. 7./o/iMa Africc prspcipua, cujufl inco!» Pceni dicti,
f**ini nf, ted Itreritf et fUd'. neeii non potui, quasi Phoiui : quia 6 Phcenicii profecti, duce
^'^Wtnerotee eo/uerei herbaveriiuquainflot. Eiisa, sivc Didone. ^n. 1. 346. Ferazautem
^'f^^ inierponi eamgratittimum. AUilaven- leonum et monstrorum cst Africa. InquiCK-
^"^ esse putant ; alii nardum Celticam. sar Catoncm, Scipioncm, Jubam viccrat.
,^' Crvdelifunere Deqfdmim.] Aptum mihi 29. Daphnitet .^mtnias, ^.] Hoe tqterti
V'^ Jolio Ccsari nomen: Laurcam enim ad Ctetarem pertinei quem eontiai printum taera
^pificaL ^ At Caraar, ex Suet c. 45. Caleitii JJberi patrit trcmttuiute Romam, ei Liberalifi
^l^^rmiiatem eitm iniquitiimiferrei, ex omni- intiiiuitte, inquit Scrvius. Quo tamen in auctore
^''*^Mrtf>iAftt^fleRa/u,f»opii/o^eAonort^ dicat,ignoratur: imm^ sacra Libcri mult^ant^
^^mdreeqni, aui uturpaeii iibentiiu, mtam nota fuisse Roma* manifcstum cst. Nisi fort«
J^^^trttteimmm perpeiud gettandte. Ben^ item, dicatur magnificontiils ea deinccps i Julio cele-
''^'Ui /imere; quia Csrsar medio in scnatu, brata: c6qu(>dpcriculosifl8imocertaminePom-
^*^ el Tifinti pugionura ictibus occisus est, pcii filios ad Mundam vicissct, ipso Liberali-
^"c^conjunUionis Brutoet Cassio, ejusdem um die, l» AtnwtMf, inquit Plutarchus in Ct^
fimiiuibus, idjbus Mairtiis. sare ; quo codem dic, ante quadricnoium, Pom-
^^ Jfoler.] Cerdaniis transfert hunc af- peius ad beilum exiise quoque dicebatur. Prs-
"'^'^idazoi«mJuliiCalpumiam,qiittpaul6 cipua auteni Bacchi insignia fucrc, Tigret:
^^ikm caediflr flomniavK maritumm ffrcniio quibus currui subiigatis circumvehi solitus est.
** ^afodi: ex Suet. 81. £go matrero Romam Thyrtus, Inista erat, vcstita pampinis et hederft,
P*^: qnae corpus ejiM medio in foro, luro annata cuspido in coni formam desiuente,
"'''is, iasolito Uimultu ct gcntium oronium Bacchi j^stamcn, et comitum ejus foeminarum,
**B)|ilQrBtioae combussit: igne cx ipsis rrilni- quas^fi/r/ioivocobant. Thyrsiisquippedicitiiry
"'Iwai ac sobseUiis excitato : ut est apud Sue- quicquid i(a surgit, ut in gracilitatcm tenuctur:
^ 81 qucmadinodum cauiis medius fruticum et plan-
JH Nm uXa patUt, ffC.] Huc refcro Sueto- tarum. Thiatut cst chorus, sivc sacra sodalitas
c 81. de prodigiis qosB mortcm canentium, snltantium, coiivivantium: non
it,IV«ztmi-t(^(MMeot4orvfii semper ad Baccbuin, sed ad oUa etiask ^vVass.
4
S8 P. VIRGILU MARONIS
ctcelebraiidichoreastniko-Instituil: Daphnis thiasos inducere BacchO| 30
fiorem Bacchi, et induendi £| foiiig lentas intexere mollibus hastas.
SSlil'**'^?'^^^"^^™^ ut arboribus decori est, ut vitibus uv»,
mentum artioram, ut roce-Ut gregibus tauri, segetes ut pinguibus arvis;
mi vitium, ut tauri armcn-ij.^ Jecus omne tuis: Dostquam te fata tulerunt,
torum, ut messes agronun . ^ . *•!••* a™11^ QC
fertiUum: sU tu eras oma- Ipsa Pales agros, atque ipse rcliquit ApoUo. 35
mentum omne tuorum; ex Urandia ssBpe quibus mandavimus hordca sulciSi
quo ™«" j«. ^*!"";»JPf lolium, et steriles dominantur avenae.
Pales atqueipse Apollode- . '
seruitarva. S«pe miserum Pro mOUl Viola, pro purpurCO narClSSO,
loUum,et.infoecund«avenBQ^^us ^t spinis surgit paliurus acutis. . 39
"STwiL "^t^ Spargitc humum foUis, inducite fontibus umbras,
dea. Carduus, aut paUu- Pastores : mandat fieri sibi talia Daphnis.
ru8 flmurfui spinis acutisEi tumulum facitc, et tumulo superaddite carmen.
nascitur pro dulci violai et -rv i . . i • i- j «j -.^♦„«-
narcisso punmrco. Spor- Daphnis ego m sylvis hmc usque ad sidera notus:
gite frondes per terram, Formosi pecoris custos, formosior ipse.
legite f«»«*» "™»>;^^^ ME. Talc tuum carmen nobis, divine poeta, 45
pastores ! Daphms jubct ^, ^ . ■ , , * V^
hec sibipnestari: ct statu- Quale sopor fessis m gramme, quale per sestum
ite sepuichrum, et adjicite Dulcis aqufe salicute sitim restinguere rivo.
Dj:^lr.Sr/.i^'!r«?»Te.SN^^ cala-ni* solum «quiparas, scd voce magistrum.
in syivis hinc usqueadcu;- Fortunate puer, tu uuuc cris alter ab illo: 49
lum,magi8terpuicbripeco-]>[os tamcn hsBC quocuuq; modo tibi nostra vicissim
xluci^^iu^^s^unt vc«us rutDicemus, Daplminq; tuum tollemus ad astra: [nis.
d divinc pocta, quaUs resDaphnin ad astra feremus: amavit nos quoq; Daph-
bll^et*^*ijis%^"^*"«^tii*^ ^" quicquam^nobis tali sit munere majus.?^
antibus sedare sitim scaturiente rivo dulcis aquc. Nec tantibn aequas magistrum fittuli, sed
etiam voce. Felix juvcuis, tu mod6 eris primus pott eum. Nos tamen vicissim tibi quaUcttm-
quc luodo canemiu hsc nostra, et Daphnim tuum toUemus in coehmi : Daphnim toUemiu in CQ»
lum : Daphnis no» etiain dUesit mop . An uUa res mihi sit pretiosior, quam hoc munus f
NOTiE.
pcrtinens. Diciturque k d<7« X#c4, divina ihimcnta degenerare.
canere. De i?(CcrA<; iufra v. 69. 38. Purpureo nivetifo.] Duplez nardan ipc-
29. Curru subjungert ftgres.] Cumt pro eur- cies; |ir«cipua, ex DioBCoridc,t. 4. 161. FUs
rui. Vetcres cuim in uominibus quarto*, geni- ai6ia, inquit, inliu eroceus, »f§M£>ht', in fiii-
tivum extulcre |)er tcti, curruti: ct dativum - busdamjmrpuretUt w«^v^i^ff.
per ui, ewnrui. Uude postcii sicut gcnitivum 39. dardteusy fyc. ^.1 Carduus ag^stis, thc
coutraxcre in m, curruis, eitrrtU; ita aliquando thistlk. Faiiurus.} Herba, vel juzta alioc
coutraxere dativum in u, currui, cttrru. Hoc frutex aspcrrimus: quidtun spintun albam pu-
imiuit Geliius I. 4. 16. qui multa congerit ttmt.
exemplu Viiplii et aliorum. Sic. JE. 1. 261. 49. AUer ab Hlo.] Sccundus; non digiutate
parce metu. 6. 465. le^fue aspeclu ne subtrahe. 9. quidem, quia doctrin& par utrique etse ^citur,
005. vetuUu invii^iloid pueri. Tigres.] Ben^ }{ucalamissoliima:quipara»,sedt}Oumagytrvm:
Annctuas. Tigris enim vox est Aruiena, ex sed ordine tantikm temporis: Ita ut alteralteri
VfUT. aut Medica, ex Plinio; quie celcritatem sit similis, sed magister primus et antiquior,
significat. Unde apud eoe, feram illam, sagit- Mopsus vcr6 sccunidus ct junior. Magider tu-
. tam, et flumcn celebre si^nificat. tem ille Mopsi, videttu' ipse fuisse Daphnis.
35. Ipsa PaUs, 4^.] Palcs Dea pastorum ct 62. AmaxU nos quoque Dapknis.] At, iiM|ui-
pabuli : quam tamen Varro vult csse masctilini imt, Menakas Virgilius est, siquidem deiade
generis. Apollo^ Hk Apollo Nomius intelli- dicitde su& fistidi : ttee nos, Formosum CorydoH
gitur: sic dictus a vfth, pa»euum ; quia greges ardebal Jitexim: ffec eadan doduit, ^. Vir-
olim Admeti regis pavit. Georg. 3. 2. gilium autem non amavit J. Cnar, quippe
36. ^Grandia hordea.] Speciem pro genere, ignotum adhuc tunc temporis; atqtie ade6
hordeum pro quolibet fnmtento. Daphnts non est J. Ciesar. Sed nihil obttatf
37. Infelix loUunt, ^«.] Lolium cocklk- qu6 minus dicamus amatos 4 CsMare Mantuar*
wssd: Grscis (4^«»i«v. ^ena.] Duplex: nos, et caetcros Galiis Cisalpina populos: uC-
alterm sativa, et ad equinum pabulum utiUs; pote ex e& provincia, quam Csesar tanto-
ahcra plan^ inauis ac stcrilis, de qua hlc ser- peri czpctiisset. Virgiliiis autem Mintoinm
nio. In banc tUtimami et in loliuin dtcuBtur ftiit. ,
BUCOLICA. ECL. V. 29
Et puer ipse fuit cantari dignus, et ista ctpuer ipfemerultcelebra-
Jafflpridem Stimicon laudavit carmina nobis. 55 "♦ ^ jamdudum Stimicon
». CaDdidus •msuetum miratur limen Olympi, ^^'«'Sipi.SS^.pS;
Snb pedibusque videt nubes et sidera Daplmis. miratur portu cceii a te
Ergo alacris sylvas et ccetera rura voluptas, "?? '"It''''"*'' .** dwpicit
XL.° / . ^ T-w 1 11 »ab pedibut nubila et aatr*.
raaqne, pastoresque tenet, Dryadasque puellas. Ergoi»taToiupu«occupat
Nec lapus insidias pecori, nec rctia cerv^is 60 "*»"<»"'» c*mpc»q«eomne«,
Oa dolum meditantur : amat bonus otia Daphnis. ^J^^Z'Z^'^r^''''F^:
w . , . . * 1.1. '^ ■"*•■ ▼irgme». Neque hipus
IpSI Isetltia VOCes ad Sldera jactant stmit intidUs gregi, neque
iDtonsi montes : ipsae jam carmina rupes, ^^ PNr« moUuntur frau-
hs. sonant arbusta : Deus, Deus ille, Menalca. ^"pr^,;„^^fn^:^
Sis bonus 6 felixque tuis ! en quatuor aras : 65inculti emittunt damore»
Eccc duas tibi, Daphni, duoque aharia Phoebo. *** ***'^* ?^« ^'«^» *P«»
Tj 1 , . ' •^ ' . ^, . rupes modulaHtur versus,
rocQia bma novo spumantia lacte quotannis, ipgs arbores moduiaiitqr
Craterasque duos statuam tibi pinguis olivi: boc: Deus, d Menalra, De-
Et rauho imprimis hilaraus convivia Baccho, ««!!'* !!!'«I?^>'" t^: ?"
A«4«r ' i" •. • • • u -^ modusetpropitiustuislec-
JlDterocum, si frigus erit; si messis, m umbra, TOcequatuoraras, ecceduai
Vina novum fund^ calathis Ar\'isia nectar. '^*»»» «^ <*"<> a*taria Phoebo
erecta. SinguUs annis of-
fn«in tin duo ▼asa recenti lacte undantia, et duo rasa pinguis olei. PrarsGrtimque Isrtificans
cpvlti cof)ioso vino ; ad igncm, si/uert/ hyems ; sub umbraculiS) si Juerit cstai : effundam ^ ca-
Mmi vina Chia, qiut iwU novum nectar.
NOTiE.
^ Etjnur ipit.l Negat Servius posse id I). C. 712. Lepido 2. et Munatio Planco Cofs.
«NivRure J. Ccsari, qui non puer, sed annos Hi autem honores pneripu^ fuerunt : ut sdefl
■■'ufift.mterfectus est.- Ego ezistimo Csesa- ei in foroi ubi crematum ejus cadaver fucrat,
vvmcoDsaltb h\c vocari puerum; quia relatus construeretur: utsimulacrumejushidisCircen-
fiKnu inter coelestes Deos : Dii vcrb censeban- sibus una cum simulacro Veneris circumferre-
tonj;;orem scroper habere juvenilem ; nec ali- tur : ut, si qua victoria nunciaretur, ei scorsum
an ob caosam Heben, sive juventam, Diis ad quasi victori sacrificaretur: utqui in ejussedem
pocola miiiistranda adhibebuit. Contri Senec- confugisset, ab injuria tutus esset. Et ab eo
(w tnter infcma numina uumerabatur. Mn. tempore Ottavianus se Divi filium appella-
^275. Prmitque infaucibm Orei, ^. palten- vit.
^ffe HMani morbi, tristisque Sentcttu. Sic d5. FeHxque tuit.] Felix dicitur, tam if
^^ MeL 1. 4. 17. de Baccho cauit: Tibi qui habet felicitatem, quim is qui facit aliof
'"'^vieontumptajnvenia: Tupuer4etem\u,tu felices. Xlm. 1. 3!)4.
/nmnjjijjimf aito Compiceris ectio. (S8. Crateraique.] Crater Gneca voz, «farf^,
^ Candidut.} Color Diis superis addictus, & mtfdnyfu miteeo ; istud autem k »Uttt comu :
^ iker inieris et mortuis. Tibul. 1. 3. 6. 1. qu6d vcteres cavis comibus, aut emctis in fi-
I^BKwe /i6er, adet. Ovid. Trist. 6. 515. ad guram comuum poculis biberent, in iisque
^''^til^ Deum ; Candidut hue veniai. Adde vinum aqu& miscerent.
^^ beroas iu lnctco circulo crederent habi- 60. Baccho.] Vino, cujus inventor Bacchus k
^» ez Cicer. in Somnio Scip. qui circulus non po#tis dicitur: Jovis ez Semele filius: )i^itT«f
?*^ oeli vestibulum et limen vocari potest. Irimater dictus, quia ez utero matris fulminat9
f^*^] Est transvenum in janua lignum, infc- translatus in Jovis femur, inde maturo part4i
^ ^soperios. 8ic dicitur vel k timet, quia tempore iterum prodiit. Orbem tcrrarum pera-
^^'^iiialQr hic domus ; vel a limut, id est obU' g^vit, Indos dorouit, primus omnium trium*
f^^ctfrviurrrsia, ut vult Festus. phavit invcctus elcphanto: turlA stipatus tc-
. ^^^IMin.] Montes duodecim boc nomine in- mulenfamm etvociferantium foeminarum, quaa
"S^ nmt. Pr«cipuus in tk parte Thessaliar, ab eo Bacchat dizcre. Supri v. 29.
^td 5Iacedonium vergit: cujus vertez ita 71. Jh^ntia.] Ab Arviso, promontorio
*^^ac nubos penetrarc, ct ad ca*lum usque Chii insulie, in mari ^geo, ubi vioum ezqui-
P^itiacre dicatur ; imm6 et pro coelo sumatur k siti<Ksiroum. ^fectar.] Potus Deomm, ut anUnvtui
P*^ DicUm t\Kmsiix$kKfA9^s, totut lucidut, cibus: sirpe tamen promiscue sumuntur:
rniid>es ezce<Jh, et sole semper illustratur, utnimquc immortalitatem significat. Jiedar
Drjfodlbus, £cl. 2. 46. De Pane, Ed. cnim a »q privativa particula, et «]ui>« occido
*3]. amttrosia, ab « privativo, ct /S^«]*f mofiatis. U-
^l Dncs, Deus ille, («.] Constat honorcs trumque minii^tr&runt diis Hebe, sive Juventa,
^KfiooB J. CsMari k Tr^unviris decretos esse, ct Ganyincdetf. Calathu.] Poculis ad «\hm vem
M6 pcit Triiimviratam constitutom, anno calathorum formalis. £cl. 2. 46. EiX MM^^iSi^
l
SO P. VIRGIUI MARONIS
DaiiKetfts,etiEgonCreteii-Cantabunt mihi Damoetas, et Lyctius^gon:
w mihi canent: AlphMHg^^tes Satvros imitabituT AlphesiboBus.
S^^^IS^^l^^Zr^^H^c tibi semper erunt; et ciim solennia vota
tuiim semper fient, et cvkm Reddemus Nymphis, et cum lustrabimus agros. IS
loiTemiwNymphwvotaan- jjjjm j^^ montis aper, fluvios dum piscis amabit.
nua,etcumciFcmmuscam-_ «^ o r » r . »
posnii» hodid. QuamdiuDumq; thymo pascentur apes, dum rore acadse:
aper amabit cuimina mon- Semper honos, nomcnq; tuum, laudesq; manebunt.
2^S:I'"^"S Ufrfaccho Cererique, tibi sic vota quotannis .
thymo, quamdiu cicadc Agricolse facient : damuabis tu quoq; votis. 8(f
rore: semper rioria, et no- j,q^ Quae tibi, qusB tali rcddam pro carmine donaf
men tuum, et laude» dura- mr ^ ^ *» • *• 'u*! _ a «*-.:
bunt Agrites singuiia an-Nam neque me tantum venientis sibilus Austri,
nis sic tibi vota facient, Nec percussa juvant fluctu tam litora, nec quse
quemadmodum Baccbo et gaxosas inter decurrunt flumina valles.
Cercn. Tu quoque adig«s -., ^ r •!• j i.» ^» • ^*^ or
eot ad vota soivcnda. mo.me. Hac te nos tragiH donabimus ante cicuta. 85
Quaiia tibi, quaiia munera Hsc nos, Formosum Corydou ardcbat Alexim:
MS^nuTJlnS^HaH: eadem docuit, Cujumpecus? an MeUboei?
tri ingnientis, nec ripe un- Mo. At tu sume pedum, quoQ, me cum ssepc rogarcty
dis verberat», sic mc de-£fl^on tulit Antigenes (et crat tum^lignus amari)
to*2JwwM TaUwVSw Formosum paribus nodis atque «re, Menalca. 00
tur. MX. Pri^ tibi dabo hanc tenuem fistulam: qui ego didid eanert: Formosum Corydoii
amabat Alexim; eftdemque didici, Cujum pecus.' an Meliboei.' mo. Tu Ter^, Menaka, acdpe
pedum insigne nodis «qiAliter dittanHlnUt et ere: qnod Antigenas non obtinuit, lic^ s»pc k
ne peteret; et tunc tamen merebatnr ammri.
NOTJS.
apophor. 107. de calathis ait: Aim Saiynt fw 80. Damnabit tu quomu voUt.'] Qni n>ta,
Baecfim amat: unde patet calathum pocuhun suscipit, postulat aliquid a Deo, eidteqne ali-
quoquc esse, non tantikm canistrum. quid promittit. Si Deus promissa amuiat;
72. Damaiat, 4^.] Ecl. 3. 1. JEgon\ ab tum Torens quasi damnatur, et judicio tene^
ml caper; dictus Lyetiutt k Lycto Cretc Inso- tur promissa ezolvere. Unde Deus dicitnr
1« civitate. damnare votit vel voh', ci^m postaUta annuit,
73. ^lphetibcnu.'] Ab JkXfia^ tnveme, et fiSi et sic adigit voventem ad ezohrenda promina.
bot. Hoc loco nomen pastoris proprium est: Livius, dec. 3. 1. 7. Deot, Deatque precabanturt
ted apud Homerum D. 18. 603. epithetum est ui illu fauttum iUr felixque pugna ettet: ek
puellarnm, qun propter formam reperiebant damnareniur ipii votorum, qwe pro iit tuteepit-
multos jnvenes, k quibus boves accipiebant teni, iEneid. 6. 237. eodem sensu didtort
munenim loco: quia opeM omnes illts (empori- voH reut.
bus m gregibus sit« erant De Satyrit, EcL 6. 82. VenienHt libilut J9uttri.] VenientSs, id esC«
in arg. nascentis: tunc enim potii^s est aura* quikm
74. Et eiun toUnma vota.] Sa^ Nymphis ventus. Sic Mn. 5. 344. gratior ei puiehro ve-
fieri solita: vel in agris, ut Tumebo placet; menimeor7)orevu^uf: idest,naacen«e<crefe€W.
Td etiam in domibas, ut Victorio. Solennia De Audro, Edog. 2. 68.
sunt qusB tolkm in onno finnt, id est, semd 86. Utee not, Formorumi 4^.] Hftc eftdem
tingnlis annis. fistulft cecinimus Eclogam 2. oua indpit: jPor-
76. Et ekm lutirabimm agros.] Sacrificium monim p€Uior Corydon, ^. Item Edbgam 3.
iifnait dictum Anbarvaie, De quo Geor. 1. quiBusdpit: Diemikif DamaUh cujum peeut^
846. an Meiibair
79. Cerert^iie.] Ceres Satmrni et Opis filia, 88. Pedum.} Vurgmn pastoralem incunram:
mater Proserpina, quam 4 Phitone raptam formotum cre, quo suppactum est, et nodit por
fertur laboriosissime toto orbe qnsMivisse: fru- ribut, id est, nodis qui «quaU tntenraUo k tt
gum, et cultds teme^ magn^ ex p«rtc reper- inviccni diataat.
trix.
31
ECLOGA VI.
* SILENUS.
MOUMEJn^UM.
VLEXVSfMeroi Ckrcmin et MiuuUum doeetprinum rtntm originemthatadoctrinam Epku-
fi) •UKfitf variat fabulas. Per Sitenumy Si/romm Epicureum p/dUnophum ; ptr Chromin
^Mtmbm^ VirgiHum et Varum, Syronis ed tn philotophid diteipulost intetligunt interpretes.
CvU BoBus iune temporis vigebat tuee ,seeta plurimiun. Et Virgilium ^pxidem ostendit h€c
£diga dueiplinse huie aH^uando adhsesisse.
^ msequentUnts annis ndetur ad Pythagoram aut Platonem deflexisset cujus pfiiiosovhiam
«fihr» jKh. 6. 724. Varum autem Uium, de quo Ak urmOf ab Epiatri diseiptind, eitam in
Mn6Hr, fion abharruisse eonjieio, ex Ode Uoratii 18. lib. 1. qua aa eum scripta est, et plani
Sgiamim sapit. De Syrone utriusipLe preteeptore habemus apud Ciccrontm, et quod ipsius
(^etrms asnicus fuerit, Epist. famil. /.6. W.et mtdd ttr optimus, dodissimusque Epicureus,
I^ taSh. l. 2. 119. Qifo eekem ez operefadU eotUgitur, eum in kidiA jtoruisse uttimd Cieero-
IM ettte : qud stiate Vvrgilius, tumjtnenis, operam ei dare potuit.
J^bscfnmo Edagte versu, Prima S^racosioi kc. sunt qui probent, hanc inier cateras ordine
ttofemprimam esse; eamque d Cuerone fuisse auditam in theatro, cum d Ciftheride sive Ly-
nndb insi^ easUaretur; unde ad suam et Virgitii laudem Cicero exelamdrU : Magu» tpet
^llCfiRoiBS. Sed h^e Donaii somniasunt, qtudia muita somniavit. Videtur qmppe po€ta
ffffleiiEd. l.vemsseseprimd Romam, ut agros reeuperaret suos: at Cieero annis ante divi*
*"M>l ^grarum ferrwb auobus obiit, nempe sub initium Triumviraiis proscriptionis, anno U.
C. 711.e£M agri divisi non sint nisi anno U. C. 713. ineurUe, Immd fnrobo e^o ex iisdem ver-
t^^hmu fiMi este prifnam: Prima Syracosio dirnata est ludere vergu: igttur nonjampri-
Ate; sed onfed etiam luserat, idque unum ngmfitat, se prinrnm omnium inter Latinos, Bucih
fiMi leribendi genus ^ OraciA seu SicUid transtulisu.
V* ntm ordine ae tempore hae seripta tU, incertum est.
« •
NOT^.
^ZUEJfUS.I ScMX» Baccfai nutritiiif et itemque alium ab omnl Akzandrino popule,
fvittuiui; aemper asino vefaii semper ebrius Constantini temporibus. Alii tamen hos inter
^iQw salitut; comuto capite, simis naribus : spectra aut natune ftionstra refenmt, totumque
*HiB tamen solertMe, unde dicitur muha sa- id ^nus revocant ad fabulas. Nomen deducit
Jheei edisteniisie regi BfGdae : memoraturqne iElianus k nm^inu , quod est, osluibere inmodum
JBi AalSgonus vertisse sibi laudi, qu6d ab bos- rietilLseanifiiconformatum . Casaubonus iDoridL
propter deformitatem quasi Silenus ride- 0drmf,joeari: aliunde alii.
j^, ui est apud Senec. De Irft, 1. 3. 22. Panes his non absimiles, quonim primut
^^^seakwiXkminnsetmmata jaeere, cavillari, Pan, Mercurii filius: k m, omne: de qno
*> iE&ano, 1. 3. Var. Hist c. 40. Sileni au- multa £d. 2. 81.
|^4icnatar oimet Sat^rri seniores, ez Pausa- Fauni, k fastdo dicti: quia sjlvestribus fat
^ is Attic. Qnaii^uam aliqui pin^imt Sile- locisaflkrihomines et aUoqui putabantur : quod
Blft peiBbas humaiiit, Satjrros caprinis. aiunt in pnriio Romanot inter etEtruscot dere*
Setjfri antiem h Baochi comitibus etiam fiie- stituendis in regnitm Tarquiniis accidisse : voce
'^ — 'ftri*^*** inslgnet. Phitarcbut in SylllL k sylvis erumpente, qiUB Romanos bono etMl
itftrt, iniiim ez iDo genere ad SyUam etse ad- animo juberet.
^ctBm. Hieronymiis ia viti Pauli Eremit», Sjfivanm et sifivani, k syimt dicti. fid. 10.
iqQO<|iieiS. Antoatovifiimetsetestatur: 24.
Sa P. VIRGILU MARONIS
tRTKKruTATio. PRIMA Syracosio dignata cst ludere versu
JSl^T^J?"^» SIINostra, nec erubuit sylvas habitare, Thalia.
cola camuna: necearo pu-Cum caneretn reges et praelia, Cynthius aurem
duit incolere nemora. Cum y^l]u et admonuit: Pastorcm, Titvre, pincmes
canerem reeei et bella, ^ ^^ jj*!'* ^ c
ApoUo mtAi veilicavit aa- "^scere oportet oves, dcductuni dicere carmen. 5
nm, et me sic admonuit:Nunc ecTO (namq ; supcr tibi erunt quidicerelaudes,
Tityre,decetpa*torempa«.yjjre tuas cupiant, et tristia condcre bella)
cere pmfliies oves, et cotn- . ' *. i. i i» ■*» '
ponere tenues versus. Kp^A^estem tenui meditabor arundme Musani.
iiunc,6Vare,exerccbo<Va-Non injussa cano : si quis tameu heec quoque, siquis
pctent tibi, qui optabuntTe nemus omne canet; nec Phoebo gratior uUa est,
celebrare laudcs tua», et Quam sibi qiia» Vari pra?scripsit pagina nomen.
Jr^^^V^^^^A^^J"""^ Pcrgitc, Pierides. Ghromis et Muasilus in antro
sum eantare. Sitamen alitiuir, si aliquis hacc ctiain Irgat, honira amorc pcrcitus ; te nostne
myrice, te omnis sylva rcsonabit, d Varc : uulla<i; pagiiia ma^is placet Apollini, quam qus
sibi pnrfixit Vari nomeu. Pergitc, 6 Mu&s. Chromis et Mnasilus pucri videnuit
1. Prima Syraeotio.l Primus cLatinis non lib. 1.3. Ah iaterprctibus lloratii, Cremonen-
aum dedignatus scribere carmiiia bucolica, ad fiis ilictun. Tamcii huic uon puto dicalam esse
imitationem Theocriti Syracusaui. Syracoslo: hunc Lclognm; tum qiiia niilla laude bellicay
' ut brevis esset syllaba tcrtia quie alioqui lou^a scd lurd forciisi claruit : tiiin quia, cum sutm* di*
est in SyracvtsiOi lufMwim. Sifracusa, iirbs caliu-fuissc, iiccadconsulatumnisidiupostobi-
Sicilis timc amplissima: urbes olim quatuor, tiiiii Virgiliipcrvcncrit; nonvideturejusfortuna
ex Cicerone ; quinquc, ex Stnibonc, ambitu tuai,cuni Kclogvscribercntiir, satisA^irgilii foi>
.fuo complectens. Nunc Sara^usa. tiuin^ prirtiii^iip, ut hic illi tsrtn efitisis laudibus
2. Tkalia.] Unae novemMusis,com<pdta;, aduiaictur. Qut/i/t7iu«ver66Vemo7ienni,deqiio
et ludicrorum praeses : i S«XX«» virtsco,fioreo, sic Euscbii Chron. ad annum primum Olymp.
exhilaror. 189. qui rcspondct anno U. C. 730. QuinliHus
3. Citm eanerem reges.] Dicitur Virgrilins ros Cremonensis, l^irgUiiet Iloraiii^mniUaris,mori'
Albniias pnm6 tractandas suscepisse. sed abjc- tur. Itcni illeest.qucni ServinsV irfpliicognatum
cissr deinde opus, et ad bucolica stiulium coii- appcll.it ', et ciijtis inorte Ilorariiis Virgilium
vertisse. CyrUhuju.] £t Cj/n/Aio, uomina A|h>I- couRolatur,Od. 1.1.2-1. Sctl htiic a nemlney pne>
linis et Diance : quia nati ambo in iusulamaris tcrqunmaGrainmaticulis Fancognomentribui*
iEgci Deloj ubi mons est Cynthus. tur. Oiunino igiturlaudes istsead P. QuinliHttm
4. Jiurem veUii.] Proverbialiter dictum, Varum rcferenda» suut : qtii magnis muneribuf
pro admonuii : sive quia, ut viUt Erasniui», in sub Au;^sti iuipcrio perfunclus cst. Consul an.
jus itmri vellicabant auroin iUiiis, quem esse U. C. 741. Syris deinde pnescs per annos o<:to.
testem volebant: imdc Horat. Sat. 1. 1. 9. 75. Deniquc missus in Germaniam cum tribns legi-
JJcet aniestari f ego rerd oppono auriculam, ra- oiiibus; quas ingenti clade amisit, insi^liis ab
pit injus. Vel quia, ut vult ServiuS) auris mc- Arminio rircumvcntu.^, an. U. C. 7(32. tanto suo
moriii) consecrata est ; qucmadiiKHlum frons dolorc, ut sibi consciverit raortcm ; tanto Au>
Gcnio, et <iiffiti Minervae. Tityrum hic se ap- ^isti, luctii, ut<raputillidcnsparjcti exclamareti
pellat VirgibuS) ut Ecl. 1. 1. yare, lepmcsredde.
6. Deductum carmen.] Id cst, tcnue : a lan») 7. Et Iristia beUa.] Miror hic Nannium et ali-
Sue ad roajorem temjtatcm nendo dcducitur. os, qui bella intellig^nt Germanica. Varo tam
orat. Epist. I. 2. 1. 225. TVnut dedueta poi- funesta; illa enim annO; post obitum Virgilii
maia JHo. Tibtil. 1. 1.3.86. Deducaiplend septinio circiter et vi^simo, gcsta stmt. Bella
jfomtiui longa colo. i^itur sig^ificantur alia, quibus Varus per Tri-
7. Vare, vc.] De illo mapia lis apud intcr- uiuvirale s tiimiUtus interfuerat : trislia, dou iUiv
prctet. Alii enira laudes ilias attribuunt P. M- sed ejus hnstibiu, et patrine generatim.
Tpktn/o Varo , alii P. Qutnfi7io Varo ; alii Qutn- 9. Si quis tamen, ^t.] Quanquam Apollo me
tiHo Cremonensi, cpiem item Varum vocant. detemierit&tuisfactisheFoicoversudescriben-
Constat hos tret Virgilii squales fuissc. £t JU- dis : siquis tamen hiec Ie§at bucolica : ts nomeii
|>/^mis quidem Varus, Servii Sulpicii juriscon- tuumnostrii«insylvis,scubu<»Iicis,tmdiqueipar-
•ultidiscipulus, jurisconsultusipse fuit cclebris : sum reperiet ; quod quidem ide6 undiq; sparti
cpii ex arte 8utori& ; aut, ut volimt alii, tonso- quia scio, scripta Phoebo placere inagis nuUa«
ria, ad consulatnm aiirepsit, an. U. C. 755. Di- quum qus nomen tuum prsferimt.Et ver6 vtiaa
cestorum librot scripsit qtw<iraginta. Laudatus uona Eclogu mentionem Vari crebram facH. De
i Gellio propter studium antiquitatis, lib. 6. 5. Myricis, Ecl. 4. 2. De Pieridibus. Ed. 3. 85.
AbUoratio memoFatur propter vafritiero, Sat. 13. Chromis et MnatUus.] Junioret Satyri.
BVCOUCA. ECL. VI. 33
Silenani pnerisomno viderejacentem, Siicnum in carcm& proi-
loflatam hesterno venas, ut semper, laccho. 15 *«'«tuin sooiuo: venii m-
Serta procul tantum capm delapsa jacebant : ,„og e«t. Kmnt procui hu-
Et gravis attrita pendebat cantharus ansa. mi coron», lantum laptv ^
Affmssi (nam saepe senex spe carminis anibo <*ap«te: Et pramic pocuium
T ^ X .^ .. . *. . l 1 . 8n«pcnium crat pcr auAam
Luserat) mjiciunt ipsis ex vmcula sertis. attritam. Hunc iiivadcutcii,
Addit se sociam, timidisque supcrvcnit JEf^^e: 20 injiciuutvincuiafow/erfrtrx
^gleNaiadum pulcherrima: jamque videnU ;P™^'™™*:;S:5rp^;
Sangumeis u-ontem moris et tempora pingit. rat «pc vcrsuum. ifigic ad-
Ilk dolum ridens : Quo vincuht nectitis.'' inquit. juucit «e sociam, ct acccdit
C^i •*« •*•**• • 1 • pavidis : Aglc tonnohisiii-
S|^ me, pueri: saus est potuisse viden. ^^ Naiadum: Kt .>«, jom
C^pma, qnBC vultis, cognoscite: carmina vobis; 25 oculos apcricuti, linit fron-
Huic aliud mercedis erit: simul incipit ipse. 1''™ «^t tcmpoia moris ru-
m * ■ -r« /• ' • 1 on^- nic ridi>ns frnudem-
. iomvero \n numerum r aunosquc ferasque videres c'ur, ait, impiicatu mihi
Lodere, tum rigidas motare cacumina qu^rcus. vincula? cxpe<iitc mc er
Nec tantum Phoebo gaudet Parnassia rupcs, "*; ^ f ^!;' '- ''f''''\. 5"^*
^ •T»ii« ■ * ^ t jiotucrtm dcprriiondi a ro-
INet; tantum Knodope miratur et ismarus Orpliea. oh. Auditc wnnM quos pe-
Namqae canebat uti magimm per inane coacta 31 *'*^«: *<>*''* ▼'^rsu*: hutc
.'IRif/c, aliud )>rrf*mium erit :
■m ipte incipit. Tunc ver6 aspiceres Faunos ct fcras sallare ad cantum. tuur duras qucrcut
cacvDBiibus nutare. Nec mons Pamasitus ade{^ IjetBtur ApoUiiic; nec IUiodope et Isinanft
adeik lirinliir Orpheum. Cantabat enim quoniodo
NGT-*:.
Onmk k ;ty#w> hinniius midaeia. temidcif eum rolunt tantumy ridcntur: atque
Mnmilui.] A/t9d*fjmeminis$efacio: et^ixXtf ade6, si vidcri volunt, sif^uum e}>t ccmi votln vi-
*Maa. dentibus postulata conccdcrc. Vol kciisus ett,
1&. JieelU.] Barchi nomen»abi«;^,Wamor: Solvite mc, satis cuim ludi cst, qu6d is vuus
obTodfentBtetinejutcomitatuebriasmulieres. sim vobis, qui li^ri posscm.
IC Se/Ui proeul laniitm, ^-e.] Sic explicat 27. /n numtruni tuHere.] Saltare, ita ut mo-
TanetNH luuDC vocem, /on/ttm : sertaproculja- tiium ratio et mciisura, caiituum rationi et
«te;tantnmdelapsa^capite,nonnipta,non mensurap rexpondeat. De FauniSi in uotis ad
^*lciti- Sic Cerdanus: Jacebat, dormiebat, vi- ar^mcntum hiijus Kclop.
BBBibhalabatyranneshabebatebrietatisnotas: 29. ParnoMna rvpe*.] Mons in Pliocide, Ci-
liBrniia taotum nota dcerat,qu6d serta non ge- thasroni et Heliconi vicinus; ffcmino vertice:
'B^incapite. Hic cnim erat ebriorum mos. quorum alter J\lua vocatur, Baccho lacer:
jy— ecrmum ml in capuiy ammiUUHfme eue alter Cinha, Phoebo Miisisque dicatus.
•■*■» Plaot. in Amphit. 3. 4. 16. CapUi.] pro 30. Rhodope.] Mous Thraciie,nivibussemper
^>Nt. Sic G. 1. 2^7. J^une torreie ignifruges. horreiis, ad Euxiiium marc protensus, ex quo
]7.CBn2Jbvitt.]Vaivinarium,iuformamlika- Hebnis profliiit. /fmmta.] Plur. /«mora: inons
^^^ t|Bi u4M$mft dicitnr. Baccho sacer est : alter, in maritimii rcgionc Thracisp, non procul
vde neutns superbta C. Marius, qu6d post ab ostiis Hcbri. Hsec loca peragravit OrphciM
I ^vtQriaiB Cimbncam cautharis potare Liberi vates, de quo Q. 4. 454. I)e (hpheot ibi<l-
Miexcmplo ausus fuerit, ex PUn. I. 33. 11. 31.Amit^cerflm«6a/ti/i,^.]Origomundi,juz-
^-Jbnbo.'] jlmAoi Latina forma; ambo taopinioncm£picuriphilosophiAthcnicnsis,ex
^ci ifkf^. Sic duoi et duo, )m. £cI. 5. 68. oppido (largctto : qu natus anno ahte Christiim
^fffmqiu*duoi ^atuam. AHn. 11. 285. Si circiter341.regnantcinMacedoni&Philippo,A-
^Mnciered te/et idoia bdiuet terra riroi. lexandripatre:excalcuiosenexohiit.Cujusphi-
'^> JEgte Miiiadumpulehtrrima.] Ab JLyXnj losophiam de rerum naturft versibus pcrsecutus
SF^Mir. JNymplMe nomen, Nc«r« et Solis filia^. est Lucretius. Statuebat igitur duo rerum prin-
I "^ Jfma^iutf Ecl. 2. 46. Dicuntur Jfa-i-Ordes cipia, p/enffW et inaau : quia quicquid esr, vel con-
jMifjiIlab& voce, ut hlc ; vel J^aiadesy aut tinctur, et est plenum; vel continct,et est tnane.
v"^lrisjrllab&voce, ut eIcI. 10. 10. A^aiada /nmie vocabat, spatium usquequaquc difiusum.
. ekm CkUhu amore pcriret. carenscorporibus;/i/eniimappellabat, atomos,
^ Smigumeufroniem morif.] Jiiorwn fruc- sive miniita corpuscula, toto inani volitantia;
^. iriKMris mor^: hulbkrry. Vocat san- qu9 h^caVirgilio«cmtnavocantur: quorumex
l^iiiKf : qu6df candida cnm essent prius, e fortuito concursu coalueriut iUa quatuor, qua
J*^piaePyramietTbisbesniboremiiiduerint, dicimus elemcnta, ignis, aqua, terra, et a£r.
^''id. Met. 4. 64. Acrem hk; animam vocot, post Lucretium 1. 6.
^ Satu ed pmhiuat videri^ Supple, ad im- 577. Ventus ufrt, atque anitna tulnid vis maxima
qpid TuttiM: fuUf inquit Servius, ftue(/am.<^uaaitima6i/ife/«pira6i/ite4()eaiCiciiT.
34 P. VIRGIUI MARONIS
temiiia temurum, ct a£ris, SemiDa, terrarumqae, animseque, marisque fuissenty
et maris, et gimiil puri \g- gj liquidi simul iffuis: ut his exordia primis
nut coiunrerata fuerint in ^ ? ^ . ^ ° ,. •* u*
immenso TKu6: ut ex his Omnia, et ipse tencr muncli coucrevent orbis.
primis onmta priocipia, ct Tum durare soliim, et discludere Nerea ponto 35
ipsa mole. recentis mundi Cceperit, et rcrum paulatim sumere formas.
coaluent. ueinde anoniodo , ' ' ^ . ^
ternicceperits(»lidari,eta- Jamquc novum ut terrce stupeant lucescere solem,
qua»di*pellerca«e in mare, Altius atquc cadaut submotis nubibus imbres:
Sr^^^^P^sreS^^uom^I^ lucipiant sylvffi ciim primum surgere, cumque
terra mirarctur loleni rc- Rara pcr it^uotos errcut auimalia montes. 40
ccntememicai-e, et^Momo- jjjnc lanides Pvrriue jactos, Saturnia recna,
oo pluvieedcciderciiteDim- ^ * i« ^ i r * -n ^i •
bif alte remotis ii terrd: Caucaseas(j; re(ert volucres, furtumq; Fromethei.
c(&m nomora tuiic inoipe- His adjuugit, Uylan uaut^e quo fonte relictum
rent cre*cere, et rim ani- Claniassent: ut litus, Hvla, Hvla, omue sonaret.
malia adJiw rara vagareu- ,,^ .'•''•''y.. ...
^r pcr montcs nondum ^^ fortniiatam, si luinquain arinenta fuisscnt, 45
cognitos. Deinde uarrat Pasiphaeu uivei solatur amore juveuci.
:rporr.m ^f ll^J AH, virgo i..ft-lix, qua. te demenlia cepit?
Caucasi, et igncui subrep- Prcctides impleruiit falsis miigitibus agros:
tum k Prometheo. Addit his rebiu, qxw.m ad fontcni Ar;;:oiiautic alte vocasscnt Hylan amin-
'sum: quomodo ripa omnis referret: Hyla, Hyla. Kt ob oinorcm taiiri condoiet Pasipliae:
felici, si nunquam tanri fuisscnt. Ah, mulicr misera, (;ua: ias'ania te t>ccupavit.' Filie Pneti
rcpleveruut campos falsis mugitibus :
KOT.r..
De nat. Deor. 2. 91. Ex liis porr^ clcmcntis, 42. CiniaaenMpiet ^•r.] Promcthcus, Japeti
inter se ordinatis ac tempcratis, coelum, sol, firnis cx A$iaconjuge, Deucalionispater: cura
animalia, coeteraque deinde formata sunt. itr iieni e ca*Io furatus csi^et, admoti Solis cumii
35. Solum.] Prim^ dicitur de plant& pedis. faceeferuliKConfecta: eoquei;in>e,velhominem
Sic Lucr. 1. 1. 9:24. Avia Pieridum perap^ /or«r, a se e luto formatura animassot ; vel, ut narrant
tmlliusttnt^ Trilaioio. Hincso/eadicta,qua;par- alii, plurimaM artes ad asum hominiun reperia-
tenfiUam pedis obtegit. Hinc ct solum pro teri a set ; a Mercurio jussu Jovis in Caiicasi scopulo
tulg6 Bumitur, cx Varr. 1. 4. de L. L. quia suiOf lientus est : vultur, aiit aquila jccuri ejus assi-
id est, plaAtflL pedis terilur. >'eque pro ten*a tan- duc pertuudendo adhibita. CaucaiUMy Astie
tum, scd pro unaqu&que re, quie aitcri supponi- notissimus, uiter marc Euxiuum et Caspium.
ttur, eamque sustentat. Pro mari, JEn. 6. l^. 43. Hulminautm qupfontey ^.] Hylaspncr,
Vastis tremit icHbut mrta puppii, subtrahHurffUC deliciv Hcrculis, cjusque comcs in Argouautica.
9olum. Pro coelo etiom; Ovid. Met. 1. 73. expcditione. Is cum h navi descendisset ad
Attra teneni ccdeitt mUum. Frequentios tamcn aquationem, in ripam fontis incumbens urnaB
pro terri, tam in singnlari, quam in plurali ponderc demcrsusest: ^ Nymphis, ut fabulan*
numero, G. 1. 80. JVe ioiwrare fino piugui tur, rai»(us ; ab Hcrciile et Argouautis diu frus-
pudeiU iolcL tra inciauiatti.s. Unde iu ejus memoriam so-
Diidudert^ereaponto.] Poti/tuhtcusurpatur, lenncs eo iuloco institut^e sunt inclamataonety
non pro aquis, sed pro lo<ro, sivecavitatibuster- et rflrsilatiuiics i>opuU, cx Solino, c. 42.
rarum,in quibus aquce segregatarsunt. JVVreiu (^uofoide.] Quis ciiim fuerK ambigitur, SoH-
■ Ter^ siimitur pro aquis ipsis. Is juxta Orpheuin, uus Hylojti foutcm et lacum assignat, qui Prusi-
Deorum antiquissimus est : juxla alios, Occani adcm Bithyniae urbem alluit, Alii Ascamum e
et Tethyos filius. Idem ex Doride, sorore ct jusdcm regionis fluvium, &c.
uzore sua, maximam Nym >harum nuuriuarum 44. Hyuiy HylOf onine.] Grseci vocalem lon-
turbam suscepit, quas A^ereidu dicta: yerta, gam ante aliani vocalem rar6 elidunt, et uep^
acoisativus Grecus. corripiunt : ita hoc loco Virgilius.
41. Lapidei Pyrrfuty ^-c.] Pyrrha Deucali- 46. Poiiphaen.] Filia Solis fuit: nomeo i
onis uxor fuit, quo apud Thessalos regnante, patre dediictum, qui «"«ri ^iu omnibui huei :
contigitdiluvium: ex quo servati dimtaxat hi uxor Minois regis Cretae: qus tauri amora
duOy et navicula delati in Pamassum ; qui mon> capta, ct DxdaU arltficis ope vacc« lignea in-
timn omnium unus aquis submersus non fuerat. clusa, Minotaiuiiiu e tauro peperit, semihomi-
Ibi Themidisoraculura consuluerunt dcrcpara- nem et semibovem. Reliqua J£n. 6. 26. Fif|^
tione generis humani: acceptoque responso, ut nem vocat, etsi jam Phsedrse, Ariadnes, et Aa-
magnie matrls ossa post tergum projiccrent, drogei matrem : Plauti, Terentu, et £iuripides
lectos k terri omniparente lapides projeccrei exemplo; qui sic appcUant corruptam etiam
quorum oui sunt k Deucalione projecti, iu ma- quamlibet ficminam, mod6 juuior sit.
res; qui e Pyrrhi, in foeminas continu6 mu- 48. Prottidei.] Filis Prwti reg^.Argivorum,
taH sunt Ov. M. 1. 818. De Saiumi ngno, £cl. et AntisF, vel Sihenobce». Ha: cdm se JuDooi
^ ft* foTwk Kquipararent} ab iU& in eam rabiem actm
BUCOUCA. ECL. VI. 55
At Don tam tuq>es pecudum tamcn ulla secuta est naiu tamen eanm qu«u-
Concubitus: quamvis collo linjuisset aratrum, 50^« ^ mfaroef «mpiezus
x»* • 1 • « . /• pcrudum; licet metueret
l.t sae^pc in levi qua?sisset cornua fronte. ,„o coiio lu^nnn «ratri, et
Ah, virgo infelix, tu nunc in niontibus erras! ^arpc expioraret cornua io
lUe latus niveuni molli fultus hyacintho, ^»^?"**^ ^^'?' ^*»> «V"^'*'''
«t. 1 . • 11 . * 1 1 iniiipm, ru jHm vafrarii per
ilicesub nigra pallentos runnnat herhas, montcs! tannis vtrd recli-
Aut aliquam in mauno sc(iuitur trrcKe. Claudite, «ans caiiduium latus in te-
Vvmnh'*. c 1 o ^,^ hynciiiUiis, «ub um-
i^^mpna , OO ,,^^^^ ^4^,^ repustat herbaa
DictesNviupha', nemorum jam claudite saltus: iiaiudas: vei conKcctatmr
Si qua forte ferant oculis sese obvia nostris aiit|uam rocrom in nume-
-[«•]<, . .. T^ . ... roso aruiento. O IN yniphs.
x<rrabunaa bovis vesliiria. r orsitan illum, cvctruset Nymphi! clau-
Aut herba captimi viritli, aut armenta secutum, «lite jam, clnuditc laltm
Perducant aliquje stabula ati Gortvnia vacca?. 60:r!:«»^"'/'i"'''^'!i.!P
m . r» • 1 • '1 11 lortusHO aJiciibi vaga veiU-
ium canit llespendum miratam mala puellam: ^ia tauri ki> nostri» oculia
Tum Phaethontiadas musco circumdat ainarfu oircrjuit obvikm. Foraitan
Corticis, atque solo proceras eriKit ah.os. ^l^^^^^^^^J:
ium camt errantem Permessi ad ilunnna Gaiium aut R<f'taiitcm ^ges, aut
Aonas in montes ut duxerit una sororum ; 65 c"i»»**»»" viridisherb». Dc-
IT»-..^ • r>i. !• 1 •* •, imlc canlat virgmem ad-
Utque \iro Phcebi chorus assurrexerit oinms : „,iratam poma Hesperi-
Aun. Deinde cinjfit sororen PliaMhoiitift miisro corticit amanr, et uttullite terraexceUas al-
oof. Deinde cautat queinadmodum una r Mu>ii& dc«luxorit in coHcs ba*oti<e ComeliuM Gal-
luBit deambulantpm circa flueuta Permej<«i : et (piemuduioduin totu^ chorus Apolliuis assur*
mcrit kuie viro.
nt vaccas se putarent: poste^ sanate bat ca lcge, ut victori nubcret, victtmi occide-
aAielampo. FauAf mugitus vocat,quiare ret. Victa tandem est ab Hippomene, Mar^
qM& Boa efBut vaccse, sed vano errorc di.oepta} ti^, vcl Neptimi nvpote; dum awreis malisy "
•spe firoBtem tentabant, ezplorabant(|ue num qiiae ab illo projccta inter ciirrendum fueranli
comutaB cssent. (x>lli^eudisoccu|>aretur. MalaHii>pomenidcdc-
M. Rwninat.'] Rumai cst pars emincug t^t- rut VeniM, ex horto Hespcridum. Ht»pcride» fu-
tanh cajns iu cavitatem demissi cibi, a qui>>«u- cre trm, Alf^Ie, Arethusa, ct Hcspcrethusa, filia
dam aBimalibus revocantur, et regiistantur: Hesperi, qui frater Atalantae fuit. HnadLia-
qood rMminare dictiun cst. uin Maiiritaiii» oppidum, hortos incolebant
PalUititiherbas.l Quiacalore gtomachi viridi- aureis arboribiw pretiosos,etapervi^iUdracoue
taiem amisenmt, cum remanduntur. Dc hya' custoditos ; qucm Hcrcules occidit, fructusque
cmCJUf, £d. 3. 63. De t/tre, Ecl. 1. 18. dcprvdatus cdt.
05. Clmtdite jyynuihfft ifc.] Veriiu sunt, vd <x2.PAa^/Ao7iiMii2ai.]Sororc<PhaPthontis,fiU«
PMJphaes, quam Siicnus loquentem inducit ad SoHk, a quo dicta^ qiioque suiit HeHadeSf PhaS-
Njaqihas: vel ipsius Sileni Pasipliaeu solantin, thivia, Lampetie, et I.Anipethusa : qu» nimio
«t Nympkat precantisyut eiin iuveniendo tauro luctu ob fratrem dejectum e curru Solis in £ri-
opem ferant. danum, mutat» sunt, vel in alnos, ut hk: narrat
CliaMe.] Retibusi sive indaginc: quomodo Virgilius; vel in populus, ut .£n. 10. 190. Ovi-
fcnr rlauduntur in vcnatioue, iic aufugiant. dius ver6 M. 2. 365. ait ez earum ramis elec-
Salhu.'] Asaliendo: pars evt sylvamm, vel tnim,sivesuccinum,inEridanum, lacrymarum
in qni spisHB arbores cxiliuut et assiu-^nt al- instar stillarc. MuMVSf est quicquid extimo
tniSi ut Isidoro placet ; vel potius, ut Varr(mi, arhorum cortici quasi lanuginosuin et viUosum
pan vaycua et ezpedita ab arboribiui, ubi pecu- adhairct. Cortex masculini et fvminini gpneris.
dca Vherh pascant ct exUiant. Ita G. 3. 143. 64. Permesti adfbtmina Oallum.] FerrnessuM
S^iHiutinvacuiswueani. Didip^e.] ADiote,qui fliiviiuiB<Fotic,exHcliconcprofluens. Oallum.]
waoM eit in Creta celebris, cujus iu antro apes De co, Kcl. 10. in argumento.
Jovcoi infantem aluere. G. 4. 152. c"^. Jhnas in monles.] Heliconcm et Ciths-
£6. Ftrtiian iUumy 4«-] FortasM*, nisi rlau- runem, moiitcs Boeoti», que prim6 Aonia dicta
dilift tyhfUMf eflugiet dabnda ad Gariynia. Gnr- cst, ab Aone Neptuni filio, qui montanis ejusre-
tyM, vel Cariyna, oppidum Crctac meditcrra- gionis gentibiu imperavit: deinde Bocotia, a
nenm, faeti<Mribus pabidis insignc, ubi propterea bovc ; cuius ductu Cadmus pervenit ad eum lo-
Solis annesta fucrant. cum, ubi Thebas condidit. Ovid. Metam. 8.
61. He^piridummiraiammalapueUam.] Ata- 14. Hinc Muss Aomdes appeiiatCy quia sacer
Inola cst> fllia SclMBiiei regis in Scyro, maris est ipsis Helicon.
JS^ iBMll: qoB aim procis ciirsu contende- 66. Phtthi chmLs^ Mub« iiOT«in|Te\ pftM^
36 P. VIRGILII MARONIS
Quemadmodum Lmufl pts-Ut Linus hsec illi divino carminc pastor,
tor, coronatu» ^^pbm et Flofibus atque apio crines omatus amaro,
diWnif!^V»ibS: Ens^"!l^i^^"^= Hos tibi daut calamos, en accipe, Mussp,
MusK dant tibi hanc fu<tu- Ascraco quos ante seni: quibus ille solebat 70
lam; q"am priusrfcdfrmi/ ^^^2^,^^^ rigidas deducere nuintibus ornos.
Ascr«>o seni; qua ille ca--^. .i • #>« • • i*
nendo solebat evocare du- His tibi Grvncei neinoris dicatur ongo :
ras ornos h montibus. hat Nc quis sit liicus, quo se plus jactet ApoUo. [est,
S:5t"l~tlrSlQ"''l.>«q"^\»"t ««=y"*™ N'*i. 1"»"' f»»"^ secuta
sylva qua majps ApoUoCandida succinctam latrautibus iiiguina monstris,
glorietur. Qnid dicam ««Dulichias vcxasse ratcs, et gurgite in alto 76
Nisi*>^m; quam nii^ Ah! timidos nautas caiiibus lacerassc marinis?
tuiit, cinctam latrantibus Aut ut mutatos Tcrci narraverit artus?
monstris circa aiba crura^Quj^g jm phiiomela dapcs, qucX* dona pararit.?
disturbasse naves Ulvsseas, ^ , .*^ ; * .i '^ . ^
«t in profundomariianias-Quo cuTsu deserta peUverit, ct quibus ante 80
se, heui nautas pavidos ca- Infelix sua tecta supervolitaverit alis?
S!;;^v"rif""corp^' "i>";SOn^» qu^e, PhcEbo quoudam meditante, beatus
conversum m upupam ; quos cibos, qoK munera Philomela illi pneparaverat : (pia celeritate
abierit in dcscrta; et quibus pennis miser volavent supcr domuni j7riu< suam. Silcnus cantat
omnes fabulas quas felix
NOTiE.
Santnextrit.'] Surrexcrit ^sedibiis,honorbcau- TFRif. Altera Phorri Hlia, qn» cnm amarctor
9k. lAnuMf ApoUinis ct Terpsichores iilius, k Glauco, per Circes invidiam mutata est in-
Ecl. 4. 66. feriori partc rorporis in caninos rictiis, fonte
68. .^to.] «^!piimi,PARSLY: herbacoronaria, quo lavari solebat, veneficiis iufecto: cujus
qu& et sepulchra spargi solebunt, ex Suid&^ et deformitatis horrore Sicuhim in fretum se
victores Isthmicis Ncmeeisque ludis, itemque pnecipitcm dcdii, ibiquc in scopulum est con-
cpnlantes, coronari, ex lloratio Od. 1. 2. 7. 23. versa; non longe k celcbri voragine cui Cha-
^uis udo deproperare apio eonnast curalve myr- ryhdia nomenest: de qua JEn. 3. 420. Hoc
tof Quem Venusarbifrumdkei bibendif Ergo loco yalida tempestate jactatse sunt navet
ftd kictus et delicias idonea. Ulyssis, regis Ilhacie et Dulichii, iusularum
70. AacTdoo auot mite,scm:\ Hcsiodo, cujus in lonio mari. Igitur pleriquc Vir^Uum ac-
patria,^«Ta,vicusB(£otiir,JndextroHeUconis casant, qu6d utramque fabulam confudcrit;
latcre situs: qui, ut ipse de sc fabulatur iuitio tribueritquc Scylla Kisi, qu» ad Scyllain Phord
Theogoniae, ci^m agnos in Hclicoue pasceret, pcrtineiit. lidcmque iion mal^ vcrsiun emen-
accepit k Musis non calamos quidcin^ sed lauri daut e.\ fide MSS. lcguntque, Q^uid loquart an
irirentis ramum. Strabo Cumam i£oUcam iUi Scyllam A'iii, aut quamfama^ i^-c. Veh Qi/td
patriam assignat, unde cum I)io patrc comiui- loquar, aut Scyllam JSTistf aiUf ^. Ccrdanus
gravit Ascram. Hunc alii Homcro antiquio- tamcn ^-ulgarem lcctioncm tuetur. £xemplo
rem, alii «qualem, nonnuUi juniorcm putant. Ovidii, Ainorum 1. 3. 12. 21. qui Scylht
Um adhuc pendcl. ^''« canes quoque attribuit: Per no*, ScylUtt
71. Omos.] OmuSf Fraxinus sylyestris et ^atri cano furata capiUoSf Pube premit rabidot
montana, wild ash. tuzuinibiuque canes. Itera Propert. I. 4. 4. 4.
72. Grynaii nemoris.] Grynium juxta Stra- Quid minun inpatrios Scytlam stevisse capUloSy
bonem, oppidum fuit Alolidis; ubi tcinplum A- Candidaquc in scetw inguina versa catus?
pollinis candido e lapide, et lucus eidem sacer 78. TtreififC.I Pbiloroela et Progne filisc fue-
fuit: locus oraculis invignis. Gallus autcm, runt Pandionis Athenicusium rrgis. Tereus rcx
de quo fuse dicemus Ecl. 10. fertur reddidisse Thracias Prognen uxorem duxit, ex ckque sus-
Latinis vcrsibus quaedam cx Euphorione poeti cepit Itym tilium. Posleii Pliilomelae siuprum
Chalcidensi: Suidas ver6y inter illius Eupho- intuiit, eique linguam abscidit^ nc scclus erul-
rionis opera, memorat MopsopiOf sive Confu- garct : qiio tamcn in tela descripto, utraquc so-
M; in quibus varias historias, in primisque ror Itym jugulavit, et Tereo dedit cpulandum :
multa de oraculis, narrabat. Quo in opcrc prolato dciiHlc sub 6nem epulamm capite pue-
probabile est originem Grynsei oraculi fuissc ri, ciim Tercus slricto ense in tiltioncm rape>
descriptam, camquc partem a Gallo Latiu^ retur, ipsc in iipupam avem mutatus est, a.
redditam esse. lapwing; Philomclain liisciniam; a niohtin-
74. (^uidloquar? aut Scyllamf ^-c.] Duplex uaie; Prognein hirundinem; Itys in Phasia-
vulg6 Scylla distinguitur : altera Msi Megaren- num, a phf. asant.
sis regis filia, qiue patrem, exsecto fatali ejus 82. Omnia qucCf 4^J Quas omnes fabulas
captlio, prodidit liosti Miiioi, cujus amore fla- auditt Eurotas fluvius ab ApoUine: cdm Apollo
Iprabat ; et in avem ceirim est conversa. Cetru ejus in ripis versarettu:, ob amorem Hyarmthi,
9nJbusdam ef>t, ▲ aEROn; quibusdam, a bxt- Laconis pueri.
BUCOUCA. ECL. VU. 37
Aodiit EuroCas, jassitque ediscere lauros, Curoui oliin audiit, Pboe-
lUecanit: pulsa referunt ad sidera valles; J^ ^««^» ^ -T** J!!
^ , » , ,. ^ ^ laun discerent: vallet re-
Cogere aonec oves stabulis, nuincrumque relerre percuMc rcfcnint cantus
Jnsnt, et invito processit Vesper Olympo. 86 «m1 caUim; quouique Hci-
perus apparujt, ooclo invi-
to, et c<ag\t pastoret colli^re ovei in ttabulis, et rccensere uuuierum tarum.
NOT^. »
81 Emlat.} Laconiae fluviut nobilis, ortus bigit: sed equo nane olbo, ser6 fuico: uode,
ia Arcadiiy laurit freqoeniibus inumbratus. quia ez cquo in equum desilicbat, equos ei di-
f^K BanKpoiamo. cabant duuUorw, ez Isidoro et Cassiodoro.
^ fld. hnio jnrocemt Vcsptr Olynipo.] Vtsper, Stellam banc alii Venerem ipsam dizere, alii
are Komi, k septcm planetis unus, dolem fcrc Aurora 6lium, alii fratrem aut filium AUan-
«Nnitaiur. Et mane quidcm dicitur iMcifer; tis, Hesperum nnmine: qui cum altisii-
GnBoe fmfifHi qu& etiam voce Latine usus mum condceuUissct niontem, ut inde sidera
eitMariialis Ept^. I. 8. 22. 1. Photphore rcdde meliut coiitemplarctur, in ccelum raptus cre-
Dicituret Koiu^ id cst, matulinus, Georg^. ditur, et in steilam mutatus.
!• 288. Mt eiim Soie noro trrras irrorat Koiu. Jncito Olympo.] Quia cantus tniavitate quasi
Serbrunapparet, vocatur Vrspery Hrjcptrusi caplus «^ fercbat uoctem curo Vespero pro-
^nd Phutum Ves}>erugo. Huuc nnico' cquo cetlcre, qiue cautura abrumpcret. De Oljfmpo
vdu patsbant, ut Solem quadri^iji, et Lunam Edog. 5. oO.
ECLOGA VI.
*MELIB(EUS.
MGUME^rrUM.
^'S^BJIT MUibona pasior eontentionem amaEteam, sive attemam, Thyrsidit et Corjfdonis . st
<*Wtf DaphnideitidieilnUf aui Corifdoni palmam addieuni. In Corydone possumtu ymos-
Mt Cmulium Gtutumf aut Asinium Potlionem, tUrumq%u po€seos laude flortntem: m nyr'
^fsftam atiquem ex eorum scmulis : in Daphnidtf eommunem eorum amieumt apud qu/cm
^fsntenderent : in MetilHeOt Virf^iliumt qui dum amicos consulit, dt reeuperandisagris etpt^
yj^ loticiitUj assumitur ab iis injudieemijubeturque de rt sud stcwrus tsst. C^ sub /Us
ij^^nbf non infonst sortis hamines lateref vel tx eo conjici potestf qttdd awreas marmortasque
^^^»uant statuas. Virgifium rtrd nihtt prohibct h\e Me]ib<tum vocarif quinon mamin
'''^persottam, sed mtutipiieem ituiuit. Tityrum enim je, in prima Eclogd ; Corfdonem,
""Jncuia; Mcnalcam, in nomi, nunatpat. Dt scriptionis ttmportf nihil eertwn. AJfinis tst
''fik IJuocriti oetavo.
KOTA.
*^UB0EUS. A cuHL boum dictus: ThyrsiSf k fiftff hasta pampinis vestita in
**^ciire estf Cwt Ifos. Corydonf a »tfylif alau- Bacchi sacris.
**> ■niette, a lark. DaphniSf k )«f mV , laurta.
Melibceus, Cortdon, Thtrsis.
'ORTE sub arffuta consederat ilice Daphnis, wterpretatio.
° *^ ' MEL. Forti Daphnis re-
cubucrat sub ilice susurrantei
NOT^.
k>g. ei I
ArgiUdt leo striduJa; vel ob avium hi folia susumim.
^ Ihct.] Aibore glandiferl, bolm. Edog. ei sedentium concentos; vel ob ventomm inter
*" 18. Jtgutd, seo striduJa; vel ob avium in folii
P. VIRGIUI MARONIS
«c Corrdon atque Thynis Compulerantque greges Corydon et Thyrsis ia
conjunxerantsiimilgreg^ct: unum: '^
Thmis ovesi Corydon ca* rni • ' r^ j j« ^ * i a ii
pcUasiumentesiacte. Utcr-Thyrsis oves, Corydon distentas lacte capellas.
que in flore «tatis, uterquc Ambo florentes ffitatibus, Arcades ambo :
" p"Af .d S^^lEt cantare pares, et responderc parati. 5
Circa hunc locum abcrra- Hic mihi, dum teneras defeudo a frigore myrtos,
▼erat 4 me hircus ipsc dux Vir frreffis ipse caper deerraverat: atque egoDaph-
gregis, dum munio tcueras o ^ <^ r r * «j i-
myrtos contra frigus. Ego ^ nim ^ ^ ^ ^ i^ » . .
▼er6statimDaphnimvideo. Aspicio: iUe ubi me coutra videt; Ocyus, mquit,
Daphnisubi njc vidct ^ rc- jj^^ ajgs 5 MeliboDe; caper tibi salvus et hoedi:
rione: dixit, Vemhuccito, «^ ••? /• 1 vaT^
SMeiiboee: hircus ct h(Fdi I^t si quid cessare potes, requiesce sub umbra. 10
tai suni in tuto: ct si potcs Huc ipsi potum vcnicnt per prata juvenci :
Sctr h^ = t;H\c vfridis tenera pra^texit arundine r.pas
Tcnci hii vcnicnt ipsi hucMmcius, eque sacra resonaiit examma quercn.
per prata ad potandum : Q^id facerem? ueque ego Alcippen, nec Phyllida
hic mincius vircns tcg-it ri- UoUr»l orr» * o
pas tcncra arundine, ct naOCDam,
apes Busurrant ^ qucrcu Dcpulsos a lactc douu quvB claudcret agnos: 15
•acra.Quidcgisscm? N«ni- Et certamen erat, Corydoncum Th\Tside, magnum.
ciie non Imbcbam Alrip- t> ^i ■ • ^ •!! • " i j
pen, ncc Phyliida, qu« do- Posthabui tameu iUorum mea seria ludo.
mi scpararct h fn«/rtAi« Alteruis igitur contcudere versibus ambo
^ios abductos ab «hcrc.Coepcre: alternos Musa? meminissc volebant.
tcntio Corydonis cumHos Corydon, illos refcrebat m ordme Ihyrsis. 20
Thyrsido. Atiamen post- coiu Nymphae, uostcr amor, Libetlirides: aut imhi
posui mca ncg^otia cantui *»Qrmo«
Ulorura. Itaquecapitutcr- carmen,
nue certare vcrsibus altcmis: Mus« cnim volcbant per vices ut cantarent. Hos Corydon, illot
Thyrsis dicebat, tud quisque vice. coR. Nympb» Boeotic, nostrs deliciK: vel inspirate niihi
carminai
NOTiE.
4. Areada.l Vel cx Arcadii^ orlundi, vel Examina.] Apum coloniv, ad novas sedes
Arcadibus artc canendi similcs. Sceua enim qucrcndas emisss: dictae sic, vcl ab exeundo,
hnjat Eclo^, non in Arcadia; scd in Gallia quia ab alvearibus cxeunt; vd mcliui, ut pn>-
Cisalpii^ statnitur, ad Mincii ri])as, non proctd bat Vussius in Etym. quasi t|ir/»^iv« titmU liga-
k MantdL De ^rcadibuSf Eclog. 4. 58. Mi/r- ta. Apti enim dictse sunt ab antiauo vcrboy
ftiy Edog. 2. 54. apo : hoc autem deductum ab Jl^rm ligo : quia
7. Vir gregit ipte caper.'] Caper pro hirco saepe apes colligatsB in cumulum videntnr. G.
cDctus; et vtr per translationcm: nam rir 4.257. AutiUiepedibmconnexaadliminapenr
proprie horoinum est. Sic G. 3. 125. de tauro : dent. £t adhuc Latin^ aptum dicitur, qoicqaid
i^uem lep^ire duccm^ et pecori dixere maritum, ligatum et conjunctum est. G. 3. 166. Jprit e
Horat. Od. 1. 1. 17. 7. de capcllis ct hirco: torquibus aptot junge paretj ^-c.
Oleniit uzoret mariti. Auctor hujus licentie 14. Jitcippen, nu PhyUiday 4^^.] Famularom
Theocritus, Idyl. 8. 49. * A r^ayi r»9 XtvMt Meliboci nomina. Alc^e, ab itXnn tubridium,
myif An»- 0 hiru albarum caprarum rir. et Tflrtr*; eoiiuj; quasi, curans equos. PhyiUtf
13. Minciut.'] Fluvius Galliie Cisalpine ji ^vXkbv/olium.
lenissim^ Bucns, Mento: e Benaco laou emis- 16. El ccrtamentratf Corydonf {/«.] Antipto-
sus, Mantuam allucns, indcque influcus in sin h)c Ramus afrnoscit, casum pro casu» Co»
Padum. rydonf pro Corydmn. Erat Corydoni magnum
Eque taerA ^r. qutrcu^ Sacr& apud Grsecos, ccrtamen cum Tliyrside. Alii certamen acd-
Si cam dicabant Jovi, et siugulis addicebant piunt, quasi eertator: qak figura dicitur Mn. 6.
yadas et Hamadryadas; t\utt cum illis, et 339. Jfune tertia palma Dioret: id est, itrimt
▼ivcrent ct occiderent: ab &fuk timut, et ifig rictor. De Jftou, £cl.3. 60
quercut. Apud Romanos itcm, qui Nymphas 21. J\*ympAc ^.jLt6cf Aruiei.] Primnmhoe
live Virat querquetulanat colcbant, pnssides il- amobbaium continet vota pro pofti ; petitque
Kus querceti, quod Roma*. intra portam fuit, Corydon i Musis, ut sibi dcnt vim condendi
appeUatam ide6 querquetutanam : ex Festo. carminis, qualem Codro concesserant: alio-
Apud Gallos etiaro,quorum sacerdotes Druids, quin sc artem depositturum. Jiymphtt."] Muua.
iiule quoque appeUati, sacra nulla faciebant tibdhridet.'] PnesidesLibethrii fontis; qoem
iHie qnemeo visco, HISLETOS or THf OAX, es Soliuus, c. 8. in Magnesii locat ; vocatqoeprv-
^FUnio 1. 16. 44. ridiumpoetttrum : csteri in Boeotift, «d H^ko«
BUCOLICA. ECL. VH. 39
?[aa]emeo Codro, concedite: proxima Phoebi qmdia inspiratu raeo Co-
mibtts ille facit: aut si non possumus omnes, **"*• |U« componit proxima
Bc »gata sacr& pcndebit fistufa pinu. ri^T^XtlSm^a
TH. Pastoreg hedera crescentem ornate poetam 25 amfptij hoc loco canom
Arcades, invidia rumpantur ut ilia Codro. '"?' V*^»* ««P«Tideti.r k «a-
* . . r 1 .. 1 jA .^ 1 r X cni pinu. ni. Pa«tore« Ar-
Aut si ultra placitum laudarit, baccarc frontem cadir, roronate hcdeii me
Ciogite, ne vati noceat mala lingua futuro. pof tain crcscentem, ut Co-
co. Setosi caput hoc apri ubi. Uelia, parvus ^wrC" tX4Tt
£t ramosa Mycon vivaris comua cer\'i. 30 me nitri qubn toIo, coro-
Si proprium hoc fuerit, levi de marmore tota "*^: ^ frontembaccare;
Puniceo stabis suras cvincta cotluirno. ^Tcrwcc*mem**^cSi!
TH. Sinum lactis, et hcec te liba, Priape, quotannis o Diana, puer Mycon of-
fcrt tibi hoc caput piloiii
tpri, ft irborea comoa cenri limgKvi. Si hoc lit miki stabile, statu^rin iutcgra k polito mar-
ligita calceaineuto purpureo ctVea tibias. Tii. U Priape, tatU est te lingulii» aimit,
viQtore Pansanift in B«ot. qui addit, moebcum habet Tota pro vcnationei rtque
Mfu Udem enw Nympharum et Miuarum. nutica. Ac priin6 Corydon oflert Dian»,
22. GM/fo.] Codrus poCta fuit Virgilii tem- per Myconem amicum, caput apri, et cervi
fwvB aqoalis ; ut probat Senriut cx clegiis comua; Tel arbori, vd fani TalTit aut pa-
val^, «ae periemnt rietibuff alfi^nda: tttm statuam integram pro-
Sl uk mrj^a sacrdi ^.] Mos fuit emcri- miuit e marmore. Thyrsis prim6 jocot^ a^t
i>nan aliqiia in arte, ut artis iiutnunenta cum Priapo lu«licro numine: moz ei, Tin-
Mi ejos pratfidibus iiuspeiMlervnt. Sic Veja- cendi studio et inani jactanti&, marmoream,
■nglMliator apud Horat. Epist. 1. 1. 4. Fe- aureamque ttatuara Tovet. De Dtlid, EcL 3.
jumamit Hereulit ad pottem fixi» laiet ab- 67. De Myeone^ Eclog. 3. 10.
^iliiiagrt. SacrApinu.'] Sacra magn» Deo- 31. SiprQpniim/(Oc/iMr»<.] Sihocraihipro-
NM matri Cybelc, propter amicuin Atyn in prium, ct quati meum ac perpetuum addicas.
pBmai commutatura. Sic cnim X.n. 1. 73. ConnutnoJtmgamMabili,
25. Pultru hederd.'] Hcderl, non tautum propriamq; dieabo. Et JRn. 3. 85. Iki pro]fria»i
boro, cofonantur poetie. Vel <|iiia, licut lau- Thymbrttedomum. llemMn.6.Bl\.propna/uee
n» >ic keder» semper virent: idroque cariui- ri dona fmmnt. Quid autem est illud, hoef Vt
BiiMH portenduut «temitatem. Vel quia poC- talia carminafaciam,qualia Codrus, inquit Scr-
lafitccbo etiam tacri lunt, proptcr furorem viut. Male: quid enim Diana, aper, ct comua
^ialerdum Bacchantium inttar compiun- ad poetim.' Melius: ut quod in apri hujus et
^- Uade h diiobuK Pamassi jugis, alterum ccn'i venatioue mihi contigit, hoc mihi sit pro-
^^f^Cirrha, sacruin eRt Apolluii: altcrum prium: iiempe feliciter vcnari.
temJVua, sacrum Baccho. 32. jPiim'ceo.] Hujus quoque sive rabri colo-
17. LttuddrU, baeeare froniem, ^•c.] Erat in rit, mamior vnt, porphi/rUe»: in .£gypto fre-
iMdeinuiiodidi tpccies qua^dam fasciuationit: quent ox Plin. I. 30. 7. Sura».} Sura pars ett
fiJ^Aeinmi Dea, tcckrum ultrix, et booo- tibie inaxiiiiecamosa ct mollit,qu«esolit inett
'^Rmuneratrix, inde iram conciiierG puta- homhiibus. Cothurno.] Cothurnut ett calcea-
^^; et ab eo qui tic laudutut Aierat, mcnti geuus utrique aptum pedi, et utrique
P*Dti repetere. Ait et Plinius I. 7. 2. eue sexui. Non multum di0erre Tidetur ab ocreis»
^ 4fi^ ffonilias quasdam effoKinantium: siqiiidem aher suras includit. iEn. 1. 337.
V**vm lauiUditme iiiterear^ probata, crejcant Pnrjnareo^; aUi surat vindre eothurno. Fuit im
P^VKi, moriantur infaiUa. Ad avcrtciiduiu tisu, tam m vvnatione, ut hiuc patet, quam in
V^ ftscinum, Tel baccaris corona quaKi theatro, quo primum k Sophucle inductus est.
^**^ utebantur: vel laudi prcmittebant Sed tragicusa venatorioineodiiTert, qu6dtra-
^^^"^^ prgjitcini, Mve, prtrfitcine, hoc est, gicutspissiorisubcrcsuppac^isesset^adaugeii-
''^fudno: ut innuerent se laudarc sinccri', dnm dicentis staturam; ut innuit Juvenal. Sat.
j|oa aoimo iascinandi. Ita Plaut. Asin. 2. 4. 6. 504. Breviorque videtur virgine Pygmsed,
^ htgfiteine hoe mtne dixerim: nemo climn milUt adjxda cothumit.
*^ teemnU mcrito meo:'' neque me Jithemt 33. Smumladit.] Sinumjtini,v»Mestktiny,
^ 'br hodie quisqiiam, eui credi reeii a/fuc dictutn, quod majorem earationem qudm pocula
f^. Sensus igitur Edogc est: Coronate Ao^co/, inqiiit Varro. Sed cum prima syUaba in
^ int hnuTD, ot inTidi& mmpatur Codrus; <mo sitlonga,iuii7mbrcvis: vidctur Vossiodc-
-^biocare, ne me fascinet maligna, id est, ducendum a hn»*, vertOiCircumago: quiainoo
2iBodic& laudatioDe. De froctare, Eclog. 4. butymmversandoconficicbatur. X^.] Li6iim,
<^ Ihfaaeino, Edog^. 3. 103. placentn geuus, ex farin^, melle, et oleo: sic
^. Siodctqpvd Aoc iqvi, ^t.] Secundum a- dictum, quia pars ejus in i^em s«crificionuA
42 P. VIRGIUI MARONIS
Mv. Recordor inonimear-ME. Hsec memini, et victum firustrji cQntendere
minumt et qu6d Thyrais tu- Thvrsin.
pcnitus frustrii pugnaverit. Tt -it A \ i^ i ^^ v» w#^
Ab ino tempore Corydon, Ex illo Corydon, Corydon est tempore nobis. 70
habetur k nobis veH Corydon.
NOTiE.
fSO. Et vidum frustrdf 4^.] Victoria pcnes abniptum esse, ex decoro pastoralis rasticitstifi :
Corydon^m. QuiaCorydon inprimo anMebno, ct sic supplct: £x illo teropore Corydon ett
orditur k pietate iu Dcos : Thyrsis k nbie, qui nobis, habetur k nobis, victor nobilis tupra
iuimicum incessit. In secundo Corydon iuvocat omnes. Sed hoc durum. 11. Nannius unus
Dianam castum numen ; Thyrsis rriapum, ob- omnium lc^t, non quidem nobist sed noblitf mu
scoenumDeum. In tertio Corydon blandissima nobilis per contractioni*m: sed hoc durius et
vota facit: Thyrsis dira imprecatur sibi. In absque auctoritate. UI. Simplicius: ei: illo
reliquis Corydon larta; Thyrsis tristia ut pluri- temporeCorydonhabctur^nobisvenfeCorydony
mcbn canit. id est, vere di^us e& fam& qu& floret apod
70. Ex illOf 4^.] I. Senius vult hk sensum omjies.
ECLOGA VIII.
*PHARMACEUTRIA.
MOUMEmVM.
J)UJE tunt hujus Eehgi^ partea. Prima i tertio; seeunda d teeundo T?uoeriti Jt^UiOf feri de-
prompta. In prima, jucenit, JVtcce puelke procut, Mo]^tum rivalem tibi pnelahm dolH. In
teeundd, venifica Daphnim, i te aremim, ineaniatwnibuM magicit ad tt tmtmqtu tumrum
jteUieU. Primam eanit Damonf tecundam ^hhetibctut: neuter in tud; tedkiem vtnefiete,
iile tn i^foct pertond. Utrumque pattorem indueit VirgUiut. Tum oput dieat Ainia Poffi«-
ni ; ttofi, ut multiputani, Oetarumo Ctuari: quemadmodum notte docebuni.
Seripta ttt anno U. C. 715. Vtrgilii 31. L. Mardo Centorino, et C. Cedvitio SabinOf^Cau.
Cum PoUiOf tubaetit Parthinit, et pertuttratit ora: lUyricte populit, per Venetietm et Timmi
ftuvii ottia, Romam ad triumphum rediret.
NOTA.
* PHARMACEUTRIA.] Id est, venefiria: ficia. Titulus autem ad accuiMlam tantdm
fa^^MM»* cnim ambigua vox est: et mod6 Eclogae partcm attineti qun canitur ab Alpiie-
remcdium, mod6 veucnum sf->nificat: unde gib(£0.
fm^futKtys, veneficut, et ^/iMuvrfm, renf'
Damon, Alphesib(eus.
iNTERPRETATio. PaSTORUM Musam, Damonis et Alphesibceii
Narrabunuscarmwipas-jjjjpjjgjjjQj. herbarum quos est mirata juvenca,
torum, Damonis et Alphe- ^ ^ ^ • i
g'ibcei,quoscancntcsadmi-Certantes, quorum stupelactsB carmme lynces,
ratsB sunt vacc» obiitae pa- Et mutata SU08 requierunt flumina cursus :
SlprreTn^l TSZ ^'^otd. Musa«. dicemus et Alphesiboei. S
turbati cohibuerunt suos cursus.
fsOTJE.
DAMOJf. £d. 3. 17. ALPHESIBCEUS. 4. Remnirunt, ^.] Vel Deatmm ett, hoe
£cl. 6. 73. aensu : Fhimina routata secuiid^m sooi cimttiy
8. Djfjuet.] LjfnXf aniraal acutissimi visiks, id est, mutato cursu deflectentia ab a|v€Oy tit
^ luporum cervariomm gencrC} iiiacu)os& et ad pastores currerent; quieverunt et stetcrMit»
rahipelle. postquam ad eot penrenere. Vel acttrum eit
>
BUCOUCA. ECL, VUI. 43
Tomihi, seamagnisuperas jam saxaTimavi : Tu wM fau d PoUio!
Shre oram lUyrici kgis sequoris : en erit unquam jr* J*?> trmucendii rapei
llle dics, mihi cum liceat tua dicere facta ! cumiitasinarif lUyrid.Nun-
Ed erit, ut liceat totum mihi ferre per orbem quamneaderitiiiud tcmpos,
Sol. Sophocleo tua camina digna cothurno ! lOjnSy^iHTl^wS
A te principium : tibi desinet : accipe jussis [cum uiud umput^ cum potero
Carmina ccepta tuis, atque hancsinetempora cir-^^^^^^^^^P^t^^tumorbcmtu-
Inter victrices hederam tibi serpere lauros. S«^u«/ cothurncTsopho^
disf Atrincaepi ; in te finiam ; accipe rcrsus inchoatot ez mandato Cuo ; et pennittetU hcchc-
dert repit circum caput tuum, intcr lauros triumphales.
^'OTiE.
hoc ieosQ : flumina stetcrunt cursum ; miitatai 10. SnphorUOi 4*c.] Scripsit qiiidem Au^stu^
id est, fiir6«fa: undis quee afilut^ant, in cas tra^diiiin./9;arem ; sed postcrioribus, ut veri-
^l^jsffl steterant, incurrcutibus. Sic Propcrt. similc cst, pacatiRquc tcmporibus. Addc quM
1.2.22. %.JupUeTAUmendgtm,inas rcquiererat in lu<:ero non edidit ; ac ne perfecit quidem, scd
•^rti». £t Seneca in I^ierculc Oetso, 1586. delevit : undc diccre solitus crat, Ajaccm suum
^^i^kuulaudespopuli /fuieMcant. iu fii)ong;iam incubuissc» utcst apud Suctoni-
6- Tu mikif ieti,4^.] FoUionero hic appeUat, um. At cx Horatio Od. 1. 2. 1. constat PoUio-
noa Octavianum: beUum cnini lUvricumet ncm, triuuiphisui tninporr, irRgcDdifMrumscrip-
Dslmatiann ab Octariano Cersare non gestum torem fuissc nobilem. Paulum tevertt Muta
^> niRi post devictum occisumque Sextum trat^itdioidcaUtheatrist^-e. Vcr cothuniumfZl-
pMnpeium. PolUonis autcm czpcditio in Par- tiorem calceura tragoedia ipsa inteUig;itur : ut
tluooi, lUyrici populos, omninoinhoc ipsum per socrum, calccum humilem, comcedia, ver-
lempiK ciidit : ut conNtnt ez fastis Capitol. ct susquc l>imiilc.s. Ilorat. dc Art. Poet. 89. //!•
■niiBiilireTsioiiibus Jos. ScaUj^eri nd Euseb. Kr- dif^ahur enim priratit ac propb toceo difpiis car^
nttamenmeo Scali)srcr,qu^d perMxa Tiinarif miniinumrrari caina Tliyesta. Sophoclet Athc-
KK intelli^t ab eodcm PoUionc |9^£tas circa nienKis,tra^ic<cpo(^eos princcps, exhibuitfabu-
^^ltinani, urbem in Veuetia : quibus dc rebus las 123. in quihus tcr ct vicies victoriam retulit ;
i^VeOeius 1. 2. postquam Lucii Aiitonii Peru- quanuDpostremaciiinei pra-ter siR'm contiois-
iiBnideditioncm descripsit. Pollio ^isiniut set, rcpeiitiuogau<iioexpii'uvit. Cothumumpri-
^tt^em /e^ioiii6itf| diu retcntd in notestate ihus induxit iu tUcatruin. Dc Cothunto, VA:\og.
^nttmi Venettdf magnit tpeciotisque rchus circa 7. 32.
'^'^wuima/tas^uc ejus re^nis urhes editis ; An- 11. Ate prinrlpium ; tibi drjinet, ^.] Vidcri
'^ifnai pttenSf vagurn adhue Domitium et pro- po\c*t hoc ad Au|ntstutn spcctorc : cujiis in
t^damsfactum ducemj contUiit tuit Ulectum iionorcm primam Kclogniu, etultimum opus
^f^datdfjunxitAtdonio. Undc maiiifcstum .^Jiuidfa conscripsit. Melius tamcu ad PoUio-
*>t m ilktt a PolUone, contra Octaviaiiuro, et nem, cujus ^atiu recuperavcrat agros, iiide-
j^M.Antonio Lucufratre,gestas esse: ncnue quc srril>endi occa.<iouem arripuit. QtWd si
''''plsdsdc^ezpers fuitlMnie mcatis,utinip- non desinil in ejus laudil>uS| iit promiscrat:
i*(^TianiorulisPoUioocmls\^darct,ohcaip- mcmincris miilra poCtas promittcrc, qux uon
*S)(iQSBdvy;rsds ipsum prsclar^gcsserat. Igi- czsolvunt.
^"|Kli4ihaH:hiteUigoderedituPoUionis^Dul- Vi. Hederamf ^r.^Ventatte ut cingani tibi
'*^Boinam:non recto quidcm itincrc : sed caput huc hederu poCticu ; dum tc miiilcs tai
'''''■lUyricamYetipsaVcnctislitoralustrando. triumphantem coronant lauro victrici, id esf,
^ Timttei, tfc.'] Timarutf fluvius Camo- ut te laudem poCtani poOta ; diim te viotorcm
^■t <pttpopuli Bunt iu Forojiilieiisi ditionc, laudaut ii, qui tecum victores suiit. Olim co-
y^feirum/. Latissimus,sedbrevis8imus,cjus rona poetarara cz hcdera, triumphantium ^
^'^'''tQi : quippe novcm foutibus e monte lauro ; quanquain dcinde poi^tis ctiam c lauro
*'*'*|Kiis, ad fanum Diomedes, nunc S. Gto- datacst. Vide£clog.7. 2o.
^''^•iMNi longo p6st spatioin mare Hadriati- Victricts /aurcM.] Trijuxiphiun intcUigit Pol*
^devolvitur. Ad ejus ostia insulae parvae Uonis de Panhinis; anno U. C. 716. 8. Kal.
^!!'*'!'^! iunt, insigiies calidis fontibusi qui ma- Novcmb. dc quo, ia Argumento Ecl. 4. dictum
^ **ttt increacuat. Haa fort^ insulas vocat est. Parthini autem, sivn PorrAinet iqui fuerint
"* t^oiia, tata limmsi. Vidc ^.1. 244. ambigitur. Hos in Maccdonia Prmius, in Epi-
^.^rjn.] iUjpritumf regio amplissima* in ro Strabo collocat : io lllyrico csteri, elLque
S^^WBem obversa Italise, k qua per marc Illyrici parte, quse Dalmatia propri^ dicitur.
■^— -- dividitiir: univenim hodie dicta Rursusquaiuparte Dalmatiap, dubitatur. Urbs
*J>«ia. Vulgd duai in partes apud veteres enim eorum praecipua Btatuitin: k Csesare in ek
^^Ubunmmh que ad occasum ; et Dalma- Dalmatis ora, quae Dyrrhachio et Macedonis
2^f« «d ortni est. BnerU,} £cl. L confinisest AliiDioncmsecuti£/>ic2aurumesse
*"• rolunt, 22agi»e, m medi& fer^ Dalmatii. Alii
5
44 P. VIRGILU MARONIS
X -•
Vizrngidff tenebrB noctis Frigida vix coelo Doctis decesserat umbraf
abieruntexrtre,camrM ^g
molii gnunme jucundiMi- « , ,Jr ^. • i- r *
mos est pecudami. Tune incumbens tereti Damon sic ccepit oli vae. [mum :
0amoninnitensoievtereti,DA. Nascere, praeque diemvemens age, Lucifer, al-
ctf.r"^°«:-^h;t Conjngis indigno Nis« deceptus amore
cem:dumconqucror,deln-L>um queror, et divos (quanquam nil testibus ulis
fus insano amore Ni8«Profeci) extremamoriens tamenalloquorhora. 20
sponsie, etmOTiens appelloT_ • ij- i« ^*!.*
Bcos in uitimi hora viue : Inc»pe Maenalios mecum, mea tibia, versus.
quamvis nibilmihi profuit Msenalus argutumque nemus pinosquc loquentes
attest«rieos.lncipeinccum,Sen,pef habet:semperpastorumille audit aniores, '
AmeanstulayDaj^orrueican-Tk *^ . . ^ '^ , . *
tus Msnaii! Menaius faa-i^&naque, qui priinus calaraos non passusmertes.
bet semper sylvam cano-Incipe Ma^nalios mecum, mea libia, versus. 25
SS^ic^&IIIStlS^JiMopso Nisa datur: qnid non spere.nus amantes?
respastonuu, et Pnna,qui Jungentur jam gryphesequis, sevoque sequenti
primus non reiiquit arun- C.um canibus timidi venient ad poculadamae.
^d^cafotuia°,pMt^'Mopse, novas incide faces: tibi ducitur uxor.
les cantiig. Nisa daturSparge, marite, nuces: tibi deseritHesperusOctam.
Mopso. Mi amatores quid Jncipe Msenalios mecum, mea tibia, versus. 31
non po8s:mus cxpectarc?^ ,; . • • i , .' .
Jam gryphescopuiabunturO digno conjuncta viro! duin despicis omnes,
equis, e'tfuturis temporibus Dumquc tibi cst odio mea fistufa, dumque capellae,
pavidi damflB venicnt po-
tum cnm canibus. Mopse, prscidc novas tffdas, sponsa dcducitur ad te. Abjice nuces,d spon-
se \ Hesperus pro tc rdinquit Oetam. Incipc mecuni, 6mcn fistula, postorales cantus. O so-
ciata digno marito ! Dum contemnis reliquos, dumque odio habes meam fistulam, et capellas,
Salonas esse putant, in co Dalmatiae litore, Quales k pagtoribus cani solcnt in M«naIo
quod a Macedonia rcmotissimum est : idquc montc Arcadia;, qui Pani saccr : in plurali nu-
auctorc Scrvio, quide Salonisurbc Dalmatin mcro Mmiuda. ArgiUum. ] Ed. 7. 1. Pana.}
triumphltsse PoUioncm aiitcconsulatum rcfert. Ec\. 2. 31.
Ilinc fnctum cst, ut Josephus ipsc Scnli^er iu 27. Gtyphts.'] Velgryp/u, toto corpore leo-
Eusebium, p. 1(12. dupliccm cjus triumphum ncs, alis ct rostro a(|uiioe, equis vehcmenter
pcrpcriim distinxcrit, primum de Salonis Dal- infesti, Apollini sacri, inquit Servius. Plinius
nioliiE, antc consulatum ; alterum de Purthiuis tamen fubulosa monstra putat, ut tiPegatat, 1.
Maccdoniae, post coiisulatum ; scd contra fasto- 10. 49.
rum fidem, contra fidcm historis ; qusc rcs ab 28. Dam/t.] E gcnerc caprarum sylvestrium»
OD gestas usque ad consulatum, imm6 itinera deer. Virgilio, mascuUni; cstcris faBminiiii
ejus omnia fer^ dcxcribit, absque uUa prioris gcnvris.
iUius in Dalmatas cxiieditionis mentione. Di- 29. Mnpse.y nora», ^<.] Rivali suo, Nisss
cendum igitur, unica expeditionc PoUioncm marito, iuvid^ gratulatur: cumque hortatur»
lU/ricum periustr&sse; eamque victoriam et cumamara indignattonc, ut ritus oranes exe*
Dalmaiicam fuisse dictam, quia Dalmatia pra:- quatur nuptiaruni,cumnoximmiueat. I. £nim«
cipua pars Illyrici; et Parthimeam^ quia Par- prsviiii facibus quinquc, ducebatur nxor sub
ihinituminDalmatiafortdpIurimumpoterant; noctem iu mariti domum: faces espina, vel
et Saloninam, quia Parthinorum ditio ad hanc corylo, vel pinu, incidebautur in summa parte
usque urbem pcrtincre etiam potuit. minutas in virgulas, spicamm instar et au^ista-
\6. Ineumbtnt teretioUnt.] Dicitur ieret, rum, qu6 facilii^s ignem concipcrent: unde
quicquid rotundum et oblongum cst, ut colum- G. 1. 292. Ferroque /acet inxpictU aeiUo. II.
na, truncus arboris, baculus. ineumbens, vcl Maritus nuces spargcbat pucris, vel ut osten-
innitens baculo exoliv&; vel trunco arboris deret se pueritiam relinquere: nucet enim re-
ipsius defensus. Unqueref adaginm est, hoc ipsum significaaa.
18. Conjugit, ^.] Non qute erat, sed qu« Vcl ob alia mysteria, que apud Rosinum vi-
fore sperabatur conjux. Sic ^n. 4. 636. Quos dereest.
egojnm loiiesnimdedignatamaritot, id est,/m>- 30. Hetperut Oeiam^ Oeta, ThessoliflB mons,
cos^ i\\xi Didonis coniueium ambiebant. in sinum Maliiacum dcsinens, altissimus ; ica
19. ,yilietUbiu iUtt,^.] Nihil mihi profuit, ut Attici ct BoDoti, qui hunc habebant ad Oc-
quod^isa suam mibi fidem dederit, ejusque cidentcm,exeo8telIascaderediccrcnt: qucm-
ttstcs appellavrrit Deos. admodum cx /cld, Phrygia; monte item aitissi-
21. incipe MenalioSji^.] Versus inierea- mo, quem habebantadOrientem,oriri easdem
/— V quismpioB aliis interponitur. MtBnaUot.] fabuUbantur. Qui loquendi moS| ad aJiaium
BUCOUCA. ECL. VIII. 45
HirsQtnmque superciliuiDi prolixaque barba : et superciiia nua pilosa, et
Nec curare Deiiin credis mortalia quemquam. 35 ^^jj*»"» ^^f^ ' «* P*J^
1 ' xr f •! • nuUum Dcum pruviaera
Incipe Meenauos mecum, mea tibia, versus. uoi-taiibusrefriu.lncipemc-
Sepibus in nostris parvam tc roscida raala, cuin,dmeafiituia,pa8tora-
(Dm ego vester eran.) vidi cum matre legentem : I^ST Wdj i° ^dkt ^-
Alter ab undecimo turn ine jam ceperat annus : ^mu, coUigemem cum ma-
Jnm fragiles poteram a terra contingere ramos. 40 'rc pom«^«»» ">rc : ego
Ut yidi, ut perii, ut me malus abstulit crror ! "^'^^^ ammmduod^
locipe Maenalios mecum, mea tibia, versiis. mum. Tunciwteramabhu-
Nuuc scio quid sit amor. Duris in cotibus illum '"^ atriogcre tcDue. ramog.
I^ ^ T»i 1 • i^ ^ Slatini ac /evidi, quomoUo
ismarus, aut Rhodope, aut extremi Oaramantcs, pcriiiquomodoooaiuserror
Nw generis nostri puerum, nec sang^uinis edunt. im.- rapuit mihif Incipe mc-
Incipe M«nalios niccum, niea tibia, versus. 46 ; "•«» ^ ™*'» ^*/"**» P^«»°"^
rj i^ , . ' .' lcs raiitus. Jam cof nosco
dvvus amor docuit natorurn saiigume matrem (,(iid stt amor. Ismanu, aut
CoouDaculare manus, crudelis tu quoque, matcr: Wiodupe, aut Garamantes
Cnideli» mater magis, an puer improbus illc ? l^^^i^ml^rr^rui^f S
Improbiis ille pucr, crudclis tu quoquc, matcr. 50 ,ion c.</ uosirH; naturo*. et
Incipe Mo^nalios mecum, mca tibia, vcrsus. orifeini*. Iudp<- mrcum, d
NfJ -. I* • r • 1 1 j n#» iiHtula, pusturiilcs can-
««nc et oves ultro fugiat lupus, aurea dura* , J^ Durus amor suasit ma.
"ala ferant quercus, narctsso floreat alnus, tri fudarc manus cruorc li-
Pinguia corticibus sudent electra myricffi. ^^T!°' Tuttkm immiti.
p? ^ . • II •. m-. r\ 1 --/Mtiri,omater. Ma-jUiicim-
^'«rtent et cycms ulula': sit lityrus Urpncus: oS-^jyiti^ m^ter fuH, an purr
'^ iaiprobus ? Improbtis/iii/ ille pucr: std tu ctiani iinmiiis fuinti, 6 muter. liicipr mccuni, 6
Btt fictula, pastorales cantus. Niiuc ct luptis Kponte fujpat ovcs, rii;i«l«- qucrciis prodiHraiit |h>-
■*«uret, olnos floreat narcisso, myrico! sliUcut corticc ping^ue «uccinuni. Ulula* quoq^ coo-
**'>d«al cum cycqis : Tityru» fiat Orphcus :
mJJE.
**«"» itgionum po«tas traiisiit, etsi allo situ 41. l't nW/, ut perii, ^t.^ Oniuino d Thco-
l[^<H. Noctoniigiturjampiocederehi^niiijcut. criio, Idvl. 3. 42. * ilf Viif, •ff if^ni, tn U
^**- hinutumquet ^t.] Hoc addif, vcl ut n^ profundutn wUuvit amurem !
**■» exa*^eret dc amiKit& KIA dolorem, gara.
900 f«ciuin ckt ut capillitium iucultum sumini- 47. Matrem.] Medcam, JRetx Colchomm
*5*' regis filiam: qu» ciim Jnsoui Argonaiitarum
"^ Cftmmatre.] Vel /wrf, vel mtd. Melius diM:i artcm dcdisset expngnundi aui-ci vciieris,
^ Taincn apud Iheocr. rst nud. Idyl. et cum eo b patcmis icgnis uiifugisset, rcpu-
*■ ^- ^uxhf if^i rin fuTi^. P'eni*ti med cutn diata dcindc ab eodeni, ob amorem CrcQsa;,
**''• I>i.<»f'rimen cst quud apud Theo<Tituin Corinthioruiii rc^jis lilia" ; CrcQsam cuin Crc-
^ BMlrcm ducat iu inontes : apud Virgili- oute patre niagicM iguibus ;U)»umpsit ; filios i(:-
_ ^^ in bortum, ct domesticas scpet ; sa suos, cx Ja>oiic su«ccpto.v, in oculis patrij
^^ in locum ducc puero noa cgel>at sua jugulavit : tuiiiqtie aUuis &crpcu(ibus alium iu
^^' locum dcvpcta c»t.
*^4&er ab iftu/rrimo.l An duodecimus cst 64. Eiutra mt/rictt.] FAtxtrum, de Vatnbrt ;
^aidiBas tertiiu i Cert^ alter dc duobiu lan- amber, sic Gnccis dictuiu, ciuia rcfert ful^oreai
y <feitur. Unde coDcludit Scrvius hk an- SuUs, qui vocatur ilXcxVf- Latiiiis tueunum :
T* <leciaamn tertium signari : u/, iDquit, unm quia succus est arborum quanuidam e piiico
^"^^ttmH»,dtduodedniut;aUerdieimutttrtiu$. gcnere, cx quibus quasi gunuui difiluit in Oce-
/jj^^iun inteUisi duodecimum piito ; ita ut anum, ibiquc induratum dcfcrtur ad Utus, aut i
^''*<Hbius aoum aliquid cum aliis tuperioribui piscatoribus czti-ahitur, maxim^ in insulis
^■^QMt; aUer ver6 huic adjectui, sit pofit Septentrionalibus. Vidc Ecl. 6.62. Dcmynrts
^ primut, adedqoe de numeris veluti duo- £cL 4. 2. De JVorcislo, £cl. 2. 48.
2;f^g«ur. Sic £d. 6. 49. JlUer abiUoegt 66. Cyeni* utula, ^.] Cjfcni, non nisi apud
**inm jodicio priauu pott iUumf «de^que se- poMat canori : re autem ipt& et vivi et morien-
^''"iBs, Don lcrtmt. tep feri muti, aut sKiduli. ^ioib vxMgx^ nuniia
5* ^
46 P. VIRGIUI IfARONIS
Orpheusinterubom;AnonOrpheus in sylvis ; ioter delphinas Arion.
intcrdeiphijMis. indpcme-incipe Maenalios mecum, raea tibia, versus.
letcantus. Cuncu fiani ai- Omnia vel medium nant mare: vivite sylvae.
tumip8ummare:vaietenc-Praeceps aerii specula de montis in undas
S^*ffiSi*^u^uI>«ff™n extremum hoc munus morientis habeto.
ue: accipe donum hoc uitii Desine Mseualios, jam desine, tibia, versus. 61
mum moricntis. Ccfsame-HsBc Damon: vos, qu8B respouderit Alphcsiboeus,
cum. 6 roea fistula, a nasto> T^* «^ -n* «j •
ndibuscanUbiurHaicdixitDicite, Pierides: non omnia possumus omnes.
Damon:vos,6Mtts«,narra- ALP. Efier aquam et moUi cinge hsec altaria vitta:
teeaqu«5retuUtAiphesib«- Verbenasq; adole pingues, et mascula thura, 66
us : non possumus omnes r>i • • ^ . *; '^ ' . '
omnia/acerTALP. Expor- Conju^s ut magicis sanos avertere sacris
u aquam, et circumda has Expcnar sensus. Nihil hic iiisi carmina desunt.
^l!L!.«^l'!S^*!t'l';!7Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducit«
vert>enas pmgues, et mas- rk i. •
cula thura : ut cooer magi- Uaphnim.
cis ritibus abaiienarespoo-Carmina vel coelo possunt deducere Lunam:
Srdt^^rtrS:;;!»'!^^! Carmimbus Circe socios mutavit Ulyssei : 70
mina. Trahite, trahite Da- Frigidus m pratis cautando rumpitur anguis.
phnimaburbcinmeamdo-Dm.ite ab urbe domum, mca carmina, ducite
mum^omeacarmma. Car- 'Tl Vi *
mtuapossuntLunamipsam Llapnnim.
evocareecaUo. circe trans- Tema tibi ha?c primum triplici diversa colore
formavitpcrcarminasociosLj^ij^ circumdo, terque h»c altaria circum
t/iys«is : berpensgeudusm ' ^
pratts obrigCBcit> duin incantatur. Trahite, traliite Daphnim ab urlie in mctan domum, 6 mea
caroiiiia. rrimji circiimligo tibi lixc terna licia, tripltci colorc varia ; et circa has aras ter
lero tuuni simulacruro.
NOTJE.
vidctur» unde tanta apud Grspcos Latinosq; de amicitias conciliari. Plin. 1. 22. 2. kc. Mas-
Cycneicaut6sdt?liciisconsensio. Naziansenus culathura.} Mascula, non scxu, nullum enim
Orat. 34. cantum illum rcfert ad plausum ala- est fa*mineum ; scd bonitate.
rum, Zephvrisiuterpennanimcalaroossibilan- 67. JVi/ti//iie ttmcanntna,4'^.] Omnis ma-
tibus. (7/i«/a,noctumaavis,abululatusicdicta, teria incantationis jam parata cit ; nihil ultra
xin hibouy ah owl. Titjflrus.'] Hlc pro insulso r*quiritur prajtcr carmina, id est, solemnem ac
pastore sumittir. Orpheu*.] £cl. 3.46. ritualcm verbonim formulam. Deindescipsam
66. Jirion.] Ex maulk Lesbo, urbe Metliym- hortatur excraplo Cirres, de quft, deqoe sociis
fAf citharoedus et lyricus po^ta nobilis : qui IHyssis in sues transformatis, .^n. 3. 386. ct
cdm es Italiii., ubi multas opes arte sui colle- JEn. 7. 19.
gerat, Corinthuni rediret adPeriandrum regem 69. Deductrt iMnam^ Autiqui putavere Lu-
cui percharus erat ; ab avaris nautis modidaus nam esse inagorum incautationtbus subditam ;
in mare projectus etit : sed k Delphino, quem ita ut, quoties ib lubcret, rubcsceret illa in mo-
dulcedinecantt^s iUcxerat,exocptus,T8enarum, dum sanguinis : ct k coclo dcduceretur vel invi-
quod oppidum est J>aconie,^vectus ab eodem ta, ut in nerbas despumaret. Atque inde puta-
est. Deiphini autera dicuntur et musidii et bant eam deliquium pati, tumquc ipsi tinnitu
ainorc homimim capi. cymbalorum sucairrei>aut.
jubcmus. Catul. 11. 17. Cum tuis vivatfVaU- JEn. 1.34. Relit^i
aique mitehi*: id cst, abeat. AchUlei. Latini euim Graeca in tv(, ut 'O^vrnvri
64. Effer aqmm.] Saga pnecipithsc omnia 'A;^<xxiy*, O^vf, aliqiiando ad sccundam dc-
Amaryllidi famulse. clinationem reduxere ; Ulysteus, ei ; Achilteusi
65. rerDemugue.] Propriever6enacertaquse- ei; OrphaiSf ei ; aliquando ad tertiam, ut
dam herba species t:st,dtla verveine,mvLi£Uf. Uiysses, ti, AchiUes, is.
quasi herhenot inquit Donatus. digitos
Tnlibus verbeuis aras festis diebuscoronabant : tractaturque dig^tis. Uiide patct gerundia ejus-
tales lcgati ffrebant ex arce CapitoliniL erutas, modi passivam siepe habere significationem.
et o<.tentabant hostibus, cum ad eos ibant res 73. Tema irijjflici colore.] JVbrem : tria alba,
captaA repctitura ; et leeatorum tmus ide6 ver- triarosea,tria m^ra: exhoc versu, in Cciri, 371.
^Mor/Ws focabatur. Hic peruncti magi puta- Terque novena Itgat triplici diversa foiort Fitat
haut id in.pctrari quod voiebant ; abi^ febres, &€. <^i« Dovem Ticia tribus deinde lifmntur no-
BUCOLICA. ECL. VIII. 47
ECgiem daco* Numero Deos impare gaudet. 75 Nomenit imptr pUcet Deo.
Dndte ab urbe domum, mea carmina, ducite^^''^^» ^^^ Dtphnim
Ti^ t -^ ab nfbe in wwam domum, 6
Uaphnun. me. cunuuiL O AmMylU.
Necte tninis nodis temog, Amarylli, colores : impKc tra coioret in tret
Nccte, AmaryUi, mod6 : et Veaeris, dic, vincida-^i»^^;;^^^^
necto. Venerif. Trahfci^ trfthite
Dodte ab urbe domum, mea carmina, duc*te D*pinum ab urbc in meam
Dsir^Vinim domum, 6 mea carmin«.
i^apnmm. Qucmadmodum *oc«mula-
Liimiis at hic durescit, et ba&c ut cera liquescit, 80crum^iimo/at/umindura-
Uno eodemque igni : sic npstro Dapbnis amore. JM*^» ** ^ aUerum e cer4
Sparge molam, et fragiles incende bitumine lauros.{l^^*fl^^'.*^ictJLpimta
Daphnis me malus urit| cgo hanc in Dapbnideooitro amore induntur d
laurum. emotfwrfur. DUpergefru,jef
1> .^ , , , . , . MisaStetcombuFebitumuie
i^ate ab urbe domum, mea ^armma, ducitecrepitantcmiaurum.Daph-
Daphnim. ois crudelis me comburit,
Ttfs amor^ Daphnim, qualis, cum fessajuvencum^f°|'.*^S° '-^,
"er nemora atq; altos quserendo bucula lucos, 86 tnuiite Daphnim ab urbe
Propter aquae rivum viridi procumbit in ulva ^" *"f*^ *!?"?.""» * "***
p^- ^ ^» •* j j *• carmina. Talia amor OC'
Jrerdita, nec serie raeitiinit decedere nocU : ^^^^ Daphnim, c^Us erf,
Tadis amor teneat : nec sit mihi cura mederi. cum juvenca fatig^ata «e*
Dudte ab urbe domum, mea carmina, ducite*i"^***»J»;*»»^P«"?;>'^
p. , . ' ' .. etaJtosiaitus,recumbitmi»
Dapnmm. «^O scra juxta rivum aquae, ia
Has olim exuvias nuhi perfidus ille reliquit, «!*& vindi, ct omittit abire
Pignora chara sui : qusp nunc ego.limiue in ipso, t.:^^:^,^
^ Bon curem illuro sanare. Trahite, trahite Daphnim ab urbe iii maim domum, 6 mea
'''iiuitt. Perjurus ille reliquit mihi quondam has vestcs, dilccta monumenta sui: quB
■*ac cgo sub ipto Umine
KOTJS.
^ '> ^eete trUnts nodis temot, Amarytti/oloreM. 80. TerribileMtpu Deos teeUrum. Et tic ipie Maro
P ^eneritj tftc, vinnda neeto ; quibus verbis M. 2. 632. Cuin iKneas per flammas Trojanai
'"''^taiioiiig formula contbetur. ducitur a Vcnere— DesccTuio ae dueente Deo.
.H Uda.] Sunt limbi qui telam hinc inde 81. Sic nodrOf f^.] Sic uno eodemque amore
2*^^ et in quibus capita staminum con- nostro, liqucscat, et mollior fiat mihi, CKterit
"••^ir. durescat.
^- ffumero Deut impare gaudet.'] Numcris 82. Sparge molam.'] Mola placentB qucdara
^I^Q omniam natnram constare aJBrmabant species, qun ficbat cx farre homo, et sale homo,
^•gorici ; in unparibus in primis vim esse id est, t7/tu« arnit. £x farre, inquam, salso, tos-
*!*^ putabat. Unde prstcipitur in Geoponi- to, et molito : unde mola appellabatur : et vic-
5**) L 18. nt numenis greris semper impar sit ; timie dicebantur immdart, qni et frons victi-
''JJ^beUic& apud Vegetium, 1. 3. 8. ut fossa marum, ct foci, et cultri hac mola inspergeban-
2^"^ castra muniuntur lats sint pedes novcm tur. Itaq; mol& conspergitur effigics Daphnidis ;
^ Biiaiinum, septem ac decem ad summum ; ut victima hujus magici sacrificii.
*^Per namero impari. Hoc autem loco, per Inoende tntumine.] Bitwn^n, limus aut terra,
*'**''^nunimparcm,temarius iig:nificatur,prin- cujus natura vicina cst sulphuri.
f^P* omniiun ; tum quia, ex Aristotele et Plu- 83. /n Daphnide.] £x Theocriti Pharmaceu-
^^i continet in se principium, medium, et tria Idyl. 2. 23. /^iXfit l/t^ A»/«#ip, iytt )' M
^^ ; tum quia potestati Deorum, tam supe- Aik^iii )»f Mtt mUai. Delpkit me torput,egohanc
f^^, quam inferorum, significandac adhibe- laurum contra Delphida comUuro. Sic cnim ve-
' Joris enim trifidum eit fuhii^ Neptuni tercs Theocriti interpretes Grcci Iwt AiX^J),
^[p^nnn tridenf , Pkitonis canistriceps, Parcas vertunt »«> ^iXfthtt eontra Delphida, in Del-
^ Fnric tret ; ApoUo idem, 9ol et Liber di- phida. Quod tamen Virgilius per ablativum ca-
2*^1 ^ rirginit ora Diamt, qum Diana; est in sum extulit : /n Daphmde.
T^haaa. in coelo, Hecate in inferis, ea- 87. Ultd.] Uerba palnstris: caret Gallico
{fr^iae colitnr in triviis. Deut.] Vel qiiilibet nomine.
^^ vel Hecate, qnae magicis rebus prseit. 92. Pignora ehara tui, debeni, ^.] Expetnn-
^^ ttim ceiiere ftemininodici posse quidam tur in sacris magicis ea pnecipu^,qussunt ejus,
*^^: ct ne Lacanom dc furiis dixiiselib. 2. adversds quem aacra fiunt ; ut capiiU> ^«%tfti
48 P. VIRGIUI MARONIS
comimtto iShit ^ tem : hs Terra, tibi mando : debent haec pignora Daphnim.
amra debent ^[«'uef^ Dacite ab ufbe domom, mea carmina, ducite
trahhe Daphjiim ab urbe liaphmm.
in meam dommn, 6 meaHas herbas, atq; hsec Ponto roihi lecta venena 95
^^J!t^^f^hf^ dedit Moerisj nascuntur plurima Ponto.
hBc renena, coiiecta in His ego 88spe lupum fieri et se condere sylvis
F6nto: muita enim oriun- ]^(£rin, sflepe animas imis excire sepulchris,
Moeiin sjcprtraMSnnari-A^^^c satas ali6 vidi traduccrc mcsses. [nim.
per ilia iniupfum» et abdere Ducite ab urbc domum, mea carmina, duciteDaph-
te m lyhru «pe evocare Yer cineres, Amarvlli, foras ; rivoq; fluenti, 101
ammas e profundix tumu- m i ^ ^ . tt> tv i. •
lis, ot transferre meflMs la- Transq; caput jace : ne respexens. His ego Daphmm
catin aiium locum. Tra- Aggrediar : nihil ille Deos, nil carmina curat.
SS lJr^J?t!Z.."4l>ucite ab urbe domum, mea carmina, ducite
mea carmina. Amaryllii Daphllim.
«xporta cineres extra do.Aspice: corripuit tremulis altaria flammis 105
^i ri^^^teSJjS-Sponte sua, dum ferremoror,cinis ipse: bonumsit!
que reti6 aspidas. EgoNescio quid certe est: et Hylax in limine latrat.
per ho« cmereg oppupiabo Credimus ? an, qui ainant, ipsi sibi somnia fingunt ?
Daphmm ; tumiaem nion^ . , ' ^ •. T . ° .
moiretur,neque per Deoi.Parcite, ab urbe venit, jam parcite, carmina,
neqne per carmina. Tra- DaphniS.
hitCi trahite Daphnim ab
«rbe in meom domum» 6 mea carmina. Vide: dum exportare differo, cinis ipse ultr6 inrolvit
aram flammi tremula : sit hoc faustum ! Cert^ nescio quid apparet, et Ilylax latrat in limine.
Credamue illud ? An amantes fingunt sibi somnia i Cessate, jam 6 mea cessate carmina.
Dapbnis ab urbe venit
NOTJE.
Pignora tuiy qua deheni IhqAnim : id est, quas 106. Bnnum sit.] Cincres ignem concipiunt.
tenentur ipsum Daphnim adducere ad limen, Laetum omen ; quod Terentiae Ciceronis nxori
et in ipso limine sisterc; quare ipso in limine sAcrifirauti cumaccidu;9(et,quasisignum auspi-
dclfKtiuntur. catissimum opprimeodi Catilinae habitum est ii
96. I*onto.] PontuB Asic minoris re^o; Eux- Vestalibus ; ut rcfert Plutarch. in Cicer.
ino mari sive Ponto, k Septentrione terminata ; 107. HylaJC.] Canis nomen, ut Hjflador apud
aboriente|Colrhide;feraxvencnorumutraque Ovid. Met. 3. 224. ab itKim et vXc«7i« (ofro.
regio fuit. In Ponto regnavit MitJiridates, qui Latratus autcm canis in limine notat adesse
vencnis pascebatur ; in Colchide nata est Me- Daphnim.
dea» celebris vencfica. 1()6. Jin qui amaiU.} Vocalis t, nec patitur hlc
101. Hitoqat fiuenH.] In rivum fluentum, synalo^pham, nec servat propriam qoantita-
S^ ^n. & 451. it damor atlot pro ad ccclum. tem iongam ; sed hiat, et brevis fit.
ECLOGA IX-
♦MCERIS.
MOUME^TUM.
CUMin agrorum dituioiu Vir^um indtmnem amid tui pnettUistentt ut in Ecl. 1. diehm tttt i»
a6 ,^rio centurioruiretit Mit5no TonmeprimipUari, vel a Ctaudio velerano (variant erum tn eo
Homine interprttet) ab eo eerte mititamt cui prdbdium Ulud ofn^enerat, maU habitut et fermi oe-
citut : ut vitte contuteretf Mineium natatutrajedt. Itomam deindeprofectut, ut rnm audoritate (^
tatiani reprimerd , interim rdiquit domi vtttieum ttsum Matim, mqnuitque, ut novum agri do-
min^/m o0ciis, qmbu» pottd, Itmrti ommbut, Uie itaque Mtarit, hwe domino mMnttieulm
BUCOLICA. ECL. IX. 4»
defermt, ex iHture in Lveidani familiarem ineidil ; yuocum de Menakdi, td ut,
Vh^iltiffintund eolioquitw ; tim\uqiu variis emitilenis Utdium iUneri* levani.
Eraiimofuim obiaium Varo hoe opuaeutumt quati libelH tujt^licis loeo : ul benefiehattt tjut ef
PoUiomtM^eenaiit^uegraHdjamaeeeptumitueriporrdnbi apud (ktatianvm veUei. Ed
«mm hlc /. Beneficii mentio. II. Vis xtlatm deelaratio. lil. Incocatio Vari, et ampHoris eju§
in iaudem operis promissio. IV. JuHi Casari* eonseeratio qwtdamf ad odulandum compartt'
ia. Tum emtera qwe eongerit earminumfragmenta, notani oput, ui resferebat, properatum oc
nUriiarium : ex varOt eondnnaium rersUna quos primo impetu effuderai Potta ; aut ex oeea-
sione priiu inrhoatos, nondum suo quosaue filo ae tenore ad exitum duxerai. Anno igitur
eodem, quoprima Eeluga, tani haud mutti deinde, tcripta ett.
KOTA.
MfERIS.] A fuifm, faium, sors, pars ; quia a^onim partcm sorte amlserat
Ltc. *Ltcidas, MoiRIS.
QUO te, Moeri, pedes ? an, quo via ducit, in ltc. O M<cri, qu^ te du-
lirbeni ? f^*"' pcdes ? an mantuamy
M(B. O Lycida, vivi pcrvenimus ; advena nostri ^'l.JcZ^iJvel.i:!: L "*■
mi-
iQaod nunqaam veriti sumus) ut possessor ap^elii seria: devcmmu», ut pereg-
3iceret : Haec mea sunt ; vctcrea mi&^ratc coloni. rinu» occupator api not-
•iwT • ^ ^* ^ • /• • ^ f tn dircrct, id <iuod nmi-
Nunc vica, tristes, quoniam fors omnia versat, 5 ^^^^ timucramui -. iiica-
Hos illi (quod nec bene vertat) mittimus lioedos. ger ad me pcrtinet, rcce-
LTC. Certe equidem audieram, qua se subducere i?**^' ^ antiqui cuHoref.
.. ^ ' * ^ujic fuperati, mopiitii ii-
COllCS quidem fortuna vcrtit ora-
Incipiunt, molliquejugum demittere clivo, «»«» ferimus iUi bos ha-
Usque ad aquam et vetcris jam fracta cacumina f;;-;^2"f,«'^^
fagi, 9divcram Mcnalcam veiC-
Omnia carminibus vestrum servasse Menalcan. If"'"..*?*'»"*'»^ 7*"**»"' ■"*
A j« ^ /• /• '.^ 1 • ^ ^* is «w conscrvasse cuiicta
Mo:. Audieras, et fama fuit : sed carmma tantuni ^ ^o /^^0, ubi coUes iocipi-
Nostra valent, Lvcida, tela intcr Martia, quantum unt reccdere, et incurvare
Chaonias dicunt^^^aquila veniente, columbas. cacumen faciii divo ; ui-
^ . , . . ^, ^ . . 1 1. q"<^ «"* ac|uam, et ad cacu
Quod nisi me quacumque novas mcidere lites uicu mptum amiqu» fagi.
Ante sinistra cava monuisset ab ilicc cornix ; 15 ««:. id audiverai, ct m-
Nec luus hic Moeris, ncc viveret ipse Menalcas. ^'tri^noMas^i^^
tnr arma beiUi 6 Ljcida, quam dlcuntpotK columbas Epiroticas» aquUa imminente. itaibd
nisi funetta comix e carios& Uicc me admonuisset, ut quocumquc modo obrumi»en;m oovai
rixas ; nec ego ipse tuus amicut Mwris, uec ipsc Aflcnalcas vivus esset.
KOT-S.
* LYCID^S.] A XimH, lupus ; m Xitmttt7< gcncre : quia in DodoD»& Epiri sylv&, oranila
luporum eatuU. reddidisse dicuntur qucrcus, et nn insidentes
2. Viri perFentmw.] Exagf erat vox ista columbse duie ; quarum altcra Delphoi in
ralamitatu in<Ugnitatem. Ut apud Ciceroneni teinplum ApolUnis ; altcra in Jovis Ammonii
pro Qoinctio. 60. Huie acerbissimum viro vi- teinplum cvolavcrit ; ubi faqiosa deiuceps fu-
Ttniiqve funus indicUur. erunt oracula. Tlpirus aatem CAaonia svpe
7. (lud te tubduceref ^.'] Descriptio agii dicitur : qu6d C/taon», gens Epirotica, olim
VirgiUani, cujus erant hi termiui : hinc cli- toti rcgioni imperavcriiit, ut ait Strabo 1. 7.
vus, inde fagus et aqua, vcl paludis, vd Min- 1.5. Ant^. sinistra, ^.] Pimtcr illaqiifc de h&c
cii fluminis. Clivus estincUuatum montis la- vocc dicta sunt, Ecl. 1. 10. 18. qucercndum su-
tus. percst,undcvctcrc«(»r»ciItomaniq; dextramzc
12. Mariia.] Bellica, quia j|far« belli prspscs, sinistram in auspiciis pctcroiit. Utriciuc san^ di-
dJctus etiam Maeors, quia nuigna r-eriit. Quidni verso inodo lociiti, idem scnsoro: hoc cst,orien-
a ^ttm^ intingp, obtcuro : quod poCtic^ dici- talia aujtpicia, quia lucis ct inotus priiicipiua
tnr pro mftmy^ T Junonis et Jovis, aut soli- ab caVarteest^visa suiit utrisque nitliora: qius
ns Jimonis abfque patre, 6Uus ; ut Minerva tamcn cadem, Gra^ci dexttra, Romani sinisirat
soliiu Jovis absque matre filia. Hirac dicitur vocaverunt. DcGriecis patct cx llomero lUau.
JoDO coocepisse tactu cujusdam floris, quem 12. 239. Ubi Hoctor ait, se avcs auguroles
ip*i eam in iniun Flora moostrmverat. minim^ curare : sive ad dertram vadant vertut
13. Chamdn etliymhat^ Speciem ponit pro cvr0ra7ne/Jo/em,sii-radnnutramxerKUtt»cc(Uum
SO P. VIRGIUI MARONIS
LTc.Heu^tantamnecrimeiiLTC. ' Heu ! cadit in quemquam tantum scelusf
venit cuiqiiam iu nientemf JlgU tnj^ noblS
«» fert3.uSJrur^.' Pene simul tecum solatia rapta, Menalca ! [herbis
tecum, 6 Menaica! QuisQuis caneret Nymphas f quis humura florentibus
celcbraret Nymphas ! quis Sparfferet ? aut viridl fonles induceret nmbra ?
tegeret tcrram herbis flon- --T o li • ^ «^ ^m» • n*
dis? aut inumbrarct fontes Vel qu« sublegi tacitus ubi carmina nuper, 21
rircntibus ramis? Aut v«"Cum te ad dclicias ferres Amaryllida nostras ?
jr^^puhqT^^^iC" Tityre,dum redco, brevis estVia, pasce capellas:
ad AmaryHida, nosiram a- " El potum pastas age, Tityre, et intcr agendum
micam? Tityro, donec rc-u Qccursare capro, cornu ferit ille, cjiveto." 25
^^ialrit ^tqMm^^S »'<£. Immo hcec, qnae Varo, necdum periecta, ca-
paveris, duc potum, 6 Ti- nebaU
tyte : et dum ducw, cavc « Vare, tuum nomen (superet modo Mantua nobis,
ne occurras capro, illo ei«m __ ' . ^ ,^ ,, • • ^ ,\ '
comupctii. M«E.-4u/ poU- Mantua, va? miscrae nimium vicma Lremonae !)
i» quis cnncrct hos rerju»," Cantantes sublime ferent ad sidera cycni."
?W. STpe^JX^' «-TC. Sic lua Cyrncas fugiant examina taxos, 30
O Vare» viores canori alt^ Sic c^rtiso pastde distentent ubera vaccae :
^efferentadastranomcn H|-Incipe, si quid habes : et me fecere poetam
um: dunimodoMantuasal-Ti- •« . x m * j* .
va sitnobis: Mantua, vas"ierides: sunt et mihi carmuia: me quoq; dicunt
mticrte niniis propinqua Vatem pastores, sed non ego creduhis illis. 34
Cremon«! lvc. Sirtu«a.]>f ^y^ y yidcor, nec dicere Cinna
pes evitent taxos Corsics *%• ^ i •
innda: ; sic tiut vacc» sa- Digna, sed argutos mter strepere anser olores.
Curatir cytiio distendant ubera. lucipe si habes aliquid : Musx me quoquc rcddidemut po#tam:
habco etiam versus : pastores appellant me etiam vntemf scd ego non adhibco fidem illis : non-
dom enim videorea proferre, qum iini Vuro aat Cimi& di^na: scd vidtor stridere inter cycnos
caooros, velut anser.
NOT.f:.
ehtcunm. E7r*lir} h.lt1»i^t Wfot n^ r »{Xi«v potest, vel adverbii loco sumi, Ita G. 1.320.
Tt, W dftft^ r^iyi vifi lifw h^itvlm. De Ro- Scgetem ab radicibiu imu sublimi expulaam e-
manift constat ex Varronc Epi»t. Qiia-st. 1. 5. ruerent. £t Cicero de .\at. 2. li)l. Aer sublimi
A Ikorumttde ckm in mcridiem ipcetesj adsi- fcrtur : Id e^^t, subliiniter, in sublime.
niaframtunlpcuricsmundiejcoriente^t ^ de^ie- Cycni.] Todtai. Sic Horat. Od. 1. 4. 2. 25.
Tom occide^es : fadum arhUrory \U sini^ramt' Mnlta Diraeum lerat aura cj/cnum : id est,
iiom autpiciai (fuikm dextra, esse exvAimentur. Fiudaium iw^tRin 'llicbanum. JVam ex Cicer.
Hefcrt hunc locum Festus Pompeius, alio«iqiic Tusc. 1. 73. CyniiJlpoUim dieatisunt, qudd ab
citat vcteres ejusdom sentcntiai. Cbnfirmat Pli- cohabere dirinationem vidtanlur : quia, prori'
niui, I. 2. c. &4. Lava, prosjiera existimantur : dentr^ quid tn tnorte sit boniy cum canin et ro-
quoniam licrdpnrtc mwidi ortus est. Ratio vari» luptafc moriuyitur. Tamen iictus corum cantui
Mppellationis luit; qu^d in uujtpiciis, Gneci ad est, dcqiio, Ecl. 8. 55.
Sei>tcutrionem, Roniuut ad mcndiera, se con- 30. 6''V tua, i^-c.] Obtcstnndi formula et ben^
vertercnt ; iit putet <>x aiitedictis } quo<l cur ita precaiuli, quoticK quid ab aliquo petimus. Id
feceriut, iion est hnjns loci disquircre. cst ; Sic a|>es tiue cviteiit taxos, quomodo mi*'
2r. •Srf6/<-^'.J iiublc^ere, cst sujjfurnri : uude hi recitabis curmina. Cymeas Taxoi.] Toahs
inquit Serviiu, Mirri/rg-t(« dicitur qui sttcralt- arlwr fuuestisauuumerata,/'*/, VKvir. Qiiapa8>
gU, id e%t,f(irnlur. tai apcs uicl amHrissiinum ciidunt ; undc l^^or^
24. T(7jfrc,^c.JRcnarrat primum fragnicntum sic»: mcl iiifainc, quod harc iusulii taxis et cicu»
carminumquofKublc^crat. riV.ynuhicestcupru- ta abundct. Ovid. Auiorum 1. 1. 12. 10. MeUe
riusaliquis^Vir|i;;iIiifumulis. De ^Wo,Ecl.<>. 7. sub infnmi Corsiat misit apis. Corsica, iusala
27. Vare, taum, ^-c.] Sccundum frai^mcn- in mari Mcditerraueo,quu:cum Sardiuid ctbi-
tum, dc laudibus Vari. ciliii Jtulia; ndjacet ; Cymxu Gracis dicta, a
2t:<. .A/ff7i/ua,Cremo/{^,4^.] GalliH; Cisalpinn rege hujus uominis. Dq tAOminihus, Ecl. 7.
urioes vicinte. Manlua ad Mincium fluvium, 13. De Cytisoy £cl. 1. 7l>. Dc Ficridibus, £cl.
Mcnzo : nunc ducati^s caput ; Crctnonaf ad 3. H5.
Padum,/t; Fo : nunc ducatu Mediolancnsi com- 35. yarOt^-e. Cinnd.} Alii po^tas csse vohint ;
prehensa. ilsec Antonii purtcs cum adversus alii viros Octaviani gratia insignes. Scd priina
Octavianuui tcnuis.srt, cjus ogcr vcterauis Oc- upiiiio stare non potest. I. Quia Cinna hic
taviani militibus nddictus est ; et cnm non sul- po<*ta, uonpossetessealiiisquam Htivius Cimus^
ficcret, addita pars afrri Mautiu&ni. qui Sniymam scripsit annis novem, de ineesto
S», Sublime fcreni.\ Vel ad iiomm refenri &l^rriue io palrem Cinyram Cypriomm regen»
BUCOLICA. ECL. IX. 51
Id qoidem ago, et tacitus, Lycida, mecumaa. Equidem idfacio, a
ipsc VolutO, ^*^ rerohro ipw meciiBip
Si valeam meminisse: neque est ignobile carmen. daJ?neiiae^<ntct^^i^
** Huc ades, 6 Galatea: quis est nam ludus in undis? jectum. Huc, venii d GaUt-
*' Hic ver purpureum, varios hic flumina circum 40 |f : *»T>^i!" ^l ^«^"P^f
,. "r^ !• r ' 41 1 V j.j I inaquwf Uic f«t ver nibi-
^* Fundit humus flores: hic candida populus antrocundum; hic terraprodu-
** Imminet, et lent«e texunt umbracula vites. ^^} diversos florc» circa fla-
•' Hoc ades ; insani fcriant sine Htora fluctus." ^^ii,' «t^iir^^T.'" ^
i.T. Quid, qua? te pura sohmi sub noctc canentem flczuos» cfficiunt umbram.
Audierara.'^ numeros memini, si verba tenerem. 45^*^* »"*;'i**^ ^"*'*' ^^
i^ r\ x, ' • 1 ^- • • • procellofi fluctus percutl-
MCE. " Daphni, quid antiquos Sl^Orum SUSpiClS ant litora. ltc. Quid rer^f
" Ecce, Dionsei processit Csesaris astrum : [ortus?q"«nani audiveramtecan»
" Astrum, quo segetes Kauderent frugibus, et quo».-''^r,^Xr'cr.!S^
** Duceret apncis m coliibus uva colorem. 49 siscirem verba. m<e. Daph-
** Insere, Daphni, piros, carpent tua poma nepotes." "'» <iy»<* miraris veteres or-
Omnia fert aetas, animum quoque. Saepc ego longos ^"ti^i^s'^' owJ^S^iVtll
Cantando pnerum memini me condere soles. n«re; sidus per quod sata
Nunc obiita mihi tot carmina : vox quoq; Moerim **>"nd*bu«t frumento, et
^ ^' per quod racemus in moo-
tflmi apcrtis induct coloreni. Daphni, planta piros, posteri collif ent tua pira. Anni aufenint
cuncta meinoriam quoque. Kj«:o recordor me sspc traduxisKe caneudo totos dieS) com esieai
puer. Nanc tot versus excidcrunt mihi; ipsa etiam vox me dcstituit:
KOTii:.
ainore; laodatus k Catullo 94. et ab Ovidio funebribushidi«crini(aste11aperseptemcoiiti-
TmL 2. 1. 435. At is jam indc a temporc nuos dies fuUisse dicitur^ex Suetonio88. Cre-
Cvsaree c«di«, errore nominis, pro Comelio ditumque est animam es.sc C-e^saris in coslum
CinD& pnetore et Ca^saris hofste, a plebe occi- recepti ; et ide6 simulacris <*jus et nummit
tuf fuerat; ut est apud Sueton. U. Quia ex ctella in vertiro addita. G. 1. 4b8.
Vari»f qui florcbant illa flrtate, de quibuit Ecl. 47. Diontfri.] Carsar cx ^nte Jun& fuit ;
6. 7. nullus in po4lsi nomen habuissc dicitur. Julia ^ns orta ab lulo ^neK filio ; iEneas
nj. Quia Uc^ celebris liira fiieritpoCta Variu», Veneris ct Anrhiste filiiw; Venus, juxta mul-
deqnoMepe HorathiSy imprimisque Od. I. 1. tos, Jovis et Dioncs Nymphte marinae filia;
6. 1. Senberit Vario forti* et hotlium victor, licet juxta alios orta sit e 8pum& maris.
.ICroms e&rmimt alile; tamen mal^ Servius 48. Jisirum, quo segetts.] ^strum proprift
hhe legit Vario pro Varo : Jiam neque adhuc si^tim esr, h multis stellis composituin, vujg6
Vorio rideor, ^. Male, inquam ; siquidctn co7u/e/ia/io; hktamcnprostelUunicasumitur.
dixit pani6 ante Virgiiius, Finre, tuum iiomen, 49. jlpricis,'] Soli expositis ct apertiit, qua-
4^. Itaque secundam opinionem sccutus, si aperiris, inquit Vossius. Nisi ciun aliis de-
i*. i^uifuiiiium Varum intellig^o, de quo £cl. ducere malis ah c privatrvo, et f^Un horror ;
6. 7. £t ComcJium CSrmam Magrtum, Pom- qii6d sint sine frigore ; unde et Africam dictam
peii Magni ex filia nepotem, qui prim6 hostis volunt. Opponuntur aprieus, ct opacus,
Octaviani, deinde ab codera susceptus in cas- 60. Insere, Daphnif piros.} Hortattu* pasto-
tris Bruti et Ca^sii, ut notat Lipsiw* ia caput rem, ut serat arbores ; futurum quippe, ut si-
9. L 1. Scnecs de Cleinciitia ; magna dcin- dcre illo favcntc crcscant fcliciter, ct postero-
cepf apud eum flnruit gratia, aiisiis taraen in rum commodis serviant ; interere hk, non in-
bcnefactorem suum conjurarc, novo beneficio sitioncm significat ; qiiasurculuspercgrinus ar-
tesiiam abeodem acccpit, et consulatum, an. bori altcrius naturae immittitur; sod simpUci-
U. C. 768. ter plantationcin arboruni ; quomodo Columel-
36. Anser.] Volunt hic anusum ad Ansc- la dixit, horios inserere. Tum quasi deficiente
rem, hujus astatis poOtam, M. Antonii lauda- raemoriu, silet Mceris.
Corem, cui Antonius ^ bonis Pompcii in Fa- 52. Memini me condcre.] Pro condidisse. Sic
lemo asTo aliquid in pra;mium dcderat ; unde Cicero ad Att. 8. 1 1. Memini tibi librum afferi
Ciccro Philip. 13. 11. Anseres de Falerm dt' ii Demetrio ; id est. allatum fuisse. ConSere*
ptUesUuir. est finire, ad occasum ducere, et quasi sepelire.
39. Hue adeSf 6, ^'cl Tcrtium carminis Quemadmodum dicitur X.n. 1. 378. Jtnih di'
finagmeiitiun, expressum e Theocriti Cyclope, cm elauso componct Vespvr Olympo; quasi ad
Idjri. 11. De GalaieA,YA:\. 1.31. sepiilturam coinponct.
46. Daptmi, ^id, i^e.] Quartoin vcrsuum 53. JVunc oblita mihi.] Duo notanda. I. Oh-
fnigmentum, quod recitat Mceris. IneoMe- /i/a passiv:\si<^nificu1ionc. II. .^iAt^pro&inc.
nalcas sive Virfpliiis aUoquitur Dapfanim, ami- Sic Aln. 1. 3^. J{uHa tuarum audiUa wUhfi
cuna pastarem, de inorte J. Cirsaris ; rujus in nequt tua sororum.
52 P. VIRGILU MARONIS
lupimepriDreiMpezenmt Jam fugit ipsa: lupi Moerim videre priores. 54
AttamenMenaicasiatisepcge^ tamen isU satis refcret tibi saepe Menalcas.
recitabit uta tibi. ltc. Dif' ^ , ^ . . f .
iert diu meam Toiuptatem, ^^» CausaDdo Hostros m longum ducis amores :
qaanrendovoriiucauaasJb- Et nuDC omne tibi stratum siiet aequor, et omnes
pice, jam tota ^«a v;j«|* (Aspice) ventosi ceciderunt murmuris aurae.
tibi tacet> et omncs sibili \^, * / » j. i • • 11
▼entorum strepentium ces- rlinc adeo media est nobis via : namq; sepulchrum
taverunt. PrKterc^ ex hocincipit apparerc Bianoris : hic, ubi densas 60
irS:^.t," i:S;A^icolee stringunt fironde»: hic, Moeri, canamos:
tumuius Bianoris incipitHic hoedos dcpone, tamen veniemus in urbem :
apparere: hoc loco, in quo ^^ ^i jjq^ pluviam ne colliirat ante, veremur :
aFricolK colbgvnt spissa^ ^ ' r*^»* / • • • i li *\
fbiia. Hoc loco canamus, ^aiitantes ucet usque (mmus via laedet) eamus.
6 Masri: hoc loco demitte Cantantes ut eamus, ego hoc te fasce levabo. 65
S:;?*«Z:i** Cti««- I>«^"°e Pl»"-», puer : et quod nunc instat,
timcmiM ne nox adducat agamus.
imbrem,ant^9u^ arfemnCarmina tum melius, ciim venerit ipse, canemus.
ptrKentrimus : progredia- *
mur, quamvis ifUerim semper canentes : iter miniJks nos fati^abit. Ut progjediamnr canendoy
ego te lcvabo hoc onere. m<e. JPuer, omitte caetera, et faciamus quod jam urget : tum caota-
bimus commodids vcrsus, cihn Menalcas advenerit
r nom:.
•
54. Lupi Marim vidSre priores.] Dicuntur ncs aHuit ; MenMO. Mqu&r enim dicitnr de
lupi, sed fals6, vocem ci adimerc, qucm priorcs qualibet planitie, sive auuarum sive campo-
conspexerint^pcrdereverbipsiconspectiprius; rum. Et ver6mare longe inde rcmotum est.
ex Plinio. Hinc, Lapu$ in fainUd, proverbi- JEn. 2. 780.
nm est ; quoties coUoquentibns supcrvenit ali- €0.^ Bunforis.] Ocnus, idcm qui et Tusco-
quisy de quo smno erat; is enim tum sui rum fcx, Tiberis fluvii et MantAs fatidics
pneaeniik sermonem amputat loqncntibus. Njmphs filius, Mantuam de matris nomine
The: Id — «) — 32. Oit piiyin ; Xvm* f Dir, &c. &r. condidit. Hujus sepulchrum in vid, veterum
66. Caustmdo.'} Causas et excusationcs j>rae- more ; qui ade6 sopulchrorum elogia ad via-
texendo; nempe cachicam menioriam, rauce- tores diriffunt : Staviator, Jifntiaior.
dinem, et alia ; quK attulcrat MaTis, ne versus 61. Slrtngunt froruUs.] Stringi dicuntnr ea,
cantare cogeretur. Hunc igitur Ly cidas variis vel qu« stricta manu decerpuntur ; ut G, 1 . 306.
invitamentis ad cantandum pellicit; silent Quemoi gtande* tune stringere lempuMf Ei tauri
venti, mcdium iter confecimus, &c. baecas, ottamquey cruentaque mvrta. Vel qooi
67. Silei eequor.'] Non mare, sed aqua coUiguntur in fasciculum : ut hic, et G. 1. 317.
MincU fluviiy qui Mantuam et vicinas regio- Fragiiijam stringertt hordea cuimo.
ECLOGA X.
♦ GALLUS.
MGUMEJfTUM,
JtMABAT GaUut Lyeoridem : tprevii Jute ilium, ui aiium tUn elwriorem tequerelur in R/uetium
aiiatque regiones Jtaiia, tive Gaiiue togat^, quat Rkenut ailuU et Jitpet insideni. GaiiuM,
abire faigiiur, quati m exiiium, repuitte impatientid : locut exiiii riatuitur Arcadia, pattori"
btts nota tedcs, poetitque Bueoiicit, quaiit ipte Galiut/uit. Hue amici, hue Dii tylvettret, ad
totandum ejut dotorem conveniuni. itie muita de remediit amorit, deque sud torte diufruttrd
meditaius, uJt amantum ingenium ett, iterum md amorem redit. MuUa h\e tx Idyii. JneoeriH
pnmo.
VoluntomnethancLycondemeandemette eum Cytheridemtind, qu^ VoiumniiEutrapeii, SenaiO'
rit nobili3timitibertaprimim;acdiindeMJbUomotic charafuU,tUitiiiaminItaii«ep€rluttraiio9U
BUCOUCA. ECL. X. 53
ptr tmiaie» ti municipia teeum apertd Itelied circumferret, traheniibut leonibut: ui Plittiutno-
taij i 8. 16. IdtarU ti itaettymuttitemn neeetse ettnominibxu iruignUam; quam ei Vohimniam
ab Mamo roeaiam eue Cieero indignatur, Pkiiip, 2. 46. Quod autem wluni, iier Oiud JLy-
eorMt JttpimAm et Rhemmum, eam iptam ette Anioniawtm perlutlraiionem itaiite ; pariim
mii eonffruii tempori. Qtdppe duplex ab Antonio periutiraiio faeta eti, eftdem comite mitoA,
tnfiiif Cicero, ibia. 61 . Jitera arUe pufputm Pharsatieani, ab eo tum tribuno plebit, aiiera pott
fDkii^nam, ah eodem tum eifuitum magittro : hor itt atmit, ui mimmum, deeem ante ediiionem
knjut Edogte, qute pottrema omnium teriptafidt ; ed tcmpetlaie, qudjam Anionius in Orienie
evm imperio vcrtabaiur. Kxtreuium huiic Arethutsa, &c.
htt^j^ tiatuo : aui Ljfcoriden^ iitain (t Cytheride,tite Volumnid mimd diversam ette, aut GaiU
rieaiem, divemun ab jintonio; aui hdr kctogd exhiberi Oaliopreeieriiorum amofum hittoriam,
tttenimipu eatuum memoriean voii/qitatit causdrevocari; cum Lycoriditfuga mtUtdpriut con^
Hpsut.
NOT.i:.
* GALLCS.] Cnc'is, vel Publius CorneUuii obitum Vlrgilii, 7. Multts chanif , Pollioni im-
€>*Ihu ; oam vario prirnumiiie rcperitur : pa- primis, itemque Ciceroui, ut coUigitur ex epi-
tm Forojulicnsist du Frioui : cx infiina for- stolis Pollionis ad Ciccronem, quae habeotur
tout ad nimmam Octaviaiii gi-aiiain, iniuio ct apud ipMim Ciceronem, Fmnii. l. 10. 31. et 32.
amidtiaaievectusest. Suet.in .iug.66. Kj^c> Virgilio cvrtc charissimus ; qui ejus etiam
ptm ei oavam uperam in Alexandrino bello : laudes celcbrtkssc dicitur quarto Georg. libro :
nqooc^tam a se Panetooium urbcm,advcr- umie poxt ejus iiecem Augiisti jussu sublats
tu> vim dolosque M- Antonii, vi doli»que for- sint, et carum in locum Aristai fabula sub-
titcr propugnavit. Ide^ inortulL Cleopatri ct stituta. Quod mihi tamcn verisimile non vi-
Aatoaio, redactaqiic in pi ovinciae forniain detiir : ita l>eile Arista^i fabula cum rcliquia
^^pto, non ausus Carsar, metu novanim tur- libri partibu.^ et argumcnto coh»ret.
t>tftuii,copio«unre^ionciu,geiitciuquclevis8i- Po<^ta fuit. Scripsit dc Lycoride sul, fort5
■iai viro nobili committcre ; tamcn eam ami- rlcgi aco cormine, libros quatuor : quo in gcncre
co GsUo credere noii dubitavit. Dio.l.bX» Tibulio et Propcrtio durior fuissc dicitur h
At DOB ita mult6 ^vt, abusuu fortucue am- Quintil. 1. 10. 1. Transtuiit pnctcrca bucolicia
pfitadiae, Thebas ob ti ibuta scditioncm mo- versibiis aliqiiid cx Euphorionc, po^ Chalci-
*Hte, aot expilavit, tx Jinmiano, I. 17. aut dcnsi, ut probamus Ecl. hde 10. 50. el Eel. 5.
fiaidiiQscvertit,exf/icronymo m£iiM:^. Tum 72. Pcrienint omnia. Illas enim sex degiaffg
*>n^bipsiimimpcratorcinniultaintcmprrmi- quacejus noininc circumfenintiir, opus infice-
ivjsctare, prapscrtini iiiter pi>cula. Dio. l. 5^). tiim ct barbarumt plane conittat Maximiani
^mi. Tritt. 2. 445. iStatiiaA ubique sibi pcr Al- cujusdam es.sc, rccentioris ncbuloniv : ubi pne-
I01>tuiiierexit, acta sua pyramidibiihinscripsit. ter crrores in syllabarum qiiantitate bene mul-
^Mmm nQminibiis cum cssct a Valcrio Largo, tOJ«, et incptam minim^que Latinam verborum
'ocio et convictorc oliiii siio, accusatus ; y\u- structtiraiu, acccdit illud pnrtcrca ; qu6d Iti
patui haic GaJlo ob ingratum ct malcvolum iis Gallus scticm se profiteatur, qui lamen fir-
viiiQiini, domo et proviiiciiii xuis iiiterdixit. ina adhuc a*tate dccchsit. tryroMui, Foftiiiw,^^.
^f^titu graviorc sentcntia, imilctatum bouis, Alia itcm fragmcnta, qim ab Aldo Manutfo
^t nilii ignominia notatum eO adcgit, ut sua juiiiorc rcpcrta Vcnctiis ctcdita siint, etsi mi-
s^nuuiuaiorlcmacceracrct. Mortuiimtamcn nua insulsa, tnmen oinuino supposititia esse
^^^UuD lusit Augustusi,ct ob icvcritatem Hcna- evincit Jos. Scnliger in opusculis. In quo pec-
^▼Kcm suain couqiicstus c&t : quod tibisoti cavit ct hoc alteruin Manutius, qu6d Gallum
^^rd,amieitquaienutrellttirasci.Suet.fi6. hunc Comflium, cum Asinio (jallo Pollirniis
Pniit ctatis auuo 40. aut 43. ut iii Hicron. filio confuiidit, delusus a vetcribus grammati-
***•*!*) varic scriptum cst; U. C. 728. aute culis Virgiliansc vita: scriptoribus.
EXTREMUM hunc, Arethusa, niihi concede la- oS^^itemi-
borcm. hi hoc ultiinum opus. Ca-
Paoca meo Gallo, setl qua? leffat ipsa Lycoris, "«"<*» *""* P*^"" vcrsui
* *^ amico meo Gallo, sed quo»
ipsa Lycoris legat.
NOTiE.
1. JSreihuta.] Fonr in insul^ Ortygia, quaj Nympha fuisse amalorcm ; lianc fugicntem,
iidhfe adjacet, et quartam SyracuKane urbis a Dianu conversam cssc iu fontem, eadcmque
partem elBcit. Alpheus autem, Pclojionnesi fuga subtcr mare in Oi tygiaui emcrsisse : Al-
£mjm, postquam in marc deduxit, impcr- pheum, eodcin impctu cousecutum, undas ci
auztajdicitur>ervareaquas,etcoiitinuoIapsu suas dcinde miscuisse. iEn. 3. 692. Hunc
ia (ktyifiom erumperc, per hunc ipsum fon- fontcm invorat Siculum, ut ant^ Sicelidet
Um Arethusam : idque cx co probatur, quM Mutas, ob Thcocrilum Siculum po«tam, Bu-
pcD|ect« in Alphcum in Griccia, pcr os Are- colicorum principein.
Cbaic Ibntis, tn OrtygisL reddantnr. Narrant 2. Qiwj legal, ^r.] Quae lcgat Lycoris, ad
ver6 tabttl», Alpheum fluvium Aretha»» pudorem, qii6dfieGaUo4amdui&mpT«b>ienl,
A P. VIRGILII MARONIS
QDis pottet negsreyersasCannina suDt dicenda: neget quis carmina Gallo?
Galio? SicsalMDorisnonSic tibi, cum fluctus subter labere Sicanos,
confundat suas aqiUtt cum t\ • • «. • ^ j r
ttiis, cam floes subter aiare I^Ofis amara suam non mtermisceat undam. 5
Sicuium. incipe, ceiebre- Incipe, soliicitos Galli dicamus amores,
musanxiumamoremGalii; o^pf, tenera attondent simsB virirulta capellse.
chuncapeiiaedepressis nan- .^ . ,. . ^ . *^,
bus carpunt teneros fru-Non canimus surdis, respondent omma sylvae.
ticcs. Noncantamus sur-Quae ncmora, aut qui vos saltus habuere, puellse
Si'Vi^7 au7qai°.^ Naiades, indigno ci..n Gaflus amore periret ? 1 0
dctinuerc vos, 6 iNymphsrNam neque Parnassi vobis juga, namn^quePindi
Naiades, cum Gallus defi- XJHa moram fecerc, neque Aonia Acninippe,
ceret prc amore indisrno ? ti, * i • •11 * *.• n •
Neque enim ulla culmina 1^?";« «V^'" ^^"."' "^"'? ^^^^ flevere myriC».
Pamassi aut Pindi, nequePinifer illum etiam sola sub nipe jacentem
Ayanippe BcBotica vos rc- Maeualus, et gelidi fleverunt saxa Lycaji. 15
tardaverunt. Illum etiamoi ' °. , a '. .,,
lauri, iiium etiam myrics^tant ct oves circum, nostri nec poenitet lUas:
pioraverunt. Msnaius eti- Nec te poettiteat pccoris, divine poeta :
'^ tdiSl^^y-tVto^lEt formosus oves ad ttamioa pavit Adoui».
▼enint iiium, stratam sub Venit et upilio, tardi venere bubulci :
«feserta rnpe. Ovcsquoque Uvidus bvbema veuit dc glande Menalcas. 20
temnuTn!' NwTu con" Omnes, uude amor iste, rogant, tibi.J* Venit ApoUo •
temnas gregem, 6 divinc Galle, quid insaiiis .f^ inquit: tua cura Lycoris,
po«a: ipsepuicher Adoniitp^j.q^^ uives alium,perq; horrida castra secutaest«
pavit grefipem arca fluvios. «r .* . •• 2« 1 1
Venitquoquccustosovium: Vemt ct agresti capitis Sylvanus honore,
▼enenmt lenti custodes boum, vcnit Menalcas madclactus e ro//cr/{o»ie glandium hybemanim.
Omnes petunt, unde «7 tibi amor ille. Venit Apollo : CtHlle, ait, cur dcsipis ? Lycoris, amica
tua, secuta est alium per nives, et ptT castra horribilia. Venit quof^ue Sylvanus cum rusticSi
corona capitis,
NOTjE.
4. 5i«anof.] Siculi sic dicti sunt, vf?1 a Si- Arradi.-e moiitcs, Fani sacri. ITnde et Ljfceta
cano Cydopis filio; vel k Siranis flispania^ fcsta* cjus iii honorem ibi a pastoribus institu»
populis, illam in insulam translatis. Sic iibi.] ta: (\uk LuptrcaUa Lntinis dicta; inter quos
£rl. 9. 3(>. iiiducta Kuiit ab Kvaiidroi Arcadise re^, o&m
6. Doris.] Oceani et Tethyos filia, Ncreo in Ituliaiu profiigissct.
fratri nuptai ex qua Nfroidea i>cpcnt. Hlc su- 18. Jhhmx.] Filius Cinyr« Cyprjorum
mttur pro amara maris Hqud, qua* dulcibus nf^a, et JVIyrrhx cjusfiliro: quem Vcnus in
Arethusie et Alphei aquis noii adniiscetur. d«liciis habuit. Is dum in Jdaii, montis Cy-
9. QuttnemorayaiUi^t.] Naiades alloqui- prii, ncmore veunrcUir, apri dente percussus
tur po^ta, sive Nymphaj} prsesides fontiumi interitt : a Veiiet*e miiltis lacrymis deflctus.
qiii e ramas>0| Pindo,ct Helicone profliiunt : Hujus roentionera facit poHa, ad Galli soUUi-
easqiie hieropat, qiiud ad solanduni Cialli amo- um : ut is merohierit, ne ipsam quidem amoris
rem non venciint, tnin multis el> advolantibiis. l>eani Veueremi in oniore felicein. Tum
£stque tacita qua^dam ipsius GallireprehensiO| torcs adhibet Dcos : Apollinem, qui DaphneD ;
qu6d studin carminum omiserit, ut ainori va- Pana, qui Syrin|3 ; Sylvanunii qui Cypaiit-
carct. De jyaiadilms, KcL 2. 46. sum amavit , qui oinncs parum feliciter amave-
11 M^amnequePindii^r..] MonsmMace- runt, Daphiie in laurum, Syringe in amndi-
donivi £piri,etThcssalie confinio: unde tri- nem» Cyparisso m arborcm cognonunem,
bus his re^nibus ex a*quo tribuitur. Dicunt tratisformatis.
qnidam cuin in Phocidem et Box>tiam usque 19. VpUio.] Pro opUio : obrevi, inulon-
pertinere : et in Phocide quidem Parnassum ; gum, mctri caiwi, mutato. £t antiqui ope$
in BcDotia ntUeonem, ac dcnique Cithttronem diserci quas posteri orc«.
▼opari. Ccrt6 moutes illi quatuor, licet in 24. Stflvanut.} Deia rpf Sxne : SxnfBsxUm
looga spatia diffusi» tamen feri' contigui sunt, alii syham iuterpretantur, undc sylvarum De-
ct periode Musis dicati. um hunc fecere ; alii/<crem omnium clemento-
12. Jloma .^^unippe.] Boeotise fons, Musis rum» seu quam dicunt Pcripatetici materitm
sarrr, ex Helicone montc, nou procul Thebis, primam, ex qu& omnia coustant. Quare cun-
in Permcssum fiuvium deiluens. Jionia, id est dem esse volunt ciun Pnne, qiii totius nntuns
Bfleottca, ab Aonc Neptuni filio. Nota hk Deusest, utdiximus, £cl. 2.31. vc» enim, est
kiatum voculiuin : .^nia Jiganippe. De my- omne ; et ^kn, omniutn materia. Distinguuntur
ritis. EH. 4. 2, tamen Sylvanus et Pan. G. 1. 17- et 20. A^;rU'
i5. Mtnalas, etj^t^ MttnaluSiei Lsfctcut tihonare.} CoroBiifoliis aj^cstibus.
BUCOLICA. ECL. X. 55
Florentes ferulas et grandia lilia quassans. 25 quatieni feruUs florentettt
Pan Deus Arcadiae venit ,qiiem vidimus ipsi magna liiiR. Venii Pan
Sangnineis ebuli baccis minioqne rubentem. cX^^"u1i'"™b!cIIlK!'^^^
Ecquis erit modus? inquit: ainor non talia curat. minio ct Mngtiineis baccii
Nec lacrymis crudclis amor, nrc CTamina rivis, ^"'*- ?"" ^^.^™'!' ***
I\ec cytiso sattirantur apes, nec fronde capellap. 30 nec duruiamor Jatiaturnr-
Tristis at illc: Tamen cantabitis, Arcades, inquit, fujnechfTiwrivU, nerai>oi
Montibus hajc vesiris: soli cantare periti ?w^;i. "^ ''T"'/*'^^"-
k ji r\ 't.' . 11» ■ • AtUaJliw nuEttui ait: la-
Arcades. Umini tuin quam moiliter ossaquiescant,men, 6 Arcadet, soii docti
Vestrameos olim si fistula dicat ainores! nuiere Arcodes, cancti»
A^ue atiBam ex vobis unus, vestrique fuissem 35 S^lL^^^.-iJdnC:!!" n.u,^
Ant custos grcgis, aut maturne vinitor uvte ! ceut mea oMa, si quondam
Certe sive milii Phyllis, sive csset Amyntas, vc»tm tibia referatmeoi a-
r; . ^ /«i^ •!•» .5 moreg ! et utmani fuisiicm
Seu quicumq; furor (quid tum, si fuscus Amyntas.^uiiusevobi«,autcustosvc*.
Et nicjrc violce sunt, et vaccinia nigra,) tri pocori9,autputatorma'
Mecu.Ti inter saliccs lenta sub vite jaetjret. 40 !V"?™™ raccmorum. Cer-
o _. •! • -ni !!• « "^ A te «ve anmKscm rbyllMla,
berta mihi Phyllis legeret, cantaret Amyntas. mvc Amyntam, seu quem-
Hic gelidi fontes, hic mollia prata, Lycori: ciuiqiic <i/ium;(quidrcfert
Hic nemus, hic ipso tccum consumerer icvo. "1 viX^'Sn?!Jrg,^!e"t vlr'-
Nunc insanus amor duri mc Martis in armis ciiiianigni:)recumberetiY/e
Tela inter media atque ad versos detinct hostes. 45 »»«*<•"»» «"*> ^|c ?«*"<>** »"*
Ti< ^•-/ '. •!• 1 \^^« ter Haliccs. rhvHis coHisr^*-
u procul a patria (nec sit mihi crcdere) tantum rrt mibi flores, Amyntaica-
Mr«t O Lycori, gunt li)c fontes fri^iiliet arocena pratn, et sylvm : \\\c traducerem tt
■anartaleni. Nuur Ntuhu^ araor nif rctiiiut iiiter media tela et infcAtos boKtes, in ai
Mulis. Tu, 6 cradclis, low^tt a patiiii (uTinam licrrct mihi id non rnrderc) solaiine
laatnnimodo
NOT.^:.
25. Feruiot.] Ferula, planta e^ affinis frc- lentium, modiS ad vrnattonem; quasi ad tob«A
QiCido; aijos raulem, lcvisvuiium ct dura cute dcm amoris divcrtirula ct i^inedia coafuf^it :\'
muiuUiiD, senes aMumebaiit in baculos ; nar^ mox in furornn rclap«us, inimedicobilem su-
thcz a quibuMlura dicitur, ftruUt F£N5el- uin f ssc ainorrm profitetur. Dv Phyllide. Ecl.
oiAirr. 3. 7d. De Amyntdf Kd. :!. 35. 0e tacehuii,
S7. Ekuli bactu.] E}>idum, de Pkteblc, ]>!. 2. H.
I>AHE-vroRT,berbaiuit virguhumaflTuiesainbu- 41. .Vunc inwius nmortii-e.'] Scnsns est ;
co, ttu JHreoK, rLX>ER. Il)r, si tibi liben*!, ain)>u «piicti et securl vive-
Jlimooue.] Mioium, rf» rermillont materies n-imis; uiuic proptcrdiiriiieintuam amlra mi-
rft foaaUjs, vcl e propriis vcnis, vfl rx arf^enti srri siiinus. Anior rniin ineus cogit me pne
nri focUnis crui solita : priesertjm in Ilispa- de<())eration<' bellicls periculis caput metun ex-
■iji, cirra fluvium, qiii Mtniut ai>|»el!atur, ponrrr, quM ha vile tibi ac despicatum est.
Minho, (raUrciam a Lu.sitania divid^^ns. I loc 'l'c intrrim Hlicniu amor rapit in regi<»e8 aspe-
colan simulacra Oeonun, Jovis prwcipuA, li- ra.«, alicno tcmpore, difficili itinere.
■rbantiar ; Camillus vultu quoque miniato tri- 4tl. .Vt r xit mihi ercdere.'] Nec liceat mibi,
uiphaviL nec pos&ira. Sic, JK.n. 9. 676. Jktia beila eer-
90. J^eecylito.] Fx-I. 1. 79. Dt .^cadibut nert erat. Honit. Kpod. 17. 25. Aequeesllt'
Ecl. 4. 68. rare tenta xpiritu pnrcordia. ilausu e (jrsBcis
33, Qu^m moiliter Ofsa, 4^-] Superstitios^ fontibiis locutio, apud quos tn si^nificat lieet.
riiRCbant vetrn^sne inoniionira corpora super- Sic Ilomerus Od^-xs. 11. lo7. rM •Swms M v*»n'
Jeclae terne poudcre flnraviiis preinerentur ; raij quemnon lictt trantmittere.
<|iiare levem ct contritum pulvereui feri turou- Tantiim.] TribiM pnrcipu^ modisezplicatur.
lo ioJidriMmt, hac vcrbonun formula : Sit tibi I. Ita ut sit nomrn et referatur ad credere ;
ierra leeis. Utinam liceat non crpderc tantum, id est, rem
38. Atii quicmique ftiror.] Jimorf In quo tantam tamquc indii^naro. II. Ita ut sit adver-
s«pc mnltum demenCiK et furoris est. Et ve- bium, et referatur ad sit ; UtinamWf taxdumi
id ca quae sequuntor, spcciem habentdemeu- utinam lireat tantum, hoc noncredere. Quasi
tissiini amoris. Namque inops consilii, mo- dieat : non peto ut LyrorU non sit perfida*
d6 vota factt pro ci, cujus fastidia expertus sit ita san^ ;.flcd pvtout liccat mihi ton/um-
«ft: Jlktne te frigora Ucdemt, tfc. mod6 ntodo, idnoucrcdcrc. III. Ita ut sit adver-
ad po€sim ct mnsicami mod& ad sylvarum si- bjaro. et reieratur ad scntcaUam n^etiXtt ^icx*
■^
56 P. VIRGILII MARONIS . ^^
nivet Alpium ec giaciem Alpinas, ah dura, nives, et frigora Rheni
Rhcni. Ah ne te vuineret ^f^ gj^g gola vides. Ah te ne friffora Ifledant !
felu ! Ah ne daciet acuta * , ., . ^ , . ^ ,
tibi vulneret dclicatw pe-Ah tibi ne teneras glacies secet aspera plantas:
det! lbo,et caoam fistuialbo, et Chalcidico qusesunt inihiconditaversu 50
.tu^J^n.TeChlcSCarmina pastoris Siculi inodulabor avena.
voetd. Ratume8t,m«mal-Certum cst lu sylvis, interspelaea ferarum,
lepatiinterncmoraetspe-jvialle pali, tenerisque meos incidcre amores
luncas bclluarum, ct mcos 4 , •V \ «n
amorcs inscribcrc teneris Arboribus : crcscent ilJje, crescetis amores.
arboribus -, crescent ille, Interea mixtis lustrabo Mfcnala Nymphis, 55
crc8cetis,Aamores.lntcrci^y^ ^^.^^g yenabor apros: non nic ulla vetabunt
circuibo Maenaluni tnon/cm, ^ . 1-» ■ • '^ .1 • 1 «
cum sociis Nymphis ; aut I? rigora rarthenios canibus circumdare sahus.
persequar fortcs apros ; Jam mihi per rupes videor hicosque sonantes
ri^^^VnlSSI^wIre- libetParthotorqoereCydoniucornu
rarthenii mo}i/i<. Jam fin- Spicula: tanquam hsec sintuostri medicina furoris,
ijo mihi, me vapiri per^^t Deus illc malis hominummitesccre discat. CI
montes et nemora resfman- ▼ t¥ j j • 1 •
tiarjuvatvibrarcarcuPar- J8un ucq; Hamadryades rursum, neccarmma nobis
thico sagittas Crctcnses : Ipsa placcut : ipsae rursum concedite sylvae.
veiutihttc omrwa egsent re- j^Jqq ^h^j^ ^q^^^\ possunt mutare laborcs ;
medium uisanife mcaB, aut _ ^ , ^. . ' «•. tt 1 1 •• ^-
^uan iUc Deus disceretlNec si Ingonbus mediis Uebrumq; bibamus, 65
placart miseriis hominum. JNunc itenim neq: Hamadryades, neq; veniut ipsi nobis arrident :
Valete iterum, mu ipsa ncmora. Nostrs cune nequeunt flectere umurcm, iiciic quidemf si mc-
dii hjemc potaremus aquam llebri ;
NOT^.
iiUAjBes tantummodo nifvset fri^ora, &c. fectus; poetanohili^, Rrd, Juxta Cicerenem,
PrmippKplicatio infirmiori secunda subtilior, ot>scuru8 ; cujus opei a in ilcliciis fuisse Tibe-
tenKfaciliur. rio Ca^ari meinorautur: vx quibus aliqua
4l.A(pinaif ^.] Alpes, excelsi montes, Latinbversibuscxpre^si^st diximushunc Gal-
qui Italiam aGalliaGermaniaquc distermuiant *, lum, Kcl. 6. 72.
ibultis dictse uominibns* provaria regionum, 51. Pattoris SimK] ThfH>criti, po^tac Siculiy
quibiis adjacent, rationc. Sunt enim Jilpet stylo. Non igilur ele^iae fucruut, ut piitat Pro-
niaritinMB, Cotti», Graiar, Poeninie, RhBtic», bus : nof|ue enim ehrgiffi poliicrunt Theocriti
Tridcntine, ^. £x his miilti oriuntur lluvii ; stylo componi; scd aliquid Imcolicis Idyiliis
celebcrrimi, Padus, Ticuius, ct Athcsin, le POf le afliue.
Tetinj t JtdigCt quiin Italiam; lihudauuc, /e 53. Mallepali'] Supi>Ic, quam Lycorida iu
Khosneiqui in Galliam; lUicuus, le /2/ttn, qui postcrumscqui, atqiieitudt*ppriri*.
ia Gcrmaniam, devolvitur. 65. Mtenala.^ Montcni Arcadiip, Ecl.8. 21.
lUicni.'] Fluvii Europe post Dannbium cele- 67. Parthcmo$.] Purthenius itcm Arcadie
berrimi, qui antiquus Gallia; et Gcrmanix ter- mons, ubt virgincs vcuat i solcbaut : uiidc uo-
minus fuit, k fontibus ad ostia. Fontes ejus mcn a ^mfiim rir^co.
duo in Alpibus, apud Kha-tos occidentaics, 69. IJbet ParUiOi i^^.] SpccicK pro gencre,
let Qntotis. Ostiaplurima, quibus in Ocea- arcusParthicusct sa:{:itiii; iHduuia*, pro quoli-
num iufluit. Mirum taiuen e&t tautn fainae bet arcu et quibuslibot su;^i'ttis. Parthi enim
flavium ad mare nou pcrfcrrc nomen. Nam et Cydones artc sagittamii rclebres: JEn.lZ,-
ubi ad arccm Skinkiam, qus caput est iusule 868. Parthiu tire Ci/tlon telum immedicabiU
liatavis, duas divisus est in partcs, Vahalim, et tortU. Ue Parthis, Kcl. 1. ti;^. Cydon uHm
Khcnum, undc6tcorm«iq>pcllatiir; moxvarios fuit in Crcta iusula. Cvniu dixit, proarcu^
deindescii:diturininoresinalveos,quorum mi- comea materia fabrirato.
iiiuio, Rheni permanet nomen ; sed is ad Lug- 62. Jtun neque Hamadryadet.] Xht iis £cl. 2.
duuuin Batavorum, Ijtydent autequam ad Oce- 46. H)c incipit Galhis rciuediurum ct coiisi-
Hiium pervenerit, inter arenas exhauritur. liorum suoruin inauitatein agnu.scerc, scquc a-
60. /60.] Vagabor hiuc atqiic hiuc. Vel, mori victiim tradere.
abibo hinc, deieram castra, et sylvis abditus, (>i'i. Conccdile tylta.] Idem quod antea dix*
carmina niodulabur. CAo/cw uii>s est Eubceae erat: Virite. sytra;. Kcl. 8. 58.
insul», quasChalcisquoqucvocataest. Eubosa 66. i/e^iiin^tie.] Fluvium Thraci» maxi-
^orruBasotia-coiitineutidiciuirolimadliivsbse; mum; hodic AfartM : areiias olim aureajs vol-
ab ea nunc Curipo distincta, tom angiisto, ut ventcm. In .£g»um mare iiifluit : ortus ca
aliquandu poute traiiiiiuissus fuerit. Fx iWk Khodopc uionte, qui cum HaRnii pars quibus-
insul^ oriundus Euphorion, Antiocho Ma^pio dam videatur, ab iis idcirco dicitur Hebnit et^
b/ris regi percUarui, ejusque bibliothecic prK- Hcmo profluere.
BUCOUCA. ECL. X.
Sidiaiuasque iiives hyemis subeainus aquos^ : '■ '°f'"
Nec (i, cum tnoriens alti llber aret in i^mo, °''^»/n
j£thii^um versemos oves sub sidere Cancri. aici Jttb
Onmia viiicit amor ; et nos cedamus amori. c«ncH, ciim jnJimtu eor-
H«c sat ent, Divte, vestrum cecinisse poetam, 70 „0 eiceki. AmoT lup*-
DDDiKdet, et graciti fiscellam texit bibisco, r" omiu»; •»■ quoqa*
Pierides : voi hxc facietis maxima Gallo : ^J^"""* 'T^; » ^"'
ballo, CDjns amor tantum mibi crescit in horas, pofuuocuiiaviiwinBcw^.
Quaatiim vere novo viridis se subjicit alnus. ""''"■ ««leiido, « coDfid-
SDrgaiDus: soiet esse graviBcaniantibusumbra: 76^„y[!^^|^'^^*,''^'^
Joniperi gravis umbra: nocent et frugibus umbrK. rujeanf ur ObIIo nuiina;
Ite domom saturee, venit Hesperus, ite capellie. '''"''' "f» 1""? T™*
* * ' meui lanlum cmcit iid^-
!■> horu. otiuilan dIhu Tirni* AttoUit h iiwunte nrc. Surguaui : umbn lolAt «te ooiia
prKterlimgue doiU iM umbra JuDipcri ; umijrc quoque Docent rnigibui. lUj
A caiwUa MluratK ; Vrtpct iiiumiict.
VapHoM «rgo liA" Ci' "'i divn. yi'i iropic» inDtan noceivtiuicnilbiupoueprapterfrigiu.
Caaoi; (tdopicum iim '"im i{ii..i inrrldJ, Unde quidain li-^niniii(fanlifrui,aaimntim-
eajn tCTBiBoi nt *d •epleDliioDeiD. C*i- lihM. De Uoftre, £d. S. 80.
<cr ■§>« art io e& pvte cali, quani ubi
FINIS BUCOUCORUM.
58
ARGUMENTUM IN GEORGICA.
OEORGICORUlVf nomen^ d rEvpyo;, agricola : hoc atiiem a ytCta^ vd
yw terra, et f pyor opus. Traduntur hoe opere pracepta de agricuUurd^
quatuor libris. i. Dearatione. IL Deplantatione. IIL Depastione
cultuqae pecorum, IV, De apihus et metlatione, Eaque ontnia naturtt
accommodantur Italici soli^ prcesertimque Veneti^ in quo Mantuafuit,
Ducem in eo genere secutus est Virgilius Hesiodum Ascraum ex Baotid^
de quo diximus EcL 6. 70. Cujus liorum^ inscriptum ipy» w\ niMfeu^ opera
ct dies, longc et copia et elegantid superavit, Cceptum est opus anno ctr-
dter U. C 717. Virgilii 32 aut 33. et septennio perpolitum.
McRcenas^ cui Georgica inscripta sunt, primos in Octaviani graiid ^e-
nuit cum Agrippd gradus, Genere Tuscus, ex antiquis Etruria regibus :
quorum posteri, post multas gentis cladesy Romanam in civitatem aamissi^
tque^tri dignitate vixerunt. Eruditos complexus est, imprimis Virgilium
et Horatium ; adeo parum cupiduSy ut qut cateris magtstratibus imperor
haty ipse equestri ordine, et urbis atque Italitt prafecturd contentus vixe-
rit. Adhibitus ab Octaviano cum Jlgf^^d in eonsilium de imperio depo-
nendo, retinendum persuasit, Seeta Epieureut fuit^ in vestttu^ incesiUy
supeUectiliy conviviisy ipsdque dietionef mollior ac remissior. Scripsit
Prometheum et Octaviam tragadiasj earminum libros decem: solutA ora-
tione commentarios de rebus ao Augusto gestisj item de animalihus etgem"
mis dialogos : omnia periere. Decessit anno U. C, 746. C Martio
Censorino et C, Asinto Gallo Coss. Triplex est apud eruditosj de ejus
nomine.y coniroversia, L Quodnam ipsius nomen fuerit ^ Lambinus in
yipsaniam gentem inducity sed eum confundit cum Agrippdy cujus certe
fentile nomen hocfuit: Paulus Manutius in Cinciam : Glandorpius in
[eliam : Muretus in Aquiliara: omnes aut levibus autfalsis conjecturis c
Maxima et optima parsj Tumebus, Lipsiusj fyc, in Cilniam, qua gens
eratAretinaurbisinEtrurid, IL Unde cognomen Meecen^ixsr Insulse
deducit Becnuinnus ab ejus moribus, quod esset /xij «mvo^, non communis ;
aut H '^»^) non novus : nam et Grceci nunquam negativis nominibuM,
fi»?, sed privativum « prt^gunt, et Varro, l, 7. de £, L, a loco dictvm
testatur, Est igitur a Mediterraneo quodam Etruria oppidulo, C^ese^
na vicino, qud tn ord Plinius vina Casenatia simul et Mcecenatia com*
mendat, lib, 24. 6. ///. Quomodo prima et media cognominis syUaba
pingenda sit9 Certe media^ per e longum; quia Grace vulgoper n Z^pi-
tur. Prima vel per aevdosi quia in vetertbus cod, utroque modo r&^
ritur; per se frequentHis. Igitur nomen integrum fuit^ CAIUS CIL*
NIUS MiECENAS.
e»
R VIRGILlI MARONIS
J>
GEORGICON
AD
y ib. CIIJVIUM M^CENATEM.
LIBER I.
ARGUMEJrrUM,
COJfTDfBT hU liber proporiHanan toHut operit ejtuque dhuionem quadruplieem. Tum te-
f MifMr rrrnniiii inrnrriftn, ipfnfijii(Tf rwiiem prauukni ret| quosijiter Octaoiano CaaariloevM
fiiftiiifiii; «ofo aani iliit temporibiu adtUationit exemplo; quo deinde iMcaniu in PhartaHd,
ti SUimt m Thebaidei ad taudem Meronit et Domttiani immodettiut oAuti tunt, Atque htee
eroirdia eemprehendtmhtr. Uifer verd ipte tex habei partet. I. MuUiplicem agri colendi ro-
fiamemf paia variam ejut Jfaturam. II. AsrrieuUurtt origmtm. III. Agrieolarum inttru'
metUa. JV. Rutiieorumoperumtempora. V. Tempetiatumprofcnostica. VI. Digrettionem
nd vmia prodigia, quce cttdem JuHi Ckttarit aut praxetteruni, aut mbtecuta tuni. Denique,
EpUogi heo, Deotvro ineolumitate Octarianif ct pro talute poputi Romani precatur. Tamen
€x ii», alionanque ri6ronim prticeptit, non pauca obtolerete, contrario utu potieriorum iempo»
' imprimit ;' qwe muUa, ut artibut cteterit, ita huic quoquc addidere.
QmD faciat Isetas segctes : quo sidere terram intkrpiietatio.
Vertcre, Maecenas, ulmisque adjungere vites, bere ddnccp^; qu^m «i
Conveniat: quse cura boum, qui cultus habendo efficiat messes copiosas;
Sitpecori: atque apibus quantJ*texpen^tiaparcis:*i"f<«™P*»feoporte»j,wiuro
-««• • /* . .* Zy A i ^»7^ j- r tcllurrm, et vites allinure
Hinc canere nicipiam. Vos, o clariftsima mundi o^^.^ qu»«7curaboum;
^jMt diiiniitia sit neeettaria, ut habcatur pccus : et quanta industria, ut olantur apes fru*
gales : Otos sidera mnndi splendidissima,
1. ^eidjaeiai.'] Quatuor his ▼cnibus di« berumetCcTeremappellati0undilumiua,auai-
stingaitar cultura qiiadraplex, teme, arbonm, que ductores. Vel quia prcsidcs et repertores
^eeonaw, apum .* quae singul» singulis libris habentur nessis et vindemie, qiue pnecipue
exjrffcaiiUir : cstquc paititio totius operis. sunt anni partes, et praecipua mundi omamen*
8. ^Hi rullics htwendo, 4^.] Ibi supprimi- ta, unde cibus hominum et potus existit. Vel
tnr, apius, par, neeettariat, aut aliquid simik, quia per eos Lunam et Solcm significat. £c
quoddotivum re^t; ut apud Cicer. ad Att. rti'6 PnetextatusapudMacrob.l. l.c. 18. fus4
]. 13. Ep. 10. Sotvendo non erat. Apud Plin. probat So/cm, non Liberuin et Dionysiumdun*
Kadix ett vetctiuio. # Uixat ; scd et Jovero, ct Mnrtem, et Mercuri-
4. ApUnu quaniat {nr.] Prctor interprcta- um, ct Hcrculera ipsum cssc ; IMferum ver6
tionem jam traditam afleni potest ha^c altcra : dici, qu6d /i6<r^ ra^e/ur. LunntTi item addit
Dicam quse sit apum exp^-rientia, pnidontia, ipsnm esse Ccrcrem : Cujus norocn aliqui de-
isi^ntum, arsqiMSJam; non u»a quidnm coin- ducuiit i creandoj quod ad rcrum productio*
(larafa, srd inrenila. ncm plurimum valeat. De LiterO: lyd. 1.1A«
5. Ciarimmo munJi hmina. tibir.^t.'] IJ- De Cerertj EcJ. 6. 79
0 .
60 P. VIRGILU MARONIS
V
(pis prssidetis anno cur- Luniina, labentem ccelo quse ducitis annuiD^ ^
renti per cceium: Bacchc, Liber et alma Cercs ; vestro si munere tellus
et Ceres nutrtx nonunum : ^, . . • i j ^ -^ • ^a
■i hominet vestro benefido Chaomam pmguj glandem mutavit arista,
rciiquerunt giaode» Dido- Poculaque inveotis Acheloia miscuit uvis :
nsa5 pro frumento pingui, gj agrestam prffisentia numina Fauni, 10
etmiscuerunt aquam Acne- — . °i r« T , -rw i H
loi eum vino rcpcrto : £t i^ erte simul h aumque pedem Dryadesquc puellae :
vos 6 Fauni, Dii propitii Muncra vcstra cauo. Tuque 6, cui prima fre-
nisticis: adeste 6 Fauni, mpntPm
imii cum Dryadibus Nym- _ meniem
phis. Canto vestra dona. T udit equum magno tellus percussa tridenti,
Et tu, cui teira adhue re- Neptune : et cultor nemorum, cui pincniia Caese
cens produzit equum ferq- m ■ ^ ••*j^j^«' •«•
cem, icta magno tridente, Tcr centum nivei tondent dumeta juvenci : 15
6 Neptune : et tu qui coiu- Ipse uemus Hnquens patrium, saltusque Lycsei,
isti fora syhrestria, cui tre- ^^ ^^^^j^ ^^ ^^^ g5 ^j^j M^nala CUrw,
centi boves candidi car- *,.Arwi /. i ■»»•
puntfrutices fertiies intuUn Adsis o regeaec favens: oleaeque Minerva
C«iE : Tu ipse, 6 Pan Te- Inventrix, uncique puer monstrator aratri :
^^M^;:'::^™.™^»:! Et teueram abradiceferens.Sylvane, cupressum : 20
topropitius, rolinqucns ne- Diiq; Dco^q; omucs, studium quibus arva tueri,
mus pntri» et syivas Ly- Quique novas alitis nonnullo semiiie frufres,
em. Et tUy 6 Fallas rcper- ^ * o *
trix olivse. £t tUj 6 puer auctor unci aratrit Et /u, 6 Sylvane, portans k radice teneram
cupressum : £t rost 6 Dii, et Deie omnesi qui habttis curam protegeudi agros ; seu qui sui-
tentatis novas frugcs oliquo scmiue :
NOTiE.
8, 9. Chaoniam glandem, i^t. »^chehfapo- post laniatum k canibus Actfeonem filium, ob
€yiai fye.'] Spccics pro generibus : primi cuim visam in lavacro Dianam. Is Apollinis filhis
huminum glandc ad pastum, aqul, ad potum fuit cx Cyrenc, filia Penci Tliessoli» fluminis :
nti sunt. Celebris autem fuit inter sylvas rivalis Orphci in amore Eurydiccs : apum et
frlandiferas Dodonaea, in Epiro sive Chaoni^ : mellis usum invpnit, lartisquc coagulum : unde
dequa£cl. 9. 13. Sicut inter fliivios Achclous hic iuvocatur. Plura vide, G. 4. 317.
in VEtolia *, sive quia primus ^ terra crupit, sive 17. Tuatitibii ^.] Scnsus est : si curas
quia ejus in rip& primK viueae stmt roiisitar, ab Mienalum, Lyc&;uni, et rcliquos Arcadioe tuie
Oeneo /LtuliA rc^e, qui ex tiva li Stai>hylo montcs, ct sylvav, loca illu uunc relinquc, ut
pastore suo reperta liquorem exprcssiim, Li- mihide repastoritiaetarborcadiccntipnesens
bcro patri, apiid se tum divcrsunti, cum ubtu- adsis : his cnim locis et honorifici» et utilis crit
lisset, ab co coleud» vitis accepit modiim. scrmo incus. De Paney Ec\.2. 'S\.
10. Fauni.'\ la lurgumcuto £cl. 6. Drtfodes.] 18. Te^eae.] Non Tejfa:e, ut quidam legunt.
Ecl. 2. 46. Constat ciiini Tefiiea urbs Arcadie» Pani sa-
12. Prima teUvs.] Vcl recens formata, cra, brevil>us syllaltis Tiyi« ; unde adjectJTum
▼cl litoralis, qiio modo G. 2. 44. Primi lege Tef^taus.
litoris oram. Vi;l Attica, quia Athenicnses ho- 19. Unrique puery ^r.] Vel Osiris, apud JEr
minum sc primos et autiquii»iinos esse jacta- gyptios aratri iiivcntor ; vel potius Triptole-
bant. mus, Cciei, Eleusintr iirbis iu Attica regis, fili-
14. Jfeptune.] Fuit Opis ct Satumi filiu.4, Jo- us ; quem adhuc ptu>riini nutrivit Cercs, aiNid
vis et Ilutonis frater, cui in immdi divisione pntreniexccplahospiiio, dwinProseipiiiaiu iu-
maris imperium olitigit. Uxorein linbuit Am- <{uircrct ; cum (lcindc &^raiidiorcm factum agri-
phitriten Nerci vel Oceani filiam. Kquos do- culturam cdocuit ; iniposituinque suo currui,
rouisse primis dicitur : unde fabulantur poOtar, <|ucm aiati serpentcs trahebant, misit pcr to-
c^m lis inter eum et Minervain orta <»6Ct de tum orbi*m, ut usuni frunientorum hominibm
tribucndo Athenb nomine, |)la<niisset<iue Diis, indicaret. Klnusini iucola*, bcueficii mcmorcsf
ut ejus uomine civitas appcllaretur, qui munus Ccrcri, sacra iiistitucrunt.
hominibus utilius <ledisset : Neptunum, percus- 20. Splvanef cvpressum.] Ob mf moriam
KO litore eqiium, bellicum animal, produxisse ; CyparLisi pucri ; qui Sylvano, aut juxta
Minervam, ha.sta impacta olivam, pacisinsig- alios Apolloni dilectus, cihn ex dolore occisc
lie, procnreftssc : victoriamqiie Minerv» fuisse u sc per crrorcm <-er\'a;, qiiam haliebat in deli-
adjudicatain. Neptuni insignc tridensy ob riis, extabiu4sct ; ali amatore Deo in cupres-
tres orbis antiqui partes, qu» mari ambimitiir. ft>uui arborem est conversus. Dc Sj/lvaiMf
Hoc loco invo<ratur, non <|ui<1cm ut maris £cl. I(». 24.
DeuK ; sed ut e<[Uorum auctor, dc quibus libro 22. Quique norafaJilif.isf.] Senxus est , vel
3. Biulta <iic«uda sunt. qui jacta ab liominibuf; fi iie^im semina, occuho
Ccr^.] Ch», insula maris Egfci, Cycladum quodaiu scmiiic. pluviu, rore, aliti.^; juxta Ser-
tj qttaun, reJictis TMbis, occupavit Aristaetu, vium : vcl qui novas frugc^, novo &li*|uo iuventa
GEORGICA. LIB. I. 61
^mqoesatis largmn coelo demittitis imbrem. sniquieffimdiiis^ccelopla.
uq; adeOf qnem mox quse sint habitura Deorum ^'"^ copiosam in legctet.
Concilia, incertam est, urbisne inviscre, CjBsar, 25 J^ ^l^Ztt^^
Terraromque velis curam : et te maximus orbis copttn Deorum deinde ac-
Aiictorem frugum. tempestatumque potentem ccpturi lint; an veiis pcr-
* . ...*^ A^ ^ "^ hijitrarc urbes, ct tutnpere
Acapiat, ciDgens mav^rna tcmpora myrto : airam terrannn ; an totui
Aq deits immensi venias maris, ac tua nautoe «^rbis o^ioscat te parentem
Numiqa sola colaut : tibi sor\ iat uliima Tlmle, 30 ^'«^fi^»"' «* rectorem tem-
rn .1. m i •• i. ponim, coronairt tuum ca-
leque Sioi genennn letliys cmat omnibus nndis. put myrto matris tus; an
Anne novum tardis sidus te mensibus addas, evadas Dcus vasti aKiuoria,
Qua locus Erigonen inter, Chelasque sequenlcs l^^-^^I^.^S *"^
randitur: ipse tibijam bracliia contrahit ardens Thuie uitima wu/orumpa-
Scorpius, et coeli justa plus parte reliquit* 35 ^^^} '» *^' '^''^y* tccomparet
/v .J .1 ./"^ "^ * ^ rr% smi ccncruni omnibus a-
Ituicquid eris (nam te nec sperent Tartara regcm, q„i..^ An ver^teadjun^
fKoii novum astrum pigris mensibus, qua patet xpatiiim intor Vir^inem et brachia Scorph t/-
•nieqaeotia. Ipse Scorpius ardens jam constringit pro ic brachiai ct cessit tibi de coelo plut
fviMjiistaa partcm. Quicumque Dcus eris (nam iieque infcri f>pereiit te sibi reg^emi
mijE.
T
if«iv,producitifl; juxta Cerdanum. Vcl qui 32. Tardis tt me.nsibiu addax.] iflstivis men-
sujtilit fru^ain species conscrvatis ; relicto sibus siiccedas in locum Librcc inter Vireinem
KiBpcr aliquo semine, in conscquentem an- et Scorfiiwn ; id cst} in mensem Septembrem.
^aiperstite,qnorenoventur. LefptN. Hein- 7Vir</M vocat menses «estivos, quia dies men-
*M^f 'istiu//e jem«ne; et xensus hic esse potci«t ; sium iilorum lon|pores sunt, et mora solis ia
^nonafruges produxistis primum sine uUo horisontc diutuniior. Unde menses ipsi, quan-
'^i^. quam reips& non pig^iores CKtcris ; tamen ho-*
^ &V6ufie inritcre, ^■t.] Midti wrbis ag^- miuibus, qui dic prsesertim iuter sc agunt, loo*
"P^nnt in genhivo casu. Scd vix puto Latiu^ giores dici possunt. Addc qu6d civili dimensione,
^inritere ewram vrbit ; et pneterea Probus dias quilibct duodecim in horas dividitur ab or-
ysleriastpodGellium,!. 13. sSd.ut^s essevult tii Solis ad occasum; nox itcm duodecim in
■ tccmativo casu, pro urbes ; et utrumqiie fu- horas, ab occasu Solis ad ortum. Unde fit, ut
Mseoliiii in uiu ; ut turrim et lurrem. Uude lestivae hora* pcr dicm hvbornis inult6 sint lon-
^ PfnuiiMiiie legitur urbeit, ancipiti pronun- pores, per uocteni breviores ; contri hyeme,
^^*"^*^- Ig^tur urbes vel urbis in accusativo dium«c brevcs, noctumie longiorcs. Sic Mar-
H^^Pioilioc seosu : an velit euram terrarum, et tialis £p. 1. 12. 1. Hora nec a^siiva est, id est,
^istrt urbes. Quod no barban^ dictnm cui- lon^a. £t Plaut. in Pseud. Scf nk ult. Credo
^||D Tideatur, firmabitur hac Horatii locutione etfuuiem poteste te, scelut, Massici montis uber-
Pj^|i«iBiiU, Od. I. 1.2. 4i». Hlc mogTu» ;»o/ttw rfuios quat-aorfructtu ebibere in, unA hord. P.
"^JjyAof, Atfi amet diripater ntque princcps. Hybcrnd addito, id cst, bre>'i. Martinas ex
«8. McUertid mi^to.] Dirata Veneri, matri llalleio se collectum habere afHrmut, qu6d sig-
■^^ ; onde gcnus ducis, £cl. 9. 46. Dc myr- na, l^o, Virgo, Libra, Scorpio, in ascensu co^-
*>^'2.54. terist signis vuut tardiora ; uiide seiisus po0ta
^^Thde.] Tcrrarum ultima qitas antiqui mclii^s cxplicori potest. Vid. Martin.
|^^iu,et maximeseptentrionalis versiks oc- 33. ITr/gonen.] Icari filiam, que casum pa-
^^^Btein. Ortelius putat essc tractuni ilhim trisjutemulcntapastoruni Atticorumturb& oc-
JT^^^Cfie, quem incolas Tilemark appcllant. cisi, tam graviter tulit, iit luqueo sibi vitam
Sl^wmi Schdlandius insulas Oceani Caledo- ademcrit. Ob pietatcm a Diis in ccDlum transla*
"*>*>fa<litione regis Daniie; qiias naut» di- ta, et Firgodicta. Itallyginus. Quamquamalii
^"^ Thflensel. Caiteri Jsiavdiam, ejusdem di- siguumiliud Astrvampiitant,de quti Kcl. 4. 6.
**^ Baiinu: Borealem imiuliun ; ubi roous cst Chclasquc sequentes.] Veteres d iu Libram sig-
"^pcrpetua opertuA, flainmis iRstiianH. num Ignoravcnnit, medkim intcr Virgincm ct
^* 7^hift emat.] Tethys, Erl. 4. 32. Alliisiim Srorptum : undc Chctas, id e>it, forfices et bra-
9^ Servius Danielis ad ritus Rcmianos, jux- rhia Scorpii, dicit po<Ma post Virginein scqiiL
^ Ttts conjugia tribus ncl>aiit niodis ; usn, far- Itaque Li6rA: loco, Scorpium in scxaginta divi-
J^iitcoeinptionc: usu, ctim aliquo temporc si- dcbant gradiis. Ovid. M. 2. 198. Forrigit in
^jogcs fnerant ; farre, ciim per Flami- spatium sifniorum membra duoram.
^ IMalem aut Pontifrccm. i-parso farrc slvc :i6. Jiutd ctr.li, 4*c.J Cedit tibi ex eft parte,
"^•alsa, conjun^ebantur: cocmptioiic, ciim qunm liRrteuus plusquam ju.stam acsibi dcbi-
*^*^(ertii verboruin formula iutcn*og:ibaiit ; tam obtiuuit. Vel, Cedit tlbi plusquam justam
^iDalierem ; an tUn malerfamilias esse vcUet : rorli ]>urtem ; id cst, plusquam opus sit, ut com-
J^ Hnnn, vtrism tibi pni(rfamHiaa cwe rrl- mode scdcas ; nempc locutn Librie. Isqiie looA
^^i W. ' (Vtaviuuo aitsif>pnatur. c\ Jos. SciVvetn iMsAft,
0*
63 P. VIRGIUI MARONIS
fteque tam intflutcupiditas Nec tibi regnaadi veniat tam dira cupido :
regnmndi vcnitt tibi: EuiQ^amvis Elvsios miretur Grffcia campos,
GraBda adnuretur campos rs . «^ . _ ' ' .
£^8ios^ttiProterpinanonlNec repetita sequi curet rroserpma matrem)
curet aequi matrem, kmd Da facilem cursum, atque audacibus annue cceptis :
kf(?Sll^ wSSL^^ Ignarosque viae mecum miseratus ag^restes 41
bu8 ; et inpredere mecum Ingredere, et votis jam nunc assuesce vocari.
viam, miseratusnuticosin-yere novo, G^lidus canis cum montibus humor
loos ▼uBf et jam nunc ai- T . . ''i^ , ^ . , , . .
tueice invocari per vou. Liiquitur, et Zephyro putris se gleba resolvit.;
PrincipioverifycomliumorDepresso uicipiat jam tum mihi taurus aratro Ai
t^^^M^^^ml}^^^^^^^^ ^^ ^^^^ attritus splendescerc vomer.
dissoWitur Zephvro : tunc Hla seges demum votis respondet avari
statim aratro a//a impresso Agricolae, bis qu8B solem, bis frigora sensit :
«TtviiS^sil^o^ri!^ ruperunt horrea messcs.
fuigere. lUa tandem se^ At pri6s ignotum ferro quam scindimus aDquor,
compiet desideria cupidi a- Ventos et variuni coeli pra?discere morem ji 1
gricoltt, qijue bis «ttotem, ^ . , f ■ i . ■
et bis hyemem passa est : ^ura sit, ac patTios cultusque habitusque locorum :
ampiiKsun» roesses iiiius Et quid quseque ferat regio, et quid quaeque recuset.
§a'^Zr'::^m«T-Hi«^ «g«««. imc venlunt felicius uv«:
ro campum incognitum ; Arborei foetus alibi, atque injussa virescunt 55
ciirasitprjendsse vento8,et Graniina. Nonne vides, croceus ut Tmolus odores,
S^;S::'^\u™m ;X l^^l^ «ittit ebur, moUes sua thura Sab«i?
ramque terrarum . ct qiiid At Chalybes uudi ferrum, virosaque Pontus - ^
unaqu»qucrcgioi,roiiucat,Castorea, Eliadum palmas Epirus equarum.^
et quid unaquiequc ncg-ot. ' *^ ^ .^
IDc segctcs nasciuitur fertilius, ill)c vitcs : alibi fructus arborum, et heri>te sponte vircnt. Non*
ne vides, quemodmoilum Tmolus mittit ad nos crocum odoratum, India cbur, dclicati Sabsi
suum thusP At nudi Chalybes mittunt fcrruni, et Foutus gravcoleutescastorum testiculos,
Epiius optimas cquarum Olyiupicorum.
NOTiE.
quin natus est principio Librce, scilicet 9. Knl. ad occidcntem Indo fluvio, ad oricntcm S«ro
Octob. De TartarOf G. 4. 482. l>e Elysiis item iluvio, ad mcridicm Occano Indico termi-
tampit, J£n. 6. 638. nata ; ad scptentrionem Emodis raontibus, quas
30. Proserpinc.] Jovis et Cereris filia, h, Tauri pars est, aScythiaseparata: Gan^flu-
Phitoae rapta, a matrc diu qua?sita,et repcrta, vio in duas divifta partes : re^nis Uodie plttrimif
impetravit a Jove, ut quotannis sex mcnsibus distincta. Kicphantos alit Libycis mult6 ma-
apud superos, sex apud inferos degeret. Ait jorcs, undc cbur, qui dens est JElephantinus,
tamen poCta sic eam Elysii delicits capi, ut pa- in India cclcbrc.
rdm superoB curet Tfiura Saboii.] Arabia: Felicispopuli : moOes
43. yere, ^.J I. PARS. Dc agri coUndi va- dicti, vel proptcr a<^ris cJemcntiam, ^'el propter
ridrotiane. Cujns I. Prseceptum cst, i>ej>rund odorum copiam. Eonim enim divitiae lialnamo,
^raiione. De Zefhyro, EicX. 5. 6. caititl, myrrha, cinnaniomo, tiiurc prtesertim
48. Bit ftue tolcm, 4^.] J^ovalt, sivc rer- constniit, quod ex arbusculis instar lacrynue
nuium iiiteUi|;it, agnun scilicct qtii primo cere guttatim fluit. Apud eos cx Plinio 1 12. 17. Aoa
mdu», iA est, aratus, tota quiescit testate ; tura alia ligni genera in usu sunt quitm odaraia : d-
sub finem autumni, sive vcris conscquentis ini- bosque coqunni tiiuris lignoy alii myrrhte.
IfOf sementi paratur ; ac deinde secundasestate 68. Chalybes nudifcrrum.] Natio,velPontica,
fructwn iiert j unde bis aestatem, et bishycmem ad Thcrmodontcm tluvium cx Strabonc: vcl
patitur. Hispanica, ad Chalybem fluviuni ex JustiiM».
60. Atprius, ^.1 U. Prseccpttun. De cog- fcrri fodiuiscelehrata;uudcc/ui/j^[>«dictume8t,
WtteendA soli naturd. «Sgtior.] Terram, pro- puriissimum optimeque tcra))eratum f<'rrum.
prie cst qiuDllbet planities sequa, Mn. 2. 78U. 69. Caslorea.] Castor siveilbcr,canisest Poa-
66. Tmolus o<2ore«.] Mons Phrygise magn», ticus : ita dictus, quod in Ponto frcqucntissimus-.
in confinio Lydiae ; vtni fcrax, juxta Virgil. G. huju:» tcsticuli nie<iicos in usun expctuntur:
9. 96. item croci, juxta Solinum c. 63. Unde idcc>quc ubi se rcquiri sentit, ut vita: consulat,
per croceos odores aliqui vinum inteUigunt odo- eos nvellit morsu, et venatoribus permittit.
ris crocei : alii melius, croctmi ipsiun, le ta- Quod tamen inerit(> plerique falsium existimairt.
/hpi, SAFFRoir. Cojt/orea suntcnstoristesticuli. FiroM dicuntur
J/. /nd/a miUii ebiKr.] Asiiiregioampli«sim«i, >i*] ^ ririutt , tpjia ud medicamentaadhibeatur-
GEORGICA UB. I. 6^
ContinQo has leges «ternaque foedera certis OONatimlmpofaiccertitiocii
Imposiiit natura locis, quo tempore primum ^!iJf.***' **.. ^*"^ J^^
Deuctuon vacuum lapides jactavit m orbem: tempoK, quo Oeuaaion
Unde homines nati, durum genus. Ergo age, terrse projcdt swca in miydura
Pingue«.ium primi. extemplo amensilm» anni ^^^^JjS^JTLZ^
Fortes mvertant taun: glebasque jacentes G5^mis. £ia i^itur, tta-
Pulverulenta COquat maturiS SoiibuS aestas. tim 4 primi mcn«ibu» anni,
At si non fucrit tellus foecunda, sub ipsum tcrr«j*puStiSS.T St" wtS
Arctunim tenui sat erit suspendere sulco: siccatorreat ^ebas inertes
Iffic officiant la?tis ne frugibus herba? ; vchementi Sole. Scd si ter.
wn ., . 1.1. ranonsit pmc:uu, sufficiet
Hk, stenlem esiguus iie deserathumor arenam. effmperstrmgcrelevisuico,
Altemis idem tonsas cessarc novales, 71 circaortumArcturi: iniUi
Et «g^m patiere situ durescerc camEUjn. ' 'ZHirfJS^kH^;
Aut ibi flava 8£3S^,fnutato sidere farra; in hac, ne modicus humor
Unde priiis Isetum siliquaquassantelegumen, •^*^^^** infcEcundam tcr-
Ant tenues fortus viciw, tristisque lupini 75 S^alir*ie'.SiSlTeTukrs!
Sustoleris fragilcs calanios, sylvamque sonantem. cantaitcmis amui,et xu a-
Urit enim lini campum seges, urit aveno? : ^\ '""*"'• "^»"*»*** ®****
iT , r i_ /• vei taUem converso anno
tlnim Lethseo perfusa papavera somno. seminabis frumentaisven-
Sedtamen alternis facilis labor: arida tantum uainic,uiidccollegcrisan-
ttk copiosa legumina foUi-
cslit itrepentibus, aiit parva grana viciv, aut tcnues stipulas et manipulos crepitantcs lupini
uatrl Nun seges lini cxsiccat afrrum, exsiccat quotiue Kgti avcns», exslccant papavera coa-
diiuu ««"«fi"»" obUviosuro. Attnmeu altemis aimit facUe erit ea ttrtre :
NOT-ffi.
^irintf, quodmcdiesi^ificationisvocabu- sasmajoris: unde nomen habet ab if»J»$
^ Ht, ot pif^M ; et raod5 bonam, modo ursa ct ifa, cmtda: pluvias tempesutesque
^l^^iuB in partem sumitur : in bonam apud Sta- portendit ortu ct occasu suo. Monet VirgiUus,
tiamSvir. 1. 1.4. lo4. Omne btnigne tirusj odo' ut stcriUs tcrra ievitcr aretur sub ejiisexortum
"/<ni ^rafrum 7uo</ doc/uj tn arrtt, 4^.] inma- cotmicttm ; qui contingit, juxta CohuneUam»
^pMtim apud reliquos. Hk ilaquc gravcm circa5. Scptembris: juxta Plinium, circa 12.
^^"nm significat, qualis Iriboitur a PUnio cas- ejuKdem mensis. Nnnc tamen mult6 tardi4S|
loni*. uempe non nisi initio Octobris. Exoriri autem
^- Eliaittmpalmat Epinu eauanm.'] Epi' stella dicitur comie^t cum ascendit supra hori-
^ ^ regnum, sita iutcr lonium mare, Eontem nostrum oricntalem, eodem momento,
'^^csatliam, Maccdoniam, et Achouam : dicta qno Sol ipse.
fftwdsM, Albania inferior, equorum ferax. 71. AUtmU idem, 4^.] ni. Frcceptum in-
^> me EUa, regio Pcloponnesi maritima^n- culcat, De novaiione agronuih sive a//erndcessa-
^ Achuam, Mcsficuiam, et Arcadiam. Cujus fione. Qu£e Icx, si propter soU angustias servari
^^ pnBctpo» Elii, ad Peneum ; etO/ymnia in non posset : monet ne continuis annis frumeata
^Rueo, ad Alphcum fluvium, Jovis Oljrm- serant ; sed altemis frumentaet legumina tevi-
pi (eiBplo, lodisque memorata, de quibus G. 3. ora : quaUs vicia, aut lupinus. ConsuUttamen,
V. fniarum dixtt, qui cas aliqui putant equis ut k lino, et avciiSL, et papavcribus ibi scren^
•^yoociorcs. Paimat cquarum } id est, cquas abstineant, nisi agri copiosi stercoratione rc-
^nces in Olympico cursu : qiio roodo ^n. 6. parentnr^
^; Mmc terlia palma Diorett id cst, Diores 73. JFVirra.] Far purissimom et optimum
^^^victor. frumenti genus.
^tktiaiHon.'] Ecl. 6. 41. 74. SUiqud quattante legumen.] SiliquS, fol-
^jPrimfs a memibut anni.] JanuarSo,ct Fe- licuUs involucrumseminis. ^uastante.] .4ctiv^|
*'*'*'H>. Nec obstat, quod prci*epit prids, Fie- pro quattatd, niminim k veuto, cujus impulsu
^ *i«i<». Sic enim ColumeUa, I. 9. 2. J^eque siliquse crepitant. Sic /Cn. 1.236. ro/rfn/Yfrtis
^ttritprineipiumtieobttrvare rutlieut de* annit, pro voluHs. Ltgumen.] Fruges, quss
^ipmadmodumattrologus:tedaliquideHam non secontur, sed manu legimtur.
*^^de petrte hvemit, tpumiam connimptd frni- 75. Vicittf trittisque lupini.] Vieia, legnmts
^jOmintepeMctt annut, permiUitquecltmenti' minutis et nigrimtibus in sUiqui granis: vetctf
^ ^ tnera moliri. vktch. L«^*net, aliud legumen, /u/7in,€ujos
^ «ifvuris JoJt^.] Diehut, vel Solis ardori' scmina sapore amarissima, unde /rit/itdicitur.
^.£tin(Efiirispassiviproactivomafuranfi6u«. 7S. Ltthao.] Oblivioso: ifonte \Kv(etot>nQi
^ Jirctyrum.] Areiuru* steUa est priintB Lethe, cujus iindsepotc rerumomaiumobVvii*
■afiiitudiiiisiBsi|pK>Bootr,pn>peaiiidaiiiur- oiiein iiiducunt: i Xaln, ob(iviO| iLn.^^SS^*
64 P. VIRGILU MARONIS
mod^ ne pigeat Aecttndare Ne saturare fimo pingui pudeat sola ; nevd 60
terram iwngui «wcorc, etEgjjgjQg cinerem mmiundum jactare per airros^
ne jngeat spargere fcedot^. . ••'./• ^l ^
dnem per arva ezhautu. ^ic quoque mutatis requiescunt foetibus arva :
lUetiamagriqniefcuntva-Nec nulla interea est inaratse gratia terrae.
'^*^^^:^, S«Pe etiam steriles incendere profuit agros,
non caret uUiitate. Sepc Atq; levem stipulam crepitantibus urere flammis. 85
etiam ntile fuit acccndere Sive inde occultas vires et pabula terrae
ainros infoecundos, et crco-ri. . . . ^ . ,-a,
mare leves calamos i^cP*ng:w»aconcipmnt ; sive iUis omne per igncm
crepitantc: sive ^uuf terraExcoquitur vitium, atque exudat inutilis humor:
lumit inde secreuun virtu.ggu piy^^g ^alor ille vias, et ca?ca relaxat
tem ct pmgue altfflentum : « • * . » . i t ^^
sive ^ia omne ejus vititun bpiramcnta, novas veniat qua succus in herbas : 90
igir cou8uraitur,et htunorSeu durat ma^s, et venas astringit hiantes :
S"[ri^rp.„'l«'m^Ne tenues pluvicr, rapldive potentia solis
atus et ciausa spiracuia, hcTiOT^ aut Boreae penctrabile frigus adurat.
perqus succus influat inMultum adeo, rastriscrlebasqui franffit iiiertes,
plantas novas: sive ouMivr. . / i •* ^. • ^ »11 *\i*
Jffe calor magis indurat Vimineasq; trahitcrates, juvat arva; neq; illum 95
lerrom, et comprimit rimas Flava Ceres alto nequicquam spectat Olympo:
apertas^ "^,.^**"" *°*'T*' Et qui, proscisso qua? suscitat aequore terira,
nimiusve sous ardor vel fn* -rk ^r,,. ^ ^. °'
r^ penetrans Boreie ex-Hursusm obhquum vcrsoperrumpit aratro:
ticcet eam. Csieribn i^^ Exercetque frequens tellurem, atque imperatarvis.
.tffl^lq"'S;.l!^m"H''™dj, solstitia atque l.yemes orate se.enas, lOO
neas crates tu^tr iUas, vai- Agricola? : hybemo Inetissima pulvere farra,
d^prodestapris; nec flnva Lggtus agcr: nuUo tautumse Mvsia cuhu
C^eres frusti^ Ulum aspicit t****- • ^ r*
«zaito c€Bio. Valdi e/iam Jaaat,etipsa suas mirantur Gargara messes.
procfu< t//r, qui ducto obii-Quiddicam, jacto qui semine cominus arva
quearatroproscindit iterum
tumores sulcorumt quos excitaverit primd ag^ri arationc ; et qui assidu^ colit terram, et domat
ajpt>s. O af^icoiie, pcti|e t Diis sstatem humidam, et hyemem siccam ; frumenta copiosa tunt
et ager fcrtills «/, ex siccitate hyemali. Nullara aliam ob cuhuram sic JVlysia g^loriatur, et Ipsa
Oorgara admirantur suas scg^etes. Quid dicam de eo, qui projccto semioe statimagjos cxercety
NOTiE.
SO. .Ve Malurare, ^.] IV. Prtebeptum est, De exoranddi^ diis rommodd tempesi&ie. Com*
De dailUatis remedtiSf quac tria prscipue sunt, moda autem crit, si et a;stas opportunts |4uvi-
sltrcoraiiox cinerumjaciaiiot glebarum eum stip- is miti<;i?tiu* ; et hyems siccitatc frif^di ac
tdis incendo. na tciuperctur. SoUtifia dixit, pro estate. Vi-
86. Sive indtf ^t.] Quatuor causas profert dc Ecl. 7. 47.
hujus inceudii. iJl terra novum inde aliiuentum 102. JVW/o tantitm sr , ^•c.] Sensus est ; Nul-
concipiat, ex eoiiim philosophia, qui omuia ex lus ciiltus tanti^m prodost Mysise ct Gaiq^aris,
ipnne docebantprocreari. Ut noxius humorex- feiiilisKirais rcgionibus, qiianfum illa coeli ten-
fticcetur. Ut dcnsiias tente retaxetur. Ut peries. .Vysia.] Vel Afcexia, duplex ; Europva,
ejusdem raritas astringatiir. qiiro proprie Mocsia dicitur, inter Maccdoni-
9^. Boretr ptnclrabih frigus adurat.] De /?o- «in, Thruciam, et Dciciam, nunc Serviamf But'
red, £cl.7. 51. Peneirabile passiva vox, octive gariam, et jBe.$.tara/^m complexa. Asiatica,
sumpta, pro penetrans. Sic Mn. 10. 4S1. .^s- quar propri^ Mysia, de quahic sermo est : Asic
piee nvm mngi sit nostrum penelrabUe telum. minoris pars, maxime occidentalis, ad Pro-
^durat.] Voxtam frigorlqnamcaloriattribu- pontidcm, Hellespontum, et ^geum mare;
ta. Lucao. 1.4. 52. Urebant montanamves. Ta- Troadem undecumque ambiens, uisi qui parte
cit. 1. 13. Ann. Ambusli artus rifrigoris. Troas mari alluitur. Gargara.] Pars Idae mon-
94. Muttiim aded, rastris, ^.] V. Prarcep- tis, ct oppidum iu Troade ; regioncs ubertate
tum, De agri eompUmatione. Cujus duplicem memorabiles.
exhlbit modom. Altcrum per occas vel ra- 104. Qmd dicam, jacto, 4^.] VII. Pr«cep>
stros; /^se, HARRow;ras/eaM,iUKE. Alterum tum, De coopertione seminis. Cominits.\ VnU
per sccundum aratri impressioncm, qua recti gb lociioi notat, quasi prope, ^ vicino toeo; hk
sulci sulcis aliis oblique ductis sutiguntur. Dc tainen siguat tempus, quasi, statim, sisie morA.
Cerere, Ecl. 5. 79. £t hanc quoque habere significationem notat
J(M}. Ilitmida solstitia, 4*^ ] VI, Praccptum, Cujacius L 1 1. Obscrv. c. 39.
GEORGICA. UB. 1. 65
Inseqaitur, cumulosq; ruit male pinguis arenae f 105 et fr&nghgloboi temema]»
Deiiide satis fluvium iuducit, rivosque sequentes ;■ fwnpwuc ? Poitei inducit
E. cum «ustus ager morientibu» «stuat herbis, S^^eX^r^tXTeiS
£€Ce, SUpercillO cllVOSl tramitlS undam exsiccata languet herbii a-
Elicit : iUa cadens raucum per levia murmur rcMJcntibui, ez improviso
c • ^ ^ i_ • • « ««v^uataquamextummitate
baxa ciet, scatebnsque arenua temperat arva. llOcanoiicuii incUnati; iiiaca-
Qaid, qui, ne gravidis procumbat culmus aristis, densraucumttrepitummo*
Loiuriem segetum tenera depascit in herba, irX^fc^Sttu^J^SS' t
tiun pnmum sulcos sequant sata r quique paludis gros aridof. Quid dicam
CoUectum humorem bibula deducit arena ? *^ «>» 9"'» «« caiami conci-
PrseserUm iucertis si mensibus amnis abundans llS^^fll^l^^P'^
£xit, et obducto late tcnet omnia limo, iiuiutem legetum, quando
Unde cavae tepido sudant humore l^cunae. ^*^'*^^^^* *^!SiiJ^^™
Nec tamen (ha?c cum sint hominumque, boum- JUcU ? Et rfe^, qui <Sri!
que labores vat ex terri bibul& aquam
VersaBdo terram experti) nihil improbus anser, ^ff^.^S"^-*"- ^ '^"*
dtrymomaeque grues, et amaris mtuba fibris, 120dubii8 fluvius tumefactuf
Officiunt, aut umbra nocet. Pater ipse colendi exundat, ct undique tegit
Haud facUem esse viam voluit, primusq; per artem ^ ^v«":.T&n.r
Movit agros, curis acuens mortalia corda : de tepida uUgine. Tamca
Nec torpere gravi passus sua regna veterno. j^^ hominum et boum la-
Ante Jovem nuni subigebant arva coloni : 1 25 ^» ^^ 'te.^^X
^^siguare quidem, aut partiri limite campum /yrc/ereamaiignusanser^et
Fas erat : in medium quserebant : ipsaque tellus ^*^* Thraci«, ct cicho-
^ * ^ rca, cujus radices amare
Mtf, nonnihn ohttant ; et umbra nocet. Ipse Jupitcr colcndn terr<B uoluit rationem chsc fa-
*^^: et primns ex arte versavit terram, excitans curis hbminiun animo» : ncc passus est tua
"^M laoguere tristi otio. Ante Jovii tanpora, nuUi agricoUe exercebant agros. Nec Ucebat qui*
wtBQtaiv, aut definire icmuBis agroi. QuKrebant ciboi in commuue, et ipsa tcrray
NOTiE.
106. 4£iK pinpUs arencc.] Artna ssrpe pro 117. Tepido mdani^ fye.] Plerique expUcant
f^iT^nrj/irruPcrneAara/Hnguuaroili.Atque uliginoso sudore diu poftc4 madent. fepido.J
*■! «loi^ jMfiguu non hkest,s(en7ts /erra; sed Quia terra autiunnali vem&que pluvi& iute-
*^ «tfewpes/ir^, et fnulrit comoacta el con- pescit, quo tcmpore gcnerantur vermicuU,
f^o ; potiiU lcgendum CKt inaA in significa- iu;.
faciltf coUigitur ex exempUs ab 118. JVec tamenf ^t."] Enumeratio diver«
^ tVBptif . JE. 4. 8. jMoquUur mali satia sarum rerum, quft segetibus nocent. Aiser no-
*'*'<», t. e. nuaiui, non mna, X. 2. 23. Statio cct, Vo^, tiie goose ; tum quia cx Colum. 1. 8.
**J06& esrtnii, i. e. nonfida,fyc. ffc. 13. Qjuncquid tenerum contmgere poteMf earpit :
^^ Deinde tatis, ^t.] VUi. Prcceptumy ttimquia exPallad.1. 1.23. ^uenimsferciaja-
''^^figalione agri tieciorit. iit otnnibut tntmtrum ett. Gruet noccnt, quia
^/^. Sca/c6ru.j'EI£ru8ionibus,ebullitionibus. quemadmodumave8cetene,seminadepnedan-
r'^^ est a tcateo ; ut laiebra k lateo ; et tca- tmr. Strj/monite dictte, quia circa Stiymonem,
^^redun^, ea:/y/em7iM/<nc ^^fuo; propri^q; Macedonise fluvium, in confinio Tbraci», fre-
j* ^tms dicitur, translatiiri de aiiis, ut tea- quentes versantur. Nocet et Intybum, vtilnty'
^^ 6etfui« pantum. Horat. Od. 4. 27. 26. biu, olus 6 cichoreae gcnere : vd quia radicibui
^^ urtieaphtrimit remediit. Plin. 1. 22. 13. serpit latius, vel quia ab anseribus cxpetitur,
'H. (^id, quit ne gracidit, ^] IX. PlrsB- eosqoe ailicit : ex Tumebo. Umbra denique
**^^, De noxidvin^iedine coercendd. nocet, quia ut monet Plinius 1. 17. 12. JHiquan-
. 'l^ JSepoiei/.] Ut calami breviores et cras- do nvJtrix, aliquando noverea ett.
^**^ mrgant, atque ade6 ferendo spici^oDC- 121. Pater ipte, ^-c.} 11. PARS. Dt ori-
" ^Ptiores. gine agricultwoi.
liS. /Mer/ii fN^nn&itf .] Veris et Autumui: 124. Veiemo.] Fe/ermim et Fe/mmi , mor.
^^^0 temperies bubc enda, nunc pluvia, buf est stuporein inducens, tam animi quiim
"^^per dubia eft meaibronun : alii ad let/iargUTH) iSu «iYi:)|dr«*
66 P. VIRGIUl MAKONIS
•ponte prodiicAbAt omiuai Omnia liberius, nuUo poscente, ferebat.
Demine exigente. Jupiter |]]^ malum vini» serpentibus addidit alrif ,
■ajunxit Qoxium venenum -dj*i ••^ s. •« aa
mgnM icrpentibu» : et vo- Prffidarique lupos jussit, pontumqae moven, 130
luit iupos Toracei etse, et Mellaque decttssit foliis, ignemque removit,
cuitavit ignem^et •titit vi- Ut varias usus meditando extunderet artes
num ubi<^e flueni in rivoi. Paulatim, et sulcis frumenti quaereret herbam,
SSSS^S^S^r" Et silicis venis abstrusum excuderet ignem. 135
Ms artcs, et coiiigeret spi- Tuuc alnos primum fluvii sensere cavatas :
C9f frumenti k «uTcii, ct ex- Navita tum ^tellis numeros et nomina fecit,
pnmeret irnem occultum e -rn .. « tt i i r • a x
venU iapidum. Tunc prim6 Pleiadas, Hyadas, claramque Lvcaonis Arcton.
fluminatuienmtarboresca- Tum laqueis captarc feras, et fallere visco
vatai : tunc «««^ *t^biiit inveutum : et magnos canibus circumdare saltus.
ordmem et oonuna siden- . rixrj-^^ i_.i ^ a%
bus, appeilans Pieiadas, Atque alius latum fuuda jam verberat amnem 141
Hyadas, et inridam ursam Alta petens, pelagoque alius trahit humida lina.
JSlif^i^re feS!i iT Tum ferri rjgor, atque argutae lamina scrr« ;
qneis, et dedpere visco : et (Nam primi cuneis scindebant fissile lignum) ^
ciMere cMiibus magnas Xum variffi venere artesk Labor omnia vincit 146
tjlvas. £t imm aiius proji- » i ^ j • • i.
cit reticulimin latum fti- Improbus, et duris urgens in rebus egestas.
▼ium, f€ committsens aito' Prima Ceres ferro mortales vertere terram
^rtb,et alius traliit k mari
retia humida. Tunc venit dnrities ferri, et iamina serrs stridentis : (nam raajores dividelMuit
cuneis iignum fiuiie.^ Tunc varic artes prodienint : Mag^us iabor superat omnia, et necesti-
tas urgens in rerum mopift. Ceres priroa docuit homines movere terram Cerro :
NOTJE.
pitim, alii ad phthitim referunt. H)c pro otio nits. Nomina : Amhrofia^ Eudoxa, Patitkoe,
et desidilk sumitur. Corone, Plexauris, Fytho, et Tyche.
131. Ignemque removit.] Non extinxit aut Lyraonis ^cton.] Ursa, Grnc^ 'i^^hty li^
abitulit ; sed tantilkm occuluit, vel in lapidibus, num coeieste. Duplcx cst, major et minor :
"vei in temp visceribus. Illum vcru, quia ne- utraque circa pohim septentrionalem, qui inde
cessarium ad humanos usus, dicitur Prome- vocatiir Arclicus. Major vocatur etiam HelicCi
theus dolo iltftttus esse: ut jom narraviinus ab (Xi^cfrcumro/zi/io, quiacircapolumvolvitur
£cl. 6. 42. majori circuitu, qu^m ininor. Minor vocatur
138. VlcXadas.'\ StellaB sunt scptei'^ in collo Cynosura, a kmwv canis ct i^m cautta; majorem
Tauri, sic dictae, a wXimnavigo, quianavjgaiidi ■ nauts Gra?ci, minorem nautie Phoenices Intue-
tempus indirant, cum oriantur circa sequinoc- bantur. MsijorfuitLvcaonisArcadiaeregisfiiia,
tium vcrniun, unde dicuntUr Latinis ji vere, Callisto dicta ; quv a Jovc aranta, a Junone in
yergilue. Dicunturetiam Jhlantidcs ab Atlantc ursam conversa cst ; vaque sub form& cum ab
Mauritanlas rege,cnju8filia;fuerunt,ex Plcionc Arcudc filio, c|urm cx Jove susceperat, prop^
Nympha. Hanironomina£/(dra,^/cyno^, Cc- essft occidenda, iu ca^lum k Jovecum eodcmfi-
leCfto, Steropc, Tayg^a, Maia Mcrcurii mater lio rnpta cst : et ipsa quidcm in sidus ejusdem
cxJove:qute8cxdicuntiirapparere,quiaDcos noDrniis, filius in Bootcm sive Arctophvlaccm
amatores habuerunt ; Septima Mcrope, quiu mutatiis cst. Minor ursa Nympha fliit e nutri-
tnortali Sisypho niipsit, pra; pudore latere. cibus Jovis in grati aoimi testimonium e6 tran-
Fltlada» hic qiiadrisyllabuio Citt : apud Ovid. slatn. De majore h)c scrmo est.
Fast. 4. IGi/. trijiyllabum : Plciadcs incipiunt 141. l\indd.] Reticulum cst quod in amnem
humerot iclcvarepatcrnos : apud Statium Sylv. projicitur, iifundcjuio dictum, inquit Servius.
1. 3. 93. etiam priniik brcvi. Hiccpcr ct JEga:at melius -dfundo, ut Taubmannus suggcrit. JFftt-
hyemUjPUiaaumqac nivosum Sitlus. mida lina.] Ketia ^ lino contexta.
Hyadcu j Stella; suni septeni, in IrontcTauri. 143. Fcrri rigor.] Ars indurandi fcrri, et sub
Sir dictse ab i"m pluoy quia pluvius rreaut. L;i- huc f pecic artes metallics omnes exprimun*
tin^ .VuoiAe, ab cadcm illa Grorcd vocc ; non k tur.
tuibus, quain imperitonim essc opinioncm ait 14G. Improbut.] Id est, juxta Servium, mff^-
Ciccro,dcNat.Deor.2. 111. Fingtmtur qiioc^ue nvs: juxta Pomponium, continuus; juxta As-
Atiautih fuissc filicr > cx Althra matrc : quse cum censium, modum netcicns, ct quasi insatiabilis :
Hyantcm, fratrem suum, k leone interfectum, juxta Ramirem, improhatus : juxta alios, tn-
insolabihter Iiigerent, miseratione Jovis totidcm commod\u, importunm, difficitis. Eodcm oraoes
insteliasconversssunt :etadpietatismcmori- fere recidunt. Sic .£n. 12. 687. Fcrlw in
itfo, oomine tratfa, e\ iinbrifei-a virtute iasig- abrvplum inagho mom improbus actu.
OEORGICA. UB. I. 91
Instzout : cum jam glandes atque arbuta sacrse ci^m >ra ^iaidci e^arimtti
Deficerent sylvse, et victumDodona negaret. "^ »>^'^ deficerwi^
Mox et firuiwentis labor additus; ut mala culmos j>tioAetJ^!^{r^^»w
Etset rabigOy segnisque horreret in arvis 151 maieriet laborit : nmpt uc
Carduus ; intereunt segetes, subit aspera sylva, i^M^tt^^alSl^inJSi
Lappaeque, tribuliqne : interque nitentia culta horreftccret m ^gng: wge-
Infelix lolium et steriles dominantur avenae. •" cmoriuntur, succpcUt co.
QBod Disi et assiduis terram insectabere rastris, SI.^TriJX'^"'
£t sonitu terrebis aves, et ruris opaci 156 feiixioiium,8terUeMiue»Te-
Falce premes umbras, votisq; vocaveris imbrero : "■. '*«??*?*. p?*! "^* ?.»":
Heu, magnum altenus frustra spectabis acervum, Jjn^ proscindM nwtrii,
CoQcussaque famem in sylvis solabere quercu. et terrcu voiucret •onitu,
Dicendnm et qu£e sintdurisairrestibusarma: 160? ■mpt«tei faice ramo^ «r-
?. . ^ . ® borumrun8umbro4i,etiire-
oeissme, nec potuere seri, nec surgere messes. cibus obtimicris piuviam:
onis, etinilexi primum grave roburaratri, i»^u> fruftri videbif mag-
T.«^ue Eleusinie matris volventia plaustra, l^^r^i^^^Suc*!
iribiuaque, traheffique, et miquo pondere rastn : catiendo quercum in tylvii .
Virgea prseterea Celei vilisque supellex, 165 J>«<:endum est quoque, que
Arb«t«e crates, et mystica vannus lacchi. ^^^^TtJ'':^
'BfHei oec feminari» nec crcscere posfunt. Prim6 vomer, cl gravb raoles airvi aratri, et pfaui-
^ Cererif nuitrif difiicil^ volubilia, ct tribula, ct trahcse, et rastri magni ponderif . Prcierea
*>liictTiaiDea fupcUez Celei, crates cx arbuto, ct sacra vannuf Bacchi.
NOT^.
H7. Prima Cerfti.] Supri v. 19. Mula.] 160. Diundum tt, ^.]lll. P.\RS. Deruf-
^i^etoitrbutii Ecl.3. 8*3. Dodona.] Sylra iu ticis instrumentis. Aratrum, lacharr(U, the
^pfo: nipri T. 8. rt £c]. 9. 13. PLOUGii.Vomif vel vomer,ferrum uratri tcrram
^l. Rubieo.] Vitii gentu , quo culmi ni- 8ecan8,2e«occ{e/a e^orrtte, TiiEPr.ooGH-sifARi:
0*^111, mcile, iiiLD£w. Hx nebuliL naaci- Plau8trum,cAarre/e,A WAOcofv.Tribulumjtabu*
^- vel ez pluvia aut rore, cum k spic^ la ferro a.<(pcrata, rjiia tercbantur fnige»} nonc
^<leciititur, fed Solis supcrventu putrc.Hcit. siue norainc. Traiiea, vel traha, gcnus vebiculi
*V^ fpttd liomanoji Rt^igiu Deas, ct /ifo- sinc roti^, fr/imeau, a sleoge. Rastrumin plu-
*^>ba festa x. Kal. Malasi ad avertcudain rali,ra«fi*/vcl rof /ra,fcrrreisaut ligpieif dentibus
'"'Kpettem. armatumira/eai4vA rake. Virgea supellez,jMin-
j^ Aatrasjfka.] U.^urpalnr et pro aruri' 7itcr« <f o«ier|WiCKER baskets . Crate.<i, c/a.yc, a
P^^ ^n. 10. 7lU. Stflvd pastus arundined. hurole, ex arbuto arbore contexta, Ec\. 3. 82
v'''>9^>*1mm1 Juvcnal. S. 9. 13. Horrida Vannus,cribnimvclventilabruinfrumentarium
*f^<yfeacoiwE. Pro Uguminibus, suprd v. 76. Crible, a sieve ; van, a wi^ifowi.Ho HACHiirB
*niHifuelupirtiSuslulerisfra^Usealamos,sifl- 1<V2. Graverobur aratri.] Rohnr, vel cft
?*fiKiofiaii/fm. Pro ver6M, apudCiccr. iJe aratri molcset pondusipsum, quoddorumae
^^ 3. 109. Stflta reritm et senUntiarum rom- robustum est : sic ^ii. 7. 609. Centum terei
^*P>^ etf . I^tur siz-nilicat translativc/^opiom daudunt vtdes, atemaqueferri robora. Vel est
■■Qlltiuui rerum. £t usu veuit, ut pohUe con- lis^ium quodcumque, unde aratnim fabricatur;
^■<sa brevioirum po<*matum, diversi carminif sic enim aliquando ro6Mr sumitur, pro lii^o
ri|^gui&enti, siflras vocaicut : imni6 et sin^- quovif duriore : infra, v. 175. Et suspensa focfs
^*^ eomm uuumqnodque jy/i;afft. Talcf baLc- explorat robora fanius. Sumitur etiam aliquaa-
^StMiiFapixui syluxnun libros quinque. do pro fpecic arboris h quercco j^p^ncre.
•i^' i^Bpp^ffMi tribulique, ^.] La^a, 163. Tardaque EteusiTuc.fyc.] Plaustra,
fJl^llB^, bardasu, burdock : herba, capitula quorum rotsenou erant radiatse,sed instar tym-
?^ hamif Afpera; qu^e vestibus prvtcrcun- panonim e solidis tabulis, atque ita axi impac-
P^ idhsrcnt. Tribulas : hcrba itcm flori- tx, ut una cum eo volvercntur. Tali vehiculo
^ tcoleatif . Gallicx> nomioe caret. Loli' simolacrum Cercris circum a^ros ducebatur :
r^^ti&UMVi de fyvraie, cockle. JiUeniia cul' adliibcbatur eliam fcrendis aiiis oornbus. Ejus
^J Loca cuha et pinguia : nitcre enim dicun- usus, tain in sacris Ccreris, qitam in re frumen-
^^vulj^ qu« pinguia funt Pari for'ai& dicct tarii ab FJeusi, Atticse ui-be, ubi rec^navit Ce-
l^ V. 303. Jiptrta aererm, id est, spatia lcus, supr^ v. 19. Volventus.] Passiv^ signifi-
'''iBierena ctaporta. cat, uti£n. 1. 238. ro/i;et}/t^u« OTUtii, id cf t,
.^67. Umbras.] Raraof: ficinfrav. 191. Jit revolutis, volubilibuf.
^tMxmifoiiorumexubcraiumbra. 166. .4^»caranniuJ(iccHi.'^Mv%*dc».)ViQfl^<i
68 P. V(R6ILU MARONIS
Qoe onmia roemineris mui- Onmia quae multo ante memor provisa reponeSi *
t^ant^ parare ctgemureiSi ^^ digna manet divinl ifloria ruris.
« te spectat vera laus beatj g^ .• ^x - i • ^ P - n j
ruria. Principio in iyivi, i^ontinuo m sylvis magna VI flexa domatur
ma^ vi inflexa, subigiturln burim, et curvi formam accipitulmus aratri. 170
ulmwinburim^t capitfor-Uyj^, ^ g^- ^^g ^^^^ protentUS in OCtO,
mamcurviaratn. Huic&tcfin. '^ i*^ i. . " i 1*1
jungiiur per imam partemi^m{p aures, duplici aptantur dentaJia dorso.
tcmo extensu» in octo pc- Caeditur et tllia ante jugo levis, allaque fagus,
^;"ro^u7«^'KS«ivaque, qu« currus a tergo torqueat imos:
dupiezdorsum. AroputaturEt suspensa focis explorat robora furaus. 175
quoque prius tUia levi» ad Possum multa tibi veterum prapcepta referre,
jujnuu, et fafUB alta, et »ti- tvt» r • ^ • ^
va,quiregat posterioremN» refugis, tenuesque piget cogiioscere curas.
aratri partcm : et fumus Area cum primis ingenti a?quauda cylindro,
probat ligiia illa suspensa gj yertenda manu, et creta solidanda lenaci :
ad fucum. Fossuni enarra- tvti »i ■ .>•. -r»*»
re tibi niuita autiquorum^c subeaut herbse, ncu pulvere victa fatiscat : ISO
praeccpia, nisi noiis, et /cTum varia? illudunt pestes. SsDpe exiguus mus
IHl^^S.''^"]^™*??»»:?"»' '«"1* posujtque domos, atque horrea fecit :
pianarc ai-cam ma^o cy- Aut oculis capti fodcre cubilia talp«D.
iindro,etmaimtractarei6r-liiventusque cavis bufo, et quae piurimaterrae
STnrhcrbnjSSSiur"'! Monstra ferunt : populatque ingentem farris acer-
ne area siccilate resoluta vum 18S
riinu agat. Frcetcrca varii Curculio, atque inopi metueus formica senectae.
hoftcs nocent, siepe parvus /-^ ^ 1 . •. * * 1 • , .'-•'—
mus facitdomumsubtcrris,Contemplator item, cum se nux plurima sylvis ^
et struit borrea : aut taipao Induet iii florcm, et ramos curvabit olentes :
r;TKi^rl"lt S; «"P*'-'^» <■«»"«. ?*>•««>' ^«•««"'a sequentur,
ritur,ct muita alia animaiia Magnaque cum magno veniet tritura calore. 190
qua: tenti producit : ct cur- At si luxuria foliorum exuberat umbra,
culio^ et formic^ pit>videns
^enBeseucctuticorroduntroagnum cumulumfnimenti. Pneterca contemplarc, cumiii|jflvi« mul-
Ca noz vcstict se floribus, ct demittet ramos odoriferos: si florcs plurcs siut «^tuafmuh similiter
£rumenta succcdent ; ct veuict ma^nu ubertas, cum magnocalore. Atsi r^^Ruundcnt iiimi&
copiSk (rondium ; X^
mTJE.
/
rcarobo
in mysteriis Bacchi adhibita. Vel quia Isis dici- 175. Explorat roborafumus.] Probatae cnim
tur cribro imposuisse membra Osiridis, sive soliditatis ca sunt ligna, qusB fumo expositari-
Biicchi,& Typhonc dilaniata. Vcl potiiw quia mas non a^unt. Suprai v. 162.
Baccho primitias fniguni in vanno rustiri ofie- 178. ^rca cutn primiit 4^.]Instrumentis rus-
rcbant. jOe laecho, Bacchi nnmine, Ecl. 6. 15. ticis aimcctit pra^ceptum^Oe /MiraniM adfittgtt
169. Contirtud in fy/riy, 4-r.] Aratri dcHcriptio. Urendat arcd4'aire,TH¥. e ARNFLOOiuCiy/mdro.]
Ubnus, oniu, klm, apta cjus matcria. Buris, Lapide rututili et tercti, id cst, lougo ac rotun-
aratri curvatura, et pnrcipua pars aratri, cui do, in modum columne, a »vXifi»t ro/po.
cstera aptaiitur. Te»u>, qui usque ud ju^m, 179. Creid.] Tcrra ar^illosa ac tenaci.
intcrbovesautequosexlcnditur. /)f/i/a/ta,qui- 180. Pulvcre.] Siccitate, quae pulverem
bus vomer inflgitur et imponitur: dicuntur </<;r- crcat: ita supra, v. 101. Hjfberno Uetisnma
ta dnplici, id est, ut viiig6 explicatur, laio, et pulvere/arra»
erasso: ut G. 3. b7. yjt duplex agitnr pcr lum- 181. Exiiritus mm.] Mus rusticus ac lubtar-
tnts spiua; vel quia reipsa duplex habeiit latus. raueus, mutot, field-mouse. 184. Bufo.] CrO'
Jhirts, anncxi circa voraercm asserciUi, quibus paud-, toad.
tulcus amplior fit. Ji4;^tm», quo domantur alli- 186. Curculio.] Vermisfrumentacorrodens :
g^ati equi aiit Imvcs : idquc, vcl cxtilia, arborc diclus quasi gui7jfK/(o, quia nihil in eo fer^
kvissimi, ////eu/, LiNOCif or lime tr££ ; vel pnctcr g:uttur,ca/e}u/rr, r/uiren«0K: weavkl.
ex fago, hetre, bkech, de qua £cl. 1. 1. 67(ra, 187. JVitr.] Nuci« varissunt species : a-
pors quam agricola manu tenet, ad regcndum mygdalam hic intclligunt rci rusticc scripto-
aratrum,/« nuxnrhe, the handle. res, cujus flores.fertiUtatis indicium esse sta-
174. Currus tortfvcat imos.] Aratrum, quod tuunt.
qnjbusdam in rcgionibus iustruitur rotis. Imoi.] 190. Tritura.] Terendi actio, et hic pro fer-
Postcriorem aratri nartcm,quas idcirco tnuzest, tilitatc usurpatur : ubi enim multB fruges« tbi
. ^M romerem cout»act, atquc ita ma<a8 in ter- multi opus est triturL
rmmpropcadeL
I
GEORGICA. LIB. I. . 69
Neqakquftm pingues palea teret area culmos. fnatrii contem in uA ma*
Sonina vidi equidem multos medicarc sercntes, nipuio*! p>ira cruu». Ego
E.nhxopriusetnigrap«fundereamurcH, J^^^^^T^
iJraiKbor lU foetOS SlliquiS fallacibus esset. 195priusnitroacnifn^amurca,
Ei quaravis igni exiguo properata maderent, ?\5™?* mnjora esseut in
vj" 1 . j' * I. 1 1 folliculi» ru/Lrd inanibu*. At
Vidi lecta diu, et mullo speclala labore, lic^t mo<iicoiVncmadoiact«
Degenerare tameii; ni vis humaiKi quotannis ]>roi*erarentiir, tamcu vidi
Maiima quaeque manu leceret : sic omnia fatis "^?' **'" ^**"'!'*' *^! "*^-"^ ^""
I . ^ ^ * ^i I /. ,"'*•*"*' r* explorata, (lof^cuerare :
IB pejus roere, ac retro sublapsa referri. 200 ni^i iiomimun industriasin-
Non aliter quam qui adverso vix dumine lembum Ruiisanniseiigeret m ixima
Remigiis subigit : si bracl.ia forle remisit, r«r ^^
Atque illum m prteceps prono rapitalveus amni. jus, et retr6 acta converH.
Praeterea tam sunt Arcturi sidera nobis Periiide ac iiie, qui c.mtra-
H<«lonin.q; dies servandi. et lucidus anguis; 205S;°.'';ti:r^"rn?™:
^uioi quibus in patriam vcntosa |)cr cequora vectis uiittat bmchia, statim im-
Pontus et ostriferi fauces tentantur Abvdi. pctunrapit iiium in proiiu.
1 :k— j« • t» r- ' 1 entem, «lua propendet fluvi-
ubra die somniquc pares ubi fecerit horas, „s. Pratcni, „os nariroUt,
Ei medium luci atque umbris jam dividct orbcm : •**"* dtbc„ii.* .tt- jam Atc-
Eiercete viri. tauros serile hordea campis, 21 0 r„tT,Mu» i::
^tqae sub extremuin brumte intractabilis imbrem.coueni; 'piamiiqui, vecU
^ecnon et lini segetem et Cerealc papaver '" patrinm pcr ventosiim
^^ ^ * mare, cxponuuC se Hcllc.<«-
PjWo, el Ireto Abydi ostriferi. Quaodo Libra fccerit lioras diei ct noctis a-qualcfi, et jam dis-
''^t medium mnndum luci nc tcncbris : exercctc taiiros, 6af^ricola?, seniinatc hordea in ap^rif,
*U9Qeultimas circiter pluvias dune bruma;. Tempus qiuxtue ckt abscomlcre terru scffCteariiBt
^^PiparerCcreris:
NOT^.
^SS. Pmpmpaled.] Alii leg;unt palea : et esse putat ScrvSiu : de primo csteri omnesi
'^^enmt mS eulmott'palem aUmoM: meliiis alii qui nobis magis est conspicuus.
^*^ Servio paltd in ablat. et referunt ad pin- 21)7. Pontu9etostri/erit ^.] Plcriqne Fon/um
f^*^; sensusque est ; culmos, non granis ct iiitelligunt Enxiniunt latii<simum illum maris
'^'ctu, sed inutili paleb pingues fore. siuum, iiiter Propoutidcm ct iMoiotidcm ^ialu-
^9^. Seminavidif^-c.] Aiiud additpnecep- dcm. K^o de HtUcsponto accipiOt delroit de
?***>» De uminum curd. Qu& de re diio consu- OaUipoUt ciijut iii aii^stigsiniii parte duie sunC
^> ttiedicationem, et majorum electloncm sc- arces millu pu:»uuDi traj<*ctu dissitse, ScMlot ia
^ *Q«un, sed istud ma^is. Kiiropu, Abydos in A*iM , les DantantHes. Totum
^84. Et nitropriia e/, ^.] Nitriim, siiccus illud litua o?»trei<i fcra.x, unde Eiiuius', Muret
^*U1« natnra-, sali affinis ; frequeiis in eu aunt ^Hniy aat azpcra oxtrea plurima AUydi.
£rr%^ti regiuue, quae iiide JVi/rta vocuta cst. 206. lAlira dle,^.\ 1. Pra>rcptunif /)c sa-
*^«)iWy vd Nili aqua, vel pluvi^ Solis ardore tionchordtiiUniy papanris. Ab a^quinoctio au-
^K^coctii lapidis iu modum. Vulg^o sal petra» tiiniuali, kivc principio LdOra: : ad cxtri-mos
^ ktur, $atpeirc : sed mul^. Amurca, fa;ccs oli- usque ^nniuedies. Ubi bnanat uon pio toti
'Xun, sive scdimentuin et sordes olci. liycine, sed pro hybomo goL>titio pouitur, f|uod
j. tS5. fW/adfruj.] Vulg6 euim le^minum caditin extremiun Dercmbrem: atqueita Vir-
ll^^^icuii, laziores ct ampliorcs, miuima grana gilium cxplicat l*liniiLs, I. 18. 24. Die] Dlci,
^tinent. aniiquoruui morcqui sic genitiviimilluin cflc
^96. Froperata madcrcnt.'] ModcRCunt prop- rcbant. Probat cnini exemplis (irllius lib. 9. 14.
" bumorem vi caloris ediKtum : at/(ue ita ab iiii dictumes»c, Ai//uj(/f<.f, /ii/Jui dii, /lujut
i dicitur, ut ritiuii crcscaut semiiia. dic; <{wa\ nuiic C:>t, /lujvMxtivi.
Q^ ^dnS. jfrfii«.]HksignifiGatJta/i/n, utcxplicat 2\2. Cereaie papaKcr.] Sicdictiiin: vrl quia
^llius, 1. lU. 29. iiivcntiiiQ aCcrere. juxiuKit.xcbiumde Prarpar.
l. Pr^ertd^ ^.] IV. PARS. De temr Kvanir. I. ii. Vcl quod co Cero>» usa fucrit, ad
rqpenonnu/icorinn. Mouet tamesscagri- oblivioncmdolorisdo ami.>:sii 1'roscrpiiia ; juz-
^^^ observmnda sidera, quam nautis : ea pr«- ta Servium. Vcl qu6<i Kimulucra Ccreris iUud in
l^^TimqiMB tenqwstates cient, ut j9re/unu, de manu gcstarent ; jnxta Broda-ura et Turneb.
^^^ V. 66. Hcedi ; stclbc duce in humero aiiri- Vel qnii>d frequcns naacatur in segctihus, quae
^^, sivc ErichthoniL Anguit, ncmpc septen- inCercris tutclasunt : juiLtaProbmn. Vcl potius
^Hmalit : nam triplex est, unus ad septcntrio- qiiia papaveris eandidi ttmf.n tostumin stcundd
^^«n, alter in Ophiucho sub Bquatoro circulo, mentd cum mctlc apudanti'.i\ios (/a6a/urY t( ^anu
^^niut ad Austnim: de ultimo hic scrmoaem ntf/ici^TU/aeoinjpergcba«ur,^\i^t;iVV!u^.V\^.%.
70 P. VIR6ILU MARONIS
«tqaaaiiprinidin iiMoinbtrt Tempns huino tegere, et jamduduin incQiBbeK
aratrii : daiD ttrrs mcca id Sinitris l
^S^^mx^VmJntT^vi^ sicca tellure licet, dum nubilajpendent.
Beiitiffabanim.tuiiceiiaxn Vere fabis satio : tum tc quoque, Medica, putrei
S^ir^el^r^Srrurii* Accipiunt «ulci; etmilio yenitannua cnra: 216
toimiiii.qaaiidotaunisAii-Gandidus auratis aperit cum cornibns annum
genaaureifcomibusincho-i^Qiinig et averso cedens canis occidit astro.
at anaum ; et canis occiaitf a^*^>^* . • . ^
daoT ha^m sideri retro^ A.t si tnuceam m messem robustaque farra
s^rado. Qu6d si prvparas Exercebis humum, solisque instabis aristis: 239
c«rramadscgetem triticiet A^ti Ubi Eose Atlantidcs abscondantur,
far roDustamy et soli fru* ^ . j .* i i it
mentointentuses: Pkiades Irnossiaque ardentis decedat stella coronse;
tibi oocidaatinalutiDS, et ardens steUa oonmn Ariadnes recedatprius;
WOTJE.
idcpia ad deHciai et famem ezdtandam : unde morcm Romanorum) qui triumpfiafiom faoro*
9etcum papaveff id est, tdulc didtur G. 4. ram cornaa inaurabant. Ego sic dici puto^
ISl . quialucidissimam in utroqiie comuua acamine
214. Ditm tiecd UUwre lieeif 4^.] Plerique stellam Tauriu gerlt ; alteram secundap, alte-
post Servium intrrpretautur : Anteuukm pluat, ram tertias raagiiitndtnis.
dom iraber immiuet, necdiun venit pkiviosa 2t8. Avtrso redens canit oecidU orfrft.] I(a
IMBipestas. Ego sic : Quotiesy in illi ipMi piu- oonrigit e MSS. N. Heinsius,cam antei legere-
▼iosa tempestate, terra erit paul^ siccior, et tar, adpcrwt diflkili et ambiguo sensu, nunc
imbersnspensus. £tTer6 po<Masatioiiera il' plano. .^r«r«u?n enim astrum, est ncvu ^r;go,
lam atsigiiat Aatnmno, cujus idtima pars plu- pon^ canem scqaeiw, et post eum occidcns :
vtoea cst : eaiidemque sationem profcrt usmie illa aatem, contra naTium morem, aversa et
tub extremum brwoMt imJbrem : non igitiir jubet poateriore sui parte inccdcnsin cmio dwcrib»-
prevenire tempestatem imbrifcram ; scd illius tur, puppe scUtcet, non prora.
tempestatis eo» eligi dies, qui sicci ma^s ac 219. Ai si triticeamt 4^.] III. Pneceptum»
sereni erunt. De tempore serenditrmci ei farris : qiue dicun-
216. VerefabiSt 4^.] IT. Praiccptam, De turrolntsta: tum quia frumenta omnia wxiib
iemmre strendtsfaluet medieee, mUii. Medicaf plus habent, qiijkm lcsumina, vtrium ; fide6qiia
lierba est, in Grsedam k Mcdis advecta, per terram exigant mullo pinguiorem : tom qni»
bella Persarum, qnc Orstcis Darius intulit : si- inipr ipsa frumenta primum locnm tenent far
milis trifolio, optimam aniinalium pabalnm, ■ et triticum.
f^randctreflcou foinde BourgogneiCLovERfie- 221. Ante iibi Eote, fye.'\ Tempus iUud as-
me) sata, dicrtnr durare tricenis annis ^ Pliu. 1.
stgnat ex diiplici indicio : nempe post
18. 16. Unde hWopponiturmiUo,at<mi//c^,cujus cosmicum maUitinum Pleiadumj et ortum keH'
«stanmianirR,qaiasin^ulisafmisserendumest. aeum matutinum corotue septentrionaKs ; id
217. Candidus ottratu, fyc.] Tempus illius cst, quando Pleiades descendunt infra horison-
sationis asHigaat, non initiimi veris, sed ver tem nostnim occidentalem : eo momento, qoQ
jam adultum ; quando Canicuia, sive Sirius, iyA ascendit stipra horizontera nostrnm oriea-
qiiae stella est in ore canis majoris : occidit o- talem : et quando corona septentrionalis aatia
eronyei cum Sole, apud Taurum lunc esistcnte : disfat k Sole ; at possit expedire se <! fidgom
id est, quaodo Sirius descendit tnfra horizon- Solis, et paul6 ante eju» ortum, in borisootc
tem nostnnn occidentalem ; eodem momento, orientali apparere ; qnod utrumqiie contingfr*
quo Sol in Taoro cxiMeiis infra eundem hori- bat Virgilii setate siib extremom Octobrem,
sontem desccndit Hkestenimoccasusacro- nunc autem long^ tardias. Occasue coimteiil
ngeus, ab A*pH extremus, et iv^ nox, quia fit in diciiitr k »irfiH mundiu ; ortus hetiacus, ab jjjbtff
primo noctis termtno, seu inttio. Purr6 occa- SoL Atlatdides.] Pleiades, Vergilic, v. 138. Eom .]
suB ille canis exeunte Aprili tum contingcbat, Non oritnttUes hoc loco, quia agitnr de earoBi
nunc mult6 tardius. occasu versib horiBontem occidentalem ; ted
Jipcrit cmkcornibxisannvm Tauna.'] Annum matutime, quta occasus iUe manc contiBgit : ab
fuissc apcrtum ab Ariete sive meiiite Martio, iit»s cntrora, diluculum.
vulgore est ; Virgilin:» tamrn aperiri ait i Tauro, 222. Gtwstia.] Cretica. Gnotut oppidum est
sivc mcDHC Aprilf : ve) qo6d re^^pexerit ad oty- Cretoe insnhe, in quft regnavit Minos pater Ari-
mon Apriii^, qiti ab aperiendo cbctus cst, quia adnes : quss tii 'Dieeeo rapta, ab eodcm reliets
tuDC aperiunrar omnia moUiori teiiq>estatc : vel in insnl^ Naxo, nupsit deinde Baccho : qtnbof
qu6d, ut ait Jos. Sciiligcr, locutiis sit ex mcnte in miptiis,cum k Diisomiiibus dona accepisset,
Uesiodi ct Ba:Qtorum, qui annum suum, non imprimisqiie coronam a Venere : coronam Bac-
«h ortu Arietis, sed ob ortu Vcrgiliorum uve chus, sivcjuxta alios ipsam Ariadneui in oc»«
Phiadum m Tauro, inchoabant. kim transtnlit.
^Jmratfi eontibut.] StrigcUuB alhidi pntat ad Decedat.] Nod k uoibn, quibni tnoc iadpit
GEORGICA. LIB. I. 71
IM)ita quim sulds committas seniina, quamque quamdepoaai in lulcii ■#-
Invit» pr€xperes anni spem crcdere terra?. "»n« debita, «t quin pn».
Hulti ante occasum Maiie ccepere : sed illos 225 ST^nS^-j^SL^^r"^^
Expectata seges vanis elusit aristis. rimi incepenmt «nte occa-
Si ver6 viciamqueseres, vilemque faselum, *^ ^*®'^'?."^ sedmewij
Nec PelusiacsB curam aspemabere lentis ; J|^!2!* sVaut^ *™i^
Haud obscura cadens mittet tibi signa Bootes : Ticiam, et vUem lascium ;
Incipe, et ad medias sementem extende pruina3. v^SMM^^lBJ^t'^^
Idcirco certis dimensum partibus orbem 231 ridcns dabit tibl «igDa'^
Per duodena regit mundi Sol aureus astra. ^*"*»*^ ■ «>«»p« '"«^t «» pro-
(^uinque tenent coelum ion«e : quanim una coruscoi^j^^i^^H^^tS^^Si
Semper Sole rubens, et torrida sempcr ab igni : aurcos gubernatpcr duods-
Quaincircumextrem«edextr&l»vaq;trahuntur, 235^1™ ."»""^."g«»» ^^^^
ff__ 1 A 1 • . , • L «i. ^ • diatnbuiummccrtaitparte*.
Ccerulea glacie concretae atque imbribus atns. Quinque %imm occupant
Hii inter mediamque, dua? mortalibus segris caUim.quanimunasemper
Mimere concessse Divum, ct via secta pcr ambas, "**^* ft«j*jcntc Soic, ct «em-
' f ' |>criucalcscitabe;tuardore.
GraiiUaB, ad dextram et ad fiinistram tUue ultimB dunmtur: rij^entcs g^acic cccnilcd,, ct
n%ra pkiriis. Inter iUas ct mediam» duc bcneiicio Deorum duuc suat miseris hoiuinibus : et
•itti idM cit intcr has duai,
NOTii:.
fcndMpicnaante ortnm Solis; scd ii Sole, 233. Cuin^e, ^.Zoruc.] Zona ^Mfit, Lali»
oitiieaoiim easct vicinior, noljis mane nou n^ eintfwumifatcia: quintuplez cst ; «ic dictai
*ffvibil, qnia tnnc ejus nimid hice delcba- quia mundum zona; instar circumringit. Mc'
^' dia torrtda, inter utnimquc tropicum comprc-
tS. AUe muasum MaUeJ] Monct ad satio- hcnsa, sempcr itincri Rulfjccta Solis, qui nun-
■(■ aon esfe prKveniendum occasnm Vert^ili- qiiam ex ca excurrit : extreins dua* frig^iilac»
anua: qnanutt unam appcllat pro omiiibus, rirculis polaribus, poUsquc drfinita; : (Uiie tem*
■^^vpe Midam, qiue Mercurium ea Jove pcpe* pi*ratae, inter torridam ct frigidam hiiic inde
'itioCjDene moute Arcadis. intrrjcctK.
&7. Si terd viciamque, ^.] IV. Prteccp- 238. Via Mtxla^ 4 «.] Zwliacut, circuhts ob-
^Delcfi^NNne MerenatB vieia:,fa»e.U, tt tcniis. liqims, in quo duodccim sisrna coRlestia spatiis
^■Qt,«eKe,vxTCBE8. Faselns,/atJo/le,KiD7rEy- Kqutilibus descripta sunt. Dc co ista quinque
*>&is. Lemt letUiUe, lestils: frequcns in notanda. I. Dividtturin puites,sivegradiisSiifi.
^^ypto, prarscrtim apud tetwdum, oppidum, sii^asingula in gnuiiis 3i.>. e quibus unum cirei-
^^ eitremum e septem Nili ostiu, Fclusia- tergraduiusingulisdiebusmoUiproprioSoIcon*
^dietam est. ficit, ab occidente in oricntem procedcndo: at-
^ Cadtm mittet tUfi tifpna BootetJ] Tem- quc ita uno circitcr anno duodedm signadcair-
PO kaju sationis consignat casu Boots. Sed nt. Interea duin cummuni motn, qui raptiis
^^tterquoBoots casu. Duplcx cnim huic dicitnr, ab oriente in ocddentem proccdendo,
''('■■aiuiBicuire potcstcoimiciis, ct orroiryeus : quatuor ct viginti horannn spatio orbem (er-
^t^Nrai, o&m dcscendit Bootcs infra horiaon- rarum circuit. II. Si.^uorum ordo et iiomina
^ oecideatalem, eo momento quo Sol ascendit hU versibus conlinent u r. Sunt Ariet, Taums^
y* srientalem ; cpod contiugebat tunc initio Gemini, Canter, Leo, llrgo, Libraque, ikorjfiuit,
'^■tii^tenmyciiSyCiimdescenditinfra horison- Areitenent, Caper, jhnphora, Fitet, Qua; qut.a
?^ •ecideiitalemy codem momento quo Sol inaxim& ex parte animalia suut, hiiic circulu«
'^iQQod contitigebat initio Novenibris. £t eoi/iarus appeUatur, & ^m)i«v, animat. III. Meii-
^^'l^fmiius 1. 18. Ui. tripliccm agnoacit viciss si Aforfi o respondet ^riet: in quein iugredi Sid
l'*'''*!^: primamdrcaoccasumArcturi,qucm dicitur circa vigesiraum Martii, signuraquc tu-
^?^^ Biense Decembri priorem csse : secun- tum decurrcre, usque sub vigesiiuum AprtUt! i
^^ciiiai mensem Januarium : tcrtiam circa quo tempore in Taurum sul>it: atqtie ita ftrivd^
^''titaD. Igitur primte satiuni conveniet oc- cirteris. IV. Obtiquiu, dicitur, qiiia noii distat
^^ Arctnri, sive Bootie, aenif^iis; tertia «(lualiter u polis : sed per conam torridaja
?^*vai. Huja« itHque, et proxim^ coiisequcn- transversus utrumque tropicum attingit, et
^*t«Qs, hic sensos ent : Incipe primam satio- irquatorem circuluin bis secat. Attiugit, iu
^l^ i casu acronyieo Bootie, inciisc Novembri ; primo gradu Cancri, tropirura scptentrionalemy
^ ^VeiMle, sivc remitte, secundam satioiiem qui inde frOTnrtif Conrri dicimr : attinc^it in pri-
'''llae iii mcdiam hycmemy mensemquc Janu- mo gradu Capricomi tropicum mcridioiialem,
'^'^' Tertiam satiooem mensis Martii, qua qtti inde vocatur tropieus Capricomi. Secat ar-
^^'iiveoit cnm occasn Boote cotmico, videtur quaterem in priino gradu Arietis, et iu primo
^JH^ Don admittcre. De Srcturo, \. 68. l)e gradu Librae. V. Cuin Sol pervenit od tropicum
"•»M,in quo Arctunn Cft, v. I3b (.'aucri, cirrd 21. J»uii ; luur. uoV^u «\ «s^w
72 P VmGILU MARONIS
qu^oFdo duodeeim ligno- Obliquus qua se signorum verteret ordo. SSft
njm obiiqu^ •« Jo*T«*< Mundus ut ad Scythiam Riphaeasq; arduus arces
Sicut mundus subimusat-^ . / x •!_ j • a ^
toUiturversAs Scythiam etConsurgit; premitur Libyae devexus m Austros.
montcs Riphtfos ; iia de- Hic vertex nobis semper sublimis ; at illum
SZ'AfJ«"Tic'",;^S;S«l' Mibus Styx atra vide^ Manesque profiindi. '
semper nobis aitusest: sedMaximus iuc flexu sinuoso clabitur anguis
iiiiun styx ni^ et umbra! Circiim, perq; duas in morem fluminis Arctos : 24S
XS'^;^t;?i;2tr^': Arctos, Oceani metuentes aequore tingi.
imu8 draco voivitur flcxulllic, ut perbibent, aut intempesta silet nox
sinuoso, iii modum fluvii, ggj^jpgj. ^^ obtenta densantur nocte tenebrae :
circa 0O/UJ71, et inter duas a ^ *^ j.^ » i • a i» j «^
unasf ursas, qu» timentAut redit a uobis AiiTora, diemque reducit;
iavari aquis Oceani. AdNosq; ubi pHmusequis oriens afllavit anhcliSy 250
poium tM/enorem, aut pro- iiB^ rubcns accendit lumina Vesper.
funda nox semper silet, ut ^
aimil, et tenebr» densantur offusa nocte: aut Aurora, k nobis rtccdent, illuc reyertitiiry et re*
fert iuccm ', et cum primus oriens nos afflat equis aDhelantibus, iilic nibens Hesperus acceiidit
sidcra serotina.
NOT-ffi.
summa» sive soJstiiitm : cnm ad tropicum Ca- flnvio, aut palude, JEn. 6. 823. De JlfiEmi6itt
pricomi, circa 21. Decembris; tunc hycms sive umbris, ib. 743.
Mimma, sive bruma : iique tropici dicuntur k 244. jinguiSf ^.] Sive draco, custos horti
Tfi^-m rerto : quia Sol, quando eorum alterum Hesperidum a Junone constitutus, etab c&dem
attigit, ad altenim vcrtit cursum. Ciim ver6 in coeluin translatus, cikm ab Hercule ocdsaf
Sol pervcnit adsectioncm Aricti8,sub20. Mar- esset, Ecl. 6. 61. Is circa polum vertitur : et
tii ; tuuc cst tcquinocHtun remum : cnm ad scc- majorem ursam caud^ attingit, minorem cor-
tioucm Libi-se, 23. ScptCBibris, tuuc est tequi- pore complectitur.
fioeftui» antumnale. 246. Jirdos, Oceani, fyc.} Ursas ceminaf
240. Munduiut, ^.] Nunc dc polis disse- quie nunquam desceiMlunt infra horuKmteni
rit ; qui sunt puncta duo circa qiiffi mundus nostrum ; quia viciniorcs polo septentrionalif
volvitur, k wXit rerio, unde a J^tinis rerticcs qui semper nobis attollitur: idc6 dicuntur nus-
appellanlur. De iis iria dicit. I. Duos esse, quam aquort tingi, id est nusquam occid^rc ;
ncmpc Borcalem, ct Australem. II. Borealem roorc po<!tarum, qui xolem et astra, cum occi-
*semper a nobis videri, Italis, Crallis, &c. Au- duut, iii Occanum dccumbere fabulantur. O-
stralem nunquam ili nobisvidcri: scd ab iis vidiusveruFast. 2. 191. demaiorc ursiiGausam
quos appellamus arUipodas: Virgilius maiisf affcrt,odium Junonis: quae,cumeamin c«elum
profundos, ex ignare vetustatis mente, quie adniissam dolerct, Tcthvu rogavit, ne unquam
scdcm iUam inferis tribuebat. III. Utrumque aquis eam siiis lavari permitteret. De jircto
polum dcscribit ; Borealcm quidem a ccclesti- utraque v. 138.
bus signis, quae iudc apparent, (/raconc prsKcr- Mcluentes ttquore tingi.] Id est, nunquam
tim et ursd geinina : de Australi, utpote ignoto, tingcndas. £t cst familiaris poftis locutio. Sic
conjicit; aut Solcm i nobls reccdentem illuc Horat. Od. 2. 2. ////nn agef /;enfid mc/uente JO^-
abire, aut ilUc uoctem esse perpetuam. rifama superstes : id cst, nunquam solvenda.
ScyUiiam, Ripftaasque arduus arce*.'] De 247. Intempeslasilet nox.] Quasi inieii^eafiM
S^thid, perquam intcUigit partes mundi sep- ct ad agendum incommoUa: dcfinit eaim ^pua
teulriouulcsyiilcl. 1 . 66. Jlrces.] Moates ab ««^ Varro 1. 5. L. L. cum tempus agtndi esf nuUum.
summus. Sic G. 4 471. Flcrunt B/iodopeUe ar- 249. Jturora, Titanis et Terrae fiUa, Mem-
eu, Rip/uci.^ Montes SarmatisB Europse, nonis mater, ex Tithono, Laomedontb Tro-
BUDG MweudOi : porrecti versus Oceanum jani regis filio, quem sic amavit, uteum senem
Scythicttm, ad usque ostia Obii fluvii : a qui- herbarum virtutc ad juventutem revocaveriC
• ^dani nimc appcUaotur Slolp. Amavitet CephaIum.Ro$oos ei digitos tribuit
S4l.Libyiedcvexusin^ustros.] Partesmun- Homcvus; roseos equos aUi, sive bigas, sive
di mGiidioaalesdesignat per vcntum,qui indc qiiadrigas: quibus apeiirc diem et Solem pny
flai, .fiustrum : de quo £cl. 2. 68. Dcinde per currerc dicitur : idque ob coJorem subnibentem
ipsam Libyam, terraruin antiqui orbis, vcrsiis et aureum, in quem desinit siepe matutinum
poJum illuni, rcmotissimam. Ccrt^ La6ya crepusculum. Undc et Aurora vocata est| ab
viilg6 apud votcre^ pro tota Africa sumitur, jk aura, juxta Varronem.
Libya Epapiii filia, qu9 huic noroen suum de- 250. Eq\iis oritns afflavit, ^'C.] Sol perfudit
dit: pruprid tanien Alricos pars c^t ea, qusB halitu et efflutu equorum, qui quatuor ipsi a
marl Ucditcrraneo, JEgypto, Tripolitana re- poCtisassignantur; Pifrois^kwufignus; Eou»,
poamf et ^thiopi& circumcluditur : nunc reg- ab lUf Aurora ; Etkon, ab mSit ardto ; PhUgon,
mnm «t desertura Barca, a fXiymcombm. ^
248. Styxatra,^.] Dt Stygt Inferorum 261. AcunditluminaVtsperi VMper,fri.
GEORGICA. LIB. B 73
Hinc tempestates dubio praediscere coelo Eihispossumuspnenofct-
Possumus: hinc messisq: diem, tempMsq; serendi :•;* *«™P»^^«» *^*<> *""'*-
ht quando lufiaum remis impellere marmor sis, et tempus sationiH : ct ,
Conveniat; quando armatas deducere classes, 255 quandonamopportuQumsit
\ut tenipertivam sylvi. evertere pinum. ^f '^rjrnr^S^l.^^u»
Nec urustra signorum obitus speculamur et ortus, sU dcducere dasses arma-
Temporibusque parem diversis quatuor annum. •**» aut cajderc in syivis pi-
•n • r , 4 1* . j V^» ^ • 1 num tempestivam. ^tec
Fngidus agncolam si quando contmet imber : f^,^trk consideromus onus
Multa, forent quse mox coelo properanda sereno, <^t occasus sydemm, et an-
Matiirare datur : durum procudit arator 261 "«"dimensum^^/i/crin,
•..,., '^ II* quatuor tcmpestates. Si ah-
Vomens obtusi dentem, cavat arbore hntres : quandopiuvia fri^dareti-
Attt pecori signum, aut numeros impressit acervis. ^^ ^^^ agncohun ; tunc
Eucuunt alii vallos, fureasque bicornes, XrcXSi;.^
Atqae Amerina parant lentae retmacula viti. 265 essent sudo tempore. Ara-
Nunc facilis rubea texatur fiscina virca: ^^*" "*<^"'' *'"™™ *^«=™
le. * ^ • •!•_-_ r «a. vomoris hcbetati, cavat no-
INunc torrete igni frugcs, nunc frangite saxo. vicuias ^iigno: vei impo-
Quippe etiam festis qusedam exercerc diebus nitnotaspccudibus,vciau-
Fag et jnra sinunt : rivos deducere nulla '"^'^^* cumuiis /n/guin. Aiii
u «• ••^ . . .1 ^-^ acummant palos. ct furcns
KeUigio vetuit, segeti pr«tendere sepem, 270 bicomcs, ct pnepanint A-
Inndias avibus moliri, iuceudere vepres, mcrinaiigiiminaviueajflcx-
BdMtumque gregem fluvio mersare salubri. lltr 'v^k; : ^S.
siepe oleo tardi costas agitator aselU d6 coquite iime frumcntn,
Vikbus aut onerat pomis : lapidemque revertens niod6 «i teritc saxo. Qniu
1n^.^ ** •• V ^^ etiam fas et lcifcs iwrmit-
lncasum,aut atr» massam picis urbe reportat. tuntfaccreresaUquisfcstis
diebus : nuHa rcligio profai-
^demrc aquas ez Ofrrif, cingcre scf^tem lepto, stniere dolos avibus, comlmrcrc spinas,et
linreio afquis gregem ovium, sanitntis cmud. Sspe ductor pigri asini donum iUiuM oleo ooeraty
v^fndibaf vflibus : et rediens domum ex urfoe refcrt molam incisom, vcl mossam nigrc picis.
NOTiE.
Bailenirnmapparetser6,undec9tenisdicitnr et otio, seu tcmpestiv^y faccrc;neque scriu5|
''^tadere. De eo, Ecl. 6. 86. ' neque citins.
J^ Tmpettivam, 4^.] Hoc cst, tempore 262. Lmtres.] Liriler, vel navicula e»t flu-
"''■focsdendisarboribustnempedccresccnte viatilis, ex unicd arbore excavata; vef vas
^''"Ai post meridieni, sine venio Austro, sine a<}uando pecori comporatum, ex uno itcm M^-
^"^1 teinine mataFo, mensibufi pnesertim Ju- no exsculptnm.
•^ et Angusto : qui tunc miuus obnoxia; sunt 263. IfunuTOi imprtssit arervii.'] Modiorum
''^'^aclioni, ac vermibas. numcrum, vel tesscris insculpendo, vcl sacci;
2S6. Temporibusqut parem direnis, 4^.J ipsis quibus contincntur, appingendo.
*^<itati, autumno, hycmi. Qiiasi jii^- 264. Faliot.] Sudes, de. pieux, stakek.
2'Jf'* ^uAtuor Ulis temporibus, id est, qui po- 266. j9irimmi.] £x Ameridf civitate Um-
r*^ qnasi ex sese emitterc ac suppeditare ; brift : ubi frequentes saliccs.
^*f^ Cicer. par disseretido ; apud Quintil. 266. Ruhea virfra.] Vcl qure abundat cirea
^'^■&ori6u5 eorpui. Vel qtiasi idem valentem, Rubos bppidum Campaxiifle ; vel qua; fit ex ruOp^
^^ f|Qatuor ipsas tempesiates : totum cnim virgulti spccie.
|7*^*i4Lle partibu5 : sic apud Cicer. 2. De Fin. 267. Itunc torrete, ^.] Panificium intclligit :
yj ^6um Lalinttm par Grceco, et idem valeru. quo fmmentiim molitur, ac deinde pistum co-
f^^fiil aquaiiier aimenivm in quatuor paiw quitur. Vel alludit ad morcm vetcrum, qui
^* O^ia siiigula* tres menscs occnpant. 9ic fnigibus sinc pisturlL tojitis vcsccbantur.
2J? ^iccr. in Orat. 88. Verba rerbis quati 268. Qidppe eiinm, fyc,] VI. PncceiJtum.
oi^^i etparia rcspondeant. Ife iis quatfcslisdiebus extrcere ticct ai^ricultr.
^Jr- ^rif-idiu, ^c.] V. Pnrccptum, Dc Os 272. Salubri.] Explicnt Colmnclla 1. 2. 22.
^fS/^^bema et plutid tempestaie agrieolisfaei- Potitifices vetaiitfestis dicbus lanaruin causd la-
^ •Un/. varioves,nisiproptermcdicinam. Virf^itius id-
ijjl^?- Maiurare.'] S»pe significat, relcriter fir«>a<i/eci7,/7urtor;imrH .'5a/M6ri.Noinpe,non
tourt*^ faccre : ut iEn. 1.141. Maturaiefugam ; ut pturgetur lana, scd ut curctur scabics.
I* ^ Ciccr. pro Cloentio 171. Maturare inor- 274. Lnpiftemque, ^x. iwmum.] I^ipidrm
P^^lfcuj, &c. (fic tamen opponitur vcrbo molarem, sive molani, arte iiici^an); Ht si^ usui
^^^rare : ct "«igoiiicat aliquid cum roaturitnic tcrf.'i)dls et ronK'u»^.i»; fnijibws.
74 P- VIRGILII MARONIS
Ipsa Luna prmhttdMimii' Ipsa dies alios alio dedit ordine Luna 27t
o8variasericpro.perof«dFelices operum. Quintam fuge: pallidus Orcuf
opera. Evita quintum di- ^ . , '^ ^ ^ ^ ° m /• . ^
wi„Ulo dU Finto paUidiM, *-^enidesque satie: tum partu Terra nefando
et Furi« genite tunt : prat- Coeumque, lapctumq; creat, saevumque T yphoea^
p.^uS:^^rSCS*^°"J"'*'^** ':'?*""" rescindere fratres. 280
tum, et crudeJem Typhoea, Ter sunt conati imponere Pelio Ossam
et fratres conjuratos evcrtc- Scilicet, atq; Ossae frondosum involvere Olympum :
S^lTil^IL™ (JL:» Tcr Pater extructos disjecit fulmine montes. "^
Feiio,et injicer^ Osss fron- Septima post decimam feliXy et ponere vitem,
dowm Oivmpujn : ter Jupi- Et prensos domitare boves, et licia telre 265
terdifiturbavitfulmmcmon- a ,S ^ ,. ' . ^ .
tes accumuiatos. Septimus ^ddere : nona fugse melior, contrana furtis.
diu feiix est, minOs quam Multa adeo gelida melius se nocte dedere :
:S::'":^&Sr Autcum Sole noyo terras irrorat Eous.
boves ligatos, et ad jungen- Nocte leves stipula; melius, nocte arida prata
da i^a tete. Nonus fdix Tondentur : noctes lentus non deficit humor 290
Sversu^u^lMultaeTii^' Et quidam scros hyberni ad lurainis ignes
nelios soccedunt noctu, aut Pcrvigilat, ferroque faces inspicat acuto.
cAm Lucifcr spargit rorc interea longum cantu solata laborem
terras onente Soie. Noctu ^ 9 ...
graciies arisur, noctu foe- Arguto conjux percumt pectinc telas :
numsicciunmciiussecaturrAutduIcis musti Vulcano dccoquit humoremi 295
Sir' ErJL^Srv&II^Et foms undam tepidi despumat aheni.
hicem nocturaam faiybemi ignis, et acuto ferro incidunt fisces. Interim uxor leniena cantilenif
longum laborem,addensat telam stridulo pectine, aut coquit igne liquorem dulcb vini) et fron*
dibus aufert spumam ex unda cacabi bullientis.
NOTiE.
276. Ipsa dm alioSf ^.] VII. Pr«ceptmn, cit diptbonj^m, sed » cum «. Notetnr ^tnm
Ih oburcatione diavm fdiciiim et infelieitm. Greco more bis hians : Ter ftml coiutfi, ^.
277. PallidusOrms.] ProPlutone sumitur 2dO. Fratres.] Gigantes, Terre ct Titanii
H Oiceronc, dc Nat. Deor. 3. 43. A Silio Italico filios.
pro Cerhero cane. Ab aliis pro Charonte porti- 285. Ldeia tela.^ Ecl. 8. 74.
torc. Mal^ autero ^ pleii^; pro Thessaliro duvio 296. Fug^B me/tor, contrariafurtis.l Oppor-
quem dicunt pinsruem esse in modum olei, ide6- tuna scrvis aut captivis fugicntibus, inquiont
queinnatantcm Peueo,inquera^Stygiipa]ude ahqui. Melius opportima itineribus et pere*
influit. Fons erroris est Homeri versus Iliad. 2. grinationi : velox enim cursus/ugo poetis dici-
75ri. 'o««H ym^ htftylrvyif uialis Ifif «r«^- tuT, G. 3. 5^01. JUe volotj simiU arvafugA,ti'
^ti^. Jttramenii enim terrihilis wnjue Stf/gia ri- mul aquora verre7is.
vus est. Patct ver6 lcgcntibus, id ab Uomero 2S7. Multa aded, ^.] VIII. Pnece|itam«
cle Tilaresio amne, quem aut^ dcscripsit, om" De Os qxue noctuac diutdestnte atque hyeme,me;
nino dici : nequc illic, «J>»«f , aliud significarc, Uus pratstantur. Eous.'] Lucifer, £cl. 6. 6d.
i{i^m jurasnentum ; non fluvium. Dicit quippe 292. Faces itispicat.] Faces 6 iigno minutas
Stygiam paludem, cujus Titarcsius rivus est, in virgulas incidit spicarum et aristarum in
juramcntum csse Deorum. Confiimatur ver6 modum. £cl. 8. 29.
haec scntentia a Strabone, lib. 9. 294. i^cdtfie.] Pecten est instnunentum qno
278. Eumenides.] Furioe, sic dirte pcr an- den<iatuf tda, j£n. 3. 483.
tiphrasio, qu6d miuime sint iv^MTr ^^netoftf : 295. Musii.] Vini novi. Describit autem
Acheroutis fluvii et Noctis filiar, vipercis cri- hic viui coctionem : quod si ad tertiam par»
uibuset facibus instructffi, ultrices criminum, tem mensurae dccoquatur, M^dicitur: tiad
numcro trcs - .^lccto ab • privaute et Xnyc* dimidium, vocatur <;?f/>t</um« «iu reiin^, soDbBii
cesso. THsiphonejk rtMulciscor, etf»mca.des. wini:, cx Plin. 1.14. 9. Nota redundautcm
Mfgara, k fiiyKif6f invideo. ultimam versus syllabam, quae cum prinilii i^-
279. Cccumtjuc, ^rj Gigantum pra;cipuos, quentis versiis elidenda cst.
qut adverjiiis Ueos, ad Pblegram MacedonisB Vvlcano.] Pro igne siunitur, qui in cjus est
urbcm, ausipugnaic: ap-gestisejusre^onisvi- tutclu: Jovis et Junonis fiUus fuit : id> iis e
ciiiasquc Tlkcssulia^ muntibiuii, Pelto, OuA, coelo propter deformitatcm dejectus in insulam
Olyntpo. I)p Olirmpo, LIol. 5. 66. Typho€aI\ Nou Lcmnum, claudus h casu factus cst, et ferrari-
Typ/uea, u( paisim scribitur : neiiue entm in am ibi fabriciun exercuit, uxoremque duxit
eo nomiuc o ct e io unum coalcscunt } scd ff et a : Vcnerem. Quanquam ejus offi<]inam Virgilius
gwppe ^t it Craxo rvfuiis ubi u cum • non fa- alibi cou&tituit, &n. 8. 416
GEORGICA. LIB. I. 75
At rubicunaa Ceres medio succiditur oestu, At m^icj flave Mcontur
£t medio tostas sestu terit area fruges. mediadicyet mcdmdiefni'
Nudus ara, sere nudus : li yems ignava colono. i;;^** <'"i<^«^»«* tcruntur
Fngonbus parto agricolae plerumq; fruuntur, 300 na nudus : rrigus pi(rruiii
Mutuaque inter se la?ti convivia curant : rodiiit a^iooiani. Pcr hy-
iDvitat genialis liyems, curasque resolvit. iHT^^u^fer^^i^^ZI^Z:
Ceu pressa? cum jam portum tetigerc carina^, paratis: «-t hiians ai^itaat
Puppibus et Ifleli nautie imposucrc coronas. 304 »nterscni«tuaHcpiiiuv Sua-
cs j ^ * 1 j * . . • A "''^ «o<^ hrenis vohiptaria,
toed tamen et quernus glaudcs lum siringerc tcmpus, i.t eiirai reiaxat. Veimi
£t lauri baccas, oleamtiue, cruentaque luyrta : cum navcs oncrat» jam at-
Tunc gniibus pedicas et retia ponerc cervis, \'f^'^ 1^^"™' ^'* "•"*• ^'''
. . o r7 I ^ » larc» iniposuere coronas
Auntosque sequi lepores ; tuui figerc damas puppibus. Attamen tunr
Stupea torquentem Balearis verbera lundu? ; tcmiMii c«t coin^erc «
Cum nix alta jacet, glacicn cum flumina trudunt. f!r.f."ri? «"S^: 't .^"
Quid tempestates autumni et sidera dicam ? 31 1 ta »angtiinca. Tunc tmjna
Atque ubi jam breviorque dies, et moUior sestas, ***' objiccrc pedicas avibui ,
n . .1*' 1 • • a * 1 • •* • u «i» ct retia rcrvw, etpcMrscqui
Qu« vigilanda vins t vel cum ruit mibriferum vcr : ^^p„rc* auritotl ; tunc um^
Spicea jamcampis ciim messis inhorruit, et cum pustst orcidcre dama« in
Framenta in viridi stipula lactcntia turt^cnt ? 315 |orq"riKio lora stnpea Ba
o « >* • *^ • 1 . leons fundic : cum nix al-
aspe ego, cum flavis messorem inducerct arvis ta jnrci, ciini fluvii propei-
Agricola, et fragili jam stringeret hordea culmo, >"«* giucicm. Quid enumc-
Omniaventoramconcurrerepneliavidi, Znrr^'^»."»".'-
^px gravidam latc segetem ab radicibus imis providcnda nistici^ cum
Sublime cxpulsam eruerent : ita turbinc nigro 320 *^»*» J»'" ^?'!^'^'^*^»*"^'. «^ «'-
Ti^ ^ 1 I 1 ^'1 1 ^ tii« cst mitior: vol cum vcr
*erret hyems culmumq; levem, stipulasq; volaiites. pi„vi„i„ deiiinit, cum i«pic:e
Sappeetiam immensum coelo vcnit acnncii aquarum, sciretiim jam intnMniscuiit
Etfoedam glonierant tempestatem imbribus atris i>cr«sro^, ct cum frumenu
p I, " , , *^ , . . plona lactc tumosruiit iii
^oUectae ex alto nubes : ruit arduus a?ther, ciiimo aHhur hcibosrcntc.
^^ci^iB colonns introduccrct mcs^orcm iii scgetcs inaturn^, ct jiim li-^rct iiordca pnlcis frn-
P^^: egfo vidi misccii pugnnii nmnium vciittiruin : qun> divsiparciit in aurns plcnam scgc-
^^■> cxtirpatam radicitus : tam dcnso nimbo jartabat prucrlla calanioK lc\'C8, ct stipulas vi»*
liDtei. Siepe etiam inf^nt copia imbriuni cudit c ctclo. ct niibcg o mari advccta! collif^int
^'"'Ptttatrm nigro; pluvie : cuehim idtum minatur ruiiiam,
NOT.*:.
Sl?. Cera.] Pro scn^tc h)c accipitur ; ali- gyrius figi poiise damait funda; scd taiitiim cuiii
^pnipuie. De e&, iScl, .5. 79. in locum compcUi, ubi dcindcjaculis figantiir.
^^ GminliM hyem.] £a quibus incst ro- Quidni tamcn plumbo e fiindis cxcusso perinde
|?P|^> genialia dicuntur : a 6Vnto voluptatis fig^ntur, et ntinc H^ntiir cxploso cx n^reis tu-
^: nnde dicimus f|:«niof/ti/ii/j^frc, voluptati biilis pluinbo .' Sic cuim OvUl. Mol. 2. 72P.
'^^jfs^re; et ^enium J<f/rau</arf, voluplate JSonteciisejrarsityfnidineiimBnlfariraphmbum
^^^' Fuitdn jar.il ; Totai iltitd et inenudescU eundo.
^\^esttr.] Jactatc mari et afllirta; sco- lialcariaes aiitciii insulre circa llispaniam sunt,
E^^QztaRainum ; tmcratx inercibii9,jnxta Majoreact Mitiorra : quaruin incolic fuiida
^?^nnnm : sic Tilml. 1. 1. 196. presserat usii pnr ca-lcris iiirii^nfs, inde noincn habcre
^^^^^arita merce ratem. incmorantur, a ^ix>.uf jacert. Stupui vrrbera.]
^^Corwiai.] Reduce« c navi(^ti«mc co- 1'unes ^ stupu contcxti, sive iora, quibus lapis
r?jj*>t aave^, puppcs przrcipmV, quia in pos- aut pliiinbum intorqncttu-.
^ iUfi navis pnrtc sacrarium erut. 311. f^uid temp.Mntcifj i^-c.] V. PARS. />«
w5. Sfmigerc.] £cl.9. 61. .A/yr/n.] Fnic- /cm;;a/a/ioii pro/^nos/uTf: quibus praHiiittit tcm-
■ ^yni srboris, qui maturi dciiso rubure pcstntum ipsarumdcAcriptioncm.
^[Jjcunt. 322. Ji^mtn atfiarnm\ Vcl, j uxta Ser\ium,
^' ' Oruihus pedirax.] Laqueos quibiis im- motiim ct imprtiim «ii:niticat: ut /F.n. 2. 7^.
JJI^tur pedes, ct ^rutrnuposuit proquibus- Ixnijluit apniue Tiftris. Vel, juxta Pomponi»
"^'P«t avibus, spccicm pro gencrc, um, copiam ct nniltitudinem : cui assentior,
tifc * Pi^^ dar/tas ilupea, ^r.] Ordo c«t : propter cpithctum i</i»nfnn/wi, quod iwliiis co-
PUie»t,torq[iientemyua cst, cumquitorqiict pia;, qunm motui conveuit.
'^Hni fundr, fisere domns. >>gat Pbilar. 024 Cnticrtar. €X uUu wiks.^1. Co\\tc\« %\
76 P. VIRGILU MARONIS
erertitque Uargo imbre ope- Et pluvia ingenti sata laeta, boBmqne labores 325
S^TmruSSnS'^»»''!»^ implentur foss», et cava fluniina crescunt
fluTii profundi axigentur Cum sooitu, fervetque fretis spirantibus aequor.
cumstrepitu^mareKstaatips^ pater, media nimborum in nocte, corusca
lluctibus Tuan ebullientibus. -A .^ i*^j^a . _
Jupiter ipse mediis in tene- Fulmina molitur dextra : qiio maxmia motu
bris nubium, vibrat ruben- Terra tremit : fugere ferae, et mortalia corda 330
te manutonjtnui: quo tu-p^ „^^5 humiUs stravit pavor : ille flagranti
muitu terra lat^ concnUtur» *^, .t»ii *^ i^ ®.*
fene fu^unt, ct humiiis ti- Aut Atho, aut Khodopen, aut alta Cerauma telo
mordejicitundique mentes Dejicit : igeminant Austri, et densissimus imber :
l5SS™rv."A.^4rS'^Nuncnemora ingenti vento, nunc litora plangunt
dopcn, vei ardua Ceraunia: Hoc metuens, cceli menses et sidera serva : 336
invaiescunt Austri et piuvia Friffida Satumi sese quo stella receptet :
copiosissima : jam sylvei r%* • i»i-^ii» .«i
jam litora sonant magno Q»08 i^s coeh Cyllemus erret in orbes.
▼ento. Hoc timensyobserva Imprimis vencrare Deos, atque annua magnse
S^mr:t^rr Sacra refer Ceren, tetis operatus in herbis,
trum Satumi ; mios per -E^^tremse sub casum hyemis, jam vere sereno. 340
circuios piancta MercuriiTunc agni pingues, ct tunc moUissima vina:
ISf^l^^iirsiSi&Sa ^r^ Tunc somnidulces, densfipq; in montibus umbree.
soive magn» Cereri, sacri- Cuncta tibi Cererem pubes agrestis adoret :
fi(»ns in herbis fcrtaibus, Cui tu lacte favos, et miti diluc Baccho^
Bub exitnm ultmMe hyemis, *
jam sudo vere. Tunc agni mni pingues, tunc vina suavissima, tunc somni dulces, ct nmbrs opa-
cm in montibus. Omuis rustica juventus adoret tibi Cererem : cui tu misce racl cum bcte rt
▼ino leni,
NOT^.
Stplentrione et Aquilone, juxtaScrvtum : qiiia sertim nulli virtutc peculiari insi^s, talis esf,
S^tentrio sublimis nobis ; Auster, sivc meri- qualis planeta cui sesc admovet ; si Javij felix
dies, dcpressus est : at procelbe tamen h meri- est ; si SatumOf funestus : iindc minuier de*-
. dionali parte Austro flante, pnescrtim in- rum didtur. De Sahimo, Ed 4. 6,
(^runnt ; e| mox dicetur, Ingeminant Axulri. 337. CifUeniua.] Mcrcurius, a CjUcne Ar-
11. CoUcctB h mari, juxta Pomponiuin ; quia cadia; monte, in quo natos est, patre Jove, ma-
ntibes e mari et laculnis aquas colligunt. 111. tre Maii uu& ex Pleiadibiis. Ben^ errel : pla-
Collcct» ez a€re sublimi : juxta alios commu- netn eiiim scptem, ex quibus unus est, noiiien
nitcr. habcnt 4 «rkapn error : quia non fixa, scd ernm-
327. Fervetqutfretis.'] Etymon /rc/i appo- tia sidera sunt.
suit. Fretum cnim cst mare inter gcmini litoris 339. 6'acra refer Cereri.] Cereri dno indicif
angustias compressum, ibique quasi/ercMte/u, sacriiicia, vernum uuum, jaiii vere Krtno : alte-
ct tpiraM, ct ebulliens. rum oestivum, neque anteFaleem mattiriM quU^
328. Fortass^ legendum conised dcxird. quam, i^e. v. 347. Optraiu».'] Operari ttjacart,
332. Jiul Atha, aut, 4^.] ^tlwt, nions est siiie addito, cst faccrc sacrincium, £cL 3.
in Macedonia, imminens mari Xgteo, Rhodo- 77.
jffe in Thracia; Ceraunia in Epiro, sic dicta, 343. Cuncta tibi,^.'] Ritum descrild<Mi-
quia frequenti fulminc propter altitudincin fc- crificii ambarratis, quo solebant orra taMrt,
riuntur, km^atniffulmcn. Leptur in aliquot et circuirc cum hogtia. Qiiaevide fusiAs apud
codic. jJtfion .* et vcro accu^ativus Grsca lege Tibul. 1. 2. 1. Tibi.] Tiio jussu, tui cmus&» kc.
est i^ttf. Usu taraenTheocrili, Isocratis, Stra- estque Latinis, nt et Gallis, familiaris locmao.
bonis, &£. rcce|mi8 est accusativus, «ESw : cu- Sic supr4, v. 4a. Dtpresao incipiat jam twn
jus ultima hlc brevis fit, nec diditur, GraK:o miliitaurusamtroln^emere.
more ; ut v. 281. Imponere Pelio Ossam. 314. Cui tu laetefaros, 4^.] Sacrificii na-
336. Fripda Satumi, ^.] Vis astrorum, teriem explicat : lac, mcl, vinum, hostiaD :
planetarum iinprimis,ad procellas et aniii tcm- qusp, juxta Virgil. Ecl. 3. 77. rt/u/a crat : jnx*
pcriemsan^maxiina,aiigetur,autminuitur,vel ta Tibul. I. 2. l.ogniii; juxtaeundcm, L 10.
prout variis sodiad signis quisque respondrt, porcus : juxta Scrvium, susgratida.
et Iioc significat qud se receptel : vel prout pla- MUi ailuc Baccho.] Constat ex Piauto Ai^
netis aliis conjungitur, et hoc significat quos er- lol. act. 2. G. 6. viniim k sacrificiis Cererii ab- "
rc< tn orbes. Assignatur enim planetis orbis sive fuisse : cur igitur hk adcst ? Douza in iUoBL^
«irculus cuique suus. Itaquc Satumut noxius Plauti locum, distinguit duo Cereria tacrifida :^
<**> et respundens Capriromo, ciet pluvias ; ambarvalia, qus cum vino ficbaot ; qnod
re8pondcnsScorpio,graiidinet. JffTCiinuspr»- tetezTibuUilococitato. £la(miia,qua
GEORGICA. LIB. I. 77
Terquc novas circum felix cat liostia frugcs, 345 a Mctima propitia tcr du-
Omnis quam chonis et socii comiteutur ovantes ; ^^"■^ ^*'^ novaj fnigvft»
E. Cererem clamore vocent in tecta : neque ante 2Sirrnt«ret 0^^!
r aicem matuns quisquam supponat aristis, ribtu iiivocvut Cerervm ia
Quam Cereri, torta redimitus tempora quercu, ****"*."™ *««*»• ' ^ "Uui
Det motus incompositos. et carmina dicat. 350 •^irpr^ul" J« HS!
Atque mec ut certis possimus discere signis, <^" iuronditoB, et camit
iEstusque, pluviasque, ct agentes friffora vcntos: l;»»^""»^ «»» ''«"^«w Cerc-
ipse pater statuit, quid menstrua Luna nioneret, co^oscere certi* iudicUt,
Quo signo caderent Austri, quid siepe vidcutes cHiorem et imbres, et vcn-
Agricote propius stabulis armenta tencrent. 355 irpU^H^^^^rnK^»"^
i^ontinuo ventlS SUrgentlbus, aut freta pouti menstma Luna indicaret,
lncipiunt agitata tumescere, ct aridu saltis *>"** *"*'"^*° ^*"*" quiewe.
Monubus audiri fragor : a... resonantia long;- ^^ '^^,:^^^
Latora misceri, et nemorum increbrescere murmur. "<»» lou^^e a Ktabuii». su-
Jtm sibi tum curvis male temperat unda carinis : ^ '^*^"*" orienubut, aut
r.\— j» 1 1 ^ • rty», fiwiuor nuiri!! commotiun
tummedio celeres revolant ex lequore mergi, 361 incipitintiari,etiiccuifra.
Claffloremque ierunt ad litora, cumque marinae f^^ <^udiri cz aitis monti-
In «icco ludunt fulicic : notasque paludes ^,;'!^' i^^^T^ "^:
l^ . ^ - ," * , , souantvi pertiurbari, ct
i^ient, atque altam supra volat ardea nubem. murmur sjhanun au^
S«pe edam steUas, vento impendente, videbis 365 ^"v '^*™ '""<= ^"ctus dit-.
Prwipites coelolabi : noctisquc per umbram !r«LL".:l:Si3^:ir.Lt
flammarura longos a tergo albescere tractus, gi rcvoiant ccieriter c me-
S«pe levem paleam et frondes volitarc caducas : *"<>«»»■'»« cmittunt voccm
4-*.. * ■ ^ . A it 1 1 ad Inora : ct oim marmK
AOtsumma nantes in aqua colludcre plumas. fuUcw ludunt in nrena : et
^ ■nka relinquit paludcs tibi notns, et volat supra altam nubem. Snpe ctiam, vcnto im*
*i)KBte, videbis stdlas pnccipites cadere c ccclo : et louj^s tractus Uicis albcsccre h. tcrgo, per
***■■• Doctis : s«!pc palcas levcs» ct iblia caduca volitare, nut plum&s uatanies iu supcrfidf
*Vfta(itari.
NOTiE.
^y"» ejns meraoriain celcbrabant, ct hsec maris. 2. Fragorem v monttbus. 3. Sonitum
"'"«rt line vino : de iis Plautus ezplicandus litorum. 4. Murmur Kvlvanmi. 6. Volatiun
*^- Cererme ki tuntfaetwi nuptiat f quia /e- morgonini <• mari. 0. Liidos fulicarum in arc'
*'^i id est, vini, nihU aUahem itUeiligo. na. 7. Fiigaui aniearuiu. 8. Lnpsuin stellanun
^- Cererem clamore roceni in lecfat] Ut tt. Noctmiios lucis tractus. lU. Palcorum \o»
'^^domino propitia sit ; vclitqiie copiosam latym. IL Flum.iruiu in nqua coUusionein.
'^S*^) quic ct Ceras ipsa dicitur, iu ejus hor- 3.~>7. Ariduifra^or.'] Epitlietum ^ Lucrctio
"^infeiTi. 1. 6. 1 18 Aridiu luuie aures ierf^t aoniu. Sic-
^- Q»errtt.] Ob memorinm virtus prioris, cus et acutiis ; qualis vst urbaris cimi frun^itur.
^'^ glaDdium ; a qiiilnis ad frumcnta rcvo- 360. Foitoss^ lc<]^*ndiim iutn A cunit : coii-
^^'««ntibeneiicio Ccrcri». sule A.. 1. 2. Tanpcrel ii lacri/mis.
^j^^anl metutrua Lmia.] Quc siiifrulis 361. Mcrsri,] p/oiigeoiu, divzrs, aliis cor-
?|?^incasibu§ cursum conficit: ut enim Sol, vi aquatici dicuntur.
*^.^ Luna mensium est pneftcji: unde ct 3G3. Fulictr.] FoulquLa. coots, poules d^eau .
^'"'''«iictuf est k fUfn Ljuna. Monetqnc po«- moor-hiks, anatlbuit nuu admodum absimilcN.
^J^^pestatum prognostica repcti posse du- 364. Ardea.] Ilcron : i* pivpcttim frcncre,
v|9 ^ opite : ex astrologia et experientii. quse altius volaut ; unde dicta quaiti ardiui.
?r***8;»m exprimit his vorbis: ^d men- 36r>. Stepe efiam sUlUiSf ^-c.] Conscntiunt
rj^ ^na inoiierc/ ; quo tignot Jp€. Experi- omncs nullam ceelo stcUam liibi, mhI hoc e
*r*[*> his verbis : Quid ta^e riaerdea agricO' vulgi mcnte dictum csse, cui labi vidctur.
^Jj^- locipit k prognosticis ezperientia;, Lapsus autcm illi juxta Pliniuro, 1. 1. 8.
[rl^SUftumexcquitur prognottica astrolo- tunt redundationes qiuc<lum hiimuris illius,
"*^^e Soie ct Luna veniu 424. qiio aluntur stellic ; ut in lumiiiibus Hccenkis
jj*}; ^ tignoy ^.] Vel quo tub tidere; vcl liquore olei vidcmus accidcre. Juxta Scrvium,
^i^Syifoimi^ointelligi possct vcnlos defi- sunt particulie quuKlam ignis ajthtrci, qu«
^; Jnufri pro qaibuslabet proccllosis ventis : decuiiuntur a vento vchemontiorc, cum al-
*'J»Ed,2.68. tioraconscendtrit. Nuga. Juxta Aristotricro,
^^ CmUinud renHt atrffentibut, 4*.] Ven- sunt tcme exhalationcs apta; ad concipiendum
^*^ ifert prognostira \1. 1 . Agitatiimem ignem : qu» ad mcdldm uwv^e lAm i^^v^^m
-»*
78 P. VIRGIUI MARONIS
Sed qiiandoflflnen cadit 4 At Boredc de partc tracis cum fulminat, et cum 370
regioiieBoreali,€tquuido£„f|q. Zephvriq; tonat domus ; omnia plcnis
rccioEuri et Zephynto-^ ^' ^ «^^«^ ^? ^ l •* ^ ^
nat; omnei Gampi inun- ^ura nataut fossis ; atque omnis navita ponto
dantur fouit pienii: et om- Humida vela legit. Nunquam imprudentibus iraber
nis nauta per «»« eoi^t Q^^f^j j^ j|j surgentem valUbus imis
vela humida: nonquam . . ^ ®. i i i o«r
pluvia incautii nocuit. Vel Aeno? fugere grues : aut bucula coelum 375
iUam yenientem grucs a*- Suspicicns, patulis captavit naribus auras :
SS :^vei"% "ncT"c^ium Aut arguta lacus circumvolitavit hirundo:
aspiciem bausit aihrem na- Et veterem in limo raiue cecincre querelam.
ribus patentibus: aut hi-g j^g ^^ ^PcUs peuelralibus extulit ova
mndo canora volat circa . * ^ .*^ . ^ , .,. . e%rstv
lacus : et rane in limo ca- Angustum formica tereus iter 1 et bibit mgens 360
nunt antiquam querciam. Arcus : et e pastu dccedens agmine magno
!!rrJrri^J5^ir«ir« Coriorum increpuit densis exercitus alis.
vam Tiam exportat ova ex i • i a • •
intimis cavemulis : ct hau Jain varios pelsigi volucrci^, et quoe Asia circum
rit aquam magnus arcus Dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri,
^M fp^ m^^oT Certatim largos humeris infundere rores, 385
meroy strepit densis aiis. Nunc caput objectare frctis, nunc currere in undai!,
Prtrtere^ videre potcs di- g^ ^^^^\q incassum videas gestire lavandi.
▼ersas aves maris} et qiu» ^ • i a i . ^ ^ . •
drcumvestigant AsianaTum cormx plena pluviam vocat improba voce,
prata in moiiibus paiudi- Et sola in sicca secum spatiatur arena.
^'^'•'liSSr^^md^Nec nocturna quidem catpentes pensa puell» 390
aqi^ : nunc objicerc caput fluviis, nunc currerc per undas, ct frustrii agitari desiderio lavandi
' «e. Tunc comix importuna advocat imbrem alt& voce, ct sola privatim vagatur in aren^ ari-
4k, Ac ne pucUa: quidem noctu ncntes lanam
KOT-fi.
cducls, ilUc, circumfusi aCris frigore compres- et eam Junonit nmiciam finxere, id ett aerit.
ss igncscunt. 383. Et qtut Asia eircum, ^.] Cynrn intel*
370. At Bareet de partCy ^r.] Profrnostica li^it, frequcutcs in Cftystri ripis : CUyder, vel
pluviarum coUi^it XII. 1. Fulmen a Bore&i Cffystruti fluvius Asis minoris, nasceus in
id est, septentrione. 2. Concursum Euri ven- Phrygi& majorci trajcctiLque LycUa, per lonift
ti orientalis ; et Zephyri, venti occidcntalis. litus, m JEga^um mare defluens. .«9fta palus et
8. Fugam gruiun e vaUibus. 4. Buculam oppidum intcr CHxfUrvm fluvium, ct montem
captantem naribus auras. 6. Hinmdincm la- Tmolum, qui cst in confinio Lydi» ct Phijgi^
cus circumvolitautem. 6. Rnnas coaxantcs. 7. ma^tis : primam syliabam habet longam ;
Formicas ova^ ItitebriseduccnteK. 8. Arcum ^sia rerb, mundi pars, brevcm. Rimmi cst
ccelcstem. 9. Corvos rauc6 crocitantos. 10. cibum per teme rimas vcstigare» vermiculosy
Marinarum avium ct cycnonim frequentes sub &c. dtngna hlc, prata sunt in quie C&yster
aquis demersiones. II. Solitariara comicum exundat, et iu quibuK stant rcsides aquar.
m arcna discursationem. 12. Fungos iu lu- 387. /nriu^um.] Frustra. Quia cycnonui
cema concrescentes. candori nihil addi per lotionem potest. Get-
37 1 . Eurique,^.'] Spirat ab oriente brumali. lire.'] Est la>titiam et contcutionem suam mo*
Latiuis Fitttumuj appellatur, ex PUn. 1.2.47. tu ^jttuque corporis exprimerc.
De Zephyro, £cl. 6. 5. De Boredy Ed. 7. 51. 388. Tum cornix ptend, 4^.] Ita vulg^ legi-
373. MunquamimprvdenHbus imtter Obfuit, tur: Servius taincn raurd. Corvi itaquc in
4^.] ^'unquam incautis nocuit: quia tom utrisqueprognosticislocumhabentradptovlam
dara dat stti signa» ut quibuscumque uocuit, quidem,CorForumincreput7£/(;/uu»4^.] Cmmx
fi cavere poiuerint. plend pluviam, ^^. Ad serenitatem verb ▼.
378. I^veterem,^.'] AUuditur ad meta- 410. Twnliquidascorvipressotergutlure
morphosim, qak Lyciae rustici in ranas com- ^. Nenipesi7>/en4voccacraucadtucrocitent,
mutati sunt, cum Latonae, Diauam et ApoUi- pluviam indicant ; si ter aut quater, et
toem libcros sinu gercnti, et ad lacum pnc siti ffutture, et liquidd voce serenitatem nuncianL
acccdcnti, couvicium fecissent. Ovid. Met 6. 390. Penm.'] Lanas» quie puellis dantur ad
Aunc quoque turpes liiibus exereent linp^uas; pensum, id est, intra constituUm dicm expe-
pulsoque pwlort, quamtis jinl sub aqud, sub dienche. Testd.] Luccru& testaceL f^ii^gas.]
aqud maUdicere ientant, ^. . ScintiUas ; quae circumfusi aeris humore at
38t>. Et bibitingensarcus.] Vulgus vetepim ctassitic eruinpcrc cum fumo prohibits» in
prtabat arcum CQ?Iestcm, sive /rim, hanrirc suis loccrnis residcnl, et cumulantur in quandatn
'^****'^ mgusan t fontibusi c&que nutriri* ^^nde fungorum siuUitudinem.
GEORGICA. UB. I. 79
Nescivere byemem : testa ciim ardente viderent igDoraiit piaviam/u/urnii.-
ScintiUare oleum, etputres concrescere fungos. «Su^S^^^ifcllSS^
Nec miiius ex imbri soles, et aperta serena te, et putridot fungoi cu-
Proq>icere, et certis poteris cogiioscere signis. muiari. Pariter pott im-
Nara neque tum stellis acies obtusa videtury 395 certTs 'iuiSf dTwln^^
Nec fratris radiis obnoxia surgere Luna : sudos et coeium apertum ac
Teuuia nec lanae per coelura vellcra ferri. ?"Tn»„I"r««'T',"^
«, . , , * , . ,. , lux stellaruni apparet lan-
Pion tepidum ad solem pennas m litore pandunt guida, nec Luua ru^tif
Dilecta» Thetidi Halcjones : non ore solutos «"", debens lueem tuam
^iundi me.uinere snesjactare maniplos. 400 l^^J^^^^ '^t ll^
At nebula* magis ima petunt, campoq; recumbunt : iiaicyones charsp Thetidi
Solis et occasum servans de culmnie summo "<>» "Pij^.' ^*>" ^^ *■
XT . . . ^ litore. fu:di porci noa
iVequicquam SCrOS exercet llOCtua cantUS. meminerunt dissipare roi-
Apparet liquido sublimis in aere Nisus, tro fasdculos ;aa/earum !«•
Et pro purpureo p«nas dat Scylla capiUo. 405 ^^^ ?^«l^-«Jj
WuarumqueiUa levom fugiens secat aetliera pcnnis, rcsidunt in campb. £i
Ecce inimicus atrox magno stridore per auras noctua,oi)scrTansocca»um
Insequitur Nisus : qua se fert Nisus ad auras, ^'5^* w^^S^^^i"
Ula lcvero fugiens raptim secat aethcra pennis. Falco videtur tubiimis pu-
Tum liquidas corvi presso ter gutture voces 4 lo ro "> ««^^» et aUuda solrit
i^ * . •^•^ i.»Ti_ !*• panas pro crme purpureo
Aut quater mgemmaut : et soepc cubihbus alUs, ^ ^ ^^/0.. qu&cumquc ai-
Nescio qua prseter solitum dulccdine laeti, auda fugicus fmdit aiis t«r
Inter se foUis strepitant : juvat imbribus acUs IT''^ J^f"^ ^^ ^^
•n , ^ 1 1 "^ • «1 hostis crudeus magno mur-
rrogeniem parvam, dulcesque reviserc nidos. mure pcrscc^uitur caia per
Haad equidem credo, quiasit divinitus illis 415 acrcm .- quacumque faic»
^ fcrtur pcr aerem, alauda
fapcni celeriter 6ndit alis tcnuem aeren. Pnctcrcu corvi ter aiit quatcr iterant claras vocef
^^ofntto guttnre : et s«pc in nidis excelsis, nescio qiia Inrtitia pleni pr«eter morcm, intcr se
ftoodet commovent : placet rcdirc ad parvam prolcm et gratos nidos, pluvia exocta. Sane non
pvtoqu6d sit iUis daium a Diis
NOT.fi.
^ A^ee minut tx imhri, {^.J EuumeraA Ed. 4. 82. Meminere twu.'] Non memorift
P^^Caoctica sercnitatis IX. 1. Nitorcm stella- proprie dictu qu» fit per specics, seu imaginef
'^ 2. Nitorem Lunae cxorientis. 3. Cwlum rerum, usu ct sensu comparatas : ted m<^mo-
">* vdleribus et nubcculis. 4. Ilalcyoucs alas ria impropri^ dicta ; quam vocnnt inMinehiMf
^ SolriB non explicantcs. 5. Sucs non jactan- quse fit per species iu ortn ingenitas, quibuf
^maiiipulos. 6. Nebulas ad terrom deprcs- animantes ad rcin aliquam fugiendam, aut ap«
£!*■ 7. Noctuani cadenlc Sole silentcm. 8. petendam movcntur ; quoties species iU«, nk
^ucoius io alaudam incursus. 9. Corvorum similis objectu et pracsciitiu, excitantur. Itft
^'^ftrepitus. £.r tm6n.] VeI/)os/ im^rem, species iugenita agitandi Inti, solvendique nut-
?^^ ipso imbre, sive observatioiie indicionmi nipuU movet sucm : quotics luU, aut mauipuU
L^^ tempcstatii cognosccs oppositam tcm- objectu cxcitatur.
^^''i : si nimirum iudicia iUa abfueriut 41^3. A^equictfuatn txtrcet.'] Id est, hd)c loco,
^S^ itrtna.] SupH^ v. 153. tion txertei : juxta Servium, qui sic explicat
ff^'^' Obnoxia.] Quia tam clare hicet, ut lu- Persium, S. St 61. Netpiicquam fundo tuipirtt
^^***^y Don a Solc, sed k sc ipsa babere vi- nummui in imo, id est, non tutptret. J^Tociuaf
^S^' Sol et Luna, Latonee libMcri, Ecl. 3. 67. avU func&ta ct noctunia, ehonette, the owl.
iiS^' DiUet^ Tlielidi Haleyonet.'] Ceyx, Lu- 404. Jfttut, ^x.] Haliaieiut, sive fako, rAL»
P^ * Olius, TrachiniB rex, €Jb miilta domestica con , oUm iS isus Alcgarensium rex : ikyila, Gn-
Ig^^ta profectus ad Ciaru .\poIlinis oracu- ru, sive alauda, aloudte, the lark, eiiis fUia :
^^ ^ ^gaeo mari naufragium fecit. Uxor avesinimicissim8e.Deearummctain.LcI. 6.74.
^ Ilalcyone, .fioU filia, cum in mariti»ca- 416. Hattd equitiem, ^r.] Causamafiert*
^j^l^ «ppulsum litori inxolarct amoris impetu: cur aves, cstersrquc animantes mutationem
]S^^ io aves conversi sunt, uxoris nomine a<iris prsesentiant : non item homo. Ac negat
2r^<metdictas : etinfidcipnemiumquotan- eas babere rationem, et ingcnium divinitdt
. *j>*anm> fceturs mare placidissimum sub- datum ; indequc discrimen repetit ; quia ho-
'«'•^itur ner 7 vel 11 vel 14 dics, qni inde mo ratione pollet, atque ade6 judicio et ra*
J!j^y^i* ditt appellaDtur, et cootingunt circa tione, pneter naturam et (\uamlem%ftc\&i ^^
^^>^. Hinctfi/ecte TMtdtsunt. Dc Thctide^ fest cssc tnstis ct lictus -. oXveili «s&iBiaMt%-
80 P. VIRGIUI MARONIS
liigaiiaita, et rcrum pTu-Ingeniuni,aut rerumfatopradentiainajor t
denua, ™« potcntior rt Verim, ubi tempestas et coeli mobilis bumor
fato. aed quando tempe- » • '^ •■ • i «j a
rjesothamormutabUiscce-Mutavere vias : et Jupiter humidus Austris
)i muuvit quaUtates acris : Deusat, erant quffi rara modo: et, quce densa, re-
et quayido aCr humcctatu» InTJit •
Auttris condensat ea quas laAai .
;?rtiuerantrara;etrarera- Vertuntur species ammorum, et pectora motus 42G
cit caqu» prnks «-aiii dcn- jj^j,^ g^jjQs ^^^5 ^^^ nubila ventus agebat,
sa : tunc speaes ammorum ^ ..',..„ . *. • •
mutaniuri ei corda nunc Coticipiunt ! hmc ille avmm concentus m agris,
suscipiunt aflectus alios, et Et Iscisc pecudes, et ovantes gutture corvi.
If^b:/ WnSr m'^r Si vero Solem ad rapidum Lunasquc sequentes |
tus votucrum in campU, ct Orume respicies ; nunquam te crastina tallct A%o
Itnutitunt pecudes, etcor-UQra neque insidiis nocds capiere serence.
vi exultant ciitture. Siau--r « * ^ tt» •. •
teraconsideJesSoiemrapi-Luna revertentes cum primum colligit ignes,
dum, etordinem Lunarum Si nigrum obscuro compreoderit aera cornu ;
Bcqucntjum, n»nq»»fm dies lyf jjxinius affTicolis pelagoque parabitur imber.
crastmus te decipiet, nec » . • • • '/r 1 • i. ^ar
decipicris fraude noctis At, si virgineum suffudent ore ruborem, 43i
»crenic. Ctbn primum Lu- Ventus erit : vento semper rubet aurea Phoebe.
ri'tCi-"«KrmSinortuinquarto(namqueiscertissim^^
obscurum ni^ comibus, Pura, neque obtusis per coBlum cornibus ibit ;
inaximapluviaimminetco-Totus et ille dies, ct qui ilascentur ab illo
^rit hi^^Stu *uo*ro'b2rcm Exactma jid mensem, pluvia vcntisque carebont :
▼ir^nalem, ventus erit : Votaque servati solvent in litore nautcc 43C
Luna aurcaiemper rube- Glauco, et Panopeae, et Inoo Melicertae.
scit ex vento. Si vero quar- ' r y
to die (nam hic est index certissimus) incedit per a£rem clara, et cornibus non hebetatis ; e
illc dies totus, et qui sequentur post ilitun usque ad mensem transactum, erunt absque iinbn
ct vento : ct nautc servati d temptsiatt reddcnt in litorc vota Glauco, et Panopes, et MeUoer
ts filio Indbi.
NOT^.
liquse, cura rationc carcaot, obscquuntur natu- flat, alba terenat. U. A Sole octo. 1. Ii 51
ra; aCris : atque adc5 quoties vel tristes, vel Si in ortu, aut sit m.iculosus, aut medii tantdiii
hct» apparcnt, id cx aliqua cceli aCrisque aiTec- sui parto appareat, irabrcm nuntiat. 3. ct 4
tionc fieri probabilius cst, qua ncccssari6 com- Si in ortu divisi sint radii, aut Aurora paOeal
movcntur. vcntos pnrdicit. 5. ct 6. In occasu si sit ceni
418. Mutanre vmjr.] Mittavcre rationem et leus, pluviam ; si igneus, ventos. 7. Si macido
mialitatem aCrlT>. Fia eiiim cst snpe ratio sus, pluviam et ventos. 8. Si in ortu et occa»
cr modits. Sic. G. 2. 22. Sunt alii quot ipse lucidus, sercnum ac sudum Aquilonem.
rid sUti revperit uant. 427. Cotligil ignet.] Qiios dccrcscens amii
41U. Densat 4^.] Densore est aliquid in is«e videbatur, et quasi dissipftsse.
miuoiipm dimeiisionem contrahere : relaxart, 437. Glaucoj et Panopete, ^-c.] Marinis du
scu rarefaccrc, est in majorcm dirocnsioncm minihus. Versus bis hiat Grscum in moren
dilatare. Qua: duo impiimis cadunt in aCrem, Glaucus piscator fuit : qui ri^m pisccs 4 t
qui natunc cst fai*ile mobilis : uCris autcm vis captos fortuito cujusdam berbte attactu resilir
est iu animantcs maxima. Itaquc mutato a#rc, in aquam vidi.ssct: e&dcmipsedcgustatiL,piscc
mutantuf> varieque a«:itantur specics et ima- in niare sccutus est, et in marinum Deur
ffines reiiim, in animantium mcmoriil super- est couversus. Panope, vd Panopea : Njn
sfitcs : mutatis specicbus, mutatur cognitio : pha maris, Ncrei et Doridis filia. MtHterl
mutati cognitione, appctitus quoquc varit^ mo- vel Melicertes In^ filius fuit. /no aiitiei
Vetur ', sive ad tristitiam, sive ad lietitiam ; Cadmi fiUa, Athamantis Thcbarum rcfis ozoi
sive ad prosccutioncm, sive ad fugam. Per quie maritum fugiens, in marc se cum fill
tpecies animorum, cognitio exprimitur : per pnecipitem dcdit : ambo raaris numimBQ
tno/itf, afrcctio diversa appetit^s, cujus sedes additi : et Ino quidem Gnecis Leueothta, Rc
est in corde, vcuptdore. manis Matuta; Melieerta illis Palcman, hi
423. Drdn/».] Lvtantcs, I£,n. 3. 189. Porturats, appellatus est. Alii tamen Aiirorai
427. Luna rttertentes!] Proponit ea prog- his nominibus designatam putant : et Leuec
tiostica quie ab astrologiik petuntur. I. A LanA theam Gtbco nominc, quasi aUMtm Decnn ; Mt
Iria. 1. Si nova sit obscura, pluviam notat. {utom Latino dictam essc, quasi matutinan
2. Si rubescat, ventum minatur. 3. Sl qaart^ /noo.] Inons, adjectivum nomeni id estyjSfit
^> serena git, menncm sercnum promittit. /ntlt.
■* rufgttrecst: JW/itfaLunnpfuitfnibieunda
GEORGICA. UB. I. 81
Sol quoq; €t ezoriens, et cumse condit in undas, Soi quoque et orietu, h
Signa dabit : Solem certissima signa sequuntur : quuido te abicoiMih ia
Et qu» mane refert, etquae surgentibus astris. 440^,^"^^;. "^
lUe ubi nascentem macuhs variaverit ortum tur Soiem: et qu» dat
ConcUtus in nubem, medioque refugerit orbe ; "**°®' ^ <i"* «^^ »pp«^
Suspecti tibi sint imbres : namque urget ab alto riH^. ^.^^.
Arbonbusque satisque Notus, pecorique sinister. "^ primuin ortum macuKi,
Autubi sub lucem densa intcr nubila sese 445 f,l,^*ijfv~*g^f^**^'*"*'
Diversj erumpent radii, aut ubi pallida surget tT^ ^"^iSot^ VSSS
Thhoui croceum linquens Aurora cubile ; ctarboribu»,et«egetibuB,et
He« male tura mites defendet pampinus uvas. ^"?!r.S"i5Si"ti
lam multa m tecus crepitans salit horrida grando. radU sei>arati emittem m
Hoc etiam, emenso cum jam decedet Olympo, 450"°P»<^>«n"^»bu«: veicikm
Profuwt meminisse magis : nam s«pe videmu» to&JSr^
U)sius in vultu .varios errare colores. Uda; heu! tuac frondefl
CGBruleus pluviam denuntiat, iffueus Euros : ""*^ tucbuntur maturofl
QJ» «,- 1 • • • * ^«1 • • • • • racemof; tam multa, cc
»m maculae incipient rutilo immiscerier igni ; horrida gnmio saUet cre-
^Dia tunc pariter vento uinibisque videbis 455 P^(*n* in tectis. Frsterei
Fervere. Non illa quisquam me nocte per altum ^£Vrf '^1"^^** ^^
1-^ « ^ /s 11 t» ^ aimoiarc, cura ooi occidet
^re, ueque a terra moneat convellere funem. orio dccurso : nam scpe
At si, cum referetque diem, condetque relatum, vid< mus diverso» coioret
Lacidu, orbis erit ; frustri terrebei-e nimbis. fS ^^'.'".In.^SS:
^t cjaro sylvas cernes Aqunone movari. * 460 iiammcus veotuiu. Si vei^
Dcnique, quid Vesper scrus vehat, undc serenas «"acuias incipiant misceri
Vftn*,.. \t u 'j •-*!. •lA . cummicanti luminei tune
^«itus apt nubes, quid cogitet humidus Austor, vi.icbis omuia cqud turba-
^ol tibi signa dabit: Solem quis dicere falsum ri ^'(»to ci piuviA. Nulius
Audeat.? ille etiam «ecos instare tumulius . '"* ^oxtcuit ire iiu nocte
q_^ /• 1 1 11 per marc, ct wJvcre funem
jj^pemonet: uraudemq; etoperta tumesccre bella. a terra. Scdsi giobu«So-
JJfe etiam extincto miseratus Caesare Romain ; 466 1»« "itidus sit, et quando re-
Cim caput obscura nitidum ferruginc texit, tc^imTb^LZT' w
^J^Btebis pluviam, sed vidcbis sylvai agitari sudo Aquilone. Deniquc Sol tibi significabit,
^ ^t Vesper serotinus : qu& cx parte ventus pcUat siccas nubcs : quid humidus Auster
2^fp>fei Quis audeat Solem appcllare fallaccm ? llle quoque sirpc dcclarat secretos tu-
^^Qs imminere, insidiasqiie et beUa occulta parari. Ule quoquc misertus eht Roms ocdso
^^^1 qoando velavit lucidum caput obscura femigine,
4«i?' •^oifo.'] Supr^v,324. JVbftu.] Idem digia illa recensuiti et Virgilium imitatofl
A^l^^^t Tentus meridionalis, Ec\. 2. 58. est.
^if^- Seic emmpenit 4^.1 Hk active sumi- 467. Cutn capui obintrii femif^ne, ^.'] Sei¥
j^ ^*Uton Locretio, 1. 4. 1 108. Tandcm ubi viiis dc vcro Solis defcctu intcrpretatur, sive
SSN^ nervi» eolicda cumdo. eclipsi ; quam tamen aut illo, aut scqiiente an-
o^J^ TiUumi croeewn, ^.'] "De Tiihono ; de" nofuissc ullam ncgat Scalij^cr, ct cxpUcatde
^^^^^'i/^fi^y supri V. 249. Croeeus color,du io- insolito Solis pallore : de quo sic Plin. L 2. 80.
^-^ ^ AF FRoif . Ed. 4.44. De Olympo, £cl. 5. 56. Fiuni prodigioti et lonjriorts Solis defechu, qua-
u^^^. Ferrere.] PenuUim& brevi semper lit occiso DicUitore dcsan, ei AiUoniano bello :
-^^ \irff]ium:uttifuigere,9tridere,effulgere, toiinsptneannipaUoreconi'
^A^^^rplinm: ut ti fulgere,stridere, effulgere, toiiusptneanni palioreconiinuo. ItaquoquePlu-
^^^e. tarchus in Ceesare: »mi r« zrtit riv ilx$»y dumvfat-
^ ^Tj^* AqvUone.'] Vento septentrionali, qui fta rns ivy^t, &c. Cirea Solem quotjue habitatio
tH/^^^^y^OM dicitur : siccat nubes et cwlum ab- svlendoris: nam toto iilo annopalicns ejus glo'
.•^tt, Ed. 7. 51. bus, ei sint fulgore oriens, dtbiiem et tenuem
«jJ5^ '^ diow, 4^ VI. PARS. Digreasiode emisii caiortm : itaque nubiius a^r ei graiis ex-
^^^^KUtiiUiB etxUm J.Ceeuais,aui pretcesserumi, tilii : undefnuius rrudi ivimafurique etonguo-
M^^^*bteeuia ttmi. (^as singula Scriptorum runt ob ccdi rigorem, et flaccidi evasere. Ter-
T^jj^tnn anctoritate, qnoad poterit fieri, coufir- rag^ne.] Non propri^ caUgine, sed ruborc ni- .
^*^. Vidtiidiifl Orid. Met. 16. 782, qui pro- gricante : de «o colore, Ecl, i. \^
82 P. VIKGILII MARONIS
et qumdo homiiiefl icele- Impiaque seternain timuerunt sanuila noctem.
rati (irauenint perpetuam Tempore quanquam illo tellus quoque, et sequora
Doctem. Quamquam lUo *^ * . * * * *
tcmpore tenra quoque, et poUu,
»quormaris,etfoe<iicaiies, Obscceniquecanes, importunaequevolucres . 470
M^^^^olSierTidhSl^^ jE^ ^^ff°^ dabant. Quoties Cyclopum effervere in a-
nam) exumlantem) caminis gTOS
effractii erumpere in arva Vidimus undantem ruptis fornacibus iEtnam,
S^^flilllmk^IirX&^lamraafniqueglobos, liquefactacT, yolveresaxa?
comminutotPGermaniaau- Armorum sonitum toto Germania coelo
diit toto aere strepiiiun ar- Audiit : insolitis tremucrunt motibus Alpes. 475
monuui et Alpes lrcmuc>xr i i « j-a m *^
runt in!.uetis motibus. Vo- Vox quoque per lucos vulgo exaudita sileutes
ces etiam mag^is auditK Ingeus, ct siinulacra modis pallentia miris
luntpassim per lucos taci- yjgj^ ^yjj obscurum uoctis : pecudesque locutae,
tos: et spectra palicntiav ^ i . * '^ i • • ,
mirismodis Wsa nmi circa Infandum ! sistunt amues, terraequc dehiscunt :
crepuwruiuranoctis: et pe- £t moestum illacrymat templis ebur, aeraq; sudant.
nu'vi&t;:l.,"f "^t^lPfoluit insano contorquens vortice sylvas 481
ne hiaverunt. Pr<e tristi- Fluviorum rex Eridauus, camposque per omnes
ti& rtaituR cbuma} lacrymat» sunt in templis, et tcren sudaverunt. Padus rex fluminun ioun-
davit sjrlTaS) eat proTolvens ma^ia vorticibus ; et per omncs agros
NOT^.
408. Saeula.'] CSenns hominum) IiomincS) Stcropes et Pyracmon : officinam habebant
liucretii more } cui nihil cst illa locutiono fa- apud vEtnami supra v. 295.
miliarius, 1. 1. 1090, Quippe etiam vetci t terrd 473. lAquefaciaque volrtreeaxa.] Saxa exe-
fnoriaiiat^laf 1. 5. 980^ Mortalia steelmDulria sa et i^c comminuta, seu pumices aridos ac "^
iinquebani labeniis lumiria vitte. Sicl. 4. 1220. sponj^iusos, vcl cinercs : quod inde constat
Ei nmliebre oritur pcUrio de semine Sitcium : id ma^nu interdum co])ia erumpere.
ett, mulieres : 1. 3. 754. Dtsipereni itomineSf 474. Armorum sonitum^ ^.] Appianus, 1.
witpertni fera sa^cla feramm ; id c^t, fertD 1 1. 5. 4. 'Am^w» n ^ty«x«i /3««/, &c. Exaudiebanr
6o0. Levnum sxcUt ; id est, leones : 1. 5. 864. iur ma^iU clwnores virorumi ei armorum strepir
Ihteera saela; id est,boves,&c. Suiipicutur Gi- ius, ei cursus equorum, citm nihii taie cemat^
fanius id h Graicis hnustura cssc, apud quos ^'i- tur. De Germanid, quae bello tcntata, et ali-
nk etgenus, ct «ecu/um, autccrtc spatium ali- qu& cx parte victa k Cesare fucrat, vide EcL
quot annorum significnt. 1.63.
470. Obscicnique cancsj^-c.'] Mali ominis : sic 475. Motibus Alpes.'] Ovidius, non Alpes>
pa&sim k probatis auctorihus/(K//M dicuntur o- sed Romam trcmore concussam dicit, Mct. 13.
mioa et auguria, (|ua; funcsta sunt. De liac vocc 7i^. Motttmque tremoribus urbem.] De Aipibut^
Xxk. 3, 262w Appianus autcni 1. 4. civil. iuter Ecl. 10, 47.
ostcntata, quactriumviratumiuultioncui Julia- 47i3. Vitxqiioqutper lucos, ifC.] Ovid. ibl-
iice cofdis iuRtitutum pia:rcsscre, hoc quoquc dcni v. 71^. Cantusaue feruntur Audiii sandit
rcccnsct. KZns vi yup eifutvj^ i/tMkut tJit kuxtf it verba ininantia lucts»
CanctrerdutulabaiU ex compositOf instaf' lupo- 477. 67ni ((/arra nKK//«, 4^.] Plutarchus in
ram. Ciesare. Tir^tt fUMJtf vXKmxH ^afift/tiiwf.
hnporiumrqncvolucrts!] Plutnrchuslia!)ctiu- imafrincs noctupassim discurrentcs.
trr pra'nuucia nocis illius prodipa, xajxip^vjits 478. Pccudcsquelocutat infandum. Appian.
i/fiB^9^'ir IfiifAttt Sfufiets- avts solitarias in fo- 1.4. hitti ^vfhf i^««» «f^^«i<r», fcc. Boa
rumdelatas. Suctouius vcr6 in Julioc. 81. Fri- cliam humannm voeein emisU ; ei infantrecent
die easdtm idtis arem, rti^aliolum eum laurto ra* fwtus locutus esi.
mulo Pompeianoi curitt se inferentem vulueres 479. Sistunt amnes.] Unde sequitur inunda-
rnrii^eneris ex proximo nemore persccutce ibi- tio rcdundantium fluctuum. Horat. Od. L 2.
dtm discerpscrunt. Vidimus ftatum Tyberwi,reiorti* IMore Heirut'
471. Cgciopum Tjfervere in agros, S^-c.] De coriolenterundis,JredejeciummonumeniaTt'
hoc prodigio ncmo siugfulatim hoc teni]>orc. gis, Templaque VeM»,fyc. Huc adde quc mox
Mna, mons est Sicilisp, moni Oibcl : de quo diccutur, v. 482. dc inundatione Eridani. De
^n. 3. 671. Cifclopes, ju.\ta Diodorum, primi sequcnti prodigio, nempc terrm Auilu,nu5quam
Siciliie liabitatorcs fucre : juxta f«il)ula«, Ncp- mcntio.
tuiii et Amphitrites filii ; sic dicti, quia uni- 480. FA moutwn illacrymal, fye.] Appianui
cum habebaut in frontc oculum orbicularem, 1. 4, TSf (•«««» rA ^l* 7^^, ri t\ *mi Jlftm
«nde nomcn ipsis indiuim a »tf»x«i eireuluSf Xt^ E simulaeris alia quidem tudabani ; aiitt
et «1^1 ocuitu, vuiius : iidcm Vulcano ministri ettam sanguinem tudabanl.
«r «gpctfref «iiribuf i : trcs pnecipu^, Brontes, 482. fiurionm rtx Eridanut.J 'ttfikBsit
GEORGICA. UB. I. 83
Cam stabalit armenta tulit : nec tcmpore eodem >*?>"« «noeiit» eum tubu-
Triitibns ant extis fibm apparere ininaccs, ^' ^^ '^Z^T^
Aut puteis manare cruor cessavit; et alte AQSrura apparere in tristibui
Per noctem resonare lupis ululantibus urbes. viscerjbu. hostianm, aut
«T i*< I • 1 1 tanruit cetsavit fluere 6
Non alias coeio cecidcrunt plura sereno puteis, aut urbes cMtare-
Fulgura, nec diri tolies arsere cometce. runt rcsonare aitcper noc-
Ergo intcr sese paribus concurrere telis ai^ "itilnwr. 1^«"^;
_^ o , ,r «I .,• • AhiJi /«wponfriii nunquam
Koinanasacies iterum videre rhilippi: 490piura fuigura cectdemnt
cfflo lereno, nec toties comctae funcsti cfluiserunt. Itaque eampi Phiiippici ▼iderunt Romanot
curcitui pugnare iterum inter se armis paribus :
NOT.«.
<inds,Latinus Padvsy k Po: tx Vcxulomon- 489. Paribus teHs.] Quia Romani contra
te m A^bus Cotciis exoricns : (■RUiain Cisal- Romanos bcUo civiU certalMmt.
piuiii, quK nuuc Ituliss pars cst, iii Transvo' 490. Homana» aeies iterum vidire Philippit
^iMm d Cispadanam dividens : in morc lla- ^J Nodus difliciUs. H«cc ccrta pnrmilto,
^ticQin multis ostiis influit. Rex.l Vel quia 1. iPAi/t/ipt urbs ost in conflnio Thracic et Ma-
ftnrionim ItaUc maxiimis cst : vd quia insig- cedoniBr,ad radices Pang^iri montisi qui pars ett
utQm est ejus nominc signum coileste vast» Hsemi. II. Pharsalust urbs est in ea parte Thes-
ttagnitudjnis, ab ff<|uatorc vcnius Oriona, ad 8a]iK,quiead Macedoniam vcript. III. £mathi»
ciinifaun nsqtie polarcm antarcticiim, vario nomen, ab Emathionc regc, Mcmnoni.s fratrc,
SQfnctupertincns. Fluvioritm.'] Volpes ana- datura est Macedoniae locisque rojifinibus. IV.
pcitBf prodactylo h\c appoxituK : vel dux bre- Octavianus CoMnr haud dubic Brtitum vt Ca!i-
^Jbtti, in uuam lontrain coalescunt, ut su- sium delevit, ad Ha:mura et Philippos Thra
pnr3Sl7. tenuia nee iaikF^ ^■c. ciee : Julius ver6 Cvsar Pompcium, ad Phar-
464. Tristibus aut extisjibrtey ^*^.] Ciccro salum Tlicitgalix. Atque ita locus utriusquc
^diTintt. \f 1. 119. dc J. Ca^sare. Ciimim- pugus, tota Maccdonia intcrmcdia, imm6 lcu>
^'^siartl illo die, quoprimitm in selld aured se- cis luimodum octogiuta, dissitns est ; ut constat
^t ef eum pterpured veste proeetsit, in ertis bo- e Gnecis scripturibus. V. Auctores tamcii Re-
^Sffiadeor non fait. QuA ille rei novitate per* mani, Virgilio posteriores, Lucanus, Florust
f^nu; eum Spurina diceret, timendum ette, ne iw.. utramfptc pu^am eidcm omnino uddicunt
f^li\unyttritadffieeret ; earum aiim rerum loco. Ovidius ipse Mctam. 15.8*25. dc Oci-
^fvn^ d eorde profieisci : postero diecaput taviano, futuro Biiiti victorc, vaticinatur:
^jumnonfuit, ^iuequidemiUiportendeban- Pharsnlia sentiet itlumt Emathiique iterum
tw 8 Diit immwiaHbus, nt rideret interUum, madejient ea,de Pfnlippi : Vlanb quasi unum
**^vttaeertt. luadciu fcrc habent Plutarchu.4, idemque sit Pharsalia ct Philippi.
V*iniai Mauuiiu, hc. Extra, dictajuxta Fcs- Hic nodui». H&rc solutio multiplcx. I. Rcpe*
ttn, qnia e visceribus ea E>iis pnfsccaiitur, reruntaliquiupudStpphanum,KcriptoremGr9-
^Bitximc<7/a;if emincntquc. /''(6ra quoque ciini nobilcm, Thebas Tlicssnlicas autPhthi-
'^ nt antiqiiis juxta Varrouem, aijusquc otiras, Pharsalo vicinos, ctiam vocatas csse
^f^trtmiias : iinde pro vcnulis et iicrvuli« ct Phiiippos. liiiic utramquc clndcm, ct Pora-
'^lliculii vul^6 usurpatur : ct vcstimn cxtrc- pciunuin et Brutianam, iini eidemque, ut ait
"^*^ tppt-liantur^in^ritr. l'|oni8,urcn» addixerunt,PharKalicB> niurtnim:
j^ ,iut puteiSi ^f.. et aittper nortem, ^'e.] et Philippis, non Thracicis, at Thcssalicis. Er-
vP^iiBo portcnto taccut historix: dc secimdo rant illi : quippe qui Bruti cladem Philippis U-
*ic Appian. 1. 4. Avmi rit* «y«^» hiitor tupi lis lliracicis, et Ha?momontiabjudicant, qiii-
^fi^^ diieurrebant. bus constanti totiushistorite flde tribuitur. IL
.*7. Catocecideruntplurasereno,^.] Ap- Censent alii, lliessalia; Thrari^Lquc finc", ac
^- 1> 4. KM^xuKwvMrvyi^^f/f i<fiif«««''«y«X- proindc Pharsalum ct Philippos, Ila^iniimqiio
^ Wi^Jir Et julmina crebra in tempia ct adc6 inontcm, Emathiie sivc Maccdoniae no-
^^tadibani, Fulmcn et fuli^ur wrCTiOfO!- mine comprehendi ; pncsertiin cum haic om-
**)iliqDtiido mali ominis fuit, ut hk: oli- uia Maccdonuin re«^uin, Philippi* Alcxnndri,
^^ctiamboni,ut Aln. 9. &M). AudiH,ei alioniinquedifionctcnercntnr. Idqucmorcpo-
^^^^itor de parte Mtrend Intonuit litrum. «tarum, imprimi::quc Vircrilii, ciii fainiliarc
^ Cometit.] Plntarchut iu Cies. « n/toiy«« esscrc^ionutnfiucs quam latis^iinos dcscribcro,
''f^lfifir GranditCotnetaposlCeesarisne' jam vidimus Ecl. 1. 63. Pcrti' quidem iUi, si
^^^^isKUfulgemteptem noetes apparuit. Hic vir^iliuK, et cietcri, pu^am utramque univer-
i^ cometa, itella eadcm illa fuit, de qua sim Emathia* rssignasscnt ; non Philippis nom-
r^ ^- 47. Eece Dionmi procemt Oetaris ns- inatim, aut Pharbalix. Qiiis ver6 id capiat ?
^' Sic enim Sueton in Cies. 88. Ludis urbes duos, octoginta leucarum spatio dissitas»
Vj^f^ eenseeratot ei heres Auf^utus ede- nnum emndcmquc locum e sse. III. Exii^limavt
^ff^^feUaerinita per tej^em diet eontinuos fut- aliquando VirgiUum, nullum hlc de Pomv^-
** ''oiiau drea undeamam horam : creditum' iano casu facerc mcntioncm sed l&iv\u»i d« fijK-
^ ^ «laiMBii ette CtetariM in ettium rtceplL mmk Bruti ct Casiu cladc *, qvi» uUmic^f^ avvi^
84 P. VIR6ILU MARONIS
Nec nnm ttt indeconuiNec fuit indignum saperis, bis sanguine nostro
^;«S, '^J:^:^;^^ :!Einathiain et latos Hsmi pinguescere campo».
gm,f(E€uiidarino8trocru*SciUcetet tempus veniet, cum finibas illis
•re. Nempefutttramestnt^gpl^Qlj^ incuTvo tcrram molitus aratro,
to^m^^^^oiSbS' Z^ Exesa inveniet scabra rubigine pila : 495
oKvo aratroy reperiat teia Aut gravibus rastris galcas pulsabit inanesy
corroca rukigine aiperi : Grandiaque effossis mirabitur ossa sepulchris.
▼elpulset rastrisgravibus-^.. ^ -. » j. ^ * r> • i \7- ^
c«isides inutiies, et apertisDii patni Indigetes, et Romule, Vestaque mater^
tunauUs) admiretur ossain- Quce Tuscum Tyberim ct Romana palatia servas,
K"*^.. £,mi.r'ii'v^"J?»'«= *?!i«™ everso juvenem succurrere «eclo 500
mater, qumcustodtsEtrus-Ne prohibete : satis jampndem sanguine nostro
cum Tibrim et RonMaas Laomedontesp luimus perjuria Trojae.
DiTwc^li^l^eM^ub^- Jampridem nobis coeli te regia, Ca?sar,
niat mundo rucnti : Jamdu- Invidet, atque hominum queritur curare triurophos.
drnn satis expiavimus nos- Quippe ubi fas versum atquc nefa«, tot bella per
tro cruore perndiam Lao- ^ ^ r ^ y r
«edoMlJs TrojanL Jamdu- orbem, 605
d«m, 6 Cesar, auia Deo- Tam mulUe scelerum facies : non ullus aratro
rindtVr-r^SX^I^ipnus honos squalent abductis arva colonis.
nKmaiibus triumphis. Si-Jiit curvse ngiduin falces connantur in ensem.
«|i«dem hk fas ac ncfas confusum e*t : tot bella aurU per orbcm, tot criminum formae : noD fuh
ittur agriculturiB debitus honor : horrent arva agricultoribus abreptis ad mititiampeicvarm ial-
ccft cuduutur in cnidelem gladium.
NOT^.
Phibppos Thrarisr, ad radlces IJvrai contigtt; sedpnecipueanreis. Sic G. 3. 66. Jlfaeu/uui*
ef prim^ quidero Cassius, secunda Rrutus,peri- KfrniSy et albo ; id est, maculis varik, sed prse-
it : utrnqtfe mensis fer6 unius intervallo discre- cipuc alhis.
ta : ut liquct ez Plutarclio de Bnito. At virum 498. Dii patrii Indi^etesy ^-r.] Alii conjun-
est accuratiusdeinde mcditanti, cladcs Uas du- ^nt, ut iidem sint patrii et indi^etei Dii : alii
o» ita vicinas atqtie conjunctas esse, iit agri di- diKtin^uuut : prinii nieliiis : et tndigetes dicti,
ri non possiut iiide bis pingueJteeret quod anuo- vel qiiia eos imligetnret id est, appeUarc et in-
rmn dlTcrsitatem iiinuit. IV. Igitur simplicius vocarc inos erat : vei quia homuics fuerant, tn
et sanitui ita explico. Adverbium iterutny non codem solo ctini hoininibus degentes : wt\ jam
ad Philippos, sed ad Humanoruni ezcrcititiun inter l>eos in coclo dcgcnteSf vel quia beati,
eonctirsum refero. Uiidc fit hic sensus, meo ntiilius rci indigentes, Talis Bomulus, et iEne-
^dicio planissimiis : Hrg0 Plulippi ridenuU as. Qu^m turba Qutnnt Kuncupat indigelemf
Jlomanas acies iterum coneurrere. rhilippi qui- iemploque arisque recepii. Ovid. Mct. 14. 6l)a
dera tunc ipsi primiun viderunt ; pttgnam ta- Dc Romulo, JKn. 1. 277.
nen sccundoinf de summo tKrranim imperio l^estaquc.] Geminam eii^Yolmit, alteFam
decretoriam, inter Octavianum et Brutum, Saturoi matrem, quam pro terra acclpiunt ;
cura priina jam ant^ comuissa csset a))ud de qua Ovid. Faitt. 6. 30U. Stai vi terra suA^ ti
PharsiBtlum inter Poinpcium etCa^sarcm. dando Ve^a rocaiur: alteram Saturai filnun,
4^1. Bis sangu4ne nostro Emcdhiam, ei laiot quam virginem et ignis prssidem statuunty ab
Qamipingucsctre eampos.] Admissa ezplira- iW«ybru5,dc qudCicero, deNat. S^ 67. Vnl-
tionc proxime allat^, sonsus cst facUis: Bb san- gb tamcu iitraquc confunditur. Hanc voluni
H^uine nostro Emathia, sive Macedonia, redun- advectam ab ^nca inter Deo» Penatef, ut ▼i-
davit : primtiin ad Pharsalum, victo Pompeio ; dcbitur JEa. 2. 717. eiusque sacra tradita dein*'
itenim ad PhiUppbs, victo Brato et Cassio. dc Albaiiis, etiiNumaPompilio iUatnKoauunS'
Pharsalus cniin et PhUippi, etsi non in Macc- coUcgio virg^num instituto, qiMR perpetniun i^
donia stricte sttmpta, tamcn in ejus confiuio nem ad salutem imperii alerent.
suiit. Voz autcm illa, bisy in Kmathiaiut tan- 409. 7titcufn Tyberimt} Italise fluritis ctC-
tuin cacUt ; nnn in Hicmi campos Philippi- Tusciam, sive £truriam,^1r«atio dividens. DiP
cos, ubi semcl diiiitaxnt pug^tum est : sed eo JE,n. 8. 830. De PakUiis Romanis ^n. 9. 9^
Hemum pnecipu^ si|roat, ut insis^m recen- GOO. Jurenem.] OctavianumCnsarcm, £cl^
tiore plagi, nimiram clade Bruti et Cassu, 1. De «rc/o, supr^ v. 468.
quiB nupcr contigerat. Quasi dicat : Bis sath' 502. Laomedontea, 4^.1 Laomedon Priani^
guint Romano rigaiafmt Emaihiai sed pr^uer- pater, Trojanorum rez, cum urbem siuun hac^
■Atn scm^ II^Bmua mons. Sic G. 2. 192. Pa- tcnus immunitnm cin^ret mtBnibna : Neptn"
%r tidamu0^ eiaurQ-. id est» p«teris variii, numet ApoIIiMDi,quifabricamiUaniiQtcep» '
6EORGICA. LIB. II. 85
Rinc movet Eaphrates, illinc Gennania, beUum : Hinc Eupfantei: uiioe
Vjciiue niptis inter se leflnbus urbes 510^"^*. P^ bdium:
Arma ferunt : 8»vit toto Mars impius orbe. deriimi capniot arma invi-
Utcum carceribus sese effudere quadrig», oem: Bfan iceiettus furit
Addunt se in spatia et frustri retinacula tend^s ?J^r^l!f"^ *\"°* "^T
r..^ • • j». i_ L ""^ eropenint « leptif,
r ertnr equis aunga, neque audit currus habenas. per spatium ctrd» et aurin
iDcaisum addoccns hai>enas akNripitur ab equisi aac eqoi obtemperant bal)enis«
NOT^.
nal, pactl mercede frandavit. Ide6 peste et ratVcntidiuBt et «dhuc adTcrsdt eos bdhim
iwndstione Tcxatus, c^m ad placandos Deos, movebat Antonius. Euj^traiea.'] Nobilis flo*
HcMwem filiam jussu oracnU marinc expo- vins, ex Armeni» montmus ortus: Mesopota-
Mnet bellos : eaqoe p«r Herculem liberata miam deinde, Nili instari inundatione foDCun-
caet : cqoos eidem liberatori, quos promise- dans : deniqoe cum Tigride conjunctusy in
ntt sbniiit : ide6 rapta urbs ab Heirculc^ ac Persicum sinum influit.
^irepta: Diique comphires Trojanis infcstii 612. Ut citm eaneribusy ^.] Septis, tivc
^ponm odio Bomanat qooque calamitates at- repagulUf qoibus continebantur equi ad cur-
^nbot. sumparati. Q^adrigtB.] Quatuor equi simul
609. HinemoteiEuphratesjiUinci^.] S\g' junctii dicti : vel qii£l sub eodem jugo sintf
■iiat beOmn ab orientCi ab occidentCi ab ip- quasi quadriiugtRi ut est apud GcU. 1.11. Vel
■^ hilil imainere, ^ civibus vicinisque urbi- qu6d impellantur et agantur sirauli quan
te ; a Pkrtliis, qoonim tcnninus erat Euphra- quadriagm : utreccntioribus magis placet. De
^iet4Germanis; de utr^ue gcntCi £cl. 1. illo equestri decursu, ludisquc Circensibus,
^ £t ver6 de Parthit pauld ant^ triumphi- An. 5. 288.
P. VIRGILn MARONIS GEORGICORUM
LIBER II.
MQVMENTUM.
^^T hk hber depianlaiianepartes septem. J. Modot omnca produeendarum arborumy tam
^ «fetf, d aitaniM aH^ arborum. VII. Epuogum de vita rustiatfetieitate
HaCTENUS arvorum cultus, et sidera coeli : intkrpretatio.
Nwk: te, Baecbe, canam. necnon sylvestria tecum JS?-^'«»:,;j:^^ 'Z^t.
«^irgulta, et prolem tardi crescentis ohvee. signis coeiestibus;jam lo-
^<k te, 6 Baccfae : et de sylvettribus arbutcolit tecum, deqoe tobole oIcsb lentc cretcentit.
NOT^
\ ^«K fe, Jtoedke, 4^] Amimenta pro- tcI propaginem oleahim : per virgulta^ fgemt-
M mit libri pntdmn. Fu- Baeefnm, vi- ratim t/lvettret omnei aiboiet.
^kiaiifiii ^primo^i^rairacta^ >v 9, Tantt cresceiOuoliMB.^i OliiatUBLtistib
8S P. VIR6ILII MARONIS
Hu€ ai»it 6 Baedtt pmter: Huc, pater 6 Lenaee : tuis hic omnia plena
li)coinniarepletatimttui8]^miej.]|)Qg ^jbj nampineo imividus autumna
donis:ajrerfloretubiyODut-T,, ^ ' ^ \ • » \ • t \^ •
tus pampinis autumnaU- Floret ager, spumat plems vmdemia labris.
bos : vindfmtaspumat pie- Huc, pater 6 Lenaec, veni : nudataque musto
nis Ta«8. Huc adsis, ^Tinge novo mecum direptis crura cothumis.
tinge Dovo vino suras nu- Fnncipio arborious varia est natura crean
dasdetractiscalccamehHs.pi^amqiiealia?, nullis hominum cogentibus, ip
^''^,^^L''«i:oribr.'Spo.ue sua veniunt, camposqne et flumina la
Alia enim, nuiiis homini-Curva tenent: ut mollc silcr, lentaeque genis
bu.H;)erartcm compclienti-popuius et dauca caiicnlia Ironde salicta.
bus, ipsas ultro naicuntur, -n 1 •^ *i • *!*
etloir occupant apros, «Pars autem posito surguut dc semme: ut alt
amncs flexuosoi : ut siler Castaneae, nemorumque Jovi quo; maxima fi
ienerum, et ^nlstie flex.^s^.uiug ^^^^^ habitae Graiis oracula querci
ibtleiifCt i)opulus, ct sali--^ n 1 ^ 1 * i« !•• 1 • • 1
ces albetitcs foliis vireu- r^ulhil&t ab radice aliis densissuna sylva:
tibus. Aiias ver6.oriunturUt ccrasis, ulmisque : etiam Parnassia lauru;
S2;'.lir^!;r;;r!oai"; Pa^va sub Ingenti matris se subjicit umbra.
€pm tnaxima in sylvis frotidesrit ad konorem Jovis, ct qucrcus qua existimatie mnX \
«raculsu Alia) emittunt a radicc spistiissimam raultitudincm ramnrum : ut cerasi, <
laurus etiam Apollinea parra attoliit ^e »ub g^uli umbraculo matris siut-
crcsclt, ut pcr duccntos anno^t cr^^.scerc a qui- spontc suri,scrairte fortuito, ct radice :
busdaindicatur: (am tardr fnu-.tuniolim tulit, impiam, fortuito: cst cnim quirdam
nt ex riin. 1. 16. c. 1. Hetiotlus ne^averit olttc tio, qu.i; ml nrtcin ctiain peitinct.
Malorem fructum ex ed pervepiss^ queuquam : quot niodis orianturf vide v. 22.
sua tamen a;tatc bnrcas Kccundo auno dt^rerpi, 12. SUer, lenttcq; ^zcnisttr .'] Silcr, fr
ait idem Plinius. Hinc dicta i'tx^r\% iy^iy^oi inilis ot Icntus,rii( «i/t.r, ivitiiyc ut et
serdgeititajii^Utc^frtt srrofrucluiafercns. du^ieiirtf jjroom.
4. Paler d Lenffe,] Jiivocatio Barcbi &olin>: YS. Populu.i.] Pevpli er. rnjs. poplji
quia praM:ipuum hoc lihro studitini impondit in hnjus^cnrra; ex riinio. 1. 16.c.2d. albi
vinearura cultu pnrscribctulo. Ijenaust Bacchi et qute Ut-t/ea appdlatur, mimmafoli
oomcn: non a Unitndd mcute, ut Donntns pu- gtrrima.Albafuliitbicolorsuprrntcandi
tat:scdk A.n*< torcular. At Pater, liiot dc fcriorepnrte viridi. Im6 contra, infcm
onmibus Diis cominunitcr, tamcn de Baccho CHns,supern(M-iridi.<,utnutatMatthiol.
prvsrrtini dicitur. Ita Vclloiu/J,de M. Antonio, dupiicis hujus colori.* roprtc cx Ecl. "J
1. 2. Citm eurru rebd Ubcrpater recivs esset Glaucdcancntiafrondcsalicta.] Loc
Alcxcmdrit£. liorat. £pist.2. 1.5. Romulu.iet bus consita dixit, pro ipsi.s arboribus
Liber jfatcr, et rum Castore PoUux. Ve Bac- yc\saliccta,]nosalic:bus, saulcs,yf iLhoy
ehOf cjusquc insignibus, Ecl. 6. 29. 69. tiplex carura«pccie.i : pra^cipueo/6aqu
5. Poinj^inco i^acidus autumno, ^-c.] Dio- oribus assurgit ramb» : et qucmadmodu
medcs cjr//m vocat huno vorsum, qu^l in lus, (oliis hinc vircntibiii, indcalbcntil
quitttapedc iambutn pro sponda^o habcat. bili.s est. Rcliqutc ^-acilioribus vir^s i
6. Horet a^er^ Vites autumno non florcnt : stanl, et inter viinlna rccenscntur, ori
ade6que h\c/forfr<r, non proprium, sed mcta- 15. Castaneoi.] Ch^taifrtiiers, c
pboricum est. Sic JEii. 7. 8(>4. florentts tcre tree;. JEscuIus, arbor glandifera, fre
cmtervas, Lucret.I. 5. 1441. yZoreXmare naci- Dodona:o nemorc, quod Jovi dicat
bnUj id e^tfObundat, gaudet, iic. quidam cum fn^ confundunt. £cl.
Utbris.] Uibfum vasis genus, in quo lava- qnercubus cjus nemoris, e quibus ora
bant, (piasi tora6n;m. pcii solebant, Kd. <A 13.
7. Musto tinse noro.] Rcdundat hk noro, IS. Cernsis,ulmisquc.]Cerasus,cerisit
juxla aliquos. Muslum cuim sinc addito rtnum Ry-TR£E,arl)or ex Cerasiuue, urbc Cap
ttoruvi e^, im6 mrum simplicitcr, ut scribit maritimu,dcportatapriin6RomaniaL.
^onoius, citaturquc in ill^ significationc ex ct iu cjusdemde Mithridate Potiti rei
JN«vio rij^ musta : ex Catou'; Censorio, agTta pho circumlata. Scite autem notat C
•iTfjto; pro quo magis placuit Plioio: musteum nus in Atkenseum, non arbori nomen
ffP^ff inusteus cateus : Plinius jtmior, tntij^eus scd urbi potius ab arborura ejusmodi n
ittcr, id est, noruSf recens. Dc cof&uruu, Kcl. ne inditum esse : ut et aliis compliuril
If S2. . Sic enim Rhamnus, untis, vicus in J
9. J^rinHpio arboribut.] L PARS. De m<N(u rAamnw; «:2cAra<<u«,un/M, Atticnstribiu,
fuibm tarbore» provemiunti tam h n9^d% quim mUff (|uib pyrus sytveMris est ; 5e/tf is
'^arte.J A itatariL triim» modiM oriuntor, hi StoiUi) item^ue in Cilicia, k nXm
GEORGICA. UB. II. 87
Hos natura modos primutn dedit: liis genus omne Natanpriin&tnppcditevit
SyJvanjm fmticumq; viret, nemorumq; s^cromm. '^;^^^^;^^^^
Sont alii, quos ipse via sibi reppent usus. et Tirguitonini, et liiconini
Hic plantas tenero abscindens de corpore matrum «acronim. Sunt alii moHij
Deposuit sulcis : hic stirpes obruit arvo, ^^^Jt^^tA^"" S"
Quadrifidasque sudes, et acnto robore vallos : 25 avciicns ramuios k tnmco
Svivarumque ali« pressos propaginis arcus tenero matnun, ctmmittit
Expectan t, et viva sua plantaria terra. JTraSo^! ct pciSSu ^lm
Nil radicis egent alisB : summumque putator «« quatuor partet, ct paio»
Hauddubitotten»referensmandarecacumen, . ^^Z.a'^^^'^L^^
? • 1 -1 !• * ^ arbores dciiderant ad pro-
Om et caudlClbUS seCtlS, mirablle dlCtU, 30 pa^tionem paJmUei arcu-
raditor e sicco radix oleagina ligno. «"<» dcprimi, ct piantas w-
Etsepe alterius ramos impune videmus "jL^^^T^Xr^
Vertere in alterius, mutatamque insita mala etampuutornontimetred-
Ferre pyrum, et prunis lapidosa rubescere corna. ^**»* ^c";» committcre
Suare agite o, propnos generatim discitc cultus, 35 pratcrei ex sicco stipite
Agricolse, fructusque feros mollite colendo. o/f<r, ramis oircumcitis,
Keu segnes jac4;ant tcrric : juvat Ismara Baccho *TJi^^^ J^^^dic^m"*' Et
^ cemimus ramos unius arboris sinc damno mutari in ramas altcrius, ct pyrum iransfor-
■*t&m producerc mala «i6i insita, ctdura coma rul>cscerc in pnuio arbore. Aptc iplur, A
cokDi: di«ci1e culturaui tinf^alii i^pncribuj* congruam, ct mansucfiiritc pcr cultuin fnictus syl-
^«ires, Caretc Tcrb iie tcmc siut inutilcs : pradcst Ismanun vitibus implcre,
NOTiE.
^hNu«rbornota,onnc,BC.M-Laiiria,EcI.2.54. 28. J^ilradicis, l^.] V. Modns. Infutsim
'Wonia, quia frequens in Pamasso, vol quia sumtni turcuH, sivc talrs e caruminr rami
iBtatetiiest Apollinis, cuisaccr Parnassus. araputats, quae absquc radice crescit et vi-
21. FrvSicuni.] Fruticcs, qutc ct rirguUa; rescit.
^etqos si}«tim iradiccse inranioK, ac vc- 30. Qtune/, {^.J VI. Modi». Infouwcir'
wi virjfulaB efliindunt, ct nunquani arbores- cumsecti ttipitit, qui non nruminatus, non e ca-
^*^ Hedic naturae sunt, intnr arbores, ct cumine decisus, ut in trrtio quanoquc raodo
''^iVtg live olera : qiie vcr6 propiiis ad hcrbas dictum cst ; scd pnrcisus ab utraciuc piirtef «t
'^ccdaot, vocaiitur k Plinio tuffrulices, raraulis undecunque spoliatus, radiccm ex scse
^ fiimt alii.} Modos enumerat septem, proe^i^it. Cawiex in arboribus idera est quod
'l^^ibas arbores per artcm proveniuiit. caulis in herbix : nempe id, quod e teiTa sim-
^f&cplaniatj^-c.ll.yiodus.^ituhio.-quk plcx assurgit, cx quo raini ct folia circdm
^^''^OQtij UtrejettonSf sHooi^i, uni aim fibris cminpunt, la ii^f , tiie stalk.
tt radiculis, ^ stirpe aut corpore arboris ab- 32. Et ttrpe alteriut, fyc^ VIL Modas. /m*
'^Qmur, et sulcis sivc scroblbus mandautur. titia^ cum surculus unius arboris alteri iminit-
.21 Iftc ttirpet.l II. Modus. Dcfossio stir- titur, quac quasi in cjus naturam transit : cnter^
''^••^id est, inii et crassiori^ tnincicum ra«U- to grajt. Dcca fusiiis infrA v. 73. Vcrtere.]
^*^) det touchet, the stumps. Id est, vcrtere so, ut G. 3. 365. Inglacicm rer-
S&.Qiia£fn*/?</4Mguexiu2u,e/,4^.]'ni. Modus. lirelaeuna:, id est, vertcmnt sc. £t.^:n.].
M^tiit palorum, sivc in qnatuof partc^, sive 1<®. fum /rora ar^r/ 17 : id cst, nvcrtit sc. Ki
J^vcanieo incisorum, detpieur, stakks. Ro' jVii. 2. 229. tioru^ per putora cttndis iiutitua!
''^^] Hlc tnincum ipsum pali signifirat, qua paror : id est, insinuat sc.
''•'tedurior cst: sic cnimPlin. L17. 17. Art- 34. Prwnit — rubetcere coma.] Comwfn-,
^itrMnturetpunic4i,itemmifrtut,longitudine fmctus est : corni/«, arbor, corneiiUcr, wiii*
^^ pedum', Ifunco priiLt exacuato. Alibi ciif.kky. Scmus ambt^us : vclcnim dlcit,
''"'d CKt ro6ur. Ci. 1. 16c2. coma insita ruber^ccre iii pmnij; arboribus
^ S^ltammque alut, l,i:.] IV. Modus. vel cornos arborcs nibcxcere ]>riuiiK insiti<(,
"^g^io, qu2e pr&scrtim in vitibus iisui cst, r|uo .«ensu ultimo. non cornnf srd rorni^ dircu-
^^^gner, to i*ay a BKAhcn. Cum pnlinitcse dum fui8.«ct. Srd intcrdum Virgiliti,? fmctuw
V*^ in terram arcuafim inflectuntur, eva- suinit pro arbnrc :ut iurenus>. 426. pomo-
^tque novas in planta^ : «iiis ru^, id fM>i, pro- usurpat, non ponw*.
^uativique terrd deinde pullulant ; ct lire 36. Pructwiqur fcrns.] Plinius, 1. 17. c. 10.
^^''^tur, quia non reciduntur ^ iiiAiriji cor- de plantis ; manmescmit trartalu, ceuffrfr.
^iiedei s«jraper adhercni. Propago.] Est 37. Juvat Ismara,^c.] Ismarum et Tahur-
^*Ws iUe inilcxiis, quo vitis proxjajfutur et num pm quibuslibet montibus arripit, f$m<i-
**^«pliflaUiT| f rdrwi^ ▲ f ArER. ni*. plurali noutro /mnra,mn\%r\\\tivAT\w'-.-
68 P. VIR6ILII MARONIS
ettegereoicMnia^umTa-Conserere, atque oleamagnum vestire Tabumuo
**".![^"f°;, ^" <i"o<i"«/*'^ Tuque ades, inceptumque una decurte laborem.
namentum et pan maxima O decus, o famse merito oars maxima nostrae, 4
famas mece : et persequere Msecenas, pelagoque volans da vela patenti.
mecam »"»^^^^^*^ Non ego cuncta meis amplecti versibus opto :
aperto. Non ego cupio Non, mihi si linguae centum sint, oraque centum,
comprebendereomoiameisPerrea vox: ades, et primi lege litoris oram.
Sr:'t"i«J'jL°iJ^,'':; I« «nanil^os terne : non hic te carmine ficto, 4
centum ora, et vocem fer- Atque pcT ambages ct louga exorsa tenebo.
ream: fave «itW, et radc gpon^e sq^ q^gg gg tollunt in luminis auras,
oram proumi iitons. Ter- »/• i»j ji../«.
ra est in propinquo : non Infoecunda quidem, sed Iseta et fortia surgunt.
hinc morabor te pofimate Quippe solo natura sttbest. Tamen hsec quoque
fabuloso, per circuitus ^ Qnic
exordia prolixa. Queear-i- * - ,, - , ,
boret uitr6 erigunt se inlnserat, aut scrobibus mandet mutata subactis; 5
acrem, oriuntur quidem Exuerint svlvestrem animum : cultuque frequenti,
Sr.tt qLl vTnLVa Z I» quascunque yoces artes : haud tarda sequentur.
est tcrzipc. Attamen si ali- Necnon et sterilis quas^stirpibus exit ab imb,
quis eUam immittat his}{oe faciet, vacuos si sit dicesta per acros :
translatas committat fossis Nunc altae frondes et rami matris opacant, S
praeparatisi depoucut naturalem asperitaiem, et pcr assiduara culturam, quociimque artificis
modo tractaveris, parcbunt Vderiter. Faritcr illaquee surgit sterilis ^radice, idem factct ;
disponatur pcr campos patentcs : nimc alta folia ct rami matris inumbrant eami
NOTjE.
etse rcg^onc mons, non procul ab osliis Hebri. id est, stringe terrarum litora. Tamen co
Kegionis incolc Ciconcs ab Homcro appellan- ante4 dixerit^e/crgo da rtla j9a/en/t,videtur<p
tur ; ipsa regio, percelebris vino ; quo Ulysses busdam h\c secum pugiiarc Virgilius. Alii •
Folyphemum Cyclopem inebri&sse narratur, noscimtbkfigurani, quscorrediodicitiurjqa
Odyss. 9. 197. tsidicat:£xi>am/e vela in altitm, Quanq[ua
39. Talnirmim.} TVi^rumitt mons Campani» nouomniadicamyScdtummaiant\mcapiia;H
in confinio Sanuui, inter Capuam, et INolam, quelege duntaxat litu*. £go neque correcti
ferax oleis, hodie Taburo. ncnf, nequc puguam hk agnosco ',patcnt eni
39. Deewrre laborem.] Flcriqiie omnes alle- mare, \iic uou altum et longe semotum
goriam hanc a circo repetunt, in quo citati^ toribus marc significat ; sed hunc habet le
equis dccurrebatur ; confirmantquc suam scn- sum : JVanga dum mnre paiet ei apertum e
tentiam his postremis libri hiijus versibus. Hul tion clautum rentit .- id cst, Atpira mihi, du
jam temput equiunfumantia tolrere cotla, kc. venajtuit, dnm scribcre incipio: et lege Ot
Ego a navigatione rei>eto, ut et csetera quie tcrrarumj 4*r.
sequuntur. £t verj^ verbum decurro, etiam 45. /n manibut terra'..'\ Servius explicat ; !
aquis inservit ; apud CatuU. 65. 6. Jhiti tunt facili et in promptu est tcme, niris descripCu
vada tcUta citd decurrerepumn. iEn. 6. 212. decujuscultuscribinius;tr^;^i/^«venimGnN
PronapetU maria, et pelaf^o aecurrit aperio. facile est. Alii nielius ; non reccdemus a ter
4\. Pelagoquerolant,^.\ Antea rogaverat inter navigaudum ; logemus tantum liton
M «cenatcm, ut secum laborem susciperet ; tcrne scmper eruut iu propinquo, et velut
mox idem itcrat pcr allegoriam, invitando, ut potestate ac manibus nostris. Sic JEn. 9, 19
secum navigct. Solemnc est' autem vetustis Terra autem in manibus nottrit.
acriptoribus, grave quodiibct iiiccptuin per na- 47. Sponte tud, ^f.] Jam relegit sincul
vipitionem cxplicarc ; quod GalU quoque fa- modos ; docctque qiiid cujusque sit proprviB
miiiariscrmoneusurpamus,«'enitoFffuer,TOEii- tum admonet, artificiales inodiquibus arboi
3ARX iif , id e6t, ncj^otium aliquoa suscipere. bus conveniant ; qiieinadmodum antea de n
Volant.] Id cst, rianganj : mutua e^t enim me- turalibus monuerai, v. 12.
taphora inter volatum, ct natatum, aut navi- 49. Solo natura tubett.] Solum Turnebui e
gatiouem. Sic .£n. 5. 219. de navi Mncsthei : plicat, pedcm scu radiccm arboris ; cujiis nat
sic iHamfertimpetus iptt votarUem. £t J£n. 6. ra vividior est in sylvcstribus, ad clicicnda
16. dc volatu Dcedali, Intuetum pcr itcr gelidas succum. Alii de terrA ipsa cxplicnut, cui n
enavit ad jJrctos. £t ihid. v. 19. Tiln PluLbe tiva vis iuest ; eaqiie veluti fortior ud s^rtrt
tacracit Remigium alarum. £t G. 4. 59. de api- tres arboreK, quam ad sativas sustentaiidi
bus, M^are per atiaiemiiquidam tuspexcrit ag- De toio, sub utraque significatione, terrm^
mcn. pedit, £cl. 6. 35.
44. Primi lege liiorit oroi».] fie tc, 6 IVUe- 50. Jnterat.] Id est, per insitionem in alia
ccuojf, aJto mari cojnmittas ; led Uge tantiun) tniDCum tmniferat} inc^uit Ascenyiufl. AiiJ
GEORGICA. LIB. IL 89
Crescentique adimunt fcetus, uruntque ferentem. etabfumuntrnictutiargni.
Jam, qnae semiaibus jactis se sustulit arbos, Jj» ^ enecant fermtem
Tarda vcnit, seris factura nepotibus umbram : {Siec^iM^oj^
Pomaque degenerent snccos oblita priorcs: icnt^ cresch, 8er6 datura
Et turpes avibus priedam fert uva racemos. ^^«^"S^'**^*^;**!.™^
Scilicet omnibus esi labor impendendus, et omnes pnore sapore : et vitis^gvi^
Cogendae in sulcum, ac multa mercede domand». ^i«» racemoi, ^i nmt
Sed tnincis ole^ meUus prooagine vites [;':?=«i'.';^or
Respondent, SOlldo Paphl» ue robore myrtUS. ne«» et omnes redigenda
Phntis edurse coryli nascuntur, et ingens 65 «"»' »*> ordincm, et lubi-
Fraxinus, Herculeaeque arbos umbrosa coronae, Sieaj^mTiimrex^caBSlcibi»,
Chaoniique patris glandes : etiam ardua palma vitc« per propagiuem pro-
Nascitur, et casus abies visura niarinos. vcniunt, myrtus Venerw ^
t . ' « ^ . , 1.1 croxfiu palii. Ortuntur
lnsentur vero ex foetu nucis arbutus homda, Ftirpibus durc coryU, et
Etsteriles platani malos gessere valentes: 70"iagna fraxinus; etpopur
C«tane« &gu8. omusque incaniut albo '^ "^Z^r^^f^^;
(tqocrcot Jovki Dodontei: oritur etiam «le alta palma et abics ^i^ cxpcrtura eH pericula
■■rit. Arbntus autem horrida inseritur surculo nucis, et platani iufacundie tulcruut ra^ilos
f^ihaitas : ftfUf futt alba^re castanca*, et omns candido
Bot eoira arbor sylvestris altcri trunro, ^ed 64. Paphia.'] Venerls, k Papho, nxhe i»
mM sylvestri snrculus cx altero trunro fw- insula Cjpro, ubi iusi^rniter colebatur. Cur
ciadfere imponitur. Quippc inaerere arborcm, myrtus sit dicata Vencri, Ecl. 7. (12.
Ma cst duntazat eam altcri inscrere ; scd 65. Editrte eoryti.] Nuces avellanie, condri-
ctisBi, eom insitione alterhis pcrficere ; sic er<, hazkl-kuts. AWur<r, id c^tvaldidura;; li-
Ab.1. 17. 17. CoreiUuM intccit caUaneam tuo" tera enira e vocabulis prsefixa, aliquando au-
^ipmm sureulo. I^et, ut h)c, et apud Ovid. in Artc, J\>c tamcn^
M. Ira raceniof.] Aut blc uvay pro riie ; tttur^j quod pttit itle, fiepa. Aliquando mi-
»t rutmutf pro adnit uvn;, ponitur. Nam- nuit, ut infra, v. 78. Eiiodes trunei, ki 4;»t,
^ vt admonct Taubmaunus, ura, raeemut, no<lo carcntes.
H bsfrvf, idcm plane ; scilicet totus ipse fruc- 66. Fraxinm.] Fr^net isn. Herculucquje
^▼itb: partesejus sunt ociftt, sive fpwia: arl^otiii-c.] PopuluBipeiiplicri^rLkKi ^<[Mk
Potei 9xm\,fotlinduMf sive cutis, tuceutt caro, ct IlercuUs corona, Ecl. 7. 61.
^^Kudieut. 67. Chttoniifjfue palrit f^landet.'] Quercus
^ Muttd mercede.] Vel multo labore, vel dicata Jovi, in nemorc Chaonio, sive Dodo-
*nhonmiptu. bko, £c1. 9. 13.
^ 36rf tmneit oleee, ^•e.] Doccc qno singiilcp 68. ,%iet.] Sapin, fir. Cujus aiiqua spe-
"'■^OBiefiasartMn^si^erartemtractaudiPsint. cios apta navibus: unde ipsi quasi seiibuu
'•IVinint o/e« .- id estjcaudicibus undccumquc tribuit, ad videnda maris pcricula.
^^ qiti sextux est modus, Mupra v. 3t>. Qimi 60. Jtrbutut.] ^rboutier, sTiu^VBEiuiv-TitKE,
^,^ieHms,iic, Truditur h ticco radix otea- Ecl. 3.82. jtlorrida, quia roris est foUis, ct
P^^pu». II. Propagine viiet; qui quartus cst vcrsus ultima syllnba cum sequente versu eh-
UJ^v.26. Jitieeprestotpropaginit arcut, ^r. ditur. Fatu nuew, surculo, vd ^cmm^ e uucc
''I- SoHJff ^ robore myrtut^ id eiit, palo Hcuuii- dccerpta.
^i qui icrtius cst modus, v. 25. Et acuto ro- 70. Steriletplatani maios, ^.] Platanus, tm
^^tdtot. Kt ver6 sic PUn.l. 17. 17. Hamo plane, aplank : arbor umbr« tantiim upact-
'^^uretpwiica,itemmffrtuf,lonf^tudinetn' tate, ct foliorum omplitudiuc utilis. Jdaiui,
I^Pfdwn, trtmco jfriiu exacuato. Rotmr c»t unpommier, a« applk trif.
S^ Pars trunci sivc rami durior, ut di.Tinius v. 71. CattanetefMfriu.] Vulg6 lcgltur : Castanede
^ IV. et V. Piantit ednnt coryii, jlic. id cst, faftut: quod obsunliun videtur, in castanea fcr-
-"l^^^lonibas, vel stirpibtis; qui primus ct se- tili, faguin infcecuudam inxeri. Uudc roird m
^T^Us modus est, v. 23. Hic ptantat tenero torquoiit interpretes. I. Ascoastus legit ; Et
Zr^^UUm, tc. VL Inuritur verd exfaia nu- tteriies platani malos jrtssere ralentu Castancte^
i^^^Uf: id cst, nuz arbuto insita melias /a/^forniM^KC meaitui7,^-c.hocsensu: Plaloiu
^jrP^t. Arbutus, orAouJifr, strawiikkri'- gessercramoscanancxurboris, itavalcMtesac
T^^. Ecl. 3. 82. Uaus h septem modis su- robusros, ut etiam navium mali vidcri possciit.
.yHti nempe decaewninaiio. sivf> taiea .* cujus Sed hoc durius. II. Sculi^cr lcgit : '^Jasttoieae
J*^ imD allulit ; quia ferir couvenit, vel cum fagus : ita ut faj^is sit in plurnli aonunatlvo
^'^ Bodoj vel cuEA fcxlo. ^uartie dcclinatfoni';. At iWoi VcX^o^ roilancat
00 P. VIRGILU MARONIS
HoTtpyrt: et porci cone-FIore pyri : glandemque sues fregere sub ulmis.
derunt giandes »ub uimi». jf ec modus inserere atq; oculos imponere simplex.
Nec una ct eadem res est, mj , i* ^ j x j *•
mier€n.,etinocuiiire. NamNam qua se mcdio trudunt de coruce gemmae
quk parte ocnii arborum Et tenucs rumpuut tunicas, angustus in ipso 15
cmittnnt «c de mediocor-pj^ ^^^^ gj^^yg. jj^^. aiienaex arbore «rermen
tice, et rumpunt tenuem. i j ^ i j ^ • i iVL
peliicuiam, arctns sinus Includunt, udoque doccnt moiescere libro.
aperitur in ipro ocuio : in Aut rursum enodes trunci resecanlur, et alte
Sla IJSL^lt^Sc,^" eum' Finditur in soUdum cuneis via : deinde feraces 79
qne docent concorporari Plantae immittuntur. Nec longum tempus, et in*
cnm cortice mttriore hu- ExJJt ad CGclum ramis felicibus arbos, [Kcas
mido. Autpreterca trunciifta-' . r j * . *•"
carentei nodo Kinduntur, Miraturque uovas frondes, et non sua poma.
et profund^ rima aperitur Prseterca genus haud unum, nec fortibus ulmis,
cuneispermedium%ni«n. jf^^ gjjj^j lotoque, nec Ida?is cvparissis :
pottea fertlles surculi insi- ^^ . ' ^ '. ^ . •^*^ ,. '^
nuantur: nec longo p6stNec piugues unam m faciem nascuntur olivaei 85
tempore mag^na arbor sur- Orchades, ct radii» ct amara pausiabacca:
Srii"; :SruATeno'™t Po^aq"!' « Alcmoi sylv»: nec surculus idem
lia, et fructus non sui ge- Crustumiis, Syriisque pyris, gravibusque volemis.
nerit. Pneterc4 non est nnica specics, ncc ulmorum robustarum, nec salicum ct lotorum, et
rupressorum Idacaruin. ^*ec olivse pingues oriuntur eadem figura, Orchades ct radii,et pau-
sis (ptarum Imccs accrb» tunt : nec poma ct arbores Alcinol ; nec gcnus idcm est p/ris Crus-
tumiis, Syriis, et rolemis pondcrosis.
pro cattcmjURj patil6 san^ oudacior. III. Melius ocu/i, proptcr comigationem corticis, qus cir-
Abramus legit, non/ago«, sedlevi liteneunius cumplicatam oculoruiu' cuticulam imitatur:
immutatione : Cattanuc fa^ut : ita ut catta- gemtiiai similt metaphorn.
necB sit in geniHvo ; fagut in nomuiativo, per 78. Enodet.] Supr^, v. 6€k
caesura licentiara mc producto: hocsensu: 8.'^. PratereageniUt ^.'] II. PAR3. De
fagus inamuit flore castane», et omus flore variit arborum tpeciebut. De talicHmty v. 13.
pjri. £t veri!» florcs costaneae cum aiiquo al- Lotut arbor Africana, magni usus propaiie, ^
bore virescunt. Tagut, h6tre, beech. £cI. vino : uude et i>opuli dicti Lotophagi : de qua
1. 1. Omut,fr6ne tauvagCy wild-ash. £. 6. fiis^ Piinius, I. 13. 17. Dc Cjfpcuristit, vel ca-
71. Pi/rut, poirier, r£AR-TREE. prcssi8,G. 1. 2o. Idait.} Mous Ida duplei,
72. GUmdemque tuet, 4^.] Significat quer- alter in Phrygia, alter in Crcta iusul^ ; dc a1-
cus glandifcras ulmis fuisse insitas, ad pastum timo hk sermo cst, qucm Plinius I. 16 S$.
porcorum. appcUat patriam cuprestL
73. Ji^ecmodutinterere,^.] DcBcribitiir in- 65. JVec^j/iigMf*, ^f.] Trcs cnumeral oli-
sitionis duplcx modiis : unus tiui propri<^ voca- varutii spocics. Ordiadet, vd ut alii leguot,
tur um/io, C7i/cre/t /^f/^r,TOQRAFT; altcrqui Orchilen, nou ab ini^ulis Scotis adjaccntiiius»
dicitur tnocu/a/io, eiiier en eciMion, to i.foct* qiuE Orcadet aj^pcHantur; sed ab «^;^/; ietti'
t.ATE. Additur a Plinio tcrtius, emplattrcUio : culut, qu6d rotiuidae siiit : Radiot, qu6d oblon-
quse ab aliis cum inoculatione coufunditur. gae siot instar radii tcxtorii : Pautiat, qu6d ad
Vidctur tamen, inter tres illos modos, id csse oleum exprimendum tundantur, ab aiitimia
discriminis: qu6d intUio fiebat, lisso art>ori;i voce pai'irf, id est, tundcrc: monctcnim Co-
trunco, ct surculis uno vel piuribus in ipsam lumclla, orchites et radios, ad escam esse,
tnuici fissuram inscrtis. Jnoculalio autem, quam ad iiquorem meliores: itaquc paoiia
siuu iuter corticem ac truucum aperto, cui propter amaritiem ad oleum apta est.
surcuUis includebatur. Emplattratio denique, 87. Alcinol tylvcc.'] Alcinous Phaeaciim m,
toblata partc corticis, cujus in locum substi- hortorum studio laudatus apud Uomer. Odyw.
tnebatur alterius arboris gcmma, pari inAgni- 7.
tudinc, qiuc sublati corticis spatium repicret. 8S. Criutumiit, ^.] Pyrorum specics pn»-
Id patct ex Plin. 1. 17. c. 16. 18. &c. Unde con- cipu^ trcs eligit e pluribiis : Cnutumia ub op>
stat variam fuisse, pro tcmporum rationc, in- pido Tusciie Ci*ustum:o, subrubicuuda : ptftnf
serendi artcm : in eoque nostros homines k /^r/es, iL\TTEKN-PEARs,cxDalccampioia PliD.
Virgilio discedcrc, quud hic tinitm in ipso ar- 15. 15. t^ria, nigricantia, aliter Tartnlw
boris nodo ac gcinma faciendum moncat *, dicta, qiiikl k Syria Tarcntum translata fuit»
queiu uos, infra, vcl supra nodum, in corticis scnt : lergamottet, juxta aliquos. VoUmm^
partc roaxim^ tcrsa ac nitidi, aperimus. Dc quud volam manus impleaut, bon Chr^iien -
▼erbo inolfiteerc, Mn. 6. 738. unde quidam coiifundunt cum iis, quie Pliniu^
74. Gemnue.] Propri^ nodi simt, et ger- appellat libralia, a librae pondere ; sed h»c wj^
miua, quibus in flores ant foiia arbor protubo- aliam speciem pcrtincnt, cui nomeny|Wtnt 40
M ; njctaphorice vocaxam 0€uiif tX gmmm : /irrei FovAP-rKARf.
I* ^
GEORGICA. LIB. II.
»1
Nott eadein arboribiis pendet ▼indemia nostris, iVon etdcm nf% peodet h
Quam Methymnaeo carpit de palmite Lesbos. 90 °?*^.. •rtwribui italku,
Sunt Thasiae vites, sunt et Mareotides albie :
Pinguibus hae terris habiles, levioribus iUse.
£t passo Psythia utilior, tenuisque lageos
Tentatura pedes olim, vincturaque linguam.
mtque illaj qiuun Letboi dc-
cerph k vite MetbymiielU
Sunt ritea Thuitt, iiiutquo-
queBlAreoticvalbs: Tha-
f ic apt» tolo pingul, Mare-
otine 90lo tenui. Ett quoquc
Purpnrese, precifleque : et quo te carmine dicam 95 «•*(»* .P».vtbia^u«aptiorMi
Rhsetica ? nec celUs ideo contende Falemis. "^* "
Sant etiam Amminece vites, firmissima vina :
Tmolus et assurgit quibus, et rex ipse Phanseus,
Argitisque minor, cui non certaverit ulla,
Aat tantum fluere, aut to^idem durare per annos.
ad viiiuin coctuni} et la|[|^eog
fubtilis, qtut aliquando pe-
dcK captaty et alUfjrat lin-
^nm. Sunt purpures, et
prcciie: et quo vcnu voa
latidabo, 6 Rhttticc ? ne ta-
mcn idcirco pufnate eiwi
ccllariis Falcmu. Sunt
Tttei Amminecy vina rald^ diirabilia : quibus cedit ct Tmolus, et Phanrui ipie, prin-
cepi wumtiwm rUiferorumi et parva Argitis, cum qua nulla alia poiiit contendere aut Uqaoiv
fnntOyaiitdnratkme pcr tot annos.
NOT.E.
89. Arbimlna.1 Vel vitibui ipsis, qiiac recen-
•CBlar a TheophFaito inter arbores : vel ulniis,
«jaibui in Italia Adciuntur. ijarum specics di-
nineuit quindecim.
tNi. Qtmm Melhjfmnito, ^-c.] JLeWioi insiila
cojui urbfi Mtihjfmnaj vino illu*
91. Tkasiitt^.l rAonit, ejusdcro maris iii-
Mareoiidet.] Fuit Martia^ laciis illg>'p-
tinSy Alciandriam k incridie alluenM, ct urin
lacui propinqoa. Fuit Mttreoti*, Libyfr, leu
Africc pan, iEgjpto conterminn, qua' et Mar-
Bwrica dicta est, nunc Barea. Fuit denique
Mareoii» aUa» pare Epiri, scu Grvcio'. Tribui
hii, vinum Jtfarea/tcum attribuitiir a divcrsis
oactDribiii: lacuiquidemet urbi, ab Athenieo, I.
1. Lib^rc» refnoniy^ Strubonelib.iUtimo: Grie-
es icpou k Colom. I. 3. 2. Plurei tiunen Li-
bycom ct .Hgjrptium fais»e ccnseut, undc JUex-
wtdrhnm quoquc appellant.
U3. Patto Pr^hia utilior.] De paiso Ptyihio
fft Melamptjfthto frequeux apud varioi auctorei
mcntio : unde vcr£i Ptythia: nomen, obscurum
ett : Cerdanui luspicatur, vel al» oppido aUquo
^i/rmtm derivatum eise : siqiiidcm Cohtmclla
I.3.C. 2. Piylhiam vttem GrmnUam facit:
yd a ^«Ai, quod apud Hesychium, cst vinum
■Bod, qnod spoiitc et sioe torculari profluit.
'**'aiH vinum cst, <Uiod 6t ex uvis in vitc diu-
^Sok adustis,cx Pliu. 1. 14. i). vcl ez uvis in
*yirk ct oleo ad ifmcm aliquniituluin cxsicca-
*">ex Columel. 1. 12. 16. Undepainim dicitiir,
T^ fiii Solem aut inkcm patitur ; \^\ quia So-
^^^^ur.
*• TViiuisyuc lageot, ^.^Amynttjltporaria ;
?• ^oris colorcm refert. Tenuit dicitur : vel
2^$$enriain,qunsi pcnetmUiHs ; quc fncil^
TJII^tteBi inducit. Mam, utadmonel idcm Ser-
?^*(wi, adverbium ctt cuJosUbet temporis.
/^ iftBuit Tnubmaimui, tenuit dicitur, quaii
r^exigustTirtmia; ipui olsm, id cit, tard^
aT"^ admodum inelMiat.
^^Purpisrettg |>rcricyue.] nbi n colore no*
j^hibqit; lue a matnitatCyqiiaiujn-ccojpifir,
^'WtSenriui: qiiia eit6 narflmnml.
a
96. Qho te carmine dicam, Rhertica ^ Lau-
datur h«c vitis a Catonc, a Pliuio ; apud Au-
fiiHtum ctiain fuiiic inpi-etio traditura Sueton.
7. Tcstatur tawen Sf-rviui, eam ii CatuIIo
fiiissc vitiiperatam : qni locus Catullinon cx-
tat : undc putat Vir^ilium in ea laudand&, du-
liitatioiic iisuin essc. Quaiiquum Turnebus 6-
friirain illaui, quo ie carminey ifc. non dubita-
tioni, scd adiniratioiii tribuit, ac Keri« Inudi,
qua locum ipsi iuter o|>iiiuH vina assignnt, scd
post viiia FalcniH : ideo addit : ncc ceilit, &x
Firinatq; sciitciitiani*auctori(atePlinii,l. 14.6.
Wta-lica, ianiiim Falernitpotthabitaii Virf^iio.
Falernut mons et ager Campaniie: mons vino,
agerfrumento feracissimu*. lUta-iia rcgio Itali»
contermina, inter AljKfs lUiirticas ac Tridenti-
1101 : ubi hodie Grisoncs, Tridcntina ditioi co-
mitatus Tirolensis, ^-nllis Tvllina, ^.
97. Snnl eliam jintminc(r, 4*] Scribunt Pli-
nius,ct Ausonius .'/mminciim rinum: Galenui
ct licsychius ^AfuvmTtt : igittir juxta iUos Icgen-
dum, Sunt ei /tmina^a riies : et utroquc lan^
inodo diveriis in codicibiis leg-itur. Ita dictum
pulat Alciatus gcncrutim vinum optimumy
<|nfuii Afjnift meliut ; at sinc trsle. Mncrobiui
essc conjicit vinum ipsiiin Falcrnum : iiam Jt-
mineifueruniyUbinuncFntcrnum ett, inquit il-
le, Saturn. 1.2. 16. Virgilius tamm lilc Ainini-
neinn k Fidemo distin^^tiit. Kgo viuura pulo
tota spnrsiim Italia, ubi solas nliuntiquis agiii-
tas fuisse vitei Anunineai testntnr Colinnelln ;
et suii quoque temporibus, vetiistissimns ita
solitas nunrtipari. E^ cfnippc trnii&latas vitei
e Thc&saUti,ai>j!7/iimiiieiiThcssuliw populiit, ait
Arixiotclei in Polit. citantc Ph v largyrio. Plin.
vcr6 1. 14.2. Principatntdatur^immxae\t,prop'
ter firmitatem, tenioque projicientem vini ejut
ulntfue vilam,
««. Tmobu, ^f . Phawtus.] Dc vino Tmoli
Lydiie montis G. 1. 56. Phaiurut, moni in pro-
montorio ChU, insula; maris /Egvi: cujut
vinum aliqui cum Jhcitlo confundant, de quo
Ed. 6. 71. .^isitr;^.] Cctlit, anuT^intfii ctuook
iUf quibus honorem habcmus. Exl. 6. QA.
99, Jrgitit fut minor^ ^noT nii^^« V^
f2 P. VIRGILU MARONIS
Non ego te prsteriboi 6 ot- Non ego te, mensis et Diis accepta seciindts, 101
luRhodia, gnu DUi •«• Transierim, Rhodia, ettnmidis, biunaste, racemis.
candaruiii mensarum ! nec <?• « « i^ •
/c,6buinMte,turgidiiuvU.Sed neque quam moltse species, nec nomma que
At non ett numerabile quot sint,
«tn/ «rrum tpecie8,etquc£^ Q^j^^^g . nequc enim numero comprendere
suitnoniua:nequeverom- ^ ^ ^
teresteas redigere in nu- relert.
merum. Quem numenim Quem qui scire velit, Ldbyci velit sBquoris idem 105
Si"°X't^e^iI>«cere, quam mulUe Zephyro turbentur arene ;
arenamoventur Zephyro ; Aut, ubi uavigiis violentior incidit Eurus,
aut qiiot fluctuf louii «Ua- Nosse, quot lonii veniant ad litora fluctus.
bantur ad litus, cum Eurut ivt ^ ^ r
vehementior iriuitinnaves. Nec vero terrfic ferre omnes omnia possunt.
Nec ver6 terrae omnes pos- Fluminibus salices, crassisquc paludibus alni 110
«intproducereomnia:Sa.pj^^y„^„ SterileS SaXOsis montlbus omi,
lices onuntur circa fluvios, . . ' . , . . . . ' '
a)ni ctxca pigras paludes, Liitora myrtetis Isetissima : demque apertos
omi infttcundse in lapido- Bacchus amat colles, Aquilonem et frigora taxi.
S^.imr"™. !S^«; Aspice et extremis domitum cultoribus orbem,
deniq; vitis amat coUos ex- Eoasquc domos Arabum, pictosque Gelonos. 115
positos Soii ; taxi Boream Divisse arboribus patrise. Sola India nigrum
timli^orbe^^iStolli^iiFert ebenum, solisest thurea virga Saboeis.
•«gricoiis, et regioncm ori- Quid tibi oradato referam sudantia ligno
intalem Arabum, et Gelo-
oos pictos. Sua nngulu arboribus patrta assignata est. Sola India producit nigrum ebenum : ao
li Sabci habent ramos thuriferos. Cur commemorem tibi balsama tudantia ex odorifera arborr.
NOTJE.
•tantior ; duplex enim est species, ex Ck>lumel. 2. 64. Taxus, T /^, ye w. Infr4, ▼. 267. AqmUr
I. 3. 2. Nomen habct, vel ab d^iti albu»; £cl. 7.61.
vel ab Jirgisj Pclopomiesi urbe et regno, quasi 116. Eotuque domoi Arabum.'] Eoatj oricB-
Jirgira. tales : ab nai$ Aurora, quar inde oritur. Arabimf
101. JVon ego te, ^t. Rhodia,'] Mensae primse, ingens Asiie regio, niuu Pcrsico ad onentem,
camium craut ; raens» secundn, pomorum, et mari rubro ad meridiem, sinn Arabico ad oc-
CKterorura ejusmodi, qus bellaria generatim cidentem, S/ri& ct Mesopotami& ad leptentrio^
«ppellabant, Grscci rfmyn/^m^, Galli dessert, nem definita ; in tres divisa partes : in Demr'
TUEUESSERT. lu secuudis illis mcnsis comprc- tam : in i>/tcem, ubi Sa6<ei, ct PancAci tburc
cabantur Deos, iisque vina libabant, eflunde- insigncs : et in Petnieamy ubi ^abatfucif wuh
bantque : Mcrciirio prarsertim : ctium aliis, quoquc nobiles odoribus.
Jovi, Junoui, Bacrho, ut J£n. 1.734 Rho- Gelono*.] Barbaros populos, dequBmtita
dium igitur vinum, t; Wiodo Mcditerranei ma- Tumcbus 1. 29. 26. Populot ikythi^c omnef csK
rif iiisula, aptiira dicit; vel ad usum inter agnotcunl,etseribunt geograpfU. PllnutSeni€$'
l>ellaria, vd ad solcmnom illam lihatio- ler populo* Tlwacut exponit : ila enim tcnbU :
nem. Gefoni lliracis populi, picti corporis parte : m-
102. Bunuute.] Bnfimfif, vaccic mammam ti ii gitit mmen Thrana:, ^U mendotum JM^pet-
magnitudine refcrens : bumamvia Varroni, bu- tat. Et ver6 vidctur Virgilius eos in Thraici&
tmimmia ColumellK et Plinio dicitur. collocarc, G. 3. 491. Acenjue Getonut
106. Libifci.] Vel Africae ; vcl Libyie, quse fugil in Rhodopen alqut in deserta Geiarum', Et
pars cst Africa^, de qua G. 1. 241. De Zephyro. tac concretum cum tanguine potat equino. lUio>
£cl. 6. 5. De jb^uro, G. 1. 371. dope cnim Thraciae mons est: et GelVy
lOS. lonii.] lonium mare dicitur, non quod gens Dacica, Scythin tamcn ac ThraciiB coot-
loniam alluit, angustam Asim nrmoris i*egio- termina.
nem, inter Cariain ct .£olidem : scd quod Si- 1 17. India nigntm Fert ebmum.] Dicitur Atc
ciliam inter et Gnrciam interfusum est : k quo ebenum, et hac ebamt. De ea sic Plin. 1. 12. 4»
mare Hadriaticum distinguitur Acroceraunio. %mam 6 peadiarUnu Indim VirgiHut cdebrmM
Epiri promontorio. Nominis origo inccrta. cbenum, nutouam alibi naici profetnu. HtraiQ
109. ^'ee rerd ieme, ^.] IIl. Pars. De iut eamJEthwpim inieUigere maiuit. Romm e—
tariit locis quibuM arboret aiiu aHa feHeikspro- nuunut Pompeius in triumpho MiHuridaiiea •«•
reniuni. Salices, laii/ef» wiixows, v. 18. Al- tenaif. Uritur odorejucundo.AnthowBmwoaibm
ni, auMes, aldemb. Orm, frim» tauvagetf verasit, dubitatur, quiasuffitunuUom cmittil
9ru^-A9B. Myrieia, Lo^ myrto coniiu, Ld. jncundum odmrem ; uadc wn Pcaa ffitl*—M
GEORGICA. LIB. II. 93
Balsamaqoe, et baccas semper frondentis acanthi ? et baceai ■eanthi «enper
Quid nemora JEthiopum molli canentia lana ? 120 *>>«>><>> •' Cur duom ayi-
VeUeraque ut foliia depectant tenuia Seres ? Zm t^^TT^jl^^
Aut quos Oceano propior gerit India lucos, (ium Serct deducaiit k
Eztremi sinus orbis ? ubi aera vincerc summum f^j^^^^* fi»* «enuia ? aut
A « . , . 11 • ^ . Qru(rfae«fnoam iylva8,quas
Arbons faaud ullaB jactu potuere sagittae : gerii india vicii» Occano,
Et gens illa qnidemsumptis non tarda pharetris.125 etqua ttt recestui uitinu
Media fert triste» succo. tardumque saporem ™;1.7:';.jr^,rr?'*.^
praimm caoimen arboris ; et tamen illa oatio non ctt pi^ in utu pharcirce. MeUia pr* •
duch snccot acerboi} et lentum taporem
NOTJE.
Goajraci tpeciem. De Indidi SabaiSf et amptitudine eueurbitat , qu4t maturitate rupta
tMMre, G. 1. 67. ostendunt lanupnis pilas, tx quibus restes pre-
firmfertur
gum ; qumulam in duobus tantim hortisy utroque vellcra bjfssina, bombijrina , ct serlca ; ita ut bys'
rcgio. Odendirt arbuscutam hane urbi Impe- sina tint e lino aurei culoris : bomltyeinay v \er-
rafare«^ejpanatti,uempeintriumphoJudaico. me tatis noto; seriea cx arborum Inna. £t
Servit nuneheefet trUnttajtendit cumsud gente. tryssum quidem natri pcrhibet Pliniut drea
Smtre in teun Jud^i, sicut in ritam q^ioque Elim in,ictiaid, I. 19. 1. Bam6yecm vermicu-
niosi ; eontrh dtfewiere Romani, tt dimieatum him Aityrin attribuit, 1. 11. 22. Kjutquc vcUe-
profruiiee eM. vUi similior est, t{uam myrto : ris texcndi artem a Pamphilia qu&dam muliere
c/ implet eolles vinearum modo, qu(c rint ad- rrpcrtam etiie, in Coo maris Algwi insulu tei:-
muiicWwif ipsoisustinent. InciiiUurrilro, ta- tatur ibidcm, post Ari^totelem, Ilist. nii. I. 5.
pide,oiseisve.eulttUis: ferro Iscdi vitalia odit. 19. Undc celcbrautiir d poCtis Cotc vo.<«trs.
^umit iptagd manat, quem opobaisamum ro- Arbores ver6 tericas in cxtromo orieute, apud
rani,eximiasuavitatis,sedtenui guttd : plora- Scres populot, constitult Fiinius, 1. G. 17.
tUM lianis parvacolligitur in eornua. Pra:eipun Serts lanijieio sytrarum nobilcs, perfusam aqud
graiia tathrjpnst^iecunda semini, ttrtia eortici, drveetetitesfrondium canitiem. Mites quidem,
minima Hgtio : quod etiam odorntistimum est. sed et ipsi ftris ptrsimilts, ccetum rttiquorum
Sk tmmea Liptiuti in Tacit. 1. 5. 6. .'itqnt ita mortalium fu^iunt, c.iun commercia expcctant.
mni tune fuerit ;poslth non duhiiim stirpem Ili fuerunt Sc^-this, ludis et Siuis coutcrniiui :
eaminJf^yptumtransiitse. Citatque Claudia- uiide cum iis omiiibus vulg5 coniiinduntur :
Bum iu Lpitbal. Palladii. Si tanicn Josepho vidcntur mihi eorum luorcs ad Sincuses pro>
lidet est. Jodaic. antiq. I. 8. 6. balsami planta pius accedere.
potiat ioJiHUeam ex iE^ypto traiisiit : dono 122. Aut quos Oceam, l^."] Plin. I. 7. 2.
data Sakmioni k JVicai£/t : quani hic rcginam Maximain hidid^ifi;nuntur animalia. Arbtres
fMaX iEgrpti et iEthiopite, sacra; liters re^^- quidtm tante procerilntis traduntur, ut sagittis
■am Sabarnuncupant. superari nequennt. Arundines vcro lanla: prO'
Atanthi.l Non est hic branca ursina, dc qu& ceritalis, ut sin^ula inlernodia alvco navigabili
iud. 8. 46. quR pastim in agris rcpcritur, her- ternos mttrdum hontimsfr.rant. Dc IndiA, G. 1.
ba coronaria ; sed arbor ett pereerina, semper 57. Extrtmi sinus orbis.] Qtiia latissimmn habet
froudens, et baccit ferax. Ea oerte est i^gyplia linum, qiii dicitur (iangeticiis, versu.H ocoiinum
gpinaf sive ataeia, floret habens candidot : te- Eoum sive oricntalom : ct tota illa regio tcrrn-
BHua itein io siliquis, undc tticcut cxprimitur rum tenniiiut habita cst ; Sinis, qui ad oricu-
■sedicoa in usus expetitns, (\webaecai dici pos- tem ulteriores tunt, nut paruin copiitis, aut
snnt. Hlnc et gummi fluit, quod vocant oflicinse Indorum nomine comprehensis. Acra snm'
ArMevm, qiiia plerique spiuam iE^vptiam mum.] Vcl cacumcn arboris ita appcllat, vcl
mm AraJtncft spinSL conrundunt. Acanthus, al^em cacumlni circumfusum.
M*mw4H, porr5 dicitur omnis tpina, ab imd^»* 126. Medin ftrt, ^.] Rcgio Asisp, opibus
meua .* unde mumuU quoquc deducitur : cadcm insignis : ad teptentrioneni niari (.'aspio, ad
i{;itor utrintqiie Tocis origo est. Ita fiodieus in meridiem Perside, ad orientem Ilircania et
Thcophnistnm 1. 4. 3. Videtur nunc iii Galliis ParthiA, ad occidrntem Armcnia et .\.tisynk,
mxhor iUa, sed propter soli mutatioBem, ab deflnita. Matum fcrt, Medicum aiit Asryriuah
JE|nTti& moltum degraer. _ nomine, Tulfi^ rt/num, ri/ron. Quod quidem
his octo notis iniignit poMa. I. Amaritiey e&-
i(nivtu\Ma
MqpuArakim, dietaetl. Hns sliitem Arablcai Aorispomiferaesiy aiiii cadenltbut, olVuma\a-
ita dcscripsmt 1. IS. io: /Wvm/ epfamt mali reseentibut,atiiM xtrd siilnaKCwHbui.lUNVcVM^^
8*
94 P* VIB6ILU MAIIONIS
nuaifortanati: quo nuilnm Felicis mali : quo noD prsesentius uUum
nmediuincertiiuestjeteer- (Pocula si quando 8«va? infecere noverc»,
l^:Sr";^.riSM«cueruntq«e herbas, e. non innoxia verba)
corruperuiitpotttm,etmis-Auxiliuin venit, ac membris agit atra venena. 130
CTenint eum eo ***'*J^'j^ Ipsa ingens arbos, faciemque simiUima lauro :
ipMi ma^^!**et «iiiiil^t, si non aliumlate jactaret odorem,
lniroMaiiufumronnam:etLaurus erat: foUa haud uUis labentia ventis :
!l!S2LJ^.V„^Jo^^FJos apprima lenax : animas et olentia Medi'
ciBitteteret aiium odorero ^ ^ ^ ' ■^ .,« ., «. i_ i*
frtmdes mdio Tento deci-Ora fovent lUo, et senibus medicantur anDeiis.
dnnt: llosTaid^ tenaz ei^Sed neque Medorum sylvse, ditissima terra, 136
lentia ora: et medenturLaudibus ItaHse certent : non Bactra, ncque Indi,
fenibos anheUnUbu. At- «pQij^qug thuriferis Paiichaia pinguis arenis.
ISS" oH^tisiimaT^ Haf c loca non tauri spiranies naribus ignem 140
ptScher Gangesi nec Her- Invertere, satis immanis dcntibus hydri :
inu8fluensaupMliimo,a)n. jj j^jg jensisque virum seges horruit hastis :
tcndant eum laudibus Ita- „ , ® . i /• ^ ti u» uj- • u
lie: necBactra,ncclndia,Sed gravidse fruges, et Bacchi Massicus humor
■ec tota Pancbaia dives Implevere : tenent olea*que, armentaquc Iseta.
t^^^l^l^m^JS b«"ato' ^^'^«s «^'"P^ sese arduus infert: 145
aravcrc hanc re^oncin, Hinc albi, Clitumnc, grcgcs, et maxima taurus
dcntibus mogni draconis seminatis : nec seges riguit cassidibus ct densis hastis militum. Scd
fcccuiulae frugcs, et Massicus liquor vitis, rcplcnt iUamt et oIeie,annentiique pinguia, occupant.
£x una parte equus bellicotus immittit sc campis alt& cerrice : ex alia parte gregea oviom ; et
lauri, quee nmt mazims
NOT-ffi.
adversds venena : futura, inquit Servius, non Medorum tyltw.'] Qam inala citria proferuat,
autem jam accepta. Iiiim6 ex Theophrasto, de quibus v. 126.
Athenara, Dioscoride, etiam adversiis accepta, 137. Gangu, ^-e. Ilcrmut.] Auriflui fluvii :
pnpsertim si cum vino succus ejus bibatiir. IV. Gangefcx Emodis proflucns montibus, Indiaia
Foliorum cum lauro similitudine. V. Odoris duas in partes mediam dividens, in Oceanum
fragrantia. VI. Virore perpetuo. VII. Tcnaci- Indicum cxit meridicm versus : scptem ottiis,
tatc florum: qui abeunt in fructus, non facile si fidcs Virgilio, JEn. 9. 30. ncgante tamea
veiito aut matiiritate cxcutiendos. VIII. Usu Strabone, I. 15. Ilermu* Lydiie fluvios, qui
ad fcRtorem anhelitiis corrigendum. Plin. 1. 11. auctus Pactolo, aurifero etiam amne, in Pho-
63. ParUwrum populis futcprteeipui et djuven- calcum sinum illabitur.
idpropter indiacreloa cibo* : namque et nnofie- 138. Bactra.] Baetriana rcgio Asioe, Inter
tent ora ni^nio : ud sibi proeeres medentitr gram Parthiam ab occtdente, atq; Indiam ab orientCi
JitMjfrii matii enjus ett suacita^ prtecipua, in es- Oxo fluvio a scptentriono, dqflnita. Baetri, vel
euUnta addito. Addit ct medcn «ent6itf anhelis, Bactrii populi sunt : Bactra, orumj urbff eorun
id est, vel foelid^ rcspirantibus, et idem erit prvcipua, Plin. 1. 18. 7.de tritico:^ Truduni
cum priore scnsns ; vel astlimaticis et difBcil^ m Bactris grana tantcr. nutgmtudinisfierif yt
respirantibus, et diversa erit scuteutia, no« nngula spieainostrantqntnt.lieIndia,6eci^
naqur mali virtus. Denique Piinitis 1. 12. 3. sic Panehaia, vel Pancfued, Arabite fcUcis, uve
ait: Tentacere gentet trans^erread»e»e,propter Sabieorum rcgione, G. l. 57.
remedii prastantiam fidUttnu in rasis : sednisi 14«). Htee ioca tion, ^-c.] Colchidem inteUi*
apud Medos in Pcrnde nasci tnoluit, Tamcn git,in quam profectus Jason, vellus aureum ia
deinde Palladii diligcnti& convakiit arbor in Martis liico suspensum diripuit ; domitis, ct
Italia, et inde propagata est. ad.aratrum alligatis iguivomi.H tauris : semina-
134. jlpprima.] Pro apprimi. : neutrum plu- tis hydri dentibus : occisis militibus,qui statim
rale pro adverbio, Graeco more : id est, tfiinn- ex illo seminc eruperant : interfocto deniqoe
mif. Sic G. 3. 600. Etpede terram Cretyra ferity dracone, vcUeris custode : qu8D omnia pcrtedt
^. Ita plerique omnes. At Jos. Scaliger et hcrt>arum quarundam virtutc, et arte Mede«i
Gifanins legunt apprimi, et contra fas corripi- JEetan regis filis, qui custodiam iUam veUeri
unt ultimam, Lucretiano more 1. 6. 696. Tecta suo apposuerat, Ovid. Met. 7.
supemt timentj metuunt infemt eaoemas. £t 143. Mdtsicm.] Matsieut mons in Campa-
1. 4. 4S!9. Longi tamen parte ab summd, &c. nia, vini ferax. De Baccho, lud. 5. 30. 69.
136. Sed neque MedpnoH, ^.] Excursio in 146. Clitumne,^€.] C/ifumnuj ItaliaBfluviiig,
Mudeg italisB : quam commendat. 1. A malis in UmbriJL: in Topiuum primb amnem, laos
fwAur cmret. S. A boai» qujbuf abiu»d«t cum co in Tiberim labitur : in eo lavabantor
GE0R6ICA. LIB. IL
95
Victtma, smpe tno perfasi flamine sacro, nctinw, Bcpt loti itcrif «^
Romanos ad templa Deum duxere triumpbos. •»■" t«ii, A cutumnc, pr»-
Hic ver assiduum, atque alienis mensibus sstas. JSSTad tempia^deorum'.
Bis gravidae pecudes, bis pomis utilis arbos. 150 H)c ett perpetaum ver, et
At rabidae timres absunt, et s»va leonum S?^*5"^ "^ !^"*i? '
o • • - r II * •* 1 * ^" pecudea panuiiti bit
Semma : nec miseros fallunt aconita legentes : «rborcs fcmnt fructus. Sed
Nec rapit immensos orbes per humum, neq; tanto ^«ff»*» furiosK hine mbmt,
Squ.i^as in spinun tractu se colligit anguis. l^^ll^^iru' d^te
Adde tot egregias urbes, operumq; laborem : 155 scroscolHgentcft: nec »er-
Tot conecesta manu prarruntis oppida saxis : ^^f Rquamosiw roa^ii
•EM . ^ . 1 * 1 u \' eyns repit humi, nec tawti
Flummaque antiquos subter labentia muros. iJnffitudinc se comoivit ia
An mare, quod supra, memorem ; quodq; alluit in- spiram. Adde lot urbcs ii-
Anne lacus tantos ? te, Lari maxime ; teque [fra ? *"»*'^V etdiificuiiatcmope-
-,, ., /. . n ' ^. *- ,^^ruin: tot oppidamanuex-
Flucubus et fremitu assurgcns, Benace, marino f 1 60 trncta iu aiti* mpibus : et
An mcmorem portus, Lucrinoque addita claustra, flumina subeuntia vetcrea
muros vrbium. An laudabo
ttare, qood alhiit ItaUam, supra ct infru ? An ver6 laciis tam vastos ? te, 6 magne Lari ; et te,
6 Benare, ioturoescvns fliictu et souitu marino ? An lautlabo portus, et molcs objcctas lacui
Lacrioo, et mare circu illat
NOT.t.
«icdnuc, eoque dealbari putabantur : victinuB
enim Jovi Capitolino in triurophis nou immola-
bantur nisi candide. Notat Turacb. I. 29. 26.
Clihtmnum hVc pro Deo, non pro ipso flumine
SbTcipi : si quidemdicitur, tuo ewnflumine: Deus
aiitcmiUc,vcl fuii fluminis pra^scs, cui cxtmc-
txm in eius ripa tcropluin ait Plin. Ep. I. 8. 8.
Vel fuh ipse Jnpitcr,qui Vibio testc, Clitumnus
dictus etiam est. Maximdtauru* rictima.'] Vic-
thns dictse olim sunt majura animalia, in qul-
buf manmus esttaunis; hostia; minora,ut oves.
Ttmpia JDeflm] Capitoliuin, Jovi sacmm.
150. BiMpomis ti/i7u arbos.] Ilybcrbole qui-
bnsdam videtur : est tnmcii aliquid apud Plin.
I. 16. 37- et Varroncm I. 1. 7. dc malo biferil,
apod Conscmiam, Bmtiomm in Italia civita-
te».
132. Atoniia, ^.] Hcrbc vcnenosa; : dictof,
vel juxta Solinnm,ab .r^ron^ portu in Pouto, rc-
pioac vencnis infami ; vcl juxta Plin. Ovid.
Locan. k nudis caulibiis ubi nasctmtur, qwB
dicontnr ifamu. Nascuiitiir ct in Italia, teste
Smio : sed poOta arte utitur ut rem cxcusct :
Bam ea innuit non obcsse, quia sunt onmibus
Mta, oKfalluni hgenfes. Sunt itcm serpentcs,
"cd ptrvi ; neque tanti, quanti alibi : neque
^9 ijuamutj 4*-
1% Jln mare, 4^-1 Gemino mari alluttur
Italii ; Ihdriatieo, quod tuperum vocant, qtiia
^*dKptentrionem, superiorem nobis miindi
Py^: et Tyrr/^C7io, quod infcrumf quia est
•^nieridiem.
'®. T«, Lni maximef teque, 4^-] Lacus
^«atniurat duos. Primus est Ljariut, lago di
2^ i» dncatu Mcdiolanensi : qui patet in
'''(iladlnem ad 30. milliaria, bicomis versus
*^iem: et alteroquidem in corau Comum ur-
^^liabet. Sccundut est Bmaeii«,La>;o di Gar-
**! in agro ▼eronensl : Bflbiehim flovium ex se
^"■(tnii aeiidiem vtniU ; oppidum aUurnf
Gardamt ad orientcm, iinde ipsi nomcn : Larin
nun inulti> lon^ior, scd lalior : unde maris ii^itar
agilari trmpcstatilHM a Virj^ilioperhibctur. Fa-
bricitis laincn ita Ir^it : Te, Lari, Maximey tC'
Jrue, ^-e. Benace, ^-c. ita ut tres distinguantur
arus : efpcr Maximinn,i& iutcllij^fatur, qui
nunc c.st Lago magt^iore . scd nequc lacus illc
dictus e.^ antiquis ^ax/muf, sed Verbanut;
neque versus ita intcipunctus Virgilium sapit.
161. Lucrinoque, 4^.] Lucrinut, in Putcola-
no Campaniie sinii minor cst sinus, iutcr Baias
et Puteolos : intra cum ^rermu lacus est, ei-
dem pcr angu.stas fauccs conjunctus. Constat
ex Strabonc I. 5. Lticrinum sinum fuisse jam
indc atcmporibus Hcrculis discliutun k Tjirfae»
no mari, agj^crc lonj^ stndia octo ; lato, quan-
tum trahciido curnii sufliccrct : cum autcm vi
tcmpcstatis aquam admittcret multis locis, ad-
ditum fuisRc ab Agrippd id quod stmcturc de-
crat. Causam aflertillius instatu^ationis Sueton.
in Aug. 16. ut ncmpe commoda cssct statio
contincndis et excrcendis navibus, quas Sex.
Pompeio, Siciliam occupanti, objectums cral
Octavianus. Notandum ver6, cum Abramo,
quod quidam ^ veteribtu scribere videantur, Lu-
crintun id> Octavianu fuissc perfossura,ut Dion.
1. 46. et Sucton. in Aup. 16. Quidam contdi^
fuissc molibus j^ mari sedusum, ut Vir^il. eC
Pliniiui, I. 36. 15. Hos ita concilio. Portuf
unus e gcmino contiguo lacu facms est : et A-
vcraus quidcm pcrfossus, ut cum Lucrino con-
flncrct ; Lucrinus fer^interclusus, ncmarclibe-
rius in cum influcret. Atque ita cxplicandoj'
Suctonius : Portum Julium apud Baiat; immit-
to in Luerinum et Aremum laeum mari, ^ffeeU.
Mal6 igitnr Servhis tribuit Julio Cctari opof
iUud,quod Jtdii nomen ad memoriom duntaz-
at Ciesaris tulit : extmctum anno U. C. circitef
717. ot ex Sueton. coUigilui. ^ungt Mtvfsa»
suvcref r, lago <f ActrM * ilI e \«uci\n» v3A
96 P. VTRGILn MARONIS
indignani ma^o mugitu : Atque indignatum magnis stridoribus asquor :
qii&l»ar<e aqua Juiia rew-j^w^ qua ponto lont^e sonat unda refuso,
nat, man procul repulso^fw^ ,^ *^ r *• • •**•* -. a • >
etcud TjrAenum mare in' Tyrrhenusque fretis immitutur sestns Averms ?
fimi m fauces Avemi ? £a- Heec eadem argenti rivos, eerisque metalla 165
dem Italia monjtrat m ve- Qstendit veuis, atque auro plurima fluxit
ws rivos argcnti et metal- V.-^ATiff*^ u avii
lum {erii,ei auro muitum rl ^c genus acre Virum,Marsos, pubemq; SaDeilamt
abimdavit. Hajc produxit Assuetumque malo LiguremjVolscosque verutos
^lZ^fr ""velTtemExtuHt: haec Decios, Marios, maposq; CamUlos,
S^bdiam^et Ligures assu- Scipiadas duros bello ; et te, maxime Caesar, 170
etos lai>ori, et Voiscos ar- Qy, nunc extremis Asise jam victor in oris
BMitot verubus: n«c pro-» , ,1 ^- -n • •!_ ¥ j
duxit Decios, Marios, et Inibeliem avcrtis Romanis arcibus Indum.
mapios CamUios, Scipio- Salve, magna parens frugum, Saturnia tellus,
nes beUoasperos, et te, djyj ^^ ^j^^n, . ^y^^ ^^^ antiquce laudis et artis
Csnar maxime, qm jam« o A 1 /. «...
nunc victor, in uitirais Asis Ingredior, sanctos ausus recludere fontes : 175
finibi««, repeUis moUes in- Ascrceumque cano Romana per oppida carmen.
dos 4 Romanis urbibus. m. ^ mt
Salve, 6 terra Satumi, magna parens frugum, magna hominum: suscipio in tuam utiUtatem res
laudatas et excultas ab antiquis, ausus aoerire prhnui sacros fontes : et canto per urbet Boma-
nas carmen fTcnodt Ascrei.
NOT^.
•
superest, nisi palus futosa cum arundineto ; ex Toluntaria morte decessit ; JMortia juniOTi ejuf
quo mons novus, qul Cinereus dicitur, extitit filius, aut ex sorore nepos, Prsnesteobiesras«
terrae motu, anno 1638. dcinde k SjUanis, cdm per cuniculum TeUet
164. Tyrrhemuqttet ^-r. AremiiJ Tyrrhe- efiiigere, scptus ab hostiU excrcitu, mortem
fitim mare dicitur, quicquid ab usque Tuscia sibi conscivit in ipso cuniculo, cum evaderc se
sive £tniri&, ad frctum usque Siculnm, aqua- non posse animadverteret.
rum est. Dc AfDtmo lacti qui 4 poCris inferorum CamiHot.'] M. Furiutn CamiUum : qui de
ostium habitus cst, fu5^ M. 6. 237. Veicntibus, decenni obsidione victis, trium-
165. ^jiiqxie metiMa.'] Plinius 1. et c. phavit : GaUos Roma capti Capitolium obsi-
iiltimis, dc Italia ; MetaUi* aurif ar^enti, dentes vicit } alter Romulus dictus, pestitentill
(erisj ftrri, quatndiu libuit exercere, nuUu cu- obiit octogenarius.
iU. 170. Sciyiadas.] £ Scipionum gente dno
167. Marsos, ^'i:.] De Marsis, JE. 7. 750. pnecipue insigncs, d^ricam dicti ; de quibits»
Dc SaiicUis, m. 7. 665, Dc JJguribus, JE. 10. M. 6. 842.
185. De Volscis, JE. 7. 893. 171. Qui nunc eTtremis, ^.] Cert^ versus
Vtrulos.] ArmntoR vcrubtis, id est, cx No- illos opcri jom perfecto Virg-ilius attexuit :
nio, brcvibus et nciitis telis. Lipjtius legit; nonduin enim ullum ejusmodi bcUum gesserat
assueiumque tnalo Lifptfemy Volscosque rerulo: Octaviunus, cum huic libro primum scribendo
et e&t idcm, vcrutum ct veru : scd pra^fero poCta operam darct. Omnino igitur de beUo
roininuncni lectioucm, vcrulos, a reru ; quo Actiaco, aut potius JEgyptio intelligamus.
modo passim legimusMru/o/os, a tcuto, dnctutos PriiuCieuim i^gyptus Asix confinisest: deinde,
kcinrtu. Indos ct Arabes et Sabieos, inter auxiUa M.
169. Decios.] Fnniiliam Romte celcbcrri- Antonu et Cluopatra? fiiisse memorat, JE. 8»
mara ; cx qua P. Decius Mas, cohsuI bello 705. Omnis eo tcrrore ^..gyptus ei Indi, Omnis
Latiuo, colte^A Manlio Torquato : ciim uirique ^rabs, omnes rertetuni terga Saba:i. Neque
ronsuli sommo obvenisset, eos rictores futuros, ver6 Indi apud vcteres, ut apud nosy exact4
f,uorum duT in prtttio eecidisset : tum coHaio ratioue sumuntur ; sed promucu^ pro calida-
eum collegd somnio chm conrenisset, ut cujus nmi plagamm populis. Undc Ovidiiu eot
comu inacie laboraret, Diis seMambus rore- cum Althiopibus confundit: cum dicti aUctdH»
ret:inclinaniesudparte,seethodes,pcr Vaterium Perseiwi dcvexisse Andromcden n^rtf ab bsr
Pontijicem, Diis Manibus derovit : impeiuin dis: Appianus in Annib. sumit pro Afris ; vkk
hosiesfacto, vidoriam suis reliquit. Ita Aurc- ait Annibalera jussisse, ut Indi conscenm
Itus Victor. Cicero ver6, Tuscul. 1. 89. tcsta- clephantis in Claudii castra imimperat.
tiir idem ab ejus filio factum bello £trusco ; • Uyginus ait cap 274. Li6er in Indid «/fatwt-
idcmque ab ejus ncpulc, bello contra Pyrrhuni nem, Lc. id est, in Africa, ubi templum Jorit
Kpiri regem. Ammonii».
Marios.] Caius Marius, ex municipio Ar- 173. 6'a/ur7tiafe//tu.] Italia, tnquaSatiirmii
pinate hiimili loco natiis, triumphavit de Ju- latuit. Ecl. 4. 6. iEn. 8. 318.
gurtha rr^ Numiditr, dcquc Cimbris : scptics 176. ^scrdsum.] Ad imitationem Heiiodi
Vonsu} fuit ■ in septimo consulatu, metuens Ascrsei, qui Georgica conscripsit« £cL 8. 40L
imminentem ex Asii Sjrilaua, aut morbo, aut Ecl. 6. 70.
6EORGICA. UB. II.
9T
caique Tit) quii color, ct
quc indolefl ad certOM ^ua^
1 80 «^om ret producendu. Pri-
ta6 terra upera et coUet
ingrati, ubi iterilii argilla
et lapillinmi inavrig spi*
DOtis, amant tiylirani viva-
cis oleae Maeram Minerra.
Oleaster phirimut nascenf
Nimc locus arvonuB ingeniis : quse robora cuique, Jam loevi «tt dttarendi^
Quis color, ct ouie sit rebus natura ferendis. tuturk temrum : quc lic
I^ffidks primum terrae, coUesque maligni,
Tennis ubi argilla, et dumosis calculus arvis,
Palladia gaudent sylva vivacis olivae.
Indicio esi, tractu surgens oleaster eodera
Plurimus, et strati baccis sylvestribus agri.
Atquie pinguis humus, dulciqueuligine laeta, ^
Quia; firequens herbis et fertilis ubere caropus, 185 in iiiu locu/et cainpi o^.
Qualem siepe cava, montis convalle solemus !'» ^?*'^« syivcstribus, hoc
T^ • L > 1* ^ •!_ indicant. At terra quo; niD-
Despicere : huc summis liquuntur rupibus amnes, ^j, „1, ct abuudans duid
Felicemque trahunt limum : quique editus Austro, iiumore, et campus qui fc.
Et (ilicem curvis invisam pascit aratris : ™*^*^ u^l^uiem Sjl
Hic tibi pra?validas olim multoque fluentes 190p« soiemus vldere m imfk
Sufficiet Baccho vites : hic fertilis UVSP, valle montis, in quam fluvii
Hic laticis: qualem pateris libajnus ct auro, ^™^;; tJ„ ™tSJ:
Innavit cum pniguis ebur Tyrrhenus ad aras, lem : et camptu qui astnr-
Eiancibus et pandis fumantia reddimus exta. ff»* ^ meridiem, ct aiit 6ii-
S: . * • A j* •* 1 A • tnr^^wn mcommodam curvis
in armenta magis studium vitulosque tueri, 195 „atris . hic eamjnu produ-
Aut fcetUS Ovium,aut Urcntes cnlta capellas: rettibi aliquando vitesro-
Saltus et saturi petito longinqua Tarenti, bustas, et undantct muita
* o 1 y vino : hic ferax est racerao-
rom^ liquorit, qualem eflnndimus patcris aureis, quando ping;uit Etrusctu inflavit Hbiam ebur-
■cm ante aras et quando oflerimus IMu vitcera riclimarum io patiuu curvis. Si ver6 magb
aaiat ouirire armcnta, et vitulos, et sobolem oviunii ct capellasquc exliauriunt loca cultay qu«r»
ijlvas et remota arra Tarenti fcrtilis.
mrjE.
' 177. JVufic lonit, ^J fV.PARS. Dtarit
dutemauUt natuns eupumie toli. Et I. quidcm
■nrceptam ett, de terri aplA oleitt v. 179.
n. AptA tUiinUy V. 184. 111. Jfytdpateuu, v.
19&. IV. AptdfrumerUo, v. 2fX). V. Jiptd ex
^quo kis ommbu»f v. 217. VI. Quo modo terra
cognoteatur dtnuL et rara, v. 2^7. VII. Salsa
V. 838. VUt. Finginj, v. 248. IX. Humida
V. 351. X. Graris, tevis, et/rigida, v. 264.
180. Tenuu ubi argilta.] sicca, nam ctt
«Tfiila pinguit, Urre d la potur, pomR't
CL4T.
181. Panadid.} De Paltade, Ecl. 2. 61. De
▼ivacitate, G. 2. 3. Cur oliva Palhidi sit
aacra, G. 1. 14. Oleatter, est sylvestris olea.
184. Daieiigue uligine.'] Serviut : Utigopro-
yrii ed naturalit humor terroi, ex ed nvwptam
Ttetdtfu. Bene autemduk:l eiddidit, ad ditcrC'
fiemm amarte, et talt« : qusB ex CoIumcII&
L 3. 1. Titireroiolo deette debet : A>, inquit,
'>P*KiH fiiii eorrumpat, et incremetda ritium
^"^fuddam teatfrd rtMgine eoereeat. Et notat
AbiBmiis nimiam iHam ulipnem, qns ex flu*
■■«■ decurtiioritur in vallibut, requiri a Vir-
iH'^^Batur& Italici toli, quod ut plurimilkm
^5^ M : 4 nobit enim glareota potiut, et sic-
^^ 'Tra ad vitei ezpetitur.
.'^ PertUit ubert eamput.] Uber aliquando
Ml^ciiv^ samitiir. Propert.l. 1.S2. Umbria
'''^faiUiiuberitnu, ct tjgnificat, /mettndut,
"ffifu. AUqoando tobgtuithi, nt hk, «t infr^
*•% vjf«iu «(m 4i(iiif iikr ertt ; ft fisni^
cat ipsam ubcrtatcm, sive mammam terr». Id-
que ezemplo Homeri, qui II. 9. 141. Argos ap-
pellat mammam terrm, Sr»^ d^ii^t.
189. Filicem, ^] Filix./ougere, rKRif, her-
ba rruticosa, multiplici radicum nexu aratrum
impedit.
192. Pateru libamxu ef anro.] Dissolutio
estvocum, pro vaterisaureit : quibut vinum ex-
quisilivsimuin Diis Hbabatur. De/t6ii/tanc JR. 1.
736. Notatnioremtacrificiorum,eorum pr«-
cipii^, qu« flcbant ad exta victimarum contu-
lenda : qu» ars aruqncina dicta est : in quS
principcs erant Etrusci sive Tyrrhcui, qui ided
Roma; ad sacrificia adhibebantur, cum tibift
eburneii. Pinguis dicitur Etruscus : vel ex vitio
frntis; nam Catullus, 40. II. Aut pareut
Imber, aut obttut Etrusctu. Vel ex vitio tubi*
ciniim, quibus intumescunt gemt. Vel ex vitio
sacrificulorum, qui victimarum carnibus opi-
par^ vescebaiitur.
194. Laneibus et pandis.] Vel patentibut;
vel mcliiis, extorum pondere curvatis et re-
pandis. Keddere autem vcrbum est sacrificio-
rura : reddi emm dicebaiUur exta, ait Servius,
eftm probata et elixa aree impontbantur. Tacit.
I. 20. Liutratd bore, et super cespitetn redditit
extis, ibc.
196. Urenteseuttacapellas.] Mortutearum
aritori exiHaHt, olivam lambendo quoque tteri-
Umfaeiunt. Plin. I. 8.60. Cutta 6. 1. 163.
lifj. Saiuri, Tarenii,^€.] Serviut ; Autfotewn-
Hiaui fuod ettjuxta opjpidum Satyanm . Torair
ag p. vmaui mabonis
et ««Ni qvi^ bi&Eit^pMd^infelixwsskMafltoaciiiipiiai,
MiLirtiiaiwrdidit,<(iuiw«»-pa8cent^ niveas kerixMO flnmixie cycnos.
SSo1rM>!«k IJiS ft^ liquidi grcgibw fcmtes, non gramina demm .
«cs noB deftiDt gregibui,£t qautttiiB ioogb carpcQt armenta didiits, 201
aec hethm: ^ <!«««»»" Exifnia tantum gelidiis ros nocte reponet.
edkit per loogos diet» tau-Nigra fere, et presso pingais sub vomere terra,
tttinroshiiBiidiisreddetper£t coi piitre solttm (namq; faoc imitamur arando)
Sjn^r^SSgJs'^'^"^?^"** frumentb, non ullo ex «quore cemes 205
Biereatt^immisso.etcujusPlura domom iardis decedere plaustra juvencis :
«ipedkies BMdlis est (hoc ^.ut undc iratus sylvam devexit arator,
^^SJ^u^J^^l^^ nttnora evertit multos ignava per annos,
cxagroTidebispiiirapiaus- AjHiquasque domos avium cum stirpibns imis
«rae»re,botms «ri|!d2^ tia- Erujt . '^i^ j^i„ ^^^3 petiere relictis ; 210
heBUkms.ItemutatoTO,ez a^ ,. -^ •* • 1 *^
qui arator intus abstuiit At rudis cmtuit impulso vomere campus.
sjrhram, et diruit ncmora Nam jejuna quidem clivosi glarea runs
sssr^i;:"ii:s:^^ »>»"""" r'''" '*."*? ~'*""'i" rr'"* =
crum cum radidbas imis : £t topuus scaber, ct nigris exesa chelydris
iU«fu|reruiBtinai!rem, nUQreia: negant alios eeque serpentibus agros 215
£^i^toi,'^2k?SiS!iI>"lc««> fe"e cibum, et curvas pra;bere latebras.
imprcsso.Namccit^glareaOufle tcnuem exhalac nebulam fumosq; volucres,
wcca a^|ri dediris vixpro-gt bibit humorem, et cum vult ex se ipsa remittit,
fcrt apibus narvas casias et ^ • • ■* • ^-^
rosmarinumT qucmadmo- QuflBque suo vindi sempcr sc gramme vestit,
dum tophus asper, et creca Nec scabie ct salsa Isc^dit rubigiue ferrum ; 220
SlirJ!^ dg?!L'!!!'l^.r™^ tibi laJs intexit'vitibus ulmos:
^ulli agn dicuntur produ- ,,, ^ , ^ .11 - * ,1
cere tara ^tum pabuium iila ferax oiese est : iUam expenere colendo
serpcntibu$,etpr«bere/<imEt facilem pccori, et patieutem vomeris unci.
S:u"'^X*^'."^-Tal«ni dives arat Capua, et vicina Vesevo 224
mo5, et bibit humorcm» ct ipsr spont^ ejicit iUwn ex se ; et qam semper tegit se propriis her-
bis, nec inficit vomercm sc^ritic et rubig^e amari . illa ttbi implicabit uimos focundis vitlbas :
illa fcrtihs cst oleis : iltem scuties colendo, et aptnm gregibus, et tractabilem Toinere acmo.
'i alcm arot Capua divcs, et re*iu propioqua monti Vcsuvioi
NOT^.
tnm eyunt U Saiurumf ticinm mnt Calahritr ri' mrr : G.l. 40. Sulc9 altritui ^lendeMctre rmmer.
ritairs. Probus locmn et paludemessc dicit vi- 2X2. jyam jtjunay ^.] Ita cohieret oratio.
cinam Tarento. Qui autnui cxpUcantde Saiitrd Tmra nigra, et putris, atit ex qua eruta siiiit
pnluJet stve PomjUiHii, uunc AufenU paludty sylva'i optima est rnimento : nam glareat <|ifla
li graviter errant. Est enim Tarentum in luiic contrarta e»t, non cst frumcntaria, et vix
orieiitali cornu Italia:;, £. 3.996. Pomptiiia 0ores producit Gtartay dugraciery graveu
veru paUi8; in litore meridionoli, ad marcinfe- 7'o;)Aiis, fu/, sand-stoke, lapis asperet siccusy
rum, X.. 7. siib finem nots 7&4. h terraet arena concretus. CrttOy terra alba.
h^. Mantua.'] De ejus calarottate, in argum. 214. Chdydrit.l Suiit propric testudines iMi-
Ecl. 1. De cyrnisy Ecl. 8. 55, Flununy Miucius rior, jk x^^*^ ttati^ioy et 2^^ aqjua. Apud Ni- .
Ciit, Mtnso. £cl. 7. 13. caiidrum tamen versu 411. sunt serpentes, ^^ »
204. Hoc imitamur arando.'] Hoc unum ara- niod6 iii paludibiis, mod<:> in arboribus LUevt :
tione contendimus, ut imitemur arte, terram undc Druinie quoque appellantur, 4 ^fit qoer-
natiir^ wA mollem ; ergo signum cst, eam que cus. Dc eatiis el rosmmrtno, herbis corenarii»,
ex se ipsi moUis ct subacta est, csse frumentis £cl. 2. 49.
apti^Kiiiiam. 224. Caputh tt virina VtterOt ^.] CqNM,
2t »7. Iratw.] Offeasus ob diutumam sjrlv» Campanie caput ; unde et Capuam, a ei^pilt
stcrilitMtcm. dictamputatStrabol.5. VirgUiustaroea 4Ciot»
211. £'/ii7Mt/.] Autcampusrefiilsitreperciissu A^uete commilitone, nomen ejus deducltt M.
Iuci4i vomeris, aiit pinguis factus est : nt<ere 10,145. Hanc constat nuUi terrarum toli bo-
enim dicuiitur ea, quae ping^ia siint.Hor. Epist. nitate posthabendam ; fuisse auten oUa MliP
1. 4. 15. Jfe pifigiiem et nitulumt kc. Virgil. G. trtt maximM urbtt, Romam, Ckrthaginmmm
1. 153. Inttrt/ut nitenlia eutla. Aut per com* mimeretfMi, lestatur Florasy L 1.16. Ktwmnb
mutationem; id est, in eo enituit et rehilsit ro- Vttuviuif ct VtimUf moos f^riMiBig pnpm
GEORGICA. LIB. U.
9»
On jugo, ct TacoM Cluiius non sequas Acerris. m Chmiiu non eonunodat
NuBc, qao qnamq; modo possis cognoscere, dicam. Acerriidewrtit. Jundoce-
Ra» «t, ui «>pra morem sit densa requira. : iTo.^rt&r^si
(Altera frumentis quoniam favet, altera Baccho : qu»rU an rara tit, m
UomL mafris Cereri: rarissima qu<eque, Lyaeo) p'*^' ■"!"*> <ienia (quia al-
Ante locura capies oculis: altequejubcbis 230aitera viti; dcnsa magu
In solido putenro demitti, omnemqiie reponcs fnimento, rarissiraa que-
RursuB humum, et pedibus sumnias a?quabis arenas. 2"l'i!.' l '^•°»^ ««?« »«-
o, , » r . . ., ^ , , cum oculis, ct jubeb» pu-
aioeerunt; ramm, peconqueet viubus almis temn deiodi profund^ in
Aptios uber erit: sin in sua posse negabunt «oiido loro: deinde rcpo-
Ire loca, et scrobibus superab.t tcrra repletis, 236 Z, / "c^^^^.UnS
SpissQS ager ; glebas cuiictantes crassaque terga pedibm» summas arenas. Si
:ta, et validis terram prosciiide juvcncis. I**" •ufficiant ad replen-
Sf ^ ^ii . i*u* «""* locuin ; nger erit ra-
aka autem tellus, et qua? periiibetur amara, „„, ^t mcUor ad pascua
Frugibus infelix : ea ncc mansuescit arando, 239 et vites aimas ; si vero ab-
NecBaccho ceniis, aut pomis sua noniina servat: """"«»« po»«»« /cdirc in
mi,,. ^ , ^ ■^. .. , suum locum. et foveii re-
laledabit specimcii: tu spisso vimme qualos, piciis terra rt-dundet ; a^
Colaqne prelorum fumosis dcripe tectis. ffit dcn^u? ; existima jore
Huc ager iUe malus, dulcesque a fontibus unda '^**^*'*" **"'''" ^* *^"*"^" *""
Ad pleDum calcentur : aqua eluctabitur omnis
^Sciiicet, et grandes ibunt per vimina guttas
At sapor indicium facict inauifestus, et ora
Tristia tentantum sensu torquebit aniaror.
Pinguis item qure sit tcllus, hoc denique pacto
Kscimus: haud unquam manibus jactata fatiscit,
^ picis in morcm ad digitos lentcscit habendo.
Httmida majores herbas alit, ipsaque justo 251
I^nior: ah nimium ne sitmihi ferulis illa,
"T* comprimantur usqueaA summam oram : quippe omnis aqua exprimctur, et lunj^ ^itt»
'''ftKnt fterfonunina viminum. At sapor dabit si^num inanifextum, ct amarities ludct gustu
^^^explorantium. Pr«terea, hoc dcmuni inodo cogiioscimus, queeuniii terra sit pinguis :
vumanibus versata iiunquam dissoUitur, iseil dum tenctur, adliorrct digitis iiistar picis. Huiuida
■utrit grandiores liorbas, ct ipsa faxundu est plusquaiu oportct : ah nc illasit mihi nimis fcrtilis.
nota:.
.^ohm, mii^ fertilisi pnetcrquam io caciimine, 240. JN>c Baicho gtnust aut, ^y.] Terra salsa
^"^ uepe ignes emittit : nunquam Tchemen- sic iiigrata cst, ut arlioribus apiid se depositis
Im quam imporante Tito ; quo tempore Pli- non scr\'et nouicn : scd eas et virtute et nomine
aias hotoric naturalis scriptor, qui cognosccii- spolict: id cst, nt arborcs in ca ((^grnerent,
di illii» ignb cupiditate e6 se contulerat, fumo ncc ampliiis ejusdcm gcneris ac nominis esse
AuBmHqueextinctiis esl. videaiitur. Dc BarrAo, Kcl. 5. 69.
2S^. Ora^uf^o.l Dicitur, ut narrat Gcllius 241. (^uaios Colaquejtrehrumf ^r.] ToreU'
L7. 20. scripsissc prim6 Virgiliiis, Ab/ajiigo, /or tota machina est uvis prcmcndis, ^ /or-
ad hiidem Aola, urbis Vesuvio virina* ; sed 9110U/0 sic dicta. Pre/iim, 8uuttrabps,qu£riivas
poftei delerisjic, proptcrei qu6<i Nolani nquam torculari impositas prcmunt : a /Trr mrm/o dicte
ipsi iM^&Ment, suum in rus, quod erat in pro- pcr contractionem, premulum, prtlum .- unde
pinqiio, dcducendam. sylloba prima brevis cst in prnno ; longa ia
Clamuewtmequn» Jieerrit^ Aeemp : Aeerray prelum. Cola sunt sacci, vel rorbcs, qutt
Biitiqtiissima Campaiiia urbs, non Innge h torculari snppositie viniiui c]cpr**ssuiu cxcipi-
^eapoli : lianc pneterfluit amnis Clmiiut, unt pcrcolantquc. Quali, coibcs «; vhuine,
tJtgno : cujus frequcns tuundatio penc nrbcm calalhi, £cl. 2. 46.
ntcrdimieshausit : unde ipse^tumiejtiia ^rer- 244. Eluetabitur.'] Pcr vim, et quasi cum
fii .' et AcerrsB vaeva hk dicuntur. lucta exibit.
229. Cerert — Lyteo.'] De Certre, Ecl. 5. 79. 260. Hahendo.] Passivft significatione, rfuMs
lijvus, Bacchi nomeD, a xCm 9olvo, qii6d curii habeiur: ut pleraque gcrundia, Ecl. 8. 71.
•rirat et liberei. 252. Ae iii mihi fertilis.] Terra eiia|«
23M. Jlpiiu» «Aer.] Snpri» ▼. 185. Potie ne- cnjug yis hn hertias aut fnmdcs abtiiiiutitr«
goftiai/.] fion potcnmt. Etquasisensnmnieii- param babet ▼irtutii ad fmctuBi feitn.-
~ tar« tribuit : A alilri moltit locis. dum
inorc<«,et ara tcrram bobus
robustis. Terra autcm sal-
245 '^* ^^ ^u*^ dicilur ainara,
incpta ed frnmentis : illa
neque emmdatur aratione,
ncque ucrvat viiio suuin
gcnusaciic nomina quidem
propria poinis : talc prtR-
bcbit iiidiriuut tui. Tu
corbcs c dcn^o vimine, et
cola lorrularis dctraiie ^
tet-tis fiimoKis. In iis tcrra
illa inala, et diilces fontium
100 P. VIRGILn MARONIS
etnemonstretie fortiorem Neu se prsevalidam primis ostendat arlstis!
primis in herbii! Qiue estQ^gg firavis est, ipso tacttain sc Dondere prodit;
rravis, et qiue lem, mani- /r i • -& ^ ^ i« '^ ••
fe«tat se ipso pondere et*i Quaeque levis. Promptum est oculis prsediscert
dt illd uceatiir. Faciic nigram, 255
%n.7^^ »^t ^r q^i^quis «^olor. At sceleratum exquirere frigu,
eoior est. Sed diffidie estl^imcile est: piceae tantum, taxique nocentes
mTestigarefrtgusDernicio-lnterdum, aut hederse paiidunt vestigia nigrse.
et°taxrnwd«^*tcl ^ni^ ^^^ animadversis, terram multo ante memento
jicder», dant aliqnando Excoquere, et magnos scrobibus concidere monles:
sigiia iUitu. Uis copiitia Ante supiuatas Aquiloni ostendere clebas, 261
memineru putrcfaccre ter- ^ » i "^^ • i- j* «^» ° . '
ram,ct aperirc foveis altos Huam laetam infodias viUs genus : opuma putri
montes miiit6 prius, et ex- Arva solo : id venti curant, gelidaeque pruinse,
ponere Aquiioni giebas in.£^ labefacta movens robustus jugera fossor.
▼crsas muUd prius, qukin l j n • • -i .• r •. ««k
plantes hiiare genus vitis. At si quos haud ulla viros vigilantia fugit; 266
6i>timi tutd agTi.quorumAiitelocum simileui exquirunt, ubi priraa paretur
?:LT<^''i«"ren;"*t'p™"Arboribus seges. et quo mox digesta feratur:
na; frigidfc, et rotmstus fos-Mutatam ignoreut subito ne semina matrem.
■or agiians terram prosci». Qiiin etiam coeli regiouem in cortice sicrnant:
sam. Scd 81 nulla vigilan- T>^ j ^ ^ •^ ^ ^ i
tia deest quibusdam viris^^t^ q\*o quaeque modo stetent, qua parte calores
hi priAs eiigum locft «^oAustrinos tulcrit, quae terga obverterit axi, 271
similia: unum, »« q"o P"" Restituaiit. Adeo iu teneris consuescere multum est.
mum semmarium arborum ^ ,,., , i. . . *'•« w»«
prsparetitr ; et . aUcrum, Oollibus, an piaiio melius sit ponere vites,
in quera deindc transfcra- Quaere prius. Si piuguis agros inetabere campi ;
rJ.t'^«d7„oTL':i>ensa sere: in denso non segnior ubere Bacchu».
suescant terrte matri subit6 Siu tumulis acclive solum, collesque supinos, 276
mutata;. PrKterek notant iD(}|,i|re ordinibus: nec secius oniuis in imiruem
coeli situm in cortice: ut ^ °
reponant arboremt quomodo unaqusqiie posita fuerat, qulk parte passa erat calorem ro«sridio-
nalein, qua; tcrg^ verterat septcntrioni. Tantum potcst conftuetudo capia k tenerji tf/oto.
Perpcnde prius, an melius sit plantare vites in plauo, an in collibus. Si eli^s a|^s pingvil
campi, sere ritet spissius : vitis uon cst stcrilior in denso agro. Si vertS elifi^iM soluni assurgeoi
in tuniorcs, et colles incliuatos, fac ordines laxiores : uihilominus omuia intervalla congxuattC
perfccie,
TsOTJE.
254. Tantam.] Etsi de illit tareatur, nullum- eehalas, rixiivG tiie props, v. 356. XU. De
que aJiud indicium 4 ine assi^netur. froruUitioiie scu frondiiim amputationc, v. M2.
257. Piceit — laxi, ^.J Pueaj pini species : XIII. De »qito adrersiu pecorum injvrias, v.STl.
de qua Plin. I. 10. 10. Pxcea woiUes amai atque XI V. De Baerhi sacris^ v. 380. aV. Dt viaisr
fn^ora,feralis arbor, etfuncbri ituiicio adfures toris diUgentid aUis in rebus, v. 397.
fosita, ac rogis tirens: hac pluriniam rcsinam 261. ^quiloni.] Vento septentrionali : ge-
fundit. Tcucus, dt V 1f, yew : de qua Plin. ibi- ncratiin mc hyemein significat. De eo lEfd.
dcm. Tazus, minus mrens, gracUistpte et trislis 7.51.
ac dira : lethate baecis, in Uispanid preecivui, 267. Jirboribus.] Vel vites ipsas arbores vo<
renemim inest. 6'uii/ qui taxica hinc appeUala cat, ut su])ra, v. 89. Vcl prsDccptum grenerale
diccoit vcnetia, qu4t nunc toxica dicimus. . est pro oinnibus arboribus. Heges.] fienede
259. //i« animadversis.] V. PARS. De cul- arbusculis, quie seruntur in seminario.
tttrd vitis. Contiuct precepta pnecipu^ XV. I. 268. Sentina.] Non hk grana sunt, sed sur*
"Eit descrobibusetforeishyemeparandis,v.2GO. culi, sive avulsi e vitis corpore, qui vocantor
II. De suti simUUadine in seminario et rincto, maUeoli, mareoUes, lavers ; sive com suis rwr-
V. 2<>5. 111. De signando vUis cortice, ad cog' dicibus traiislatr, qui vocantur tirt radiees.
noscendumnativttm cjussitum,y.2^. IV. De 271. ^ustrinos, ^-c. Axi, SfC.] Pro meridie,
ordine, qtto serenda ek, v. 273. V. Dc profundi- Austrum dicit, ventum inde flantem, de qiio
tatrforcantm, v. 288. VI. De Us qme cacenda Ecl. 2. 58. Pro septentrione, axem, id est po-
sxmt in satione vitis, v. 298. VII. De lemporc sa- lum simpliciter ; quia polus hic uniis k nobii
lionu, V. 315. Vm. De stereoratione, v. 346. videtur.
lX.Delapidum eleoneharuminfosaione,v,9-^. 275. Densa.] Pro dens^, saprk,-^. VS4. De
X. />e/)a«/ma/tonc,sive terra vertcnda pastino, vbere, supr^, v. 185. De Baeeho, £cl. 5. 69.
ja Aotte, TiiE Hox, Ai A^eAe, tiie spadx, v. 354. 277. Seciiu.] Vel MTUttu, ot Germano pla-
XlZ^/i^a/s0fu,qumpedaliod\cituTfmeitreles oet: jcci^ significat a/i<er, et habet
OEORGICA. UB. I.
101
Aiboribas posids secto ^a limite quadret arboribiit diipositis pcr
Vt uepe ingenti bello cum longa cohortes "^ tramitef, ^S*"
Jl^Iicait legio, et campo stetitagmen aperto, 280 cAm longa legio e^tcodit
Directseqae acies, ac late fluctuat omnis ««**» cobortei, et omnis tur-
|re renidenti teUus, necdum horrida miscent ^r^^^^uS^SiJ.ti
Prsliay sed dubius mediis Mars errat in armis. tum, et omnit terrm undi-
Omnia sint paribus numeris dimensa viarum : *>"* «piendet fnii^rearmo-
tr • j^ ^» ^ .• TUtn Breorum : nondum
Non anunum modo uU pascat prospectus ma-/«„en committunt horri-
nem ; 285 dam pugnam, ted Man in-
Sed quia non aliter vires dabit omnibus «quas fr"' I^wi; '" — ***
m ' ' 1 ' . mrmorum. Sie omnia !■•
lerra, neq; in vacuum poterunt se extendere rami. tervaiia arborum sint di-
Forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras. menM, «quaiibut numerif
Ayrim vel tenui vitem committere sulco. ^^^^^^^ dr..r:i;«2
Alaus ac penitus terrae dengitur arbos : 290 otiosum ; sed quia aUoqui
JEscolas imprimis, quce quantum vertice ad auras ^^^ ^^ ptwbebit omni-
iEthereas, tanttim radice in Tartara tendit. ^ JXnTnt se^^ix^endJ?!^
£rgo non hyemes illam, non flabra, neque irabres in aerem. Forte petei
Convellunt : immota maneL multosque per annos ?T T* ''^^^ ^> *^^'
^ ^ r tudo fossarum : auderem
ydcpopere ritem in tenui foMlL etiam ; arbor terd profundius ac penitus defoditur in terrft.
ncdpue sesculus, quae tantum progreditur radice ad inferos, quantum pro^reditur cacumine
'^Fisgas coFlestes. Erg^o nonhyemes, noo Tenti, ncque phirie illam eniunt : maoet incon-
(»M, et per multoi annoi
NOTiE.
^»wu ; leciuf vcl iequiiuf significat deteriits,
f^jtf) Mmtu, et primam habet longam. Hac
*iKiiifiauione dizit passim Apulehjs, aeqfuiorem
*mi, pro muiiebrit qui minor ac deterior
^: et Seneca, sequiiu de aliouo loquif id est,
■M. £t derirat Turucb. I. 19. 17. a sequor :
fuijvnetr^ coosueTit id, cujus melior cst con-
•tio ; Kquif cujus deterior, ut serrus.
i^imgu^m.] Exacta perfectaque ratione.
Tnniltui dictio k mannorariis opificibus, qui
"'■nonun juncturas ung\ic explorant, an
V^cct^ conunissfle siot. Horatius de A. P.
^ Perfeetum deeies non eadigavU ad un-
pi^ £t Sat.I. 1.32. Ad unguemfadut
^ ^ Setto ria limite quadret^ Dispositio ar-
""l^ Uc duplex intclligi potest : Ita ut sin-
|w* vic sectfle sint inter arbores, vel disposi-
<Mtn(|||^Pmigii]mg^ ^l ^^^ perfecte quadra-
^HP> cst : vel diiiipositas in triangulum, et
"■c eit quincuncisiis figura, en eehiquierf
T^^KwiiE. Quiocuncialis porr6 figura,
yjftMtfiatr, ita dicebatui',^ figuri quinti nu-
^^Vqogmi singuli trianguli exprimunt.
(luadnmu'
Qiwiomx.
0 0 0 0
0
0
0
6
0
0
0
I
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Vox quadret proprie notat priorem figuraro ;
metaphoric^ ver6 secundam. Ifa Cicero, dc
Orat. 3. 173. Conjunetionem verborum nume-
rot^ eaderey dquadraret et perfiei volumu*. Et
in Bnito, 43. Q^oniam ttbi quadrat : id est,
conpeniit congruii.
279. OAartes txplieuH legio.^ Militum nu-
merus in legione, pro temponim varift ratione,
variusAiit. Uuiversim lejrio dividebatur in
cobortes X. manipulos }UOC. centurias LX.
In incessu quadratam servabat figoram ; in
pugna porrigebatur in longum, triplici versu
sive linea, quanim singulae manipulos decem
continebajit.
281. Fluetuat omnit JEre renidenti tellut.]
Id est : splendor ssris tremulus huc illuc in ter-
r& circumvolat. Sic supri, v. 211. Emiuit
impulto vomere camput, De Marte, Ecl. 9.
12.
291. JEteuiut.] Arbor glandifcra, i quercil-
«B gwm. Supri ▼. 16. Tartara G. 1. 38.
lOa P. VIROtUI MARONIS
«iperatdtinodotruttl|eiit]^ulta virfitn volvens dorandd secula vincit IM
^"U^Pil^!^ Tum fprtes lati ramos et brachia tendens
robusiof , et brachia huc Htic illuc, media ipsa ingentem sastinet umbraiii.
aioc, ipia wi/er ramog «M]>feve tibi ad Solem vereant vineta cadentem :
bram. Ne auiem vineae tibiNeve mter vites corylum sere 2 neve flagella
iticiitient ad Soiem occi-Summa pete, aut sumfnas defringe ex arbore
dlentem : et ne plantes co» nlnntflc • «inrt
ryium inter vitc» : et nc pianias . . . - - _ ^^
cBrptu suprema cacnmina, (Tantus amor terrse) neu ferro liede retuso
am ne abscindMsupremo* Semina : neve olea; sylvestres insere truncos.
S^« tetJin)"^ «^"JS^Nam saepe incautis pastoribus excidit ignis,
nereh ferro obtnso surcu- Qui furtim pingui primum sob cortice tectus
loft: et nc pi«nte« *^«^Robora comprendit, frondesq; elapsus in altas 305
tnmcos olc« smestris. • ^ \ •! j j»* • j ^
iNam srpe pastohbus im- Ingeutem coBlo sonitum dedit : mde secutns
prudendbus excidit ignls, Per ramos victor, perque alta cacumina regnat,
JSU^Sikr^c- cta»Et totum involvit flammis nemus, et ruit atnun
cotripuit truncos^et erum- Ad ccelum picea crassus caligme nubem :
pens in aitjt folia, edidit Pr^gertim si tempestas & vertice sylvis 310
iSSf fn^lL^^gK" re^gS^tlncobuit, glomeratquc ferens incendia ventus.
victor per ramos et perHoc nbi ; non a stirpe valent, ceesaeque reverti
^umyerticem,€timplicatpQ5g^nt atquc ima similes revirescere tcrra 1
flammis totam syhram, et* /• i- -. /• r* i * ««^
densus picco fumo emittit lufelix superat fohis oleaster amaris. 314
in coehim nigram nubem. Nec tibi taiu prudens quisquam persuadeat auctor
Pnecipuf si tcm,>e*tas k Tellurcm Borea rigidam spirante movere.
septentnone mcmubatar-_ , i " i- i * . .
boribus^etsiventusaugcnsKura gclu tum claudit liyems, ucc semme jacto
▼oivat incendia. CAm id Concretam patitur radiccm affigere terrfle.
;:2Siic'Scc%rprrOptima vinetls satio est, cum vere rubenU
^ amputationem repuiiuiare, Candida venit avis longis invisa colubris : 320
' H^Mii^ci «imiies ab imap|.iQ|^ vel autumni sub fric^ora, cum rapidus Sol
terra: tcd stenlus oleastcr i^x j i. *••*•• ^ •*
frondibus remanet Nondum hycmem conungit equis, jam preetent
amaru»
nhu. Ne autem uiius tain Ver adeo frondi nemorum, ver utile sylvis; [aestas;
pmdens, tibi aiictor sit/iu- y^^^ tumcnt terrse, et genitalia semina poscunt.
jia con.HiUi, ut flantc Borea » o r
aperias in serobtt tcrram rigentcm : tunc hyems constringit arva frigore ; nec penntttit oty
•urcuk) defos.«o, radix constricta infigatur tcrrs. Optima plantatio vinearura est, vere porpo-
reo, cum redit avis^ba, infensa longis serpcntibus : vel circa prima frigora autnmni: cum
Sol rapidus nondum attigit eqnis hjemcm, sed jam calores abicrunt. Vcr pnecipu^ foliii ar-
bomm, ver arboribus ittile est. Temc iutumescunt vere, et petunt semina foecundantia.
NOT^.
299. Corylum.'] SnprA ▼. 66. Nocet radicum ut G. 1. 106. Cwnulos^ ruil malipinguit
^eusitate, qu« ^ itibus alimttitum pneripiimt. arc/up.
#%ige//2r, sunt ramorum summitatps, ^ quibus 310. ^ rertkt.'] A septentrionali pofo,
00« snnt decerpendi ad plantandum surculi, juxta Servium : quia, hie verltx nobis ttmptr
«ive malleoli ; sed ex infima arboris parte, quie tubiimUf G. 1. 242. A vertice arfoorum, ju|lc
fcrr» Ticinior est : jam enim terr» assueve- Germannm et Vtctorium. Vide G. 1.
runt, eamque amant. ColUclet cx alto nutK*.
301. fftvftrro Imde re/ujo.] Non probibet 316. BwtA.] Vento septcntrionali, £d. 7.
Ibrro pneciUi ; sed ierrum obtusmn ailhiberi, 61.
quo laccrarentur potu>s, qo4m ampotarentnr 319. CumttreTubcniiCaMdida^fyc.l Cico-
mnina, id est, tweuli: vide supriv. 268. nia, de qua Flin. l. 10. 23. Cicunia; quontm
303. JVism«fpe, 4^.] Cur j[ vitibus /emo- iloco veniant,aui^tertferanitine(fmperhim
▼ewhB sint ole« sylvestres, sive oleai»tri, afiert adhuc ett. E longtnquo renirt non aulnumt
alias causas Tbeophrat.an 1.3. 19. Qu^ ncm- eodem quo gruet modo. J^idot eotdtm rept'
pe tam olea, quun ficus, adimentr phirimantf tunt: genelrirum tenedam inricem edueink
cxigant, umbramq; inducant maximam. Ver hVc rubent didtor, propter floras ; ut pM-
^>5. Jtobora.] Truncos, supri v. 26 lim alibi vurpiireum.
MX. Jiid/.] Emluiti octiv^ hk funitur, 822. ffjfmem eontingit eqmt.y Thq^icufli
»
GEORGICA. LIB. l). 103
Tain pater omfiipotens fcecundis imbribus ether Tum a«r, 9111 eM p«ter
fc.CmUWffi* in flrrteiom laetae descendit, et omnes ommpoteni, labitur per
Magnus aht, magno commixtus corpore, foetus, Ji „xori« («rr« . «t magnu.
Avia tum resonant avibus virgolta canoris, ips«i comniixtus magao
Et Venerem certis repetunt armenta diebus. 329 ?*" "*!? ^» ""^"^ *«^
Partunt almus ager : Zephyrique tepentibus auris viaf/ion/iresonantTcaucn*
Lazant arva sinus: superat tener omnibus humor :but,ctanimaiiaredeumad
Inque novos soles «udent se gramina tuto E^^ p-^^-^i
Credere: nec roetuit surgentes pampmus Austros, agnaperiuntfinumtepidu
Aut actum coelo mairnis Aquilonibus imbrem : flatibui Zephjrri : abundat
c i^ 1.^ ~^ r S 1* ^ AA^t^i onuiibus atrru huroor:
Sed trudit geminas, et frondes explicat omnes. 335 ^t hcrba! audeut tut6 expo-
Non alios prima crescentis origine mundi nerc se novo SoU: ncc vitis
lUuxisse dies, aliumve habuisse tenorem •""'^ ^"**'^. •"'«f "*«.
^ ,...'.,, , , autpiuviamenuiMuuccaeto
Crediderun : ver illud erat, ver luagnus agebat mapiis Aquiionibus: scd
Orbis, et hybernis parcebant datibus Euri ; proi^eiiii germiua, ct effun-
Cumprimiumjucejnpecudcs l.ausere, virumq; 340;«|„»;»t/::l:r«ctpn
f errea progenics duris caput extuht arvis, ortu nnscentis mundi, aut
Imimssaeque ferae sylvis, ct sidera coelo. h«b«ii«sc aiium ordinem.
Nec res hnnc tcnera> possent perferrc laborcm : iTCh^l"f.i:ia'r «"??;
Sinon tanta quies iret, frigusque caloreinquc Kuri coatincbant hybcnios
Inter; et excipcrct coeli indulffcntia terras. 345 "**"*= *'""™ "* i.ccudcs
f\ j • I apccperuut liH'cm, ct fcr-
^nod superest, quaxumque prumcs virguita [)er fcuiu gcnm houiinum cx-
agrOS, ^ulit caput «X a^j^ris snxokis,
Sparge fimo pingui, et multa memor occule terra: ::!:;: iiri^t^rir!;!;
Autlapidem bibuliim, aut squalentes infode con-rerd mundus adhuc tcncr
Interenim labentur aqune, tenuisq; subibit fchas. »>«»» P»«"»»'*<^* '«'«r»''<? h«uc
U«V.«... * • * 11 * * • -»• iaboicm : u»i tauta <|uics
Hautus, atque animos tollent sata ; janique rcperti ^..^.j ,^,^^ ,,ye,^,u ^l ^
V^uisaxo super atque ingentis ponderc testae 351 tiitcm, vt nisi ciementJa
^rgerent: hoc efliisos munimen ad imbres; a<}ris compUctcretur ter-
ll<w. L* 1 • 1 '^' !• !• • '^ ras. Caitcrani, quascunque
«OC Ubl hiulca Sltl nndlt caniS aDStlier arva. arbusculas dcfodies in a-
p'is, sparge stercorc, pui-
rui^meaiineris tegere mult^ tcrra. Vel rircd iiifotlc lapides bibulos, aiit couchas asperas :
^ «(pue inter eas nuent, ct tenuis vapor pcrmcabit, et ca tpae plaiitata snnt smnent vircsr.
iDTCQii iunt cliam, qiii premercnt ea rU.'iiiiiK*r «axo, et puudcrc majipiR' te.stai :-et hoc muninien-
tUB »( adrcrsus pluvias imroodicav ; hoc unuiimerUutti e«/, quando canis ardorcm fcrens apcrit
••«* igros hiantes.
NOT.i:.
#
J"g««ns,
^. Zephjfri^.] Ecl. 6. 5. ^sttat.] Ecl. 2.
*^Von,W] Ecl. 7. 51,
^- JVoB a/itfjr, ^f.] Disceptatur, quo tcm-
^'^'«(onu, qunm ubi attigit, tunc bruma est cst : Ncc mundi res, tum tencni;.jic rerefttes,
^^^^^turama: videG. 1.238. potuisscnt perferre calorcm aistivM, aut fii-
j^- Tum patcFt ^] JFlhtr, sive aOr, per gus hybcrnum ; crgo convenicin fuit, iiusri
1^"* B poCtis ; terra, per Junoncm aduni- cas veruo temporc, qua; aiiiii qunrdain vst
!''?^ ^. luter utrumque quoddam quasi con- <|uies. Vcl scnsus cst t(cncralis : Ni'c inun.ti
J"|J?'_ ^ *"*■'•» *l"® P*^'' ^ tcnerae scinper ac frai^ilcs
sunt, posscnt ferrc viin a^statis ct hycmis; iiisi
vcre, qunsi quietc, recrcarentur.
,^ j . , . '^' Cani* a^Mtiftr.] Siriu<(, vel canirula:
('^I^Qniiidus conditus sit; vernn, an antuin- Ftellain oremajoriscnnls: ciijus vis in subjrc-
r*7^ favet autumiio ratio, qtuc i>etitur h ina- tas nimidi. partes iusignis chkc pci hibctur, quo
^^errujruni : favct vcri, qu&! petitur :\ com- tcmpore Sol oritur in principio Lcouis,ncmpe
"^^^inn temperie. PoCtsB omncs pro vcre czcunte JuUo: tunujue a^btus fciTcntissimus
''^ De EurOi G. 1.371. cst, morbique ex illo irf>tu frcqucntissimi : di-
.^' Virkmquifirrta mgenia, ^t.] Alludit esque iUi eanicularej vocantur, doiicc Sol totum
"^ ^ttem fcrreumj et mstauratiuucm mnmli Lcoiiis siguiim perliistravcrit, ad usque dicm
P*^ dikivhim factam, k Deucalionc et Pjrnrha, 23. Ausnuiti. isiriv^ «iii tus. vcl u rii^«.nw^ uccQ
J^ pott tergomlapUUibiu, IScL 0. 41. vel a rf«^Mr, tr<iciii.>.
343, AVc rtt Auiic ttnerte, ^J Vel seasiu
104 P. VIRGILn MARONIS
Surcuiu plantatif restat Seminibus positis, superest deducere terram
siepe «ccuinuiare tcrraui Saepius ad capita, et duros jactare bideutes ; 355
•d nidices eorum : et im- ^ ^ *i r ^ •
mittere ligones fcrreos in Aut presso exercere solum sub yomere, et ipsa
ierram; aiit moverc tcr- Flectere luctantcs intcr viueta juvencos :
ramsub vomere depresso, rp j^^^g calamos et rasce hastilia virgse,
et dcduccrc boves resisten- t^ . i *• » •
tcs inter ipsas vineas. De- r raxmeasque aptare sudes, furcasque biconies :
inde adjungere rW poiitas Viribus eniti quarum, ct contemncre ventos 360
dl^rtUtis^^li^pai^^S' Assuescant, summ^ sequi tabulata per ulmos.
incos, et furcas bicomes : Ac, dum prima novis adolescit frondibus aetas,
quarum viribus assuexcant Parceudum teneris : et dum se laetus ad auras
assumre.etdcspiccreven-n i «^ i • • • t i •
tos, et adhKrcrc ramis adPa^ines agit, laxis per purum immissus habenis,
ruque summas uimos. Etjpsa acies nondum falcis tentanda; sed wicis 365
parcendum quidem «<ten- Carpeud» manibus froudes, interque legend».
eris vitibus, dum pnma, j '^ , . . i.,. * • «i ^i
ictas crescit novis frondi- liide ubi jam vaiidis amplexae stirpibus ulmos
bus, et dum painies ixtus Exierint : tum stringe comas, tum bracliia toiide.
r!l:'4;^em "!{;;«■.,«;:; Ame refomidant ferrum: tum denique dura
habenis. Ipsa acies ferri Exercc imperia, ct ramos compesce fluentes. 370
non est adhuc adhibcnda : TexeudaB scpes etiam, et pecus omne teneudum est:
scd frondcs pra^cidcndtc t» • » j /• ! • i i i
sunt unguibus maiiuum, et P^^^^^c^pue dum frons leuera imprudensq; laborum:
passim aufcrcndie. Postca, Cui, super indignas hyemes, Solemque potentem,
quando ri/ej, firma ra«iice gy]ypg^j.pg yj.j assidue capra?que sequaccs
impucatwunnis,crevcriiit; ,,\ , '^ .', * . rt«-,
tunc ainputa pumpinos, tiiudunt : pascuutur oves, avideeque juveucse. 375
tunc scca palraites: pri.is Frigora iiec taiitum caua concreta pruina,
»«re/^ur.i"n^ri:; A"t gravis incumbens scopuHs arentibus «estas;
eicoerceramo8 8iiperauos.v{uantum xlli uocuerc grcges, dunque venenum
rra?terea scpcs jungcnda5£>entis, ct admorso siguata iu stirpc cicatrix.
re';d"r,f.^~r.mNon aUan. ob culpam Baccho caper omnibus aris
frondes tcncniB sunt, et Cseditur, ct vetcrcs iueunt prosceuia ludi : 381
iuassuetffi noxiis rebus ;
«luibus frondibusi pncter magnas hyemes et Solem vehementem, sylvestres boves, et capne
sequaces aiisidu^ noccnt : oves et avid^ juveucee carpunl eoM. Nec hyems constricta albo gclu^
aut gravis opstas penetrans riipes aridas, tantiim nocuit ; quantum nocuerunt illas pecudes, et
venenum duri denti», ot cicatrix impressa in stirpe corroso. Non aliud ob dclictum caper im*
molatur Baccho in omnibus altaribus, ct antiqui ludi prodeunt in theatra :
355. Captta.'] Vitium arborumque capita, Locrci\o,\. 5. 7M.Jhrhoribut^e datumest ta-
«tirpes sunt vel radices ; quibus, quasi ore ali- riis exinde per auras Crescendtmagnumimtnii'
mentum k ierrk trahunt. tis certatnen habenis. Et perpurumj significat»
Bidenles.] Bidens aiiquando est ovis ; hk in- per a€rem. Sic et Horatius, Od. 1. 34. 7. Per
strumentum fodicndse terra; comparatum, />a«- pitrum tmiantesegit equosyvolucremque currum.
tinum, ligOj un lioyanj a pick-ax. Etymon k 374. Sytvesires uri.j jBu(>a/i,quos vulgus cum
uinis dentibus, qu6d ligo sit bifurcus. De ove uris conftmdit. Plin. I. 8. 16. Uri enim juxta
bhlente. X.n. 4. 57. Coesarcm, debello Gal. 1.6. sunt fcrae, tniwns'-
356. JhU presso exercere solumy ^'C.'] Ex tudiiu pauld infra elephvniost specie tt cSurt
raore Italia^, ubi vites ulmis aliisque arboribus etfigurd tauri: quae in soll Hercjnil Germa-
tblciobantiir . adcoque laxiiks digestae spatium nise sylva reperiuntur. Bubali, bovei lunt tyl-
arantU rclinqiiebant, imt et frugum interse- vcstres, frequentes in Italia ex Isidoro et aiUi :
rendnnim. quanquam aliter a Plinio describuntur.
359.Frart7:;a«.]Efraxinoarborc,/r^n«,ASH. 381. fVosrema.] Thcatrum locus fuit leini-
361. Tabulata.] Servius : Sunf rami effusio- circuli figuram habens, spectaculis scenidsde-
resy et in platut tendentesj non tu altiora eres- stinatus, i ^mtfuu specto. Partes ejus fuere. I.
centes. £t Columellal. 5. 6. Tabtdata insfitu' i^or^tcus^tco^ «e</t/ia:scdiIiumordinesdiceban-
tndn sunt : hoe enim nomine %uvrpanl agricola tur runft ; quia, cuneorum modo, eo itrictioret
ramost tmncosque prominetdes ; ut vUes laxiits erant, quo magis ab ambitu ad centrum theatrl
tfi^/4mUr/ttur. a^cedebant : et haec omnia circa ambitain the-
^J^: ^^i*perpurum^. habeni»^^ Laxii atrl erant disposHa. 11. Orthaira pari interior»
^^^enu MBetaphoT^ ett mb eqtiig ctefiiinptaiduce ^H oeBlrom tbcttc^ «itf\>Mt oiaiiiRUD iafim ti
6E0R6I0A. LIB. II. 105
Pnemiaque ingentes pagos et compita circttm, «t xngBi Athcnieme* m-
Thesdd» posuere : atqoe inter pocula l«ti Sir..";5lf,T^1r ?S:
MolllbllS IH pratlS unCtOS Saliere per Utres. bendum taltavere in pradt
Necnon Ausonii, Troja gens missa, coloni 386 a™»» pw unctas peUes
Versibus incomptis ludunt, risuque soluto : ^'SS^^»":^"»'?;:^^
Oraque cordcibus sumunt horrenda cavatis. nis, jocantur versibin in-
Et te, Bacche, vocant per carmina laeta, tibique copp<»itw, «t rUu efluio ;
r\ -11 1*'^ j * 11» • et induunt larva» hombilea
Oscilla ex alta suspendunt mollia pmu. i cavi« corticibus ; et te vo-
Hinc oronis largo pubescit vinea foetu : 390 cant, 6 Bacche, inter hiia-
Complentur vaUesque cay« saltusque profundi, JT^-Xi.tS^teS'.
£t quocumque Dens circum caput egit honesturo. ^nculasezait& pinu. iiinc
£rgo ritfe sunm Baccho dicemus honorem ^»"®» «nmi» puihiiat muho
Carminibus patriis, lancesque et liba feremus ; iSi.^caS^Ku'*
Et ductus comn stabit sacer hircus ad aram : 395 etqtoripmtraSicitfitnfueii»
Piniruiaque in verubus torrebimus exta coiumis. inu^aBHa^ circuinvertit
1:1 ^"^. •11 1 i_ !• •^•1 i^ vunura fonnosara. Itaque
Est euam ille labor curandis vittbus alter, rjt^ cantabfinus Bacchrsu-
Ctti nunquam exhaustt satis est : uamque omne as laudes versibus patriit,
auotannis * ^' ofTeremus ci discosatqne
^ ploccutas ; et sacer hircns
dediittus comibus statiietur ante nram : et torrebimus pinguia vbcera in verubus e corylo fac-
Iw. Est etiam itcrandus in colendis vitibus hibor illc, in quo nihil unquam satis pcrfectum est :
aempe opartti
NOTiE.
•oocava : nnde eatea diccbatur totum theatri etiam mortuorum, qn6d viti infestum sit ani-
apatiom. Hic sedebant senatores, ludebantque mal : ungebant, ut magis essent lubric», nec
cbon saltalorum et musicorum ; ab ifx*^^^»* vestigium cadentis sustinercnt : uno pede in-
mUare, III. Proscenitm, locus ab uno theatri siliebant, reducto altcro ; et cum frequenter
comu ad altcnim ductusy intcr orchestram et cadcrcnt eemuii sive proni, vocabant -ludos
, altior quJUn orchestni) infcrior quam illos Cermudia ; Gneci ariutXm, ab «#»«; %Uer.
in eo agebant loquebanturque histrio- 385. Jituonii co/ont.] Colonus h)c non agri-
comici tragicique,^ pulpito^ id est, ex editi- eolam signiScat, scd roloniam, stve TrojanoSi
aliquo et pedibus substrato tabulato. IV. JEnek duce, missos ad incolewlam Ausoniam,
Seenay pars tbeatri adversaspectantibus: velis, id est» Italiam. De ^usonibus, autiquis Italije
pkturisi colunmisquc decorata, et olim arbori- populis. ^n. 3. 171.
btu ad inumbrandoB actores, cilim ludi in pro- 389. Otcilla nispendimt.'] Imagunculas ficti-
patulo antiquiti^s exhiberentur : a rxDvi) umbra' les, Baccho sacras, ct nd cjus specicm cffictas ;
mftnn. V.Postacentum, ubi actores post scenam quae vincis providere putabanturi eisque fcrti*
tetent. VI. Amphitheatrumy fuit locusi non in litatcm confcrre, ad quas veutOi aut numinis
semcirculumi sed in circulum cxtnictus : ubi providcntift impulss sesc convertcrent. Uude
ludla erat scenai sed undecumque scdilia spec- addit : lU gudeumque Deus eireum eapnt egit
tolDram ; cum arend in medio, in qu& g Uidia- honedum. Nomeii IioC| osdUun^, diminutivum
torumi ferarumque et alia id genus certamina est ab os, orisy quasi parcum os : unde etiam
peragebanUir : quare amphitluiUrum diceba* est osculum, JEn. 1. 260.
tar,qaasiundiqtiethealrum: ab mf*^ eircum, 391. Saltusque, fyc.] ^(us non essc sylva-
«C Stdsftm, speeto. rum ipsas orbores, «ed loca sylvarum ab arbo-
382. Pratmiaque, 4^.] Ludi omncs thea- ribus vaciiai notavimusi Ed. 6. M.
trales i Bacchicis ejinmodi ludicris ortum ha- 394. Ulfa.'] Placcntse gcnus; Ecl. 7. 33.
bnerei qotbus victor hireum refcrcbat : unde 396. £t duetas.] Verba solemuia ; omino-
triigcedi« remansK nomen k v^ayt, hireus, et sum enim erat in sacr^iisi si victiraa trahere-
«S)li eanHUna. Horatius in artc Poitica, v. fur, non facU^ ducerctur ; tum si ad aram non
820. Cormtnc qui tragico ritem certarit ob hir- sponte staret, sed reluctaretur.
ctiaiy Mox eiiam agnttes Satyros mutaeil, jfC. 396. Coturnis.] Ben^ ; cum cnim eorylum
floruit fHrimt^ apud Athenieuses, qui Theseiidde et hircum viti esse infestum dixerit, utnimque
dicuntmr, k Theseo rege, qui primas eos, in pa- ad sacrificia adhibet ; hircum, ut victimaiu ;
gii degentes, in urbem co^it ma>nibusque scp< eorylum, ut materiera vcru.
•Iff. De «o, Xoi. «. 122. 397. Est etiam, ^] Prvcipit aUeram, td
884. Unetos saliere jper uires.] Prsecipua pars est, sectmdam nastination em , qus dicitur repa-
tJberalium sive JSardkseonim ludorum, erat sal- stinatio, de qua , v. 354 . Item et secundam pam-
tuf per peUes hircinasi in campo comulatas, pinationem, eou frondium amputationem, dc
faillitfasc]tie et anctas oWo. Hircinas eligebant qufi| v. 865. Quanquaro monet.) tet %»X ^uv^t
|M&ef sive utres, ad caoiemptnm lurvorum laboremutrnmqueeiietei^Xcfidum*. ^vixaLxraA»
104 P. VIRGILII MARONIS
Surcuiis planutis restat Seminibus positis, superest dedacere terram
taipe accumuiare tenaui Ssepius ad capita, et duros jactare bideiites ; 355
mittere ligones ferreos in Aut presso exercere solum sub vomere, et ipsa
ienwn; aut movere tcr-Flectere luctantcs intcr vineta juvencos:
ramsub vomere deprcsso, rp^jj, jg^^g cttlamos et rasac hastilia virgfle,
et deducere boves reitisten- « . i /• 1 .
tes inter ipsas vinnas. De- Fraxmeasque aptarc sudes, furcasque bicornes :
inde adjungere viti poiitas Viribus euit? quarum, et contemuere ventos 360
Scaiis^^li^ai^lSt ^ sequi tabulata per ulmos.
incos, et furcas bicomes : Ac, dum prima novis adolcscit frondibus aetas,
quarum viribus aMuescaiit Parceudum tencris : et dum se Isetus ad auras
assuricere,etde8piccrevcn--r» 1 •* 1 _• • • t i. •
tos, ct adh«rere ramis adPalin^.aS»^, laxis per purum immissus habenis,
utqw summas uimos. Etlpsa acies uondum falcis tentanda; sed uncis 365
parcendum quidem t»i ^^^CzTpendsd manibus frondes, interque lecrendse.
en» vifibus, dum pnmay j* ,. . i.j. i ' .• .t i
«tas crescit novis frondi-Inde ubi jam vahdis amplexse stirpibus ulmos
biis, et dum pnimes ixtusExierint: tum stringc comas, tum brachia toude.
r !!;Xm ^'iZ^ Ante reformidant fem..n : tum tlenique dura
habenis. ipsa acies ferri Excrce imperia, ct ramos compescc nuentes. 370
non cst atUiuc adhibcnda : Tcxeudje scpcs etiam, ct pccus omuc teneudum est :
w^uJi^itbL SI^Tuum, ^Pra-cipue dum frons tenera iraprudensq; laborum:
passim auferfiidw. Postca,Cui, supcr iudignas hycmes, Solemque potentem,
quRndorj/c», firnm rajice g y|yj^.g^j.pg ^|j.j asgidne capraeque scquaccs
implicatteumiiSjCrcvciintjTi*! i . "^ .*, • r%m^
tunc ampiita paniimios, Iil»dunt : pascuntur oves, avidseque juvencae. 375
tunc seca pahnitcs: prinsFrigfora Hcc tautum caiia concrcta pruiua,
timent fcmim : tunc dc- ^^ .g incumbcus scopuHs arentibus «stas;
mum cxerce dui-a impcriuy *~^ » .n. * 1 .
etco(^rceramo8 8uperauos.V{uantum lih nocuerc grcgcs, dunque venenum
Tra^terea sepes jungendaj£)entis, ct admorso sigiiata iu stirpc cicatrix.
j;::^;di:^^;jJ".i«mNon aUam ob culpam Baccho caper omnibus ari.
frondes tciiem sunt, ct Ca?ditur, ct vctcres ineuut prosceuia ludi: 381
tnai^siietse nuxiis rebus :
«|uibu8 frondibuSf pra>ter map:nas hyemcs et Solem ▼ehementem, sylrestres bores, et capne
sc<)uaces {usidu6 nocent : uvcs ct avidoe juvencflc carpnnt cas. Nec hyems constricta albo g^clu»
aut gravis s<ttas penetrans rupcs aridns, tantnm nontit ; quantum noriierunt illae pccudei) et
vcncnuin duri deiitis, ot ricatrix impressa in stirpe corroso. Non aliud ob delicttim caper im-
molatur Baccho in omnibus altariba<{, ct antiqui ludi prodeunt in theatra :
NOT^.
355. Cnpila!] Vitiura arl)orumque rapita, LncrctiOf \. 5. 794, Arboributtpu daiumest fM-
tftirpes sunt vel radices ; quibus, quasi ore ali- riis exinde per tturas Crescetulifnagnumimmii^
mentuin d tcrr& truhunt. ti* certamen habenis. Et perpurumf signifiau»
Bidentes.] Bidens aliquando est orw ; hk in- per aCrem. Sic et Horatius, Od. 1. 84. 7. Per
strumentum fodiends terne comparatum, pas- purum tonantesegit equostvolueremque eumtm.
ftnum, lipoj un hoynn^ a pick-ax. Ktymon i 374. Sylvektres uH.\ BubaliiqvtM vulgiui cob
Dinis dentibus, qu6d ligo sit bifurcus. De ore vm confundit. Plin. I. 8. 15. C/ri enim jnzta
bi-iente. i£n. 4. 57. Ca*sarem, debello Gal. 1.6. suntfer», in
.'^. JhU presso exercere lo/um, ^t.] £x tudine pauld infra elephtadost tpeeie et
raore Italiar, ubi vites ulmis aliisque arboribus etfigurd lauri: quar in solft Hercjrmi G
t\ilcicbantiir . adcoquc laxius digestie spatium ni» sylva reperiuntur. BubaUy boves funt n^
arandi rclmquebant, imt et frugum interse- vestres, frcquentesin Italii ex Isid<Nroetaliii:
rendnnim. quanquam aiitcr a Pliuio describuDtar.
369.FraTtf:ffu.lEfraxinoarbore,/r^r}«,ASff. 381. froirema.] Theatrum locua fuU •eott*
361. Tabulata.j Servhis : Sunt rami effusio' drculi figuram habens, spectaculis scemdsde-
res, et in plana tendentett nofi lu nltiora cret- stinatus, k Stmsfuu specto. Partes ejus fuere. L
cf n/e<. £t CoIumcUa I. 5. 6. Tabulaia insfitu- Por/ta»,M:ato M</t7ta:sediliamordinesdiccbaii>
enda tunt : hoc enim nomine utwrpant agricola tur cunei ; quia, cuneorum modo, eo ttrictkwet
ramosy truncosque prominentet ; ut ritet laxiitt erant, quo magis ab ambitu ad centruro tfieatiri
diJ^tmdanhiT. accedebant : et hnc onmia drca ambitaa tbc*
^j^. Laris per purumi^. hahtnit^^ Laxit atri erant diiposita. II. Orehetira pan interior»
GE0R6ICA. LIB. II. lOfi
Prtemiaque ingentes pagos et compita circum, ^ magni Athenientei in-
Theseid» posuere : atque inter pocula lieti !!il!1l?!Slf «^lill',?;"
^^r 11.. •■ ^ * ,. '^ goi, et viai, ct Mrti mter bi-
MoillDlU in praDS UnctOS Saliere per Utres. bendum saltavere in pratis
Necnon Ausonii, Troja gens missa, coloni 385 "»«»» per uncta« peUei
Versibus incomptis ludunt, risuque soluto : cZn^nfo^l^iq"
Oraque corticibus sumunt horrenda cavatis. nis, jocantur versibus in.
El te, Bacche, vocant per carmina Ifleta, tibique compo«»tw» «t >•»« «ffuw ;
r^— «11 i.*A j ^ 11» • et mnuuut larvas hornbile*
Uscilia ex alti suspendunt molha pmu. ^ cavis corticibus , ct te ▼<>-
HiQc omnis larg;o pubescit vinea fcetu : 390 cant, 6 Bacche, inter hiu-
Complentur vallesque cav«e saltusque profundi, JJili^^^L"' nTfict^teTilS^
£t quocumque Dens circum caput egit honesturo. frunculasezaitH pinu. Ilinc
Ergo riie suum Bacclio dicemus honorem ^»"«» «n«^ puiiuiat muho
C«mimbuspatrii.,lancesqueetlibaferem«sj '^T^l^T^^Z^^:
£<t(iuctas comu stabit sacer hircus ad aram : 395etqiii0pnitii^^i,in9tiriis
Pinguiaque in verubus torrehimus exta coluriiis. ifivt^^^c^ circumveitit
1?., ^: •II lu j» '..^i- i^ vunum fnnnosura. Itaque
*;st euam ille labor curaiidis vitibus alter, rite cantabfmus Baccho iu-
trtti Donquam exhausti satis est : namque omne as laudos vorsibus pntriis,
QQOtannis * ctoflorcmuscidiscosalque
' pliirrutas ; ot sacer hirrus
^f^*tus comibus statiietur ante nram : et torrebimus pin^iia vincera in verubus c corvloyac-
'u. Eit etiam itcraudus in colendis vitibus labor illc, in qiio uihil unquam satis pcrfcctum esi :
NOT^.
^H^^va : nnde eavea dicebatur totum thcatri etiara mortuonim, qii6d viti infcstum sit ani-
'P^^iBm. Hic Bcdcbant scnatore^, ludebant(|ue mal: un^bant, ut ma^is essent lubricie, nec
^^ Hliatonim et musicorum ; ub if^M^m vestigium cadcntis sustinercut : uno pctle in-
"'^. Uf. ProJcenit»ii,locusab uno thcalri silielMmt, reducto iillcro; ct cum frequenter
^^^tdaltcrum ductus, intcr orchestram ct cadcrcnt eemui, Mve proni, voralmnt ludoi
'^'**ai, altior <iukm orchestra, infnrior qu:nn illos Cernualia ; Greci «V«mX/c, ab ««*««« tUer,
"^^ : in eo a([;cl>ant loqucbanturque histrio- 385. ^utonii cohni.] Colonna hic non ngru
**^coniid tragiriquc,^ pulpito, id est, ex cditi- eolam signilicat, scd rohniam^ i^ivc Trojanos,
V^ ^Uqno et pedibus substrato tabulato. IV. JEnek xlucc, missos ad inroltndam Ausoniam,
^^, pars tbcatri adversaspectantibiis: velis, id est, Italiam. IV AasonibiUt autiquis Italise
^^^^'lis, columnisquc decoruta, ct olim arbori- populis. iHn. 3. 171.
fH* ^ inumbrandos actores, cilim lu<ii in pro- 389. OicHla suspcnduvt.] Imagunculas ficti-
^^^ antiquitiis cxhibercntur : d ^MHfn umbra' lex, Baccho sacras, ot od cjus s|»ecicin eflictas ;
P^''^. V.PodKtniumt ubi actoret post sccnam quic vincis providere piitabantur, eisqnc ferti-
^^^t. VI. Amphithtatmmy fuit locus, nou iii Iitat(>in confcrre, ad quas veuto, aut iiumiiiis
r^^irculum, sed in circulum cxtnictiis : ubi providcnti& iinpiilsa; sesr convertercnt. Diide
^7*^ crat scenaj sed undecumque scdilia spoc- addit : £/ quorumque Deut eircum eaput egil
^|r^*>nn ; cum eutnd m medio, in qiia gladia- honedum. Somcu hoc, oscillun^, diminutivuui
!?/'*'li fcrarumque et alia id geuus certamina cst ab os, oris, quosi parrum vs: unde etiam
^'^eliantur: quare amphitiuatrtini dicebtL' c&t osculum, Xn. 1.260.
^^^uuivHditfuetheeUrum: ab dft^ circum, 391. Haltusquef ^,] .^/u« non cs«c sylv^-
^^Uf^**i tpecto. rum ipsas nrboics, sed loca sylvarura ab urb^
l^^2. Pramiaque, ^i^.] I^idi oinncs thcn- ribus vaciia, iiotavimus, Ecl. 6. 56.
?r|^ ♦ Bacchlrisejinmodi ludicris ortum ha- 394. Liba.] Placcutm gciiiis, Kcl. 7. 3:1.
^"^■^, qaibus victor hircum refercbat : unde 396. fJ duetas.] Vei ba solcninia ; ominu-
^jy^^-di» remansit iiomen i r^ytf^ hireus, et sum enim erat in sacriticiis, 9\ victima trahere-
^^ ^mdilena. Horatius in artc Poiitica, v. tur, non facile ducerctur ; tuin si ad aram non
my^' Carmhnt qui tragico tHtm certarit o6 hir^ sj>onte staret, sed reluctaretur.
|J?"^ Mdx etiam aicre^u Satj/ros nudaritt ^. 396. Co/urnt«.] Beu^ ; cum cnim rori/lum
jjy*>iil prioWi apud Athenienseie, qui Theseidx et hircum viti esse infestum dixcrit, uiniiuque
^^^^ar, k Theteo rege, qui primu.s oos, in pa- ad sacrificia adhibct ; hircum, ut victimaiu ;
^7 ^^gentet, in urbem co^git mamibusquc scp- corifiumf ut matcriem veni.
" l>c co, JRn. 6. 12«. 397. Ett ttiam, ^-r.] Fnrcipit nUfram, id
£^l^^4. Vndot laiiere per n/re*.] Pncclpua pars cst, secundam pastinationem, qutf* dicitur repa-
iQ^^^VB/iiMi live Bardutorum hidorum, erat sal- Minatio, de qua , v. 354. Iteni ct secundam pam-
IpH ll>er pcllei hircinag, in campo cumidatas, pinatiorum, kcu frondium amputatioi\«m, d»
^p^^tasque et unctfisoleo. Hircmas cligebant qak, v. 365. tiuaiiquani moucV, \fcx «siV f^"'*-'
t06 P. VIRGIUI MARONIS
QBBncnitemiD v«rtere tui-q;<erq; quaterq; solum scindendoin, glebaqiie vetm
SsidiS^S^LSJ^^to-S^ternuni frangenda bidenUbus» omne levandam
ligottibiu iaversifl, et exo- Fronde nemus. Redit agricolis labor actus in or*
yraretotumTinetuinfroii- ^^^. jjj g^ ^^^ p^, yestigia volvitur annus. rbem.
dibuji. Labor revohitns in-, v ,. '^ v^ » • /• j Ir^^*
circuitun redit agricoiis, et^^t jam olim seras posuit cum vuiea trottdes,
annua in se repiicatur perFrigidus et sylvis Aquilo decussit honorem ; 404
«asdem vias. Et tum de- j ^ venicntem estendit in annnm
timas frottdes, et ewn frigi- Rusticus, et curvo Satumt dcute rclictam
dos A^iuito ^uiit arbori- Persequitur vitem attondens, fingitque putando.
MB^I^tts agri^ p^Primus humum fodito^ primns devecta cremato
fert com in anuum futu- Sarmenta, et vallos primus sub tecta referto :
nim, et p^rsequifur wva Postremus metito. Bis vitibus inffruit umbra, 410
Satunu falce vjtemiiiida-.r|. ^ j • i j ^ .«i l _i.
tam,eamtondens,ct^Ai-Bis segetcm densis obducunt scntibus herbae:
ponit amputoi^do. Pramd|>r)urus uterque labor. Laudato iuqcntia rura«
CS;'r^rr„r X Exigu«m colUo. Necnon etiam aspera rusci
portata,etprimu8rcfcrdo- Vimma per syivam, etripis fluviahs arundo
mum pedamenta ; uitimus Clcditur ; inculiique cxercet cura salicti. 41S
vmdemiato. Bis frondes » •*. •*:/•! l^ "^^
densioresinurabrantvitem,Jam vinctae vitcs, jam falcem arbusta reponunt,
bisherbssuflbcautvinctum Jara cauit cxtremos efloetus vinitor antes :
spi«sisvepribus:maffna(Uf-Soiiicitaiida tamen tellus, pulvisque movendus :
ricultas m utnsnuc ampu- ^ . ^ . ^ i '^t •
tandis. Lauda rura mag- t-t jam matiiris mctuendus Jupitcr uvis.
na, sed coie par\um rus. Coiitra, uon uUaest olciscultura : neque illa? 420
iS.'-Pc~'^mUT™:i>«="rva,ncxpcctant falcem, rastrosque tenaces,
co,et Buviaiescannn inri- Cum semel ha^serunt arvis, aurasque tulerunt.
pis ; et habenda cura saiic- jpsa satis tellus, cum dcnte recluditur unco,
lls^^iiga^luntriSs^u^' Sufficit humorem, et gravidas cum vomere frnges.
vineta ptrnuUunt falccm rcponi, postquam vinitor lassus cantat attigisH sc extrcmos vinta or-
dines ; tamen vertcudu est tcrra, ct g:lcbie comminucndfe, et aCr timendusraccmis jara matorii.
Contra, nuUa est diBiciiItas iu colcndis olcis, nec illaepetunt curvam falcem et rastros mordacei ;
cum semcl rudices cererunt in terrain, et assuc^nmt aeri. Ipsa terra suppeditat succiun pymntalit
oleis quando apcritur ligone adunco ; ct reddu pienKS olivas, ttaUm cum ipso vomere.
NOTJE.
quam huie labnrif id est, in hoc labore, satis est vel ruscumt du houxi hoi.lt. De eo, Ecl. 7. 4f .
exhaustii id es^t, jiixta Sor\'ium, cxhaustioiiis. Sulirtunu vd salieelumt locus salicibus cooft-
finitionts, perfectioiiis ; sic il^u. 2. 427. 6'cr- tus, jraiutfiy^, a i^illow cROUifO.
vcaUissimus a:quif id cst, cquitatis. 417. Extremos effatus vitntor antes.1 jfnfefy
401. Mus in orbem.] Id est, pcrpetuus ct sunt ordincs \-itium, qui sunt ante cse>tero8 po-
continnus ; nullus cnira in orbe, seu circulo tcr- siti, et vincam quasi circumdant, et qu&via ez
minus cst. parte extremi sunt. J^vtuSf lassus, qiudbcit
404. jiquilo.Ji Vcntus scptcntrionalis, Ecl. mulicr quie multos edidit fa^tus.
7.51. 418. Fulrisque movendus.] Commovendni
406. Ciirrg Satumi dentey ^.] Praicepta ct excitandus pulvis, fractione glebarura.
con^rit de curis hybeniis rirca vitcm : ac pra:- 419. Metuendus Jupiter uvis.] ACr gnadinib
cipuedca/;(a7r(ea/fone; qucefitrumcircaradi- etphiviis intempestivis infcstus. Jupiter ^m
(cs terra efloditur, tondcnturque fcrro supcr- al^rc, suprii, v. 326.
flus radices : ere pnrscrtim, qiiee tcrne supcr- 420. Contriijnoni ^f.] Laborios« vitii oU-
(icicm pro})iu9 tnnguiit ; ut infcriorcs convales- turs, facilem oppouit olecculturam. Utraqoe
caut. Diritur abtaqutatio, quia vitis radicibus, tumen in tcncra «tatesimilis est: disparkaaigi-
ouosi totidcm laqneis, cxpcditur et llberatur. tur a firmiori tantum state potenda, quv nu*
Saturni dnde.] Falce dentat& scu acuta, que imam in vite, vix ullam in olc&, curam exigit;
Saturni g:i>stainen est. De Satumo, Kcl. 4. 6. unde addit poCta : Cum semtl heueruni orvu.
410. Bis vilibus. ^r.] Causam aflert g^emi- 424. Cum romere, ^.] Id est, statim ati|ae
nn pampinationis, quam antca prvceperat *, apcritur vomere, sinc morli, pro«iiicit fmctni.
item Gt gemina: rutwationis, qua herbte uoxis Exagjj^cratio, quse certum et cclerem profveii*
erumitiir, surcltrt wkeding. tum indicat.
W<y,.^^/7r/AMv r///ti/ia.]Commendatcuram f ruget.] Olivas interprctor. EtverbToeet
iH#/icci/ii, iiii</e/iarajiiiirvitireckiacula./iutcuff. Ul« promitci;^ adhibentnr 4 poltii : A^
6E0R6ICA. LIB. II. 107
Hoc pinguein ti placitam paci nutritor olivflm. 425 1de6 natri olifam pinguem
Pomaquoque ut pnnium truncos sensere valentes, ^ sratam paci. Pomaquo-
i:»^ • i_ r 1 • I • quc, qiuuMlo genMre trun-
£t virea haDuere suas ; ad sidera raptim oos robuntofl, et acceper*
Vi propria nituntur, opisque haud indiga nostrae. ^ires sibi debita8, citi^ as-
Nec miDU. interea fetu ncn,u8 ojnne pravescit, ^^^, ■^;^'^^ '^i:
oanguineisque inculta rubent aviaria baccis. 430 auxiiio. lutenni sviw om-
Tondentur cytisi : taedas sylva aha ministrat, 5".""" miiH.* o»'Mfraiii «•
Pascnnturque ignes nocturni, et hunina fuiidunt. i^^^y,^' mb^wu bS
Et dubitant homines sererc, atq; inipcndere curara ? san|rujnois. Cytisi sfcan-
Quid majora sequar ? saliccs, humilcsque ir^nistfie, !"■[,• *y*^* »*<f suppcaitai
^^.„'' .1. j ' .11 ' tsBdns aiiioiM ignes noctur
Autilla; pecon irondem, aut pastoribiis umbram uiaiuntur, et prebent i»
Sufficiunt ; sepemque satis, et pabula melli. 436 cem. Kt humincs negiigent
Etjuvatundantem buxo spectare Cytorum, j:;;.-iSrr;r^id"co».
naryciieque piClS luCOS : juvat arva Vldcre, memoreinmajores arboruf
Hmi rastris hominum, non ulli obnoxia cune. «aiicesetj^enUta» humUei»
Ip» Caucaseo .teriles in vertice sylva., 440 i!!r ''« S^tU^Sl
Huai animosi Euri assidue franguntque feruntque, bram pastoribus, et sepea
Dant alios alise foetus : dant utilc lignum scgctijHis ct cibum apibiw.
lot ... 1 »1 1 Lt pulchrumestvidereCy»
mvigiis pinos, domibus cedrosque cupressosque : ,orum fluctuantembuxo,«t
Hinc radios trivere rotis, hinc tyinpana plaustris s^ivas iNaiTcinrum picea-
Agricol», et pandas ratibus posucre carinas. 445 ':!;:i;J"*'*'™"\"Ul*I^
y? . ., ' I. ^ 1 /. j^i I • cumposnonegcntcsrastrif,
▼ UDinibus sahces foecundae, frondibus ulmi: aut uiiu curu houiinum.
At myrtus validis hastilibus, et bona bello Syiva? ips« steriies in Cau-
-. . caso nioiite, (|uas validi
j^ tttaper perflant et rumpnnt, ezhibent alios ali» fnictus : prsbent pinos, Ugan. utilia navi-
y f tedros et cupressos, utilia domibus : ex his a^icole tomaverunt raclios rotis, et rutas
^r**'*! etfabricaverunt curvas carinas navibus. Salices prodncunt vimina, nlim frondet ;
"J^ Ttrb commoda est ad vaiida bastilia, ct comus ad ann^ atia:
|^|^J||o« proprid tantum pro sylvettrimn arw M. 4. 312. StKpe Cytoriaeo dtducU ptetine crv*
y*^ ■nltitudine, sed et pro vinea, v. 400. nci : id c«t, buxeo.
7^^*J^*wdumfroryk nemut. SylvOt pro qua- 438. Narydoitpu pieit lueoi^ fyt.^l Sylvai fc«
^'''J^rfrum muUitudiuc, ut ncrtavimus G. racest»dariim,picearum,alianimquearborura,
• ^ Mttnt pro collectione non soliim tritici, h quibus succus erumpit ; qui, ti igne exprimi-
^^*tiaai inrarum, G. 2.410. Pottrtmut metito. tur,dicitur />tj:.;7oix,prrcii. Si sponte fluit, dici-
?? yio iBcUI» provcntu, GJ 4. 231 . Duo /em- tur reifi?a,9otj:,renn«,Ro8iir, thuri aflinis..Sary-
^g *CMif. Vindemia apud Flin. 1. 15. 1. pro cium urbsGneciae et Italic, de qua, Aln. 3. 3il9.
rr^^ etiam coUectione. Seget, pro arbnf- 440. Caueateo, ^.] Dc Caueato monte Aii»
)^Tj"«eiiunario, G. 2. 206. Ubi priniapart' Ecl. 6. 42. Dc Euro, vcnto orientali, G. 1. 371.
^?^''*^ te^t ^' Hlc Caucasus, pro quoUbet monte, Eurus pro
1,,^^ ^laeitam paei nutritor oKvmn.'] JVu- quolibet vento.
gf. '^'^mi/n; pastivum,activ&8i^ificatio- 444. Hine radiot trirere rotit, et tympana
in^ HHiA Cicer. pro Mil. 33. Inimitcitiimttm pltiuttrit.} Hine, non ad cedros et cupressiis, ^
Pl^gj^^^deliiu tHam p%aiitut et, Vropunitti. qiiibus nemo rotas fabricatur ; sed ail s^ivas ,
987.^* JM>n, quia insig^ pacis fuit £n. 7. seu sj
fS7 "u!* JM>n, quia insig^ pacis fuit JEn. 7. seu sylvestres arttores, refertur.De radiit, tym'
4S^^J«»«nrBfuitdicata. Vide G. 1. 14. ;>anii, etplauttru, G. 1. 163. rrirere] Perta-
Pmiu g.^tg'3 Fmcint pro arbore ; arbor enim cere tomo, de qua arte Ecl. 3. 38.
i^l ^t . 445. Ratibutpotuere earinat.] Ratet propri^,
' — iti^^'^ '* ''<'"' 4*'] ^ Cy''^ fratice, qui snnt ligriui intcr se coUigata, quie per aquam
jL ^ «aginaiido pecori, Ecl. 1. 79. *" * '* ^ •• • r^^
De titdit aguntur ; metaphorice sumitur pro uavi pcrfec-
4847^^ i picearuin fenere, Ecl. 7. 49. ta. Carina, est trabs ima, ea(|ue incurva, qus
Gc«j(^^J^a/teM, 4^.] Salices Saulet^ wu.lows, totius navis fundamcntum est.
488. » Oen«, ■■00«, G. 2, 13. 447. Myrtut.] De myrlo, Ecl. 2. 64. De
*Tiint^ -^0611(0 nuUi.] Apibus, qua mel coa- eonw, comouWier, wild cnERRY, su^, w. 34.
487 ^ ^^"^* '/< *'^' Bi^rai V- 237. De titia, tUleul,
IMb.V^^I^mm.I Cytoniiarbf,e( moog Ga- lihb-tres.G. 1. Ijli. Hoicbuivt. vUfm ifiM-
. '^«HiftvUafOM;lHaoiMlii.Orid. vm,M«.sox.
9
108 P. VIRGILII MARONiS
taxi flectuntntiB arciu Ity- Cornus ; Ityrseos taxi torquentur in arcus :
r»oi. N«naontiiia5poHt«,]>fec ^ijgg jg™ ^ut tomo rasile buxum, 4
et boxus tomo rasilts, acci- at r • • ^ /• ^
piuntfignram et cavantur^on formam accipiunt, ferroque cavantur acuto
acuto fGrro. Ainus quoqiie Necnon ct torrentem undam levis innatat alnus
levisjdcmUsapw Padum,jyjjgg^ p^^ uecnon et apes examina condunt
mnatataquascurrenti: apes y , , . r .,• • i
quoque abscondunt exami- CortlClDUSqUe caviS, VltlOS8E^que lllCIS alveo.
natncavigcorticibu8,eimQuj(j memorandum aeque Baccheia dona tulerui
?r"^uxe^nrB"c^i mun^ Bacchus ct ad culpam causas dedit : ille furente« 4
ra, qued sU rquaiitcr lau- Centauros leto domuit, Rhcetumque, Pholumqu<
dandum? Bacciius occasi- g^ niaffno Hvlaeum Lapithis cratere minaiiteni.
ones etiam pnebuit pcc- ^^ /.° / . . . '^ . , ^ .^-*.
candi: iiie morte affecit&^ O fortunatos nimium, sua si bona norint, "
riosoe Ccntauros, et Rh<e- jVgricolas! quibus ipsa, procul discordibus armi
r;S^tX"SroFundithumofacilcmviclumjustissimatellus. 4
pocuio. 0fciicesagricoia8,Si non ingentem fonbus domus alta superbis
sicognoscerentsuamfelid-jyf^ne salutantum totis vomit sedibus undam;
!:j:^\mf p^J^lSTex^^Nec varios inhiant pukhra testudine postes,
▼ictum pandniem, long;^ 4 Illusasque auro vcstes, Ephyreiaque eera ;
bellis ditcordibus. Si ajfhid
UloM domus alta portis superbis non cmittit ex totis aedibus magnam multitudinem komm
rtane salutantium ; ai UU Bon appetunt limina variata pnlchrii teitudine, et vestes distiift
aurO| ct anra Corinthia :
NOTiE.
448.i]fyrvrot.]GenscstjuxtaServium,^Par- quos populus confertim ingrediens in tec
thift ; juxta cBteros, ^ Syri&: sag^ttandi artc sese eflundebat.
memorabilis. 468. Testwiineposte*.] Portas intelli^,T)
461,452. ^lmu mitsa Pado.'] AlnuSfOulne, testudinem, id est fomicem, arcuatas : vel
ALDER, nota arbor : Padutf te Po, nobilissi- tas conchb testudinis Indic», in iaminas aei
mus Italis fluvins, de quo G: 1. 4^ Hlc su- De tesludmibus, tortues, tortoises, ita Pll
mitur pro quovis fluvio. Pado, pro per Padum : 9. 10. Tettudines tant^ magnitudinii Auii
ut, // elamor caio, pro ad ealum. De examini- mare emiitU,iUsingularum superficie hahii
bus apum, £.7. 13. De t/ice, arbore, ^eiue, hscasatinie2ant:aiqueinieT\nauiasr%/brit
ROLM-o AK. E. 1 . 18. dpui maris his navigabani enmbis. In mon j
456. Centauros, 4^.] Centauri tt LapUha chyliisrivufit;ianidorisdurUid,uilapidu€
vicini sunt populi Thessaliae: hi Pindum et mtnuani:inteTramegrestteMherbisparimUi
Othryn ; iUi Pelion montem incolcntes. Lapi- acium ovisiimUia, ad centena numero : m
tharura rex Pirithaus, ci^m H ippodamiam uxo- defotia extra aquat, ineubani noctUmt.Tum i
rem dnceret, Centauri, sponsam ipso nuptia- li.TeMudinumputaminatecareinlanuiuUf
rum die rapere aggressi a Thesco et Hercule to^[ueeirepotiloriahittettire,CorbiliutFeUi
amicis Pirithoi, ceterisque Lapithis ingenti tiiiuU,prodigiet tagacisadluxwrite inilrum
clade inter ipsa poaUa afiecti sunt Centauro- ta ingatii.
rum pnecipuos commemorat Virgilius : Rhce- 464. iUutasque auro vestes, ^.] /n quibm
tum, Pholum, et Hylaeum. Pro ShtEto, aliqui /t/ex/iii(eni,ai4roa/to(iaflfc/7uu:i/,inquitS«ni
iZfteeuih leguut : et ver6 sic apud Calliinachum Ephyreiaque «era.J Quinque syllabanim m
aliosque leeitiir. De craiere, Ecl. 6. 68. apud Lucanum etiam qiiatuor, Ephyrta : '
466. 0 yorfuno/of, 4^.] VII. PARS et ul- /medif eoi/ntl^A^eafuenMemaserral. -idi
tima : Digrettio de vittt rmiiexftlieiiait. L Ejus Corinthia ; Cormthus enim, Ephifra dicte
commoda prKfert commodis urbane vitie, v. ab Ephyrii Nymph&. Urbs est Achaios, sif
461. II. Proximam facit literarum et philofo- medio isthmi Pdoponnesiaci, qui Corinthifl
phise studiis, v. 476. UI. Prsfert quibuslibet ide6 didtur. Capta est ct incensa, i L. BC
aliis hominum stndiu, v. ^6. Hnjus vit» anti- mio consule. iEs porr6 Coriuthium magc
quitatem a primis Itali» eolonis, primisque ho- pretio fuit, et ad vasa expetitum : cujus pc
minibus repetit, v. 682. causa hsec aflertur k Floro, I. 2. 6. QymUat «
462. Jlfone M/u/an/ttm, 4^.] Mos apud e/ a6ifu/ert/e/eremat«rt/Atneiciiu: ai4d«<,a
Romanos, ut clientes magno numero patronos quid CorinilmterittoiooritetaudaturimcenA
salutatum venirent prini& luce. Undam expri- perfuitte comperimw : nameiarHtnotamnn
mit multitudo popnli exeimtis : dnm alius ali- su^em^Maopii/|m/umn«ur6tf/eet/m^i0ta^^
um, quasi fluctus fluctiun trudit. VomU me- tneendiopenci/u ptwrunit tiaiuit aiqui nm
taphora antiqiii usfts in eam rem : unde roiitiio- cru,mf,aiiri,a»fenfiaueremB tnromimii^/|
rta dic^mptur in amphitheatris aditin iBi| pcr crc. JEUri taiiiea Euk nnisepretittaietuuai
6E0R6ICA. LIB. II. 109
- Albt neqae Assyrio fucatur lana veneno, 465 li apud Hlo» lana non tin-
I Nec casia liqQidi comimpitur usus olivi ; i^'^"*" Assyno coiore, et
■ 4tflAM..««M:^ ^* ^^ :.. r n •* u»iisoIei8inc«rinondepni-
At secura quics, et nescia fallere vita, vatur ca«a : Tamen ^
-Liives opmn variarum, at latis otia fundis, «*''m non Ueest quies tata,
Spelunc» vivique lacus : at frigida Tempe, ?J*** ^^^A"^» docipere,
^Dptusq; boum, niollesq; sub arborc sonini 470roenotia in ampiis tundu,
Non absunt. Illic saltus, ac lustra ferarum, «^ wj^»"»» ^^ ^'^» iacm, et
Etp,tiens operum panoque assueta juvcntus, SotrcS/^Zfi::^
^acra Deum, sanctiquc patrcs. Extrema per illos arborc, non dosunt. luic
^jstiria excedens terris vestigia fccit. '^'^ *^*^*» «' latibuia fe-
Mc vero primum dulces aiite omnia Musfe, 475 [^''iiX^rUjMTa^oi^^^^^
^iianim sacra fero ingeiiti pen^ulsus aniore, sueta, et ceremoui» Deo-
Accipiant ; coeliquc vias et sidera monstrent, rum, ctvenerandi parcntei.
X^«i»' £>««•• T 11 Ju«titia abien» o torru ultL-
^^^fectns bolis varios, Luno^quc laborcs : m^posuitpcdomapudiUos,
^Dde tremor lerris : qua vi inaria alta tumescant M^ ^^^ tencant pr» c«tc-
Olgicibus ruptis, rursusque in scipsa rcsidant: 480 ™ „«';;!.7„:^^^,'i^r«2^
^nid tautum Oceaiio propercnt se tingere Soles rum amorc captuit: et do-
Sjrberni: vel quae tardis mora noctibus obstet. <^p»n' "*' drcuioji coeii, et
SzL 1 • . ] ^ sidora, ot nivenias ccliptes
.^«n, has ne possim naturae accedere partes, s«u,, ct cciipscs Lun« :
-^ Igidus obstiterit circum praecordia sanguis ; unde mutus tcrrte oriaiur :
qua virtutc altum mare tur-
t, nipento aWeo ; ac deindc in gcipsum rccurrat : quk dc causa Sol In emalix iia prope-
lavare aquis Oceaui : vel quse mora diflerat noctes mstivas. Si vcr6 sanguis frigidus
"funis cordi impediat, qud minus possim peiictnurc Iibc secrcta natune ;
NOTiE.
lum incendium, probat cx Homero dediicit ab umbra, quia loca illa parum illut'
, aUisque argunientiH Gcrmanus. tranlwr. Stat pro Fcsto Vossiiu in Etym.
Ma nee ^ttyrio, ^.1 Quadruplcz est 474. Juslitia cxcederu.] Astrsa, de qu& Ed,
diviiio. Syria, Assvria, CcBlesyria, et 4. 6.
: Pbflraicia vcrO ct Tyrus,'sunt in 476. ^hute.'] Profitetur se litcramm studia
m FboBnicia autem et circa Tyrum prsferre agriculturar : si tamen his studiis mi-
purpora prim^m e conchis expres- niHs se idoneum scntiret, ad hoc altcriim vita
R, ot et fd^fuuuf Gnrcis, ambiguse genus abituriim. Mumb.'] Non \\)c soUus carmi-
is est : et sifnnificat qiiicquid natu- iiis presides: sed Utcrarum omnium, earum
vienmi immutat, in bonam malamque par- prccipu^ quie ad ccelestin i>ertincnt, quibns
; ilqiie ade6 et colores, quibus laua fuca- pneest Urania.
476. iluarum Moeraferoi] PoM« Miisarum
CamA. ] Casiam triplicem distinximus, se sacerdotes appellant. fta Ilorat. Od. 1. 8.
Sl 49. De prima specie haud dubie hk 1. Carmina nonpriiu Audila, Musarum taeer'
igendos pofta: qui oleum ad majores de- dot, Virginitnu pueritque eanto. Sacerdotum
» conditum fuisse puto, de ia eaneUe, bas- est iaeraferre, administrarc, ac ducere.
cimfaHO!!. 481. Quid tantiim Oeeano, ^.] Hyemem
.jSifrigida Tempe.] Tempe, pluralis nu- ct SMtatem significat : et sensus est : Qtue cau-
•^ ac Deutrius gen. amamissima vallis fuit sa sit, cur dies hybcrni tam sint in occasum
,2^^snlii s cincta montibus Ossa, PeUo, ct pnecipites : et qiue mora noctes cstivas difie-
po : Peneo fluvio interfusa. Al> ek valle, rat, ac retardet. Solci dixit, prn dies, plurali
>y UDaenimte pares, co qiioqiie nomine numero : qiicmadmo^um G. 1. 6(>. Pu/reru/en-
it» sunt: sic in Sicilia posuit Ovid. ta eoquai maturis Solibus attas.
4.476. fhUnria Tempe. StaUus in Boeotia, 484. Frigidus obstiterity fyr.] Secundiim phy^
^- 1.480. TheumesiaTemiie. Hk VirgiUus ticof, qui mcuni stuitot hoinines esse frigidioris
tta qiHelibet locm intelUgit. Nomen, a sanguinis; prudentes,ealidi. Unde et senes,in
y^ bseutjfmum ; qnod iEofes deformiLrunt quious jam friget ; eivueri, in quibxu necdum
' ta«ir. enlei, miniu sipiuni. Ita Servius. Pracordia
1. Sa^uMfOehulraferamm.] Dc saUibus, propri^ suntmeinlinins cordi pnetens» : Gra-
^!^lBd. tk 60. 0e iuMtrit, quse sunt feranim ci vocant^ii^^7/««. Stipra prwcordia sunt pul«
^^Kli cnbiUn, puto magis adh«rendum Fes- moncs et cor ; iufra, jecur et Uen. Sirpe (ainen
^^a^m Servio. Festus derivat 4 luto : unde snmuntur pro extis omnibiis, hU et alibi pr«-
^iiirs dicantur popins et lupana- cipu^ pro eorde, sape pro ipso animQ.
Wbl Tfmri-iic deridte aotn ilatur. Scrvius
110 P. VIRGIUI MARONIS
piao^KBt mihi nira, et Rora mihi et rigui placeant in vallibus amnet, 48ff
Aivu decttrrentes m viiu- Fiunaina amem sylvasqne inriorios. O ubi campi.
sjim, gine uiM a/t(i gio- ^P^^^"'"^^"^' ^^ virgimbos bacchata LACsems
rii. o ubi sunt campi, etTaygieta ! 6 qui me gelidis in vallibus Haemi
??t:^4r±U'4.S"2Si8tat, et ingenti ramorum protegat iimbr&!
imeUig LacoDicis ! 6, quit Felix, qui potuit rerum cognoscere causas, 400
me trangfcrat in yaiieg ge- Atque metus omnes et inexorabile fatum
riiriL*l!!l!L^11Sibift?rSubjecit pedibus, strepitumque Acherontis avari !
morum ! FeUx iiie eaty qui Fortunatus ct ille, Deos qui novit agrestes,
potuitdigcerccaugwrenimpanaq; Sylvanumq; senem, Nymphasque sororeg!
etout poMiit giib pcdibug*,, ^ J'' p' » ^ r i
onmem timorem, et tumui. IHum uon populi fasces, non purpura regum 495
tum Acberontig avari. ScdFlexit,etinfidos agitans discordia firatres;
[?J^'^?.S1"*!.TL^" Aut conjurato descendens Dacus ab Istro:
lit Deog ruAticogy ct rioui, _ -^ .
et teDem Syivanum, etNon res Komanae, penturaque regna: neque lUey
Nymphag gororeg. iiie non ^ut doluit miserans inopem, aut invidit habenti.
^Tn*^ '^^p^'r^'^, Q"®s '^' fructus, quos ipsa volentia rura 500
necdiggengioBequKturbatSponte tulere sua, carpsit: nec ferreajura,
l^^eg^ndit' jUDanuWo ''^*^'""^"® forum, aut popuU tabularia vidit.
conjurato.: necnegotiig Romanorum) nec regnig pcriturig : neque ille aut com angore miterei-
cit pauperig, aut invidet diviti. CoUi|pt fructug| qnog rami, quoe a^ ipgi volentei ultr^^pn»-
dttamt : nec cognofcit leget dunig| et tumultuogum fonuDi aut tabidaria populi.
NOTJE.
487. Sperchiuaque, 4^.] Sperchiw, Thegga- tur k lietorilnu, quomra nomen a ligmido : qaSm.
lis fluviug, k Pindo montCi in Maliacum ginum reog ligabant, fcriebantque virgif k luce de-
rapid^ fltieng : hodic ^griomela. Ta^Kehu, plu- tractig.
ral. Taygeta, mong LaconiR, Spartae et Amy- 497. Daeui ab lairo.'] Daeij Bunc TVii^yfag-
clig imminenfi, venatione et Bacchi orgiig ce- m, MoUtati, et Valaehi, olim fere goites ct
lebris : unde Vhrgitnbm bacchata Lacienit : id Romanig infegte, intra Carpathum nwmtem &
CMt frcquentata k Laconi» mulieribtig, qu» il- Septcntrionc ; Igtrum fluvitun, i meridie ; «d
lic Bacchantium cuhu interdum ludebant. Hst' ugque Istri oetia porrecte. taier eive DlnniMHf^
mua, moog Thraciie, de quo G. 1. 492. fluviug Europe maxiraug. Orltiir €Z Abnollfc
490. Feiix qui, j^.] Videntur hi vergug ge- montc in comitatu Bar, prope Vinin|riuuB Of^
minam philogoplue partem digtinguere : pri- pidum Suevi» : deinde anctin flnvue dO. m-
mug j9/iynrimi, eive naturalcmi qu« rcrum cau- vigabilibug, in Pontura Euzinnm Inflait oelilg
eag invegtigat : alii elhicam, give moralem, quag gcx, qiiorum doo tanttUn Jam navigabyia ■oaCf
tota egt in tcmperandif hominum moribug, et catterig areni clausig. Danubiug d&mToeilMJ
consectanda beatitate : beatitag autem in vo- ob ortu, ad ugque Axiopolim urbeai Myiriv =-
liiptate i plcrigque vetcrum congtituebatur : quo loco fgter appellabatnr : unde propri^ ~
nocet porro voluptati metug fati et inferonim. k Virgilio hk dicitur : et Dacui uiiirpntar]
492. Acheronlia arort.] Jkheron, iuferorum quulibct hoete barbaro Romani imporiiy
flttviug de quo IfLu. fl. 323. Acarua dicittir, olim terminug ab ca parte Igter fiuL
qaia infcri rapiunt omnia. 496. Aen rea, tfc.\ Opponit Romaima
403. Deoa amatea^ Paauique, ^.] De Diig perium, regnie caeterig ; qtue vocat
agreetibiig, Ecl. 6. in notig ad argtim. De Pa-' uiKomanam etemitatem notet.
ne £cl. 2. 31. De SjftvaM, £cl. 10. 24. De 499. JhU doluil miaerana, 4re.]
Jifymohiaaororibua, patmDQfodibua aut Aapa^^ia, Stoiconim gententift, qui motnc o
2yC. Ecl. 2. 46. atqtie aflectue , veluti morboe cC vitia»
496. AlonpojnUi faaeeafWmt^.] Neq; movc- mine eublatoe volcbant ad benfc beal^qnt
tur Romanorum honoribug : neqne barbaro- vendum. Ac gpeciatim patet mleeri <
nimregum. IU>manoehonoreg,per/aiee<;bar- ezcludi i Seneci ex antmo tapientie,
baroe, per purpyarttm regum, gignificat. Faacea, de Clement. c. 6. (hiemadmodum rtUgio
erant faecicub virganim, quibug erat oUigata eolii, auperatitio riolat ; ita etementiam i ~
eecorig, ita ut femim in eumiiio extaret : in- f udtRem^ omne« liordvrautakvmi, «..
ei^ia fuere magigtratiium apud Romanog. diam miiem vitabunt. Eat eanm nftHm
Dictintur/agcej /i^ni/i, quia populi gufiragiie an«mt,ad «pectem aitemNiim melonww
nmgietratug eligebantiir in comitiie. Fagcee rfcnftg : ite^uc t^egtmectnoue/flin«ftiiri«iii
Aa^elMic JOictator xxiv. Coniul xlL Praetores 6U2. Popuk lflM0rta.] T^BMnmnnJ
P^^/^^iBc^^flFnloTUfufmAiL^fti^l^' lom feitf fai qno pnUkm onuna iMlni
GEORGICA. LIB. II. 111
Sollicitatit alii remis freta cscay ruuntque AKiaptnntrcmitnaKpro-
In ftrniin: penetrant aolas et liniina regum. Aindum, et cumint ad mi-
Hic petit excidu. urton miserosque Pcnate., 60s!!;T™o?^""Ai:"t:
Ut gemma bibat, et Sarrano indormiat ostro : tentat ruinam urbi et miM-
Condit opes alios, defossoque incubat auro : nsdomiim», ut bibat in jn-
Hic stupet attonitus rostris: hunc plausus hiantemtn i^^^^Tyiik^^l^w
Per cuneos (geminatur enim) plebisq; patrumque occuitat divitiaK, et incum-
CojTipuit : gaudent oerfusi sanguine fratrum, «lOl^Ji^^iS.-t^liuB^ir tS
x«xuioque domos et dulcia limina mutant, rottra : aiium percciut hi-
Atqoe alio patriam quserunt sub Sole jaceutem. antcmpiauaus piebiset se-
Agricolaincurvo ternin. dimovit aratro : li:^;^: m '^Z^.
nxDc amu labor, hmc patriam, parvosque nepotes ti sanii^inc fratnun, et re-
Sostinet: binc armenta bouni, meritosq; iuvencos. *'*:'•? **°"*j***" etpratisii-
K— • • A • i_ . _. - niinibu»abcunt mexilium,
«ecreqmes; qum, aut pomis exuberet annus, 516ctqu«runtpatriam8uppo.
Ant foetu pecorum, aut Cerealis mergite cuhni : •itam aiii Soii. Agricoia
I*ro\entuque oneret sulcos, atque horrea vincat. ""'f'" "'^'^*!* icnnun curvo
\r. , ^ • o« • 1 • aratro ; indc cst laborau-
Yynit hyems ; tentur bicyonia bacca trapetis : ni, indc aiit patriam ct par-
Jl^nde sues laeti redeunt : dant arbuta sylva» : 520 ^<*» nepotc» ; inde aiu ar-
gyviosponit foetus autunmus; et alte ,T«tC«-m=:
^itis in apncis coquitur vmdemia saxis. Ncc cenat, donc cauuus a-
«Jterea dulces pendent circum oscula nati : hnniicx, vd iwmis, vei f«tu
CAa«.w j- •*• ^ j 1 pecudum, vel mampuiis
^««U pudlClttam Seryat domUS : ubcra vacca? ipicarnm Cerealium : et o-
^'^^ctea demittunt : pinguesq; in gramine laeto 525 ncrot ^uicos proveutu, et
t supcret horrea. Postquam
2S'^ veoit, oihra Sicyooia premitur torcularibus : redeunt porci ga^nati ^audibus : sylvie
poma syhrestria : ct autumnus suppeditat varios fructu« : ct altc racemi dulces co-
in apertis coUibus. Interca dulccs nati pendent circa ora ; casta douuu senrat pudi-
Taccs demittunt mammas plcnas lacte : et pin^^ues lusdi
mTJE.
i, Tcctigalibus, portoriisyreditibusque quc fcrro aut sere armabantur; placuit in fo-
JlMMids» servabantur in tabulis. Erat au- ro suggestum ex iis adomari, uude cum popu-
j^ *ai airio Libcrtatis. LiTius, I. 43. Ceruo- lo agcrqtur.
il£^^ lenjifo m airnim Libtrtaiu aBeenderunt .* 609. Per cuneoa (gemmatur emm) ^t.}
jjjj^* MgiMitabeUispublieuyClaueoque tabulor Notat studium spcctiunilonun ; in quibus
^jl^f nmiuit territ mMkity negdrunt tepriiu plausus, non ii soU plebe, sed etiam k lenato-
^T^^KBa negotH jnmici getturoty qudmjidiei' ribus ipnis dabatur, ct slc geminabatur. Cu-^
atJ^Vidi de te faetum ettet. nei sedilia sunt theatrorum, dc quibus suprii, t.
4^r^ Hiepeiii, 4^] Eos mrpit, qui opes k 381.
^^Mianui urbiimi niinis coUigunt. Dt Pena' 617. Cerealit mergite culmi.'] Hece merges,
^£*»^.ai. 717. llrgilio videiur esse manipului spicarum, ut
1^^^ Starana vniormiai otiro, 4^.] Furpu- ' explicat Senrius. Plinio tamen 1. 18. 30. vi-
m^^^ fil h sanie oi^' sive conchylii : qui detur esse furca coUigendis apta manipulis :
^^Jj^appeUator, Fhttnicum line;u& Sar ; im- quft significatione dicitur etiam merga,ie,k
^^^jnutf urba nHanicic, homm piscatu ce- ColumelliL, et Festo.
Jl^*«, dicU eit priAs Sorra ; et color purpu- 619. Sic^onia baeeatrapetit.'] Sicyon, urbt
I^?2f Sarrmutt ei 1)frivM. IXstiBguunt tamcn Achaic propri^ dictss, noa long<^ ab Istbm»
{^^Vpie pnrpuram piscis, sive ottreum, k mu- Felopounesiaco, feraz oleis. Trttpe», sive fra-
^l^- hsc tamen k poCtii vulgb prombcu^ u- petum mola cst, sive torcular olei.
^y^ntmr. Purpura alia rubra, aUa viobicea, 620. j^6ii/a.] Proprie sunt fructus arbuii^
^^dibapha, id esl, bn tincta, ^ tig,lnt, et erboris,«4/-^ifMer,9TRAWBEiutyTiiEK, de quft,
^"%»l8^. £cl. 3. 82. H)c fort^ pro bacds omnibus syl-
^p6. uie ttupei aiionitui rattrit, 4«.] Notat vcstribus usurpantur.
?^Uniaiidieiidioratoret,velonuidiisug^ 622 Mititin.^ricit,^.] Maturescit SoUt
e^f qm rodra dicdMntnr. Nam ez Livio,l. ardore. l)e loco aprico, id est, Soli expocilOy
^^«B Jhiiiaiei, gcnt Latii maritima, ctyus
?tedAiltMni,victiaRomanisetclasse8poIk- 623. Cireum oteuia,'] Circa os pendent, ab
^*>smf, Bavei coram partim in navalia sub- ore pendent. Otcuium cnim, non semper 6«-
^^ptrtim faMeni» ■imt: servalisqne roi- rium; sed magis propii^ipvom oiucuAaiX.
'^ id ettytfmhiwifihQiilUi pnrm partanu, iEa. L2(M.
il2 P. VIRGILII MARONIS
in herbft fertili certant in- Inter se adversis luctantur cornibus hoedi.
vicem oppogiU» cornibiw. jpse ^^g agitat festos : fususque pcr herbam, •
ipse affncota celebrat dieg «^ • !_• • j- _. ••V. J
ftttosf et 8tratu»in herba, Ign^f ubi in medio, et socu cratera coronant,
ubi ignif ai in medio, et u- Te libans, Lensee, vocat : pecorisqne magistris
to^ili.tttrl^l.l^VelocisjacuUcertaminaponitinulino 630
ciiiindens tibi: £t propo- Corporaque agresti nudatprsedura palaestra.
nit custodibus gregia ccrta- Hanc olim veteres vitam coluere Sabini,
S^^t"U^u°Ji!^ Hanc Remus et frater : sic fortis Etruria crevit,
coipora ad luctam rusti- Scilicet et rerum facta est pulcherrima Roma,
cam. Sicinstitueruntvitam Septemq; unasibi muro circumdedit arces. 535
olim antiqm Sabmi, sic * 1 .- ^ -rk. ^ • • ^ ^*
Remus, et frater ejus Ro- Ante eUam sceptrum Dictaei regis, et ante
mulus: siccrevit generosa Impia quam cacsis gens est epulata juvcncis ;
Tuscia : atquc ade6 Roma Aureus hanc vitam in terris Saturnus agebat
evasit pulchemma mundi, ^^ i * i* • /« • i • ^ i
et una circumcinxit sibi Necdum etiam audierant intlan classica, necdum
muris septem montes. Au- Impositos duris crepitare incudibus enscs. 540
"bLt^^S^ri^llJlf^Ter^il', ^^\ "^s immcnsum spatiis confecimus aequor,
ante imperium Jovis Cre- £t jam tempus equum fumantia solvere colla.
tensis, ct antequam scele-
rati homines vescerentur occisis bobus. Noiidum etiam horAints audiverant inflari tubas, non-
dum gladios sonare impositos duris incudibiu. Sed nos dccurrimus campum immensum lon-
gitiidme : et jam tempus tst liberare ji/^o fumantla coUa ei|uorum.
NOTiE.
1-
628. Craiaraeomumi^ Noncoronant flori- .rupcs : ut G. 4. 461. Fltnint Rhodoptta mtet,
bus, sedvino : quod ad summom usque poculi Et ver6 arx probabiliiis derivatur ab 4*^ M-
oram, ac veluti coronam, infunditur. Docet eumerii vcrtex : quanquam ineptd Solinus de-
Athensus 1. 15. ex Aristotele, crt ihv »aX0- rivat ab Arcadihuiy qiii primi in excelA paite
C«v fl-M^f i^jiftiv vr^U ^it Stvf , aXXm T<Xfic, montis habitarunt ; Varro ab artendoi Serviaf
&c. MhUmtUUum esse offerendum Diisy sed in- ab arcano. Porr6 septem Romee coUet inchi-
tegra et perfecta : plenum verd perfectum est : si muro fuere : Palatinus, nunc PaloMso mag-
eoronare, autem, plenitudinem quandam sifpu- giore : Quirinalis, monte eacailo ; CcbUus, m&nr
ficai. Citatque Homerum: Km^m ^l Mpmfmi tetUS. G iovanni Laterano ; CHpitoiiwxt, Cam-
Ivirt^^cvT» valo49. Juvenet verd eratera» eoronor pidoglio ; Aventinus, monte di S. Sabina ; Es-
veruntpotu. quiUnus, mon/e di S. Mariamaggiore ; Vinsi-
631. PaUutrA.'] Lucta: Grcca vox trcXc«- naUs denique ; quibussepttrra additi deincept
rfA, radix trmXX»t agUoy propter corporis in ea fuenmt Janiculus coUis, Montorio ; et Vatica-
Bgitatione. nus.
632. Sairini.Ji Roma» vidni, Appennini juj^is 636. Dicttei regiSf ei anti Impia quhn, ^t,]
circumvaUati ; quorum fceminas in ludis Ro- Antequara regnarct Jupiter, qui educatus est
roani rapuerunt in DictKo monte, Cret» insuls, G. 4, \&SL
633. Hane Remus et frater, 4^.] Remus et Id est, aurea «tate ; cum homines
Komulus fratres, Rome conditores, lUa ct animaUum came, sed solis teme fnictibiis
Martts fiUi : de us .£n. 8.630. vescerentnr. I>e Satumo, et aured etate. Ed.
Sicfortis Etruna.} Tuscia k Latio, per Ti- 4. 6.
berim, divisa : JEn. 8, 479. et 10. 164. 641. Sed nos, ^.] Hunc Ubmm, ot et ptio-^
636. Seniemque. . . . mtirtf dreumdedit arees.'] res, allegoria terminat ab equis petita. JEfH9r
JkeettTti Mca mimita lunt, rel potids, montes, Uc est campus. JEn. 2. 780.
GEORGICA. LIB. m. 116
Cusunu et erndo decernet Grscia CKStn. SOmeo jum ceittbH cnnaf
In,ec«.uttonsKfolusomatusolivae '^"^r^^^^^S:
DoDa feram. Jaro nunc solemnes ducere ponipasci^e^acaput,proponampr»-
Ad delubra juvat, cassosque videre juvencos : m»*- Jam nunc juvat da-
Vel scena nt versis discedat frontibus, utque ;:'^pM,.r£e»ISS2
Pnrpurea intexti tollant aulsea Britaimi. 25 victimas : vei vidtref quo-
In foribus puirnam ex auro solidonue elepfaanto "^^^ «^«*»a «nutetur co».
^ •!*?• «^» r\ ' • • vcwa facie : et quomodo
Gangandum faciam, victonsque arma l^uinni : Britanni imexti auoiiant
Atque fajc udantem bello, magnumque fluentem auhea purpurea. in portk
templi sculpam in auro et
•olido ebore pu^am Indonim, et bella Yictoris Romuli : ibidemquc tcalvam Nilum agitatua
durikm^ et long^ floentem : ^
NOM.
MMi PyUwgf hlkmia, ei Nemett. I. Olympiax, 24. Vel teena ut, 4^.] Scena froni est the-
■tttituta sunt ab Hercule, in honorem Jovis, atri, scu pars theatri advorsa spectantibus :
poctqu^m Hercules Augeam rc^cm Elidis oc- qufc aulieiS) vclis, alii«que omnmcotis deco«
cidtsiet : fraudatus ab eo mercedc poctd prop- rata^ Hctores te^^it atquo inumbrat : rxifyn uiN-
ter stabulum a trigiota annonim 6mo rcpurg^a- braculum, k ^tuk umfn-aj G. 2. .3S1 . Scena au-
lom. Victores coroni donabantur ex olcastroi tem illa fiobati aut versatilis, aut duetUis. Ver-
v«lolea. Constabant autcm ludi illi pentatblo, satilis: ci\m subit6 machinis quibusdam, ut
sive quintupUci certaminei ciestu, cursui sallUi pranripit Vitruviusy trian^ulis tota vertebatur,
discO) «t pcd«str& : durabantquc quinque dies, aliamquc pictur» faciem ostcndebat. Ducti-
ct ^narln qnoqne anno celebrabantur : unde lis ; cnm evolutis vclis ct auleeis pictune fa-
S|MtCia qufttuor annorum, duas inter ludnrum cics iutcrior nudabatur. Uiramque exprimit
iDMiUB oelebrationes intcgecta, Olympiadet Virf^Iius.
•pptUata snnt. II. jPjnfAuirfiebantin Pjthio, 25. Intextitollantmilma Britanui.] Singula
BiMadoiiisB loco: in honorem ApoIUuis, ob voccs cgfcnt explicatiune. 1. j9u/«a .* veln in-
nniaai Fythonis scrpentis : unde Apollo Pa:an gcntiai peripetasmata, dirta siuit ab autd At-
didBS est, k wmisn ferire, qu6d sagittis scrpcn- tali, Fcri^rai re^s ditissimi, qui populuoi
ttal penenssisset : ind^uc carroen in ii^sius rt Romnnum hseredcm reliquit : primusque Ihve-
caterorum deindc Oeorum laudem, vocattir nit aurum intcxerc, ut Babylonii colorcs, ex.
kie fmmn. Coronabantur victorcs lauro. III. Plinio 1. 8. 48. uiidc Jittalica et Babyloniea
M^tkuum, 'm hooorem Neptunit i Theseo Athe- aulsa vcstesquc nicmorantur. II. Britannit
■icosium rege instttuta, in faucibua istlirai nunc Angli et Scoti. Non ab Octaviauo victi
Corinthiaci. Corona dabatur h pinu. IV. JV(S- sunt, ut vult Scrvius ; scd k Julio Caesare : qui
wiMMh edebantur in honorcm Herculis ob ex coiitinenti Gnlliic bis in corum insulam
cadeiD leMiis ab eo interfecti in %y\jfk Nc- navigavit : duabusqiic victoriis re beu^ gcsti,
prope Cleoaas ; urbem Achaia;, in l'c- et acccptis obsidiba.4, mngnum servorum nu'
lopootteso. Corona crat cx apio. Praetere^ meruin, ac praedam rcportavit : juxta Stra-
omnibus victores palmani mnuu gcHta- bonem t 4. Ex iis i^itur Julii mancipiis puto
baat. Vir$iliusper.4/pAeum,£IidisinPeIopon- multos ofliciis thcatralibus addictos csse : de
■eso floviam, prope Olympiam urbcm cer- quibus, ut Ulo teinporc passim notis. liic Rcnno
tamina intelligit Olympiea : qu» ibi com- est. If I. Intezti. Nempe quia Julii victoris»
Miltebaiitur. Per lucot Molorehi, certamiiia iii ipsis aulvis dcpict» erant : et inter eas,
Nemuta, Mf^orchus eniin pastor fuit in agro fortass^ Britannica : undc portabant vela iidom
CfeoMBO, hospet Herculis, cujus in ^tiam Britanni qui in velis acu picti vidcbantur.
Hercnlet leonem Nemefleum, sive CleonRnim 26. Etepttanto.] Dc ebore, qui deiu est ele-
fasterfecit. Certamina alia sub his duobus phanti, G. 1. 67.
eoat^lectitor. Ctesfuf.] Chirothecro qiucdam 27. Gangaridum, ^t. Q^irini, ^.] Gan»
epceiei ett, h oorio bobnlo, eoque cmdo : qno garidte, gens Indica circa Gangem. ^uirini.l
pogilet mMiut et brachia ad pugnam arma- Oclaviani : qui quasi alter Romulus, et alter
IMI^ A. b. 401. conditor Roro» hobitusest. Romulus autem
81. TVntc.] CoBcitit foliit apti compotitc. Quirinus dictus est i ^utri, qiiSD Sabinomm
SSL l>iicere;>oiiipaf.] /'9fnptf,erantimagine8 linguA hattam significat, quasemper instruo-
Dtoram impoticc fercolts ; etaliaqiueUbctlu- tus pingitur Romuliit. Certum ett agitatum
donon atMineatt, qiUB «d ottentationem co- fuitse in senatu, Romuli-ne an Augusti no-
nuapopolo docebantiir: pntcipu^ in Circen' minc, Octavianot donarctur Sed perseqn^
wSkm. Noateo 4 Vfsm^ ; boc autem k wif^^m certum est, neque id contigisse nisi ann. U. C.
im'fft, dtdmto, trmmeho. De pomptk illa Cir- 727. annis pott cdita Georgica circiter tribut '.
ccoti fot^Ond. Amor.a. 2. 48. Sedjampampa ncqoe unquam Ofuijraridat ab eo victot esse.
wmii: Unguiianimityaefavete,kc. Prima lieo Igitur appeliatiur k Virgilio (^irinut, noo pub-
/trfiir flMrBs FieltruiptnJiit, kc^ Tum Nep- iKi auctoritate, sed privati aduUtioiie*. Gtear
toaaiy liM» rtetaoii» BfiMrra^ CatB» ke, garidum Ter6 Yktot, t^ut& VV. koftmi& V«M« *
114 R VIRGILn MARONIS
ct Hippodamei et Pelops Hippodameque, humeroq; Pelops insignis ebarno,
•ot&biib hu^ero eburneo, ^cer equis ? Tentanda via est, qua me quoq; possim
Tentanda est mi/krvio, qua Tollere humo, victorque virum vohtare per ora
poMimattoUeremeetiani^Primusego iu patriam mecum (modo vita superut^
*^1i!!-1l!!l^tT^I!I Aonio rediens deducam vcnice Musas : 1 1
oraiioinmttfli. ib^pninus-^ , ^ ^.i • »* •. i
rediens^BowtiitmonUbusFnmus Idumseas referam tibi, Mantuay palmas:
deducam mecum Musasinft viridi in campo templum de marmore ponam
SlS^mifef^^rri^^ ""J^PropJer aquam, tardis ingens ubi flexibus errat
portabo tibi palmas Idu-Mincius, ct tenera pra^texit arundine ripas. iS
meas, 6 Mantua : et «dia- 1^ medio mihi Caesar erit, templumque tenebit.
cabo m campo vindj tem- yh. .. Afii» ^»
plum h marraore juxtal*" ^ictor ego, et Tyrio conspectus in ostro,
aquam, ubi nia^us Min- Centum quadrijugos agitabo ad flumina currus.
chis enratienti8aexibus,etc^n^^j^n„il^: Alpheum linquens lucosque Molorchi,
fegit fnargtrum nparum ' ^ * * '
tener& arundinc. In medio templo mihi erit C»sar, et teniplum occupabit. Ejus in bonorem
ego victor, et spectabilis purpura Tyria, impellam juxta duvium centum cumis actos quatuor
equis. Omnis Grscia relinquens Alpheum, et sylvas Molorchi,
•
NOTiE.
reris Elidis et Fisamm : qui cum cz civitatcs : in quas triumpholi pompa mvcfae-
sa i genero occidendum esse ncccpis* liantur, frupbHtiturque deinceps vectigalibof
•et, cquis confisus velocissimn, qui ex venlo- totnm in vitam b. rcpublici constitutis.
nmi flatn creati erant, cunile certamen aiift 15. Minciui.] Fluvius Mantuara aihieBSt
procis proposuit,e& lege, ut qui vincerct, aiiam MencO) Ecl. 7. 13. .
€btineret ; qui vinceretur, mortem subiret. Igi- 16. Inmedio, ^r.Ji Promittit multa in bo-
tur tredecim victis et occisis, Pelops Mynitum norom Ortaviaai. I. Tcmplum. II. Ludo* 0/mm-
CEnomai auiigam pretio comipit, ut corrui |7irof, f/Acme<ro«,Gnecomorc. ili. StmUea'
' fragiKMli axem subjungeret, aut obicem axi timtxrumDf-orumstaluis.lV. Sacrifieia.V.lM'
imii adjlceret. Quo pado (Enoroaus ^ corru dosthealraUs. Vl.Trop/utafima^nu ei Maiuatt
cMicidit. ittembrisqiie casu coUisis mortnus est. 1 7. Vietor cgOy et Tyrioy ^.J Victoria po4i*
Mops Hippodami& potitus, Mjnilum perfi- tamm omnium Gnrcorum : quam victoriani
dlie raerccdeii eontuineliosii^s exigentem, in cxplicat morc tum Iloinano, tum Grsco*
JBgienm HMre prsecipitem dedh, cujus illa Romano quidem, juxta quem victores purpuilL
pars ide6 Jtfyrfoum mare dicta est. Pelopis vestiti qoadrigis invecti triumphabant ; Gtw-
Kter Tantalus fuit, Phrygise rex : cui cum coyer6,juxtaqucra victores ludb Oijrmpida
WM excepisset hospitio, eorumque numen palmam manu, coronam capite, gestaiiiuit ;
eaplorare vellet, suum hunc filiiim iis cpu- undesupH^dixit;re/eramh'6i,Jfim/uii,;Milmat.
landum dedit; k cujus esu cieteri abstinue- etinfriiv.21. lpsecaputtonste.fotiisortudutoli^
runt, excepti Cerere, quie humerum ejus ab- r<e, &c. Dc Tyrio ostroi sivc pui-pur&, G. 2, 500.
sumpsit Jupiter eum suscitavit, humerum- 18. Centum quadrijugosy fyc.] Vel modo po-
qoe et restituit ebumeum : Tantalus ob id Marum, cenium dixit, pro magna multitudine :
scelus perpetuft siti ac fame in inferis cni- Vel alludit ad pompam Circcn.<tium ludorum,
datttB 6iigitur, presentibus epulis coactus ab- in quibus die uuo fiebant viginti quhique cnr-
stinere. Pelnps dciude iioo Elide tantura, sed nram missus : id est, emissiones cumram k re*
tcH peninsulft potitus, eam suo nomine PeUh pagulis et carceribus : sinculis autem missiboa
jNmyieium irocavit. quatuor currus exibant -, singnli, pro suii fac»
10. Primus ego in patriam^ 9fC,'\ Cert^ tlone, suis dlstincti coloribus : quatuor cnini
Imot laadem prids dederat EnnioLocret. 1. 1. eram factiones ; rubra ; alba ; prasina, tiTe
117. iCfmtiu «I fwjfer cseintf, md primus viridis ; et veneta, sive ctBmlea. I^tnr ceniuBii
"""^^" JMitftf ex Helieme peremnfronde eo- cnrrus Virgilii missus indtcant viginti quinqae»
Ptr g9niet Itaiat, ^t. Igitnr non sig- seu Circensem nnins diei pompam. Cirera*
Virgitftts le primum omnium Grecas ses autem kidi, cursus equestres Oljrmpicot
deductamai in Italiam, sed in agmm imitabantnr, ^. 6. 288.
Jidfhottina.] Veteri instituto: nam anle
11. Aonio wrttee.'] Hettcone, monte Bieo- Cfarcoram fabricam,tn/iforeJfttmmtt Ctreeiiiet
tisB, qusB Aonia prato dlctaest Ecl. 6.66. arttedanter : tn aiero latere posiiis f^Utdm^ vH
J^Jhm» Ibcl. 8. 60. ab uirdqueparte ettd ignavite prmsent ptrU»'
12. IVtmiitMiimcat, {«.] Id ett, nobilet Um : inquit Servius. Vide Ma. 6. 288.
piteias : qiialeB natcnntnr in Mwne, tive IdU" 19, 20. Cunda miAt, 4^.1 Significat vestn»
Mii, Sj^ite rtgiOBe, ab JBdom, filio Esau, sic ram esse GriKiam ad soos ludos, patrils coi^
^M. AtH^ghmoren ▼iclomm Olympicis temptis, quasi vlHoribns. Qnntitor autea «nat
^'VMejMMBte fwftffktiil pttriM ia in wgci4iBdi| iivc ctmiftimlprtiftii» 0i|p>*
GEORGICA. LIB. III. 116
Cusioiu et erado decernet Groccia ciestu. 20 mco junu ceHabK auvt,
IDM caput ton«B foliis ornatus olivae ^i.tlXn"*». ^.IZ
DoDa feram. Jam nunc solcmnes ducere pompaSfi>eacaput,propoiiainpr»-
Ad delubra juvat, cH?sosque videre juvencos : mia. Jam nunc juvat du-
Vei scena «t versi. discedat frontibus. utque 'p:;™p:^r3i?..!„tu«
Porpurea intexti toUant aulica Bntanni. 25 victimas: wi vitUret quo-
In foribus pufrnam e\ auro solidooue elephanto ^^^^ «^«^» muictur coo-
^ •1*5« ' ^ ' r\ * • • voi-jta facie: et quomodo
Gangandum faciam, victonsque arnia Quinni : Britanni intexti attoUaat
Atque hic udautem bello, magnumque fluentem auima purpurea. in portis
Uinpli Rculpam in auro et
•olidoebore pu|[fnmm Indoram, et bella Tictoris Romuli : ibidemque scalpam Kiium agitatua
dtuikmt et loof^ floeDtem : *
mJJE.
yiee, PylhiUy Itlkmia, et Mtmete. I. Olympica, 24. Vel Mcena ut, i^J Scnna froDf est the'
iuiitQta tunt ab Herculc, in honorcin JoviR, atri, scu pam thoatri udvci-sta fi]>cc(antibu8 :
pMqu^m Hercules Augeam rcgcm Kliilis oc- qun aulieis, veliii, aliiM|ue ornamcntin deco-
tidisMt: fraiidatus ab eo niercodc pactu pnip- rata, actorcs tei>rit ntqut; iiuKnbrat : rxDni i(m>
ttriiabulura a triginta annorum fiiuo repurt^a- bracttlum, u r»i« umbruj (t. 2. liSl. Sccua au-
tUL Victorescoronadonabanriu^exoleaKtr», tem ilia fiebat, aut rfr«<i/i7ti, uut r/fir|i7tjr. Ver-
^olea. Constabsmt autem ludi illi pentathlo, satilin : ci\m subitt) inacliinis quibusdara, ut
^qaintuplici certamine, ciestUy cursu, saltu, prfcci]>it Vitruvius, triun;;tilis tota venobatur,
^iico,ttpateftr& : durabantqiic quinque dies, alianiqnc pictum fuciein ostendebat. Ducti-
ct ^vto qnoqne aimo celebrabantur : uudc lis; ciim evolutis vclis ct anla>is picturae fa-
ipttit qoitfiior annonim) duas inter Imlorum cies int<>rior nudabatur. Uirainquc exprimit
ifl*nui oelebrationes integecta, Olympiade» Virtriliim.
JMafasnnt. II. FjffAia.^fiebantia Pythio, 2.'». IntextitollnntaHhin Briianui.'] Singuln
'~*Miie loco: in honorem A])oIlhii>) ob vo<.*cs c<n;nt explicattoiie. I. ^u/«a .- vela in-
I ^rthonis serpentis : unde A]>ollo Paan grcntia, pcripetasmata, dicta siint ab autd At-
ifSt,i««Mif/enre, qu6d sa^ttis 8er)>cn- (aii, Pcii^aini rr^^is ditissiuiiy qui |>opu)um
^ peraisMSSCt : ind^ic carraen in i]>siuset Rfnnunum hssredt^m rcliqiiit : priinusque tuve-
^^efomm deiodc Oeorum laudcm, vocatur nit aurum intcxcrt?, ut Bubylonii colores, ca
^^cn. Coronabantur victorcs lauro. UI. Piini» I. 8. 48. uiidc Jltalicn et Babyloniea
^^^ii», in hooorem Neptunif a Thesco Athe- aiilsa vestes(|tic niciuoruntur. II. Britannif
Jl^^iium rege institata, in faucibus iHthini nuuc An^li et Scoti. iNon ab Octuviuiio victi
jyialhiaci. CTorona dabatur e pinii. IV. ^»- suiit, iit vult Serviu!i ; stnl a Jiiliu Cscsore : qui
B^d edebantur in honorcni Herculis ob ex coiitincnti Gulliic bis iii corum insulam
'cn leoois ab eo interfecti iii sylvik Nc- navip^avit : duabiisq-ic victoriis re beuc Kesti,
^ prope Qeonas ; nrfocm Achaia*, in I'c- et accoptis obsiidibiM, mujj^num servorum nu-
I^P^Nmeso. Corona crat ex apio. Pnvtered menuii, ac prardam rcportuvit : ju.Kta Stra-
fv^ta omaibus victores fwlmani maiiu ^nsta- bonem I. 4. Ex iis if^itur Julii niancipiis puto
*j^. Vii^iliusper.<4/pAetim,ElidisinPclopon- multos ofliciis thcatralibus addictos csse : de
Z*^ floviom, prope Olympiam urbcin ccr- quibus, ut illo tom]K>rc passim notiH. liic scrmo
??*^ina ioteUigit Olympiea : quas ibi com- est. III. Intezti. NGiiipe qiiia Jidii victoriu
j^**t«buitar. Per luto» Molorehi, certamiiia iii ijisis aulaMs dcpictn erant : ct intcr eas,
f;^^erg. Molorchus eniin pastor fuit iti agro fortass^ Britannica : undc ]>ortabant vda iidcm
pf^^^smo, Kospes Herculis, cujus in <rathun Brhanni quiin velisacu])ictividct>antur.
^^*^«lef leooem Nemeseum, sive Clvonnnim 26. Elrphatito.] Dc ebore, qui dcns cst ele-
^^^Hiedt. Certamina alia sab his duobus phanti, G. 1. 57.
k^^kctitnr. Gcsft».] Chirothecic quedain 27. Gangaridum, ^t. Qritnnt, ^.] Gan-
^Ki ett, h corio bubulo, eoque erwto : qoo garidtn, gtm ludica circa Ganp^in. Quirini.]
riles manus et brachia ad pugnnm arnia- Octaviani : qui quasi alter Komulus, et altar
^^ J£. 6. 401. rouditor Rom» hobitus est. Roinulus atitera
^l. TtnmJ] CoDciiis foliis apti compositss. Quirinns dictus cst k quiri, quae Sabinorum
lhieere^>oiiipas.]Fenif>c,erantimagines lingiia hastaro Ki^iiicat, qua sem]>er instruc-
impoeifi fegpdi» ; etaliaqugiibctlu- tus ping^tur Ruimiliis. Ccrtum est agitatua
_-^ JcaoBwata, qnsB ad ostentatbncm co- fuisse ui senatu, llomuli-ne an Aufj^ti no-
1^^ popnlo dooebantur: pnecipii^m Cimn- mine, Octarianus donarctur Scd (^ersBqiift
^?-^ Nonen 4 swyiW ; boc autem k ^fMcm certam est, nequc id coiitif>-iKsc iiLsi ann. U. C-
v^fr» dtim», IrsMveAo. De pomiHk illa Cir- 727. aunis post cditn Georgica circiter triboi :
^^ii fm^CMd. Anior. g. 2. 48. Stdjampompa neque unquam Gtuij^ridas ab co victos esse.
y^: imguiittmmiafiiefmeUike. Prima Ueo Igitur ap|>eUatiir a Virgilio QuiVmui) ooo v»b-
^^tHr yijii yklmrutpmmt, kux Tum Nep- lica auctoritate, sed privatk adu\B\M>iie *. Goa-
^mfmmt Pbabn^ flOiiem» Ceres» tc, ffantktm Ter6 victor, quA M. KikUmu VvcX^r <
116 P. VIRGIUI MARONIS
tt coiumnas cxtructas exNilam, ac navali surgentcs sere coluranas. 29
mrt naviom captarum, Ad- Addam urbes Asiae doraitas, pulsumque Nipfaaten,
natas;ctAnnenio8fngaio5;Fidenteraque fuga Parthuro vcrsisque §agitus:
etParthoBconfidentcsfu^Et duo rapta raauu diverso ex hoste tropbsea,
:X ™pu i"n«' ^xf «q"^ triumphatas utroque ab litore gentes.
diver8iBhostibu8,et{)opu]o8Stabunt etParii lapides, spirantia signa,
bis rictos in ntroque mari. Assaraci prolcs, deraissflequc ab Jove gentis 35
iii«r^*oi2"prki, siSmScraNomina : Trosque parcns, et Trojae Cynthius auc-
jtrop^ animata, soboies As- Invidia infelix furias araneraq; severura [tor.
d!«r^*t« \ h«ro€« famiU» Cocyli metuct, tortosque Ixionis angues,
iwicr Atara-aci, ct ApoH JiP™anemque rotam, et non exuperabile saxum.
Biunitor Tro>T. luvidin in-Interea Dryadum sylvas saltusque sequamur 40
J^^^ruvL^^c"',", «lL'^««''. !»'^ M^cenas, haud mollia jussa.
turtos scn>ente8 ixiouis, ct 1 c sine nil altum mens inchoat : en age segnes
rotam iraniensam, et ruiiera Sisyphi insnpcrabilem. Interei subeamus sylrti Dryadum, et
saltus aliis inaccessos ; tubeamw tua maudata, 6 Mccenas, non mnt facilia. Aniznus meus
nihil altum incipit siue te. Eja ver5, amputemus pig^ras.
qui ipse dolo Armenios, Ventidio duce Parthos riem et ori|inem indicat. Hic aulem fuit ordo.
vicerat ; Indos verb, Arabes, aliosque Asiati- JupiUr : UardttntUy Jovis filius ez £lectf4 At-
cos habucrat in auxiliis, ut diximus, G. 2. 171. lantis filii : Eriehihmnvi : TVoi. IBc scindH
Unde patct, id quod illo loco jam probavimus, se familia duas in partes, per duot Trois filkw,
hunc quoque locum Cieorgicis libris jara per- Ilum d JisMiraeum. Ilm enim genuit Laame'
fectis attextnm esse. donianf hic Priamum. Jhaaraeut ver6 hstbuit
2|. Magnnmmtefluenicm JV*i7um.] Nomen Capynt hic Anchiten: Ex Anchiaeet VenerCf
pro advei^io. Sic M. 7. 399. Torvtanque rt- Jilneas, Aacanii sivc tuH pater, qui auctor tiiit
penii clamatf ^. Dc Atlo iEgyptio fluminc» gentis Julic.
0. 4. 288. ct Niius victoriam significat Alexan- 36. Troja Cynthiut fftictor.] ApoUo, natos
drinam, de M. Autonio et Cleopatm ab Octa- in in8ul& Delo ; ubi mons cst Cynthutf Ed. 6.
▼iano rclatara, anno U. C. 724. 3. Troja^ mcenia extruxit, regnante Laome-
29. A^avali turfrenles, fyc.] Octavianus ^ dontc. VidcG. 1.6U2.
rostris fereisiEgyptiarum navium,diciturqua- 37. /nrf//ia, '^.] Eorum supplicium no-
tuor colunm.18 couflavisi^c : auctor Serviusi. tat ; qui Octaviaui laudibus obtrectidiaiit :
B<))31. yyiphaten, Fideniemmie, fyc.l Per quales multi ad id usque tempus Rohisb fne-
I«Iiphuten Amieniae montem, Armeuios ipsos rant ; k vctcribus Sext. Pompeii, aut JML Ao-
Intclligit; permontem, populus moutis incolas. tonii amicis.
Sic jk. 10. 13. Alpfs immiltel aptrtas: id 38. Cocytum, ^.] Inferonim flavium k
est, poj>nlo8 Alpinos. De i'i7i7/n'8,diximus Ecl. Styge profluentem, a mtutiuf gemere, M. 6.
1. 62. Quomod6 autcm Octavianus dici possit dsb.
▼icisse Armcnius et Parthos, vide suprk, io Ixionit anguet.] Ixion, Phle^sB, Lapitlm-
noti ad v. 27. mm in Thessali& regis, tilius : cum ob csBdem
32, 33. Et duo rapta^. . . Bitque triumphatat, soceri sui Deionei inexpiabilem vagaretm*, at-
4^.] Omnes cxphcant diversum hodem, de sumptusque in coeliuB et expiatus i Jovitf etMt :
Gangaridis ct Britannis : uinanque lUus ; de Junoois amore pcrcitus, ex nube, quam ei Ja«
orientali, in quo synt Gannridte ; et occiden- piter pro Jan<me obtulerat, Centaoroa geooit.
tali, in quo sunt Britanni. Sed nuU^, siquidem Apud hominet deinde cum suos et JuMmit
Britannos Octavianus non vidt. Ego explico amores qnasi veros jactaret : fulmine dejectas
de Asiaticis Africanisque geotibus, qu« M. ad iufcros, ibique tortis anguibus alligotut est
Antonio parebant . de gcmui& clade, qu& M. rotse, cuius perpetuo drcumacti) torquetur.
Antontum*aflecit ; prima ad Actiam Epiri pro- 39. ffon ezuperabile foxttm.] Sityphi top-
montorium, in Europieo litore: altera ad Alex- pltcimn sicnificat. Is filius .£oU} cimi Attlcom
andrium, iti Africano litore. Rapia manu."] latrDpiniitmfestaret,occisutest4TbeieoAtlie-
Notat utrumque bcllum ab Octaviano, non pcr narum rege : cujut tn gratiam fiozere-OrBdy
legatos, ut bella fer^ csetera ; ted proprio Sitjrphiun i^Nid inferot huic addictam poBmB ;
Miirte proprik mann, gestum ette. ut io mootb verticem tazum provolvaKy et
84. Parii lapides.] Marmora candida k Pa- contioo^ inde gravitatc tuft devohitiUD OQBti-
jna losula^ quas una est e Cycladfimt in mari ou6 revoIvaL
Ji^*!o. 40. Dnfodum,^.] 2. 46. Ed. SaHtts.] Edl
S^' ^^miract proles, ^-c.] GcDtb Jali» te« 6.56. i£ecena»i Jua argooiento Oenrf .
6E0R6ICA. Lm. m/ 119
CfQaras, et, qnmmni 6raii meminere poete, 90 tHaUt^bijageB BlartiH
Bwtit eqni bijuges, et magni cnmis Achillis. ete^cmiiiefnaagBiAchii-
Tdi. et ipseJQbam cenrice effiidit equina l;:^rLST.StS::.^
Conjugis adyentu pemix Saturnus, et altum qa« Saturniu v«iox cmisit
Pelion hinnitu fiigiens implevit acuto. ^^"^ > ~"** «»"^' T
n 1 • '^ « . . • penrenientc uzore, et fiun-
Hunc qnoque, ubi aut morbo gravis, aut jam ens impievit aitum PeiHmi
Segnior annis 95 ^innitu acuto. Hunc etaam
Deficit. mbde domo. nec turpl ignosce senectie. '^j^ ^'t^^
Frigidus in Venerem senior, frustraque laborem tenio piger *. et sis indui-
Ingratum trahit : et, si quando ad praelia ventumest, ««n^®' ■«•«c'»^*^ «<» «-
i-t5^ I • ^* 1* ^ ..... fami. Senez mutilii ett
Ut quondam m stipubs magnus sme viribus igms, ^ coitum, et m eo fmstr^
IncaSSUm furit. ErgO animOS seVumq; notabis lOOextenditlaboremsterilem:
Prsecipu^ : hinc alias artes, prolemque parentum :*^" interdum d«cend|tBr
_ r, -_ •* i«i •** pugnam, frustra ninta
£t quis cuique dolor victo, quse glona paimse. ut aiiquando magnus igBis
Nonne vides ? cum prsecipiti certamine campum »« paicis/ttri* sine virifaua.
Corripaere, ruuntque effiisi carcere currus ; ^r^S^J'^,
Cum spes arrectsejuvenum, exultantiaq; haurit 105 deindeaiiasdotes; quomm
Corda pavor pulsans : illi instant verbere torto, ''^"jS' **"' .»<*oles;
Et proni dant iora : volat vi fervidus axis : STciim ^i^^T^ ^
Jaraque hnmiles, jamque elati sublime videntur petat victoriam. Nona»
Aera per vacuum ferri, atque assurirere in auras. VJ*** - *" ^**'* ccitamioe
mr *^ «A?/»! •!_ ««A ^™ currus compuenint
Nec mora, nec requies. At fulvae mmbus arense 110 campum, et numt emissi h
Totlitur : humescunt spumis flatuque sequentum : repaguiis .- cum spes jwre-
Tantus amor laudum, tanta^ estvictoriacur». "^JTH^ cTrdT^
Primus Erichthonius currus et quatuor ausus sultantia : juvenes imai-
Jangere equos, rapidisque rotis insistere victor. "*«"* flageUointorto,etpen-
Fraena Peiethronii Lapitha?, gjTosque dedere, llS^^^oiant^^Sai^uT^rS.'
petu : et jam demissii et jam alt^ sublati, videntur ire per aCrem vacuum, et attolli in ventos.
Hec monmfaciunt, nec quiescunt. At nubes flavi pulveris assurgit : e^t fiunt humidi spu-
IB& et halitu sequeutium. Ade6 amaut gkiriam, adA appetunt victoriam. Erichthonius pri>
mus omnium ausus cst componerc currus et quadrigas : et post victoriam insidere rapidis
rotJs. Lapith» Pdethronii, insidcntcs dorso equarum,
NOT^.
91. Martis e^ii ^,"] De Jlfiirf^, Ecl. 9. 12. 101. JirteM, prolm^e parenlum.] Id esl
Martis equos Servius aliique multi appeliant quorum parentum sint proles ; sive, quale sit
Farorem et TVmorem, hfU9 & f ••«?, idqne ex gcnus, et series parentum ^ quibus nati sunt.
Hesiodo et Homero conautur probarc : sed ex ^rtei.] Studia quibus apti sunt, beilone, ku
iis ipsb ofieodit Germanus, aurigas fuisse, non agro, &c.
eq|uos. Aehiltii equi, Balius et Xanthus, im- 106. Haurit.] Ita pulsat, ut h scdibtis tra-
mortales ; Zephyro patre, et Podarge Hor' here et emere videatur : hoc enim siguificat
pjii matre, geniti ; Uiad. 15. 149. De hauriref quod est ab k^i^ haurio ; et istud ab
JkhiUe, M. 1. 80. l^ traho : quod enim hauritur, k profundo
93. Talit ^ Jp*^! 4^] Saturnns, de quo traliitur,; vide /E. 10. 314.
Ed. 4. 6. cAm PhUyrom, Oceani filiam, amore 1 19. ' Primtu Erichthoniut, ^.] iEschjlns
inseqiieretur ; Ope, sive Rheft uxore fuperve- Prometheum, Cicero Minervam, Maro Erich-
afiente, in equnm se coBvertit ; anfugitqoe in thonium curruura inventorem facit ; sive il-
BMBtem Thessalin Petiwn. Philyra Chiro- Itim Atheniensium regem, ex Vulccuio et Tel-
Bca ex eo peperit ; superiore parte hominem, hare natum, et anguipedem, qui, uc pedua
nieriore eqvnm. deformitatem tegeret, dicitur cumim fabri-
90. JVcc fvi^* ^fiiofce teneetm.'] Aflert Servi- csbse : sive illum Phr>-gem, Dardani fiiiun,
us gemiDBm nujus loci seatentiam ; Vel nee Jovis nepotem, qut unus fuit ex ^neas msjo-
^gnosce turpi tenedtt ; vel, ignotte tentrtte non ribus, de quo v. 35. £t ver6 Pliniiu, 1. 7. 56.
turpi. Secufida pluribus placet, quia £nnius, Bif^at primiim junxit Phrygum natio puubri'
Philardms, Ausoniiis, &c. laudant cqui se- gat, Eriehthoniwi.
nectntcm, Jubentciue mitias hoberi, ct pnete- 1 15. Fnena Pelethronii Lapithat.] Item frmu
ritos labores quiete compcnsari : unde hlc et equitationis inventioncm tribuit Sophocles
quoqae crt, dtfde iama» NeptuiiOi Ljiiai orator Amaioatbw^ tikaSS^ *-
- / '■■'../.■
118 P. VIRGILn MARONIS y
ct propaga iirog«iiiem afi- Atqae aliam ex alia generando suffice prolem. Bi
«mez aii& per gcneretio- Optima quaeque dies miseris mortalibus eevi
Bem. OptuiiBquvquedies-rk'^. /• «^ i_ ^ i.« ^ • ^»
▼iue, pnma eiabitor mi»e- "rima fugit : subeunt.morbi, tnstisque senectus :
^ rk mortaiibus: morbi snc-Et labor, ct dura? rapit inclcmcntia mortis.
^iSj^lt™^^*^!!!^! ^ ^"j*^^' ^^^^ "°^*r^ ^«""i^'* "^**^?-
nortis eos rapit. Erunt Sempcr emm rence : ac ne post amissa requiras, 7Qf j
0emperaiiquie/>eai<2e«,qua-Anteveni; ct sobokm armento sortire quotannis. ^ /X >
menhm: et m; posteli de-Tu modo, quos m spem statues submittere gentis, u- i }
sideres ea qu» amiseris, Prg^ipniuii jam inde a tencris impende laborem.
pnevem damnum, etsub-/^ ^- * • ■ 11 • • mf
acitue arroento proicm no- ConUnuo pecoris generosi pullus in arvis 15
▼am siDguiis aonis. Simi- Altius iugreditur, et mollia crura reponit :
S??J?*^f^^*'^ ^^*"" Primus et ire viam, et fluvios tentare minaces
todelectus idem cquorum. . , . ' .
Tu mod6 adhibe praecipu- Audet, et ignoto sese committere ponti :
«m curam cirea eos, qnos Nec vanos horret strepitus. Illi ardua cervix,
SSl«':S?^.tjK: Argutumq; caput, brevis alvus. obesaq; terga ; 80
de k tenerft eorum etate. Luxuriatque toris animosum pectus : honesti
Sutim puilus generosi pe- Spadices, glaucique ; color deterrimus albis,
coris alt* mcedit per cam- j<. .1 * • 1 j j *
pos, et fiexibiu awe figit**^ ^"^0 : tum, 81 qua sonum procul arma dedere,
gradum. Primus audet in- Stare loco nescit, micat auribus, et tremit artus,
mdi viam, et ezpiorare ColJectumq; premens volvit sub naribus icrnem. 85
iluvios tumentes, et ezpo- t\ •i_.j^- . i«-
ner» sese ponti incognito:i^€nsajuba, et dextro jactata recumbit m armo.
nec timet strepitus inanes. At duplex agitUT pcr lumbos spina ; cavatque
SSJ*rLtIlm*rtJ5!S^«blT et solido graviter sonatungula cornu.
Btrictum, terga camosa, Talis Amyclsei domitus PoIIucis habenis
pectus robustumi eminet in toros. Boni sunt badii et glauci ; color est pessimus albis et ^lris.
Si autem arma adiqua Ibng^ sonuerunt, non potcst consistere in loco : arrigit aures, et tremit
membrig, et volvit sub naribus coUectum calorcm, etim cofirccns. Criues densi sunt, et a^itati
recidunt in dextrum humerum. At spipa dorsi duplex extenditur inter lumbos : et ungulaca-
vat soUdo comu terramj sonatque graviter. TaUs fuit Cyllarus domitus fra^no PoUucis Amyclei ;
NOTJE.
70. Semper enim rejice.'] H)c em*in, non cau- didus color maxim^ probotur in eqots Deorum
lam notat, sed efTectum : igitur, itaque. ac triumphantium. Isidoros elhim ezpUcat
JVe pdst amisM requiroM.'] Ne ser6 agnoscas pailidum, blanehdire, wirrrisH. IV. Oilvut,
neglijErentiam tuam, ne ser6 nrmenti jacturam Varroni keleus, qualis est meUi aut laterl semi-
ddk*a$ : pneveni jactoram illam anuua substi- cocXoiisabellelare: Germanidicunt Geib. dvv,
tationc novo: sobolis. 87. Duplex «ptno.] Ita Xenoph. lib. de Re
81. Luxuriatque torit animosum, ^n.] Tori, equestri. ita Varro. Non qn6d re duplez uC»
simt cminentia: musculomm, quasi nodos» ac sed specie tantAm et aspectu : ut enim in eqno
tamentes : ut in robustioribus corporibus vi- macilento extat et eminet quasi acuta spmn
dere est. dorsi ; ita in robusto ac vcgeto cavum qoid-
82. Spadices, glaueique, ^T.] I. Tamencoii- dam videturpermediamspinamintercorrere;
ttat spadices essc ex mbro nigricantesy badios, idoue patet ex Varronis verbis : srt ^pina mta^
bay^uns, chesitct : ^'rtQtl enim et fiatf sig- ime duplex ; si miniu, non extant.
nilicant palmae termitem cum fmctu, qui aii 89. Talis Amyelai, fyc.] De PoUuee, ejnsqot
Olom coloiem accedit : undc color Ule Phceni- fratre Castore, JE. 6. 121. PoUux ab Homero,
ceos etiam dictus ent, k f^iftlpalma. Vide Gel- Theocrito, Horatio, Ovidio, dicitw^ pfHg^ in-
Uam 1.2.26. II. Docet ibidem Fronto apod signis fuisse ; Castor, equomm doibtmr. Coa-
GcUtum, per glaucum equtun, viridem hic sig- tra tamen videtur hk sentire Virgilius. CJj^
nifieari ; et permde Vir^um dicere potuisse, larus.'] Equus PoUucis, juxta VtrgiUum eC
csemleum. Quis aotcm est equus viridis, aut Pit>pertium : Castoris, juxta Senecam, Vak-
CQcnileus, aut glaucus ? Haud dubi^ scutulatus rium Flaccuiii,et Claudianum. Amy€kBi.\Ahsi^
iUe, qnem ex maculamm densitate vocamus et«, urfosinLaconiA,iionlong^4LaoedBniQBe:
.^raimel^aniotie,VAFPLKi>-GRZYArdosiaquip- onde Castor et Polhix, mwi6 Laeedsmoney
PV iapis est lissiUs, et dens^ cceruleus. III. modo AmfCttf Dttti dicnntar.
'^fhtfhk i caadido di$tkig(dtar: wm ctn-
6£0R6ICA. UB. HL 121
FlHmina: miiscus tibi, et virldissima gramine ripa, ubi lit mutcas, et ripa tI.
SpelODcseq; tegant, et saxea procubet umbra. 145 '*"• ******* *» ®* «W antra
Est lucos Silari circa, ilicibusque virentem Jl^irSjat! '^c7^-
Plnrimus Albumum volitans, cui nomen asilo ^as Siiari.ctWrraAibura-
Romanum est, oestron eraii vertere vocantes : ","" virenicm iJicibug, crt
- , ' . , . plunma volitans miura.
Asper, acerba sonans : quo tota extemta sylvis qutc Romanis nominatur
Diffiigiunt armenta, furit mu^tibus sether 150 "U"«» g«^«» appeiiaute»
Concnssus, sylveque, et sicci ripa Tanagri. iS^"S".r^ «rTa:
Hoc quondam monstro horribiles exercuit iras rans, qu4 armenta tota
Inactiiae Juno pestem meditata juvencse. ^"^ fugiunt k syivii, a^r
TT / j**/*-!. ••^\ sonat,percu8Mi8murittbu9,
Hunc quoque (nam mediis fervonbus acnor mstat) et g^ive et npa Tanafri
Arcebis graviflo pecori : armentaque pasces 155 andi. Per hoc mon6trum
Sole recens ortD, aut noctem ducentibus astris. J"''*^^?*'^'^ ''"'" ^
n . . 1 , . . hombuem, mferens pemi'
rost partum, cura m vitulos traducitur omnis : ciem juvencc^/Me inachi
Continuoque notas et nomina gentis inurunt: ExpcUes quoquc iUum «n-
Et qnos, aut pecori malint submittere habendo, Hl t^P^^irSlllk
Aut aris servare sacros, aut scindere terram, 160 mediasstatc : etpasces ar-
Et campum horrentem fractis invertere glebis. *"*"**• ^'^'^^.^'^IS
Caetera pascuntur virides armenta per herbas. ll^dll^untS^SSrPbi"^.
Tu quos ad studium atq; usum formabis agrestem, tum omnis cura tranifertnr
Jam vitulos hortare, viamque insiste domandi : «/«taios: statimque im-
x>_ /• »1 • .. ^ j i^i^ . , ^ . primunt w signa et nonM-
IJom facues ammijuvenum, dummobihs aetas. 165nagentu,etti^n/eo«quos
Ac primum laxos tenui de vimine circlos ▼eiint ; sive sepouere ad
Cervici subnecte : dehinc, ubi libera coUa Sll^^IS^i^r^'
-- , , A • . . , .1 ■>^ servare oicatos sacri-
servitio assuennt ; ipsis e torquibus aptos fidis ; sive quo* veHni a-
Jungepares, et coge gradum conferrejuvencos. ™« terram, et versarea-
Atque illis jam scepe rotae ducantur inanes 170 ^'^lZ^^t
Per terram, et suinmo vestigia pulvere signent. inter vindes herbas. Tn
Post valido nitens sub pondere faginus axis ^^^^ j^ ^™ Mtulos,
f^ ^.. ^^^^^i^ V quos erudics ad laborem
Instrepat, et junctos temo trahat aereus orbes. ^ usum nisticanum : et in-
Interea pubi indomitae non gramina tantum, ititue rationem eo^ doman-
Nec vescas salicum frondes,ulvamq; palustrem; 175 J^te^,"^,,;;^^^ j^Z"^^
tabilii est. Ac prim6 circunda collo laxos circnlos c tencro vimine: deindc postquara colla
^ufliberaassuevcrint scrvituti: conjungc rfUot juvencos aequales, alUgatos ipsis circulis, et
coge eos simul inccdcre. £t Jam tum rota: sine onerc sospe trahautur ab lUis per humum, et ilii
imprimant orbitas in supcrficie pulvcris. Postei axis h fago laborans sub magno onerc stridc-
al, et temo ex «re trahat rotas sibi conjuuctas. Intcrim manu coUige juvencis nondum domitis,
Don solum hcrba):, et frondes edules saUcuw, et ultram palustrem ;
»
NOTiE.
r
\46. Ed lucoB Silarii ^'C.] Silarvsj nunc k Junone oestro immisso agitata, in Agyptum
Selo : limXut fluvius in Lucaiu& : quo Lucani k usque fugit : nbi implorato Jovis auxiUo pris-
Pkentinis dividuntur. ^lbumut.l Ejus regio- tinam reccpit formam, nupsitquc regi Osiridi,
niiiiions, JUbomo : ex quo monte fluvius ori- et postmortem abi£gyptiii hidiitaestproDe&y
tur, Tanagrus, JVegro, tenois, et ideo Kstate sub Isidu nomine.
leri arescens. licx arbor glandifera, j^etue, 166. CinUu.'] Sjncope pro cireuiot : quem-
HOLH-OAK. admodum SiEclum et periclwn, pro ttsculwn et
147. ^iiio JZoiUDtttm, 4^.] Tabanus, /oon, perieulum,
OAD-rLT : mosca boves agitani, vcteribus Ita- 166. Jlpiot.'] Ligatos ; ab Swrat /igo, et fus^
lis dtctaesC atilut: Grtecii tir^- ostcndimus, Ed. 7. 13.
153. Inadiue Juno, ^.] lo, Inachi fluvu 172. Faginut.] Efago,&A^/re,OFBMCB:
Peloponncsiaci, vel potius Argivorum regis, Ecl. 1. 1.
filia: ut lateretJunonem, JiJoveinjuvcncam 176. FeJCdt.] Edulcs, qu« famcm exdtent.
coovefsaest, et Junoni petenti dono data : ab G. 4. 131. Uiva.] Herba quoJibet pahiitrisy
•itradita est Argo pastori in custodiam : qui siae ctrto nomine.
fuitfcec k Mercurio sopitus ct occiius, lo
120 P. VIRGIUI MARONIS
inTenenmt orfem fnmandi Impositi dorso: atqne equitem docneresub amiif ^
et |7randi : ct docucrunt Insultare solo, et gressus glomerare superbog.
equttcm arniatumintullnre ^ i ? ^ > . '^ . •
terrae, et giomerare gupcr- -Ajquus uterque labor .* «que juvenemque magistri
bos pastus. Difficuitas Exquirunt, calidumque animis, et cursibus acrem :
juvcnem, ct fcrventem ani- £t patTiam Epirum rcferat, fortesque Mycenas :
mis, et vividum in cursu : ^eptunique ipsa dcducat oricrine irentem.
non xnemj et<i saepe illeTT» «j» • j. ^ P^
convcrterit in fugam ho* tes ^**» animadversis, instant sub tempus ; et omnes
naisos, etreferat patriam Impendunt curas denso.distenderc pingui, 134
Kpinim, aut fortes Myce. Quem legere ducem et pecori dixere maritum :
nas, et ducat renus ab ipsa n i ^ i i. /■ •
stirpe tqui Neptunii. His J^ubentesque secant herbas, fluviosque mimstrant|
notati», magis soiicHi sunt Farraque ; ne blando nequeat superesse labori,
SlJ&rf^SS.'»'; JnvaUdique pad^ refcrant jejunia nati.
saginent dcns2L pinguedine Ipsa autem macie teuuant armenta volentes.
etim, quem eiegerunt du- Atq; ubi concubitus primos jam nota voluptas 130
ccm, et designaverunt ad- cs i* «a * /• j !l ^ /• ^«i.
missarium annend : et se- Sobcitat ; frondesque negaut, et fontibus arcent :
cant hmc iierbas vigentes, Ssepe etiam cursu quatiunt, et Sole fatigant :
«?;^^:S;rr„St:nC"«' graviter tunsis gemit area frugibus. et cum
sufficerejucundo labori, et ^urgentem ad Zephyrum paleae jactantur uanes.
ne puUi imbeciiii ferant Hoc faciunt, nimio ne luxu obtusior usus 135
Zl^^ ^i^ Sit geni taU arvo, et sulcos oblimet inertes :
matres maciientas. £t Sed rapiat sitiens Venerem, mtenusque recondat.
cnm voinptaspriuscognitaRursus, cura patrum cadere, et succedere matnim
suadet novum coitum, <unc I • *. .f -j * «i.
auferunt««cibum,etaver-I"cipit, exactis gravidflB cum mensibus errant.
tunt eatk potu : sepe etiam Non illas gravibus quisquam juga ducere plaastris,
agitant eos cursu, et fati- jf^j^ ^^\^^ superare viam sit passus, et acn 141
rant sestu ; com area sonat ^ ^ /• a ^ . '^ . '
frugibus ^riter tritis, et Carperc prata fuga, fluviosque mnare rapaces.
cum paieie vacus projici- Saltibus in vacuis pascant, et plena sccundum
unter in ventos surgentes.
Hoc faciunt ne triyectus partis genitalis sit strictior ob niroiam ptnguedinem, et cUuidat mea-
tus hebetcs : Sed ii pan iila avid^ attrahat semen, ct interius indudat. Poste^ incipit cufb
palrum recedere, ct cura matrum succed^rr, qnando vagantur gravidn expletis mensibus.
NuUus patiatur eas trahere ju^a gfrnvium plaustronim, aut viam trajicere, saltando, luit per-
cnrrere prata, celeri cursu, aut umatare fluviis rapidis. Pascantur in spatiis apertis sylva-
rum, ct juxta tumentia flumina :
NOTiE.
VirgiliugL4^t/^u,Thes8ali»popu1i«,dcquibu8 121. Efnrum rtftrali 4^.] De Eptro, equo*
G. 2. 457. Peitthronii ver6, vcl adjectivum est, rum feraci, G. 1. 60. De tmio Jieptuni, G. 1.
epithetum Lapitharum, a Pelcthnmio eorum 14. Mycemr., urbs in Argia Peloponnesi re-
oppido a;l Pcliuro montem : vel uonien cujus- gione, Argis vicina : utraque equis nobilis.
dam LapithiB proprium est, gciiitivo casu, 124. JDenJo/nngift.] Densa pinguedine : du
frcnonim invcntoris, cujus invento Lapithee plex adjectivum, pro substantivo et adjcctivo ;
dcindc cieteri usi sunt ad domandiun ct insti- ut G. L 3&3. Aperta terena, et alibi s«pe.
tuenduro equum. Ait cnim Plinius 1. 7. 66. 126. Pubenlet herbat.] Non teneriores, aut
invenissc/r<pno4 et ttrata equorum Ftlethroni' duriores, sed succi plenas ; qualis ett hooM»
um : pugnare ex equo ThettaJot, aui Centauri adulta state, cum pubescit.
dieti turUy habUanttt tecundian Pelium rnoniem. 130. Coneuhiiut primotjam noia v^upiat,')
Lapitha: autem vicini Centauris. Pugnant h«c verba,prtmM eijam nota. Nisi
117. Grtssut t^lomerare.] Quasicolligcrc,re- juxtaaliosinteIligamusf»rtmo«,nonomniiiodt
doctis et repiicatis antcriorihuji cruribus : dum primo concubitu; sed tanti&m de pruBO Cf
posteriora tenduntur ct cxplicantur. novo anni cujusque redeuntis.
1 18. JEquiu uierque labor.] Par laus, atque 134. Zepf^/rum.] De vento iUo ocddenlalif
difficullas in utruque nrtc : sive aurigandi, quae Ed. 6. 5.
fuit ars Erichthonii : sivc cquiiandi, quoe fuit 136. C^fiij.] Trajectus, via : ut jfi. 2. 488.
ars Lapitharum. Limen erai, cteetf^ firetjtt pernu» mtm 2V^
JSO. Quamvit iite, ^.] . Agitor hk de de- torum inter «e Prtamt.
Jeetu equi tuimiuarU, iialonf a stalliof.
GfiORGICA. LIB. III. 121
Flainina: muscus ubi, et viridissima gramine ripa, ubisit rauBci]!i, et ripa vi-
SpelttDCfleq; tegant, et saxea procubet umbra. 145 ^*"" **^»^**" » ®* w« aotr»
Elst lucos Silari circa, ilicibusque virentcm ^S^in?u*!IIbat! cTrcITsyil
Plorimus Albunium volitans, cui nomen asilo ▼"» Stiarj,ctn>ra Aibum-
Romanum est, oestron Graii vertere vocantes : "1° .^«"^«««"^ »»<^»»>"»» ^
. - ^ . , . plunma volituus miuen,
Asper, acerba sonans : quo tota exterrita sylvis qu<c Romanih nominatur
Diffiig^unt armenta, furit mu^tibus sether 150»'ii>*> ^<^<^ ap|>eiiautc*
Concussu., sylv«que, et sicci ripa Tanagri. i::';.Tef «l^l^ "^^0:
Hoc quondam monstro horribiles exercuit iras ranfi, quA armeDta tota
Iuachiae Juno pestem meditata juvencse. ^*^^* fugiunt * syivia, ah-
11 / '■••/••1 ••^.\ sonatypercuBMumu^itibus,
nunc quoque (nam mediis fervonbus acnor mstat) «t gjivc et ripa Taoa^i
Arcebis graviflo pecori : armentaque pasces 155aridi. Per hoc monbtrum
Sole recens ortD, aut noctem ducentibus astris. ^"''^^um""^*^ *"""" '^
Tk ... , . . hombilem) mferens pemi-
rost partum, cura m vitulos traducitur omnis : ciem juvcnc» ji/M? inachi
Continuoque notas et nomina gentis inurunt: Expdies quoque iiium «i.
Et qnos, aut pecori malint submittere habendo, l^ 'i^^^^^^uTl!^^ .
Aut aris servare sacros, aut scindere terram, 160 mediasstate : ctpasces ar-
Et campum horrentem fractis invertere glebis. menu^Mwito mI «*c^ns
Caetera pascuntur virides armenta per herbas. bJdH^uutS^Sm. Pwtpar.
Taqaos ad studium atq; usum formabis agrestem, tumomniscuratransfertur
Jam vitulos hortare, viamque insiste domandi : m.vitaios: statimque im-
Tl,^^ •! ... ^ j ,.,. , ^ . primunt tM sigDa et nomt-
^mfaciles ammi juvenum, dum mobihs aetas. 165na^ntis,etti^anieo«quM
Ac primiim laxos tenui de vimine circlos ▼«lint ; "▼e sepouere ad
Cervid subnecte : dehinc, ubi libera coUa propaffandum armentum,
o_.. ^ . . •••^, ««^ Y^^mw^v**» Bive servare dicatos sacn-
wvitio assuennt ; ipsis e torquibus aptos ficiis ; sive 9110« velitu a-
JuQgepares, et coge gradum conferrejuvencos. '*'^« terram, et versarea-
Atqae illis jam s«pe rotae ducantur inanes 170 g^SJSlS^SS/^iiJJ::?»
^^ terram, et summo vestigia pulvere signent. inter virides herbas. Tu
J ostvalido nitens sub pondere faginus axis «*<^«'^ "'dL^ labSrai*
|«>«trepat, et junctos temo trahat aereus orbes. 2"wu^rus7icanuin : et*^-'
^terea pubi indomitce non gramina tantum, ■titue rationem eo* doman-
«ecvescas saiicum froDdes,ulvamq;palustrem; 176 j;^*^»™^^^';;;;;:
^f^ est. Ac prim5 circunda collo laxos circnlos o tencro vimine: deinde postquaro coUa
^*(4liberaassueveriut servituti: conjunge rfUot juveucos sequales, alligatos ipsis circulis, et
j^^^ eo8 simul incedcre. £t jam tum rots sine onerc siKpe trahautur ab iUis per huiuum, ctiV/t
^^riimiDt orbitas in supcrficie pulveris. Postei axis c fago laborans sub magno oncre stride-
f* ^ temo ez sme trahat rotas sibi conjuuctas. Intcrim luanu coUige juvencis nondum domitis,
"^ soluB bcrt>as, et froDdes edules salicuui, et idvam palustrem ;
r NOTiE.
sj^ EM litcoi Silarij ^'C.'] Silarutf nunc i Jiinone eestro immisso agitata, in Agyptum
pc^ : italiB ikivius in Lucaiiii : quo Lucaiii k usquc fugit : nbi implorato Jovis auzilio pris-
ol^^iitinis dividontur. j2/6umitf.] Ejus regio- tinam reccpit formam, nupsitque regi Osiridi,
^wj^ ^tas, Albomo : ez quo monte fluvius ori- et post mortem ab i£gyptiis habitaestproDe&y
Ijk^^ TtBagms, Jfegro, tenois, et ide6 a»talc sub Isidis nomine.
11^^ uescens. Jlex arbor glandifera, yfiuf , 166. Cirelot.} Sjncope pro cireulos : quem-
^«-OAK. admodum «Bc/tcfi» et peridum, pro taeulum et
«^T^. Mio Rowumum, 4^.] Tabanus, taon, perieulum.
j^ ^IXT : moscaboves agitans, veteribus Ita- 166. Aplot.] Ligatos ; ab Swrat Ugo, et fus^
^ictaestOM/uf: Gnecis mr^. ostcudimus, Ed. 7. 13.
p l^. JtuKkia Juno, i^.] lo, Inachi fluvii 172. Faginut.] Efago,&A^/re,oFBUCH:
£^*^^nnesiaci, vd potius Argivorum regis, Ecl. 1. 1.
^?^: ut iatcretJunonem, JiJoveinjuvcncam 176. Vetcat.'] Edules, qu« famem ezcitent.
?^^^<t«a eft, eC Junoni petenti dono data : ab G. 4. 131. Ulva.] Herba quadibet paiiutris»
^tradita ett Argo patiori in custodiam : qui siae certo nomiDe.
^^ ftaiMC i Mercurio fopitus ct occiiusy lo
12S P. VIR6ILII MARONIS
§tdetimntrmmeBitnhuwrdSed frumenta manu carpes sata: nec tibi fcetie, *
**fS^^^ b^^*^ More patrum, nivea implebunt mulctralia v«cc« ;
fc candida^muictriiliii, ut Sed tota in dulces consument ubera natos.
erat consuetudo vetenim : Sin ad bella roagis studium, turmasque feroces»
sed exhaurient tota» mam- ^^^ Alphca rotis prselabi aumina PisBB, 1 80
mms ad alendo* dulcea kd- t, « • • i '^ • i
tu8. Si verb studium magi» Et Jovis m Juco currus agitarc volantes ;
cst ad bciia, et ad excrci- |>|*inius equi labor cst, animos atque arma videre
I^^Z' ^a rS;Bellantum, lituosque pati, tractuque gementem
«mnem PiMr^pbeum, et Fcrre rotam, ct stabulo froenos audire sonantes :
impeliere cumis ceieres in Tum macris atque mairis blandis ffsiudere mainstri
lucoJoiris; primus laborr j»u * i •- • • «aa
cqui c«t, videre contcnii- ^-^^^^^^^^^» ^^ plausiB sonitum cervicis amarc. 186
ones et arma pMfrnantiuin ; Atque hcec jam primo depulsus ab ubere matris
ct ferrc piangorem tuba- Audiat, inquc vicem det moliibus ora capistris
mm, et tolerare fircmitumT i« j .• . .• • •' •
rot« tracts, ct imdixe in Invaiidus, etiamque tremens, etiam mscius aevi.
stabuio crepitum teno- At, tribus exactis, ubi quarta accesserit asstas ; 190
IJSI^isiSI^^wLrte incipiat, gradibu&que sonare
bus magistri, et amare so- Compositis : siuuetque altema volumina crunun,
nitum paipati coUi. Audiat Sitque laboranti similis : tum cursibus auras
^SZ SJ^a^isSTmSrulP^^ovocet : ac per apertavolans, ceu liber habenis,
ct vice froinonm praeheat £quora, vix summa vestigia pouat areni. 195
coUum moUibus loris, ad- Quaiig h vperboreis Aquilo cum deusus ab oris
mif debilis,imoettremcn8, T i. •^ o ^i • i_ ^ «i j»ir _*
•ecdum conBdens Ktati. Incubuit, Scy tliifieque hyemes atque anda differt
At cxim quartus annus nc- Nubila : tum segetes altce campique natantes
ce«erit,tribusjamelapsis,Lgjj-jj[jyj, iiorrescuut flabris, summaeque sonorem
statim mcipiat descnbcrcT-v , , . i t. ^ ^ ^^^
gyros, et ineedere passibus I^ant sylvo), longiq; UTgent ad htora fluctus: 200
Mmerosis nc sonantibos : IHe volat, simul arva fuga, simul sequora verrens*
^JifSlSit^Srr "3t Hic, vel ad Elei metas et maxima campi
tnrcoactus: dcinde laces- Sudabit spatia, ct spumas aget ore cruentas ;
ntventoscOTBu:etcurrene]3e|mca vcl molU melius ferct esscda collo.
percampos patentes, quasi ^
solutus fr»iio vix attingat pedtbus superfiriem arense. Qualis est Aquilo, odm imminet vriiciiMeBt
& septcntrionalibus partiUts, et cim dissipat proceUas Scythic ct nimbos adkye skcoi : tavi
sc^tes altar, et a^ tpicis fluctuantcs trcmiscunt modico llatu : ct cacumina sylvanun eduat
strepitum : et lonjBri fluctus im)>cUunt se ad litora. Aquilo auiem ruit, simul radens cursu campoi,
ct simul mare. Talis equut vel sudabit, etcmittet ore spumam sanguincam, ad metBS et magaa
spatia campi Olympici ; vel melius trohet collo tcnero vehicula Belgica.
NOTiE.
' 176. Sedfrumentaj^f.'] Scrvius nliique cx- et .^//^A^tu fluviiis. G. 1. 69. localodis Olyiiipi-
pUcant de farrasi^ine, hoc cst dc furfuribiis tri- cis et Jovis teinplo, insirnia. Vide su|Mi v.flO.^
ticeis, etfariua hordeaceu. K«;o <ic herbisad- 183. LitHOfque pati] LUuuii species incar- -
huc teneris, et rec^iis ortis. l''avent mihi vo- va buccina» : k cujus simiUtudioc lihtui qno^
ocs, carpes tata, qute plaiie herbarum putatio- que dicitur augurum baculus, quo varias C00
Bcm et collectionem uotimt. Favct pnetcre^ regiones designabant.
monitum Vir^Iii, v. 205. Tum dcmim erojtd lyd. Q^alis hjfperlforeitj fnc.] Dc5rytftt4}Ecl^
magnum farragine corpxtt Creteerejam domi- 1 . 66. De AqvUone, sive A^red, vcnto •cpt«itri^
iittinUo: crgo farrarine interdicit indomitis, onali, Ecl. 7. 61. l>e Htfperboreitt wta mphttim'
de quibus Ii\c a^itur. Varro tamcn hunc cibum MoscoWjc montibus, G 1. . 240. Dicuntnr Hf^
permittit vitulis scmestribus. Virgilius itaque pcrborci : quia supra cos et cx iis flarc iiM IJW i
dicendus est, aut Varroni esse contrarius ; aut Boreas. Differt Aqmlo Scythitt hjfemUf id tfl "1
fiurraginem domitis copiosti, indomitis ac juni- nubcs in Scythia coUectas, mendiem vcntet-i
oribus parce tantiim penniUcrc. Fata.] Vox propelUt : easque ortdoi, quia non solvit €•■ !■■
ambigua, qiMc saepe gravidas, hk partu jam pluviam, utpotc siccus ct constringcnt.
Bolutas, significat JCcl. 1. 60. Malctralia.] Va- 202. Elei • - - catnpi tpaHa, 4«.] C
sa mulgeudo pecori, £cl. 3. 30. Otympicum in EUdc, de quo Q. 1.60. «t Q.
180, 181. M Alfhea, ^.] Dc Pud, urbs 20. et mod6, v. 181.
anfonstant^mfuent^dubitarevideturStrabo, 204. Belgiea etteda.'] Esicdiun,
lib. 8. Regio cert^ fuit, et pars Elidis, sive gcnas, tam ad itcr, quam ad bcUa c^.
XhofyiaFeiopoaaeto: iaqjikOiynipia vxUi tuiiL £o qiuppc uti loUlM (Usae Kritiuaaot t
OEOR6ICA. LIB. m. ^ 123
Tam demnni crftM& magnum farragine corpus 205 Tunc denkpie pennitte, ut
Crwcere jam domitis sinito : namq; ante domandum p^pjwm corpus eorum tpd
Ingoites tollent aiiiinos ; prensique negabunt ^Z,tTr,X''^^^-
Verbeni lenta patiy et duris parere lupatis. ifrtVteniuraiitequbndnmen-
Sed noD nlla magis vires industria firmat, ^""^' •^*^'*"' *"['""'?* '^^-
Q„ « XT ^ • ^» 1 ^ • <^*™» ^ comprrheiisl r€»cii-
aam Venerem et cseci stimuios avertere amons : Mbunt paii flnf^iu flexibi-
Sive boum, sive est cui gratior usus equorum. 21 1 M»» «t oMempvrarc auris
AUpie ideo tauro. procul atque in sola relegant ^^^^^^.7;^^^»^,
ruGua, post montem oppositum, ct trans flumma qu^m impedrr« coiium vt
Autintusclausos satura ad prflescpia servant. [lata : f^*®* .""•"' mm»"*, ■!▼•
Csrpit enim vires paulatim, nritque videndo 21 5 ^^, p"iI^'S^^Je)S!
Foemina : nec nemorum patittir meminisse, nec removent taurai tong^, et
herbse : indesertapaicuatpostmou-
rv I M ... * . 1 •11 1 • ^ 1 tem inlerjeclum» et trans
Wcibus illa quidem illecebris, et sa?pe superbos utoi Auvws. Vei lervanc
Comibus inter se subigit decemere amantes. inciusos interiiii ad pnc-
IWitur in n.agna.yMforinosajuve«ca: ^^iN.^tJjdf^JJSS:;
, Uuutemantes multa vi pra*ua miscent 220pBuiatim minuit vires, et
- Valneribuf crebris : lavit ater corpora sanguis, exhaurit mtiretn .- nec per-
Wue in obnixos urgentur cornua vasto ^^^'«"pS: m« qiS^
Cun gemitu, reboant sylvceq; et magnus Olympus./oci/ hoe duicibus bianditi-
Nec nu» bellantes una stabulare : sed alter " ■ «^ ""P* ^«'S'* lupcrboa
17!-. , .^ 1 . . ,. I , . rtrt^ amantes ccriare inter sc
Vjctui abit, longeque ignoUs cxulai oris : 225 comibus. Puichra juvcuoi
Malta gemens ignominiam, plagasque superbi pascitur in magua syivi:
Vicioris, tum quos amisit inultus amores : iaurirerd iUi vicissim mul-
Va \ \ • ... to ardore miscent pufnam
'^ itabuJa aspectans regnis excessit avitis. pugis frcquemtbus -. niger
Ergo omni cnra vires exercet, et inter iangni» tingit membra, ct
}Bra jacet pernox instrato saxa cubili : 230 ^rnSK^er^IS:
^rondlbus hirSUtis et Carice paStUS acuta : «mobnitentem^magnocum
*^ tentat sese, atque irasci in comua discit gwnitu, et syivw et mag-
^Aoris obnixus trunco : ventosque lacessit Wec ■oSt^^drlwMiiM'™-
^ctibiify et sparsa ad pugnam proludit arena. nere in eodem ttabuio : scd
1^^ altemter aliit victns, et
^ciilesulat in reetone incogniti : multum dolens de ignomiiiii, et vulneribus iiUdit k ferod
2?^: ct dt amica quam perdidit sine ultione : et exit h regnis aTonmi, fretpunfer rctor-
^^>H oculos ad stabolum. Excrcet igitur suas vires omni curi, et jacet pemoctans in cubUi
l^^to Mb duria suis, comedens frondcs hispklas, et juncos acutos : et ezperitiir se : et disciC
^^^te in tua comua, obluctans tninco arlK>ris : et impetit aercm ictibus ; et proludit ad pug •
^^ areins sparsis.
NOTiE.
q?^ memorac Cmar, de beUo GaU.lib. 4. 223. Olymput.'] CcBhim transIatiTe, propriA
^^ et vidnis qnoque gentibus, ut Belgis qui mons in TheMalia, de quo Ecl. 6. 66.
^^^Uspartem tertiam occupabant, fuisse in 228. Rernis amiit.'] Agris in quibns natus
r^jrolliffitur ex aliis aDCtoribus. Defarra- erat ac veUiti dominabatur : sic Kcl. 1. Mea
^^7 V. 176. regim videns mirttbor aristat.
^tM. Anie dowumdum.'} Vide mfr4, v. 348. 230. Jacit pemox.] Servius Uroen, et juxta
^^y. iMpaOt.l Lupatum, franum asperri- omninm, ut ait, veterum exemplariuui 6dem,
^i^P^ iiBcis armatum ferrtis htpinorwn den- Fierius, legunt Bernix ; et expUcant perteve'
fomuun hahentibus ; unde nomen rans^ a pemitenoo. At pemix uusquam habct
hanc significationem, et ubique celcritatem
^16. Dfii^e ndendo.] Dam videtnr. Gc- notat ; ut supr&, r. 93. Pemix Salurnutr et
w^^im eoim pleramque vim habent passivnm, JE. 4. 180. PedUnu celerem ei pemieihuM ttlit.
^*- 8. 71. Ccieritas autem, huic tauro, moBrenti ac fcsso
K^l. Lavtf.] Dicitnr loMre et iaveri: hVc non convenit: legatur iuque pemox ciim
^^^, non est pneteritnm k iavare, longam utroque Scaligero.
^J^ habaci BjrUabom primam ; sed pnestns S81. Cariee.] Plantii ex anindineo genere,
^vrr. KtqaeitmliabetbreTera. GaUic^non noininatR. Angl. scDai:', de «^vi
Kcl. 3. 20
10
124 P. VIRGILII MARONIS
Dciiidc poftquam roburre- Post, ubi collectum robuT viresque receptfie, 2Si
paratum est ct vircs refcc- signa niovet, prjBcepso; oblitum fertur in hostem :
tje, mutat locuni, et celcn- ,-„° ^ ..*«•'*• » n
fer incurrit iu hostem im- 1* luctus ut ui medio coepit cum albescere ponto,
memoi-em. Veiuti fluctus, Longius ex altoque sinum trahit : utque volutus
o.m ccEpit aibescerc pro- ^^ immaue sonat per saxa, nec ipso
rul in mcdiO man, et cmi- .' •""••«"^ *»v*.«i. j^v. s»» «, ^ ^ ^ax,
niiii sinuatur: ac vciuti voi- Monte mmor procumbit ; at ima exsestuat unda
vens se ad litus, resouat Vorticibus, nigramque alte subjectat arenam. 24.
d°tTo"n**mhmr7pTra^^^ adeo genus in terris hominumque ferarum
at aqua iiifima ebullit in que,
vortices ; ct supcrjicit ing^ cenus cequoreum, pecudes, pictaeque volucreff.
altum niinram arenam. »P..^ ^ *^ «i.t
Certe omue genus in ter- In furias igiiemque niuut : amor omnibus idem.
ris, et homioum, et fcra- Tempore uou alio catulorum oblita lesena 24i
rum, et f «^""» P«^»"^^^^^^^ Sffvior erravit campis : nec funera vulgo
cudes, et volucres vcrsico- i . /. ' . i ia
lores, rapiuiitur in furorem 1 am multa mformes ursi stragemque dedere
et ignem: omnes habent Per sylvas : tum SH?vus aper, tum pessima tigris :
S°tem^rTe"J^na Vgit Heu ! mal^ tum Libyae solis erratur in agris. 241
gens catuios crudeiior er- Nonne vides, ut tota tremor pertentet equorum
ruiin cainpis: neque ursiCorpora, si tantum notas odor attulitauras !
turp«>s cdiint plures csdes a "^ . /• . a i
paM!m et strages in syi-Acncq; eos jam fraena virum, neq; verbera saeva
vis: tiuic aper est crudeiisNou scopuli, rupcsque cavflB, atq; objecta retardan
sir. x.H^.^'is^r"'"'""'r'""p'°'' "c"i* !?"'"""'•'' "?'"''*'• «.
' ditur per dcsertos Agrosipse ruit, dentesque oabelhcus exacuit sus, 25«
Afric». Noniic vides, ut£t pede prosubigit terram, fricat arbore costas,
Sr^„?:mm!rdu.S Atque hinc a^; iUinc humeros ad vulncra dunit.
aer advexit ad nares no- Quid juvenis, magnum cui versat in ossibus igneii
tum odorem/ttoitiM!. Tunc Durus amor? nempe abruptis turbata procellis
Mu6 ncc tnena auriffacum xt*^^ ai-I •
Dcc sKva flagciia, nec sco- Nocte uatat cseca serus freta : quem super mgens
}Mdi et rupes cava;, nequePorta tonat coeh, et scopulis iUisa reclamant 26.
fluvii mtcyccti «^voiven- jgq^^j^j^ . j^^ miseri possunt revocare parentes,
tes saxa abrcpta vi aqtia- _ . ^ '^ i i. /. . '^
rum, rcurdant eos. ^seiVcc moritura super crudeh funerevirgo.
aper Sabeiiicus irruit ct a- Quid Lvuces Bacchi varise, ct genus acre luponmi
cuit dentcs, ct (*oiiculcat * «^ o i
terram pedibus.e/ fricat costas arbore, et ez utr&que parte indurat humeros ad plagai . Qni
facii juvenis , cujus in ossibus durxis amor ezcitat ig^em ? scilicet vigilans per obicuram no<
tem trajicit natutu frctum agitatum subitlL tempestate : super ejus eaput magna porta cce
tonat et marc impactum rupibus sonat : nec miseri parentes possunt eum imp«dire, nec ^
iniuper omica pcritura crudeli morte. Quid, Ijrnces, maculosK Bacchi, ct ^nufl acre luponu
NOTJE.
236. Signa movet.'^ Meta))hora ji bellis ho- terjectas: sed aliquando viribus destitutuiy ■
miuum, qui, cdm castra movent, signa terro tempestate oppressui interiit. Cadaver ck»
defixa aveUunt a]i6que transfcrunt. esset ad litus lliracia; delatum, Hero dolor
241. Subjtciai.] SuperjicU: et notavimus impatientii ex ipsa arce in mare se pnedpfta
£cl. 1. 46. Pnepositiouem tub in compotitis abjecit. De SeMlo, Atfydo^ et HeUe^mUo, G.
aiiquando si^ilicare tvper. 207.
iM9. Lt6yc] Africa; pars cst, qiue rvHg^ 261. Portae(di.'\ Estjuzta Manutinm ad
pro Africi totA sumitur G. 1. 241. nubibus plenus : juxta aUoi, oriens, quia ioi
251. Odor attulil aurat.] Commutatio : id Solis incipit motus : juxta alios, ipsa nabf
est, aura, sive aftr impulsus attulit odorem. ez qu& port» instar hiscente, fulmen emmpj
2&5. SabelUeut tu».] Vel apcr, vel sus do- Juxta Cerdanum optim^, regia, sive templa
nesticus, e Sabinorum, vel Sabellorum regi- Jovis. Nam Jupiter k poetis quasi k temp
one, Romr vicin&. JE. 7. 666. fulminare fineitur. Lucret 1. 1. 1096. CttHi
258. (^uidjuvenit,^.] Leander juvenis ex nitralia teu^jna. Silius 1. 1. 36. Tonai aiH f
Abydo Asia: oppido, cum Heronem pueUam, gia eaUi.
Veneris sacerdotem, k Sesto Tbracic oppido, 264. i^fneet.] Species lu|w>nim ccrmi
deperiret : dam noctn trajiciebat natatu fau- rum, de quibus £rJ. 8. 3. Has, ut ct tigffC
ofg HaUaMpaotif iaHar atromqae oppidum in- curroi Bacchai aUigavit.
6E0R6ICA. LIB. III/ 125
Atqne cftnom? quid, qam imbelles dant preeliaet canum: quid, fugmcef
Ceni f 265 ^^^ quanta g«nmt ^lla.^
Scilicct ante omnes faror est insignis equanim : ^«"Jcril^fiirS^eq^m.'^
£tnKntem Venus ipsa dedit, quo tempore Glauci rfrdVcnusiptaimmiyitmii
Potniades malis membra absunipsere quadriirrc. ^""^ «^'T"! q"® «««?<>««
111 . j.^ ^ ^ ^ ^ ^ °^ cquw rt)fniadM deTorare-
lllasdDcit amor trans Gargara, transq; sonantem„,„tmaAiiii«mcmbraQau«
Ascanium : snperant montes, et flumina tranant : 270 cl Amor rapit iUas trans
Continuoque avidis ubi subdita flamma medullis, V"'L^|;?' *^ "ni.';i&
«T i / . . -, •! \ .11 Awanmm : tranfcendunt
vere magis (quia vere caior redit ossibus) ilIaD montct, et trajiciunt fluvi-
Oie omn^ versae in Zepliyrum, stant nipibus altis, <>» '■ «tatimque, postquam
Eiceptantque leve, aum : et so^pe sine uUis 'iZ^^^l^rl^
tonjugiis, vento gravidae (mirabile dictu) 275 (qtiia vcrc caior redit in os-
Saxa per et scopulos et deprcssas convalles *") !"« **"**^* »**"• *" ''^!
TltflV. • A T* -. o !• 1 ^ nipibiis obvertcntcs ora ad
Wugiunt: non, Eure, tuos,neq; Sohs ad ortus, zephyrmn, «cipiumque
InBoream, Caurumq; autunde nigerrimus Austeripvcm'aorem: etsspesine
Nascitnr, et pluvio contristat frigore coelum. 279 "^'^. '^'^''f^^\J!!i'^T
U« , ' ' -w, ^ . , ., vcnto, ffuoa mirum f ir dic-
nincuemum, Hippomanes vero quod norainc di-tu,curruntper»axa, etro-
P"storeB, lentum distillat ab int^uine virus. [cunt P<^*» ^^ **^ics humiles : non
Kppoman^, qnod sa^pe mala. legere novercie, ^^^Z r."^ L^Z^i
niscQerant(|ue herbas, et non innoxia verba. que ad Borcamet Caumm;
Sedfuffit interea, fugit irreparabile tempus, Mcqueadeampartem,unde
S;««..i j *• • ^ rto r oritur Austcr nigerrimus,
oingula dum capti circumvcctamur amore. 285 et nndc contristat aerem
Hoc satis armentis ; superat pars altera curce, piuvia tcmpestate. Post
Wroi agitare gregei hirtasque capellas : Su.^^.Tl^ibtr^lSi
«K labor ; nmc laudcm fortes spcrate coloni. ijbus viscosus Hquor, quem
Necsuin animi dubius, verbis ea vincere magnump"tor« «P*® nomine vo-
<i«imsit, et angustis l.unc addere rcbus honorem.J^p^ „!&:"; ^u*^
S*niQt,addidermitqueAufr hcrbas, et vcrba matffica. Sed fugit interim, ♦»ipt tempus irrepa-
^^: dum ferimur rirca sininila, correpti amore. Hoc sufficit Bmi<n>(1r~ Superest secundm
!*'• lahoris, n«ii/>f tractare ^rrgcs lanigeros, ct capellaM hirsutas : hoc difficile td; hinc spe-
^ g|oriam, 6 ruAtici laboriosi. Nec dubito animo, qiiam sit difficUe superare sermonis dig'
^^timt^ argnmenta, ct addere hoc omamcntum rebus vilibui.
NOTiE.
.^•, Glauei Pciniadet, fye.^ Glaucus, Sisj- ad Boream, &c. Quia scriptomm maziaui
^ filim, j^ Potnia Bccoti» nco ; cilim eqiiaj pars videtur hanc vim uni Zephyro tribuere :
y*** <|q6 essent velociores, a coitii cohiberet ; ut et ipse Virf ilius ; Ore omne» ventB in Ze-
^indignata tantum iis turorcm immisit, phynim. De Ze/)Aj^o, ventooccidentaIi,EcI.6.
^^niun laniariut. 5. De BnreA, septentrionali, Ecl. 7. 61. De
•^^•Gargara — Jiteanium.] Gargam,pan Jitutro, meridionali, Ecl. 2. 68. De Eurot
^^ncis, ct oppidum in Troade, Atcanius. oricntali, G. 1. 371. Couruf, sive Coruii spirat
yyig fluvius in Asia. Hic pro quolibet inter septe ntrionem ct occasum.
^JJJ et flnvio. 27». Plurio frigore.] Austcr non est fri-
^^ Ore omnes vertce, ^.] Equas in Lusi- gidus, sed calidus atque humidus : unde fri-
^^ circa Olyssiponcm ex veoto conripcre gut hic, pro plirvia tentpestate usurpatur : nt
L^^otim Solinus, Columella, Varro. Fabu- hyem» sa;pe, pro 8estiv& etiam tempestate. G. 1 .
^pQtat Juttmus, rcmque dctorquet ad per- 321. Ferrel hyemt culmumque levem paleatque
^^^Utm eqnorum Gallicise et Lusitaniee. Vlr- volanies.
C^ duce Arifiotelc, ex illo couceptu non 2S0. TTippomancs.'] SopriL, ▼. 273.
^^ fcetnm, sed Imtum vims stillare ait : 286. TToe saiis armentis : superai, ^.] IL
"^ Tocant hippomanes ab cqui fumre : Trr «( PARS. De eullu ovium et eaprarum. Pnecepta
cm ^vus, et ftMtimfuror. Ent etiam hippo- contiuet quatuor. L De hyhemd utriusquegri'
MBMt, canmcula, qu» fronti pulU adnascitur : gis euraiione, v. 296. IL De s^sHvd utriume
Mnaqoe ▼cnenatum creditur. cwrd, et meridiand ac seroHnA pastione, r. 389.
S77. Abn, Aire, hMty 4^. m Bortam, ^.] 111. De lanifieio, v. 384. IV. Dm laeHt prQ-
AIHnc imerpnCwitur ; Non ad Eumm, sed ad veniu, ▼. 304.
teMUDy Iw. £fO tic : Noo ad Eumm, oe^
JO*
IM P. VIRGILII MARONIS
Non aliter ac fortii Roma- Non secus ac patriis accr Romanus in armis
nus in patrio exercitu, cAm injusto sub fascc viain cum carpit, et hosti .
Ke^.tTb.ml' C: Ante expectatum nositis stat in agmine castrif.
ti castris ordine dicpositis, At non, qua Scytiiise gentes, Maeotjcaque unaa
antcquim expectetur. At fpm,]^y ^g ^^ torqueus flaveutes Ister arenas: J
non JW /uubi gunt Scytnim -. , j»^ •• tii i ^ '
gentes, et Meotica polus^Quaque redit mcdmm Kliodope porrecta sib ax
et Danuhiiis turbidus voi-Illic clausa teneut stabulis armenta: neque ullfe
S2dS^"X"^r.^n!Aut herbse campo apparent, aut arbore fronde,
dMsad medium srptcntri- Sed jacet a^^ribus uiveis mformis, et alto
onem. lUk contiucnt ih?co- Terra gelu lato, septemque assurpt in ulnas.
Si^Tp^.r.':? 'hX Sempcr hyems, semper spirantes frigora Cauri.
in agrisi aiit frondcs in ar- Tum Sol pallcntes haud uuquam discutit umbn
boribus : scd terrn jacet la- ^^ ^^^ invectus equis alluiii pctit eethera: nec i
ti defoniiata cumiuis nivi- ^rt • *. ^ • i i v^
um, et altii giacic, et tu- PraBCipitem Ocpani nibro lavit fequore currum
mescitad usquesepfemcu-Coucrescuiit subitfie curreiiti in iUimiiie crustse:
bitos. Scmper eiU hycim, Unjaque jam tergo ferratos sustinet orbes,
semper Cauri proliantcs .1 •'.n .% ^ |. i ., i ,
frigus. Pnetcrea imiiquam Fuppibus illa prius patulis, nunc hospita piausl
Soldissipat umbras palii- ^raque dissiliunt vulgo, vestesque rigescunt^
S;i™t^r^n^Slndut«, CTduntque securibus humida vina, M
tum coeium ; nec qiiando Et totae solidam in glacicm vertere lacuneei ^
Imrat rubris aquis Oceani Stiriaque impcxis induruit horrida barbis.
cumim cadcntem. Crustse « ^ V. . •» • «a
tubit» constringuntur inlnterea toto iion secius acre ningit :
currenti au\-io: et unda Intereunt pecudes : stant circuniiusa pruinis
nunc portat dorso ferratas
rotas ; illa quidem wntk excipiens latas naves ; nunc (xeipkm plaiistra. P^aw «'rea passim
guntur, et vestes indutc congelantur ; et homincs ruuipuut securibus viua priiu liquida, et
lacunflB convertunt te in duram glaciem, et gutta horrida durescit in barbis impcxis. In:
non segnius nix cadit pcr totum aCrcm : moriuntur pecora :
NOT^.
347. Injtuto rnhffuwf.'] Qui ph^^s spquogra- ^\. Rnlil mctlittm Rhodope,^f.] Moi
Tis e«t. Sexagintn fuissc librarum k Vcgetio Thrariir, iu oiimtem cxtenditur, ibique
memoratur. Quaruro auteiu osset rerum, pa- juni^itur cum Hemu ; tuui indo abscedciis
tet €x Cicor. TusciU. !, 2. 37. Qui labor, quan- teiitrioncm versus quasi rcgrcditur. 1><
tiu at^inis? ferrepliudimidiati meriM eltaria, scu polo sopteutrionali, G. 1. 244).
ferre ti quid ail luum veliiU, ferre veUlum. '•i-V». Sejttcm . . .in ulnas.] Ulna, a C
J^am scutum, f;ladiutn, in onere mstri mili' «xini est propri^ eubUxu : sive spatiuni a
lei nonpliu numcranl, quhm kumeros, laeertos, cubiti, ad medii digiti partcm extreinam : i
mamu. ita hW suinitur. Latius etiain interdum
348. ilosli Anie expcctaium, fye.] Vu]f^6 (ur, pro spatio brachiiutrhisquecztensi.
refenmt ho^i ad Mtat ; hoc sensu ; ttat hotli, tantluni autrni hunc rigoreiu hyemiA, noct
9bttcUhotti. l\6ifrM\ue ante especlatum,venui\t, pcrpotuitatem, non coiivenire proprie Sc,
aniequam expceteiur; ut supra v. 2(N5. ^liUe et MffoticoE! regioni : sed iistantum par
domemdum, pro aiUequam dometur. Quo exeni- quo; ad polum accedunt propii^s : sub qw
T^o dixit Silius, imitator Virgilii, I. 2. v. 31. bant Geographi annum die unica, unics
JkdiUwr tibieopianottri,arUiejrpecIaium. Ha- nocteconiitare, utraquesemestri. Ifiturh
bent tamen exemplaria nonnulla hodem, non bolicaest hcc descriplio,et nulliejrondu
h»di : atque italegit Vegetius, 1. 1. de re milit. lee lierh^ sunt, rartefroadet et htrbte. i
ct interpretatur, arde hottem expeetatum, id est, venti inter septentrionemet oecasuro spln
speralum, optattun : ut animosam Romanorum 359. Rubro ^e^uore.] Non mari orii
nudaciam nutet quod vulg-6 Rubrum dicitur, et Enrthn
349. Seytkm gentu, fne.] De iis, Ecl. 1. 66. sed occidentali, quod k colore decedentii
Mteotiea v^^'^ Palus Meotis, mar biarwo : rubescere videtur.
ultra pontum Euxinum, k cnio per Cimmerium 366. Vertire tacunt^.} Fotue, in quibot
Bosphomm distinguitur ; Tanaim fluvium ex- pluvi», aliaque coUigimtur. Verlir€ :
dpicns. Primam habet svUabam brevem apud sunt, verterunt se : ut alibi passim.
Orid. Trist. 3. 12. 2. Lmgior antimit vita 366. 5ftria.] Gutta, duninudvum est ilj
MtaHt kjftmt. itta'.] Danubios, de quo 6. 367. Abn ueiki.J Non segnids, G. S. S
GEORGICA. UB. lU.
129
Goipm nuigiift boom : confeitoque agmine cervinwgiMiboiiiDcorporaitaiit
Toifient mole nova, et snmmis vix cornibufi extanL^^'^^'™^^"'^'^^' etcer-
Ho. Don iinmis>is canibn., non cassibus ullis, 371 ^^T^Z o^^.l!:^.
nuuceceve agitant pavidos formidirie penns» : nent eztremu corDibui.
Scd frustra opposituro trudentes pectore montem '7"^ "**" r>^r»equunfiir
•ComlBU. obtnincant ferro, graviterq; rudente. '^, '^^l^^^Zr^l
Caraunt, et magno Iseti clamore reportant. 375 formidmepennarumrubra-
Ipii in defossis specubus secura sub alta ^™ • *^ ^p»""»»^ fcriimt
n»:« ^ ^ t. ^ 1 "fTO *®»7 *»«»" propellunt
Uto tgnnt terr& : congestaque rubora, totasque pectore opiKMitum cumu-
Ad?olv£re focis ulinos, ignique dedere.
Hiciioctem ludo ducunt, et pocula la^ti
Fennento atque acidis imitantur vitea sorbis.
Tilis Hyperboreo septem subjecta trioni
Cms eflraena virum Riphaeo tunditur Euro :
E( pecodum fulvis velantur corpora sctis.
Si tibi lanicium curae : primum aspera sylva,
I^ppseq; tribuliq; absint : fup^e pabula Ineta :
pmtiiinoque greges villis lege iiioUibus albos.
IUqiq antem, quainvis aries sit candidus ipse,
^igra subest udo tantuin cui lingua palato,
«gice, ne maculis infuscet vellera puUis P^"» ^*"»*» ■ «^ tegitur «>•
««centum; plenoq; alium circumspice campo. SQOl^^^Tr^sfti:;,:^"?.^;
^unere sic niveo lanee, si credere digiium est, prim6 nint procui nyWm
'^auDeus Arcadiae captain te, Luna, fefellit, »pinoi«, ct Upp», et triUu.
' ' ' , li: nige pabuia mmit pm-
'^- ct ftatim eli^ K^g^ teoeri* pilii candidoi. Rcjice autem illum arietcm, etni ipse «it
^IJl^^iu, col lincua solam nigra e«t sub huQ^do palato, ne denigret maculis fuscis veUera foe-
^^: et elige almm in campo plenp orinrA Sic Pan Deus Arcadir, si fas est credere, dece-
^* ^) 6 Luna, cantam dono nives ianas : i
■/
NOT-«.
ium fiirif, et occidunt eo«
alie rudentes, et la:ti refe-
nmt mapio clBmore. iky-
380 tha ipsi, secur^ ei -quietA
vivuni in excaVatis spelun-
cis, sub profundR territ : et
infcruut focii, injiciuntque
flainmts querclis acrumu-
latis-et uliniis integrajr. !!•
jjp.lic tradncuot noct<>ra lu-
OOO d«;odo,et imitanturvini po-
tum fcrmcnto et baccis aci-
dis. Sic genus hominum in-
docile, suppositum Boreali
septentrioni, perflatur Ri-
jl^^ FunieuB formidine penruB.'] Formido,
v^^ ant funJculus erat, cui plumse implica-
2*^^ variis tinctae coloribus, ad fcras terreu-
r^> ttt in retla agerentur. De colore putueeo,
^^«lid^ rubente, Ecl. 5. 17.
^^4. Rudenies.] Hanc vocem tribuit h)c
^l^. JE.7. 10. Leonibiu. JE.S.2A8. Caeo
^f^firO' Penius, Sat. 3. 9. Mno : sed Persius
J^tei producit, quam corripit Virgilius:
^^jbr, vi Jhradiit peeuaria rudere errdtu.
^^BQ. FermerUo, alifue aeidit . . aorbu.] Uesig-
dopllcetn speciem liquoris, qui vini defec-
^ ni^plet in Irigidioribus plagis. Primiu fit
ila, id est, fermentatione hordei, tritici,
^^ — I : aba scilicet certo quodam calore medi-
rS^Srana tnrgescunt et acescunt : qui duo sunt
l^ctag feniieQti : c|iiod ide6 sic appellatur, k
y^co, qnagi/eraiwgMhtm ; et sic ferfe cerevisia
^«aKeine,mB. Aharliquorezprimiturebac-
^t^Ectibniqae ackiioribus contusis;quaI ia sunt
^^>a, prra, coma, sorba ', le eidrey cideb, &c.
b^l- Bgperboreo eepitm, ^.] De nomine
9ptrborto, waprkf v. ilKi. I>b noniDe fqifem-
T*|NMn variB wnt Miitantte : probabilioriUa,
^^Vamiiiaait: Ita «UcikMOiuqaiferiaiies
?^ vocati mt» qaia m antione tcrram ta-
^t* sifwni cfllB fllsd Bonuii qaod itfim
majorem appellamus, rustici antiquitds plaui'
trum maius appellavcre : ob scptem steUas, in
eo maxmi^ compicuas ; et in plaustri, aut
junctorum boum formam dispositas. Vicinum-
que signum dijcerunt Boolen : quia boves iliof,
sive plaustrum, prse se agerc videtur.
382. Kipfueo Euro.] De Rip/utit montibns
Muscovis, vaidi septeutrioualibus, G. 1. 240.
Eurui, vciitus est orientaUs, iisque roontibut
ingruit, qu& parte vergunt ad orientem ; nequa
enim tota illa montium compares recto ordine
ad polum tendit, sed l<mg6 Tat^cie porrigi-
tur.
385. Lappaque, tribulique, ^^.] Lnppa, glou^
teronf burdock ; tribuluij herba k carduonim
genere, sine GaUico nomine : de iis jam G. 1.
163.
FugepabuUt Utta.] Quia succos omnis ex
hoc cibo in adipem abit, non lanam.
388. J>figra tubesty ^x.] Plinius I. 8. 47.
^rtef ufn maximi ^eetmUur ora : quia eujui eo-
Urittub (tngvd kabuere venai, t^ut et [amefHBi
eti infidu : variumque, m viurufutre.
802. Fan DtiuM, 4fe!] De Fane, Eci. 3. 81.
filacrobius falmlam testatiir tomptam h NicaB-
dr0| qui Georgiconuu antiqiias scriptor lUfaL
ita Mmt Plrobds, «t Tt^ rttiit <
130 P. VIRGILU MARONIS
kmum te in ■lunA ^-In nemora alta vocans: nec tn aspernata TOcaiiteai.
yam: nec tu ■flperaau cj ^^ ^oi lactis amof, cytisum, lotosque freqoentea
mTitaDtem. At qui stndet - i*^/»^ »1.1.1. ajw
lacti, iUe maiiu in(ci«t in Ip^ manu, salsasque ferat praesepibus herbaB. 395
pnBMpia cjtitum, et oopi-Huic et amant fluvios magis, et magis ubera ten-
2!I!*!2^'^!!!ll!!l«.'*^ wlis occultum referunt in lacte saporem. [diint,
iBde macif appetunt po-.- ... ... «i^ ■ i^
tum, et ma^ inqilcDtMulti jamexcretos prohibent a matnbus hoedot,
memmn, <t rdingmmt in Primaque fcrratis prseiigunt ora capistris.
ni?. MuhiXBdorjwn Qwo^ surgente die mulsere horisque diumis, 40Q
lepwratm nroent k matri- Nocte premunt : quod jam tenebris et sole cadente,
im»,cufBBdoextoiemttmocgui| iueem exportans calathis adit oppida pastor.
prasMRint loctu •ubortufflAutparcosale contmgunt, hyemique reponunt.
did, et per horu diei ; id Nec tibi cura canum fuerit postrema : sed vxkk
oomknt per noctem : Veloces Spartaj catulos, acremque Molossum 406
auoa expreawnmf tuD noc- — * , . ' ^ .,. ,-..
tem, ot Bole occidente; idPasce sero pmgui : nunquam custodibus ilus
pnttor ferenf in caniitrif Noctumum stabulis furem, incursusque lupomm,
ST: 'r^US^ IS: Aut impacatos a tergo horrebis Iberos.
rato sak, et reterrant iu Saepe etiam cursu tiniidos agitabis onagros :
hyemam. Nec tibi <^>ao £t canibus leporem, canibus venabere damas. 41€
fit cura cannm : aedtimulo 1 ^ 1: • 1 1 ^ «u
ala fero pingiu ctleret Saepe volutabns pulsos sylvestnbus apros
oanai Spart», et fortet Latratu turbabis agens : montesque per ahos
Motoifof. Ulif cuftodien- innrentem clamore premes ad retia cervum.
tuMf, nunquam timebif &.. 1 « i*
ftiKiiu noctumnm latro- Disce et odoratam stabulis accendere cedmm,
acm, ant incurtionef hipo- Galbaneoq; agitare graves nidore chelydros. 41 £
"^k^t^^^^^Z:^^?^ sub immotis prtesepibus, aut mala tactu
8«pe etiam perfequerit Vipera delituit, coelumque extcrrita fugit;
cuirtupaTidocooa|;rot;ur.^ut tecto assuetus colubcr succedere et umbrae.
grbitqiie canibuf leporem, '
ct canibut damat. S«pe intequent exturbabit latratu «pros ejectot e cubilibiu tjrlrestribai
ct per montot allot iropellet clanioribut magnum cervum iii retin. Disce etiam urere in tta
Iwlit cednun odoratam, ct fugare ^lbaneo odore pernicio«oR chclydros. S«pe» vel ripen
tactu noxia latuit tub pnetepibut mal^ purgatit, et territa fugit lucem ; vel coluber, pcflL
tnfefta bobut, tolitut tubire tecta atque umbracula)
percitum) ei mediam gregit tui partcm mune- sunt, qui ct HiRpiini ; ti ve id nominit habi
rit loco olKulitte : hanc elegitte ovet candidit- ab Ibero, £frro, huju« one nobtli flunune : ri^
fimat : atque ita deceptam fuiite, qu6d estet ab Ibcrit .^tine populis, inter Colchidem eC im
part iUa delerior. Aliter alii : nempc Pana t« baniara &itit, unde comuiigritte dicnntur.
faa arielem candiditiimiim traatformatte : Lu- 4<I9. Otnui^ro*.] Sylvettret atniot.
namque fomMf candoce deceptam, ac tequen- 414. Ditce tt, ^t!\ IV. PARS. Dt reHujm
ten abdnxiflte in fytvaa ac viti&tte. rori infulu : Pracepta continet quatnor. I. B
994. Cytitum, UUtfm.} Dt Cytiso, Ec\. l. DefngandUserpentibm,vdodwumn{ffiiUt^
79. Deloto, G. 2. 84. taxis, velfuttibusy v. 414. II. DeteeAiS
404. Jfu iiti eura eamun, 4^.] III. PARS. nempe imlfrey frigore, UU^o tudore, , _
JDe euliurd tmmm. Prmceptum unicum dc ip- vulntribut : deque ejut remediit, ioCione,
aomm cibo : quem, teriMn» live aquam lactif tione, et teetione ulcerit, v. 444. lU. Dtfik^
cttejubet: idqne vocat jringve, quia ejut utiif enuoueremeiKoy nempe«MMaMrliiiie,T.40
JBdndt pingnedmem. Vf. Depette, ejutque tjMb «mM, t. ^
406. FeleectJ^Mrtc^nc] AMrte tive Laee- 415. Gai6onea^, 4«.] Golfrflmim,
dbaiiii, nobiliiiinm totiui Peloponneti arbt, ett, gummi ant thnrb modo cxpreiHa ^
cnjna lcMiriaaor Ljanrgoi fnit. Mot^ttiOf Epiri ave narthece ; cojnt nidore terpentoi
v^io,tic4iclniifiioloifo,PjrTrtu£piriregit, tur, ex PUn. L 18. 26. Ckeiydnm:
ct Andramachai Hectorii ridmB filio. Mn. S. tpeciei, de qoo, 0. 2. 214.
9BB. Spartanicmrfiiii ritpondcnt, quof did- 417. Vipvm.] Serpentci ipaciii ; iie<
■Miiigiiei, nAinm. qnafi vtr^pora; qniaczArittMeleHiil.
40a /krecinwrirapiniaaiiiiitimemoran- Ll. 6 c^ciBtam tetpantaaaaa]
lvU«fliMi»L4iiiiiifpticiiplofibai:iidMi ripoia rivHi airiwA puiL .
GEORGICA. UB. III.
131
minah ac tiiinentem «ibi-
lanti collo ; jainque liigieDi
occiiliiit pn>t'unde tinwlum
cnpiit, cum compa^ct me*
ilitvntrporit^x moius cxtre'
pMtif acerba bomn, pecorique asperc^re virus, etiniii^vnienuinpecori»
f ovil humum: cape saxa maiiu, cape robora, pastor, ;«»«»''««« ujme : c«pe muu
«r II « _ • * •! «1 II . ., / lapide», cape fiirte», o pai-
lollentemque niinas et sibila colla tuineutem 421 tor: et dcturba toiicntan
Dejice: jamque fup^a timidum caput abrlidit alte,
Cum medii nexus extrenieeque af;rinina caudae
Solvuiitur, tardosque trahit sinus ultimus orbes.
£st etiam ille tnalus Calabris in snllibus anpcuis,
Squamea convolvens sul.lato pcctore torsa, 426 jll^T^r^Tu^^rrTiw.
Atque notis Joni^am niaculosus grandibiis alvuin: kntnM spiras. K«t ctifun
Oui, dum amnes ulli ruinpuntur fontibus, rt dum Tj"r '"^ ^*^»^"" '" *y^^»
itf j^j^ i«i'i A • Calaliri«,conlorqueu» dor-
Vere madetit iido terra' ac pluyialibus Austris, ,„,„ «qi.ainoium crecto
Stagna colit, ripisq; habitans hic piscibus atnim 430 pi-cton^ «:t ma£:ni« maculit
Jmprobus injf^luvicm, rariis({ue Inqunribns explct. Sul"*"imindiu*ar^ui Aavii
Postquamexhausta pnlus, terrfe(];ardore dchiscunt;crumiMiiit e fontibus; et
Hxilit in siccum, et llaniiiiantia luinina toniucns quaiiidiu tcrra humiilaeit,
&evU agris, asperqnc siti, atquc .xtcrritus .-.stu. ^^^^l^:;^::^ ^
Jie mihi tum mollcs sub diu carpcrc soninos, 435 ua et d^i^cns in ripii iilic
!Nea dorso nemoris libeat jacuisse pcr hcrbas :
Cum positis novus exuviis, nilidu5(jue Juvcnta
Tolvitur, aut catulos tectis aut ova relinquens,
Arduus ad Solem, et linguis micat ore trisulcis.
Dforborum quoque te causas et signa docebo. 44#^ 'biriTxaKprratiufatq^
Turpis oves tentat scabies, ubi frigidus iniber iinpaticiw lu^uris, fuht pcr
Altius ad vivum persedit, et horrida cano
Bruma gelu: vel cum tonsis illotus adha^sit
Sndor, et hirsuti secuerunt cor]>ora vepres.
Dulcibus idcirco fluviis pecus omne innf^istri
^tntiite reaplendeniit aiit relinquens in latebris fo fus vpI ova, rcpit crectiis ad Solem, ct vibrat
lingaam tri6dam. Doceho te ptiam causas ct iudicin uiorlMirtiiu. FomIu Hcnliics corripit oves,
^m fripida pluvia profiiii<lc prnctravit ad vivtiiii, ot liycinshorrciis ulbii siacic; vd quando
sodor luesit, nee detcr»us cst ocibiu, pos( ton^unini ; ct quando spinn» a»pci ac Iieserunt earum
«cofpore. Propterea pastores lavaut aquis dulcibus lotum grcg^m,
avidus iiiiplct fa*daiu gulsun
|iis<'ibiiK ct ranis clamosis :
pobtqiiain aque exsiccatct
luii/, et terra biat calore,
ciiici-^rit iii «iccaoi tcrram,
et vibrans oculos iguitos,
u^us. Nc niihi tum venint
1/1 mtntem iiidulgrre dulci
Doiiiiiu 8iib a^re, nec jacerc
inter herbas in clivo ne-
AA f% ^^^^* ' ^^^^^^^ ^ii^ reno^-A'
^^** tus dcpositH pellc, et ju-
NOTiE.
423. Agmina eawfa:.} Agmen dc scrpcnte
^icitur, quia corporis pars post partcin succc-
^t, atque agUur ; instar cxercittU agmiiiatim
procedentis. Sic tribuitur pluviic, (■. 1.322.
tteU venii tmun atputrum : qnia i:^\Xin poni
Ktam cadit. Sic tribuitur fluvio, A)n. '2. 782.
njhut agmme TybrU: quia fluctus post
inctwn vomtur.
421$. Ed etiam ille% 4^.J Chernfdrum signi-
ient, eumque describit c Nicandro : nomen
cjiis a x^^ lerrat et iS^ aquat qui in terra et
nqoit vivit. Ex SoUno c. 8. frequcntissima est
dMnydrh Caiabria, extrcma pars Itali» me-
489. JhiMi.) A sneridic flantibus. Ecl. 2. 68.
4S1. inghmem.] Sinns est giitturis ; sive
ptUb CKrn, quacilNis prim6 ingcstus,etadhiic
indigcstni, cootinetur.
4§^ Sub dic,} Sub divo, aikJmoe fneida^
infnit Hont. Od. 1. 1.86. wab tmlo ct •Are :
qnin Jiinitcr mo aHn ■nmitnr : vidc 0. 8. 825.
4M,thrm!} Vd dtrti neMcrw, id «t, divo
ct fioBs BMMMQ» ^ Ib donoB aswifil. Vdi
ut vult Mancinellus, dorto jaruitse, id cst, resu-
piniini jacuissc.
437. Citm posilis novis exuriiSf ^•c.] Pliniua
1. 8. 27. Jtng}tis h^btmo situ membrand cormu
obduetAi fa^iculi tweo impedimenlum itlud
exuU, rutiluM^e vcmat. ELxuH aulem d eapite
primunh ^. Juxta alios pellem exuit, per
arcta petrarum foramina transcundo.
438. Caluios aut ura, 4^.] Catuli, propri^
sunt caoum foeius; translativ^, quorumlibet
aniinalium. Videturquc dubitarc Virgilius,
sitne cheraydrus, oriparvsj anvitnparui,quem-
udmodiim de vipera mox diximus. Probabilii^t
oviiMurus est : et hk, catuUt significant foBtuf
ex ovis cfpressos.
439. ijnguis ' ' ' Irisulcis.} Aristoteles 6%
part. animal. I. 2. 17. serpeniuin linguam a^
noscit longani acbifidatn ^ poet» trifidam : sirt
qii6d in modum cuspidis conffNrmata triplez
hnlicat acnmen ; sive qu6d ita vibretur cdcri-
ter, ut non tanti^m trifida, led tnjp|^ ctinm
■ppnrent: nndc Ofid. Blet 3. 89. 2Vei{lieiii»-
CflU "
13J P. VIRGILU MARONIS '
et ariei haimdo ▼eUerePeifundant, ndisqoe aries in gurgite villis •
demergitiir in fluTiam, «t lyf^i^j^^^f missttsque secundo defluit amni :
liueote; iiut ungunt acer- Aut tonsum tPisU conUngunt corpus amurca,
ba amurcft corpus tousum, Et spumas miscent argeuti, vivaque sulphura,
^mJMrenf npammn argen- idaeasque piccs, et piuffues unffuiue ceras, 450
ti, et sulphur %iTum, ct , t f » r o o , \ "^
picem ideam, et ccram bcillamq; helleborosq; graves, nigrumq; bitumen.
pinguem unguento, ct tcU- Non tamen uUa magis pnesens fortuna laborum est,
S^rw^.I!' nXQ»^'» 8i quis ferro potuit rescindere summam
«amenestopportunitasnia-UIceris os: alitur vitium, vivitque tegendo:
giM commoda m hu niaiis, Dum medicas adhibcre manus ad vulnera pastor
?erro extrwJm" orai^^ ^^ meliora Deos sedet omina poscens. 456
cerifl: nmn malum crescit Quin etiam inia dolor balantiim lapsus ad ossa
tt durat, dum «egitur ;c^„^ furit,atque arttis dcpascitur arida febris;
quamdm pastor recusat ^» - . . ^ ' . '
luimovere vuhicribus ma-"rofuitincensos acstus avertere, et inter
num medicam, et otiatur, Inia ferire pedis salientem sanguine venam : 460
^^L ?ite':^:^„" B««It« r? •"ore «olcut. acerque Gelonus
do doior penctrans in ossa Cum fugit lu Hhodopen, atquc m dcserta Uetarum,
intiniaoviumi'urit,etrcbrisEt lac concretum cum sauguine potat equino.
dSrtSx^JSteSi^^^ a"^ ™o^l^ succedere sxjpiiis umbree
flammatum, et inter extrc- V ideris, aut summas carpentem ignavius herbas, 465
nMt unguiat pedis aperire Extremamq; sequi, aut medio procumbere campo
▼enam ex qua sanguM ex-^ - ^ i j j x-
iiit: quomodbsoient «merire Pascentem, ct seraB solam decedere nocU ;
BiialtsB, et ssvoi Gdonusi Continuo ferro culpam compesce, priusquam
^^ K^Ue^cS^mi ^^'* P^*" incautum serpant contagi a vulgus. 469
ctejim bibit lac colguia-Non tam crebcr, agens liyemem, ruit sequore tiirbo,
tum cum sanguine eqno- Quam multic pccudum pestes : nec siiigula morbi
Xi.!*^T •^..^"SlCorporacorripiunt; sed totarestiva rcpente,
piilis dulcem umbnun, antSpcmque, gregemque siniul, cunctainq; ab origin^
manderencgUgentiussiim-Xum sciat, aerias Alpcs et Norica si quis fffentem.
mas herbaS) aut ultimam * ^ i-c?
incedere, aut residere iu medio campo inter paKcndum^ et solam abire noctu ^om proTecti ;
hujm morbnm coCrce statim fcrro, aiitequam scva coutagio gliscat in turbanif qua tibi non
cavet. Turbo tempestatcm ferens non iiigruK tam densiiS) quam frcqueiitcs sunt pecudum
morbi, neque morbi invadunt singula corponi, sed tota aestiva stattm, et fvBtMfCt gregem, et
totam geiitem ab ipsa origiiic. Tum hoc penuasum habebit, quisquis nunc eliaro videbit, pott
tantum tempusi Alpes ezceisasi ct Norica
NOTii:.
448, 449, 450, &c. .^miirea.] F.ji*x oliTamm, 1. 7. 5. De talo, ttl inier duat unguloi Mmgui-
▼el sediraentnm olei. ^uma argttUif aliter nememitti.
Ulhar^yriumt qiue materies in argenti fodints 4(^1. Bigaltte auo morCf ^•c.] Mos iDe tribue-
repentor. Abramus ex Calpumii Ed. 6. de vi- batnr, non Bisaitis duntaxat, Thraci» velMa-
▼o argento explicat. Pix Id^Oj id est, optiina, cedonis populis, neque dumaxat Gelonit, po-
qoalis est in Idii, sive Cretffi insulK,sive Troadis pulis Scjthia;, vel ThracisB; sed generatim Scy-
nionte,duplex enim est 8ciUa vel tquiUa, bulbi this, Sarmatis, Getis, et Alassagetis omnibat :
genus. Uelleborui veI^Ue6orum,siverera/rum, Ita Plinius, Claudianus, &c. Lor.] Vel ovinmy
grace dicitnr, auia olim noxium habitum est ac vel equarum, cnjos item apud eoi usns (m^,
ierribiU. Potlth tam nromitcuum; ut plerique De Rhodope, Getit, et GelowUf 6. 2. 115.
ttudiorum gratidf m protidenda aeriiu qua 472. Tota tcttiva.] JEMiva et h^fbemay loca
comMen/a6an/ur,jtfptjusumpfifaveniil.PIin. 1. sunt ubi milites per aesiatem et hjremem de-
26. 5. ptirgat, jnxta eundem, voinitione, et gant: idque k militibus transtuUt ad greget,
ttemotameiito. Bilumen limus est, cujus uatu- qui eestivis uo<^ibus non continentur in stid»«-
ra vicina salphuri. Vwaque tul^ura ; versiu hs ; sed in pascuis sub dio.
dactvlicus, cujus extrema syllaba cum priuili 474. 7Vm teiat,aeriat Alpetf ^^.] V. PARS
veraas consequentis elidttur. Sic G. 2. 69. /n- et ultima, sive Epilogiu. Deeeriptio tm.vimmm
ttfitur ver6 exJcUu nueitarbuiut herrida, pettit; qu» tractom omnem Alpinum vastove*
400. imaferirt ptditj ^.] Jubet CoIubjcIU rat : rafioocm ottm pascuis et pacora limicial-
GEORGICA. LIB. UI
133
Castella in tmnnlis, et lapidis arva Timavi, 475 cisteikiii coUiboi^cc AKn»
Jfnnc quoqne post tanto videlit,desertaque regna Tiawn ftuvii lapidic, h
Pastoram, ct longe saltus lateque vacantes. vWm ulS^^^Uti^^iI^^Sil^
flic quondam roorbo CGeli miscranda coorta est •"• iiicoiiro dira pestiien-
Tempestas, totoque autumni incanduit restu, 479 |i* ^^^T-^ comipiiooe •«.
Jtit genus omne neci pecuduiii dcdit, onnie fera- ardore autunioi, et interf*-
C^orrupitque lacus, infecit pabula tabo. [rum, <*»* «'""« «?«""• pecndmB,
Ifec yia mortis erat simplw, scd ubi iffnea vcnis '^,^;^ ^^^^'T^^X
Qmnibus acta sitis miscros adduxerut artus ; pahnia veneno. Nec mo-
IRursus abundabat fluidus liciuor, omniaque in se **'" mortis e«t vui^ar» :
^\ • ^ .• r 11 1 1 I r^ . o p sed postquam silit lemda
^sa minutatim morbo colln))sa tranebat. 485 pcnetrans in omnei venat
Sspe in honore Dcum m(*dio stans hostia ad araui, contraxerat niisera raem-
X«auea dum nivca circumdatur infulavitfd,
Inter cunctantes cecidit moribunda ministros.
^ut si quam fcrro mactaverat ante sacerdos :
ilnde neque impositis ardent nltaria fibris,
^ec responsa potest consnltus rcddere vates :
^c vix suppositi tinguntur sanpfuinc cultri,
Summaque jejuna sanic infuscatur nrcna.
3Iinc kctis vituli vulgo moriuntur in bcrbis,
It dulces animas plena ad i)ra*scpia reddunt. 495 ^f™* ""^"?°» <^"!*«>J ."
^rv. -1 t 1 I* 1 • • ea nequc vtsccra imposita
Jlinc canibus blandis rabies venit, ct quatit o^gros aris concipiunt ignem; ne-
"Tussis anhela sucs, ac faucibus anucix obesis. <iue aru8|>oz interroin&tui
Xabit..r infelix studiorum, atque im.nem«r herbffi rclt^uffi "^13.":::
^ictor equus, fontesquc avortitur, et pcde terram tur saii^niine, ct luperficies
Orebra ferit : demissa? aures : iuccrtus il>idem 500 «"^"«"'««^cx;»* exii^l sa-
^3j ^•it •! '* ' A*' 'A A *"*^- i n»-'tfrea vituli mori-
Sudor, et lile quidem monturis Irigidus : aret „„1,,^ in feitiiibus pascuU,
3^ellis, et ad tactum tractanti dura resistit. h exhaiant «luices animas
:H»c ante exiiium primis dant signa diebus : in stuhuii. pienis. Prate-
■ ° rea rahieii oritur blandif
^Tinihuf : jet tussis nnliela coocutit iH>rcos a*gros, eoMque strangulat ttunenle giittiire. Equus os-
-aBneiia victoriK cadit, misrr ;;osf tot nol^Uia exercitia, cibique ueg^ligens : et abhorret k potu, ct
'^rebr6 percotit terraui unf^ulis : nurex drjfKrta' tunl : sudor dubius cti ibidem, et illc qoidem fri-
.^idus in iti qui mox morituri sunt : pvUis rigescit, ct dura ad tactimi rcsistit tangenti. Primif di-
^riNis ante mortem daut hiec iodicia.
bra ; tum humor tabidut
exiulabat, et convertebat
hi se paiilatim meduUam
omniuiu ofsiuin putrefac-
AQfi tani morhd. Sa*|;e iii medio
^ sarriiicio Deorum victima
stai» antc artim, dum in-
fula lanca alligutur niveif
txniiii, cc«'idit moribunda
intcr ministros stupefactos.
Aut si sacerdos prius occi-
NOTiE.
^Wub: aclicet malt6 antc Virgilii tempora saevi-
%Bet, iUius adhuc vcstigiatiim restabant. Jilpett
^toQittj qui Italiam a (lallia et Grrmaiiia dis-
lcnninant, £cl. 10. 47. Aoriri. Natio Ucrma-
luca, in limite Alpium ct ultra Alpcs: niuic
IBafmria, fortass^ ct Austria. Timarut fluvius
CariHmun in ea Venctonim ditione qii« Foro-
,J«Uensis dicitnr, le Frioul. H)c olim landct,
fBM Ulyrica, Straboni lapodit, £cl. 8. 6.
4B1. Tabo.1 7a6iiJR, diminuu vox k labtt :
qoB liqocfactio est» rei alicnjus soliditatem
sohrens : rulgb snmitur tabum, pro cormpto
iangiiine,nec multnn differt a tanie ; hic tasBen
pro CMTuptione sumitur. Oritiur a Dorici voce
^dmm pro rnum Ktpufodo,
4B2. Sknplex.} Non ftcilis, es ttsa et ordine
BataraU; scd vwlentaac diffidlifl. Citatfiue
Serrlotfflad^ daUiatio: J^tdmflmqMm
487. Lonea dum^ 4^.] Infula, ut ez Pas-
chalio, aliisqtie constat ; fuit latior fascia, la-
nea et alba : caput non quidemtotum operiens,
sed tempora instar diadematis cin^ns: unde
vitta seu tftnia pendebat. Hac victimse, sacer-
dotes, vates, coronabantur. Ijuiea quidem,
quia laiue maf^us in sacris usiu fuit : vide
£cl. 8 64. iG. 4. 469.
497. FaaeibuM angii obetit.] Ben^ angi( ;
quia angina morbus et fatices uccupans : ttpU'
nancie, qtJiifSY. Obetit.] Vel natura, vel morbo.
406. InfeHx ttudiorum.] Pari fonn& dizit
Viriplius, G. 4. 491. Vietui atwm. A. 6. 73.
JEv% maturuM. ^. 1 1 . 73. Lteta /afromm, Dido.
iE. 11. 416. Farlunahu laborumi kc.
600. Ihcertuj Sudor.] Vtk cojus cama inetr'
tn estydkm nuUa precetflerit fttigmlio, v^ po.
tiib ▼aorhiflt iofltaiklifl, qni mod6 orter, m^
134 P. VIRGILII MARONIS
8i verb projprenu temporii Sin io processu ccepit crudescere morbos, SM
norbns iodrMt angeri, tum Tum vero ardentcs oculi, atque attractus ab alto
ct «nhciHiu edudtur ab in- Spiritus mterdum gemitu gravis : imaque longo
timopectore.interdum im- Iba singultu tendunt : it uaribus ater
!;:i'm.L"o".;»pir,tr Sanguis, et obsessas fauces premit aspera Ungoiu
guisnigcrfluit^naribuii^etFrofuit luscrto latices mfundere comu
lingua Mcca bwret gutturi Lciig(>os : ea visa salus morientibus una. 510
fa^S^- ^t rillrrrmMox erat hoc ipsum eiitio: fimisque refecti
Bacchicum insinuato cor- Ardebant : ipsique suos jam morte sub segra
nu: hoc flohim visum re- /Djj meliora piis, erroremque hostibus illum)
medium morientibufi. ve- ^, . «• i • t . 1 -t . '
lnde boc ipnum pcmicio- Discissos nudis laniabant dentibus artus.
sum erat: et rmo corrobo- Ecce autcm duro fumans sub vomerc taurus 515
nti |««f «'"'^•«Vl' li'^ Concidit, et mixtum spumis vomit orc cruorem,
n : et jam) non lonce au _ ' , *,..,■ '
mgrk morte, lacerabant £xtremosque ciet gemitus : it tnstis arator,
dentibui rame nudatis sua l^Ioprentcni abjuugeus fratcma mortc juveucum,
I^te°,^I"nl'*pii.?«": A^ue opere in inedio def.xa relinquit aratra. 619
lam rabiemhoftibus! EcceNou umbrre altorum uemomm, non mollia possunt
«utem uurus anheians ca- Prata movere animum, non qui per saxa volutus
dit sub ferreo voroere, et t» . , ^ ^,^ * . ^ .
ejicit ez ore sanguinem "*ii*ior clectro campum petit amuis: at ima
mistum spumft, trahitque Solvuutur latera, atque oculos stupor urget inertes,
tikimum •Pjntoni. Arator ^ j terramque fluit devexo pondere cervix. 524
tnstis wcedit, solTcns tao- ^.,i,^ , /. .*^ ., .,
Tum doientem fratris mor- Quid labor, aut beuefacta juvant r qiud vomere terras
tc,et retinquitaratrumfiz-Invertisse graves .? atqui non Massica Bacchi
Sbt^^A^fuIl^un vi^-M-neia, non illis epute nocuere repostie :
varum, non jucundn pos- Froudibus ct victu pascuntur simpHcis herbae :
sont heri» recrearc ani.po^i|)|^ gunt fontes Hquidi, atque exercita cursu
mos /cuirorutnt non ainnis-rt-i . i • i « me*^
darior eiectro, qui flu^no ^ lumma : uec somuos abrumpit cura salubres. 530
inter saza percurrit caro- Tempore uou alio dicunt rcgionibus illis
pnm : at imaiatera flacccA- Quaesitas ad sacra bovcs Junouis, et uris
cunt, et stupor tenet ocu- ^ '
los eorum immobiles, et cerriz ▼erffit ad terram deprimente pondcre. Qiiid prosunt t//iff Mior,
aut opera foilata homini T Quid pradeif ariisse voroere terras diflidles ? Tamen, non dona Bac-
chi c MaKsico montt', non epul« coacervats nocuerunt i7/ti. Aluntur frondibus et pabula her-
bse communis : potus sunt riri puri, et amnes a^tati ctmu : iiec cune ezcutiunt somnirai saliita-
rem. Aiunt nnllo alio tempore desideratas/uisse boves in illis plagis, ad sacra Junonis :
NOTif:.
610. Lenaos.] Bacchicos. Sic dictus Bac- disstf majie invenlot este mortuos. Sed id quo-
chiu A Xnvif toreularf G. 2. 4. qno modo Servius detorqueat, eztrm rem osn»
622. Elutro.} Electmm purissim^ folgct : nino est. iniid unum indc coj^oscimus, Jui»-
sivepro«i/mno sumatur,imi6rie,AMBER: dequo nis sacerdotes, cumi invectas, ad templa pro*
£cl. 8. 64. sive pro metallo, de «lo M. 8, 402. cessisse. Ego suspicor adhibitos cumis ad ipw
626. Matsica BarrM.] Vina^ Massico, mon- sacra, sive simulacra Junonis, sive alm qnirii*
te Campanise. Dc Baulto. Ecl. 6. 90. 69. bet sacriflcii instrumenta convectanda: quem-
631. Tempmre nan aliOf &c.] VohiBt pkriqoe admodum Cereris simulacmm plaustris qoo*
omnespost9erviiim,aUusumh^eMead&lsto- quc vehcbatur. Juvat conjecturam tarditaa
riam, qoa$ ab Herodoto, Ptatarcho, Valerio lioum: at Junonissacmlenteadmodikmetgrm-
rcfertur. Sic autema CiceroneTuscul. 1. 1 1 13. vHcr solita circumferri, notum est ez Hontioi
Argia sacerdoHs CUohis et BitonJUiipraidietm' Sat. 1. 3. 10. Perstepe vetut ^iJunomssaerafer'
iur. Jiotafabuia esi. Cimemmiilamadsolemne ret. Ez Athenieo, apud quem adacil looo cst.
<f i/afiMi JaiionissofTt/!ctumetirrureAi/u4 esset, B^m fim^ut Junonio gressu inet&re. De J»-
imranniurquejumenta : tunejwfenet it, teste nonej JR. 1. 19.
postlA^jugumaeeesseruni. ttasaeerdoseulveeta 632. Uris imparilnts.] CAm bovet mumeCi
tn/an«in,ei(mcicmwduduieife/d/Eitii,preca- deessent, feri jnngebantur, iique insB^aalei,
ta d Ded dieiiurf ui iUisprsemium darei piropie- quod in re cnroi diflbrme est. De tWfj nvt
teieffu&dmaximumkomimdanpoetei^Deo: bobiitS7l?estribaa,0.2.847.
pdtl,^pulaioscummatreadoUteenlettomin/99tde'
GEORGICA. UB. m. 13S
In^Mriboi AielM alta ad doDaria curnu, d eumu inKtM /uiai ad
SrRO Kgrt rutris temun rimantur, et ipsis »"« ««««pi» ■* ur» hiB-
UDgvib» iofbdiant fn.ge., monwq; per Jto. SM SST pSiTS
Contenti cervice trahnnt Btridenda plaustra. ■nm rutru, « ipu> uugui-
Noo IspnB inndias explorat ovilia circum, ^i^o tdto^l.h'^'''*' ^
Nec gregibus noctnmui obambulat : acrior illum (^.'"^onbs 'pia>u^«ri-
Cvn domat: timidi damie cervique fugaces dcntiL Lupu» ina mcdi-
Nonc iaten|; canes et circuro tecta vagantur. S40 ^"'ei^^i^^JaJ^^^lS!^
Jim muis unineosi prolem et genus omne natan-gn: uperior «in iufairii
Utwe in extremo, ceu naufraga corpora, fluctus fTiric^lUrr.'^^*
Protoit : insolitae fugiunt in flumina phocie. moi. JaDinuiiitoaiiton
InieritetGurvisfrustrBdefensa latebris fl|fctut i«»«t prosvniem
Vipera, et attonlti squamis astantibus hydri. 545 pil^ii!^""T^ti°°^ofpora
Ipns est aer avibos non Ecquus, et iltse amiti^^ ct *iiuU nuuiiu
PrKcipites altiviiam sub nube relinquunL g'^' "'j'"" ^P"^ '■
— r ^ . -11? fluvioa. Monlur quoqna
FrKterea, nec jam mutari paoula reiert, vipeti, fnutii t«ta uri»
QuKsitseqne nocent artes : cessere manstri, 649 i»''i>uiw> «< hydri caaicr-
PhiUyrides Cbiron, Amythaooiusque Melampus. ^^ 'Scr^^tuM^mU a^-
SKvit et in lucem Stygiis emissa teuebrii bm, et iii« cadcnu* unit-
Pallida Tisiphone : morbos agit ante metumqne, tunt tiuiii inter «iiu «•-
Inqnedies avidum surgeos caput altius efferL ^ muwre ^^.^:^
■wdicifiBtdfaibiDciiouKRnit. RccMtcre intdicincpnacipn, Cbina Jiliiumijrm^aiielua-
fUM filiia AmythuniL E[ pkllida Tiiiphoue furit, emliu in luceni t oocte inreiBl - pne ic du-
citBOTbasetnietuni,et murgem indiet, eitnUit «Itid» cipnt inftiibile.
633. Dttutria.1 Aliqutudo dona lignificaBl: Mtlaa^iit. Oanin tmt CantaQnu, Satunu «t
Uc la^loi irre Iock b quibui dona KrTuitur. Philjrc flliM, ul dliimu uipri, *. 92. I^
Apoleni* 1. 0. /fri dmarium Dia pcrquim cdm crenuet.abiitin lylTUiibique herlimun
•pnbn/um. Tiribui cocnitii upientiHimui eiuit medicni:
fiM. Ualrii.] De iii, G. 1. 160. Plmulra.] i Peleo, Nerei gencro ; ct Thetide, Pclei uio-
DeiiiG.l.lfia. rr,*>1in>Utueiidura Achillcm electui. Deni-
643. Ful^nl inj!iimina phoar.] Marina que ciim e»el gravili-r vulueralui bnuito ca-
dinem fugiunt. Plin. I. 0. 7. yilvli manm', ue ; da1ori« impaileatia orHTii lupcroi/ul «-
fitat foetaa ji/iotei, ipiraal acdorraunl in lcr- bi, qutuiqubn immDrliiJi, mori liccret ; qua
tii, et in utroque dementa Tiruul. Zodiaco locBtn» ubi nunc lagiUariiu voolur.
M6. Fipeni.] Plintui I. 10.02, 7errHlriin» JVr/,j>i>;ii'i, Amjlljaoiiin rl Uii[ip|iL'i filiut, di-
MfaiinfraMp*if «annituGBJvnt, (I maiiia,
■rfpiKCi. Tmid die tnJra nfcriMi cottifiu »■
tlitiit; Stinit tingitloi liicfriu tinEuIu piinl,
nftnli, feri muKra. Uamu, erlert, lariilalii
imf^ttiilti, ftmimpuhl mtrm, oretid parenJc.
|la fert AriMolclMi Nicander, Plutuchui,
Itc. PropteiHique Romc parricidir iidimerfre-
hatnr iiuuti cnlcacun viperli, cnne,giJUiet jrationt'
■IroiL AliuiBi tanaen, Et nlii, lupereue pv- raiutcii
nl liMi riperam tiwlunl : idque reriai eue ti> per centum amu» pHruentur, Hic autav
M», H^.] PUniui 1. Se. 4. in or6e femt- Tii.Robur, Zclui,Diu opem advenuiTiUnM
rf, fiuMiin tulerant, ui eit apud Uaiaduin iu Thesg.
Namen 1 r>^, odi.
BS2. Tii^lunt.) Va» i Fuiiii, de quibof
nftri»rttTtnau>. M Cfau, i^.-.
660. PhillgnSa CAim, k.J Id etl, pne- <
«MUiriBU medici, quakt alnB fi)«a CMrM et
136 P. VIRGILU MARONIS
FioTii, et iicc« n|Me, etBalatu peconini, et crebris mu^tibus amnes,
c<^et cunri fremunt baiatu Arentesquc sonant rip«, collesque supini. i
ovtum et frequentibus mo- « ^ ^ ji^ \ * ^ ^ •
(itibtts. Junque TiitpAow Jamque catervatim dat stragem, atque aggerat i]
edit ftniges turmatim, et In stabulis turpi dilapsa cadavera tabo :
::r;:^^mrMirt:SS«n«= humo tegere, ac foveis abscondere discu
ube: dooerinmcntemre-Nam neque crat coriis usus: nec viscera quisqu
nit populit aepelire ea ter- Aut undis abolere potest, aut vincere flamm& i
"Si^^ ^n^MTtr^lt ^^ tondere quidem morbo illuvieque peresa
litaiinconis:necqujtquamVellera, nec telas possunt attingere putres,
potest abluere undit, aut Verum etiam invisos si quis tentarat amictus;
nec^towierTqiUdem^^ papul», atqueimmundus olentia sudoi
corrotos lue et sanie : uec Membra sequebatur, nec lougo deinde moranti
Sidir* S^^Zk^^ Si Tempore, contactos artus sacer ignis edebat. i
attrectaverat vettes tjutmodi odiosas, ardentes pustul», et fcedus sndor adhsrebat men
graveolentibus : et sacer iffnis absumebat deinde membra attactu /oMlato, ejus qui vel brevi i
pore vestes tarduliat eat dimHtere.
NOTA.
tur
cb \wm \ Plinio t»^ e4 w6mu ; et a Lucre
P. VmGHJI MARONIS GEORGICORUM
LIBER IV.
ARGVMEJrrUM.
P08T brevem 4e apibut ei mellatione propotilionemy dedieaiumemque operU, oput t;
partibut exepiUur. I. Ett de eommodd apum habUatione. II. De earum pabulationet M
mfrMf, tmrnit. III. De duabut earum tneciebut. IV. De earum qtuui dviUpruderUid et rep
ed. V* ue meUationit temporibut. VI. De morbit apumf morborumque tignit'aertm
VII, De apum reparatione, eiun perierunt. VIII. De reparatiomt hujut ineeniione, ef m
JtidaOf ei^fabutam epilogi locofuti narrat : eidemque attezit fabulam Eurydieet ti Ot
iimnpftBTATio. PROTINUS aerii mellis coelestia dona
l^mt^;lr:Su::;rExequar : hanc etiam, M«cenas, aspiceparte»
0 Mscenaa ! fave huic etiam parti Qetfrgicorum.
NOTA.
1. Aerii meUit ceekttia dona.'] £x aSre roi defluit, adharetque floriina et arteRDB fl
GEORGICA. LIB. IV,
1S7
Admiranda tibi leviuro spectacula rerum,
Magnanimosque duces : totiusque ordiue gentis
JforeSy et studia, et populos, et prselia dicam.
In tenui labor, at tenuis non gloria : si quem
ffumina Ifeva siuunt, auditque vocatus Apollo.
Principio sedes apibus statioque petencla,
Ouo neque sit ventis aditus (nani pabula venti
Terre domura prohibent) neq; oves, licediq; petulci '*' '-^^/'"» <*< *»,. ^Hlo,»""
M lonbus msultent, aut errans bucula campo 1 1 qua-renda e^t apibus Redet
Decutiat rorem, et surf:^ntes atterat herbas. ethnbitatiojiM/oroadquem
^brint et picti squalentia terga lacerU ^^ ""^"^^^t-^^.
mguibus a stabuhs, meropcsque, ahseque volucres, unt, quomiuui tqitt ferant
Dictm tpectacula parTft-
rum rerum admiranda titM»
^ et mores, atquc artcn lotius
generis |)pr urdincm, ct
spccies, et pujjrnaj. Labor
xllt txt iii parva re, %ed
frloriu non esit parva ; si dii
adversi i>ermittuiit aliquem
••j ^ - -• _^ • . . •.* .
it manibus Procne pectus signata cruentis.
ninia nam late vastant, ipsiis(]ue volantes
re ferunt, dulcem nidis immitibus escam.
t liqaidi fontes, et stagna virentia musco
dsint, et tenuis fugiens per gramina rivus.
I ^ pabula in alvcare) ct in qtto
ove«, i.'t iKcdi petiilantM
non snJtcnt supcr floribut,
et juvenca vag^ per <l|!roi
noii czcutiat rorein ex her*
biSf nec prcmfniwbas nai-
ccnteii. Absiut quoque 4
Palmaq; vestibuhim, aut ingensoleaster inumbret :?"•?"» ai^^eaniaccrtimacu-
Ut,cum prima qovi duccnt examina reges
'Vere suo, ludetque favis emissa juventus,
^'^icina invitet decedere ripa calori,
^^bviaquc liospiuis teneat frondentibus arbos.
-^nmedinm, seu stabit iners, seu profluet humor,
Transversas salices et grandia conjice saxa :
^^ntibus ut crebris possint consistere, et alas
*^^dere ad acslivum Solem ; si forte morantcs
21 losi splcndeiiti tergo, et
* meroprs, et cceter» avei,
et imprimi» Procnc, qum
uolavit «t(ripcctu8 manibui
languinoientti. Nam cir-
cum populantur omnia, et
rostro ferunt ipsai apei,
25 vt rint ^tum pabulum
pullis crudeiibui. Sed ad-
siut foiites puri, et ita^a
eooptrta viridi laniigine,
. parvus rivui currcni intcr
*««iij^^ palmaquc, vel mai^nus olcastcr t(>f;nt vcitibiilum. Ut quando novi rcgcs ducciit prima
^iniiia \rretibi coininodu; ct ^uaruio jimiorcs apes ludent egvcMn cx alvearibui: tunc ripa
^'^piuqua iiivitct eat, ut se subtrahant calori; ct arbor occurrcns cxcipiat eas hospitio folio-
] '*\ In mcdiam aqiiam, sivc stabit immota, livc fluet, projice salicci obliquas, ct magnot
*Pid«s : ut possint starc in iis quasi ui frcqucutibiu pontibui, ct explicare alas ad Solem ssti-
*"»»: lifortii
NOTif:.
•nde
Q^ collic^tur ab apibui
Jr'*'^ agns et cali dotium
' Ai
, et mcl ronficitur.
efet. Dc M(Menate
R. PrinripiOf ^.] I. PARS. Dt apwn ha-
bitatione : praM:epta coutinet duo. I. De eom-
motlo alvearibus loco .* deoue iis, qute adesse cir-
f^^-^umina Urva.] I/rra, mod5 in bonam, eum aul prorulabesstdebe7d,r.Q. U.Defonnd
^>^*^in malam partcm summitiir ', ut dixiiniii ahearium, v. 33.
hu ^* '^' '^*^ *" uialum, ita cuini explicat 13. Squalenlia terga laeerti.] LacertuS) 16*
^j^H^ ver«uin Celliui 1. 5. 12. Difiiqiie riincitse zard,A lizard. Sfudor, s^utUidus, squaleot
{Ir^T^tndam Deorum in Uedcndo ma^isy qudm squaltns, derivantiir4 squamts : significantque
^^^ttmdopotentum namDcosquosdam,ne qiiic(|uid ita inculcatum «Aiitumque est, ut
r%!^^*^r pfo/cabani. In hii ponit Deuin .-7re- iqimmarum in lerpentium piiciumque coriis
|?r|^iii, et Robii^nni, et Vejovcm, cnjns csbct densitatom et aspcritatem rcferat. Ita deflnit
l^r^^e tenplum, incu<{uciiiiiul4cnnii, sai^iltas (icniui 1. 2. 6. Sic ^Kii. 10. 314. Per tunican^
1^^^ quasi paraias ad noccnduin: iiMio<|ue ujualcntem auro: quia aurura dens^ intextum
]^^^ ejus dediicit,qu6d sicut Jocem dixeraiit cra*. Sic macuke in lacerto. Sic in corporibiu
^^^^, qui juvarct ; ita Vejovem, qiii non juva- con(;;eries sordium.
^^^ partioila enim re, atiquando augfcndsc, 1-1. Meropes^ Merops avis, quv et apiaster
l^^^iiodo miouende rei, valet. Vejorim nii- dicifut, f^uepier, a dee-eatkk, apibus infesla.
,J/|^* tt Plulonem, et DUem, unuin cuudemque Proaie, hiruudo: notas qiiasdum habet inpcc-
y?^ periiihet Martianus CapcUn. Et ver6 ture, quv sanguincm aliquo modo referunt:
mit. -. .. ^«.- ^. . . w ^^^ ^.y impreisisse fingitur, plangcns pcctns
manibiu c»de filii sui cruentatis. Fabulani
yide £d.6. 78.
2\.Exa$nirM.] Apum colonic, ad novai
•edesqiMerendas exalvearibua egreiflVf eiMmt»
•WARMS. De iif EcL 7. 13.
^^ius JEn. 4. 636. Plutonem vocat Jovem
l>j^^im: ac Plutonem et Furias et CKtem in-
l^^^^tiim numina, Ueva et adreria hominibiis
^rJI^ haMta, nemo nescit^ieRktnrqiw Ar-
1^^ 1. 8. J>e JSpalUnt Tmtnm Dco, £cl. 8.
138 P. VIRGILII MARONIS
Eurui Tebemens diuipave- Sparserit, aut prseceps Neptuno immerserit Eiu
rit redcuntes aut diyeccrit jjgpc circum casi» virides, et olentia late
JllJir^iridisret 'e^ylfi Serpylla, et graviter spirantis copia thymbne
longe redoientia, et copia Floreat : irriguumque bibant violaria fontem.
U,ymbr«^avitcr haia.itu j autem, seu corticibus tibi suta cavatis,
florcat, et viola? tUtr. irri- J , /• • . i ... '
geutur liquido rivo. ipsaScu lento luennt alvearia vimuie texta,
auiem aivearia, sive k te Angustos habeant aditus ; nam frigore mella
raC"i^"xuti,tCogit hveBus, eadeinque calor liquefacta remitti
flexiii, habcant introitum Utraque vis upibus pariter metueuda : neque iU
arctum. Nam hjrcms con- ^^quj^qu^ini jn tectis certatim tenuia cera
fir reTOlIS caiicmii^uefac- Spiramenta linunt, fucoque ct doribus oras
ta: utriuAque vioientiapa-Explent:collectumq; hoec ipsa ad munera glati
nter lormidabiii. est i^i-Et visco et Phrygi» servaut pice lentius Idae.
bus: neque rnintra illiB di- n' • / • '^ /• \t 7»
Ugenter cera obiiiiunt par- oa^pe etiam efiossis (si vera est lama) latebris
▼as rima» domorum, et gub terra fodere larem ; penitusque repertse
^'•fu^".';r&".'^P'"n«"busque cav«, exesaeque arboris antro.
icrvant ud bot ipsu4 ususTu tamen et levi rimosa cubilia limo
giuteu coiiectum, tcuaciu» Uiige foveus circiim, et raras superinjice frondc
Tisco et picc montis Ida; in ^j ^ •»**•* • ' i_ .
Phrj gii. S«pe etiam, si J^^u propius tectis taxum sme, neve rubentes
ma est fama, aperucrunt Urc loco cancros : altse ncu crede paludi :
jibi domum sub terra, ef-^„^ ^1,; ^^^^ ^^ni ffravis, aut ubi concava pulf
fouis latibulis, ct invcntie ,, . a' i • '^
tuutprofundetniapidUius^suLa Ronunt, vocisque ofleusa resultat imago.
cavis, et m aivo arboris Qiiod supcrest, ubi pulsam hyemem Sol aureus
cariosaB. Tutamcn,etun-
ge ahrcaria hiantia, circdm liuens moUi lutf» : et siipcrjice /iik» folia tennia : n^ permit
taxixs sit vicinior alveari: nc*ve coqiie in fuco cancrus nibcntes: n^ve colloca ahearei
paludcm profundam ; aut nlii odor luti gravis est ; aut ubi snxa intiis cava resonant puls
cir, et sonl spccies aUisa rcsiiit. Quod spectat ad alia^ quando Sol rutilus expulit hyemei
NOT^.
SS9. JVephaio i»imtrterit Eunn .] wVt jttunusj hk algae ^ncrc, fucut marinut k Plinio dicta
pro quibuslibct aquis: G. I. 14. Eurus, pro jusali(|ua spcciesquadamtcnib rubet. Ia
quolibet vonto violcnliorc, f >. 1 . 37 1 . tistimaj inquit, qiut m Cretd insuldiuxia te
90,31, 32. Ca*i(t virides.] (.'ati<z. laveu- inpetris naseitur,lingendis etittmt€UiisUm
dula cil, aut rosmarinus. F.cl. 2. 49. sfrjtiflliim, rcm aUiganSf ut tluiposted. non pottitf 1. S
srf7»o/ff, wiLDTBYME,EcI.2. II. Thj/inbraf f\\\n etl.:26. lU. Nutat Aldrovandus in MiUHet
tatm^eia, et cunila eliam dicitur, lierlNi mii- lallico, I. 1. 7. mulicres antiquas bac 1
dfanentaria, lorie/fc, SAVORY. rVo/oria, loca vi- couciliassc ruboreni gcnis -. ind^que fai
olis consita. ut pigmenta omnia muliebris forme, ii
38. CerA Spiramenta linuntffucoque etflori' misque ceru<«sa ad caiidurem prsparata,
ftta.l Non ceru proprie, ncquc florilMis ; scd sit /uci», /<rrf/, riiNT.
mdiinney id et:tf glutiiie quudain, ct viscosa 41. Vitco et Phrygiiet ^.] Hoc t^uctur
tcnacique materia, undc opcrif; fumlameiita hic riirui, •^/u, bikdlime. l>e ji/tce Idn ib
conficiunt, cx Plin. I. 11. 6. et 7. aliisque. in Phry^^ia, G. 3. 450.
Comtnotit, pittoeerotf et projtotis. Commotist 44.Pumicibusijue.]Fumex.,]nerTepona
Miftfut^tgf crusta e8t prinia, atque inia, saporis mcE stone.
amari, dkta quasi gummitiot u uifi/u gummi: 45. Tu tamen et, ^.] Etsi intus apes
qpiia fit k lacbrymis arborum, salicis, ulmi, aria g^Iutinc obducant : tu tamen unge cxl
amndinis: k gummi pnescrtim, el redina. &:c. limo, ad mnjorcm cautelam, &c.
Pittoeerott wiMztifH} sccunda est ciiista, dihi- 47. Taiwn.] Taxut, If tew TRXK,di
tior, fitqiie e mitiore gummi, mcdi» natum; G. 2. 257. ab alvcaribus amovenda, qui
inter picem et ccram ; unde nomi*n haliet a cjiis succo mcl amBrissimum conficitur, \
wt^rmpix et »tuH, cera. Projiotit teriiucriata., cst Corsicum, £cl. 9. 30.
tt proximum favorum stabilimentum, crassi- JVereru^n/ef, ^.] Cancri,ecrerjjiitf,ci
oris matcric, cui florum succus additur ; hdc rubeutcs ciim cocti sunt, nidorc noceot a|
Miaei frigorit aut injuria adiiut oltttruun- Palut altitudine submergit apes : quii
turf inquit Plinius: hanc significat Virgilius facilc patitur lapides, quibus quasi poi
fueoque et floritmt; crustas alias inferiorcs apcs iiduerescaat. Omum, nocet odorii
per gtuten. ritate. Eelut, remisto sono pavidas facii
H9. Fiieo.] Herba est, lattuca similli, ex 61. (twd, luperut^ uJbit 4^] II. PARS
OEORGICA. UB. IV. 13»
Sob terras, codainqiie «8tiv& lace redusit : lub terraf » et aperait cft«
Hbe conSiBai saltus sylvaBque p«ragrant, *™" lumjne caHdo : statim
Piir|Nireosqoe metunt flores, et floinina libant l^wJi^^c^uM^^^
Samma kves. Hinc nescio qa& dukedine \Bsies 55 parpnreoi, et voiando de-
Proireniem nidosque fovent : hinc arte recentes gw«tant sapCTficiem flurio.
Excadimt ceras, et mella tcnacia nngunt. a^us rccrcat» nescio qu&
Hinc ubi jam emissum caveis ad sidera coeli dcicctatione, nutriunt fk-
Nare per a-statem liqaidam sugpexeris agmen, ',-' ,nrTtear.Sr.i:
Obscuramque trahi venjto mirabere nubem ; 60 ficios^ ceras noras, ei fa-
Contemplalor : aquas dulces et firondea semper Ijf*?"'?* "**"* , giutinosa.
•■• ^ '^. ^ t^ \ • Deinde quando videbit
Tecta peCont: huCtUJUSSOS asperge Sapores, examen, emissum ex al-
TritameltsphyUa, et cerinthae ignobile gramen : Tearibus periestatem scre-
Tinnitusque cie, et Matris quate cymbala circiim. "*">> ^°**^. »" «^^ J^
- ^.j ' j. . ^ j.i "^ . ^_rem, ct uigram nubem
Ipsse connoent meaicatis sedibus : ipsee oo apum difliindi vento ; coo-
Indma more suo sese in cuuabula condent sidcra : qucnmt scmper
an autn. ad ijugnam exierint (nam s«pe dnobu» ZX.1^Jn l^JST
Regibus incessit magno discordia motu) sparjre circa hunc locum
Contina6qae animos vulgi, et trepidantiabello ©«lores prascnptos, nwUt-
Corda licet longfe prsesciscere : naraque morantes g^^i,^*'^"^"^^^^^
Martius ille seris rauci canor increpat, et vox 71 tinnitum, et quate circum
Aaditur fractos sonitus imitata tubarum. cymbaUi Cifbela, matris
rm ^ •« • . •• ^ • ^ DcQTwn: apes consistcnt
Tum trepid«e mter se coeunt, pennisque coruscant, \^ scdibus «c praeparatb :
Spicnlaque exacuunt rostris, aptantque lacertos, apcs sese immittent more
suo in intima alvearia. Si
verb cjdre tolutrint ad certamen (nam seepe discordia ma^o impctu inflammat utruinque re-
gcia) statkn Ucet loogi pra^ntire et iras plcbis, et corda belli avida : nam Martius etiam
Mrepitus rauci sris excitat tardas, et auditur bombus rcfcrcns fractos sonitus buccinarum.
Tmic festinae intcr se congrogantur, et micant alis, et acuunt aculeuro rostris, ct paraiit ad
fugnam bracbiola ,
NOT.C.
fakulatkmt apumt txaminibxut pugnis. Prs- gratissima, Grvco nominc dicta & /AtXi mel, ei
cepte coatinet duo. I. Quomow examina co- fixxwfolium.
gtmia tini in alrearia, v. 68. II. Quomodd Cerintfuc.] Cmn/A/r, »iigir#«f, ^ »n^/«v, /tfrtM .*
fBgrue compeicenda tint, v. 86. GRlWcii pasquete, HOKcy sucia.£« juxta Kuclli-
2^ tub ierras.] Sub polum Australcm, uro, a pascendis apibus.
thre aBtarcticnm, quem sub pedibus Slt/x atra 64. Tinnitusque cie, et Matris, ^.] Ccrtum
rule/, O. 1.243. PcUit autcm Sol hycmein ad est apes tinnitu uris coUigi uniiui in locnm :
iUam partcs, quia ad nostros acccdit, ab iliis rr- gaudio-nc, an mctu, AriAtoteles dubitat : Pla-
cedit : qno ez rccessu sequitur liyems. JEs- to ct Pliuiiis gaudio tribuunt ; Varro ct Co-
fird 'aee.1 Calidiore : iicc enim propri^ a»tus lumella metui. Cipnbala.] JErca in»trumenta
hie significatur, sed ver. concava, quie bacillis icreis pcrcussu tinnitum
54. Ubani.'] Dcgustant, radunt. JEn. 1. edebam. Malris.] Cybcles inatris Deorum,
740. qus et Rkea, et Gps, ct' Vesta, vocata cst *, cu-
67* Excudunt eeras!] Metaphora k fabris jus in sacris quatiebaiitur cymbnla, cx vctcri
fcmriis dttcta, quorum cst prppri^ fcmim ru- instituto Coryftun/um, sive Cure/ u/7i, de qul
rffBnc: ide6compnl-abit apes cum Cyclopibus, businfi^ diccmus, v. 151.
T. 170. 67. />uo6iMre£i6nf.] Colunicl. 1.9. 9. Jnter
M. Ifareper ttstatem liquidam.] Jfare sa-pc se, tampiam eivifibus bellis .- et cum allcris, tan»
pro9§lta^ : volartMepc pro nare, mutuatranH- quam cum exteris genlihus, prtrliantur. Hk
smnuntur : vide M. 5. 219. IJquidam.] bellum describitur civilo. Num ez Plin. 1. 12.
Affam, screnam : unde Ed. 6. v. 33. Ei ii- IG. J^ascuntur aJiqvando in txtremis favis
igntM. npes gratuiiores, qua: Cfc.terasfugant.
03. MeUsnhjflla.] Ita restituil h. manu- 69. Trepidantta.] ;Non timlda ; scd cum fes-
MiipCis N. lleinsius, c^m ant^, non sinc La- tinatione tumultuautia, vic AH. 9. 114. AV trtr
qoantitatis damno, Icgcretur Rccund& pidnte meas, Teueri, drfendere nates, td est, ne
brevi,iKeiw^(/a. CitragoestLatinorom,Gal- fcstinate. Sicinfru r 73. 7um (ftpide vtNler
, «ifiiife, lALV oBirrLF. ; horba apibtis se coennt.
11
140 . P. VIRGIUI MARONIS
ct stipantur densflB circa Et circa regem atque ipsa ad praetoria detuae 7
regem ot ipsnu ceUara, et jyfig^^Q^m. maffiiisque vocaut clamoribus hosteBi.
lovttant hottem magno fre- -r, u* * j * *
mitu. itaque quando in- Ergo, ubi ver uactse sudum, camposque patentes,
▼enerunt tempus ferenum, Erumpunt portk .' concurritur : fethere iu alto
et gpatia agru »pe^»Fit sonitus: macrnum mixtae irlomerantur in orben]
cruunt e portii: pugna-. . . ^ j ° • •• •! «
committitur:iit8trepitusin Prsecipitesq; caduut : non dcnsior aere grandOi B
alto acre, confufic densan- Nec de concussa tantum pluit ilice glandis.
^diorSS^i^JP^' permedias acies. inrignibug alis.
piuit grando spissior ex Ingeutes auimos angusto in pectore versant :
«ere, nectantumriandiumUsque adeo obnixi uou ccdcre, dum gravis, aut hoi
^«in^edS^SlreiUbSI Aut hos, versa fuga victor dare terga subegit. 8.
t& notabiies, agitant mag- Hi motus animorum, atque haec certamina tantii
num animuminpanrocor-p^i^g^jg exigui jactu compressa quiesceut,
pore, obstmaU non rece- , i • ? "^ » " ^ . *
dere, c6 usque, qu6 victor Verum ubi ductores acie revocaveris ambos,
tcrribiiis cogat, vei hos, tcI Deterior qui visus, eum, ne prodigus obsit,
SS^vmTH-^roiS: Dede ^^ ■■ «neUor vacua sine repet in aula. 0
animorum, ct hsB tantn Altcr erit maculis auro squalentibus ardens :
pugnc scdabuntur^pres- (Nam duo sunt geuera) hic melior, insignis et on
S^^^^V^^^vSTwuEt rutilis clarus squamis : ille horridus alter
i puguft geminos rcges:Desidia, latamque trahens inglorius alvum.
da ncci eum, qui visus/ii«. jjt binaB regum facies, ita corpora gentis : 9
rtt pcjor, ne noceat consu- -,. ,? » r o
mcudo cibot: et permiiteiVamque aha? turpes horrent, ceu pulvere ab alto
ut mciior rcgnet in domoCum venit, ettcrram sicco spuit ore viator
St.'^„r »^'rr:S; Aridus: elucent ali«. et fdg^^
(sunt enim duo apum ge- Ardeutes auro, et paribus hta corpora guttis.
iiera) hic inelior esty forma jjrp^, potior soboles : hinc cobH tempore certo IC
nHHa^tibusfa^^^^^ prcmes : nec tantiim dulcia, quant«
ridiis c</ ignaviu, et trahcns Et liquida, et duiiini Bacchi domitura saporem.
magnam aiviim sine hono- ^^ cum incerta volant coeloquc examina ludunt,
re. Ut rfmmx tuni for- ^ ^ . /. * r • • j ^ . v '
m«rcgum,itaspccicsgen.Couternuuntq; favos, et frigida tccta rehnquunt,
tiii: Mamque aliae apeslnstabiles animos ludo prohibcbis inani. 1<
liorrcnt fvdap, qucmadmo-
dum viator, qui vciiit ex loco vald^ pulvcruloiito, ct sitibundus cxcrrat pulvcrem orc sioi
alis lucent et rnicant 'splcndore, ardviitcs corporibu», qiiie aspersa mnt aiiro ct similibns ncp
Jloc genus melitis est : cx his exprimcs ntato anni tcmpore niel dulce : nec tam dulcc, qcM
ct pururo, et mitigatunim a(i|>erain viui vini. At cum examinn voLniit iucerta, et ludunt ;
a<*rcm, et fa«tidiuut favus, et dvscrunt alvcaria inania, revooibis ammos mobilcs ab in^
licentia.
fsOTJE.
75. Prtclorift.] Cellas ro^im : roctaphora in fceduni salivae ac terrre globulum humi C
ducta a castrcnsibus tabemaculis coruni, qui ligitur.
bcUa administrabant : quod munus prim6 102. IJ^uida.] Pura ct sine fiecc : quie ett
prsctoribus, deindc consulibua demandatum omuino liquida suut, mula sunt, ut admofl
fuit, ex Fcsto. Hinc etiam apud Coluniellam Serviiis.
et Martialem prsioria sunt ampla sedificia nis- Barclii domitura saporem.^ Vel roulsum ii
tica ; in quibus fortass^jus rusticis, 4 domino teUigit, qiiod firbat duabus vini mensuris, li
ac patrono dicebatur. mixt& meUis un^ : vel quodlibct vinum asp
9t. ^ittr erilf fyc.] III. PARS. De rariis rum, quod meUe tempcrabatur. ItacnimE
apum speciebus. Diue sunt : rufte, quse mino- ratitis Sat l. 2. 4. 24. Jiufidius forti mitetk
rcs ; et uigrw magisque varia;, qu» roajores. mellaFalemOf mendosi •lenipneeori
Prima spccics melior. Rex raagnitudine pric- mulso proluerit meHiu : ergo distinguit H
stat tn sua quinque specie, ct in suprcmis favis ratius hanc vini tempcraturam k mulso. I
habitat. Squalentibut.] Vidc supi^ v. 13. Cerdanus. Quanquam nihU vetat, io eo dai
9<S. Ceupulrere ab aJto Ciuni ^*.] Comparat nari Aufidium ab Horatio, qu6d Ule muliii
horridam sccunds speciei nigritiem, vcl cum non ^ vino levi, scd aspero Falemo condir
vultu habituquc viatoris, qui pulvere ac sudore De BaechOf Ed. 5. <i9.
pbsitiis spuit ; vel cum ipso iUius spirtOi quod
6E0R6ICA. LIB. IV.
i41
Nec magnDS prohibere labor : tu reglbus alas Nec magM erit diffienltM
Eripe ; non ilus qnisqnain cunctantibus altum re»ocare : ta eveBe ngiim
m iter, ant castns aadebit veliere signa. morantibui vagari per «e-
Invitent croceis halantes floribus horti : rcm, et erucre signa i
Etcurtosfarumatqueavium cum falce saligna, '^^^ »^ ^'^?
UellespontiaCl Servet tUtela Pnapi. 111 ant; et tutcla Priapi Hel-
lp»e thymam pinosque ferens de montibus altfs, Jcspontiaci, ^>actnx latro-
n^^- . •' A 1 1« • • * T num et voiucrum, cum
lecta serat late circum, cui talia curae : f^,^^. ^ .^ii^e, eat ■errct.
Ipse labore manum duro terat, ipse feraces iiu iptc, <|ui curat taiia,
fiS^humo plantas, et amicos irricet imbres. 1 15 <jansfcreM er aitis monti-
A^ . j* ' . . ? i? 1 1 buRtliymumetpmo», plan-
^ue equidem, extremo ni jam sub nne laborum tct eas undique circa ai-
Yela traham, et tcrris festinem advertere proram ; vearia : ipse atterat manoi
Jorsiun et pingues hortos qn« cura colendi l^'™ J^fJ:;?; p"»^
^'tiaret, canerem, bifenque rosaria ra^sti : fertiiei, et invcrgat platuii
Quoque modo potis gauderent intyba rivis, 120 aquam opportunam. Ego
Et viride. apio rip«. tortusque per herbam Z'^ r&tSlS^
j^^sceret in ventrem cucumis: nec sera comantem vcia, et properarem tor-
Narcissum, aut flexi tacuissem vimen acanthi, J"*^'* proram ad terram:
^^entcsque hederas, et amantes litora myrtos. qu«"rati?S?L o^JSm
^^q; sub Oebalise memini mc turribus altis, 425 hortot fertiies, et earuarem
Qui niger humectat flaventia culta Galesus, ^'''' ^;^ .^*» '^f'"*" *
« ' et quomodo mtyba, ct mar-
^^^ Tirrates apio, laetarentur aquis inri|>:antibus, et ^omodd cucumis curvatus pcr hert>am
^P^esceret in modwn ventris : nec pnKtcrmisissem narcissum tard^ florentem, et caulem acan-
^^flexiUs, ct hederas albenlAs, et myrtos quiR araant litora. Namque sub altis mccnibus Ta*
^^» qui profundus Galesus irrigat agros flaventes segelibust memini roe
NOTJE.
^^^.CtutritaudebitveUeretigna.'] Metapho-
Hsilitil Romanorum; qui cum castra mc-
^J^^tMT, signa in terram defigcbant ante
2^*<*rium; cum castra move^nt, cvelle-
^^?^ > et st facil^ quidem, bonum crit omcn ;
^•^i li difficUi.
jj^"^. Crouit.'] Versicoloribus : color certus
^ Uicerto: de eo colore Ecl. 4. 44.
fc Mp. Cum falce taligiiA Hfllespontiany ^.]
Q-^^^^tat in hortis omnibiui Priapi statuam
rj^J^^^are, cura falce 6 quoUbet nKii ligno : pro
][|^ R^erc, salisnnm posuit, id cst, h salicc.
^. ^nmto, Ecl. 7. 33. Hcliespontiaeut dicitur,
^*^ colebatur imprimis Ijampsaci, qii8c urbs
^ ''l minore Mysia ad frctum Hcllcgponti-
^^****. l>e HellesponlOi detroit de Gallipoli,
5 «TnEioHTs o¥ aAi.uPoi.i, G. 1. 21)7.
i^*5i. JHnotqtu.] Victorius, non pinum arbo-
yi^» ted genus esse putat virgiilti scmper vi-
q_^ : TaidbmannuB ctiam florcm. Sed quic-
j^T^ ab iu afifertur in rcin suam, vnnum «st.
J?*»e enim, ut volunt, Columella, I. 0. 4. pi-
Hi^Uiter fnitices agnoscit, sed inter arbores
?^^i gratas ; pinumque coniun^t cum ilice,
\|^?^Per virent pimu et miuor iltx. Neque Apol-
Zr^^M eam inter floret admittit, c^m ad-
^^ inter rorviMnneiila; ut enim Umro trinm-
fT^es: sic pinn cornnabantur victoret
i|j|^ Istiimiis; oee tamen lannif cst i flo-
^ genrre. >'eqne Virgilius in Culire, r.
II*
406. cum dizit temper florida pinut, sig-
nificavit, pinum florcm esse perennem ; wd.
arborem perpetu6 florcntem metaphoric^, id
est, semp>er virentem.
1 19. Biferiqtu rosari(^atti.] Pecsium, oppi-
dum et sinus Lucanitc, Pedo : cujus solum
rosis nobile, quas bis, ucmpe mcnse Maio et
Septcmliri, fercbat.
i2i>. Intyba.] Chieor6e, succort, Georg. 1.
121). Rip4t,] Margincft fontiuro. ^ium.] Pertily
PARSLKT, Ecl. 6. 68.CucT<mt>.] Concombre, ct-
CDMBER, oltis notir figiinL'. JVarttsmin.] Ecl.
2. 48. tardiilks florct ; ide6 tera comantem vo-
cat: et tcra dicit, pro tero; adjectivum phi-
rale ncutrum, pro advcrbio. Vimen acanthi,
Caulcm branac urnntCydeqiift Ecl. 3.45. Non
ver6 tpiMe Xgjfplioi, qii« alterum genus acan-
thi est, de quo G. 2. 1 19. De myrtit, £d. 2.
64.
126. Xammie tub OebaKa, fye.] Tarcnti :
urbis ni Italis sinu maxiroe australi: cujui
instaurator fuit Phalantus, cx Oebali&, scu
Laconyi, profectus.
\26. Qud, niger, ^.] Galtut, Oaleato, Cala-
briie fluvius cst, iii sinum illum Tarentinum
defluens : mger dicitur, vel ab umbr& circum-
ttantium arbonim: unde k Pnopertio 1. 2L
94. 67. vocatur umbrosus, ilmbron lubter tpi-
neta Oaleti ; vcl h, proftmditate aqaanmi, qnst
nigritiem . indc contrahur.t : unde frcqocnt e»*
149 P' VIRQILn MARONIS
t
^iBse sentm Corycium : Corycinm vidisse senom: cui paticn reUcti
^ habebat p«uca jugera Jugera ruris erant 2 nec fertilis iUa juvencis.
i^ erat oraHoni bium, Nec pecon opportuna seges, nec commoda Baccbo.
9ecopportuna|Nii<umipc-Hic rarum tamen indumis olus, albaq; circ jun
ST^T^crrt^^o;^^^^^ verbenasq; premens, vescumq; papaver, 131
pruu dumoso, plantans Regum lequabat opes animis : seraque revertens
rara oiera, et in circuitu Nocte domum, dapibus meusas onerabat iuemptiflL
S^t.pi:;'.::r,':^Z'PriT« verc rosam, atq; autumno carpere poma:
animo divitias regum, ct £t cum tristis hvems etiam nunc frigore saxa 135
noctejamprovectaredicns jj^mnperet, et iTiacie cursus fraeuaret aquarum;
domum, onerabatmensamTii * 11. . . ^ j t j. *i_-
dbis non emptu. Primus ^1^ comam mollis jam tum tondebat acanthi,
coliigebat vere rosam, et^statem increpitaiis seram, Zephyrosq; morantes*
autumno poraa: et cum Erffo apibus fcBtis idcm atquc cxamiue multo
tristis bycms fi-angreret ad- -n •i_i ^ ^» «^^^
buc lapides vi frigoris, ctP"m«s abundare, et spumantia cogere pressis 14D
cohibcrct glacie fluxum a- Mella favis : iUi tiliae, atque uberrima pmus :
thi, incusans «statem pi- Induerat, totidem autumuo matura tenebat
mm ct Zephyros tardos. Hle etiam seras in versum distulh ulmos,
te fS3.:^'S Eduramq; pyrum, et spinos jam prum» ferentea, 146
fxaminibus ; et coiiigcbat Jamq; ministrantem platanum potantibus umbras.
meUpumosum^favif com- Verum h«c ipse equidem, spatiis exclusus iniqtiis,
pressis: habcbat tuias, et -r» * ^ !•• « ^ * j i»
pinos copios s: et quot "''^*^''®^» ^^^7 *'"s post commemorauda relinqao.
pomis arbor ferax sc ves- Nunc agc, naturas apibus quas Jupiter ipse
tierat temporc novonim^jjjjij jjp^jg^^ ^^ - ^j^^^^^ ^^^^g jl^
florum; totidera matura^ ^ •. ^, ^. ' ^
poma retinebat autumni C^uretum sonitus crepitantiaque sera secutse,
rempore. Illc etiam diges-
serat in ordincm ulmos tarde crctcentes, et piros duras, et spinos jam fcrentes pruna, et pla-
tanum jam prffibcutcm umbmciila bibcntibus. Sed cgo quidem arctatus spaliis angustioribut,
ista omitto, et relinquo aliis deiude commcmoranda. Nunc age, describam proprietates, qnas
ipse Jupiter addidit apibus : propter quod donum obtinendumt opcsy secute canorot soDttns
Corybautium ct asra crepitantiai uutriveruut
illud epithctura Homero, ^iX«t> Vhifi nigra parva vocanl. Plin. 1. 7. 20. Corpore re*cofuimi
aqua. Erytlineus legit jngfr, quia certum est ted eximii* viribus Tritanumf memorat.
eum lentissime labi. 137. Mollis acantfd.] BranoB ursina:, EcL 9.
127. Corycium stntm.l Vel nomcn fuit hu- 40. De Zcjtfiyris, £cl.5. 5.
jus scnis proprium -, vcl appellativum k geute : 141. Tilite, aique, fyc.] TiUa, tilleiU, a uaiB^
Corycus cnira, iiii^tMt, mons croci ferax, et op- trek : ai'l>or nota. Pinus uberritna, vel |da-
pidum fuit Cilicis : qusc rcgio cst AKiic in li- rima, vel ferax pincanim nucum, vel ferax
torc maris indc dicti Cilicii. lluju^ incol.-e glutinis^quoapcsulunturadmeUisfttndaauBtff
CUiccs, eo qu6d piraticum exerccrent, k Pom- vide supi-d, v. 09.
peio pctiti l)clIo ; ct partim occisi, partiin in 144. In rcrsum, ^-c.] De arborum ordiiMli
fidem reccpti, agris ab co donati suut: pra^- plautationc, G. 2. 2n.Eduram vtfrum.] Do-
tcrtimque Cilicnm reniigcs, qnoruin opcHi rilicm vd od lignum refcrt ; vol ad fractaai
nsus crat Pompeius, iu Calabria Tarputiuoque aut nondum maturtim, aut etiam in raatiiri-
agro collocati sunt. Ex iis huuc uniira csse tatcm intus lapidcsccntem. De h&c Toeti
aliquem noii immerit5 suspicantur. Flaventia edurd, vidc G. *2. 65. Deplatano, PLaKB, fiil-
e%Uta.] Loca culta ct flavcntia : duo adjecti- dcm G. 2. 70.
va, quorum alterum substantivi vim obtinet : 145. Spiiws jam pruna fereniesJ] Spt*
utG. l.ii9S.Apertaserena. nus, vcl significat prunum sjrivestrem, qood
130. Rarum.] Rariff, non dcnsis ordinibiu, vult Car. Stcphanus ; vel spinam iptam, qa0
consitum : quod in sterili terra flt in prunum conversa sit per insitionem, de qoA
131. Verbenasque premens.] Delawarvine, iniiitione G. 2. 73.
TERvciii. £d. 8. 66. Premens.] Plantans, G. 149. .^'imc a^t, i^.] IV. PARS. De amm rt-
3. 346. Q;u(ecumque premes virgulta per agros. pubticd, ei qwm eirili prudentidf in meUt ooofr
Vcscummte paparer.] Edule, causam vide cicndo, in regc obtervando, &c.
sapri G. 1. 212. Vcscum item, mmutum ac 161. Curettim mnitus, ^,] SatunnM c4m
nrum significat. Grid. Fatt. L 3. Vtseaquc filios moret defonuret, rel ez pacto com Xtaiir
GE0R6ICA. LIB. IV. 148
JXctsso c«rii lr^g«m pav^re sub antro. rtgem coeii tub ca^n^
Sol» communes natos, consortia tecta DictBft. Soi« mnMim
Urbis babent, magni«i; agitant sub legibus Bty^n^i^^t^Z^SSlm
£t patnam soliey et certos novere penatcs : 155 vitam dncunt tnb legiiMi
Venturmque hyemis memdres, cestate laborem immobiUbu» : et gola cof-
-E« • L "1 • j* • noscunt Mtritni, et atntaft
Expenuntur, et m medium quicsita reponunt. domo. : etpnevidentw^
Namquealise victu invigilant, et fcedere pacto emem faturam,exerceDt«s
Exercentur agris : pars intra septa domorum !*^ r^*^ ««tatem, et coa-
•M"»»! ^i 1 • 1 -«^ ffreff*nt m commune oofMl
Narcissi lacrymam, et lentum de corUce gluten, 160 parta. Aiia; enim providetti
Prima favis ponunt fundamina : deinde tenaces ^^^"> ^^ ^^s^ constitntl ik-
Suspeiidunt ceras: aUae, spem gentis, adultos tar^clSlur^SAJIS
Educunt foetus : aliee purissima mella cotnponunt ima fundamea-
Stipant, et liquido distendunt nectare cellas. ^ favorum, ex succo nar^
o L^ «L j ^A •j'* ^ j^ • - >, ^ ci«8i et mcogo rhitme cor>»
Sunt, quibus ad portas cecidit custodia sorti : 165 ticu : postei tenaceg con-
Inque vicem speculantur aquas et nubila cceli, camerantceras: aiicalunt
Ant oncra accipiunt venientum, aut airmine facto y*^^ f«^ cresc^.
• /• '^ » .i_ ® tes, oifi fun/ «pc8 feneris-
Ignavum fucOS pecUS a pra?sepibus arcent. aUas addensant mella ex-
Fervet opus, reclolentquc tliymo fragrantia mella. p«»irata, et impicnt farot
Ac velutTlentis Cyclopes fulmina massis no;-S:,rar«frrt:i'S?
Cum properant : alii taurinis follibus auras te obiint : et 911« per vicet
Accipiunt, redduntque: alii stridentia tingunt prrviuentpiuviametnubei
^ra lacu : gemit impositis incudibus iEina : ven"cnUuraTTt"*SiSS
lUi inter sese magna vi brachia tollunt agmine expeilunt ex alveap
Id numerum ; versantq; tenaci forcipe ferrum. 1 75 " ^"*'**5 quodeM fstwu pi-
T^T ,. /^ ,.'* ^ ^ , V prum. Fervct labor, et mel»
Non aliter (si parva licet componere magnis) ja thymum haiantia ben^
Cecropias innatus apes amor urget habendi, «>«"<• Ac veiuti quando Cj-
Munere quamque suo. GrandKvis oppida curce, fZtJ^^^^^ST^t.
ciphint, et remittunt aPrem foUibus h tauri corio farJis; alii mcrgunt in aquag aera stridentiat
^tna plangit tub iucudibus iibi irapositis. Illi inter se attoliuut brachia ma^no robore pef
ordinem, vertuntque fcrrum niordaci forcipe. Non aliter (si licet comparare parva magnis)
inj^nita cupiditas congrcgandi mella urget apcs AtUcasy unamquamque juxta suum offiaaia.
Seniores curaut alvearia,
ftatre, vel ez roetu suo, cum cssct in fatis, fore 158. Vidu.'] Pro rictui : dativus contractus,
ut k fitiis regno pcUeretur : Rhea sive Ops, dc quo, Ecl. 6. 29. De Nttrcino, Ecl. 2. 48.
atit Cybele, ejus uxor, Jovem, in Crctfk natum, Dc glutine, quo ceno ct melUs fundamenta con*
ia aatro Dictasi moutis, qui Idc monti vicinus stant, supriii v. 39.
est, occuluit ; jiissitque ut Cwnttty sive Coiy- 162. Suspetutunt eerat, 4^.] Plinius 1. 11. 10.
AoM/ef , sive DadjfUt sacrorum soorum adminis» Ruentes eerat fuleiunt, pilarum intergerinit k
tri, cymbalis, aercisque clypeis,circa cooasob- tolo fomieatit, ne detil aditus ad tareienduat.
streperent, nc vagitus prodcret infantem patri. De Aeeiaret potu Dcorom, £cl. 5. 71.
Hojos porr5 uisiuic rex dicitur fuisse Melittut, 165. Sorft.l Pro torte : sic igni pro «gite, G.
cujus filis duie Jovem alucrunt caprino lacte 1. 267. Captti pro eapite £cl. 6. 16.
et melle : unda; fabuiae femnt, capram nomine 168. Fueot.} Bourdint, dronks. £x Plinlol.
Amaltheam, et apes Curetum cvmbalis exci- 11. 11. Sunt qitati tervitia apumy hit tunt eel'
tas, Jovis nutriccs fuisse : et ob id quidem be- iarum minima : quam^cm imperant tts, pri-
neficium, capram i Jove rclatam inter sidcra, mosque in opera expeUwd, tardaniet tine d»-
comu ejus nymphls nutricibus datam, h&c ad- mentid puniunt.
jccta faculute, ut quidquid optasscnt, kl illis 170. Cyetopet, ^.] l)e iis, et Xltnd montt
ex eo comu largiter emanarct; apcs, ciim G. 1. 471.etfuaiik /En. 3. 669.
antea nihilo essent muscis aliis sagaciores, 175. innumerum,'] Certo quodam ordinc,
novft sagacitate liiisse pnedltas : unde facul- ac veluti numeroso nmlleomm concentu.
tates iUe addita. dicuntur. Pro qud meref.de!\ 177. Cecropiat.l Atticas, k primo Atticoram
SQpple,amieoiienid: quasi hoc sibi oflkii sm rege Cccrope : mcl autem Atticum celebre
pnefDiuiD ac Boem apes proposucrint fuit, prxsertim ex llymttto monte.
144 P. VIRGILIl MAR0NI3
ettnentur favof,etconsiru- Et munire favos, et Dsedala fiugere tecta«
unt domof artificioMs. At ^j f^gggp multa refeniDt 8e nocte minores, 1
inniom redeunt Isssk nro- ^ • i i_ . •
Vecta nocte, refert. tfaymo Crura thymo plense: pascuntur et arbuta passun
cirea cnira: et hinc inde Et glaucas salices, casiamq; crocumq; rubentem,
carpunt «rbuta, et salkes g^ pincuem tiliam, et ferrugiueos hyacintbos.
▼indes, etcasiaiu,et cro- _ * .,^ . °i , "^ •«
cum rufum»ettiiianivisco-Omnibus una quies operum, iabor omnibus unui
sam, et hyacinthos ni^s- Mane ruunt portis, nusquam mora : rursus easdi
^U l5:;^,ri'i*rS; Vesper.ubi « past« tandem decedere campis 1
laborant.Maneexeuntpor- Admonult, tum tecla petunt, tum corpora curan
tis,nidioiniocoi^aviaes/.pit sonitus, inussantque oras et limina circum.
Fostea cum Hesperus «»1-». ^ , . . ^, • ? _ ^ „:i^*.,«.
•ignificavit reccdcmium e». Post ubi jam thalamis se composuerc, silctur
•eexagrise/pastionc, tuncln noctem, fessosq; sopor suus occupat artus. ]
«deuiitaivearia,umcrefici-jj^ vero a stabulis pluvia impendentc recedunt
unl corpora. Murmurexci- -. . , 1*^1^ '\ t* '
iatur,et8trepuntcircaves>Liongius,aut creuuut ccelo, adventantibus lL.un8
tibuium et portas. Deindc Sed circiim tutae sub ma*nibus urbis aquantur,
^".^^«■^^«."«^''^^"••«"snue breves tentant : et stepe lapillos,
coDvcniens so|>or tenetUt cymbac instabiles fluctu jactniitc saburram, ]
tncmbra iassa. Non notcm Tollunt : his sese per inania nubila libraut.
abeunt luiirius ab alvcari>«|« 1 « 1 • «i. • 1
bus, quando imbcr instat, IH»»!" adco placuissc apibus niirabere moreni,
uec coufidunt acri, quando Quod ncc coucubitu iudulgeut, ucc corpora seg
imminent vciiii ; sed, secu- j„ yenerem solvunt, aut foetus nixibus edunt.
rsprope panetesalveans,.. , . » r 1- . * •!_ l i • t
cireum hauriuiit aquas, et Verum ipsse 6 fouis uatos et suavibus herbis :
ruciuiitbrv%esexc(u-siones;Ore lcguut : ipsfe regem, parvosque Quirites
lcT£:(ur.™2r„frSufficiunt : aulasque et cerea regna refingunU ,
nam coiUra agitationem Saepe ctiain duris crrando in cotibus alas
fluctuum, ita apprclien- Attrivcre, ultroque animam sub fasce dcdcre :
n^t s^JIermLrvJI^t Tantiis amor floruin, et geiierandi gloria mellis.
Miraberis autcm hanc coDsuetudinem placuissc apibus: qu<Sd nec vacant roitiii, nec iiH
envrvant corpus libidine, nec einittunt foetus partu. Sed ips» rostru coUigunt fcctus b folii
herbis dulcibus : Ipse supplent regcs et parvos cives, ct rcpnrant palatia ac regna ctTea. S
quoquc vagando contudcrunt alas in duris saxis, et sponte amisere vitam sub onerc : tantu
ipsis amor florumi tanta g^loria faciendi mullis.
NOTJ..
ojiortere eonjict
dicta sunt. Dc co plura JK. (>. *29. ruin modo inrubniU. Id (pw<f exclusiim e^t,
Ibl. Crura thymw pletue.] Plin. I. 11. 10. miim rermiculus ridetur caiuHdmy donr.eri
Qiue fiorei comportanty prloribut pcdihuMftnuh memttranis% qua singuloi ciniOtiU ororum ir
ra mitranlt propter id luUurd tcabra : priores unirtrsumaf^enemergat. Ita fort; Aristo
pulis rosffu. aliique, qui omncs putant repcriri ab iis, ali
,r'irbuinpasMimji^.'] Arbula, fruits d^arbou- \i\ florlbus, quod sit seminis loco ; idquc de
sicrs, ARBUTK-aKKuiKS, Kcl. 3. 82. (*aMia, /a- formatum in fostus, abiis dcinitti ore.
t/im/c, LAVENUCR, i<Lcl. 2. 4*J. Crocus, n/r/i/i, 201. Qum/M.] Cives, ducta mctaphoi
KArKiio.H, Kcl. 4. 44. llyuciiithus, gtoytid^ Romaiiis civibtis, qui dicti sunt Qniritts.
r.i.Ai)Di:ii, fx:l. 3. (i3. Tiiia,////ei//, i.ixK-TKEB. jk Romulo rcgc, qui dictus cst QuirinHs ,
Vefcrrupnco colorc, Fxl. 2. 1& n Curi^,oppido Sabiooruni, postquim ft
ItttJ. 1'tspcr.'] StcII.1 VVncrinjlkl. 6. 8t>. ictumest intcr Tatium corum rcgcm, cl
192. Kuri*.] Quibuslibct vcntis, proprie ta- mulum.
mcn oricntulibus. 203. Diinf in co/i6iM.] CoSf usurpatnr
IVo.Saburram.] .\ronam gTaviorem, qui pe pro la{)ide, qni ferro arucudo adhib
navcs ad rcnain ufiiue mctuuram onerautur, Hic tameu ct alibi pro quolibet lapide as]
ac w6urr.ii«/ur, ut i>taliiUorc8 tiant. ct ruutc. Cos, itaque et eautes, idem i
198. Concubilu.] IVo eonculAlui, £cl. 5. 29. qucuindmodum et k Gnccis usurpatar t
Fliii.1. II. lil. ilu^djr quonaii: Mudo pro^tncTa' tn ulr&que significatkme.
6EOR6ICA. LIB. IV. 145
Ergp ipsas qnamvis angusd terminus aevi 206 luque ikk brevU Tit» fi.
Ezcipiat (neq; enim plus septima ducitur aestas) . °" ^ ur^eat (oon enin
Atgenos •aimomle manet, multosque per annos Z^^j^S^/Sl^^SS:
Stat foituna domus, et avi numerantur avorum. manet immortaie, et fonu-
Praeterea regem non sic ^gyptus, et ingens 21 0 ^ fiuniii» «ubsigtit per
Lydia,nec populi Parthorum,autMedus Hydaspes, Sr l^ ^oi^] Pwt^
Observant. Rege incolumi mensomnibus unaest^-^gyptut, et magna Ly-
Amisso, rupere fidem : constructaque mella ^\^ geni Parthorum, et
-Tk» - .'^ ^ ^ 1 A /.^ Hycla«pcs Medue oon itn
£linpuere]psee,etcratessolvere favorunL. venerantur regcm. Re^
Me operum custos, illum admirantur, et omnes 215 ""^^^* unanima est concor-
CiKumstam fremitu denso, stipantque frequentcs, S:.rr"J,^™rS
Et sfiepe attollunt humeris, et coq)ura bello iptae rapiuut meila accu-
Objectant, pulchramque petunt per vulnera mortem. n>»Jata»«tcvertontcompa.
TT- «j • • 1 r 1 .• gem favorum. nie rMf pras-
His quidam signis, atque haec exempla secuti, ^det operiimi, admirantur
Esse apibus partem divinae mentis, et haustus 220iUum,etomnet circaO/um
£thereos dixere : deum namque ire per pmnes congiobantur muito cui»
n^ • 1 "^ % 1 nuirmure,ctambiuntt//um
Terrasque, tractusq; maris, ccelumq; profundum. magno numero, ct sspe ef-
Hinc pecudes, armenta, viros, genus omne ferarum, f^runt humeris, et w beilo
Quemqae sibi tenues nascentem arcesserc vitas. *J',t«.l„7T™ ^^
Scilicet huc reddi deinde, ac resoluta referri 225 gioriosam necem. Quidam
Omnia : nec raorti esse locum ; sed viva volare ®^ ii«c iodicia, ct considc-
Sideris in numerum, atque alto succedere coelo. 2ZZ, 'Sa^^Cp^J^
Si quando sedem angustam, servataque mella diviuo} mentif et cceiestes
Thesanris relines; prius haustu sparsus aquarum, «pTijysinesfcapibus.Quip.
' * * ^ ' pe dtxeruni Deum fusum
etse per omnes, et terras, et tractus maris, et ccelum profundura : ex illo peaides, armenta,
hominet, omne genus feraruro, denique quemlibet nasccndo sibi attrahcre animain. Qiiippe
dixtnmt omnia post dissolutionem reverti ac refcrri ad eum ; nec essc locum exinanitioni :
scd omnia volarc viva, sui qua:qiie sideris in ordiuem, atque irc in altum coelum. Si aliquando
fKlndii arctum alvcarc^ et meUa servata in favis ; prius os iuum implc, imbutus hauitu aqofr-
nrai;
NOT^.
210. Regem non nct ^•c] Comparat ebse- opinio sic k Servio ezplicatur : Omnia ammth
^ttia apum erga reges, cum studio popnlorum ; lia ex quaiwtr elementis et divino tmritu om-
«ornm maxim^ qui dcUciis fracti dominos qua- Jtore manifetium es/. Trahuni enim d terrd ear'
li scrviU cnltu adorabaut. Tales Mgyptiiy de nem,a6 aqud hu,mortm,ab a£re anlielitum^ig'
qoibus infri^ v. 287. Ljfdi, quorum regio pars nefervoremf d divino gpiritu ingenium : quod
cst Asise minoris, Pactolo, aurifero flumine quta ett in apibw, ticut in hominibiu (tumique
^eribia, Craeso olim rcg^ ditissimo subdiia. meiuunt,cupiunt,dolerUjgaudent;^U4tproban'
Partki, de qoibus, £cl. 1. 62. Medi ad occidco- turexhit qutefaeiimi : dimieant emm, coUigunt
tem Partfaomm siti : qui hk per Hydaspem fioret, pnevident pluviat) fateamur neeette etl,
iovinm notantur. Hydatptt tamcn ab uno etiam apetpartem habere dimmlatit. Platonis
Virgilio in Medii, ab aliis io Indii coUocatur ; autem opinio est in Tinueo, Deum, cdm mun-
ab aliki in Indum influere dicitur ad urbcm dum condidit astris parera distribuisse nume-
Hjuan, ab aUis in mare labi. Probus putat nun animamm; singulisquc astris singulas at-
Medum dici victorice causi ; quia Medi ct tribuisse, quasi lotidem vehiculis. Pythagone
Peric, duce Alexandro, Indiam domuerant : autem et PJatoais communis sententia est, ana-
qood si admittatur, Gr^ais etiam et Macedo mam esse interitAs expertem ; et, ctkm exit«
meliori jore potnit vocari ; quod quis ferat f pervenire in cognatam sibi animam mundi,
Aliramus legit, Indut Hydatpet, sed sine fide ut iestatur Plutarchus 1. 4. de Placit. Philos.
■lanttscriptorum. Ego admodt^m inccrtam fu- Juxla has igitur sententias dbc^t VirgiUuSt
isse et esse ejus notitiam puto, nec alia de morti non ttte iocum, id est^ exinanitioni ;
caosl dixit Horatins, Od. L 1 . 22. 8. Qute loca quippe cum anima remaneut : deinde animam
fafmlotut lambit llydatpet : ade^ varia de iUo revcrti tiderit in nunurum, id cst, ad ea sidera
■arrantur. qulbus singulse addicuntur ; atque ita in coe-
214. Cralet farorum.'] Quia favi in modum lum reverti, quse precipua Dci sedes est.
cratieulanim cancellati simt. 229. Relinet, 4«] Aperies detractil Uli
2220. £ite apibut partem, ^.] Sequitor lilc omoi ma(cri&, qo& totom alveare apes Hmmi,
4octritt«Bi Pj^faafone et Platonis. PvthagoriB Tum dupUci uture lndustr'i& ad (i\fiA4»& «Btt»
146 P. VIRGILII MABONIS
et pnetende mftira linQf O» fove, fiiiiKMq; mami pnetcnde leqiMcet. 230
^tniieqauitiir apti. ^Bis gravidos cogwtt foetuf, duo tempora umbsis.
S«M-r!l!S°lJ^Taygete «mal os tmis ostendit Imneslnm
meiiationis. 8imai ac Tay- Pleiag, et Oceani spretos pede reppimt amnes :
fgtu Pidas moiHdvTit ter- \^i eadem sidus fucieDS ubi piscis aquosi,
rtiforraotum vuttum,etre-rn • ^» i i_ i j j»* • j tkaf
poUt pede aquas Oceani i Tnstiof hyberuas coelo descendit m uiidas. 235
u contemptas: aut camlllis ira modum supra estflssaequeveneiium
S!l:ir'imte%eSlM«"'»''» ''J^Pi™»», etspicria c«ca reUaquimt
meeita^ cceio io aquas hy- Aifixae venis, animasque in vulnere ponunt.
bemiis. Uicape^iracundKSin duram metues hyemem, parcesque futuro,
feS-*lmiZ?, «kTnat Contusosq; animos ct res mlserabere fractas ; 240
punctione, et affix» venis At suffire thymo, cerasque recidere inanes
reitnquunt acuieos occui-Quig dubitet? uaiH ssppc favos iffnotus adcdit
tos, et amittunt vitam in 0* it 1 t • * i.'i* li^***-
vuincrc. Sircr6timeashy.Stellio, lucifugis congesta cubiha blatUs :
emciu steriiem^ provideas Immuuisque sedeus aliena ad pabula fiicus, 244
m futur..ti, et miseres«i» ^^j ^g™ crabro imparibus se immiscuit annis;
eeniis amictie opunique di- . , *^ . *^ . . « ». '
rcpiarum: tamen quis o-Aut duruin tinete genus, fiut invisa Minerv»
inittat funiigarcemrthvmo.In foribus laxos suspcndit aranea casses.
R:o':C^"»«t;rr!8"«> magisexhaust^facrint, hocacnus omnes
tus corrosit favbs, cubiiialncumbent generls lapsi sarcire ruinas, 249
pienajuiuuattu fugienti- Complebuntque foros, et iloribus horrea texent.
bos lucem, ct fucus incrs ^ *
otiatur prope alicnum ctbum, aut asper crabro se miscet apibiu, armahu majori aculeo, ont in-
portuuum gcnus tinearum, aut aranca odiosa MinervR; suspcndit in portis telas teaues. Qa^
maris fucrint evacuattp, e6 diligentii^s omiics coutendcnt reparare jacturam gentis TexatSiet
rppTcbunt celias, et cimficient favos k floribus.
NOT^.
I. Aquam haustam ore presso spar^ snper hoc sensu ; ^ut tademfugieru tufiur, id cst 9k>-
alvearia, pluviic in modum. II. Prtttendc fu- lem ; nbi deseendit t/i undm Itybema» pitei»
mum. aquosif id est^ in quas jam sidus piscium ant^
JlauHuspttrnuaqiuwwnOrafore.'] Supplc, dcscendit. Alii «liter solvimt. Ego senratA
W deindeprmice in plwcut modum. Priiis lege- vulgart interpunctione, per piscem aquosum,
batur, ore fove : auibigu& ct difficili scnten- intelligo hydrum, qui serpens est in aquis de-
tja. Rcscripslt k Manusc. li. licinsius : Ora gcns, unde nomcii habct 'ab Z^, aqua : hoc
fore. enim «idus, etiii in occasu Pleiadum, gradilNis
231. Bis gravidos eogunt, ^-c.] V. PARS. circitcr quinquoginta abiisdistet: tameneos
De mcUaiionis temporUrtu ; vemo scilicet, et subRcquitur, iisque videtur imminere.
autumnali. Pcr graridos fattus haud dubi^ 238. Aninuuque in rulnere ponunt.l Hoe
mclla intvlligit, qux sunt fnictus et provcntiis inde fit, quia aculeus cum alvo, sive intestino
apum : neque cnini significat propric fortus, consertuK nst : et cnm inlixus fuit, e vulnert
qui non snnt s;ravidi ; neque matres apcs, retrahi ncquit sine alvi ruptione.
quie dici iioii p<>ssunt /Vr/us. 239. Sin duram, ^t.] Si providens in futa-
2^. Tuyifele simuf, ^.] Una c Plciadibiu, nira nolte mella omnino detrahere, ne per hje-
sub qufi sex ctiam alias eomprehendit : de iis tnrm deficicntibus iloribus apos teme pereoat:
G. I. 138. Eanim ortu ct occasu notat dnplex rclinquc partem aliquam mellis ad c^bum hy-
tempiis coUigeudi mcUis, quod meta{jlioric^ bcmura ; et interim purga ahreare k bobm
messem vocat. Oriuutur oricntc Solc in tauro, pestibus; ut sunt stelljo, Uaard, Tf» lham»:
circa ultiiauin Aprilcm aut initium Moii : oc- blatta, doporte, thk wood lovsx : fucnsyteiir-
cidunt oricnte Solo, cirra fmem Octobris, aut don, the deovx : crabro, frilon, thb howi-
iuitium Novcrnbris : Vidc (■. I. 221. et: tinea, vermiculi genus, corrodent voilct
233. Oeecwi amnes.] Quia Occauus tcrram et alia, &c.
rnnbit. 24<S. /nrtsa MinerreB aranea.li Aroclmt,
234. Sidus fvgie^u piteis aquoti.] Cert^ Lydia, lanificii arie ausa cum MioervA
fugimustanturoirtscqucutes:atnullnmpropri^ tcndere; legr^ fercns opus suum ab
piscium sidus Plciadcs scquitur, sed antecedit. confractum esse, suspendio sibi vitam
Nodum hunc ut solvat Petitus versum sic in- lit : a Minetrvi in aranefun traBsfonBata eH.
terpungit : ^ut eadtm sidiu fugiens, ubipifcis 25<). foros.] Fori simt spotim in
oqV99i tristior hyh^^rnas emlo descendit in undas : apertiora, tabulatty in quibui inoeditar :
GEORGICA. LIB. IV. 14T
Si verb (qiMmiaiii casiis apibiu qQoqae nostros 8i •atem (aooiiiam ^'m
Vita talit) tristi langnebimt oorpora morbo, wiMi» intidit iiikkim api»
Quod j«» >oa dubii. poteri. cogno«»re sigms : ^r^^iiJSS^
Continao est sgns alius color: homaavultam vgritiidiiie, p^erii dein-
Deformat macies : tum corpora luce carentura 255 <*?• <»8:«>»c«re id dgnit
Eiporum tecti., et trirtia foiier. dncunt: ZeS:» ^'^
Aiit illae pedibus connexae ad limina pendent, rida mMiea deturpat spe.
Aut intns clausis cunctantur 4n aedibus omnes : ciem : tunc cffenint ex ^-
Ir ^ -. * ii^ --^▼earibuicadavem carenti-
jniavseque fame, et contracto fiigore pigre. 259 um lamine» et ducum tris-
Tum sonus auditur gravior, tractimq; susurrant : ^* fiinera : «ut e«iem de-
Frigidu. ut quondam sylvi. immurmurat Auster, ^^P^,'^
Ut mare sollicitum stndet renuentibus undis, omnes intns clauuB moran-
£stuat nt clausis rapidus fornacibus ignis. *"' "i alTearibu», detidet
Hic jam galbaneos suadebo incendere odores, fr^MT^n^^mSir
Mellaque arundineis inferre canalibus, ultro 265 bra, Tum murmur obKu-
Hortantem, et fessas ad pabula nota vocantem. T"* auditur, ct Muurrant
•n t '^ /s. 11 j • tongo tractu: quemadmo*
rrodentet tunsum gallce admiscere saporem, dnm Austcr fngidus aU-
Arentesque rosas, aut igni pinguia multo quando sibiiat in lylvit .
Defruta, vel ps ythia passos de vite racemos, 269 ZI^A^tS:;^
trecropiumq; thymuiu, et graveolentia centa^irea. ciprocantibiu;quemadnio-
Estetiam flos in pratis, cui nomen amello "^ • , <**"" »^" ferren* «tuat
Fecere agricol«, facilis qusereuUbus herba. ' ,, ^'XJU^lSrjJ^
Namqueuno ingentem tollitde cespite sylvand, ' nrantur Ui^, et meiia in-
Aureus ipse: sed in foliis, quae plurima circum fundanturporcannasarun-
pi/ «1 11 ^ • f%m f dineas ; ultro excitando et
* unduntur, viola? sublucet purpura nigra?. 275 inviumdo a/^i-iiauguidas ad
Ssepe Deum nexis ornata? torquibus aro?. cibum famiiiarem. Juvabit
Asper in ore sapor : tonsis in vallibus illum •'^*'" **^if "^*^ ''"^**^^
Tk ^ ^ \ ii . -Kyr 11 succura iraUiB contntie, ct
rastores, et curva leguiit prope flumina Mellae. rosa» «icca», vei mustum
Mlto igne spissatnm, vcl passas uvas k psythiiL vitc, et thymum Atticum, et centanrea gravia
adore. £st etiam in pratis flos, cui agricolae ded^re nomcn amclli : plantaett facilii repcftn.
^inppe uno e cespite eri^t magnam copiam cauHum : aureus ipse tst ; sed purpura vioUe ni-
Sriouitis Bublucct in foHis, qun multa iii orbcm ambiuntytosrii/iifii. Scpe altaiia Dcorum or-
nantur torquibus amello implexis. Sapor illius asper est jMdato : pas^rcs coiligunt ciim ia
piatis demessis, ct ad flcxuosa flucnta MeUs. / § ^ , ^ \
NO|iE. \f j^ ^
MMenhabent, vel kftrendojrtl qu6d/mf emi- gmnini h nartbecc sive fenui, in Sjrri& : hujus
Manff. Sunt item iu circo ejusmodi spatia, k odor fiin^t serpcotcs. Gaila, pomnie tU ehSne,
qoibiis videntnr spectacula. Hhic dimintiti> OAK-AprLE: Defrutuin, vinuracoctum,raMii}^,
tnm eM/oru/t .* qiice sunt apud Suet. etJo- sodden-wihe: dc quo G. 1. 296. Raccmi
^tQ. libronim conditoria in bibUothecis. H)c passi,«(cA^att 6'o/ei/,DiUEDiKTHE su!«:quein
pro cellulis melleis usurpantur. in usum apta pr» cKteris vitis Psytliia, dc
S5I. Si verdt 4^.] VI. PARS. De morhi» qu& G. 2. 98. Centaurea, orum ; vel cen-
^nmi, corunifrue st^iu et remedH». tauria, ce ; et centaiirium, ii ijiel de terre, CEa-
267. Pedibu» ronnezic, 4^.] Non puto h)c tavrt : herba quie nomen traxissc dicitur k
nram significari, siqnidem ut betitise indicium Chirone Ccntauro: quia adhibita vulncri, quod
apponitur infra, v. 668. Itaque intcHlge de ipsi Hcrculis sagitt» fccerant, eum sanavit.
sbfculis aut pauculis apibus, qun vel mortuse, Cecropium th^vmi quia freqiiens in Hymctto
mianguide nedibus adhsnent ad Hmina. montc Attic» rcfcionis, in qu& primus regnavit
261. Frii;idu» .^uster.] Qiiilibet vcntus: An- Cecrops. AmtUu» ccrtissim^ est, Atler Atti-
ster enim non frigidus, scd humidus cst. Ma- eu», id est, #/e//a Atlica ; ob formam ct patriaa
crobius tamcn ait frigidum esse ab origine ; et sic dictn : Aliter bubonwm, id est tngttfno/if ;
huBudum fieri cum pcr zon» torridie plagam qu6d inguinum doloribus mcdcatur : in hortii
ad noa conmeat. Ouondam^ Aliquando. Sic visu notissima, nomine GaUis ignota.
6. 3. 99. Ut quondam intHpuU» magmu «ine 276. MelUe.] Vcl Mclse, fluvii GaUisB C|^
viriAfiif igni» tRCffsnim/uri/. alpinar, prope Brixiam. Unde nooieD babel
S6i. €?cawiCMi4«.J Galbaiiomig«2teiioii, mMuJiott jmta SLi^pim
148 P. VIR6ILU MARONIS
Coqae Tidiees ilUiii iii Tino Hajus odorato radices incoque Baccho,
optimo, et pienit^this Pabulaquc in foribus plenis appone canistris, 280
ofler apUnu m cibum *d « , ^ i *^ i • ^^\ r •
foramma atoearii. Sed si SSed si quem proles subito defecent Qmnis,
aiiquU amiaerit nibit6 to- Nec genus unde nov» stirpis revocetur, habebit^
"^^^^:^^^ Tempus, et Arcadii memorandainventa magistri
famiiis: ivMA tempus td Pandere, quoque modo caesis unn saepe juvencis
aperve inreiitiim roemora- Insincerus apes tulerit cruor. / Altius omnem 285
bife Arcadu apiarui et quo- -E^ «• '^ . a _^ u- , , ^
inod& occisb bobus, jam *-xpediam, pnma repttens y> origine, tamam.
«cpesanguisputridusprp-Nam quaPellffii gens fortunata Canopi
duxeritapes. Narrabo fa- ^ccolit effuso stagnantem flumine Nilum,
mam omnem hujus facti) -r^ • ..'-',. ii.
repetens tm aitius 4 pri- -i^t circum pictis vehitur sua rura phasehsj^
m&origine. Nam,quapar- Quaque pharetratffi vicinia Persidis urgefT*^ 290
pi !Si:.ll^t;;.»t1id^'::^ Et viridem iEgyptum nigri fe^^^
•^'«inundante flumiae,et £t diversa ruens septem discurnt in ora
circuninaTigat suos apt>s XJsque coloratis amnis devexus ab Indis;
innaviculisversicolonbas: /^ * '•!_* _^ •••^^ \\.
ct qdi /Mirtc regiotut v'k%- ttmnis m hac certam regio jacit arte salutem.
oK Persis pharetratis u- £xiguusprimum,atq; ipsos coutractus ad usus 295
t'm^nt^.gyptwn; et qua Eligitur locus: hunc angusUque imbrice tecti
pmit fluvius deflueiis abn?.. °.^ ,,
usque nigris jEthiopibus "arietibusque premunt arctis : et quatuor addant
focundat .^ptum ni|pro Quatuor a ventis obliqua luce fenestras.
limo, et prsKipttaiis exo-
nerat se in ostiaseptemdistincta ; totaregio collocat in hoc in%'ento spcm ccrtam. Pi-imAm
qnseritur locus angustus, et arctatiis ad hunc ipsum usum : hunc fegulis parvi tecti et contrectii
Biiris CMurctant : adjunguntque quatuor fencstrasi obliquo lumine, a quatuor veatis.
KOT-fi.
S81. Stdn ^ttAKfff.] VII. PARS. Dt rt- tiim, non inqiiam, ipsa Penis, scd TicinsB Per-
farutiontapvm,tju»qut rtparationisiurcntort sidis re^oncs, neinpe Arabia, Syria, &c. qius
JirUtao. Is Apolliuis fllius fuit, cx Cyrcne 61ia omnia rersidis nomiiie coroprehendit, quia
Pcnei fluminiS) vcl regis : in AicaiUu dcinde suttjccta aliquando fuerunt Persanun impe-
regiiassc dicitur ; et npum ac mcllis usum, rio, Cyri nempe ct Camby^is ejus filii, qui
lactisquccoagulum invcnis8c, V. G. 1. 14. Algypiiim ipsam dittoni adjccit. Solet aiip
287. Qud. Pdltcij ^.] Locus perdilTicilis. tciu Virgilius termiiios rcgionibus, cpiam po-
Vait Ccrdanus dupliccm hlc rcgioncro signifi- test latistiiinos, assignarc : ut vidimus £cL I.
c.-iriyililgyptumetlndiam : duplicem fluyiiun: 63. etG. 1. 4^0. ISunc singule voces expli-
Kiluiu ct Induin : utrobiquc inventam esse ar- candv.
trm reparandarum apiim. Scd rciiitatur : tum CanopUM.] Urbs est JEgypii, quam poCta ia*
quia noii cst verisimile quod contendit, vcrsuin nuit vitriuRUi essc Alcxaudriar) cum Canopufli
hnnc supposrtum csse ; tt vlridtm JEgyptum vocat Ptlla:umj'\d est, Jllexandrinum. Alexaii-
nigrdfoecuiulat arendt qui vcrsus plam' dc Nilo der enimi cooditor Alcxamlrise, iu urbe Mnce-
intelligi debet ; ct locus ipse totus, de Nilo, donis Pella natus erat : Per Gtnlan Catwpi
non de Indo : tum qoia mal^ dlccretur Indiis Egyptios omnes intelligit, quia urbs iIIa cnil
devextts ab Iiidis, cum Indi» fines non cgre- antitiuissiina ; sita ad luaximum h septcm ot-
diatur. Abratnus h)c commiuiscitur nescio tiis, quluus Nilus in mare se exonerat. GtM
quid de GaDgc ludico fluvio, qui per suUcr- /ortwitUa.] Propter fertiiitatem rcgionb. Stag^
raneos meatus eniinpat in iEgyptiuu, ibique nantcmflumine Jfilum.] Qnia Sole iu cancmm
fiilum eflkiat. Kgo omnia de Nilo intcr- subeunle, crescere incipit per centum diet ad
pretor : £t quK duo videntur obstarc, sic cx- usque Aotumnum : qii4 exundatioiie fiBCOBc
l^tco. 1. Dicitur Dtvtxut ab liuiih id est, dantur agri, per quos itur phaselis et navigiif
AUhiopibus, qiii ab antiqiiis Indi vocabantur, auguAtis, ex amndine papyraceiL Pharetnim
ot jam nolHvinius, G. 2. 171. £tvrr6quic- Ptrsidis.] Quia PersR equitatu, vcnatiooey tt
qoid oliin jactatum sit dc ignotis Nili fonti- sagittandi arte insigncs fuerunt : sitl ad ocien-
hnat nunc coinpcrtum est oriri cx duubtzs tcin Assyrias, ad occidcntcm AsJc> ad nari^
Ibntibiis ad radices Luiiic moittium, ad merb* dicm Parthic, ad leptentrionem iittfti Penki
4ktm laals iugcntis, qucm impcrmixtus aquis De Indit, G. 1. 57.
anox deinde pnetcrfluit Lacus dicitur Ztm- 2V8. Q^atwfr it ren/u.] Qni flAot A «h^
krt. U. Vieinia Ptrtjdit urgtl rci|»sa i£gyi>- tuor miindi cardinibui, sive p&rt&NW ii|»poiwit»
GEORGICA. UB. IV. 149
Tam vitultts, bima curvans jam cornuafironte, TmBqiunritiirjaTeiicusjaai
Qnftritur: huic fremine narfs, ct spiritus oris 300 Jf^^«?™"* .»» ^**
•»} . « ^ .'^ y ^ «^ 1 . "^ ^ bieiim:huicinuuuinrep«g»-
Jtfulta rducunu obstnutnr ; plagisque perempto nanti ciaudiuitur «mbcna-
Tansa per integram solvuntur viscera pellem./ re», et haiiiusoris ; et huic
Sic positum in clau80 Unquunt : et ramea costis S^r^tSc".™'^:."^.^^:
oubjicmnt fragmenta, tnymum, casiasque recentes. tm priiem aon UceratMn.
Hocgeritur, Zephyris primum impellentibus undas. ?*« reiiquunt depo<aum in
Ante novis rubeant quam prata colonbus, ante 306 g^ifunt iva^ina ramo-
Garrula quam tignis nidum suspendat hirundo. ^fum, thymum, et ca»tat
Interea teneris tepefactus in ossibus humor ^^ '^y^- ";^ ?'» <^"*" p""
».. ^ . S j. . ,. . . mum Zephvn aeitant a-
Astuat: etvisenda modis animaha miris, quag,antequamSmpipin-
Tninca pedum primo, mox et stridentia pennis 310Kaniur noviscoioiibusyzo'
MiKentur. tenuemq; magis mapis aera carpunt : rdot&^Z"^
^Ooec, Ut eeStlVlS eflUSUS nublbus imber, uis dottiorum. Interea hu-
Enipere : aut ut nen^o puisaute sagittae, >»»w caiciactut in ossibu»
Prba lev,^ ineunt si quando praelia Parthi. 314 ^.t^Lf ^lrl' ii'*^"o
(leus hanc, Musae, quis nobis extudit artem r animaiia digna visu, prim6
a; nova inirressus hominum experientia cepit<4 *^»^'* pedibus, deinde
,v- •' TNjjj ^. i..Tfc -'^m i"^ «'•• etiam Mtrcpentia, et
jttor AMsfeus, fugicns Peiieia Tempe, ' ^gi,, magi«quV tentant
AiQissis, ut fama, apibus morboque fameque, auras tenues -. donec evo-
Jristis ad extremi sacrum caput astitit amnis, 319 ll°*' ^T ^"^^* ^"*^ "°:
\r„i I A Jl ber cadcns pcr rstatem i
^uita querens ; atque hac afiatus voce parentem : nubibus : aut quam sa^t-
^•ater Cyrene, mater, qua? gurgitus hujus *« ^» wcu emittente, si
«a ,em« : quid me pr«clara stirpe Deoruni [pollo) Sl.r^r&pu^^.anSS:
j^imodo, quem perhibes, paterest Thymbra»us A-OMut^a;! quU Dcusiuve-
ipvismn fatis genuisti i* aut quo tibi nostri 324 »"« ^»»»^ artem in uostra
FnU..^ 3 • 1 1 • 1. i- a coranioda ? l ndc nova
f;»usu8 araor i quid nie ccelum sperare jubebas i^ ^^^ hominum expcrientia
z^^etiam liUiic ipsum vitae mortalis honorem, cepit exordiumP Postor
S^em mihi vix frugum et pecudum custodia solers Aristaus reiinq.icns Tcm..
Otv* • ^ .• . j ^ '^ 1« P«» 9W<c Tcneo alluuntur,
^'«ma tentauU extuderat, te niatre, rehnquo. apibu* amissis pcrmorbum
^j^mcM, ut narratur : stetit incBstus ad sacrum fontem summi fluvii, muUum querendo ; et
ql^^^itfDs est matrem liis vcrbis. Mater Cyrcne, mater, qiue habitas in fundo hujus fontis : cur
^ I^Toduxisti odiosum fatis cx illustri Deorum genere, si mod6Thymbr«eus Ai>oUo patcr meua
^^ Ut memoras ? aut qu6nam depulsus est k te amor tuus erga me ? Cur jubcbas me sperare
i3?^« immortalium ? Ecce amitto, cum sis mea mater, hunc ipsum honorem vit» mortalis,
^ diligens cura frugum et pcconim vix pepererat mihi exploranti omuia.
NOT.«.
2^^ tardinaUt vocantur : Eums ab oriente, 310. Tnmaipedumf 4^.] Ilinc aliqui dictas
iiryiijrrus ab ocddeutc, Borcas a septentrionc, volunt opet, quasi mwtits nne pedibut :■ scd ve-
^^|is 4 ueridie. rum etymon rctuli, Ecl. 7. 13.
I^po. J^ares,ei spiritus, 4^.] Oculi etiam, ct 311. Magis, ma^is aera carpunl.^l Exprimit
^^Vfl onmes ad halitum aut egcstiouem ne- primos couatus ad volandum, cikm alas ven-
^^^risB, Ihsiteo oblito pice obstrucbantur. tilant.
^^Ott. jPertii/egram,Vf.] Nec euun laccranda 314. Ltvts Parihi.'] Pc iis Ecl. 1.
r*^ >eUis et cnientanda, scd paulfitim ictibus 62. Levitatem rcfero, vcl nd fu^« doloK, vd
^cermnda ; tta ut visccra, cames, et os«a ad equitandi peritiani.
^^^ comminuantur intra pellem. Id ca- 317. Pasior,^.'] VUI. PAR3. FabuUi
^Hdmn admooet auctor Geoponicarum prc- Mstttiet Orphei; Lpilo^iloca. Tempe.l Thct-
^^lNioiiimi. saii» vallis est, quam Pnneiis fluvius pneter-
804. Gajiaj^e.] Bosmarinum, vel lavendu- fluit G. 2. 469. Fugiebat ille Tempe, oht
Ubl Ecl. 2. 49. dc^bat ', ut ad caput, sivc fontcm Penci a».
8U5. IIm gerUuttZephyris, 4^.] Id eit, cir^ vii, qui matris suse Cyrcncs pater crat, exr
CiinitiimiTeria: monetqne auctor Geoponic. curreret, quasi ad matemaui domum. Dt
per trea bcbdomadas inchMlcDdum wet donec Jrittseo supri, v. 283. et G. 1 . 14.
FMreflat 323. Tkymirws.] AppoUioJs cognonMn, 4
150 P. VIR6IUI MARONIS
Ag« mph 4>M cciui e?d- Qain age, et ipsa manu felices erne sylvas : X
t^!2* SSH?" "^^* Fer stabulis inimicam ignem, atqne interfice Bieste
ihpecofm, eten^ teg»-Ure sata, et validam in vites moure bipemieni :
ifef,iiiceiideagnNet impei-Tanta meae si te ceperunt tsedia landis.
Ii^telS^SSBtJa'^ ^^ ™*^^ sonitum thalamo snb flnminis alti
^iori» cepit te. At nMter Sensit : eam circum Milesia vellera Nymph»
^ercepit wMiim «ccti^ cu- Carpebant, hyali satnro fucata colore : 3S
« N^SlS5S2».lKl>'-y"?q"*' Xanthoqne, Ligeaque, Phyllodoc»,»
tabhiceDs di^bsa erar per Altefa tum primos Liicinie experta labores ; 3^
rrfia eendide : Neww^ Clioque, et Beroe soror, Oceanitides ambse,
doce, et Cydippe, ct fUra Ambse auro, pictis nicmctfe pellibus«mb8e
Lycorigg ; aitcra adhw rir- Atque Ephyre, atque Opis, et AsiaDeiopeia;
SaSS^iSSSKEt tandem po«t« velox Arethusa sagitti,.
et ■orw tjut Bcro#, amiHc J nter quas curam Clymene narrabat inanem S^
Oceaiii fiiie, ambiB wtit» Vulcani, Martisque dolos, ct dulcia furta,
aart», ct rcrsicoloribiu pel- 4 r^\ jr\»* 1*
libas; etEphyrc,ct Opis, Aque CyhHO densos Divum numerabat amores.
et Asia Dexopeia, ct reiox Carmiue quo capta?, dum fusis mollia pensa
^cthtttk, M^ii dcnique Devolvttnt, iterum maternas impulit aures *
dcpMitii. Inter quiB Cly- ' "
meBC narmbat ranam solicitudinem Vulcani, de Custodiendd Venere, et frandes, Jacondai^
ftirta BAartis; ct numerabat frcquentcs amorcs Deorum ab usque Cliao. Quibus cantttenit 1
teate;, dmn vcnant ftwis moUes lanas, rucfus querda Arislasi pcrcuUt aurcs matris,
KOTJE.
Thymbr& Troadis oppido, ubi templum ejiis de quil O. 1. 993. Clymenc, 4 «X^
cetcbrey in quo fcrunt AciuUcm k Paride fu- Arethufta, prini6 venatrix et Dianae comi
isse occiKum. tum sagiftis ct venationc diroissa, ab cftdi
3*J0. Stabuli* inimirum ifrnem.] Vel inccn- mutata in fontcm, K. 10. 1.
Aun, vd potius sacrura iilum ac pestiferum 3-10. Luciint.] De hac partuum prcsi
i^em, dc quo O. a 666. Dr&, Ecl. 4. 10.
331. Bij^ntm.'] Securim utrimqiie acntam, 345. Curam inanem Videani, ^.] Vee
i bind pinnd : nam pintue siint quvdam fas- Vulcani conjux Martcm amavit ; in adollei
ti^ia > ut summitatcs in templis, qam vocantnr dcprchensa est k marito ; et subtilisaimif vj
ptnnacula. culis cum adullcro irretita, Dcorum In^bi
334. MiUsia tfdlcra.'] Pretiosa, ex urbc Mi- exp4>«ita cst. Curam inanem VuUani, appoH
leto, in finibus lonias et Carko. Spcciesest pro sivc in custodiemla uxore, sive in eadcm tfi
gcncre. ticnda : nequc cnim Ula vincula opprobrk
83& Hyali ro/ore.] Vitreo, inter cQeruIcum, Vulcani sustulerc, scd evnl^irAvcre. De VuUm
et viridcm medio ; ab SaXt ritrum. G. 1. 21K>. De Marle, £. 9. 12.
ZS/d, Dryinoquef^-e.] Nymphanim nomina 347. .^7110 C/ico.] Ita restituit HemslH
partia ex Homero, I. 18.30. partiin ex (Ic- antiquis MSS. cam antei legereturi Jtlq
Mo<k> in Thcogon. 245. Drynio, a 3>tf^«;, ChnOf et £7116 Chao. Chaos, indigesta boI
jy/re quereea. Xtuitho k ^di), flava. Li- ex qit& omnia enipenmt : vnlg^ numerai
gen, k yiytiM, canora. PhyUodoi*c, k ^XX«y, inter ca uomina, quse per casus non dedlM
folium, ct ^tx»^t, eapio. JSeso^c, Nnrniif, k tur ; tamen hk ablativus est Cha». ScM
»Kr«<, inmla. Spio, a rri«»y, tprlunea. Tha- est : Narrabat Clymcne amores Dcomm, ]
lia, k BtixXm, Jloreo. Cyinod(K.e, a »S/<c, tin- cipiens, vel jiprimft mundi formationey vel
dn, et iix»f*Mh eapio. Cydippc k MfH, g/o- ii>8o Chao, qui prlmus Deorum fuit, juxta fi
ria, ti Im-TH equuit. Lyconaf, k XvntSf Itipus. siodum iu Tlicogon. v. 1)6. ubi Dcomm ni
CUo, 4 »xtiat Ittudo. 'Ephyrc, k fy^,ri^. gcnitoresconstltuit, daos, 2>//itrew,eiA
Opifs, ab A^^i ''^^f vultut. Deiopcia, k Utiti rem.
ordent, et 1^', Uit,ror. Asiacadcm appcl- 348. MoUiapenM.] Manipulot lanss. A
latur, adjccUvo uomine, quia cx Anl palade, fttm, Td ji pendoft quia pendet ^colo; 1
6E0RGICA. UB. IV. 151
Lfctas Aristei, vitreisoiie sedilibiis oniQes 350 ci «nim d ^itrth Mdte
Obstapoere: sed ante auas Arelliusa sorores ^^P!*?^J 'S* "^ •"
Prospiciens, siimma flavum caput extulit undL ^^l^Z^JSSk^lii!^
Et procul : O gemitu non fimstra exterrita tanto, v^ ^ •uperfidc wqam, Et
Cyrene soror; ipse tihi, tua maxima cura, vmcai <*»»/: O CTtcat
Tnstu Anstseus, Penei gemtoris ad undam 355 fketm tanto hKtu; ^m
Sm lacrymans, et te crndelem nomine dicit. m(Mtut Anttsut, tua max-
Hsic perculsa nova mentem formidine mater, '^^^J^Jt^^.^^kl^^i
Doc sge, duc ad nos ; fas illi limina Divum patrit mi .- et te appeUat
Tangere, ait, Simul alta jubet discedere lati nomine cmdeiem: Hmc
Fhunm.,quijavenU gressus inferret: at illum 360 JHrm IkT^TIS;
Cnnrata in montis faciem circumstetit unda, <iuc Ulum ad imm, Ucet *m
Accepitque sinu vasto/ misitquc sub amnem. 2*^* *" domum DeormB.
* _ * ^, . •?••.! .1 Slatimque juMit ut aqum
Juique domum murans genitricis et humida regna, lat^ dividereQtur,qui j«re-
Spdimcisque lacus clausos, lucosque sonantes, ni* dirigeret paMus : ai
Ibst ; et ingenti motu stupefactus aquarura, 365 '^ "f^"!?!?:. ^LST
f\ ' r^ A,i f M A cicm montis cioxit iptumy
umnia sub magna labentia flurama terra et cxcepit magno mmio,
Spectabat diversa locis, Phasimque, Lycumque, ^ admiwt intra ftivium.
R «put, unde altus primum se erumpit Enipeus, ^Z" miJS,tt^t
Unde pater Tybermus, et unde Aniena fluenta, quida, et aquaa cUumi in
Suosamque sonans Hypanis, Mysusque Caicus, ««<:«ptacuii», et tyivat re-
a.,^. ^ A X • i^ aPi% tonautes: et ttupefactnB
gemma auratus taurmo comua vultu 371 ^^ „otu aquaram,
^daiUIS, quo non alius per piuguia culta considerabat omnet fluvioa
J» iiare purpureum violentior influit amnis. 52:.r"o;tSA':S^:
«Qitquam est m thalami pendcntia pumice tecta «t Lycum, ct fontem, ez
. quo ilnipcut omitlit tf pri-
^jstex quo patcr Tibrit, et ex quo fluviut Anio, et Hypanit ttrepcnt inter taxa, et Calcut
^7«t et Eridonut deauratut ctrra duo cornua taurini vuhAt, quo nullus aliut amnit rapidior
?^ f^ agrot fcrtilet in mare tplendidum. Pottqudm pcnrenit iu tecta cubiculi stnicta e
'^^ice impeadentc,
NOTiE,
j?^*^ kpendo, quia appenditur, et cuique ai- 363. Se enmpU.'] Stc Lucretiut L 4. 1106.
^^^tur cum mcntura ct pondere. Se erupit vtitit eolleeta eupido.
II^JJ^ Fat iili, ^.] Quia Deo patre, matre Sl\. Et gemina, ^t.] Tauri forma k poMit
^^ph4 fenitut est. vu1g6 flnviit omnibut attribuitur ; unde Hora-
1^2^' Speltmcitque Uuut elausos, ^.] De flu- . tiut Od. 4. 14. Sic tauriformis tfolcitur Anfidus.
I?^«Borifine du;e tunt opinionct prwcipuie ; Id autem fit vel, qaia fluvii aquanun plcni
?r^hi Platoniti tJtera Arittotelit. Plato co- raug^tum tauronim imitantur; vel quia ter-
^*^ eommune receptaculum iutra terr» vit- ram tulcant inttar boum ; vel quia flexuosot
?^ conditum putat ; quem hk tequitur Vir- dividuntur in alveot, qui vocantur eornua.
^^: Arittotclct h mari proflucre exijttimat, ^uraius dicitur Eridanut, maxim^ proptef
J!^ lequitur Homcnit 1. 21. li^. Adit ttcllat, qiiibut in cmlo insignit est ; ett cnim
^■ir Aritttrut matrit domuin in iUo commuul attnun hujut etiam nominis. Gemiiui eomua.]
^tiptaculo. LucoM sonantes apneUat poCta Quia etti in plura, tamen in duo pntcipua di-
^ttiSu in fluviit ct lacubut magn& c(^ni enat- viditur.
^^epleti qiue aquarum interstrcpcntium raotu 372. Pinguia eulta.] Vide suprk v. 126.
H^tur. Ftaventia eulta,
aS7. Fhasimque, Lyeumqii£, ^.] Phasis, flu- 378. /n more furpureum.] Po^a purpureum
vioi aobilit in Colchidc, orient in Arracniie dixcrc, quicquid nitct ac tplendidum est:
Matibiu» in pontum Euxinum lobcnt : circa qualc ett mare. Solc pncsertim aflulc^nte.
OMm ficeqoentet aveit inde dicti Phatianii CatuUut, quercut ramot purpunos appcilavjt ;
/atmUt rasAtAinrs. I^cuf, multiplex ; pne- Albinovanut ad Levinm, purp\trea»n mvem
c^pwis iii eiidcm Colcfaide. Enipeus 'm lliet- Horaiiut pwpurtos otores.
aiia, Pbvialioot auapos irri«ant. T^rmui 374. Pen^etifta vumiVe /rr/a.] Pumeor, lapis
«t i^biae in ItaUft. ifypanit in Scythii. Caieus ob foraminum inuitUudiiieni Icviftimu»; pierre-
in MjtiS. Eridanus in Ualiu: de eo G. 1. 4S2. punce* a ruMicK-STo^K.
lU P. VIRGIUI MAROmS
ctCyreneoognoVit immo- Perventum, etnati fletus cognovit inancs 37ff
derau lamcnta BUi : ioro- Cyrene : manibos liquidos dant ordine fontes
tiquas nmn£u^^ Germanae, tonsisque ferunt mantilia villis :
mappascorrasupilU: paraPars epulis onerant menfias, etpiena reponunt
"^T "^to^ie^ WfJ!^^"^* ' Panchseis adolescunt ignibus ar».
^Briainceiidimtur i^iiNu Et mater : Cape Mseonii carchesia Bacchi : 380
thureis. Et mater ait: Qceano libemus, ait Simul ipsa prccatur
i^dS^ hTc^^nJZ^^^^^^m^^ patrem rerum, Nymphasque sororef,
hfmortm Oceani. Simui Centum qu8e sylvas, centum quae flumina servant.
ipta orat et Oceanum pa- Ter iiquido ardeutcm perfudit nectarc Vestam :
•wires^nifl^ qwB ^ent^Ter flamma ad summum tecti subjecta reluxit. 385
innumeras tyivas, ct innu- Omiiic quo (irmans animum, sic incipit ipsa :
mcrotfluvio». Ter resper- ggj j^ Carpathio Ncptuni ffurffite vatcs,
Mt ardentem flammam ^ , -h ^ ^ "^ ". . ., '
puro vino; ter flammaCoeruleus Proteus, magnum qui piscibus aequOF,
iupiK>8ita emicuit ad w^ut Et juncto bipedum curru metitur equorum.
rXl^r.n.SlX^Hic nunc Emathi« portus, patriamque revisit 38«
Ric ipia incipit: In Curpa- Pallencn ; hunc et nymphae vencramur, ct ipse
ihio finu maris vatc» e«t, Graudaevus Ncrcus : novit namque omnia vatesj
l^^ *^iIJ!l^nrm^r"e Quoe sint, qu8e fuerint, quse mox ventura trahantur,
invectut piscibus,et curruQuippc ita Ncptuno visum cst: immania cujus
equorum Aa^eniiuin diios Anncnta, et turpcs pascit sub curffite phocas. 39£
pedet. Hic nunc rcvisitTT* ^'i.- ^ "^. , * . ,. • i '^^
pOTta8EmaUii«,Paiicnen.Hic ubi, natc, prius vmcbs capiendus, ut omnem
sue patriam : hunc mt Expcdiat morbi causam, evcntusque secundet.
^rmph. ve«e«mur, huuc ^^ ^^^^ ^j ^^^ uU^ ^^^^ prfficcpta, ncque Ulmn
et iptc riereus lenior colit: ^ , - . , ^ , ^ ^^ ^ -^-
eitm eitim ni vatei, cognos- Urando flcctcs : vim duram et vmcula capto 39f
cit omnia, et que sunt Tcndc : doli circum ha?c demum frangentur inanes
jirtfsefitui, et qua prarie-
rita, et qoas p^t immincant futura. Nam sic placuit Neptuno: cujus ducit sub mari magiKM
greges ec phocas infames. O uate» ille prirao tibi stringendus est catenis, ut explicct tibi omnefi
originem morbi, et det bonos succcssua. Quippe nulla dabit tibi consilia nisi coactus» ncque vin
ees ilium prccando. Quundo ccperis iUam iujice iUi vim durorum vinculorum : contra hiec fw
cvla fraudes tjm inutilcs cadcnt.
NOTiE.
%-
I
379. PandUBti adoleieunt, fyc.] Nullum fcr6 JEf^ptOf intor Cretam et Rhodum media; hi
ronvivium iqNid antiquos abm]ue re sacr& ct li- die Searpanto. I>c J^eptuTWy G. 1.14.
batione : vide JE. 1. 7:27. Dc thurc PauchviB 388. Prottus.l Neptuni et PhcBnices,vel Oc<
T^fioiiii 10 Arabi&, Q. 2. 139. De libalionc Ed. ani et Tethyos filius : .Sj^ptiuK genere, juzl
7. 33. Ilomerum ; sed juxta Virgilium, ex penmiul
9&b,MmQiiiiearchttiaBaeehi.]Carchniumn, Pallene,(\mB est in Macedonia, intcr slirai
Atheiueoy cst poculum oblongum, circa mc- Therroaicum ct Toronaicum. Rcgnavit i
diam p^rtem roediocritcr compressum, ansis iHl^pto, ex communi opinionc ; ex Plalon
a summo ad infimum pertinentibus. Mftonium ibidem sophista fuit ; ex Lucinno, histrk
vinumy id cst Lvdium : Lydia cnim Asite mi- undc eum, quas velleti induisse formas et m
noria regio} prius Mieonia dicta est, nrboribus tassc memorant. Aiunt et hunc fuisse pa
fisr^ carensy et vitc cnnsita, ex Straboue, 1. 13. torem Neptuui pccoris, nempe phocarum ;
3S2. OccoKum^ue pa^rem r«riim.] ExOrphco Neptimumi cjus in gnitiam, « quodam Pi
et Homero, multLs locis ; eorumquc philoso- lenes hiaru speluncain sub mari fecisse» qi
phorum scntentia, qui, Thalete Milesio ducc, illum in ^g-yptum usque secnm perduxit.
ex aqua putabaut constare omnia : Cicero me- 889. £f juncto bipedum, ^r.] Eosdem
miuit Acadcni. 2. pisces et equos appcllat ; tiod bipedos» eqs
384. Ttr — h^ctarc Veidam.'] De mysteriisnu- videlicct marinos qui pedes duos parCanqi
mcri temarii, clcl. 8. 75. Dc nutare, quod h)c corpori? antcriorem liabcnC cquorum, poil
pro vino Muuntiu*» £cl. 5. 71. Dc TrWd Dcn, riore desinunt in pisccs. Emaihia, MactilaB
qiHB bk pru Iinie usurpuiur: G. 1. *t9S. est, 0. 1. 4M). De Palicnc mox diTimw. 1
^ ^^W« Carpalhio.] Purs nirditcrranci maris, jYereo, Ecl. 6. 35.
"palAo cuxumjecta : quu iusula cst| obversa
1 n^^i^
GEORGICA. LIB. Vf.^t f* 153
'P
Ipit ego te, medios cum Sol accenderit eestus, . Ego ipM, eda Soi etiefii-
Cuffl sitiunt herbee, etpecorijamgratiorumbraest,;?* mcdiaiB diaii, cob
V ^ •j ' «i*i j« IICTDS StCCS fllllt} et UBUMll
In secreta senis ducam, quo fessus ab undis juijaciiiMiMrettgrcgibiisv
Se redpit; facilc ut somno aggrediare jacentem. dacam te in tetebrM sents,
Vertm ubi correptum manibus, vincUsque tene-J^S^-j;^;^*!^
bis; 405 eum •tramin Mmiiio. Sed
Tum varis illudent species, atque ora feramm. f ^ tenebii Uhm compra-
Ret enim subito sus torridus, atraque tigris, {LT^ST^^ST^r^
Sqoamosusque draco, et fulva cervice leeena : iraitiu beiliuunuB tt dedpi-
Aitacrem flammee sonitum dabit, atqueita vinclisf!*^- w^ja^PfntAappire-
<^et, aut m aquas tenues dilapsus abibit. 410tigriR,et8erpeniKiuanieiti,
^ qnanto ille magis formas se vertet in omnes ; «t lema rafo capite; aat
JJmo, nate, magis contende tenacia vincla : 5™*:^;^^^«*?:
^^voec talis ent, mutato corpore, qualem i vincaiisiaateffagietioia-
'^ideris, incepto tegeret ciim luraina somno. 414*"* *" •*»"■* tenues. Sed
Hjec «t, et Ifquidum ambrosim diffudit odorem, l!:^»"!^'^^::!:.:^::;;^!:
^tOtnm natl COrpuS perduxit; at llll t nate, constringe ▼incuU
Wcii COmpoSltlS Spiravit Cnuibus aura, retinentia , usqne dum evo-
44^ I v*f« 1* • -^ • -c ^ • dattalis transformato cor-
Atqae habdis membns venit vigor. Est specus m- pore, quaicm aspcxeris»
Eiesi latere in montis ; quu plurima vento [gens ct^m somnus inceptus ciau-
Cogitur, inque siiuis scindit sese unda reductos ; ^^J^^ ocuios. H«sc dixit,
ivf . V ^ .• ^ ^^ • • ' ^, ct sparsitiiquidumodorem
l>eprenSIS OUm StatlO tntlSSima nautlS. 421 ambrosiie, quopcnmzitto-
loUis se vasti Proteus tegit objice saxi. '"" fiiiicorpusj atiiu sua-
ttc juvenem in latebris aversum a lumine Nympha™„t;^„?li.'„"^
UUOCat, ipsa procul nebullS Obscura resistit. inditum estmembris. Est
Jmd rapidus torrens sitientes Sirius Indos 425 '"fi^*^"' *ni»^. « i*tcrc
^ebatcoelo, et medium Soi igiieiis orbem rimi%^T"i!lnuntur'*'r*i
Haoscrat : arebant herb^e, et cava flumina siccis Tcntonmi, et findiuitur in
Fwcibus ad limum radii tepefacta coquebant : """» «P»»<^a««« J V^^ «*«
fi« Tk » /1 •! aliquancloreceptaciiiuintn-
vum rroteus consueta petens e fluctibus antra tissimum nautis penciitan-
"W: eum vasti circum gens humidaponti 430tibus. Proteus occuiut sc
Eiultans. rorem late dispergit amarum. Slc"yyil5.".3.!l'«S-
Ptemunt se SOnino diversie lll lltore phoco?. vencm iu insidiis remotum
Ipse(velut StabulicuStOS inmontibus Olim, aluco, iiraa remanct pro-
ciU latcns in nube. Jam ra-
r^ Sirius, comburcns sitientcs Indos, ardcbat i n coelo, ct Sol flammcus siccavcrat mrtliura
^f^ibetbie aresccbant, ct radii urcbant utq\it ad limum profnnda flumina calefacta sicca-
^*^ii : cum Protcus exibat d mari pctens solitam speluncain : circn eum gcnus huinidum
*t>^ mtris cxiliens »argit lat^ aquoni salsam. Vituli tnarini abjiciunt sc pra somno sc*
f*'i iu litorc. Ipse rrotcus (qucmadmodmn aliquondo custos armcuti in montibuic,
i\OT.£.
^l^ JbRbrotuc.l Cibus cst Dconim-, ycdar fuisse interjectum, iit posscnt iinc stare n.ive«
2^: confunduntur tamen siepe, ut liic, ubi odvcrsus vim ventorum, rupis objectu dcfcu-
*ft*rfMerfor dicitur ambrosia, Lcl. 5. 71. Sfe. OHnit aliquando, G. 3. 903.
^^ HabUis cetnt rigor.] Ut luctari facil^ 425. ^inia Indtu, 4^.] Significat calorera
'"'Kt cum Proteo, contra vincula ubluctatu- tunc fuissc vehemeiitissimuin, qualis est tem-
^ pore nuridiano, pcr dies eanimlares. Mcri-
42]. SUiio tutimma.'] Vel In ipso specn, vel diem istaezprimunt, nudixun Sol if^eut orbem,
^ cacimiiie rupiJi, vel inter rupem ipsam, et ^. Caniculares dies efiicit Siniu, stella in
videtur enim rupes non in li- ore majoris cauis, de qu& G. 2. 333. Intloe.]
^j led in ipso mari fnisre, non longe k li- Pro quibuslilK^t calcntibui plagis : dc iis G. 1 .
^i ide6que spatii satis rupein inter ei litus 57.
1£4 P. VIRGILII MARONIS
caa netp^nw revocat ti- Vesper ubi e pastu vitulos ad tecta reducit,
tuk» k pMtioM ad «tobo- Auditique lupo« acuuut balatibus agni) 4
Af^excitanteoiiwiAtibui) Cousidit scopulo medius, numerumque recentel.
Mdct in ropc in medio or- Cujus Aristseo quoniam est oblata facultas ;
•^lJjl^^^JJJ^^^JJJJJ*^*'^^ defessa senem passus componere membra,
dcm offrrtar Ariftsocopia Cum clamorc ruit magno, maiiicisque jacentem
kajin capienS ; w paflnii Occupat lUe suflB contra uon immemor artis* 4
:S:"coJl'rSrgilJTO">°ia transfomat sese in miracula rerum,
nik m ewn BMgno da-Ignemq; liorribilemq; feram, fluviumque liqui
more, et iBradJt Tincalii teni
teui,nonobBtiii«i»induiI Veriim ubi nulla fugamreperit fallacia, victiis
tTic,Teftitsemomniapro-In sese redit, atque hominis tandem ore locutus:
dmarenimt *\2!L:g?;*°J'Nam quis le, juvenmn coufidentissime, nostras 4
et tn belluam hombilem, , . ^ i- ''i •» . i i . • a •
etmanmemfluentem. ScdJussit adire domos f quidve hmc petisr inqi
poctquam nuMa fraus in- At ille,
ST^re^SSitSiS^ Scis, Proteu, scis ipse ;nequecst te fallere cuiqai
/enMnn, ac demum locu- Sed tu desiue velle : Deum praHrepta secuti
**". •^. ^, *>'?"^«»**; -^ Venimus huc, lapsis qusesitum oracula rebus.
SS^I^ii^ra^^T^enb^sTantum effatus. Ad hjBC vates vi denique mn
in meam domum ? ant quid Ardentes oculos iutorsit lumiue glauco ; 4
AmepostuiasPait liteau-Et graviter frendens, sic fatis oraresolvit:
tem renonmi : Scis; o.. <^ ... ' ...
Protem, scis ipsc; neqocNon te nullius cxercent numuns ira?;
idhu potest te decipere. Magua luis commissa : tibi has miserabilis Orphi
^ r^^ S^-^dS' Haud quaquam ob meritum poenas (ni fataresista
ntm Teniratts huc, ad pe- Siiscitat, et rapta graviter pro conjuge saevit. 4
tendumoracuium,9uo/imc-ma quidcm, dum tefugeret per flumina pra?cepfi
f.S^.'^r:Srir Imraanem ante pedes hydrum mor.tura pueUa
tus est. Postea vates ma^- Servautem ripas alta non vidit in herba.
no dentque iinpetu defiiit ^^ chorus sequalis Drvadum clamore supremos A
oculos ccemlea luce cona- • .^ ^* ^X ^ rii i ■ ^
eantes; et minacitcr coiii- Implcrunt montes : fleruut Khodopeise arces,
dens deniei, sic apcruit os ad fata evulganda. Alicujus Dci ultio te persequitur: solris
suim magni sceleris : Orpheus, ncquaquam propter mcritum miser, imprccatur tibi bas
nas (nisi fata obstcnt) et atrociter furit ob coiijogem tibi ercptam. IHa quidem virgo n
tnra,dum tefngcret currensjuxta fluviiM, non animadvertit ante pedcs alta in herbamagi
serpentem degentera in ri\tk. At turba Dryadum cjusdcm setatis implcvcnmt damoiibira i
mos montei : ploraveruiit rupGs Rhodopcia*,
NOT/E.
494. Fe^ief.] Hespenv:, stella Veneris, dc refcrt hcc verba ad Orpheum : miterubt
qul Ed. 6. 8d. fiii//o tuo meritoy et in hkc harco.
447. J^equeesttefalUreruiqumn.]Vro,nee 458. Hydrum.] Serpentem in aquis, bi
lieet cuigtiam; Gncca lucutio. Vide Ecl. 10. disquc locis degentcm, ab yit^yatpia.
46. AVc sU mihi credere. 4430. Dryadum] Nympharum sylveitrj
454. Orpheut.] llirax : Calliope matrc ; k ^fvff quereusy Erl. 2. 46.
patre, vel Apolliiie, vd (Engrio Thracis flu- 461. Fl^runt WiodopeXm arut, ^.] ]
vio ; £cl.3.46. De Ewydiee Njrmpba, nihil meratvaria Thraciae loca, que Orpbei dc
adinodum uurratur prcter ea, quB babet hic commota simt Rhiodopey Mons est, de
locus. £cl. 6. SO. Arees^ Mootes, rupes, ab i
455. Haudqyaquamohmerilwnp^snaSf^.] summwn: sic G. 1. 240. Ripheasque m
Triplex interpretatio. I. Alirahaini : omnino arees. RkodopeUe arces."] Hiatus et conin
vrmter merilum id cst, majores qunm tu meru- diphthougi longe, ante vocalem, Grseco
isti. Non placet, quia ante4 Proteus magna re. Pangeea.] Neutrum plurale, sii^
vncavit ipsius rommtjm. II. Servii et aliorum : masculinum est Pang<et<f, ThraciB moM
■•nad/iiic^'uj:tamert/um:idest, minoresquam Macedonis oottfinio, Philippit tnbi. ii
^ Cn mereris. Scd san^ videntur verba aliud nens.
M&re. III. Quam suggcrit Taubmanntu,
GE0R6ICA. LIB. IV.
155
Hcbnis, et Attica Orithjia.
Orpheug iGiiieiu cavdL ci-
465 thar^ dolorein amorisy so*
lus canebat lc, 6 dulcit
uxor, te desGTta in ripai te
die oricnte, tc dU occiden-
fe, solus canchat. Ingret-
sus ctiam Tvnarias caver'
nas, qvit Munt ponic pro-
fuiidie inrerortiin, et svl-
Ahaqae PtngM, et Rhesi Mavortia tellas, et PaDmtu aitus, et Martia
AUiue Getse, atque Hebrus, atque Actias Orithyia. •,*|^|*„.f^t*A..Ti. nl^* x^
J|P8e cava solans segruin testudine amorem,
^^9 dulcis conjux, te solo in litore securo,
^ veniente die, te decedente canehat.
^aenarias etiam fauces, alta ostia Ditis,
^^ caligantem nigra formidine hicum
'^gressus, Mauesquc adiit, regenique tremendum,
^^iaque humanis precibus mansucsccre corda.
^t cantu commota^ flrebi de scdibus imis 471 ^»»» obscumm tencbroso
Uttibra ibant tenues, simulacraq; hice carentum : ^"mlLud""; «1 «Sl
Vtuimmulta in sylvis aWum se millia condunt, mosinsuctosleniriprecibus
7 «sper ubi, aut hybernus ajrit dc montibus imber : >'o"»"»"n^- Ai iimbraj te-
" atres, atque viri, defunctaque corpora vita 475 ,„«« cx intimis locis infe.
™8^nanimum heroum, pueri, innupta?quc puellic, roriim,ctfigur»carentinm
lumine, inccdebant : quam
roulta millia voliicrum oc-
cultant sc in syhis, quan-
do Hes|)cnis, aut frigida
4flO P^"^'"^ pellit eat k monti-
f\ .o~ ' -^ '. ~ . . bus: uxoro^, ct mariti, et
^Uin ipsae stupuere domus, atquc mtuna leti corpora fortium heroum
' ' ' • ' • spoliata vitii, pucri, ct pu-
ellfc inmipt», ct juvencs
^l*^ in busta antc oculos parentiim. Qiioii limus ui^cr, ct fsdas nnmdines Cocyti, et palut
f^tosa pi^rit aquis circumcludit, ct ^tyx uovies circuravoluta compescit. OiMtupuenuit etiaiii
'P*tt domus, et profundiiisima Toi tara mortis, ct Furis implicatvc coinilcis serpeiitibtis crini-
■■»» loco,
Ivtipositique rogis juvones ante ora piircntuui.
Q.UOS circum limus niger, et dcforniis arundo
Cocyti, tardaque palus inamahiiis unda
AJligat, et novies Styx interfusa coercct.
^uin ipsae stupuere domus, atquc intima leti
-^ ^Hara, cceruleosque implcxne crinibus angues
NOTii:.
» ^»'* iuThracia natns, inlihodopc
•"o et Jimouc. Dc 6V/(f, |>opul
4 'w. Eheti MaiHfrtia icUiu.'] Prolrpsis cst,
. ^ anticipatio temporis : Rhesus eniin Tro-
•***■ excidii tempore vixit; Orpheo iffiuir pos-
^r*^f. Dc Klieso, Thracitt rc|fO, Marti^» filio,
2rp- 1.4<>y. MarorUa ttUvs.] lliracia, quia
monir, cx
_-_ , ,-_,._.i» ScytliiDB
»1^ ^"hraciiT couterminis, G. *2. 1 15. De HebrOf
*'*nsci«i fluvio, l>\. 10. 65.
"^iJ. ActioM Orithyia.] Kreclithci Athcna-
^*^ reps filia ; raj)la a Borcu in 'l*hraciain ;
j^.^t^o fK'pcrit CaiaTn et Zpthcn, quihiis nia;
. '**de siiccrcvcniiit. Jictias dicitar, ab Alli-
•■«jgionc. Jlttica eiiiin ex Strahonc I. 9. f«ic
vlH^llota est del<»rmato iiomine nh Adira :
*^ aveteribus Jicte vocata essct, quia lota
^«"alis ; Amtii auteni cst litns. Orithyitii vux
^^tuor syUabanini, quaruui incdia' duuTdiph-
^^ngi sunt : tf^ufCmi uudc versus spondaicus
Mn. TecnarioM fauuM^ Tananut plur. Ttc-
^^; promoDtorium Peloponnciti, dividens
y^iQn Messcniacum a I^conico : qiiod GraMri
^iilabantur aditum esse infcrorum, X.v\. 6.
AGfif.] Flutonis, <iui Jovis et Neptuni frn-
^i iiifcronim impcrium tor^e obtiiiuK : Pro-
*Qpioam, Ccreris fillam, n^wit, &c. Utnun-
^ Bomen Jk divUiis habet, que e terra^ vis-
fnibas eflbdinntur : Dit quidem Latine dictui
i dititii» ; PliUon Gnece k. srA5r»f , qiiir vo.x
id'.*m sig^iiilic:!!.
12
4(i9. A^^gra furmidiae lucum.] Sylvas intn-
feris ctinm myrteas, aliasqiic constituit. JEn.
6. V. 444. uc dcinceps. Va liic cst cnallage sive
iininutatio: calif^antcrn ni^rrd formidine, pro
caUf^ault.m ni^tdinc fonuidahiti.
4iil>. Manes.] hruniuiilur ct pro mortuomm
animis, ct pro loco ipso infcronim, ubi aiii'
ini dcf^unt, ct pro Dlis ipKiri iiiferonim. De
ii^ itu philosophatur Apuleius lib. de Dco Sc-
cnitiii, oinniuin^ opinor, optim6. Statuit, I.
Aniinos illos gcneratiin dici Innure». U. Ex
his lemuribus, qui iK>stcroriiiu curam itortitiis,
pacato ct quicto iM>ii;iiio domum posftidcbat,
Inrem dici familiarcm. III. Qui propter nd-
vcrsa vitft morita, niiMis honi^ scdibus. iii tei •
I u quodnin exilio punichatur, innne tcrricu-
Imncntiim honi.<, noxiuin niHrn, Inrcam dici.
IV. Ciim inccrtum ci*:it, qiur cuiquc sortitio
cvenisset, uthun larcssot, aii larva ; Mancm
Dcum niiiicupari, ct honuris rausu vocabulum
esRc additum. Miwes pori 6 dictos putant, vel
u manandoj quia iiinnnnt i.'t dlsrumint per au-
raA ; vel ab antiqiiu vocc maims, hoc cst 6oftiu .-
undc et mane derivatum voliiut. Kcliqua vide
J£n. 6. 74:i
471. Erebi.] Juxta Hy;;iuum, Dcuscit in-
ferorum, ex Chao ct Cali^inc pro^cnitui, pa-
ter iioctis : juxta aliox, ipsa est infcrorum piXH
fundissima scdcs, ah i«i^*», /eiro.
479. Cocyti.] . . .4»\ %zj Inferorum <!■•
mina sunt. jC. 6. :i)i:i.
4S2. Tartnrn.'] rm7/mw, ^i^uT. TcrUtCVR-
156 P. VIRGIUI MARONIS
et Cerbenu hiani conti- Eumenides ; tenuitque inhians tria Cerberus ora;
nuit tria ^tturai et MWa^tqyg Jxionii vento rota constitit orbis.
"^^^to^i^^SZHo^^^J^^ Jamq; pedem referens, casus evaserat omnes ; 485
refpredicns vitaverat omnia Redditaque Eurydice superas veniebat ad auras,
''^"lu^l^r^ut^^^^ri/S^^ sequens; uamquc hanc dederat Proserpina
lucem, propiite «equenx ; lei^cm :
nam Pro»erpina poiuerat Cum subita incautum dcmentia cepit amantem,
IZ;.uri^"roic:!^"I>?n<>s«:<^nda V^^^^^^ s«="^nt " ignoscere Mancs.
vit improvidum amantcm, RestitJt, Eurydicenq; suam jain luce sub ipsa, 490
condonanda illa quidem, Iimnemor, heu ! victusq; animi, respexit : ibi omnis
^i;^i°^«»""s.r^«Effusus labor, atque immiUs rupta tyranni
jamin ipso a(/t/a lucis, im- Foedcra, terque fragor stagnis auditus Aveniis.
mcmor ct impatieni ani- jij^ Qyjg ^^ „ inquit, miscram, ct te perdidit, Or-
mo, respexit Eurydicen^ / ^ /• a •/ j r ^ ' r L a
suam: iiik omnii oi^eraHuis tanlusfurorr eniterum crudclia relro [pheur
perdita est, et pactum cru-Fata vocant, coiiditq; natantia lumina somnus. 496
JiS^ruf^JSS^^i^lJaraque vale: feror ingenli circumdata nocte,
naAvema. liiafic locuulnvalidasquo tibi tendens, heu! non tua, palmas.
cft: Quif etme miienun, Dixit, et ex oculis subito, ccu fumus in auras
SuTtSSi^^filitr^^^lS^ Commixtus tenues, fugit diversa : neque illum 500
rursus dura fau retr6 np- Prensantem nequicquain umbras, ct multavolenten^
peiiantme,etKmmu«ciau-£)icg,^j prfctcrea vidit; iicc poriitor Orci
dit oculos fluitantcii. Jam . i< ' '^ i . . • i i
ergovaie: trahor circum- Amphus objectani passus traiisirc paiuucm.
fusa ma^^ia tenebris, etQuid faceret? quo se rapta bis conjuge ferret?
porriffens tibi manus fci-^ fl j Manes, qua numiua voce moveret?
beciUcs, heu! nonoiwp/iujf^ -' u . • r • • j * u* eA.^B
tua. Sic locuta cst, et cx lHa quideni btygia nabat jam trigida c jinba. oO^B
ocuiis statim evoiiuit in Scptem illum totos perhibeut ex ordine menses
:t«»:S!e"m'3 R"pe sub aeria, deserti ad Strymonis undam
rm: neque |>o8tcA vidit Flcvisse, ct gclidis ha^c evolvissc sub antris, 5A^
Orpheum, frustra captan- ]y{ y]^^,!^^!!, tiCTCS, ct aGcentcm carmiiie qucrcus.
tem umbras, et coiiantem ^^ ,. i * tji •! i i \-*u«ii
muitaioqiu: ncq.ie portitor Qua»s populca moerciis Philomela sub umbra
inferorum passus cst dnin- Auiissos queritur fcetus, quos durus arator
hyj:^r^'Xrd t":a"0^">-va'» "'do in.plm„es, detraxit; atilla
quo se confcrrct, conju{^ F let iioctem, rainoquc scdens miserabile carmen
bis erepa.^ quibtis lacry- l„tegrat, ct luwstis latc loca qucstibus implet. 5 1^
mis Manes, quibus vorbis
Deofl ilectcret.^ Eurydice quidem jam fripda vehf^batur naviculu Stv(;ia. Aiunt illum v^P'
tcm integros menses coutinud ploraviAsc, sub mpc ulta, ju.\ta af|uus dfserti Strymonis, et >^
^risse frig^idis in cavernis bos canusuoSf movendo tiiiprei', et trahendo rantu quercus. (^m^^
Kiscinia tristb sub umbrd populi lamentatur puUos amissos, qiios crudcHs agricola deprch^^
dens io nidoabstulit adhue implumes ; illa v«t6 plorat pcr noctcm, ct stans m ramo reno^'
luguhrem cantum, et implct loca oumia tristibus qucreli«. j
NOTiE.
fimos inferorum iocus ; 4 rmfdr^m, ron/ur6o, cratis, in ngrotante mortis indicium ett : /i*'
quM illk plcna sint omnia perturbatiouis : vcl taiUin et crran/ta, juxta Scaligerum; dum, ■*
k rc*rv^«^M, iremore obrigtaeo. Ab dauduntur, mod6 aperiuntur ; ut fit qott'
483. EumvtiidtM.^l Furise: G. 1. 278* CtT' do somnns invitis obrepit.
htrut.] Canis tricrps, custos inferorum. M. 6. 602. PortUor Orei.l Charon^ qui aaiail
417. /xtoti.] 0. 3. 38. cjndA transportat. A. 6. 2)». arcvt» iate^
487. Projerpuio.] G. 1. 39. m Sla^ G. 1. 277. '
Jvemif.] Jivermuy lacus inCampanii: La- 0(18. 5/ryinonii.] Macedonis flnrii, la CM^
tiiiis habitus ostium iuferomm, ut Tcnaruj finio 'Hiracise.
Gfacis: JE. 6. 237. 611. Philomeia.] Qu» in luidDiiw cn>
496. jyaiantia /umiiia.] Inxalida^ juzu Ser- versc est, VaA, 6. 78.
rium : Aumidti, quod . j uzto doctrinam Hippo- ^
i
GEORGICA. UB. IV.
157
Nalla Venuf, nulliq; animam flexere hymemei. Nuliuf «mor, nulUi codju.
Solus Hyperboreas fflacies, Tanaimque nivalem, paJenicnint anununi. So-
Arvaque fcph«is nunquan. viduata pruinis te^^^^ltSli^:
l^^strabat; raptam Eurydicen, atqne irrita Ditis etagro«nunquamcarentet
**ona qucfens : spreto Ciconum quo munere ma-^*******^*"'^"*^™*^*^/-
^ '^ * «^A ereptani, et vana
ires, O^UdonaPlutoiiit:quo nu;>/iatt
loter sacra DeAm, noctumiq; orgia Bacchi, munere contempto muiic-
Diwerptnm latos juvenem sparsereper agros. STa.^^S.T^u^
^ um quoq; marmorea caput a cervice revulsum, orgia Bacchi disjeccrunt
®Urgite cum medio portans Oeagrius Hebrus P*'^ \tuiiot campos memUn
y plveret, Eurydicen vox ipsa et frigida lingua, 525 [^ ^"."oJS:"'^:
'^h miseram Eurydicen, animi fugiente, vocabat : rensmftdio in fluento voive-
Euiydicen, toto referebant flumine ripiBe. '""^ ?f P"^ V!"* rcscctum k
^•'n ^ ^ • * 1 j** • 1. camhdd collo, ipsa vox et
aec Proteus: et sejactu dedit aequor in altum ; linji^a frigida Euiydicen,
^Utq; dedit, spumantem undam snb vertice torsit. a>i infeiicem Eurydicen,
At non Cyrene : namqiie ultro affata timcntem : '1'Pr".'*- * *f *?* S™"'
ikT,. «^. .^j _^, ppnte; npie totint flumi-
*^ate, hcet tnstcs animo deponere curas. 531 nis repetebant Eurydiceu.
Haec omnis morbi causa : hinc miscrabile Nym- ^*«c «'""«^ Proteus, et se
t saltu immisit in profim*
P^ *^ • i! -11 u 1 • •. 1 * • u- dmn mare ; et qo4 «• im-
^tiin quibus illa choros lucis agitabat m altis, misit, supra caput tuum
Exidum misere apibus. Tu munera supplex 534 «)n^o*^'« aj"»"» ■puman-
»P,«_i ^ * r •! ivT ^*-*»"^ *it Cyrene non je
Aende petens pacem, et facijes venerare Napa?as. ,„iw,«7;namprioraiiocut«
^ainque dabunt veniam votis, irasque remittent.
S^d modus orandi qui sit, prius ordine dicam.
%iatuor eximios praestanti corpore tnuros,
Vi tibi nunc viridis depascunt summa Lyccxi,
*^clige, etintacta totidein cervice juvencas. 540
?Uatuor his aras aha ad delubra Dearum
onsdtue, et sacrum Jugidis demitte cruorem,
^orporaque ipsa boum frondoso desere luco.
^^st, ubi nona 8U0S aurora ostenderit ortus.
priorallocuta
est trepidantrm : Fili, potea
abjiccre ex aiiimo moettam
solicitiidinein. H«ec est
tota origo inorbi : ide6
N^ mpha;, ciim quibus Eii-
rvdicc misccbat chorcas in
profiindis sylvis, intulcrunt
funestam peruiciem api-
bus. Tu supplcx oflcr
duuR, obsecrans vcuiBrn,
ct colc Napeeas placal>ilet.
Nam coDcedcnt veiiian
prcribiis, et dcponent fu*
^**^^ Sed antea docebo per ordinera, que sit ratio prccandi. Eli^e quatuor tauros insinpoeg
ymtn corpore, qui nunc totident tibi cacumina viridis Lvca^i, ct totidem juvcncas, collo f:on-
^^ Mbacto. Erigc his rietimu qiiatuor aharia in allis tcmplis Nyinpharum, et efiunde d
^^^^^uibus sacrum sanguinem, et mlinque ipsa corpora viutimarum in frondeutc luco. Deinde,
^^*>ido nooa aurora patcfcccrit ortum suumi
KOTiE.
J^^^Hymenoii.] i)e^men«o,conjugii I>eo,
^^ 60. De Uyperboreu regionibwi, G. 3. 196.
!7 '^Acii montibos, G. 1. 240. De />i/e,
"^ V. 467.
-^7. TVmafm.] TanmMf flurhisin Mosronim
?^^<MrienR ; in Maeoticam paludem influens,
^l^aBi ab Asia disterminans.
t^^ Spreto Cieomim qtut munere matres.] Ita
l^ cx aniiquit aliquot codic. oon tprelm :
^^nc constac sibi sentcntia: Thracia! cnim
^fiejtt Orphenm de Noptiis solicitaverant;
f^^mpHaH mimcre sprt/o, iptum laniavere.Ci-
^**^ geni fuit lluraciie, chnca ottia Hebri, et
"■Wtm InnaruByde quibut G. 2. 37.
ttlJVbehirmoiie orgia Baeeki.] OrgUif ucol
■eehi, ab ify^furor, qndd cum furore per>
■rrpotur. DeB«eAiictBorrAo,Ec].6. 29. 69
12*
624. Oeagriiu Hehrus.] Orphei trunrura
caput iii Hcbrum ciim lyr& projcctuin, dl-
citur in insulam Lesbum appulisse, atque
ibi essc sepnlturo; lyra relata iiiter sidera^
et a singulit Musis, quarum reciuerat lau-
dcs, stcllis novcm insignita. licbrus Oea'
f:riuM dicitur ab Oen^ro : mvc Oeagrus rex
fnerit Thracise, qui nomen suum fluvio reli-
querit, ut vult Diodorus Sicnlus ; sive fluviut
fucrit, ex quo Hcbrus natcitur, ut viUt Ser-
viuB.
635. Aiipdu.] NjmphoD lucorum tunt, i
nIvh 9aUut, vireium.
639. Lycmi.] Montit Arcadiie, quk in r«-
none Arittaua aliquando regnavit. Da aword
158 P. VIRGIUI MARONIS ' ,
I •
I
dd>ifl inferiai Qrpheo ^ Inferias Orphei lethaca papavera mitteg, 54
papareribas Lethets, «tpiacatam Eurydicen vitula venerabere ciesa,
^^oI^S*iituia, elPim^Et nigram mactabis ovem, lucumque revises.
molabit oTem nigram, et Haud mora, continuo matris praecepta facessit :
repetes lucmn. Sine moii, ^^j jelubra venit, monstratas excitat aras.
Btatim ezequitiir mandata^ ^ • • ^ ^* ^ wt^
raatris; ▼oait ad templa, H^situor eximios praestanti corpore tauros 55
erigit aJtaria pnescripta, Ducit, et intacta totidem cervice Juvencas.
f^**!S!S^*!!^ir"5;Post, ubi nona suos aurora induxerat ortus,
nei rooiuto corpore, « '. ^ . . . »
totidem juTencas, coUoinferias Orphei mittit, lucumque revisit.
wndum subacto : deinde, jj^c vero subitum, ac dictu mirabile raonstrum
ESSrZ»' SSTJ;: 5« Aspicium ; liquefacta boum per viscera toto 55
inferias Orpheo, et repetic Stridere apes utero, ct ruptis efiervere costis,
loaim. Uttc verb vident Immensasq; trahi nubes ; jamque arbore summ&
prodif lum improvisum et ^ ^ s. y ^* j *x-.
mirabiiedictu;apesstride-Confluere, et lenus uvam demittcre ramis.
re toto uiero inter putre- Hiec super arvorum cultu pecorumq; canebam,
facta viscera boum, ejEt super arboribus : Csesar dum magnus ad al
enimpere fractis costis, et *^ co
diffundi ma^as eorttm tum OO
nubcs; etjam eos coufn^ Fulminat Euphratem bello, victorq; volentes
f^mifSimw^lPer populos Jat jura, viamque affectat Olympo.
deremffMK/ttmuw. Heclllo Virgilium me tempore dulcis alebat
cantabam de cultura agro- Parthenope, studiis florentem iirnobilis oti :
rum et pecorum, et dc/^ . *^ . , . ^ S • ** c*
arboribusTdiun maffnus Carmma qui lusi pastorum : audaxquejuventa, 56
Csesar tonat circa iMrofundum Euphratem, et victor distribuit le^cs populis non invitis, <
|»«parat fi6t viom ad coelnm. IU& teiupe«tatc Ncapolia amosna me Virgiliura nutriebat| vacai
tem Btudiis otli privati : qui lusi vcrvibus pastoralibus ; ct confidens juvcntutiy
NOTA
045. Inferuu OrpheileUuen, ^'C.] Inftri^Ct^ti' aliiid cst in historia trmpijf, cui melius
crificia,quaB Diis manibu8oflcrcbantur.t>i79/<ei. nari hvc possint. Tumque vidctur poCta ■
Dativus Gnecus *0^7 £cl. 4. 67. Paparera didissc opcri jani pcrfecto, quicquid in
Uthma, id est, oblivioncm et somnum inducen- pasfiim lepmus de Octaviani victoriis. G.
tia; k Xfiin olfluno. G. 1. 78. ^n. 6. 323. 171. Qui mtnr extrtmiM Asi<t jam rtctor
666. Stridere, ^errere.] Penultima brcvi. oris, kc. G 3. 28. Aique h\e undaniem !■
G. 1. 466. /o, magnumque fluenicm JV7/itm, &£c. QiP
668. Uvam demittere.'] Ccrt^ hic lajtitisc autcm dicunt ejtis vita* scriptorei;, eum Gkr'
signimi est illa apum glomeratio, dc qua vide viano, ex Actiaco bcHo reduci, et Attcf
siqMi, V. 267. commoranti, legisse Georgica, Msceo-
66I.fV/mifia/£u|)/h^a/e}n 6e//o,^.] Ccrtum suseipiente lcgcndi vices; id aut omn
cstexhocloco, ultimambuicoperimanumad- falsuro est, aut certe non nisi post bdh«
motam esse post beUum Alexandrinum, occi- Alcxandrinum contigit. Constat enim
tis Cleopatra et Antonio: cum Octavianus Dione, Plutarcho, ctaliis,Octarianum, contf
per Sjrfaun in Asiam hyematurus abiisset. to bcllo Actiaco, nonstetisseinltalia, nisip»*
Tunc enim non long^ aberat ab Euphrate. cissimos dies Brundiuii : indcque stati»
TUnc Tiridatem Pbraateraqne, dc re^o Par- Gneciam, Asiamque abiisse, ibidemque hftf
thisB contendentes, victoriee suae terrore ali- fiissc, ad instruendos Alexandrini beUi app^
qiiomod^ composuerat ; Tiridatemque victum tus ; tantum abest, ut Attcllam, quK urbt
in Syiik permiserat versari, Phrnatis filium Campanic, venerit.
obiidem secum abducebat Romam. Tunc divi». 664. Pwrthenope.] Neapolis, urbs Itali
nos maxime honorcs affcctabat ; et tcmpla si- CampaniB maritima, nunc regni capnt
nebat sibi fieri Nicomedis, Per^mi, et alibi Chalcidensibus,quiCumasItalicascoiididerii
passim. Qiue omnia, ut constat ex Dione 1. 6. etiam condita. li primb illam Parihemtf
cootigcre per hyemem anni U. C. 7^. ex- vocaverunt, invento ibidem tumulo imhH
fibn natiW esset Octavianus, annis ex- Sirenibus hujus nominis, qnc dolens U1]W
33. Virfilius item 40. Neque enim cantusiioiiontuisieaUectius,iBortemdiic<
f.
GE0R6ICA. LIB. IV.
159
Vtjrrei te patnlse cecini snb tegmine fagi.
566 te cedni 6 Tityrt, tabaii-
braculo opaca fagi.
NOT-fi.
lofe
t At dbn loci hajns abertai et frequen- Sitidnt ignobilu of I.] Studia intelligit pri-
inis noceret, haoc postea dirueruot : Tata literarum ac bonanun artium, qua k po-
graisante lati pe8tilenti& admoniti di> Ctft modestbsimo dicuntur tgnoMita, pr« ad-
> instaur&ranty ▼oca¥eruntque Jitapo- ministratione reipubiic» et magistratunmi ad
K>i) id est| nrbem novam. De Virgilii in e& quos nunquam Virf ilius accessit.
«■unoiatione ac morte) vitam consuVe.
FINIS GEORGICORUM^
100
P- VIRGILII MARONIS iENEIS.
ARGUMENTUM.
jEJVE/S poema heroicum^ sive epicum^ ab JEned Trojano, Veneris et
Anchisa JUio, Priami ^eneroj nomen hahet: noii quod actiones Ulius om-
nes comprehendat ; sed unam inter omnes prtecipuamj scUicet regnum in
Italid Jundatum. Scripta est a Virgtlio in graiiam^ tum Roman^e to-
tiusgentis, tumfamilia imprimis JvJitt^ quaoriginem referebat suam ad
lulum sive Ascaniuniy JEnea Jilium ex CreusaPriamiJUid, Inhancpor^
rofamiliam adscitus d Julio Ccesare avunculo faerat Octavianus^ tunc
rerum, potensy atque Egpyto subactd^ M. Antonio et Cleopatra interfectiij
unus orbis Romafii dominus, Scribi ccepta est^ Anno U. C 724. exeunte :
Virgilti 40. Octaviani 33. cum Octaviamis in Asid non longc ab JEti-
phrate hyemaret: atque ita Virgilim post ddhibitam Georgicis extre^
mam manum, continuo animum JEneidi videtur applicuisse ; in edque an^
nos, ut habet Servius^ undecim coHocdsse, quot ah eo tempore ad mortem
f^gilii omnino numerantur. Secutus est Virgilius, ut in Bucolicis Theo^
eritum, in Georgicis Hesiodum ; ita in JEneide Homerum: cujus Odys^
seam sex priortbus libris^ Iliadem sex posterioribusj expressit^ an etiam
wperavit 7 id vero ambigitur inter doctos.
DE NATURA POEMATIS EPICI.
POEMA cpicumj sive epopaia^ sic dictura est ab t^n verbumy quia to-
lura poetse dictione seu uarrationc continetur. Definitur ex doctrina
Aristotelis : Imitatio aciionis unius illustris, compleia, certte magnitudinis^
?}ure narratione et versu hexametro viros principes cum admiraiione et rfe-
ectatione ad primarias virtutcs cxcitat,
Quinque complectitur, actioncm^ fabulam, motesy senientiamj dieiio*
netn, Actio, est poematis raateria : fabula cst actionis forraa et tracta-
tio : mores, sententia, dictio, sunt necessaria fabulse ornamenta. Poeta
surait actioncm ab heroe, fabulam ab arte sua, mores a philosophi&,
sententiam a rhetorica, dictionem a grammatica.
ACTIO debet essc una, illnstris^ comphta^ ccrtce magniiudinis.
Unay id est, ab uno hcroe prsecipuo, ct uno continuo spatio temporif
absque intermissione pcrfecta ; talisque preeterea, ut alias in actiones ii^
tcgras item completasque dividi non possit.
Illnstrisj ergo et virorum principum, et in gravi splendidaque materiL
Compleia^ cui nibil desit eorum omuiiun, quse adesse debent, at ab-
^oluta et ad finem perducta dici queat.
ARGUlfENTUM. 161
r ' Ceria magnitudinis sive durationis, qu» vnlgo anni niiias spatio, inter-
dam etiam minore definitur : ab ea nimirum actionis parte, unde poeta
samit poemads exordium ; ad usque poematis finem. Sic Odyssea dies
quinque omnino et quinquaginta : Ihas annum integrum capit.
FABULA constat partibus, sive plan^ necessariis, qu» sunt exordt-
ttm, nejcus, et solutio : sive non plane necessariis, quse sunt episodia,
JExordium, habet propositionem actionis, invocationem numinis, etiam
aliquando dedicationem operis priucipi aut amico viro.
A^exus, est variorum casuum series, ad eam usque perducta partem
operis, in qua fit actionis flexus in felicitatem aut infelicitatem.
Soluiioy est quicquid ab eo flexu ad finem usque actionis peragitur.
Episodia, suiit actiones quaedam adscititise, qune cum actione prseci-
pua veluti necessariam, certe vcrisimilem conjunctionem habent Ea
vulgo in nexuin, raro in solutioncm, nunquam in exordium inseruntur.
^wuTtha dicta ab l-irl, super^ prater, ck, in, et o^-, via ; quasi supervenientia
in viam ei seriem actionis.
MORES denique manifestant animi afiectus. SENTENTIA men-
tis cogitationcs exprimit. DICTIO moreset sententiam repraesentat.
DE NATURA iENEIDOS.
Actio ^neidos, ut nuda cst operis materia, sic se habet. JBneas, in-
censa a Grsecis Troja, ciim suorum reliquiis mari se committit, Italiam
petiturus, unde majores ejus orti esse ferebantur : illuc, post casus terra
marique varios, appellit: excipitur humaniter a Latino, tunc ibidem reg-
nante ; et Laviniac nuptiis in generum adoptaretur, nisi obstaret Tumus,
Dauni Rutulorum regis filius. Is Lavini^nuptiasjampridem ambiens,
iEneam gravi bello vexat : sed ab eo victus et occisus, sponsam ei reg-
mimque habendum denique permittit.
Unam esse, atque illustremy eam actioncm liquet.
Completam negavit Maphseus Vegius, idcoque sibi posse visus est de-
cimum tertiuni librum ^neidi assuere, quo dolcrem Kutulorum, Tumi
funus, iEnesD nuptias et apotheosin complexus est : temere omnino. Nam
apotheosis a Jovc promissa cst lib. 1. 263. Feres ad sidera ccsli Mag^
nanimum jEneam. Tum confirmata 1. 12. 794. Indigetem Mncam
scisipsa^ et scire faterisy Deberi ccelo. Jam Lavinia regnumque Latii
a Turno morientc Mnex permittitur 1. 12. 937. Tua est Lavinia con"
iux. Ca?tera, quae ad pompam luctumque pertincnt, frigida ac pueri-
lia, certe minime necessaria.
Magnitudinem habet certam ac justam : licct enim octo circiter annis
durasse actio tota dicatur ; unum tamen ex iis, eumque ultimum, poeta
complectitur : superioribus reliquis in episodicam ^neae coram Didone
narrationem redactis. Mambrunus quidem sexdecim menses ^neidi at-
tribuit, co adductus, quod Anchises, ut ex 1. 5. liquidum est, obierit in
Sicilia verno tempore. Unde sic colligit : iEneam non multo post, ver-
no item tempore, inde solvisse, cum in Africam tempestate ejectus est ;
quid enini eimi, mortuo patre, fatis in Italiam vocantibus, diutius in Si-
cilia tenuisset ? tum addit eundem in Africa totam hyemem, atque ade6
annum ferc traduxisse ; siquidem indc iterum in Siciliam ineunte vere
trajiciens, anniversarios patri ludos celebravit : reliquis autem in Itali&
praeclare gestis menses minimum quatuor cssetribueikdos. Pxi^^ix. ^.^Qi^**
162 ARGUMENTUM.
tra Segresiuf , in egregli precfatione in Gallicam ^neidos interpretatio-
nem : ostenditqne .£neam e Sicilia non nisi Julio mense, quarto nempe
post obitom patris, in Africam appulisse : toto illo intervallo temporis,
yel reficiendae classi, vel expectandae commodse tempestati, curisque aliis
impcnso. Atque ita legitimo unius anni spatio ^neis tota continebitur;
quod suig locis probabimus, prcesertim 1. 1. v. 535. et 756.
FABULA, sive actio suis episodiis ornata, repeti potcst ex argumen-
tis cuiquc libro pnefixis : ea tamcn cautione, ut, si quseritur ordo tem-
poris, secundus liber primum legendus sit, tum tertius, deindc primus,
quartus deinceps et cceteri : artis cnim, si\T poematis, alium ordinem
poiita insiituit ; seriemque cousulto perturbavit earum rcrum, quas his-
toricus singulas, prout evenerunt, recto ac naturali ordinc describeret.
Exordlum brevissimum, versus vix quindecim capit. Unde autem
sit, dubitatur : utrum ab iliis versibus : Illc ego ; an ab bis, Artna vtrum-
que cnno. Ego ab his puto sumeadum, veteres secutus, Virgilii prce-
sertim soquales : qui quoties JEneidos meminere, toties eam his ipsis vo-
cibus dosignarunt. Ovid. Amor. 1. 1. 15.25. Tittjrus, ct segetes, Mnei-
* aqtie arma legentur. Idem Trist. L 2. 533. Feluv JEnetdos auctor
Contulit in Tijrios arma virumque toros, Propert. 1. 2. 34. 63. Qut
nunc ^nca Trojani suscitat arma. Martialis 1. 8. 56. 19. Protiniis
Italiam concepit et arma virumquej Qai niodo vix culiceni fieverat ore
rudi, Ausonius Epig. 129. Arma virumque docens, atque arma vi-
rumque perituSj ifC Et vero abessc pracvios quatuor versus a MSS.
antiqiussimis testatur Pierius: adeo ut N. Ileinsius nec editioni suse dig-
natus sU adscribere. Vulgo tamen adscribuutur, sed seorsim ab aliis
consequentibus : unde conjiciunt plerique a Tucca ct Vario, quasi pa-
rum aptos tanti operis exordio, fuisse sublatos; factos tamen a Virgilio :
non (]uidcm ut exordium, scd ut auctoris sip^aculum notamque, operis
editioni prtefigendam, ct inter recitandum ab eo supprimi solitam : undc
ciim statim ordirctur ab Jlrma virumque, &c. poema sub his versibus,
non sub aliit^, innotuisse probabile est.
JYcxus totis duodecim libris, ad usque duelUun ^nea> cum Tumoper-
tinet. Solutio incipit a dueUo.
Kpisodia sunt, Junonis consiUum dc subvertenda Trojana classe,
JEnca; apud Didonem diversio, amorcs, narratio Trojani iucencUi, cae-
teraque ejusmodi, (|ua? ]jartes quidem sunt fabulae, non autem actionis :
possuntrnim ab actione, qualis antea nuda dcscripta est, omnino sepa-
rari ; a falmla, sine gravi ejus imnmtatione, non possunt.
MORKH ubicjue oequabiles, cl ad jmitationem ac delectationera ap-
tissimi. SEiNTENTlA autem et DICTIO sic absoluta ac perfecta
est| nt vel hoc utroqnc nomine princeps poetarum VirgiUus habeudus sit.
168
P. VmGILn MARONIS
^NEIDOS
LIBER I.
-' '" ARGUMEXrUM.
PMOPOSITIOJ^E tl inweali^ne vrMnisns, narraiio incipii h septimo JEnit^ erpeditionis an»
fio : quo lempore, Trojanis d Sitiiid in Italiam solventibuSf Juno ttmpestatem exdtat coHcUiato
aibi JEoIo. Sedat tempestatem M^eptunus. A^ares JEnete septem in porlum Jlfricit se recipiunif
rtHqms alid disjeetis. Vcnus apudJovem HeJUii catamitate queritur. Solatur ram JupiterfeipO'
sitAJEne^ ehtsqueposteriUttisfuturd felicUate. MittUurMeratriusy qui Carihas^^rtensiumanimoi
Trojanis plaeabiles rtJdat. Venus ti^tu venatricis occurrU JEncoif rtt^iomm cum Achate ex-
ploranti : indicatdque Didonisac rc^ionis condiiionefVtrumque nebula scptum Carthnginem
dimUtit. Ht\c JEneuSf lemptum infprtssiUf primum in betti Trojani picturas iiuidU : dcinde in
Didonemj et in socios^ tfUosJluHibus opprcssos putaceratf Didoni supplicantes. Dat sc in conr
spedumJEnens: A Kei^/n/l benif^nii excipUur : accersUurper AcluHcni jlscaniiu : cujiuin lo-
eum dolo Vcturis Cupido subtUiuitur, ut JEnea amorem Didoni inspiret. Abtunt omnet in
entiam ad convicium.
ILLE ego, qui quoiidam gracili modulatus avena , iirrERPRETATio.
^ Carmen ; et egressus sylvis, vicina coegi ccd^rcRnia™i 1^^
Ul quamvis avido parerent arva colono : lamo : ei cjriessus e «yivU
Gratum opus acricolis: at nunc borrentia Martis ^f?^. propiii.,uos agrJ«, ut
* *-' obediitnl a^icoIip quan-
tumlibet cupido ; quod opus jucuudum/ut< nisticis. Scd jaui liorrida Martii
A.RM A, \ irumque cano, Trojie qui primus ab oris Cano bciia et hominem,
Italiam, fato profiigus, Lavinaque vcnit «1:«' P"»«V^ '^^'j!' p"°?"? ^-
L' , '. .11 • • ^ ^ * nit c n*eio«e Trojuna m I-
itora: multum iUe et tems jactatus et alto, toiiam/ct ad litus Lavi*
num. lllc muUikm agitntus/ui/ terra et mari
NOTiE.
1. TVo/c.] Troja, regio Phr>-griflc minoriS} rinum a Lavino Latini fratrc; deindc Laurtn'
m Asia miiiftre ; cujus urbs pra^cipna Itiumf lum, ob invcntam ibidcm launini a Latino,
ab no repe dicta ; non procuJ ab U\h. monte. ciim ref^num fratrc raortuo siiscepiKsct ; ei hoc
H»c ct TrojOf k Tm^ rc^, et Dardaniai k utroquc iiominc fiiis.m; iuai^iiitam, priiikquom
Dvdano Troiit avo ; ct TeucYiaf k Tcucro il-Iiicns in Iialiani vrnirct ; tcrtiu dciiiq i*» ab
DardRni sorero, vocatacst. Ejus arx Pergw JEnc» voi:atfliu c.<se LMviniumf k Lavi.rfi ux-
mta. plur. Pergama. oro. Scd iiudc Lavinum huuc Luiini tVatrera
Primus.] Antcnor tamcn prius in Italiam fuissc ncrcpcrit, iion liquct. Laurcutum itcm
▼coit, Patuviuinqiic coudidit : scd non prius ac Lavinium uiiam urbcm fuissc iic<]^at Stra-
Troja profectuo ciit, ncquc ad I^viniini litus bu ; quarc priina; opiiiiimi adhsureo. Uanmant
veniti Bcd in Vcnctiami ut leg^itur iufrk} v. Virc^iiium nonnulli, qut^l Ijivina non Lavinia
242. dixcrit : &ed pra-tovquam quod sibi ronstant
2. Italiam.] Renio cst Eiiropa; notissiinai in cu scriptioiic M^S. oninesi habi^t i]uoque
in formamocrca^ extcnsa; intcr lladriaticum Propcrlius, 1. H. '^. 6A. Jactaque LuLvinitmct'
siu!im, a septcntrionc et orientc ; ac maro nia Htoribus.
'J'vrrlieniimt il mcridic: nd septeiitrioncm ct 3. AiVora.] Quamvis Lavinium di^tarct a lito-
occidcntcm Alpibus separatur a Gcrmania et rcjuxta Ser\'iumi^to milliaribiis; juxta nlios,
iralli». minimUm tribus : lituii tamen« quod huic urbi
Ijivina.] Id est, qu.-e, dcinde Lavina dicta rcspoiidcl>at| eodcm noininc iiisi^niri potuit.
9unt| a Laviniae noininci qu.-i', I^tiui filia, 7erri< jadatus et altOf ^-c.] Propositio ctt
yCnete nupsij^ ITndc hic pro/ef/iu a^iKiscituri scx priorum libroruin;quicontiueiitmaritioia
vivc anticipatio tcmporis. Servius tamen af- |)cricuU: •Multu quoque tt beUOf^.] Propositio
irmat caindcm urbcm dictam csse primu La- Qtt sc& poiimoTomi ^^ teci^sXxML cv&^aw»QX<
164 P. VIRGIUI MARONIS
per potentiaiD Deonnn, et Vi superum, saevae memoreni Junonis ob iram.
propter iram .>n«»»i«m ]^f q|^ quoq; et bello passus, dum conderet urbem, 5
crudelis JiinoBM. Muha* r ? i*^ t a« j r *•
quoque loleraTit pnetcnja Inferretq; Deos Latio : genus unde Launum,
tn bcHo, tioncc rundaret Albamque patres, atquc altas moenia Konide.
urbcm, et >w>»<^ Deos jfuga niUii caii^as nicmora : quo numine leeso.
in Latram; ex quo ftirto ^ -j i i- - t\ t ^ . i
popiiiut liatinus, et oivcsH^idve dojens regma Deuui, tot volvcre casus
Aibani, et niuri alts Roniir Insigfieni pietatc virum, tot adirc labores 10
^^ ™!ir/rau«^T«U*;m^^ Impiilerit. Tantcxne animis ccelestibus \rve ?
nim : quo Doortim viulato, Lrbs autiqua fuit, lyrii teuuerc coloni,
▼eiquo sreUrt offt^nsa re- Cartiiaco, Italfam coutrg, af>'berinaquc longe
miiiem pieuite iiiustrora ^stia ; dives opuui, studil«|ae Mpernma ])eJh :
a^itari tut caiamitatibuK, Quam Juuo fcrtur tcrris magis omiiibus unam 15
el «iKcipere tot laborc-.p^g^jjj^ljij^ ^^,ly-gSg gj^,^^ IIlC lllius arma,
Tantiisnc fumr tnesl mcn- '
aibns divinis ? Fuil uibs vetuSf ^uam rolonia Tyriorum inroluit. Carthag^o nominet prorul ex
advcrso Italio^ et ostionmi Tibcri.s j Rbuiidans opibuii, ct accrrima belli artibus. Jiuio dicitur
lianc unaui habitdssc pric cocleris rcgiooibus, cliam Saino |)osl|K)sita. lllk* Junouis arma,
4. Memorem JunontM ob iram.] h\ vf^t, iram Qm nmnine htso.] Quibns Ir^is numinibua
Janonis memorU : quarum autcui icrum mc- Quippe pi .Tior Junonrm, Dcos alios ^Uieas
moris, babes infru ▼. 27. infestos habuit : iit patet ex illo versu, qui
5. Dum eonderct nrbcm.] Lnvinium. In hnic rcspondct, J'i tuptriim, saiva: mcmorem
quam primi^m Deos ct sacra intulit : quo; AI- Juiioiim o6 iram.
bic parcns fuit, ac dcindc Konur. Male enim 9. Tot rolvere canu.} Pro tol volvi coMibvs :
ait Scrvios possc cxplicari de Trojd, quam quod quanquam durura cst, tamen tirmatar
condidit ^ueas lib. 7. 159. statini {lost adveii- hoc Statii iion alMimili exemplo. cx Thcb. 1.
tum in Italiain, castroniin potius quum urbis 2. 4i)2. Exqtio frater imps ignotaper oppida
•inspcciem; siquidem hnjus doindc meiitio trisles Exul af^if rasiu : pvoagitur easibus.
nalkL Malc itcm de Romd: siqniflcm urbs hk 12. Tyrii.] Tyms, urb<i S\riie iii Pkaniciu,
siffoificatur, aiidc AKmni paircs atqtw atta: mte- inter Sidour m ail soptciitrionem, ei Ptolcmai»
nut Rmme orla ftint. dem ad meriflicm. in ora niaris Mcditcnranei.
6. i}e9s Lalio.J^ PenateSi de qnibus JE. 2. Nunc Sur dictn, olim .Sarro : undc Sarranttm
717. Latio, pro, i;t Latium : ut, // ctamor nr- ostntm, pro Ttfrio celcbralnm est. Tyrii, cikm
/o, jE. 5. 451. Latitsm Italia^ rc^ : dc qua in Africain vcnerunt, dirti sunt Faani, quasi
/E. 7. W. rhvtni : quia ex Phorniciii profocti.
Genus ttndc Latinum.'] Qnomodo ex ^nea Coloni.] Proprio sniit ii, (|ui tcrram colunt,
genus Latinum ? si quidem Latini ante ad- agrit^olo^ : ut siipra, v. 3. i't qttamris aoido
Tcntum AAxcte iu Itariam iioti erant ; qnarc parcrcni arca colonoy ^f. Aliqnando siiniun-
Jiroo ad Jovcm, JE. 12. 820. Pro ImHo obtcs- tur pro parto oivinni, qui ex conKonsu civita-
for. AV vetus indif^enas nomcn mulare LatinoSf tis ad &edo5 alias iiK-oIondas dcducuntiir, did-
JfeuTroCsJierijttbeas. FuciloR(i1vuiit,qui vo- tnrqno ro/onm : <|uhIcs sexaji^inta supra ceo*
cem Ufufc ad Latinin rofornnl: patet (Mrnnvo- tuin doduct.x' a Romanis \aria in loca muM»
wi^ es Latio ortos essc Latinos, Aibanos iteni, rantiir. Tyrii autoni, Carthnf^iiiis ctmditores»
et Romanos : cum ii omnes populi Latium inm proprio roluui fnore, seit profu^ ; siqui-
incolucriiit. Quia tamen melius vox unde rc- dem non ox ouuHensn «nie civiiatis, scd fu^ct
ferliir ad factuin JRaesPt idcirco quicritur quo- seoeitsiiMiu, Tyio prufccti ^uut.
mod6 goHiui Latiniim indc ortum dicatnr. 13. Carlhaiio.] Urbs, caput AfriciT, GrKcis
Hunc aulem moduin su^gcrit Servius : quia Kcf;^if^f diotu. ^liliniiln Romvdiu fuit, cnm
▼ictor i£iieas, cnin 'rrojaunm nomen Latinis ca(|uc gt^sit lK'IIa tria fn-nvisRima ; a Scipione
ira|>oiierejui*e |>otnisiict, ipse Latinnm iiomon victa primnui ot vecti|s;iilis fucta ; postmodum
Trojauis imposnit am», ct ex utroqne fronorc a Scipit.ne iEmiliano d(;Icta De illa, dcque
vnum fccit ; quo cx ^(morc mixto, Atbani dc- illiiis initiis diccmiis in ar^niento libri IV.
indc patres, sive roi:os : et mcenia Ronur pro- Tybcrina Ostia.] Tytteris^ fluvius Ilalis, de
pagata sunt : \\\\ infra fusiiis dicetur, v. 2t>1. quo /En. B. 'SiHM. Ostin ejusduo, qnibiisin ma-
8. .^tffa.J M:isam in\ocat nullo oerto no- re Tvrriienumcvulvitiir : ubi urbcs dtuc, Olt-
mino : Homcri cxomplo, qui in Iliude, MiiMy tia ad oriontcm, Porlus ad cM-oidcutcm.
iiA, Bim, Iram canc, Dta; et in Odyssoa, 15. AUtgis omniiitu, tinani,^*c.] Mnltas ha-
*Aii)i^ii ^ imn, fuifm, l'inim mihi dir, mu§a. buii nrbes i\h\ addictas Jnuo, Argos, Spartam,.
Alibi Calliopcn, hoioici ctirminis pnesidem, Myocnas. Imprimis Samon.
diktinGi^iavocat; Ulc tum obiatfi. 16. Samo^ Samotj sive Swnus, iiitulA ctt
iENEIDOS LIB. I.
165
iUk cnmiB fuit : jam tune
Dca coDtendit ut illaimpe-
ret populis, prutCKitque
eam mAane aem, il tttun
20 id qtio modo pMuttat
Enimvcr6 Hndient prolem
deduci k stirpe Trojano-
rnin, qus aliquBndo dirue-
ri>t mccaia Tyrinium. Inde
Bk nimis fiiit : hoc regpfium Dca crentibus esse,
Siqut fata sinant, jam tum tenrlitque lovetque.
Progeniem sed enim Trojano a sang:uine duci
Aadierat, Tyrias olim qure verteret arccs.
Binc populum late rcgcm belloq; superbum,
Veniunim excidio Libyw, sic volverc Parcas.
Idinetuens, vcterisqucmemor Saturnia bclii,
Prima quod ad Trojam pro charis gesserat Argis. I^J^iJ/^^Jr™!;" ui;;.^:;"'™
^ecdam etiam causce irarum, srevique dolores 25 minam. et beUo Kiori»samc
Eicideraiit animo. Manet alia niente repostuni ita «tatuis^e Parca^ .Mie'
1. 1* • -i-k . |. . . . ^ ' rat noc Juoo, iiuc iimm
Jndicium Paridis, spretwque injuria formte, ,in,ens, ct rcmini^orn.VnB.
£t genus invisuro, et rapti Ganymedis honores. tcriiihoiiiquudpriniutfUi»ci.
taverai contra Trqjiiuiis pro
Argin libi dilectis. Prastcrei causft iracundic ct Rsya indie^natio non abierunt adhuc v.i auimo:
rttid«tiiifixum profundu iii menle jiidtciuni Paridis, et contumclia coutcmptie pulchritudinif
'Hc, et fauiilia nbi odiosa, vi muuiu Ganymcdis d Jorc rapti.
NOT^.
Iciiiiintrig, lonise adjarcni. contra Ephcsiim.
" ^ Juno adolovit, ntipfcit<|Ui? .lovi : iiico-
^lemphini cju.s crat Suiiii no1)ili.sj«imtiui, ct
'HBQlftcnim habitu iiuljciitis, el sacro ritu nii|>-
laniD.
, i7. .inNfl, litc eurnn fuii.] Currum Juuo>
^''^w^ribit Hoiiicrus i). 5. 7'2<). cujus niinistra
*? Hebe : hunc ant nimilcm inteliigr, aiit po-
^ fAciuam, vehicuhim, qiio Deorum simiila-
^ iQ lacrid circiitnfei-pbiiiitiir. Uliiu arnia.]
^ ^kkta fiiit ', nf^noi^cit riiiin PlutarchuR Ju-
"^^ Ctfn'/im,rt ru rt«liiio:uu Sidiinonun hasta
^ 'cl sccptruiu ct fulmcn, hi^ cniin iii^ij^.
^l^oriiatuin fuit Carlhai^ioi Klinulacrum Ju-
^J"* ^''cl clypeus ; refert enim Scrriiu hanc
!/^^lem e siicriii Tiburtibtis fonnulam : Juno
^^*'**» luo curru cluaewme tuere mcot curite
Ja&k gifa fata siitan!.] Juno cnim, ct ipsc
f^l^^i Diique ca;teri kubditi crant fato, (|iiqd
__ ^icebatur cauxa rcrum immiitabilis ct
^T" ^^enturvm excidiOf ^'C.'] Modiciiis hlc
2^*^*t ablati vum casum: rxcidio pro per txri-
2^?»HiM!seusu: ilinc p»pnhun liftmanum fu-
l2?J 'ort reffem yer ezcidium Jifrira:. Vul£f6
ZJ^ ^gTWScllur dativiis : vtnturam fxcidio^
Imih?^ ^xeidium ; ut, It rlamor cvlu, pro ad rcr-
pQ^'l\^ Kiisu: PopiUtun Romanumh inct id est,
^^^<trthaginit expu^nationem, latd ac tint
«rf/*** refsnmilemi renturum ae profrressurum
jn^ ^fiiamtotiuiAfricte. Placct utraquc iiitcr-
Xd^^^^- secunda coininuiiiur : priraasubtilior.
^**» par» Africa*, pro toia, G. 1. 241.
rUUj* *o/rerc Parcas.'] Parc» tn.*«, quas fato-
4> *^iuuaDorooi filn voivunt : de iis £cl. 4.
5ia.
6
ad
Uoi^.- fdmetuent.] Dtfiicile est intclligere, qu
v^i^/^ntiviis ikte referalur. Alii rufenmt a
C||w7||^ f upcriur,nMc/iertf/; hocsensu; Jludierat
tn^ [^jfainem h liomaHitdelendam eMtidmciU'
vi|. ' m eiit, ciun metu audierat, Alii ad postc-
tJ|T^^erimm, arcebatlong^ Latio; boc sensu ;
^ucru ; ^mttrth hu aUit fri6ui eaiini, qaas
pcr parcnthesim enumerantur, acceniafareebai
Trojanot fjitio. Sed loiip;ior sanr niihi \ idctur
illc trajcirtiis: p<<1cst tameu adinitti, si .YerriufFi
e/mNt,cuin qiiatuor ftequciitibiis vcrsibu.*(, pa-
rciithcsi inrh!<iatur.
Snlurnia.] Juno Satiirni et Opis fiHa : atque
ita Jovis ftoror, itemque cniijuz.
24. Primn.] Quia origo bclli Trojani fuit
jiidiciiiin Paridis : u. quo |u>stposit7 Vcueri
fncnint Juiio ct Pallas : Juno i^itur prima et
di^iitnti.' ct tfmporc, Grirris idcirco advcrsi^
Trojanos favit. ,'lr^is.] Uriiis noinen est in
!*olopoiiiii>io ; Jirgi inasculinuin plurale, vd
.4r^of iiiMitium siu^pilare : civoit hujua, et Gra-
ci (h'ind(: oinnes .^rgivi coinmuiiitcr dicti.
2(>. Rfpunlnm.] llepoiihint:*yncopefrci\ttet»
apiul Po^Has. Lurrot.l. 1.5*5. fcreii eertir.e rt-
p^istd. Iloiat. Epod.!). v. 1. Quando rtpottum
Cticujbuin ndftsta» dnpCM.
27. Jndir.inm Paridis.] Paris «ivc Alcxan-
dcr, Prinini ct Hvcubic filiiis: a patrc prinidm
expo&ittihjn sylvi^, qiiin, ctiin ilcruba fuccm
ardcntcni parcic so soiiiriirlsbet, coiijcotorfs ic-
spondiM-ant, iiifantcin, qitcni in iitero gt^slabat,
Trojiiiii c^cidii caus<ini fuittniin : a matre ta-
ui«;ii clam c(iucutu.<« iii Ida mioiiIl*, propter a^-
qiiitatis fumum a [^iis clcctuscst juilex ptil-
chriludiiiis, iutcr Junonem, Palladcni, ac Vc*
iiercin : orto ncmpc iitier eas dissiclio, propter
maluin aurciim ad Pelci nuptins a Di2icordi&
illatum, atqiic in.scripttim liis vurbis, Detur
pidclurrimtr., Paris Vriiori niiiluin addizit:
postiuuduinaj^intiis ab liectore fratroct paren-
tibuii,ac dciiidc mi.ssus in Gra'ciam, ct .Mcue-
lui Spartani regis ho^pitio tistis, liolcuajn cjui
uxorcm Vcneris favore srrinn ahdiixit : ad
qiiam ropctondam, bcliuin a Gra^cis conilatum
est. Occidit dciiidc Arliilifui iu tcmplo
lliyrabnei ApoUinui, et paulo pbst a Philoe-
tete occisiis est.
£^. r.t gcnus inrisum.] Qtiia Trojanonun
gcnuK aDardano tluxerat, Jovis filio ex £lec-
trapcUiccf Atlantis Aliri. lufra v. '2ii6.
itaptiCanjfmtdii Aoiiorc;.] Muuui miiuttn
166 P. VIRGILII MARONIS
HU inwper irriuta, rtpcl- His accensa super, jactatos sDquore toto
leiMitpirciculaU!ioTroja.Xroa8, relliquias Uanaum atque imiqitis Achillei,
'crudelif AchUii» agitaioi Arccbat longe LaUo : multosque per annos 31
per totuni more: et i7/t aErrabant acti fatis mariaomnia circi/m.
muiti» aunw vaffabantur Ta„ue molis erat Romanam coiidere ^rentera.
impmsi latM circn maria «r. , *-*• i ,, • . . V
«mnia. Tanti erat moim>ii. Vix c conspcctu aicuhe tcJluris m altum
«i fundare Komanuni popn- Vela dabant heti, et spiimas salis aprr nicbant ; 35
ta"V con.pIcnU[X^er^ ^ J""^» a^teinum servaiis sub pectore vulnus,
ra) iii uliitm marc, et rosfru Hiec secum : Meiie iucepto desistere victam,
«raiiA. sei-ubBnt Rpumus ]>j^q(. Dosse Italia Teucrorum avcrlerc retrem i*
•ub pectore plapiin im- n"^PP^ ^'^^®** ^*^^'*^* 1 allasiie cxurere classeni
mortalrm, hac mciite ro/- Argivum, atquc ipsos potult suUmerprerc pouto, 40
rtbai' Lsoiie iit .icta te.-u„i„^ ^^ noxnui vi fiirins Ajacis Oihn ?
aeui a nrpto. noc po$.i:iiii . .. .. . ,*^, .
arct:!rrfAjfaiiaici:iiiiTro-M**'^> Jovis mpiduni ]acul'.ita c hubibus i<]^emy
janornni: scir.crt iinKiiio- IJisjecitqne rates, evertitrjue «'equora vrntis :
!i^*' ';■/)" .^';f '%';;!'.'''IJluin expirantem traiisfixo pcrtore flammas
niiu. <: ipsos siiimi(.'r^i-:<r I urbiiic con-ij)uit, scopiiIiH|ue iiilixit acuto. 45
mari, ^in>,'>rer rulpani ct rurornm Mtliiii; Aja- is Oilrir' fpsn vihraiis c uubibus rapidiim fulmen
Jovi^.etdi.s&iipuvit iihvcs, rt tiiihuvir iii;ii'4.> i(Miti<i. i|>siiiiif]uc Ajactm evomciitcm (lamraas c
tiauhfoa&o j»cctore, iuvolvittuibiur^rt iuipcg^it nipi«uutri>.
^OT.-E.
di pocula in Dcomm couviviii:. (ran«>Intiim rst rnnei inans, de qun fiiso JfAX. •?. 687. Ilinc
«b llebe^Dc-u jnvcnlulis. ail Ganvmoilcm. ii»r- solvit A^ittfai» meiiftc JuHo exeuute : ut dirimua
mo«um pueruiii, Troi^rtliiim. a Jovu •.tib .'U]iii- iu Hr^mienlo genorali.
\x iormam Intimtc siiblatniii inter ^idrrn, c»\\\ (i8. Tcucruruvi^ Trojanorumi a TVucro re-
in Ida monlo \riiari:tiir. liapti.] Vtl f^rTiitinis gr : i|p (|iio infra, v. illio.
cat canus. i'I rHcrlnrnd Oani/mrtli.<t: vrinoin;- 39. Qvinpe refor fntis.j Occurrit objectionif
nativiis phii-aliK, ctAo/iorc^ r('.<]>i(ir, riiii inpii, qii.i* |Hti posset r Mimnia vi fatoniin iii ipsos
scij nvp'(i >:iiit iiebr. Junciu» ct Jovi^, vrl Di^; ct rj»! imli<:;>iatio cum aniaro qiioclam t
Juxtu aiioji, uiiiti.s Juuoiiis f*iia'. j(tco: Quajinru fittaiirfnitriut »!fionfw iujuria a
:i\>. IlisiiiTium m.yer.] Avvf-iifMvpf.r lii.t,\:[ ymutlKre I*uUnJi,u\iln f^^j^orc. l>c Pallade ^
r.*t.(.V hisft't.fii tribusj urmpc jii(lii:io raM('i-'<, Jlcl. 2. (W.
tliHtia- anuiiilriijf, t-t Ciiiiiyuit^.iib Iwuio-.c. !)•»- 40. ./rirtVrViH.] IVoii prtiprii- Ar;rivorum sive ^
naiU!( ac Scr^iiis ii>i>Uii<;,^(y'rrcx|.!t«-ai;r. (|iiii>i (riM-t (»111111 ouuiiiim ; <oiI l.ocicnsiiim : quiS
yetttrrth: nrin[«f' ai-*'cii.''.T hls tribii> ; miyt r .sivi* < nm n :.v siio Ajaeo, Ollci filio. post Trojaiiuin^
jteintir mctKiii d(j Cai'iIi-:;:itiiK f\f-i(iio coii- cxridiiim pMriuin rcprtontc^, trniiH-staie, op— —
ceptum : qua' qiuri-icrut (»(lii ojii.-; iu .f.nc.iiu pro.v«ii suiit : Ajax \[ti-i' luliHiiio aniiciiis u l*al— --
rauiR. lado ; o(M|iimi ir<, capta Troja, Cast^andramfis
3iV Iki.i.^iKm, ^-f.] C/.ci-o/iwii, ik Ihiiutft Priumi liliam virtriiu>iii. «-t vatiriiiandi mtiueri^V
^srvpti (nitrc, (|(ii iu tirK«-iai'i iiHvii:.iiit, in- insi«rn>-ui, iu ipM> Palludis touiplo vitiaMCt. -^
^qne ( \piil.<o n-jZt? Mt.diclo, .Ai*:!-^ ii'iiisjt, ac Jiixtii ilomoruui tainon KnbmciNUS efit k Nep— ' *
miy\'* •fciitijs parrns fui:. tnno, cv» qihVI iuvi(i< lliis cvuHurum neo fluc— ^
ji-hillei.] (icuitKus o.-t pio Jftliiilis : rnti- tibii«i impiiiicntorjactris.sct. Od\:«. I. 4. G4I5.
tam vidc Lkli>i V. 2l||i. .'A7ii.'.Vj Tt-Ioi ot 'I'lic- AX.^ijc.cix (nUi.] Dno cniin Afaccs fucninl *
fidis(ilius.rc;:ntivii iii Au 1: :Tii Tli«V'>:- ali: - piiiic. I rir {yi\A, I.tx-rL-nsium rc;;i« ; alter Tolamouis
qun>F)itliio(i.« di'. ta o>:. .*-iatiin abortu ,Sfyi;ii.^ Suluiiiinis i-o:;is filiu.H, (]ui proptcr amiA4a ic^^
M|iiiii ibiufrsiis. i.t(|<i(.' indc viiiii^To mm violi'.- ji-idicio Achillis arma, iu gladiiiin iiicubuit
bili^y pratorquaui c,\ }:odis parto, (;ii:u dnui Of/ri.J Siil»>(antiMimost.e1e>t.'Jl[/0xOir/fi,neni— '
bvarctiiry ;'•. mr^d c CMinp--i'i:oii.-<ii'% o.-l. ()c(.iil'.:\- peyi/iiiJt; iit alibi ikiphuhc iHauci^wttmxWyfdia^
tw a T)i(''.i'io \\\Ut l.yioir.cdt.i, Scvii r^^Li. • 42. Juris.] A qiio fnlmcn inututtta fucrat^
tHJsv» Iwihitii i;.''.':ii bri. iioud 'JiojuiuiiTi, (tn:iiii nt irrsiviorom iuni^orot pla^am. Jmiurniin, eC
enrmu vilinvif i)-i<i:inv.ari. « \ c-Ji'|i)c IV iiiiiini l'al!a<, ol \ ulcaim.o, rnbniiia mittcrc diccbaa-
•wccpit. .X^^aiitic rt:t> -n t ly.\>i^ dolo. ot iid il- tur ; . cd nnn tani vnlida, qiiiiui Jupitor.
laBfie.\puUii4rnr ni t n>icci::.-. i Ii-cti<v/ :ii «ic<. iilit, 4.'>..b'ro/;r;/oyuc.].Vut Cnphnri^, IjIiIhi*» luon*
rC vitiMBli ;\ i*ariiK: «M.ci.is^ o^f. «i:i<..irt.\ ir. t;i- ti ; aut jnxlu llomerum Odvss. 4. 5ll7. («ira-re
hiin impac-.a. Pn^jlrs ■: pad-i- lMi.>o di«:ii.s: prtro', qtiant Didyuiiis ossc putaC Gyanim,
•A<iAr/V'A-«al»a\o .>Kuc<i. .l:j-.i.-i liliu|.:Lgi[i«e iii-.ti- ii:I(ra*i iuifulaniy non longt: h Dclo, sterilis^i-
bp' rr^t.; i&f quu .£u. '2. 7. main ctcxiiii loco Iwtitam a RoroaQit.
r
£NEIDOS UB. 1.
167
Ast ego, quK Divum incedo regina, Jovisque Ego v«r& qn» gn£or rt-
Ei soror et conjux, una cum gente tot annos SSL^"!?'^^**''? ?
jSella gero : et quisquam nuraen Juuonis adoret k toc umii admi^ imi.
Pneteret, aut supnlei aris imponat lionorem? ^"™ popuium; et aliqiiis
Tafia flunmato secum Dca corde volutan., fiOC^^i^SSrU^Slt^
Nimboram in patriam, loca fa*ta furentibus Austris, aet virtimam aiuribof?
iloliam venit. Hic vasto rex JEolus antro ™»* ▼oiveni Dea privu-
f*— * * * « « Um ammo ardente, vmii in
Lnciantes ventos, tempestatesquc sonoras i*:oUam,regioncm ttmpe^
unperio premit, ac vinclis et carcere fnenat. tfnum, et loca ptena furio-
Ilfi iDdicnantcs mairno cum murmure montis 65 •*'"^?"^-. '"^ rrx.toiui
ti* °i /.^ ^iA.--^, aptttioRJi m carerua conii-
Kj]iom ciaustra fremunt. Celsa sedet iLolus arce, not anctoritate md vonio*
Sceptni tencns ; mollitq; animos, et temperat iras. p"«naiitef ct tempestatcg
K &dat, maria ac tcrras ca.iumque profundum ^rr ^i c3t. 1^^
Nuippe ferant rapidi sccum, verrantque per auras. pnticntef tumuiiuanturcir-
Sed pater omnipotcns speliincis abdidit atris, 60 ^" o»'«^«*> »n»gi»o ™»n f«-
Hoc metuen. : molemque et mpntcs insupcr ultos IZIZo^i^^^
"Qposait : regemque dedit, qni foedero certo Rrrptium, et niiiij?at ani-
Et premerc, et laxas sciret dare jussus habonas. •""*'' ^** ^»<^}^j'^^^r fnn>-
^a quem tum JuilO SUppIeX hlS VOClbuS USa rst : u^el rinti rapidi sccum ra-
^ole (namq; tibi Divum pater at(j; hominum rex pcrcut nmria ac tcrrnf et
5' mulccre dedit fluctus, et tonrrc vcnto.) 66 <^';»"'»/»»i""""; "^^'i';^.^^
y^pi^ mmiica mihi lyrrhcniim navi^at a?quor, omnipoteus ia limeni clau-
Jiium in Italiam portans, victosque Penates. *"»< «»« inaiitri«ohwuri.i,ci
J»cute vim ventis, submer«sq«e obruc puppes : 3 fc^^rrci:!:;^
.**^ age diversas, et disjice corpora ponto. TOi^pcm, qui conritanti ir;,'*-
^7*** «t1p(w coCrcere, et iis porinitter*! la.xi«>ra franin, truotits jubcretur. Apud qiiein Juiki
S^ ««ipp!ican« uKaest hisverbis: Aloh (nnm parcii* Dconim et rcx uiortaliuui tibi dcdit, ct
|J|***r^, H coiiritarc vcnto lluctus.) Nutio mihi iufcnsa currit |H.'r marc Tyrrheiium, in Ita-
i,^ fereu» Trojum ct Pcnatesi domito^. Addc iuipetum vciilis, ct obruc navcs subuierias, aiit
'^Ue iB divcrias parte*, et disperge corpura muri.
NOT.«.
HjjV*- Inndortf^inn, ^,"] Dc "Tavilatc Juno-
*^^cc8s6iG. 3. «Vil. Solemnia Dcoruui cum
^:
4)^^**4biu connuhia suiit. Ovid. Alet. 9. 4l>8.
l^? ^unetitm sibi san^uine dtijritfOreanfsTe-
^2*** Janonem rector Ofympi. l*er Jovom
l^fl^^*^, fabule a^thercm cuf!uim|iie i;;iioi!:n sii:-
^^^^^niut; per Junoiu.'Ui, ai^rcm: uiuic Juno
^^«oror dicitur, <]uia aOr a^-thcri kulftilitatc
^imiliM ; eonjux vcr6, cpua aC-r seihcri Kuh-
'-^. £x Ciceroiui et M:a-i«>hiv>. Tamcii
li^l^iUuB at^rcin ipsum et u;tJR'rt'iii vidctur iii
]^^ Jove aduaibra.%ffc, eique Tcrraiii conju-
*^*»* attnliuiftftc, G. 12. ai5.
jw^l. Juslris.] Propric ventig II inoridieilnn-
^^«, de quibus EcL 2. 58 Hic proniiscue
"^*^ nmnibus.
, (x2. JFMliam.] Non hjc A«:iie niinorin rc^o
^*1^iticatur,inter Truadcm ct loiiinm sita, .ntJo-
^t, MiT Jfjolis tiicia ; ^vA ^Ailiir, ins\ibe iuter
Itlliam et Siciliam sitip, nuincro scpteni ; alitcr
yule&nise ec Htphsestiades appellatie : qiiarum
priucipcfl fiiint Lipva, Hicra, Strongyle. rutca-
iite ec MtpksBsHesdes diclK, quia proptcr frc-
quenCfliB igBiuBi emplionem VukaniiSf qui
GrKcis^H^irsr» ilMdem habere oflScinam ex-
iscimatus est; pvcsertlDi in Ifieniy de qua JK,
fi.416. .7^/i<rvcr5,qui£olus,Hippotvp filiux,
ibidcin rcisnavit, maxim^ iu Slron^ylo: rcx
ventoruin hahitiis idc6, quia juxia Piiiiium,
Diodoruin, ac Solinuin, ex iu.sulainira ruino
vcntus iu triduuin prafdicerc iiautia solitu*
crat uudc liie iiisulo^ diciiiitur h^r rcf)/ori<ffi
pntriii Nomcn ylluli ab ahy.af, variuSf ob na-
turain vciitui'um mutahilcm.
W). ,lru.'] Vrl pvoprie in arcc, qua ip-i
palalii luco «iit ; vcl iu siimina inontis rupr :
nipcB cnim iur.cs atiquando appeilautur} U. 4.
401. FUrunt lihodopLloi arccs.
59. FtrraiJque.] Vox Lucretiana, 1. 5.267.
l c/irfi rerrentes aouora rc/i/i,
62. Faderc] Lst cniui quoddam veluti fu:-
diis, iinpcrium priiicipum in siibditos: quo
subditi obscquiuia principibu^, principcs sub-
ditis tuulam promiitiiiit.
07. l^frrhr.num a^quor.] Mpditerranci maris
ca parit est,qu;u Itnlinni ad incridiem alluit ; midif^
inrrrc i/i/eruii»etiain \ocatur,ct niarc Tusctim :
tt Tusciii nive Etruriu ad frctuiu Siculum ex-
tcmlitur: merde Toscantt thk ti7Sga!i sea.
68. Itinm in Italiam, ^r.] De //to, Troj&»
iupra, v. 1. De ///i/id» t.*2. de Ptnatibus, Diis
doincsticis. 1.2.717.
168 P. VIRGILII MARONIS
Ego habeo quatuordccim Sunt mihi bis septem prsestanti corpore Nvmphae :
Kymphar formoso corpo-Quarum, qu» forma pulcherrima, Deiopeiam
rc: e riuibus Delopciam, ^ ,/ \ ^*i.i. . * i» i
qun «jicie cle^Dti^sima ^onnubio juncram stabih, propuamqne (iicabo :
tstf sociabo tifn firmo con- Qmnes ut tecum meritis pro talibus annos
ir^r pirir. offi'' £«&« « p«lcbra fadat te prole parentem. 75
transifrat tpcumomoc» aii- iEolus hrec contra: Tuus, o rec^nia, quicl optes,
uot, et cfficiat tc pli^Explorarc labor : mihi jussa capesscre fiis est.
h*™**^^cis>^m^ m/»^ "Vl" quodcunq; hoc rei^i, tu scoptra, Jovemq;
Tua ciira cM, 6 rcpinu, Coucilias ' tu das epulis accuml)ere Divum,
con}.ic!crare quid velis ; ffi- Nimboruuique facis tcmpestatumque potentem. 80
quum esl me cxctiui tiin ,. i-i-V. *«i
mandata. Tn niiln deme- "*c ubi dicta, cavum couvcrsa cusptdc montem
rcriH Jovem, ec unperiinn, Impulit in latus: ac venti, vclut agmine facto,
ctcamquaiemctiniqucauc-Qjj^ data porta, ruunt, et terras turbine perflant.
toritatcin: tu lurK iit ac- _.^ « .' ' »,.,..*
cuinbam meiwis Dconnn, Incuhucre inari, totumquc a sccbbus imis
etreddis vu dominiim nu-Una Eurust]; Notusque niunt, creberque procellis
tZm^ h.TXrr; ; Afncus et v^stos voivunt ad litora fluctus. 86
conruftsitravcmo!<uminon-Insequitiu* clamorque viruin, stridorq; rudentum.
tem ad iatu* iuu»nd cus- E,.ipiunt subito iiubes cahunque, diemquc,
pide: ac vcnti quam tnr- ^^1 i. ^J* i\.\
matim enimpunt, q.ia via^<^"crorum cx oculis ; ponto not jiicubat atra.
apcrta C5/, ct agitant Hatii Intonuere poli, et crobris micat ifz^nibus rether : 90
terraii. J^»»'^**'""»^ .»ni*''' Pra?sciitein(i; viris iiitcntaiit omnia inortcm.
acsimul Eurusqiic, .>oti:<:- -^ t i. i /• ■ i
qiie, ct trequcns ti-nipc<iii- ^'•'-^tcmplo yhiiere solvuiitur irip^ore incmbra.
tibwt Africiis, evertuni to-lngcmit, et dupliccs tcndens ad sidera pahnas,
T p^i^^^Jut^ld^^^niTaHa vocc refert : O terque quaterque beati,
magiioft fluctus. Scqiiiiur ct clamor hoininum, et gtridor funium. Statim nubes aufenint c<ie-
luin et luccin ex oculis Trojanoruni : nox ob.sctira insidet mari : poti tonucre, ct aCr splendec
frc(|ucutibu9 fulguribus : et oiniiia ingennit hoiniiiibuR prasscntem uecem. Continu6 membFa
iEiieie fri^rc dissolvnntur : lugcmit, ct attoUcus ad astra aubas uianus, talia orc prouunciat :
O ter et quatcr felices,
NOTiE.
'ti. ^ympha:.] Propri^ minora aquanim nu- nrgatinim commutatur; munera nec tptnWf
mina sunt, iit diximus, Ecl.t2. 4(^. Addiouiitur pro, lihenter arcipiOf ALn. 7. *26\.
tamen et sdiis nuininibus quasi fnmulx. 79. llpuli» arrumberc.] I)i\initatis bicc nota
72. Dttojieiam.] Nomen a ^K7«f arilcna, et ei^t : sic notat lloratius divinitatcin Hcrculis,
•V M^ > vox. Od. 1. 4. 8. 21>. .ViV Juvis itUercst Opialis epuHt
73. Coimulno.] Vuliji «ocundam syllahftm ha- impigcr }UrcuUs.
betlongam, quiiLPSiftnii^o.riijiijiptiina lon<;a: iS^hTtmpistatumpotentevi.] Dominum. Sic
i!tAJIi.'S.S\*J. fIertoris^^w!ron:nche Fj/rrtiin\on' llornt. Od. 1. I. 3. Hir tt Divapolens Cypri.
m^aserras:JE.4.iilili.Ferntnnubintioslrn,^-e. 85. Eurusmie, ^'C.] Eurus vcntus ab ori*
7o. Putchrt) prole..] Innuit hic il-Joluiii 1'^ ento. .V(;/iij, a meridie, qui ct w9i/«^erdicitur.
berit fuisschactcnus infcliccin ; Sisypho lunipc ^-ijricns, ab Africa spirans», inter occidentem ac
latrocitiiis infaiui : Mncarro ftororici .«ii«; Ca- ineriflicm.
iMceB inccsto nmatore : hos cniin diioK hijiis S7. Stridorque rudentum.] Nauticonim fu-
ctiam JEoIi vcutorum rcgiii liberoK farii Ovi- nibsn, qui propter e^ravTm in motu stridorenf
dtnf £p. Herold. II.P. Kt proptorca Jiino rriy/f rc quodummod^ videntur.
■oram ei conjug**:*!) («rcponit, es quH diguiores 81). Tenrrnrum.] Troianorum, supra, ▼. 38.
'suKipiat iiberob. Adde qiiiVI Dv.'h nuptiarum 92. Exttmpld.] CoN/tniu) : ct verbum ert sa-
ct partoum rst : mido uou iiidccoru est liicc n-orum, ut iiicet judiciorum : quemadmodua
cjiu promM«iu. cnini ilicet, dimisso Rcnatu, id est, tre licet ; ita
' 77. Fns ts! ] Ij.Tcbif niihi fncerc, ctinmsi exteinpld, sacrificio peracto, pronuncial>atur k
lUicita jusscri« : fihi vniim t.iiii niulta dobeo, p:ieconequofiignifK:iiretur,ut exirent^/einpl».
iceptraf gratiatu Juvis, nt neinini rvw possini Quod quio cit6 fichat, ide6 pro citd etcon/tnilA
Tiderii li jiissa tUAi qun^cumquc fuciint; ini- suiui utruinquc asptumcitt.
pleveriin. Alque id ad mcnteni Don.iti. iSiM'- iKl Int^emit.] Accusatur h)c a qaibotdaoi
ver^ cit eme coaniutMioncni iie<^uivi .f^nras pusilli animii scd tciner^ : non eniai
in alBmuKinnn i ftu cst mpesiti-t, pro h)c inoi ii. m deprecaturi led mortcm iofloriam
^ man aipemn : ui alibi affiruativus ia atque inutiicm.
JENEIDOS LIB. L
169
Qaeis ftnte ora patrum, Troj« siib moenibus altisy qunmi «ccidit mori fa
Conligitoppctere! 6 Danaum fortissime gentis 96»"P"««™'"!?'»"™»«-
Tyaide, mene Iliacis occumbere campis timc lunionit ESuiaonim»
NoDpotuisse? tu&q; animam hanc effundere dextr& ? fiii Tydei, cg^ne non potui
S«m ubi iEacidK telo jacct Hcctor, ubi ingei» r:ii:.J."i:Si ,^J±S
Sarpedon: ubi tot Simois correpta sub undis lOOmann? Ubi dums Hector
Scma viriuD, galeasque, et fortia corpora volvit. P®"** *aJ!!L^*^*\**^"- ^
Talia jactanti stridens Aquilone procella m^^WitiS^^^ll^uM tQ*t
Vdnm adversa ferit, fluctusque ad sidcra tollit. correptot ciypcoi homi-
Fraiunmtur remi: tum prora avcrtit, et undis °»""' «' K*^*^"4' .? 5?"«™-
. iv 7» . . '^ , »a corpora. Talia dicvnti,
iht latus : insequitur cumulo praeruptus aqua^ mons. temiicsta» ttridens ab Aqui-
Hisommo influctupendent;hisun(lndehiscens lOGiooc percntit ex oppo»ita
•jhnm inter fluctus aperit : f..rit .^stus arcnis. C^.„ «"'„'J^,„«' ^^J^
ires Notns abreptas m saxa latcntia torquct ; tur rcmi, dcindc prora de-
Saxa vocant Itali, mediis qufe in fluctibus Aras, torquetur, ct objicit latua
undif : itucccdit moni aqu*
■ttitiidiae pneniptiii. Alii pendcnt h xunimo (lurtn ; marc hians paiidit aliit tcrram inter fliie-
t« ; loiure ebulUeiu turbfttur areniii. .\otu« afHiirit treti navu abrcptaj ad scopulot occultus ;
*c*pdMiAfva}ii f/lM|q|QM Itali iu mcdio luari apiiellaut Aras,
TiOTJ£.
M. Afnatlm, ^. TjfdiiUt ^f.] Dnnaftm,
^«■corum, a Danao, supni, v. 3«.>. Tydidt.]
yotttinn Onecui. •Dioincdcm intolligit, Ty-
^fliuiii, ArsfivoruinduccniTroJRiio hello: tle
y^- 11. 243. Abco vuliieratus /I-IucHii iu
***^ ct tmtura non occisus CMt, lliud. 5.
^. ^trui^ HW pro fortif bonam in partem
,J**>«fe.l Acbillis, qiii ncpos fuit yllaci, »u-
^^•r.] Priami ct Hccubae filius, Tn>iin
■ j|yj^*uuor, qui dccimo ob^.idioiiis ainio ab
. fS^.^f^'^*^ ^fy c* bi^3 alli^tiiK, uc circa
^r**** sepulchruni ct Troja* inuros tractus :
2?!*'' i Priaino rcdemptum auro, postqiiain
■.J^^^^Mecim iiiscpiiltum fuissRt.
2^ . * ^arpeiion.] Jovis ex I^odamiit filius,
fl^'^ i^x, Priamo contraGneco:! in auxiliuin
o^^ i Patroclo ocrisiis ««t.
p^^^^*'] Fliivius Troudi^ex Ida motitc,
IgJ^^^iin Trqjaniim in Scainundniin pro-
g^ • ^,^' ^^^ ^^ ^" Hellcspoiitum, iion lou-
ly^ '^«'O promontorio : iiuiic tiicitiir Siino-
t^^ «ifui/one.] Qui et Jioreat appcUatiir,
Itt^ ^cpteinriuiialis, Ecl. 7. 51.
I(15J
^tirtrta.] Quia Aquilo, flans u scpti^n-
^ nare Tyrrfacnuni ad Keptcurrions^in
^jj^^acrot ; retr6 ad m<*iidicin artua eit,
j^^il^^^n Tcrsds. Ubi ctiui iiitcr Siciliam atqiw
Hi^^ui, qiwfti mcdinm tciicrct ; Uun Notuft a
i^g^ic, trcs navcN ad scpimUiuncm et anu
g^^t, V. 1U8. EuniN ab orienfey trw nlia« in
j^^entem impcrit, ad hiteim Africa;yiCl Syr-
l"4loorcra, T.IIO.
J^' JPnra aetfiU,] In qiiibiHduB codd.
''^^m artriUf «4 rcfcrtur ad jmeella : iii oc-
trris meliuiiprorfl ar«r/i7,id est,avertilte.ProraJ]
Pars uaviK nntcrior.
KUS. tnseiptitHr cumtiloy 4^.] Dabit luccm
hicc imitatio Oviilianu Mot. 15. fAJ8. Ciim
mare turreritt rumutustpie imnuini» aquarxim^
in moniis tpeciem CHrrcari et crcwtre visus.
106. iii saxa laletitia.] Non in qiuelibet saxa
latcntia ; 8C<I in ca, qu» ab Italisar^ vocaiitur :
qiuriiam tuitcm illa sint, mox inquirciniis.
1(^9. /ira.'!.] 1. Kxplicant aliqui apud Pom-
poniiira Sahiiiuni, de iVris Pliil.Tnorum, loco
in Africu celcbri, proptcr moi-tem duonim cjus
nomiuis fratrum, qui, non distcrminandis Car-
tha«^inciisium siiorum a Cyrenaica ditionc li-
luitibii*!, ibi sc vivos dcfodi passi sunt : ut cst
apud SuUuiit. in Ju.<n^urth&. At lociis iiye circa
Syrtiin luuiurcm, iu Contincnti Africae fiiit :
ig^itur Notiis, mcridionalis vcntiis, non potuit
iliur nuvctf prllerc ; addc qu6d sunt ane ista
mediis inJluctHms. 2. .Scalij^cr iii Coinmcnt. nd
EniKtoInin 9. Aiflonii, aras ait cssc molcs et
crepidiiics, ((iiibuil iluniina aut maria co<!r-
ccntiir, Gullice, qnaySf keys : citatquc hos Vir-
[^ilii versuff, ycd inalc; iiam crepidincs illn
litora niuniuut, nra: isto: suut mcdiis iiiflnrti'
tHtuM. Finuat Nfiitentiam hoc ejusdcm epis-
toln: vcrsii. Descrtui vaeiut solisque exerceor
aris : scd libcutcr, nec tcmcr6 rcscribcrcm,
vol agris, vcl nru ; cui lcctioni favet iinpcnse
suh>((M|U<'utiuni vi*rsuuin scutentia. Addit lu-
ciini c Tcrtuiliaui PuUiu, cap. 6. Soleo de Qud-
lihtt irtar;^in€, vcl arAjmedicinammoribusdice^
rc :piuat<iuc mar^rinectard hllc easc synon^TOall
srd pnetcrquam qu5d iii quibiudam codd. lc»
gitur orffc, uon ara : manifestum cst nihil hic
eMc, qiiod ad niarc fluTiii|^^pcrtiiieat : et hflcc
vw: Cyoici cujusdaaft
profitctur sc ad '
pulpito indiserc, sed
ecUtiorcy qaues sunt fai
io aris tp^adu^. Goacki
li Terbai (|ui
•af:rettu, non
Btwcopaulo
AW
A_
170 P. VmCIUI MARONIS
91UB nmi qwui gruaAt dor- Dorsum immane mari summo. Tres Eurus ab a
siim tVi •upcrficie mariB. j„ brcvia et svrtes urcret, miserabilc visu ; 1
Eurustres mn?e«impeliitA*,|.j. j* * • •* '
pleiioiiimmbrcviaetiyr.Il"<btcjue vadis, atque aggcre cmgit areiice.
tef , rcs Tiiu miserabiiii : Unam, quce Lycios fidumque veliebat Orontem,
taaque "Bfuigit in vada ct ipsi^s antc ocdos iniTcns a vcrlice pontus
circumdatvaUo arencc. Iu--i^ • /. .^ ® • '
gcm Hucua ante oculo« ip- in puppim ferit : excutitur pronusque magistcr 1
lius .Eneai percutit k pro- Volvitur in cnput : ast illam ter Huctus ibidem [t
tL"ffirL;d» cTfiT Torquct agcns circum, et rapidus vorat a^quore v
lem Orontcm : concidit guberuatur, ct pronus lubvertitnr in caput : navcm vcru fluctiu tcr
deminloco drcikm iuvolvens torqueti et praeceps Tortez absorbet uiuri.
vio ct Pompoaio Sabino colli^tur arn* insulas tyries. Et brevi(tn vada, <yr/r.«, communiler
esse> Africam inter et Siciliam positac, non nificant partcA \\\a* maris, ubi frequcnte*
longc a Lilyhneo Siciiia: prorauntorioj com- venlo mutobilf^s fiunt arcnaniin aQ[-;;[esiioi
mimi nominr«£g-a/M ap|>el]atas; tresmimoru, brevia quidem clicta fit^x.i'^ quia brtvi
Phorbantiam) nunc Lartn20 ; ^g\i>>ain, iiuiu* pariiin alia ibideniiiquarht : (7i'///iquin p
/'Vtri^fTia/w ; HieraiM, nunc •l/nr^./aw»^/ : ea^quc bus illnc lacile c^t vadcrtf (iiflicilc iiavib
admodum scopiilosaic, et saxis /a/f;/i/iA//.T valla- si/iUs,ktnirlu inqiiit ^«alliistiuN, id e<;t, qi
Ins. Ad has constat victosessc navali pnelio a-^>Ttis a rvpw, traho, qui:i r.> limumf nrcn
Pienos aQ. Lutatiu Catnlu ronsiilcHnno V. C. ifUi; et snxn ini^crUinJl-irfus irahxmt, ait id
612. et pace ibidcin constitut^i termiimtuiii ab S>rtcs cjusmu<ii dii.T sMnt in Afrirano liti
eo feliciter fnisnc lielluin Piuilcuin priiiii;m ; vasio^ in siuns porrectn*. Tripolitaunm rcj
iis conditionlbiu» ut qnicqiuti in.^tularuni c>t ncm iitrimque vallani: major ad orieutem
AfriCBm inter et Italiain, lluiiiani juris «icin- its tirhenieiiarbariejrnr.ticicK-^ASDSorB
ceps foret. Id habctur ex Floru, Comcllo .\c- baiiy ; minor ad occidoiiiem, le f^ifcde Ca}
pote, Polybio. Tcitlatur Ser\'iu8 cxiliu foidere thb cirLF op the capk : mnjor a minore
saxa illa dicta Italis fuisi»e«/'a&7)ro/>/7/>r, ct co jung^itur diicentis et quiiu]u:i;;inia passi
nomine ■ppollari apiid Sisennam historicum millilms. Itaqiie <lc ininure tiulj. Iiic cst sen
vetercmi ciijns opora pericriutt. Atque illein- plumleintainenuumoruuipoi*lHad rera au(
yularum situs phin^ cmn Vir^iliHuu tcnipesta- dam udhibuit. Et £(/n/^ lacile potuit aJ S^!
tis descriptione conveuif, quaiem rxplicui- illiuA occidcnialc latiK, C;irthci^ini vicii
mus ad v. 1U3. Non |>Oiif:uin toinen, quiu hic /Eiieie naves inipellcre, ciiiu ab urientc sp
Turnebumi et Pomponiuni MeIam,ohiterpcr- lU). L:/rios.\ A^ia* luinoris populosti i
stringam, Tuniebus quideni 1. 2(). c.23. snxa ii- Paiuphyiiain et C:irijun, (pii Trojanis iu «
la magnu inhou(^apiid lluinanos habita cou- liuin venerunt : et murtuo rcq^e suo Sarped
firnuitH;x hoc Lucnni I. 8. 89-2. jjnt^usliusnris /Kiiea; adlia?«crunt. Oro/i/cj;, eoruin dux^
Vicioru Libyeomiisaturabtetiuoresiixam Tar- g^istcr niivi«| Leuraspis ^jilotur fuissci de
peiis. Ubi sane dormitavit vir sa«:<ix : *pat«rt /En. 6. 'S^i \.
cnimvcrb lcgentibus, saxum huc Lucanii tu- 114. /i tTr//>r, ^r.] Explicnt Srrvi»
mulura iUtun esse Kubitarium, quu Pompeli />u/;;>i, quainait osse vcrticeinnoxMs: mal^]
cadaver iii /Essptxo litore condilum e^t; et eniin, <^/m//i/7/ i/t //i//)/7n/i l>oiitus fcrire pc
Kauc esse versuum scntcntiain: siLzcum Pom- Idciii Scrviuii, nb .Ifuitonr, sou liortalif
peii tumutwn, qitem fluetiu alluH in iUorc, aa- qui rcrlcx appelluiur ; duriiis Modicius,^ fj
gwdiortm esse aris iliis, quas aduiatrix Itoma to rcrlicaii, (|uud A.r.ibc!^ Zcnitfi vocant ; <
vidari CoisaridcindeerejiU : voxuutciu Tarpciis o.siiis T.iub:n.innu!«, u rerticc* si\7^, quod i
plan^ scquenti versui adju4i||rf>iutn est. i'um}>u- esl| rortice afuarum aut vcntorum ; Lucr
nius Mclat cum 1. 2. c. 7. vucavii JEgnies Romu- cuiin I. 1. 2i.Ki. dc ventiit, Interdum vertid^
nd ciade memorabiies, aut erravit, .uit clHileia corripiunl : scd ab co foiisu vidctur nbhol
intelleziti non quain itomuui {kissi siul| sed pnc)K»tio a. K^ iiiterprctor ct prord;
c|UBmP<ems iutiUerint. pars cst n.i\is, si uon niole altiori saltem
110. Dorsnm ihimaM^i^H'..] Qiioniod6 i<;^itnr tior ct in rostrum desinoitH : undc vcrttx
laierUia : siquideiu dorsum in mari faci/.bHiit f pot(^t. Addc quud levior ci\in sit| facilii&
Kcilicet dorsuin fiicicbant insulos : circmnijocta tuit llucluiiBi inipctu attoili, ct in puppim
insulis Kuxa ialebant. Polybius I. 4. de Istri veiii : unde pronux matrislerineajnU rerot
Mtiis lo(iucnS) ait|. in iis agt^stiones quoijue fucrit.
«renarum eMe, quas nautie vocaut /lec/ora ; IIT. yortaA Charisiusdistin^it reH
MXiirri *^ mMt ti w*n»« rnSn. a rortice ; et Mtar derivat 4 rorando, Uli
111. in 6reria d jyrit^' .] Non in omiiia rertemio. Alft lamcn mclius utnunque 4
A^VMffjF 'ed JafrM qdW pcculiariter vocontur lem^o dcdnoMli flt atriusqiic vim comfoBd
iENEroOS LIB. I. 171
. Apparent rari iiantes in ^rgite vasto : Videntur paiuci enatantei
Arnia virum, tabulaeq; et Troia iraza per undag. j" inimpn«o mari : et arma
1*.*. -. rj ¥!• • - • r *• A 1 * hoinimim, ct tabul», el
Jani vaudam Ihonei navcm, jam fortis Achatn? ; Trojnna* o|>es pcr aquas.
£t qua vectus Abas, et qua granda^vus Alethes, Jam icmpestus Ku|>cravift
Vicit hyem&: laxis laterum compaffihus omnes 122^*""'*"* «avcm llionei, jam
Accipiunt mmucum imhrom, rimis(]ue fatiscunt. cum (jua lortahntur Abns,
Interea magno misceri murmuro pontum, « «!"•» '«'"»'»r Aiethc^ .- e;
gnissamque hyemem sensit Ncptuuus, et imis — riir/l^rirnTcl::
Sta^a relusa vadis: graVlt(T COmniOtUS, et altO 126 snm aquam, et rimis dchi-
Prospiciens, sunnna placidum caput oxtulit unda «<^""* Intcrea Ncpttmu«
TllslA^ m <*.•!* 1 animadvcrtii mare masiM>
^ «jectam .Enca? toto videt <Tquorc c|i^sc;m, tumuhun,fitarict immi«:am
'luctibus oppressos Troas, ca^hque ruiua. tcmpcstatcm, et proiunda
Nec latuere doli fratrom Junonis, et ira: : ^^ ,T"'avit«"rl!fu^^
jEurum ad sc Zephyruniq; vocat: dehinc talia fatur; pniv^c«sr»iutulk*^cap^
Tantano vos gencris tenuit fiducia vestri f tranquiiium e kuperficie
aqua;. Ccrnit naves ililnea
"|*Per»utoto mari, Tlrojnnos obrutos fluctihmi et a(^ris fulminibus. xNec fraudes et irs Juno-
^iguois; fuerunt fratri Jnuouis : appclUu ud se Eurum ac Zephyrum; deinde hcc ait : Tan-
^^ vos rcpii confidentia ex vestra originc ?
NOTJE.
!" *%Tiiiicent quirquid vfriihir ac lorqnctur, ut tatis indncitur, £q. 0. 246. H^e mnU grami
^ ^<|uit, vcntis, cztrcma parte nxis, capillis : at<ptc animi maiuruM AUihet.
*^pillis autem, ad summam capitis partcm 122. Hycms.] Vis tempestatis : « taa cnuBi
^'PHneadam (mnitfertur vcrtex ; a rapitf», ad tunc crat : u( vidcbimus, v. 635. Sic dc cf-
^''^inina mcmtium atqiie arborum. Patot tiv4 tempestatc, G. 1. 32^1. /la <ur6tiie fitgr»
^Uiqup vocitf affiniins rx Quinciiliano, qui Fcrrcd hyant cidmumtpie levem ^ipulatqutVQ»
^ Sicipioncm Afriranum primum in V9rtices ct lantcs.
^Arai4iiheram omutassci.i «. 123. hr^etn.'] Vcl propri^ phnriam, vel
. 1 18. Apperent rari, ^r.] lloc dc navi Oron- ipsam maris aquara : aqua enim generatia
''5^ ^ntcUi^mhim : cx qua pauci cnataic cona- imber ii Lucretio dicitur, 1. 1.715. Ezigni
■^'itur, cfftcris mari dcmcrsi^. terrA atque animd procrcseere, ct imbri,
- Ourgite rasto.'] Uuriirs cst pars marls aut 125. w\V;7/MmM.] Jovii et Plutonis frater;
y^ii profundi, uqua!: inccnti snno qiiaxi sor- maris pr«scs. Uzorcm habuit Amphitriten ;
r*^^ ', unde k soui similitudine nomen habct : ex qua Nymphas complurcs suscepit. Murot
^^Hiitur hk:, ut vulgo apud cietcros poOtas, Trojanns condidit cum Apolline : equum h
^^ toto mari ; et cat tapinosis, sivo rei nnag- tcrrHsuscitavit,cura Pallade contcndens deoo-
^ expositio humilior ; unde additur, vasto. minc Athenis imponmdo, ut habctur, G. 1. 14.
'^'c ^.3. li^?. Disperti jaclcanur gurgilc Noracnejus, juxtaCiccronem, ^nan^o;juxta
^"o. Vnrronem, k nu6e»u(o, quia tcrras aquis obnu-
. ^19. TroTa paza.] Pcrsica vox, Krarium bit ct cuoperit.
'9^ificat, ex Pom. Mcla, I. 1. 11. Ncque tan- 126. Stagna tadit.] Tapinosis, humilis ez-
^^^^ pro auro Kumitur, quod natare uon potu- prcsnio mi^oria rci : stagnum enim est a^fii#
led pro quaiibet prctiosa supellectile. stans : rat/um, locus i^mari autfluvio, ubipa-
Melai Gazam, Palasstina: ui^^m inde rum aquie, multum affu» est : hk utnunquo
k Bccepiasc ; qu6d Cambyies Pcr«ariim pro mari.
'* eum iEgyptum armis peieret, huc beUi 129. Caliqut ruinA.] Imbrc, fulguribus, ful-
^jf^e/ /leCTmtflm intutisstt. TVoifa adjective, rainibus, quas ^ coelo rnun/.
'^^4Riit, TVofa, trium syllabanim. 13U. fVa/rem Jnnontr] Neptunum: amhp
II '«O. iUonii . . . Adiatse.] Ilionci vult esse da- enim Satunmm patrem, Opem matrcm habu-
^^J*>> Servius, et casum pro casu positum : et erunt, .Neptunus autem dicitur Junonis frater :
^2^3^ quidem ett Gnrcus, sed geuilivus La- quia aiJr, qui Jnno cst, confiuis est aqu», qun
^^^^ IlUmMus, Jlionti. /ichatig quoque geniti- INcptunus.
^2* c«t Latinus prini« decliuaticmii, ut >En. 4. 131. £Nrum . . . Zephyrumque.] Ventos op«
^^ ' Me palrit Jinchisa. Kt JkkiLtet quidem positi.<$ ; huuc ab occideiite, iUiun ab ori-
fc^T,/** VT9X iCncB amicuft, de quo^assim ubique cntc.
rr^^^ cst. ilimuus moxapiid Didonem nau- ].'i2. (?enerisyiifi{aa.] Venticnim principca
^Oruro orntur erit, %-. 521. ^ frruiitur Aurorw et AstTvi Titanis, filii essc.
^ ^^1. Miu . . . Mttha.] ^My is forl^, qui Admonet ergo Neptunoi omnando, ut, si
'^llfl^*^ Meientii fiUo occidknr^ui. 10. 427. Gigantum majoruai suoNim. uiiian v^c-
^hts^ ut prKcipui vir cvutUi^B|uc atictnri- vicariam veVmi, i^hm w«iiiji«ift luMiiA*
J3
172 P. VIRGILn MARONIS
Jam audeti«, 6 \oni\, abs- Jatn coelum terramque, meo sine numine, venti,
que mea aurtoritatc, con- Miscerl! et tantas audetis tollere moles ?
fundero carluni et frrrain, ^ o i jt
ct attoiiw lanto» cnniuiosQwos ejETti — Sed motos praBStat componere fluct
fueiuum? Vos»«»{(o;iHHwm.post milii non simili pcen& commissa luetis.
8ed "»«""*/!♦ ^!*^;!';'^ !">;; ^Faturatc fugmm, regique lucc dicite vestro :
Imtas aqnnt. Deniri-)» non .n. . '^ . ' °,' . .,
luetis crimina tnU pana.iVon illi imperium pclagi, sscvuniq; tndentem ;
cvicrate fnjyain, et diciteS^^ i„il,j soTte datum : tcnct illc iinmania saxa.
conc^Mam ei^ doJnatio' Vcstras, Eurc, domos : illa se jactet in aula
nemmaris,cti>otcDtrmtri-iColus, et clauso ventorum Ciirccre regnet.
dcntem: ie<l niiiii per sor-sic ait, et diclo citius tumida a^quora placat,
tcin. Halict illc nnies in- ^^ ,, ' >. , c« i i .
gtiiteii, <ni<t sunt rc«tr«^ollectasquefugat nubcs, boleinquereducit.
domuc, d Kni-c : iEoius Cymotlio^ simul, ct Tritoii adnixus, acuto
Piorictur in i"^ «"^j. <*« Dctrutlunt uaves scopulo : levat ipse tridenti ;
claufio carcerc vcntoniin ^ , » * '
rxincat impcrium. siri-t vastas a(K'nt 53'rtes , et tempcrat wquor,
fiiiit, ct ceioriuH 9"<"» <i>^- Atquc rotis summas levibus perlabitur undas.
r;^!^':™!».'^.';:^: Ac velua .nag.,o in populo cum siepc coorta e
ministra
irum q
pnlo: ip9c.Vc/;/if/((i«sui}ic-Conspexere, silent, arrectisq; auribus astant:
vat ciu tridcute, et reciudit ^^ ^egit (lictis auimos, ct pcctora mulcet. \q\
tinmcnsas svrtcsi ct bciiut - ^ ^ l^
funre, ctpci^trinirit suiwr-Sic cuiictus pclagi cccidit fragor : sequora p
ficirm a<|uurum levibus Prospicicns gcuitor, coeloquc iiivcctus aperto,
»^-, Z Tp "" Flectit equos, curruque volans dat lora secund
fncroso commota est sediiio, ct plebs vilis furitanimis: et jam UtiIk ac lapides volai
auppcditat tela : tunc si fortuit^ viilerint virtim aliqnem iosignem virtute ar nieritU, tacc
«tnntattcutis uuributi: illetcmperatiinimos et placat conla sermone. Ita omnis tumultus 1
reKsavit, statiin atquc pater vidrns morc, ct vectus per a^cm serenuin, iinpulit e(|uos, ei
ix'ui immisit hubcnaj» currui facili.
NOT.f:.
in3. CVr/i/w trrram^ip.] Pnto lik t\ Ncp- 139. Saxa.] ^oliaruin msulanim, dc
tuiio commuiiein elcincnt(»ruin omnium per- bus v.&J.
turbatifuicui ventis exproiir.iri : et per rcff/iim 144. CymothoC — TrUon.] Diimarini. i
quidcm, aifrcni et artherem; per itrramj fAo^ Nynipha, Ncrci et Doridis filia : 4
aqiiam ctinin sij^iiificari. quie cuni tovrk con- unday ei Siw, curro. Tritony Ncptuni et
£^ubata Gst. phitritcs, aut Salaciie Nymphae filius :
A^amine.] .yumcn propric nutus cKt; sivc mo- riorc paite IioDiincm, inferiore pisccm
tiiii (|uidain (^'ulonnn et cupitis, qiio petrnti rcns, Ncptuni bucciuator, coucha uteni
frigiiificamusno^ pofttnlHtn roncedcre. llinc ad tuba.
sigiiificandaui voluiitatcm Deorum traducitur, 146. Sjfrtt^.'] Desyrtibus supra, t. 11
itt hic| et .IJn. 2. 777. Aou fute sine numine ld>y Ca!oi/ae aperto.] Non pcrccclun
Dicikm eteniunt. Tum adpotentiam coruiidcm tuK, inqiiit Servius ; scd vcctiiii pcr maria,
rt auctoiititem, utbtipi-x V. 48. El quisquam jam scrpno. Tamcn sic aOr mari jun
vumen Junonis adord? et infr^ v. 666. El inqtiit Corradus, tit vcctus per marc Nept
xnjtplix tua numina poaco. Deniquc ad ipsum movcri tamen in aifre dici posnit.
Dcum, ut G. 4. 4i>3. Son te uutlius exereent 156. Ftcetit etpioi.] Cicminos marinot
uuminis irm ; ct X,n. 4. 382. 6't quidpia numt- ipsius cumii k poCiis alligantur : pedibv
naposguut. tcrioribtis instructos, posterioribus can
133. Qf<of eifo,] Rcticentia, ad terrorem Unde sic a Statio dcscribuntur, Achil
iiK-utieiidum. biipple : (^uos ego si eorripuero, 390. UlitpumiferosgtomernntdpectoreJL
yrob^ ulcisrar. De hac figiira, £cl. 3. 2S. PoninatatU,delenique pedumvckigia cmu
137. Malurale /ugam.] Cclerate. De hac a Virgilio G. 4. 389. Proteus magnum fu
voce ti. 1. 261. rt6iu tequor, Et juncto bipedum citrru m
138. Trideniem.] Sceptnim Ncptuni, quod efuorum. Equatniiju&modibipcdes,quoii
ipsi tribuitur : vel cpiia tria sunt aqimrum ge- d« flezu hifpteaaipos appellant, inter |
ncra, maria, fliunina, psludes : vel potitks, ut rum figmenta reftrt AUiroTuidus : noUi
innuit Cornuti^|auia pifcatorea tdo ejusmodi agnoicit nisi quadn^icdet, quorum effigic
ad venationeia pliiliim otebuitiir, TOCftbant- fert, magis bobiila aut siuUk, quim ca
-^efiuanam, tiBMm; Tocat^ M/ifqpotaHiot, 4 i
JENEIDOd^IB. I.
17S
i £liead8e, qUfe proxima, iitora CUrSU Trojnni fatif^U conantur
ContenduDt petere, et Libyce vertuntur ad oras. ^«fqui <:ur*u litora qu»
— «t in secessu longo locus : insula portum i:!? pURrAA t?' E« r
racit objectu laterum : quibus omnisab alto IGOoh in loupu re<-n«sii, ubi
^'fa.Dffitur, inque sinus scimlit sese uiida rcductos. '"''V''* /<■»■"»«« iwitum op-
H; ^ ° . ' 1 . . • . . . ^ I»ositu liiici iim, (luibuk oin-
inc atque hinc vastae rupes, ^cmimq; mmantur„i,,. ,„;„i ,..uUm flurtiu
Mt\ coelum scopuli : quorum siib verticc late iVaii^iriir. ♦! rnuiiiurio n?-
-^quora tuta silent : tum svlvis srcna coniscis T'" '^p!" ;•«"*. Mi,.c ci in-
esuper, horrentique atriim ncmus unmmet um-MniMiiiirniiiifnituiraiuin:
\}YSL. 1G5 M^i'^*'"'!' »"'' «'a<-ii:niii(! un-
Frome sub adversa scopulis pemlrntibus antn.m : "^^^ ^Z^^ ulhrat:
^^tus aqusc dulces, vivuqiie scdilia saxo; lum miioruni niicanihiin,
Nympharum domus : bic fessas noii vincula navrs ^* »; i""^ (.iMrnnnn hor-
^lla tcnent, unco non aUiKat anchora morsu. i,„|,PntUi. Kxopposiiiiiir-
"uc scptem ^neas colicciis navibusomni 1 70 »<•,«*• ^«nifi c^t m M:opuli«
lix numero subit : ac mamio tciluris amore ^-iisiMi.^^iy in ravemn^unt
£^ . rr» ■• * aniij' «liik-fj., el »cuilia e
gressi, optata potiuntur Trocs arcna, vivo innidc . doinu!» ndefur
^yymPiTuni. niic nulla rctinncula cnntinent navp« Inns.ita^, anriiuiii iion iinii>it cas uuco
^^tcAlUuc iutrat iGjieas con:;rp|rat(s niivibiui soplom c\ tolu niuUitudiiK.' : ct Tn>jaui ex iit
l ettin uiHgno tcrra desidcrio, obtiiient arennm dcsidcratnmy
KOTiE.
'^^^ifni^ Ag^-pti, ubi rrequontcf dicuntur in*
•*'■!, maxinic in Ni^ro et Nilo.
. ^^. Ciirrii.j Dativus aiiti(piuii, procurrui:
^quoEc.L6.29.
.. '^. Libjfte.] Pars est Africce ad oram rae-
Jj?**>anci mariK, ad occidcntcm j^gypii : va-
^.^ variis scriptorilMU dcfinita : vulg^ pro
^* Africa sumitur.
^^. Eit in teressuy ^r.] Portnra, a naturft,
/^ ab arte factura dfihcribit. Kt nunc ali(|ui
/||^Qt esse portuin Africano' Carthag^inis, scd
1^*^ ; statim cnim vidisset ifuucas fnndamen-
^^rbis, qu« non vidit uisi poslera dic. Alii
?^**ot eam dcscriptioii(*in planc C(nivcuirc
^^Ui Carthaginis Hispanica^, sivsp novn; ; at
l|. *>ioilitudo casu occiirrit ; ucquc eiiiin ad
. ^P^icas, scd ad IJibycaM oras JLncns verti-
J' ^ Tumcbiis meliuji pntat portura iilum fic-
^l^ ^ poMa, circa litus Carthaginrnjic, ct om-
rr^ «zprcssum ad formam Itliaccnsis portus,
''^ ilomer.Odys. 13.96.
1^*^. InntlajMfrlumy^.] Suppressacst voz
^^^Wa ^fff/t, aut advcrbium uhi: sic supra :
• it* ^*^*^f^^t : Tyriif kc. pro quam Tyrii,
^^icc autcra est loci dcscriptio. 1. Sinus
j^^^nyus ac prorundiu:, nou latus in ori Li-
^^* 2. Siaiis illius fauces, ne laziorcs sint,
pZV^^Imitur, objcctu insiilse : quec in longuiu
l?^^ctt, latus unum opponit siuui, altcrum
^^Q Barj. 3. Insula siuura ita claudit, ut
liJj^^ twncn in sinum utrimque liberum re-
ijj^Viat. 4. Sic insula mari lalus opponit, ut
I^J^^^ e6 allapf i frangantur, ct in se tinuatim
p^ ^nti, Bon recto impctu, ted magno flexu,
l^T^^slrema ininlB ■ditum otrimque jn por-
^il^qwenuit. 6. Sinus ipsc, oon iniula, sco-
^|/*9 tnk drcumciBptur-. qiionmi altiuimi
Z!^ pwcnmmt ad ntrcma tcrt« cooUncnti*.
eC «Ciumque «ditoai 4eftiidant| nrWii
13»
in vrrlico inunibrcili. 6. In intiino tiniis rcces*
su, quii- lron«i Cht udvcr^a porlinn snbonntibnSf
scopuliautrum oxhib(.nt vivis ai|iiii» irrigiiiimi
kc.
IGl. Sinu» rcdurlos.] Vol liiiins in so rov(»lu-
tos ac replicaton.qiios unda ciiiu iinpt^tii kic al-
lisa scnipor fiicit ; ut oxplicanius li. 4. 420,
Vd sinus ii s<> invicoin rrcodoutes, nt explicat
TnniebuH ; qni sic e\ponit qiioquc illud Hora-
tii, Kpod. 2. l.l. Wif/ in reductd rff/Ze, id cst,
ruedenlr nr remuld.
163. finb vcrlirc tutn.] Qnia ««copuli immi-
ncnt mari, at(|ni; insnla.' : idouquu locum a
vcntisac toinp«v>tntu tutum prjestaiil.
1()4. arcrta.] Hcrnfi rxii*>i, est umhrarulump
a rsi«, nmi/ra : undo hic proprie dicitur :
tninofertnr ad thoutniin, O. 2. 481. ct 3. 24.
Coruscis Desuperj horrcntiquCt ^y.] Vel
sylvis dcsuper Snlc iiliistratis ; subter, ramo-
rum npucitale horrontiluis. Vel sylvis crispan-
tibui ot ventorum impulsu agitatis, et ingcnli
nnibra nigrantibus, scena ct nemus dcsuper
ininiincnr. .\am demper^ et ad eoruseis, ct ad
imminet rcfcrri potcst. Coruseis.] ^otat in-
tcrduin splendorcm, ut G. 1. 233. Corusco sem'
perstde rubens. Interdum f/iafu//i,ut.-£. 12. 919.
Telum JLneasfnlale corusrat ; id o!»t, more/,ri-
tirrU. Sic mieare ainbi^uum Ckt. JE. 10. 396.
Scmianimesaue micant difiiiti, id cst, morentur»
168. Hir fessas non, ^-c.] Vel significat ade6
tutum a procclliA portum osse, ut navcs vincu-
lis ct anchoris in eo non cgeant. Vel dicit,
Nympbis unis fnmiliarem csse locum, igno*
tnm adhuc moiialibus ; necdnu ullas eo naTM
appulisse.
170. Septem.] Nempe viginti navibut Tro-
ja sol verat, infra, v. 38 1 . LMLyciorum mox
naufragio pcriit, v. 113. Spodccira man
distipatce, deinde incolumei nd&«nt, ▼. 393^
174 p. virgAi maronis
ei<tcrnuot in litore corpora £t sale tabcntes aitus in litore ponunt.
taifiiundu flucotia.Etpri-^c primum siUci scintillam excudit Achates,
tiiiRin *; lapide, et rcccpit Siiscepitque ifpiem foliis, atque arida circum I
itntcm in iVondibiis, et cir- Nutrimenta dcdit, rapuitque in fomite flammam.
cunycciMkcaaiinipnta.oirp^j,^ Cercrem comiptam undis, Cerealiaq; arm)
Miscitavit flaniinain ui itKo. i. .. • ^ ^
Tum f«iis;a!i ra«ibu« e<iu- Kxpcdinnt lcssi rerum : fruiresquc receptas
I uiit fnuiiciitu infocta un- Et torrere parant Hammis, et frangere saxo.
"^ t&re^i:;;»: ^^..eas scopulum intrrei conscendit, et omnei..
rc iguc, et couiminuenr la- Prospectum latc pela(;o pctit, Antlica si qua 11
pidc, fnuncnta trpptji ^Jjictfituui voiito videat, Phrvffiasque biremes,
iMufragw. Iutcriiu Aneas i^ ^ g^ ^ !•• *'"'i n* - -
roiiic«>di( n.i.em, et po^ Aut Capvn, aut cclsis 111 puppibus arma Caici.
tit omiicin iindiqMf? pros-Navem iu couspectu nullam, tres litore cervos
perh.m in inarr, ^i aiicubi Pi.Qsi.icit erraiilei: ho« tota armenta sequuntur II
Antheuin rcriint a^it:*tinn i , 11 •
veuti», ei Phrygias uavos, A teriTO, ct longiim pcr vallcs pascitur agmen.
vei (^apyn, ^el urma Cairi Constitit hic, arcumquc mauu celcresquc sagittaj
;:|.u^„J:;r ame ^I"l: Corpip„it, fidus qu.-e tela gerebat Achates.
sfti ircs ccrios vagantcs iu Ductorosqiie ipsos primum, capita alta ferentes
liiorc: hos toti grepc* se- Comihus cirboreis, sternit : tuin vuIgtus, et oronei
quunt.ir a torijo, ct turbaxjr* ^ . i- • ^ 1* j / 1 «
pasriiur por vnlles. nnc Miscct agcus tehs iiemora luter Iroudea turbam. 1
stetii,ct(cpitinanu iircuinNec prius absistit, quam septeni iiigeiitia victor
ct »'";:«||*' **?}•»<■' '■i«|u«ttr-Q^ypQj.j^ fu„dat huini, et nuinerum cum navibus
ma hdclis AdiutcK ferebut. .,. * ^ . ' . . . r
Ac prini6 intcrniit ipsos Hiiic portuin petit,etsociospartitur in omiies. [qu
dnccx, toiicntes cnpita s.i- Vina boims qua^ dcinde cadis onerarat Acestes 1
Mimia roniibus rfiraofis :
deinde [irr^cqueus lelis ]tcr froiidosam sylvam turbat vulgus et reliqnam multitudinem. ]
rcssat auic r|irjiii victor niliigut ad terram septem magna coq>ora, et eorum numerum «q
lcm faciat uunicro iiaviiiin. rostca redit in pMtum, et diatribuit iutcr omnes sociof . Deli
dividit viaai qu« largus Accstes im)iosuerat cadis
NOTiE.
176. Rapuilque infomitt flammam.l Ser- enim fuit tundcre saxo fruges, quim ^iok
\\\vi et Dioinedcs hir n;;iioscunt .«ptM-iom solce- coqitcre.
citfini: infoinitei pro in fomilcrn ; id<iuc fac- 181. Anlhta^ ^t.] Antheust accusmt. Q
tum 11 pof iii ez veteri liccMitia circa coin9>uncs ro Jirdhea ; de quo mentio cst vEn. 12. ^
pi-wiK>sitioncA, /if, ju'i, *u}ter, ^-c. Vomtsy in- Capffs qui CapuK deinde conditor fuit :
quit Sen'iuJt, suiit usrtulaf^, quae ali nrlioribiis quo Xjx. 10. 146. CafctM, dc quo iEn.
rudunt, ciim inciduntur, ct ii^ui concipiendo 35.
coinraoda* suiit. Mihi tamcn hk videiiir nliquid 182. Phry^a»qut Urcm«j.] Naves, qias
prtCtcreu sii;iii|ji-ari *, oifumiUm suiiii pro fo- plici remorum ordine instnicUe erant, JEn
coj iibi «it cou^cries grandiorum li^nnn.in : 1 19.
/ort/« cnim tt/owri sunt paritcr u/orrr). i^cn- 183. .^n/ia CaYci.] Explicant multl dc
xus igilurerit. 1. Kxcudit scintillain. "i. Sii.s- hi<^nibus figtiris bclluariim, avium, moDi
ccpit cnm in foliis. 3. Foliis ariila alia nii- rum, qun; iii puppi exsculptae navi noraen
trimciila adjccit pula aitsulas. 4. E\ iis fuliis bant . uude altcra Ctntaurusy iEn. 6.
ac nutrimrntis jain flngrantibii.s rapuit in altcra C/iim<rra. ibid. lld.^^c. Ego cum <
fomit<> ilaminas : id est, cclcritcr cl raptim rado cxistiino, arma esse ipsa, quip k naTi|
excitavit flaiumum in foco ot strue ligno- ^autibns in puppi ordine disponebnntari |
rum. sortim rly|ieoK, ut in vcteribus nummis et
177. Cercrem.] Ctres, Sntumi et Opis filia luimcntiK videreest: 8ic.£n. 10.80. Pre^
fiiit ; fru;^iim rejieiirix, idc6quc Uic pro paiit re puppihus arma, pro armart nares. £t
^piilur ; ut liacchus pro rixo. tassc uavis Calci clypeos atque arma o
W^rtaliMiut aram.] Armn, sunt cujusque cujusdain habebat formas; quk facil^ di^
aM^iiutruincnta. SicG. l.ltK). Dicttulnmtt posset.
guftini dwris aitrtstibus arma. HVc igitur ar- 184. Ctrros.] Arifltotelet et PUnini ne;
tis pistoriie significRntnr instnuneuta. iu AfridL cervoi etse. Affirmat tanen I
178. Fessirtrum.] Earum nempe qnc ipsig campuiin Plin. 1. 8.88. «dditiiw idjnmtt
fluxidemut, m i£n. 12. 689. Trqtidm rtrum, bus notum esse.
Tcl flessi miierMtttaB, ut infri v. 4&2, SusU /o- 185. V^ma bonut, ^.] Pkurikm commodi
rrj/m^ rerum. ^^ cum perturbalio, quB Tocit luiiuf immntai
179. & imtrtt 4^.] Thmipoflitio; privi ttsM lolU potointC: lhM$ bmut ^m
£NEIDOS UB. I. 175
LitoreTrinacrio, dederatq ; abeuntibus heros, m utore Siculo, deduratqM
Dividit, et dictis moerentia pectora mulcet : ^•^™» di*ccdciitiinw : et m-
O../ .. ,* ^« , V mtiir verbis nifBStii corda«
80C11 (neque emm ignan snmus ante malorum) q ^h („^ j^^ obUti
O passi graviora : dabit Deus his quoque finem. siimus luaionim prsteri-
Vos et Scyllaeam rabiem, peniiusque ^onantes 200 ^**'""^ ^ ,T' *«*^^*!«
. * . •' , Vi 1 * ttcei-Uiora : uew ponct his
AcceStlS SCOpulOS ; VOS et L/yciOpea Saxa quoqiie tcrminum. Voi ac
Experti : revocate animos, moestumque timorem cc8«i«ti« adrabicm Scyito,
Mittite : forsan et ha;c olim incmini«c juvabit. t^^^.^ru^Z^r,'^,^
Per varios casus, per tot discrimina rerum, nipcH c>oiopum : rPKumite
Tendimus in Latium ; sedes ubi fata quietas 205 «"'«">os, et iK^iiite tristcm
^ ^ 1 ^ •1IN i< rn • inclum: furtussc CTatum
Ostendunt : ilhc fas rcgna resurgere rrojae. ^rit aiiquaudo recordari
Durate, et vosmet rebus servate secundis. hanim etiam rfmm. Pei
Talia voce rcfert : curisque ingentibus »iror, ^**"' <"r*^«^"» P<^''" ^
CM 1 .* •! 111 mullR pcririiiR rcnuni ten-
Spem vultu simulat, preinit altum corde doiorem. dimus in Latium ; ubi fata
Illi se prsedce accingunt dapibusquefuturis : 210 mo"**''»"^ ?«<*« tranquil-
Tergora diripiunt costis, et viscera nudant : J-^ "Smm"tcilS"
Pars in frusta secant, verubusq ; treraentia ngunt. PerMveratc, et n^servate
Liitore ahena locant alii, flammasque ministrant. ^"« ipsos adrcs proBperai.
Tum victu revocant vires : fusique per herbam, n^ J^^l^^^^l^liZuX
Implentur vcteris Bacchi, pinguisque ferinae. 21 5 tudinc spem fronte fingit ;
Postquam exempta fames epulis, mensreque re- *''' .^^^^^^t""* ^^ P"*:
* . ^ , r ^ . r funduin dolorem. Trojani
Amissos iongo socios sermone requiriint, [motse : parant $c ad pnedam et ad
Spemq; metumq; inter dubii : scu vivere credant, futuras epuia.s, detrahunt
Sfve extrema pau. nec jam exaudire vocatos. ^^\ 'I^^^St
I, et trajiciunt veruhus m* adhue palpitantes : alii disponiint lerea rasa in litorc, et sub
jiciunC igncm. Tum reficiunt vin^s cibo : et disrumbentes in gramiuc satiautur \ino veteri et
pingui carne ferarum. Postquara famcK puUa cst cibo, et inensir siiblatie /u/^run/, inqiumnt
longo colloquio de sociis amissis, intcr spem ac timorera inrerti, utnbn putarc dtbeaiU eot yi-
verCian in cxtremis vcrsorii nec jam audire qfuamris inclaincutur.
NOT.f:.
corfu ofierdffff Atetiett dividit. De ^ette Si- sensu activ^ etiam dicitur Au. 8. 677. Quemrif
ciUk regei J£n. 5.:)6. durare laborem. Et apud Horat.Od. 1. 1. 14.
Cadit onerArai.] CadtUj vas vinarium, aliter 7. Vix durare carime pouini imperiotiut eetpior.
umphora JMtiiat capicns umat duas. Onerdrat 21U. Prtedtt aecingurd.] Cervis, quc vena-
i CflBU tina, pro onerdrat cadot rino. tonim pncda crat, ad cibum cnrandis accingunt
I 106. Tritutcrio.] Siculo. Sicitia dicta CKt sc, id est, parnnt : sok-nt enim ministri ad
TVuioma 4 tribus promontoriisi de quibus JIl. pra*stajidam coininodius operami dcflucntem
3. 667. vestem altiiis cm%ere.
\W. Ani^ matarum.] Afmoscit Mc J. C. 211. Teri^rff, 4^.] Pcr fe/^ora, pellcs intel-
Scaliger tjfntitetitij sive eonjunctionem : ita ut li^c, per tnsccroy vcr intcriora quae educuntur :
atUematorum tit una voz h duabus composita ; vel juxta aliosi cames i])sas qua- pclli proxioK
i^iponitquc hanc fipiram trjundioni, qui vox subjcctse sunt. Pcr atienaj vasa serca ; vel oA
■■a fai duan dissolvitiiri nMnfra v. 610. Qiue elizandas cames ; vel, ut mavult Serviusi ad
flU tunquerocaniitrnr. TumebuKmavult sup- la^^amla aiUe cpulus bominom corpora. Erraf
iveuum csscarticulumet vorbumi f«Y^Gneco tamen Servius, ciim ait beroicis temporibua
more ; et senstun essc : matorum qu^ fuerunt elizft? camis usum non fuissc. Nam Ovid. Mct.
Mf^ : quemadmodtun apud Ovid. Met. 1. 20. 1. 228. de Lycaone loquitur, qul, ante ipM
MoUia euui durit, tiiu pondere /labentia pan' diluvii terapora, bo^pitiini suorum temineeta
dut ; id esli quee tunt line pondert, parlimfrrrt ntibiitariutMottit aquitjpartim <tt6-
201. Aeeitiit tcopulot.] Fro accettittit adtro- jeeto torruit iicni.
■«lai.Sicex/mx^miproftr/tnxisfem|if:.4.606. 215. implentur veterit Bacehi^ ^.] Gne-
£t dk^xti pro dvrexuti^ A. 6. 67. De SeyHA corum morei apud quos verba implendi reKUHt
oliai virginei minc soopulo ad frctum Sicuiumi geiiitivum. Sic Plaut. in Amphit. A. I. d. S.
J£. 3. 420. De Cyelopibut ejusdem SiciliB ad v. 8. Errorit ainho ego iliot et dementiee eomptebo.
montcm ^tnam incolis, .£.3. 660. Baechi, id est, vini| cujus ia|kntor fuisse dici-
5K)6w l^ttim.] De tk Itali» regione, .£. 7. tur i poMia : JovU fX ^mnn fi\\>A\wix.'^.ti.
M. 60.
M. J^tffwit.J remrmie^ luitiBele: i|^ 219. VwiM\ «icutetX «m «m wf
176 P. VIRGILII MARONIS
ImprimifptusJEiietSfiraiicPrsBcipue pius iEneas, nunc acris Orontei, 220
dolct privatiin/orfw^w^- jy^n^ \n^yc\ casum gemit, et crudelia secum
nSr Anl^rnSSrdunim Fata Lyci, fortemq; Gyan, fortemq; Cloanthum.
sortem Lyci, et fortcm Gy- Et jam finis erat : cum Jupiter setbere summo
Sjlt^SIlSI^^rDesF^ens mare velivolum, terrasque jacentes,
piter ex aito cobIo detpec- Litoraque, et latos populbs ; sic vertice coeli 225
tans mare navjgabiie, «t (jons^itit, et Libvae defixit lumina reffnis.
terras liumiles, ct litora, et . ^ .11 * 1 • *. * ^ *
diffusas gcntcs, tnii ii/u Atque iUum taksjactaiitcm pectore curas,
•tetit in suprema partt THstior, et lacrymis oculos sulTusa niteutes,
c«li, ct fixit oculos in reg. ^jl^jquitur Venus : O, qui res hominumq; Dejim-
DI8 Aincv» V euus autcm __ ^, •• **^/*t* r
uistior, ct habetu puichros iEtemis regis impenis, et fulmine terres : [que
ocuios laciirymis perfusos, Quid meus iEneas in te committere tantum, 231
"12' c JrL"'ro '«. Quid Troes potnerc f quibus tot funera passis,
qui 8cmpitern& |K>teutiaCunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis f
modcrasis res hominum ac Cgj.^^ jjjuc Romanos olim volventibus anuis,
Deorum, ct fulminc terri- tt* ^ j ^ -^*» •rr»
biiises : Quid meus JEueasHinc forc ductores, revocato a sanguine Teucn,
tam grave (icccare coutra te|70/iii/,quid Trojani potuere ? Quibus, jam oppreHsis tam muHipli-
ci dade, totus orbis terrarum clauditur proptcr Italiam ? Saii(> proini^ras hiuc aliquandOj ^-
nis labentibusi Bomauos» hinc duces orituros esse e stirpe Teucri instaurata,
NOTiE.
et alludit ad morcm Tetemm ; qui et morien- ibidcmqup, v. 10. Remigium alanim. De liftyli
tum manes, et eos, quos per errorcm aniisc- pi o ^fricAf v. 158.
rant, ter vocabant. Sic JE. 6. 605. Tunc cgO' 233. Cunctw ob ftnlitm.] Ob non est hoc
fneilumulum Rfueteointitoreinanem Comtitui, loco rtVra, ut somniat Servius \ scd jtropter;
et mn^nd mane* ter vocevoeoti. £t ^n. 2.769. qu6d enim Italiam petuut, ide6 tuntus in eot
Mcettuique Criutam yequiequmn in^eminans ezarsit Deorum et hominuin furor, ut toto orbe
iterumque ilerumque t>oeaei. Hnc etiam valet arceantur.
Hjfloi inclamatio. £ci. 6. 43. 234. Vbtrentibui annis.'] Usu venit in ill&.
220. Orontei.] In genitivo casu, pro Oroti- voce, quod vix usquain in alia. Nempe vit
tit. Sic apud Ciceronem Mobarsaniy Vcrri, activa vox pasKivam hiibcat viin et hlc, et G.
iic. paritcr in genitivo. Rntio e GraxiK re- ]. 163. ro/ren/ia/)/aiM/ra,ide8t,ro/u6uiii, ^uc
pctenda est, apud quos frequens erat declina- ro/run/ur. Tum ut vox futuri tcmporis, prse-
tionum commutatio. Sic nomina in ivf, ut terirum siguiiicct, ut Al. 9. 7. Votrenda dicM I
*A;^iXX(vf , effercbant Dorcs, por w, 'A;^/x>.ii( : en aitutU ultrd : et apud Lucret. 1. 6. Gtavu
poPlse vicissini uomina in iff , ut AvTff a^ricf , ef- ^iamlonfirocursurotveni!latiqueseit;nie%t,rol%iia,
fercbant, per tvf , 'AvTf^nvf . Uinc nomina La* 235. i¥ffrora/o aMUi^iii^ TVucrt.] I>arc/aitiu
tina ex iis deducta ad duplicem quoque decii- Jovia dicitur filiu8, cx Electra Atlantide, Co-
nationcm pertiucnt;et dictum est, .4cAi7/eif »u- riti Tuscin rc^isuxorc. Hic cum venissct in
pri, V. 30. Uijfstei, "Ech 8. 7U. Hlr Oronlci ; rhrj^inm, Tcucri rrgis, iu Hhiyg^iee parte, |^-
«b Achillem, Ulytteut, Orotiteut, 'Aj^/XXiiv , 6u:. ncr factus, ei sucres<iit in regiium, et uri>cni
Vicifi^imque Orjfhci, Dativocasii, £cl.4. 57. l>«rr/amatii coudidit,qiiK dcinde dicta cst TVo-
Orph^n, accusativo, Orontcn, JichUten, Llysttn : ja. Itaque Trojuni mudC» d tanf^uine Teurri, mo-
ab Orphet, Oroniu, Aclullct, Ulyuet; ^O^^r.i du Dardmiida: appollnutur. Hincstatuit Ser-
&c. An vcr6 Oromei, an Oronti; AcJulUi, uu viux, bocloco Taicri iiomcn a po<!la substitu-
Aclulli scribendum sit| inaiiis est controvcrsia. tuni csse pro iiomiiie Dardani : siquidera Dar-
221. Anyci, f*'.] Duo hujus nomiois ili daiius ex Italia, non Teuccr, ortus erat: ox
Tumo dcinceps occidentnr : alter M. 9. 772. hoc dunim videtur. Corradus san^mtem Teu^
alter M. 12. 509. Uter hic fuerit, non liquct, eriy Trojanos cxplicat ; sed negat Dardanum
quinaiifragioperiissenuncpatatur,undetamen Italum fuissc: atque ade6rerora/o interpre»
emersit c\im aliis compluribus, de quibiis v. tatur, non utceteri, revoeatoin Italiam; aed
fi09 Ljfci pugua cum Tnrno describitur, JE* 9. rettituioetrevocaloinprittinumtolendoremunie
645. De Gyd et Cioatdho, frequens scrmo est per ituetuHum urbit exciderai. 1 amen quia Vir-
' nauticis in ludis. JEn. 6. gUius affirmat Dardanum ez lialia oriimdnDi
223. Fitiit erat.] Coen», coIoquii,diei. esse, JEu. 3. 167. idcik h Senrio et Corrado ter-
i2?-/. Ajr/rinp/Mjt.j Ubi navet velis, quasi alis, tiam expUcuudi ratiouem compono : et per
^r^mntiAHn. S.wBO. Feionnn pandimut aUu. tanguiiuim 7>i4cn,Trojanos;perrefgesrfi«miiii
^fZ!^' ^^"^'^* "'^ P^r ««rem dicuntur ; cemtum m \\aNiam intcUigo ; boc tenta : SttiK
^lmdmJoA:. 6. 16. Geiidas enavU ad Jirdot ; guU Tewin tt %att^;aa \>txAKBi) jtm Mms
^
iENEIDOS LIB. I. 177
^ui mare, qui terras onmi diUone tenerenti 236 qui mareettems regerenc
Pollicitus : qua? tc, genitor, sententia vertit ? *>"»"" auctoritmtc -. ^od-
rr •-] rn • ^ • ^ ■ nain consilium mutsvit te*
Hoc equidum occasum Trojae tnstesque ruinas ^ p^^^r? Hac tpelemebam
Solabar, fatis contraria fata rependens. dolorem de iateritu Troj«
Nunc eadem fortuna viros tot casibus actos 240** *""!' /*54'®* «^""P**^"
Insequitur ; quem das finnA rex magne, laborum ? Nunc tamtn idem infortu-
Antenor potuit, mediis elapsus Achivis, nium persequitur hominet
lUyricos ^«netrare sinus, atque intima tutus ^miSS^IirS!
Regna Liibumorum et fontem superare Timavi : 6 mai^ne rez ? Antenor,
Unde per ora novem vasto cum murmure montis J?™ effugwwt k mcdio
It mare proniptum et pelago premit arva sonanti. inSiTS' siS^lii^SIS
Hic tamen ille urbem Patavi sedesqne locavit 247 et intima regna Libumir,
Teucrorum, et crenti nomen dedit, armaque fixit *! <™y«*« <<>ntem Tima-
m •• 1 • 1 A A ^. . Ti : undv per noTem fcam-
Troia: nunc placida compostus pace quiescit. rigines, magno cuaionitu
Nos, tua progenies, cocli quibus annuis arcem, montiscxit ^vofiprofusum
Navibus (infandum) amissis, unius ob iram 251 ™«; ^^"''Smllr.
iBe fnndaTit ilHc urbcm Paiaviura, et tedck Trojanorum, ct impoKuit populo nomcn, et suspen-
ditarma Trojana, jamque quiescit fruens dulci pace. Nos, gut nanui lua soboles, quibus pro-
Ddttis regiam cttli, amissis navibus, (horrcuda rti) prodiinur propter furorcm solius Junonhf
mTJE.
idemqueest: is rerocabitur inltaliam; unde PyUnuntad TrojamammOffiutrtbant,renis-
profluxit, non per Teucrum quidem, sed pcr se ininiimummaris Hadriatieisinum: Euga-
bardanum. neisqnej qui inler mare et Atpes incolel>ant, pul'
239. Fatiseontrariafatarependens.] Com- sis ; Henttos Trqjanosque eas tenuisu terras.
pensans Trojani fati acerbitatem» jucunda spe Et in quem primum ingrestisunt lucumt Tro-
Romani fati. Sed cur Venus timeat mobilem ja vocaturt pagoque indt Troja nomen est:
erga Trojnnos Jovis animum, cura imroobilem gens universa, Veneti appellali. Addunty jPh-
este fati vim sciat P Puto ego Fatwny nihil tavium urbem ab ipso conditum in illo tractu»
aliud fuisse, quum immutabilcm rerum et e« nunc Padone, Padua. De Achivis, GnBcis, ▼.
ventuum seriem, in Jovis mente, sive dccretis 492.
eaistentcm ; quam proindc solus ipsc cognos- 2i43.IUyrieospenetrare sinusj ^.] Inter An-
ceret ;« sohis Diis per se, hominibus per oracu- tenoris describit per marc Hadriaticum,qui ti-
la declararet ; uude ait Harpyia fatidica, JEn. nus est ingens, cui ad meridiem adjacet Italia ;
3. 251 . Qiue Phvbopaler omniuatenSf mihi Pha- ad «eptentrionem Ittyrieum , V Esr/acontc, Sela-
Inu Ayotto pra^dixit. Addo, latum vetcres im- ronia; cujus Illyrici pars orientalis est Dat'
mobile quidem credidisse : sic tamen, ut cre- mtdia ; occidentalis Li^unita, nunc maritima
derent : 1. £jus cventum, etsi omnino impe- pars CroatisB. Ultcrius in intimo sinu suot
diri noo posset, posse tamen aliquantibn re- Camt, nuncpars Fori Julii, Friout: ubi fluTius
tardari. Ita Juno ^n. 7. 313. Jion datniur est Tunavus. In meridiem deinde, ItaliaiB
regniSiesto,prohittere iMtinis: attraherejOlqut versus, reflezo cursu occunrit Veneta repo,
marat tantisticetaddererebus. 2. Eventumpen- ubi Pedatium et Venttiset urbes celebcrrimc ^
dere ssepe k certis conditionibus, quibus elusis, 245. Per ora novemj ^.] De ostiis 7*iiiiiirt
fiitum elusum esset. 3. Fati cujuslibct de- explicantur : qu» Tarias inter insulas divisa,
clarationem, sive per Jovem, sive per oracula, leptem ab aliis, ab aliis octo, novcmque nu-
fotse esse ambiguam. Unde s«pe tam Dii, mcrantur. Quidni ad /onlem Timovireferam f
quam homines, contra fata sibi adversa nite- qui dicitur e monte erumpere pcr novem tca-
bantur. HW igitur Venus timet, nc Jupiter pa- turi^ncs, qus deinde in unum conflnunt fla*
r^BinceredcfuturaiEne»felicitatesitloctitus. vium brcrissimum quidem, sed latistimum;
242. Antenor.] Hunc aliqui tettantur ex 8<i- unde mart« nomen ipti attributum ab incolii»
rore Friami naturo e4se, de quo sic Livius tni- tcttatur Ser\-iut ex Varronc. Hunc tamen flu«
tio hittoric: Constat Trojdeajptd,ine^terossx' vium bodic obscurum eue rividum perhibent.
titumesst Trojanos,duobuSfJEntdAntenorequef De iUo jam diximus, Ecl. 8. 6.
et vetustiiure hospitii (quia Uljrstem tub habitu 948. TcMcrorum, et genii, ^.] Trqjanomn,
nendici latcntem ct a se a^tum, Priamo i Teucro, tupdii ▼. &^. GtnH wimt/x djMy
non prodiderant) et fuiapaeit reddendteque ci!^mVeMtM%p^\kaN\\«3Ki\\vM5Q&«s^va> Ak*
Miicn^ tetnptr auefores/ueratii, omntjus bttti ma jlxit Trolavddwm pm^aDBBi tv>^Ma>*^ ^»«*
AaUtwadi/muitse. Casiinu('-'~^ « - . .. «^ . - —
tmMae.Castinudemde ranit Jhitt' dil, lu^^.^.
^w/^ J!?r'T^^***f^' f^ «titoione 260. C«li quibu» owrum wte». . -
J^^p^iagtmdpultt, ei tedet ei iucem, rege iwldceltt SdMmm «^Hi^iMAA ^«aaft»
IM
P. VIRGIUl MARONIS
•tproculejicimurabItalifProdiinur,atqueItalis \onge disjunginur oris.
Utorihug. Hoc prvmtum m^ p^gl^fjg honos ? Sicuos in sceptra repouis ?
cst Tirtuti»? Sic restituig ^ii. '^ i-j u • _^ * *t%
nof inref^? Patcr homi- Ol" subridens honiinum sator atqueDeoniniy
num ac Deorum illi tuhri- Vultu, quo coelum tempcstatesque serenat, 255
deiit, «d facic Mu* ««r^natOscula libavit natfiB : dehiiic talic. fatur :
•lerem et tempeiutes, feti- «. r^ ^t . .
glt labra filis: deindo h»c "arce mctu, t/ythcrea i^anent immota tuorum
dicit: Abstine metu, Cy^e- Fata tibi : ceriies urbem et promissa Lavini
SlJiTSS^SSXm^^iM"'"». sublimemquefercs ad sidcra coeli
nuros promiaaot Lavinii, Magnauimiuu i£ueani,neq; me seiitentiavertjt.260
etiubiimempxtoiieiiadait-Ui^ /tibi fabor eiiim, quando hsecte cura remor«
tra cceh p^norosuDi ./sue- h * .
am, neque aliwl contiiliiiin ^ ^ ^^^ 9
muiavit me. lUc (dicam Longius et vol%'ens fatofum arcana movebo)
enim tibi,iiquidemcacuraBgll„nj, ingens geret ItJilia, populosquc feroces
te iolhcitat : et cxphrobo g^ ^ -, ° ^ ..'«' .«
fecrctafatorum«iioiiffcrc-i^ontunaet, morcsquc viris et nia?iiia ponet :
volvens) faciet prate bel-Tcrtia dum Latio rcfrnantem viderit iestas, 265
i;S;.« .';:!S.;^ "1'Ternaq; transierint Rutulis i.yboma subacUs.
ris leges et urbes: doncc At pucr AscuiliuS, cui lUUlC COgllomen lulo
tertiaiesiaieuroviiioritdo-Additur (Ilus erai, duin res stetit Ilia recnno)
miuaiitomi et tres hvpmesm • • ^. i j* •!. t'
fluxeriui iKistRuiuu;. do-Tnginta magnos volvcndis mensibus orbes
roito». Ai pucr Ascanius, cui modo adjici(ur a^omen Iflli, qui dicebatiir Uuk, dum res Iliacs
vigcbant regno ; traducet inipcrando trigiutu uingnos aunos, mcui»ibus labeutibus :
yOTJF..
iktum ferebat. Mn, li^. 794. De IndigcUbiff
G. 1.496.
262. Prodimur.'] Tradimtir ji te in potesta-
tem hostium.
266. Oseula labacit nata;.'^ NaUr., non dati-
¥0 rasu, sed genitivo. UbarUt nou tiedit ; sed
UftUtr tetigit. Otcutaf non batia : sed mntmutn
eti pamun ot. Id cst, o* tuum summo natoi ori
UvUer admovit. Sic Ovidius oseula dixit dimi-
nutivt^, pro parra ora : Met. 1. 499. Vidd
fgiie micantt* iideritnu rimilei ocutosy ridct o«-
ctt/a. Et Martialis, Kp. Hb. 11. 92. 4. Ipsaque
trudett» ederunt otculn morbi. £t Horai. Od.
1. 13. Dulcia barbari ta^dentem oicula.
Jfatie.'] Quadruplex fuit Venus, ex Ciccr.
1. 3. de Nat. Deonim. Prscipua; itiint ; pti
qua* nata est e spuma maris : et ca qiio' Joy is
ei Diones fiUa fuit, de qua hic scrnio est.
Utraque vulg6 confunditur, et re, ct noniinc :
ntraque enim Grecis dicitur Aphrodite, nb
•f Mf, tpuma. Latinis autcm Veitus ; (|uod, in-
quit Ciccro, ad onmes reniatf est cniui volup-
tutis Deo ; at trattit sua quemque toiuptas.
267. Parce metu Cytlierea.] Metu, pro metuif
datinis aniiquus, de quo llcl. 6. 29. Cytheraf
0n(m, insula Mediterranei maris, contra Cre-
tam, non long^ a Malea Pek^Kmnes i promon-
torio, dicata Vencri ; rh mihMi^ scciiim14 syl-
libft lon^ <|aamqiiaa in Cyihirta brevii' est.
268. Lamni.] Pro LnrindL Et prima in
hoc Domine commmis citi'^jja breniy ut et
Tenu 270. aUbi looga, ol ir.Hl lUMamfwio
ffr^^finpu Lninmfiu v$mt9lmm» Slo%BDq«e pri-
nia iii italiaf Uatiam fato, fyc. et v. 2o2. Pr^
dimm, alque Italisy ^r.
2t)6. Tenw^MC tranrierint^ 4*-] P*»" treg a^s —
tatcs tresque hyemes, trpNannos describit; qui ^
bu.s iEncas rcgnavit Lavinii, post Tumuro-r
Riituloniin rpgem, a se devictura. Tacet au'
tcui dp /fCiies morte qua; varie k variis dcscri-'
bitur. Aliqui occisum voiuiit in pneti<^ ad'
vcrsns Mczcutium : aut certd post victoriain
niisquam comparuisse ; inde habitum inter
Dco$. Dc Latio JE. 7. 64. De italid et Ut-
vinio, supra v. 2. De Rutulis Latu popuU^;
TuMio siibditis, yEn. 7. 794.
267. ^l putr Jheanius.] Jscamvt sic dictui
cst,«Hb Ascanio Phrygiae fluvio, utputat Ser»
vius ; itiu, ab ipso Ilio, si%'e Troja, ut inauit
hic VirgiliuB. Hoc porr^ nomen deforaatum
deinde cst in iulus, abivA.^ inquiunt, quae cft
prima lanugo ; quia viddicet Mezentium fin-
gulari ceriamine occiderat, cum prima lanugi-
iic vestiretur, ut refert ex Catone Serviua. At.
hirc minim^ cum Virgilio conveniunt, qui
csdem Mezentii tribuit JEne», M. 10. 874.
Ncque cum iis, quae de morte i£ne» retuUmnf .
£t cert^ sic obacura sunt hemica iUa, aut po«
tiiis fabulosa tempora, ut dubitei Ltvini
utrdm CrcOsc, an Laviaia filius fit» ii, qui Al«
bam condidit, Aacaniuf .
209. Trii^intmf^.] BegnafM ait AicaaiMi
anoof triginta ; alii dicunt octo ct trifiata :
fort^ triginta Lavinii,ACto AttMi. rWatiiiit.]
Rcvo!uUf,fupr4,T.284. Orhet,} AMffif, mtjm
intc nm ptr vmligia wiiiftiir —■% Q, SL Ml
JENEIDOS LIB. 1.
17»
crit per nnnm CrecentcM
inf pjl^rotiiub stirpeTrujani;
» doiu?c Ilia, regii tangttinii
^iO saccnios, Marte f^Tidft
edel {Mirtu bioain Bobolem.
1'oitGa Romuluii, ^udens
rnfo tcen^ine lup» altricb
Mua^f succcilet in ntram
gvntln, fifatnrt urhein Mar-
Imp^rio explebit, regnumque ab sede Lavini 270 et traiifportabit regnum ib
Tr^nsferet, etlongam mnlta vi munict Albani. V^ Lavinio, et muito k-
Hic j«n tercent..m totos rcg.iabitur anuos n- wi^SeiLS^^^jiS.
G^nte sub Hectorca : doncf repina sacerdos
Ma.¥"te gravis, geniinnm partu (labit Ilia prolem.
Inde Inpie fulvo nutricis tegmine la?tiis
RoTOulus excipiet gentem, et Mavortia condet
Noenia, Romanosq; suo de nomine dicct.
His ego nec metas rerum, nec tempora pono :
Imperium sine fine dedi. Quin aspera Juno, . ,,
Oi»— ^ * - 1 /• .• ^ tnim, i-t api>eliBbit Roma-
Hu» mare nunc terrasque metu ccelumque faUgat,n,„ ^^ mio nomine. £gD
^onsilia in meiius rofcret, mecumque fovehit 281 iiiis noc (irAuio iimitet di-
R^manos rerum dominos, flrentemque toi^^atam. *'*'"''*' .'?'''' durationem:
Qt -^ , . «r • 1 • 1 1 •! coiiceMi iiin)oriiim absque
^ic placitum. Venict lnsins Jabentibiis a;tas, tirmino. Imin6 accrba Ju-
Cuna domus A.ssaraci Fluhiam clarastpic MyconasnoiqnwHUiic timore com-
Servitio premet, ac victis doininabiiur Argis. 283 *""*^' ""^**-* ^ •'^"^ *^
^••scetur pulchra Trojanns origino Ca?sar,
liQperium Occano, famam qni tcrminet astris,
^[A^ius, a magno dimissum nomon liilo.
**uuc tu olim coelo, spoliis Orientis onustum,
^ qiifuido fainiiiii Asuuraci
^J^iet genrituti, Phthiam, noliilcfiqiio Mycenas, et imperabit ArgiR 8u^M:rati!>. Orictur Cc-
Y^; TrojaniM illustri origine, (|ai (lcfiuiet (litiuiit^ra tuam Occnno, ranmm sidoribuii, isque erit
uhua quod nomcn deductum eM a maj^o lolo. Tu oliin sccura illum cxcipics in ca*lo, oneratum
•PoUU Orientif :
rrrhim, uiiitabil seutentiam
in meliu.o, nt mocitm pro-
movcbit RfiUianos dominos
ronim, et popiiluin toga-
tuiii. Itu plaiuiit. Veniet
(IiioiilibuB lcmporibuR artaty
NOT.C.
1y
rr?^^U>4 orfrei.] Si comparentur cum hinaribus,
^^^JJ^vioie.i ac mentftnii Runt. i
."^^ Htetored.] Trojana, ab Ilectorc Pria-
Ijj^"^- Regina snecrdos Marle grarU, fyr.]
^, » ^ivc Rhca Sylvia, Nuniitoris, Albani regij»
J!|^^tquc hinc dicta regina ; ah Amiilio, pa-
ill^^^^^tre et expulsorc, tiacerdotio Ve«t« ad-
^~^> ut rirgo permaneret ; a Martc coinpres-
}[jf *^CBum ac Romnlum peporit. Hijubontc
4 1,^ ''o pcr Faiuitulum pastorem forifl expositi,
L^ P<* nutriti dicuntur; jnxta olios ub AocJi
iiQ^^'^^^ti& Faiutiili uxore, qua: uioreirii.-io cog-
et^^*)« lupa apelhibatur. Hi ulli avum $uum,
h4,^^^iso Amidio, Romain condidore. Koinu-
Bl_^^>1)i noroen dedit j fratrcm, saltu parvitati
df^2 ^""* iUudentem, intcrfcrit: poxt beila
^^c plurima fuhnine ictu«, iu ca;him raptus
^ditiu cst.
Jfnrorffa.] Marti dicato, quia Mars
JJji et Komidi palcr.
^7. ^tro dt nQimiM.^l Romulu» diminuti-
%^ ^^ est nomints, ad Idanditiat ; nomen ip-
^^^ Aoimu, unde Roma : citatque Servius ui
^^01 rem hKC Sibjlhe verba, *?atfim»i 'Ptifui
^ 282, TVwatem.] Per togOM, exteriorcm tcs-
^'^, ndgo aDmm, distinguh Romanam gen-
^Hi k csteris: nomanorum enim tam erat
l^imiB toga, qn^m paiHum Qrmcotum, (fnuxm
888. Lwlrli.] yairo 1. A. de L.L. lAutrum
ttmpui fuiiifiiamafe d ht€nd9,hoe
esti sohendo : quM quinio quoquc anno vectiga-
lia et tribuiaptr ccnsorct pcrgolvebnniiir. Com-
plectitur autcm pcrfcrtum (luinqiiennium :
uiidc diflort ab Olyinpiadc, ({ure quadricnnium
duntaxat rapit.
284. Domus .issarari.] Bcn^ Romanos vocat
dorauni Assaraci. Nam iii duobiu Trois fiUiSj
Iloct Assaraoo, fainilia ro^iadivisa est ; etex
IIo rojros Trojaiii, propai;ati suut ; ex Aunraca
CapvA, k Capy Anchisos, ex Aiichi.su iEneas
ortus oiit, cx quo Roinnni.
Phthittm, ^-c.] l;rbs cst et roq^io Thcssalir,
Achillis patria ct ditio. ^fyeenic* urbs Pclo-
p(miie»i, iu qud rog^nvit A|^iuiit;uinon. Jirgi,
iirbs item Peloponnesi, iii qiia idoin rcgnassc
quoque dicitur ab Luripi(fc pu.Ksini in Oreste:
patetqui;ex ejiu trasrocdi» v. 98. ot 101. dua-
niin illarum urbiiim populos, qiu^d inter se
vicini cssent, eidcimiuo rogi parA^cnt, ide6
commiinia liabuisse nomina ; et pruiuiMm^
ulr(Mque modo Argivos, mod6 Myccnreos esse
apjicllatoK : id quod Strnbo ipsc annotavit 1.
8. Argivos taniou illos ad bclliim Trojanum
duxisse dicitur Diomcdos ab llomcro liiad. 2.
663. Qiiod aiitoin hU- dispulHnt interpreteS|
ji quo Roroiinorum duciim urbes illce capte
siiit, discutiemus JEn. 6. H38.
288. Miu».] De hoc Julio Ciesare, diximiUi
tota pasffim Ecl. 5.
289. OrieniU^ Kx qnatuor ealm triumpUft
quibus victorCifctv per urbem invectus etC,
dicbus quatuor coiilnuis', secundus de JEgyp*
180 P. VIRGIUI MARONIS
iiie etiam inYocabitur per Accipics secura : vocabituT hic quoque votis. 29(
▼ofa. Tunc dura tempo-^gpernliiiii pogitis mitescent sascula bellis.
S£!!"cI^rrid«r€Sv«!Cana Fides, et Vesia, Remo cum fratrc Quirinuj
ta, fiomulns cum rratreJura dabuDt: dira? ferroet compagibiis arctis
Bemo jui diiiTibuent : odi- Claudcntur belli porta? : Furor impius intus 29'
oue porta: belli clnudenlur „ . *^ * * • * i. •
ferroet ttrictiii compa^- Sseva scdens supeT arma, et centum vinctas ahenis
bus: intus RcdcratuB Furor Post tprgum nodis, fremet borridus ore cruehfor*^
Mdei» lupni arma crude- jjiec ail, et Maja geuitum demittit ab alto :
lin, ct ijinuui pott terga..^ ' J D r^ « . .
ceutumereiscatenu, fren- Ut terra), utque novse pateaut Larthagnus arces
debit borreus orc languino-
lento. H«c dicit| ct mittit e coelo filium Maj« : ut re^^io, et ut moenia novae Cartbagtnic aper
anturad
NOT^.
de Phamace Fonti rcg:e ; dc GalHa primus ; victorianim omiiium suarum administnBB
de Aftica et Ilispunia ultiinus. etiam deinde ^eucruin : quo in munere 9^$^
291. Apera tumpontUf ^r.j Ex his ct se- tum expurgassc, patricioruro famiiiatf su|^U
quentibiu roii6nmitur id qiiod in arpfiimento visse ambo dinintnr. Kt vei-6 jam Octavii
tliximuk de lempore inchoata' A^.neidus. In- nuin Quirini nomiiie iiiKigniverat Virg^ilius, <
cepta enim cst, caeunte anno U. C. 724. Dt- d.27.iibi dc Quirino, RouiuJi noiniue, dixiniu
ducta ad huuc, qoem cxpIicRvimus, locuin, 294. C7/iu</fcnfia-6«//« p/r/^.] Tcinplum Jai
inuciite oniio sequenli 725. Quo anno, Kal. k Komulo conditiim quidHin voliint, post in
Januariis, reuunciatus cst Octavianux quin- tum focdus Komaiios intcr ct Sabinos, idej
tuinconsul; et porta; Janii imrnto jam orbc que pingi Janiiin froiite gcmina, ad signi^
bellisquc civililiai cxtincti^, claujtae. Tum candum coitioncm gemime genti.<<. Macrobiu
eodeni aiino triplicem Iriuinphum celcbravit, lamcn antc bcllum Sabinuin iimuit conditur
Sextili meuse, (qiii post aniios diios Aiigi»tiis fuisse, siquidcm ait in ipsa pugnn, tcmplo sts
appcllatiis cst :) ncm|)e unum dr Fannoniis et tim patcnte, culida; aqun; tnrr«^utes erupis*<
Dalmatiii, altcrumj de Actio ct Maccdonia, lcr- qni Sabinorum cxercitum jani victorem fugi
tium de ^«gypto ct Clcopatrft. QuM autcin rint. Uudc ortus inos tjus aperiendi, cuui ir
hujus libri scriptio ad scqiientes annos non grucret belluin, ad iiicmoriani cl speni auxili
pertineut, patet ex co, qiiud vaticiniiim Jovis Qiiicquid sit de fuiulatore, Numa ccrte insti
desinit in clnutds Jnui poi tis, qiire. amio proxi- tuit, iit aperirelur bcllo, pace clauderotur. Ra
m^ &c<|ucute rur^us nporta* suiil, ob bcllum r6 autcm contigit claudi : priino sub Numa
Cantabricuin. scrund^ pot>t priiuiim bclluni Piuiiciiin, 1
2112. Cana Fiiff.s,€l fntttr, RemOf^-c.] Prr- Manlio Cou»(iIe : deiode ter subOctuviuno, v
fectam rcipublicrc fcliciiatcui drscrihit; quie cvincit LipsiuSf F.Icct. I. I. c. 20. nempc, pri
hiB quatuor cunlinctnr, r<.'/j[,''/ii/ic,^//f,/rgi/r/iwi in^ post Alexiuidrinam victoriam, ejusdcn
mtrtoritiUej pace. Refi^io coujiingit principom con«iiilatu qiiiiito ; itcrum post bellum Cautfl
et popiiloM ciiin Dco : ^fidcit iM>pu]os, ct intcr bricum, ronsnlutu dccimo ; dcniquc orbe ter
se, et cmn principe sociat ; amiorilas princi- rarum tcrrii uiariquc pacato, consiilatu unde
pcm populo commciiflat ; pax reinpublicam cimo. Dcinccps u Ncrone per ludum : dcniqu
ciim reliquis terrarum populis conciliat. Re- a Domitiano.
lifcio per Vestatn adnuibnitiir, qiw ignem sig- 2S)5. Ahmi* PoMt terf[um nodis.] Nodis vin
nificat, inquit Servius ; et proiude sacrificia, culomin :ercorum. Ailudit, juxta Turnebum
qiia: sine igiic esse non possunl : de hac G. 1. ad iinagincm beili, hoc habitu pictam ab A
498. Fidesj eaque antiqua, per canitiem insig- pelle, et ab Aus^ustu dedicatain in foru suo ; u
nitur. jiuetoriittt principum per Remum ac est apud Plin. I. 35. 10. Scd nondum hoc tem
Bomulum, primarum legum auctorcs. Pox porc forum dedicamin erat. Juxta Gcrmauum
per clausas bcUi portas. ad simulacmm Martis a Spartanis in urbe sul
2D2. Remo cumfratrt Qutrtniu.] Vel alludit sic constricti.
ad discordiam utriusque fratris, quam com- 2^7. Majdgenittm.] Mercurium, Jove ge
parnt cum bcllis civilibus, hoc scnsu : frater nitum, et Maja Atlantis filia, quK intcr Plei
a fratre oou dissidelnt amplius, non iosidiabi- ndesstcllasnumeratur : cditum in CifHenej Ar
Inr frairi, non occidet fratma ; ut in ci- cadiae montc, tmde dicitur C^lenius: nunciun
vilibiu bcTIis u«u venit : scd rot, morcs, auc- Deorum,undchabct gemini eomtnereia mundi
toritas communis intcr eoi ; idem tensui futu- superi scilicet atque inferi, et capitc ac pcdibu
ruf ett : Romului ipse cum Remo, si nunc vi- alatus pingitur : Deum elonuentiae, pahestrK
vtty de imponendo urbi nominc, legibuique mercatoruin, ac furum : mventorem lyra
convenirct Vel Octavianum et Agrippam io- quam ApoUini dono dedit.
inlMrit : nam Octavianui eodem anno censor 2U8. C«riAkigmis ^Taurit,} Dt illl
nDcfam ftfsiunpilt liU Agrippnni t. 13. De his, t. 88.
ANEIDOS UB. I. 181
HoBpitio Teucris: ne fati nescia Dido tMMpiiiiimTt^anomm: m
Finibus arceret. Volat ille pcr aiira magnnm 300 •^'*»> •«»»« »otantmrii A*-
Jenaigio alanim, ac Libya- citus astitit oris : JSSJrmT^pJrta!
^^ J am jutta facit : ponuntqae ferocia Pceni tmm aeraii, uitnt «lu qmtt-
Corda, voleiite Dco : impriinis Repna quietum f I!!™^/!f**" ^«»^»t
A^ccipit in Teucros aiumuin montemquc benignam. eqnitiir mandata ; et Cv-
At pius £nea$ per noctom phirima volvens, 306 ihajcincniei dcponuiit u-
Ut prrmum lux alma data est, exire, locosque \^^ ;^'„%t
'•Xplorare novos ; quaf^ vento accesscrit oras, niii auimiiBi lencin et men-
^^i teneant(nam inculta vidct) hominesnc, feriene,**" p!«*lani erua Troja-
Ruaerere consutuit, sociisque exacta referre. rco^^",;^'™.»;
J;?i matcr media sese tulit obvia svlva, "•^*" ^ *»"!'*''^"!' "»^
Vi».^- • i •_• .'• • • «* !-"""'*''> nn frrip (nam cer-
^ **^6:mis os habituniquc^cn'ns,ctvirirn)isarma315nit /oroinciilta) et MuU
Tp^rtmiSe : vel qualis Cquos TlirciSjta fiitic^at renarrareM/rt socilsi, pod'
Jjarpalyce, volucremq; fucja pnrvortitur Eurum. ^ '3« «J^^^-^mr:*
^^rnq; humcris de inorc hahilem snspniderat ar- kpfUnidi cava, navcR undi-
^^'lutrix, dederatq; comam diflundcrc vcntis^fcumM"'? cinctan arboribua et
JVii--l j • II . /1 * •- oc^/\"»"»rK nisrrnntc : ipscinre-
^uua gcnu, nodoquc sinus collcrta flucntcs, 320 j^ comiuuus «oio Achatc,
tzp prior: Heus, iiiqnit, juvencs, monstratc mearumqiiftSMius manuduojocula
^*clisus si quam hic eiTaiitcm forti; sororiim, [V^* |n«pi*l'b»s ^rmata,
S||.«. ', * , ... Huic Weniis fonitnx oc-
^•■^c^mctam pharetra ctiuaculosa,» tei^miiie lyncis, eurrit obviaiu in medio
qA*^ spuinantis apri cursum clamore promentem. Ryivac,/>r^/ «fcrenavuitum
«»c Venus: at Vcneris contrasic f.lius orsus: 325 - -1-;^ & ='»;
Q^iia tuanimaudita inihi, nc(|;visa soronim, /a/i«, qunli« Harpalyce
C^uamtcnicinorcm!) Virffo:iiamq;haudtibivuhusThraciii impeUii e<|uoi, et
j* / o -^ i^ pnrcumt cur«u celerem
i^JI^^^. Quip|»c, juxtn roiisuetiidincin rma/onrm, (tn<<penderat hunieri» coinmodum arcum,
IfTr^* vcnatrix, et |>eimixcrat vonliji dimare rapilloK : habtm inul.i {^cnua, ct vago* plc&ua rei-
^^^^ «liflluciiteA, cuCrciton iioilo. Kt prior nit : Hcua juvenes ! do<H'tc num iorta^*! vidoritis h)c
I^^^^DIem aliquain nienrum mironim, nistructnm pharetri et pcUc vcrsiroloris lyiici^y aut ur"
v|^^^m damore curMiin ipumauti!i apri. Sic Uft^uia CKt VVuus .- at iiutiu Vcnrris ita cofpit loqiii
^^ ^^^im : Nec ulla tuarum sororuro audita tstf iiec vista d me. O virgo, quum te dicam etu f
^ ^im habes spc<:icui
KOT.T..
-fc.^ *99. StfaVi neseia Dido.'] Voluntatis divi- xoni simili est. Tkrelua.'] E ThruciSif non
]^> qii» Trojuiio.s beuijEnfi»' excipi jubebal. !dic Europie&y sed AKiatica, ut o.stendemus, iil. 11.
^- 8. 292. latis Junonis iniqiur. ' 659. ubi fusede AinazonihuA.
^^ ^l. Remieio alarumt ^f.^ [)<• hac transla- 317. ^ariia.'j^e.] Celebris AmaKon, qiiic pa-
Jij^i V. 224 Dc Libydy Afncir parle, v. 158. trcm suum a Gctis bello captum dicitur for-
'^(tTU, quasi Phornii Cai-thngiucuftCH, e FhaMii- titer et celcriter ez eorum manibus recepisne:
^Hdriundi. Eurum.l Qiiid niirumi iii fluvii inifMdum
310. Conrfxo.] Concavo ; e«t enim conreT- e<|ues pneciirrit ? tum, quaiii insolcus duvio
^on cxterior rci rotumlic »iip<rrfici«;s ; concarnin cpilhetum vofurrem :' Quan^ lucum solertcr
^Qterior ', et proiniscuiu citi po^ils utnu»que vo- enicudnt V. C. Duniel IIuetiu.<i ; le^it<|uc non
**isusus. ..'E. 4.451. TiC(/r/ra:/» ronivT/i /f<rri,id liehntm f sed Eurumf in qiiein ista perqiikm
^, ronc/rra. EtOvid. Tritit.l. 11.2<K/m/i//nio- rouveniunt. .Tuvat conje<*turain, qu6<l facilit {
^um lumuli eoneura Murgitaqtuiild cst, conrexa. fuit literarum in iis vocibiiM coinmntatio ; tuni
316. Spartana^.l Vir^rincs cnim dpartunfle, se- qu6d llebrut fluvius est ThraciK Curopiete, ut
«niidikm Lycurgi institiita, virilibuH ctiam stu- dictum est, Erl. 10. 6«5. Amasouet autcm j
diia exercebantur, imprimiM|uc veiuitu. Thrariam Asiaticom incoluemnt, JEf 11. 65tt.
Eqwu 7%reMsa/a/i^a^}Companitioqoidem 317. Fii^d.J Cursu. Sic G. 3. 142.de et|no:
■on in cquitaiione cst, uuC pnecipiti cursu; .ieriearpere pratafngd.
ncqae cnim cqnitiibat aut prvccps cunrebat 323. Lyncti.] £ynx animal cst acutiitivii '
V«BM : led in ipso habitu, quo Venoi Ami- Tif us; ^ luponim Gervariorum gcncrc.
182
P. VIRGIUI MARONIS.
■BortaieiD, nec TOK tna re- Morlalis, nec vox hominem.sonat O Dea certe^
fort bommein. O De«, ^n Phcebi soror, an Nympharum saniruinis nna f
uiuna ^generc Nyni(»ha- ^i^ ^^hx, nostrumquc leves qu2ccunque laborem :
mm P Erto propitia, et Et quo sub coelo tandem, quibus orbis in oris 331
?;:r3rclLtT:'^i"<='"^'""'-' ^'^^'- ipiarihominumqjloconimq;
docc, quo deQum sab c(s- Erramus, vcnto huc et vastis fluctibus acti.
lo,qu>i in regknie lerniruro Multa tibi ante aras nostra cadet hostia dextra.
SSSS; « !SZL°««:.' Tiinc Venus: Haud equidem tali me dignorhonore.
rum : huc iiBpoiM vonti» \ irgiiiibus Tyriis mos est gestare pharetram, 336
et magniB lempestntihus : Pnrpureoque alte suras viucire cothurno.
Multa hostia occideturn K *■ • j m • . a • i
manu mo«,in honoruni tu-Pnnica rctrna vides, lyrios, et Apronoris urbem;
iim, antc aitoiia. Tuuc Vc- Sed fincs Libvci, genus intractabile bello.
ni» <»7 : Non eqiiidem mo in^pcriuni Dido Tvria regit urbe profecta, 340
jutuco dipiam tnli cultu. i /••*'i ..'.,'
Consuriudo «t puciiarum Gerinanum (ujriens : ionf^ est mjnria, ionga*
Tyriaruni, lenrc pharc- Ambapccs : scd summa sc({uar fastigia rerum.
*,::^rir.T™»"''V:S "«•«= «^«"J»* Sichseus erat, ditissimus agri
tegna Punica, Tyrios, ctPhoenicum, ot inagno niiser£C dilectus amore :
*"'*f"V..^fi^"'*"'^""*'v*!!^Cui pater iiitactam dederat, primisque juffarat 345
reeio Libya es/, ^us btllo ^ .'., i rn^ iTi
fcrox. DidoienetAwreg-Ominibus: sed rcgna Tyri germanus habebat
num, quif exiit ej: wrbe Ty- Pygmalion, scelere ante alios immanior omnes.
ro fusjen» fratremj lonffaQ^^^g j^^^^ medius vciiit furor: illc Sichaeum,
est ca injuria, lonri circui- ^ . . '
tiia: «Hipcrstringamsum-lnipiusante aras, atquc auri ciecus amore,
ma rerum capita. Huic Clam ferro iiicautum supcrat, securus amorum 350
wi^r^u dX,ir:Germance: factumque diucelavit ; et «gram,
et magno amore dilectus Miuta malus simuians, vana spe lusit amantem.
ab uifeiici Didont : huic ipsa sed iu somuis iuhumati venit imairo
Siciuto patcr eam dederat ^
odftiic virg^ucm, et primis auspiciisconiunxerat: sedfrater Dubnu Pygmalion tcnebat repium
Tyri, criminc crudclior prae caeteris omnibus. Hos intcr inedios odium ortum est. lUe tacri-
kf^us, et obcaecatiLs cupidine divitianiiu. clam occidit ip^um gladio ante altaria im|>rovidumi
Don <:urans ainurcs sororis : (t diu ab&condit scclus, et pluriina malitios6 iiimulans, inutili spe
fefcllit moistiun conjugcra. At umbra ip»a mariti insepulti apparuit ei in somno»
NOT^.
I
829. Phretn toror.] Diana : utriusque pater
Jupitfr, mater Latona. De utro(|uc, Ecl. 3.
<rr. De Phabi nomine, Ibi<1. 62.
aai). Siiftlix.] Dicitur /c/lt, et qui habct
felicftatein, et qui facit csse fericcin« inquit
Scrvius. Sic £. 5. 65. Sii bonus d.fdixtfue tuit.
337. «Siiriu, ^^^*] Sara, pars estlibi.x maxi-
mo camosa ct molGs. Colhumut est calcea-
menti (i^nus, Fa>I. 7. «^.
3:^S. Punica, 4^.] Quas P/ianic<r, scu P/icr-
fiicia, unde Diilo et Cartha^inenscj«, profccti.
Tjfrios.] Non <*ives. svd colouos, Cartha^inis
conditorcs. Jigetiorit.] Id cRt, ji^f.noridum :
ab Agcmire, qui in <';i rcgnavit rc^ione, qu;e
Phcenicia dcinde appollata c»t, fuitque intrr
DidoniA n vos, ut videbiuius in arginneiito lib. 4.
De Libifritfinibwtt v. 168.
343. Conjuz Sichtcus.] Idem, et avunculus
Didonis fuit, et Hcrculis sacerdos, et nomino
Aoerbas : cx Justino. Sieh^us, hk primara
vroducit ; alibi corripiti v. 720 Moltrt Si*
•m.
I6u P9itr:\ Befau res Tyri, v. 729.
346. Priniis ominibut.] Primis nuptiis, Ci-
cero dc <iivin. I. I. 104. L Flaccusn egpaudivi
cum (tirrrelj ciim rclleitororii tuatfHiam m ma-
trimonium coUoeare, exiue in quoddam taetl-
lum ominis capiendi caiud: quod fieri mort
vetcntm snkbnl.
348. Qim intcr, ^'c.] Arljiingit h«c Servius
verbis prnxinir pnrcedentibiu : immanioratiie
omnet eosy inlcr quosfuror mcdiiu venitt >d cst,
interomntt qui rinquam otiio ctfurore ineem*
tunt. Alii rlUtinguiiut mclius, et ad Pygfma-
lionein ac Sichonim referuot, quos inierortiun
est odium; si nou mutuum, saltein Pygnm-
lioiiiR in Sichirum ; qiiod suflicit ut meduim
diri possit. De Ptfgmaliontt in argumento iibri4.
349. ^nte arat.] Herculis, cujiu erat la-
cerdos SichsBus, et luec erat pnma pott rc-
geni <Ugnilas, ex Justino 1. 18.
350. Securut amorum.] Negiigens, contcm-
ncns, nihil sibi ab iis limctu. Sic loqiiitiir
Juno de Trojaois, JE. 7. 804. Seewripdagi ag-
qut mei.
363. InhumaH.] Ccntiim iaoos cmkMt
£NEIDOS LIB. I.
183
minim in moduBi «!■«■§
355 capnt pairKhim ; reveMt
fiktulia altaria» et pectu
gladio confuwimy ct deda-
ra^ it omiic crimeii i|
familiie. Ueinde
ut rclcrct fu^iun, et
t patria : t!t «d iubtidhii
Conjngisy ora modis attoUens pallida miris :
Cruadeles aras, trajectaque pectora ferro
Ni^adavit, coecumque domus scelus omne retexit.
Tuni celerare fugam, patriaque excedere suadet :
Atuciliumque viie veteres telUire recludit
Thesaurof, ignotum argenti pondus ct auri.
Hi« commota, fugam Dido sociosque parabat. 360 »t«o»'r'«» ■pont antifiuos
Conveniunt, quibus aut odium crudele tyranni Iiitilm pMidut^^auri eiTalr-
Aia.^ metus acer erat ; navos, quae forte parat£P, genti. Hii rebut concitata
Corripiunt, onerantquc auro; portantur avari ^^ injtmit fu^» et «>-
l>_ ^ ,. % % i \* - ^ .• <*»o«. Concumint, quibui
^VS™^>0">S ^P^^ pelagO : dux fcL^muia factl. crai ^it odium crmMH ty-
D^^venere locos, ubi nunc ingentia cernes 365ranni, aut gravii mctnt.
M <fe„ia, surgeiiteinque novae Carthaginis arcem : 1-^^^;^-» "^^^Te^
'^i^natique solumfacti de noraine Byrsam, onerant auro: «Thnntnr
T^urino quantum possent circundare tergo. "ari divitiae avari Fygma^
Secl vos qui tandem ? quibus aut venistis ab oris ? ^^^t pT^^ZnZZ ^
H^^ve tenetis iter? Qua?renti taiibus ille
S^spirans, imoque trabens a pectore vocem :
^ -Ijea, si prima repetens ex origine pergam,
^^ iracet annales noslronmi audire laborum :
An-^e diem clauso componct vcsper Olynipo.
^ os Troja antiqua fsi vcstras forte per aures
^■"ojae nomcn iit) diversa pcr squora vectos,
* ^»le sua Libycis tempestas appuiit oris.
^ ^^tepius iEncns, raptos qui ex boste Penates
370 loca, ubi mox vidcbit ma^-
nofl miiro8, et arccm oovm
Carthofjinitf te attolleiitem:
et cmeruni agrum, dieium
Byrsam,' iMminc ab iptd
fraudc dedufto ; lanii jpa/ii,
nm e quautum postent indudere
olo pclle tauri. Vos ver^, qiii-
nam estii denique, aut qui^
nam e regione profecti cs-
tis P aut qucm in locum lin-
beti» iter .'' Alncai htiie
lalibus rer6<i interroganti
^^^oiitfji siutpiranx, ct ediiccn« voccm ex intimo pcctore : O Dca, si rcvolvens k prima cansa
Kprdiar ; ct «i /i/;i otium sit aiidire historiam nostrarum calamitatum ; priiks Hespcrus dan*
M>
tu
^loLflepcliet dicm. TciiiiieKtas, casu solito, projecit ad litus Africc nos, pulsos per
na e Troja vetorc (si fortuiisc nomcn Trojic venit ad aures vettros.) Sum pius .£neas, fama
ccelum cognitus, qui fcro roccum navibus Penatcs
NOTiE.
«I^i. ^ ^V^inntorum umbrs : ut^est M. 6. 329. Cru-
lif^ ^^4ti ijiptur addidcrat impictatcm Pytma-
ra-^^^ » qui cttsum Sichsium insepultum id>jcce-
Igno/tmt orgeii/i.] Juntimis. 1. 18.4. Sl-
^ui/iiinmi metu regisj nmi tcriis srd lerra
^^hderai ; quam rem etti homines i/*7iora6«iN/,
'^^ ^omfn lotpiebcdur. Idque Pyginalionis
)i(iitatcin ad scelus inccndcrat.
\. Pttrata.] Vel ad fnimcuta aliundo cun-
lenda, ut nit Scrvius. \'vl ut ip^ain Dido-
e.^i,^"'^ ad Pyf^malionem traii<«i*ortai('ni : Fin.rit
l^^ '^Sm te, inquit Jnstinus, nd re^em «ligrare rc/-
o <^ * ted rmnittros migrationis a rege mistot na-
^nu impotuii, ^.
^ 304. i^s^(m4ilumtr opet.] Vcl quan jam iit
^^^^atPypmtUion aiiimo concepcrnt. Vcl quia
^ ^ipm, cum opibus conjn^s opes quoquc P}-g-
^'^tJicmis rapntt Dido.
^ 3M. Artm .* MeTeaiiquey ^'C.] Dido in Li-
^yam appnlsa cAm nb larba Getutonim regc
iHlleretvr, emit ^ co tiuntum terrCi quantmn
'^mplrfti hovis eorlnm posset. Qnod ubi ob:i-
Qoitv oorio feBoksimat iii putes conriso, ila-
dja occupavit duo ac viginti. ExpUcat Dona-
tu<i de pccuniii f bubulo corio, quae primis
temporibus in ii.^u fiiit, qu& Diclo mercata sit
urbis solum. Ita fabultc. Quid vcrum sH,
vide in argumcnto lib. 4.
»73. Annalts.] Bcn^ ; qiiia totis decem aii-
\m Troja^ obsidio, scptcm oiuns iEnea naviga-
tio diiraverat.
374. Diem elautOj 4^.] Duplcx hlc meta-
phora. 1. E<t a mortc ac tumulo - romjMmere,
cniin cst \epdire ; ct dicm clauso Olympo eoM-
porxrCyC^X, dicm in c(rlo qnasiin tuimuo tepe-
lire ac coiutere. Dics cnim ut natfci dicitur, lic
mori: Statiuft. Sylv. 1. 4. 6. 3. Jean morwade
die. Horatius Sat. 1. 1.9. 28. Onuus compotuit
felicet ; nunc ego restu. Wr^. Ecl. 9. 52. Lm,'
f^ Cttiitando putrum mfmini me cotulere 5»-
tes. II. Kst, qiiod ca^liini cl.iiidi nocte, etape-
riri dic dii:atiir : uitdi' G. 3. 261. 7*or/a toneU
eati. l'csper.] StcllaVencris,£cl.0.8G. Ofym-
pus.] Alous Thcssalio!, (|ui pro cmlo snmilnrt
Kcl. '). 6<t.
377. Forie tud.] Casu «uo, 9110 aeiei ; et no-
men cst a nominativo fort. De TVsidi ▼. 1.
De lAtnfd, V. 153. Dc Venaiibut, JB. 8. 717.
J}eitalidjy2.
1
184 P. VIRGILII MARONIS
mptM^pofetfatc hMtium.Classe veho mecam, fama supcr cpthera notus.
Qiiirro luliam patriam, et ] taliam qua?ro patriam, et ireiins ab Jove summo.
tfua ctt k tupremo Jov<-. ois dcnis rhrygium conscendi navibus cequor, 381
Conbcendi miire Hirypum ]\Iatre dca monstraute viam, data fata sccutus :
l)S"1teI^"o8UMiaem^^^ ^** septem convulsa? undis Euro(|uc supersunt.
«eiutus fat» miVii pJbiti*. Ij)se igiiotus, egcns, Lib>7cdcscrta peragro,
Vix septcm nara uupcr- £uropa atque Asia pulsus. Ncc plnra querentem
Sl. «^Tc Srj;"?..'! l^assa Ve.H.s : niedio sic intcrfata dolore est : 386
epemu, erro pcr soiitudi-Quisquis es, haud (crcdo) invisus cwlestibus auras
lu» Africff.ejrctus <^x Vjiia y ijjjipg carpis, Tyriamqiii adveneris urbcm.
et Europii. Nec Venu* «usi-Tj i' ^ i* \ -n jt • r
tiouit eum loiiRiiii queri . P^r|?<^ «»07«; atquc huic teRct;injpad hmma perfer.
medioin Uolurr sic intcr- Namquc tibi rcduccs socios classcnique relatam
locuuwt: Q»*«"»y«";^*^?»Nuntio, et in tutum versis Aquilonibus actam: 391
nuii odioui» «upcriit diicis... ^ ' . . . ,>
iipirituniviuirin,opiiior,iiiiNi Irustra auguruim vani dociicre parentes.
quidrm appuiixti urbi Ty- Aspicc bis sciios Iflptaiitcs aionine cyciios,
^iJZ^TTX'^ ;«therea q,.os lapsa plapa Jovis alcs aperto
nmregiuie. Tihi ciiim on- Turbabat coelo : nuiic tcrras ordiiie loiigo 395
uancio «ocios retiiiMc, et Aut capcrc, aiit captas jain dcspectare videntur.
vecuui in •eciirum*/ofiM»Ut rcduccs illi ludunt stridcntibufi alis,
Aquiionibu» miitiuis: iiixi Et coetu cinxcrc pohiui, cantusquc dcdcre :
memlaces pnrcnlcs tnti fjj^y J jjjjj^y puppCSqUC tua?, I)Ubcsque tliorum
frustra me docuerunt ar- . ^ T ^^ . 1 " t •. • 1 ^aa
tnn aiispicionim. Anpicc Aut portum tcuct, aut plcno subit ostia vclo. 400
diiodecim cycnus uuiuh- Pergc modo, ct qiia tc ducit via diriucc gressum.
lim «"»«;»»^r' j;|« •;;i« Dixlt ; ct averteus rosea cervice refiilsit,
.fovu labcns c ca>ii i>arti- . , ' . ,. . . 3
busa^tabatTacuo m atfre: Ambrosin^quc comaE? diviiium vcrticc odorcm
Jam videntur lonicu scriey vel eli{>^r(> icdes iii tcrra ; vel jain electas considerarc prupius. Quem-
admodum illi redruntes ludiint ali^ strcpitanlibusiet tnrmatiincircumiere afircm, et emibcre can-
tus : non alio modo, et iiaves tuir, et floH tiionim, vel |M)rtum occu|Mit, vcl influtis velis intrac
ostia;?or/i>s. Perge tftntummodo, et dirige passus ((uu via tc ducit. Sic locutn eM, et recedeni
rcsplenduit pulchra cenicr, ct capilli nmbrosia </e/i6u/i cxhalavcrunt c capite divinum odorem.
NOTyE.
379. Fafn6 iuper athfra notiu.] Seciitus cfit Irrat in \fiicain. v. 10*2. ita iit illse c minori
Virgilius HoimTuni Odyn. 9. IKK iibi aii l-lys- >>yrtead littu; C^artha^fiiii vicinuin ciiicrgercutf
ses ad Alciiiotiin : K«< f*y mkits UftLic» n%Uj ct opu» fuit itt .\quilii iii fu^.ini r^riu« rctr6 ce-
mea gloria cfttum ntligil. den>t, prirvalcrctquc NotuH & incridic.
:M>. 1'atriam, ei fiCiius.] I>Hrdaniis rnimi •-ilhZ. JVi fruxtrtif ^r.] No Diviiiitas futuri
Jovis filins, aiictur altcrTrojatiir g'>iitis, Itulus pnrdictiouc palam fiat, fuigit se h parentibus
fuit : V. £{5. iuibiitain nu:;iii-an«li atlc.
!i81. Phryfpum.] Alluens Phryciam mino- 3i}4. Joris ata.] Aquila, que ininistra ful-
rem. Duplex eniin cbt lyiis noininis iu Asia minis iliritur, qua- tomp<*iitatis tompore snper
minore re^io* altcra nifi/ori quic tota Medi- uhi^yinia:* niilH>:i osso volatti erij^it.
terrnnca est ; altcrn minor, qiue maritimn cst 4<)2 jjrerteus.^ SiipplC|Se; utsupnlL v. lOC
ml Propontidcm, Fiellcspontum ct JHstfnm Tum prura arirtit.
roarc, contra insulaiii Ijcsbon. HaiiC iiiinor iio9r.d ccrvicf.] Vcl ad colli colorem refcro,
ctiam TrMU dicta est, quie pars (jits fuit pr»!- unde Veiius dicitiir nb Anacreoiitc, 63, 22.
cipim. h^*Kf^tt roxieotor : \ d roscain inlerprctor, pul~
383. Euroque.] Vcnto oriciitali, quo iia%-es chram, qim de rc dicemus infrii v. fiOl. El
ejus, partim ad Intiis Syrtis minorisi partim hoc primuin a/fert Divinitatis indicium,/tt/-
ad litus AfricsB dcjcciie suiit, v. 1 10. gortm rosem eerriris.
384. Ignotw.] Licct cnim .iilfica: nomen fa- 4(3. jhnbro»ia;que Mmc.] Secumlum Di-
iii4 tuper mthera notum nt ; ipse tamen Afris viniutis indicium, suatiia» odori». Sic Oviil.
nondum lub eo nominu innotuit. Fast. 6. 375. Omniafmeroi, tenuit teetmii t*
386. Europd aiqut .ffid.] Trojja enim est aura». Matmt odor, po»»e» »eirtjui»»t Abmi
la AsiA, unde profectus est ; Italia in EUunopft, More autcm Homerico om^rofitf eonMe, vfel
uaderejectuauii Africam. inpt i mMor/a/ef ; vel poCi^, rttperam fnecv
891. FersH ^9iit/oni6us.] I7t enim Aquilo k emhro^, De jimkr^M d fiectarr, Ecl. ft. 71
•eplentrioDe nd meridiem iEncK nnvei pepa-
£NEIDOS UB. I.
185
Spiravere : pedes vesGs defluxit ad imos, TntUiicridit «d pcdM int-
Et vera incessu patuit Dea. Ille ubi matrem 406™»'«*e««»»«pp«niit»e-
Ag*tiovit, tali fugientem est voce secutus :
Qtiid natum toties crudelis tu quoque falsis
Ludis imaginibug? cur dextrfie jungere dextram
Non datur, ac veras audire et redderc voces? _ ^ ^_
Talibus incusat, gressumque ad nioenia tendit. 410"«' quarcnon peimUtitiir
AtVenus obscuro gradientes aere sepsit, «PpHcare dcxienun n^eim
Et multo nebulffi circum Dca fudit amictu :
Cernere ne quis eos, ncu quis contingere posset,
MoUnve moram, aut veniendi poscere causas.
ip&a rapham sublimis abit, seiiesque revisit 415 nobruso aore ct circumde-
Laeta sqas: ubi templum illi, centumque Sab^eo «HtimiitotcgniineDubii,ii|.
inure calent arae, sertisque recentibus halant.
Corripuere viam interea, qua semita monstrat.
Jamque ascendcbant collem, qui plurimus urbi , ., ,, ... „
1^7 . ' "1 r ||)8a 8C uttoUens abit P»-
uQminet, ad versasque aspectat dcsuper arces. 420 phnm, ct redit gandent ia
Miraturmolem iEneas, niagalia quondam : rogionomguam: ubi tem*
Mirator portas, strepitumque, et strata viarum.
*ottant ardentes Tyrii : pars ducerc muros,
Nolirique arccm, et manibus subvolvere saxa: _
Pars optare locum tecto, ct concludere sulco. 425 S^rEt^jlJln^^^^^d^i
jQra magistratusquc legunt, sanctumq; senatum. coiicm, qui vaid6 impendit
^ portus alii eflbdiunt: hic alta theatris
^UDdamenta locant alii, immanesque columnas
J>||pibus excidunt, sccnis decora alta futuris.
T^ftlis apes scstate nov& per florea rura
ra Uca. iEncai, natim at-
quc ag:novit (;ciietricrm m-:
amt prosccutuii eit abcun-
tein talibns viTbiii: Cur tu
etiani,A «lura, deripis tam
s.Tpc ijliuin tuum % unis figa-
drxtcrse /i4«r, atqiie audire
ct rcddcn^ verba iion simu-
lata ? ^ic qucritur dt eA^ ct
dirigit passi» ad urbem.
Srd VfuiiJi cinxit euntes tc-
videre, nevequis tangerc,
aiit t*acore moram, aut pe-
tervratjonem eur venissent.
phiin etcentum allariafer-
\cnt in ejiis Aomyrem thure
Arabico, ct rcdolent flores
nov<»s. Interim ingressi
urbi, etdesupcr aKpicit tur-
res oppositas. ^i^neas ad*
miratuR ina^itndinem ur-
bisf ulti erant olim casie:
A^l(% admiratiir portas, et tumul-
P . ' **o\f jyj^^ ^i pavimenta viarum.
^^Baat ardentes Tyrii : pars extendit muros, et erigit arcem, et maiiibus rotat lapides : para;
^N^ locum ad tectum, et ringit fusya : eligunt iura, ct magistratus et sacrum consilium. lUk*
T^ dcsTant portun, illic aUi poiiunt profunda uindamenta theatri, et sccant ^ rupibus ingen-
^cokiinoss, qu€R sint alta oruamenta futuranim scenarum. Talit ert eonun tabori qualis laboi-
NOT.i:.
^ Pedct rfstiXi^.] Tcrtia Divinitatis
^^ pnmiua rc«/t>, ad pedes. Idque ncarum
y^*»» proprium fitisso, pnvtcrqunm Virtutin,
y^Uctantius in Siatium I. 10. v. 639.
•'Jpriuin itrin Baccho attribuit. ProjHnlius, I.
* 15. %2. TibuUuji qiioque ar StatiiiM.
^- Ineewi patuit Dca.] Quartiim ct maxi-
'"UBDiyiiijtatisargumrntum, ineedendi modm.
^^Wlicabhumano dislinguit HcliodoniK .K-
I^MP- L 3. ut divinus non dimotionc pcdiini
it Inuiipositione, sed continuo impetu ct quasi
hpta quodam fiat: undc perhibct Ktatuas
Deonrni apud iEgyptios, conjonctis et quasi
Bnjtis pedibus insistere : citatque testcm Ho-
menim. £t vcr6 apud Theorritum, Idyl. 17.
S5. I>ii ▼ocwitnr »iv«)kr uJii pedum eewentct,
ft apud CaDimachiim, Hynmo, 6. 8. Pallni
0tk t^JvMtt ^tni, Dea parata terpit. Addit ct
alHd indidunDivinitatb Heliodorus,quiMl Dii
fccfo obtutu, ncquc dausis unquam iijilpcbris
^tueaptur. Staiius tamen gressum Diis non
^aortciDt M^ buuuio majorcm et niaiwi tri-
biiit 1. 10. 347. Tamen atperaprodunt ora Dt'
trm, nimiique f^radut.
413. Cerncrc ne quitf ^r.l Dubitabat cnim
Vouux, quo in cos animo Dido futura csset,
Jiinoiiis cultui addicta.
416. Paphum.] Urbcm in Cypro, notisshna
Mediterrauci maris insul&, Veneri dicatam.
416. Centumque SntMn^fyc.] Tacitus 1. 2.de
sacris Paphise Veneris. Hottia-f ut quitque ro-
rixtrtf maret deliguntur. Certittimafidet hado'
rvm jibrit. Sanguinem ara, offundcre vetitumt
prectlntt et igne puro attaria adotentur. Unde
lik cum de aris fiat mcntio, imllasit de victi-
niis. Sahitum thuty potitnm o Sabteit, Arabin
felicis popiiUs : dc quibus, G. 1 . 67.
421. Magalia.] !5eu mapatiaf rusticorum
Afronmi catc sunt, de quibus, G. 3. 340.
426. Jwra.l Alii pra legUna ; alii projuruii-
eii; tlu meli^s pro loeit iptit acc^Mant, ubl
jui dicendom crat. Sic enim accipimns, qoo-
tieididmui injut rapere, injuiomlnJmt, De
&etiif thcMnOttui G. 2. 381. ct 3. M.
186 P. VIRGILU MARONIS
md Soiem, ssute incipiini- Excrcct sub Solc labor, cuin gentjs adultos
te, pcr agTOi florido» : Educuul felus, aut cuin liquentia mella
qimndo euiictuat granuio- ^^^. ^ * i i • j* -u j i * 11
retn «oboicm peneris, «utSupant, et tlulci djstondunt nectare cellas,
cum densant nieiia liquidi- Aut onera accipiuut vciiientuni, aut agmine factc
ora, rt inipl^^nt alveariaj ^j^^yj^ ^ ^^ ^ prfesepibus arccnt. 4
Miavi nectarc, aut excipi- 'p \ i r .11
luit onera v^nicntum^ pns- r crvet opus, rcdolentque th yino fragrantia meUa
/u, aut coilectA turuia cx-Q ibrtunati, quoruui jain nia^nia snrgunt !
g^m^^S^Fcil^n^^neas ait, et fastipia suspicit urbis.
omRrjinopcretCtmrllao-Inrert se septus ucbula, mirabilc dictu,
dorata olciu thymmii. 0^^.^ medios, niiscetqne viris: neqne cernitur ulli
fouccfl, quorum muri jani ^ . '. r *. i*' 1 .* • i. ^ ^
eriguatuif: inq«it.i:neas,et i^ucus in urbe fuit mcdia, laetissunus umbra; 4
spectai aiiitudincui iirbis. Quo primum jactati undis et turbine Pceni
ImmitiitVin niedios r .>.* £^«^^1^.^^ joco siguuiu, quod regia Juuo
clausuH nubc, o»0(/ admira- .- - ^ o '. * , S /• 1 n
biic txi dirtu : niiscit sc vi- iVJonstrarat, caput acris equi : sic nam fore Dell<
ris, ncr videinr >k qiioquam. E^regiam, ct facilcm victu pcr saxula ggitem. ^
l^":V».u1L:'';rS' "'«^ ^^"P'»? l^^omlneem Sidonia Dido
nmbram : quu loco ra.ni, Coudebat, aonis opiueiitum et numme Divee :
agitafi fluLiibus ct %ciitis, /Erca cui crradibus surgebant limina, nexaeque
nriraum fodicndo rintn- tt» ^ ir'i- 1 a*jt-*u •
rMH/si;;num, qiiod n««:iiia ^-*"^* trubcs, foribus cardo stridebat ahenis.
JuiiocZrn>(riiricrut;»«ji)/;eHnc primiim iu luco uova res oblata timorem 4
capiit bcUitosi cqui: ita j^(»,|iit ; Jiij. priinutn ^l^Ineas sperare salutem
quipiyeoj/fm/frm^popiituin . J^- • i* < A^ 1
iUum futuiumcsscnobilein Ausus, ct afllictis mchus confidcre rcbus.
boiio,e/apt«mviiTreaicr-Namque, sub iugcnti lustrat dum singula templo
na fama. Hoc lueo Tyria
Dido Kdificabat Junoni magnuin teniplum, splrudiduin muuoribiis, et pr.i^sentii Dec : cu
men lercuin impositiiin et*at gra<iil>us, ct trabes comparta* «rc, ct canlo stridebat in portis ■
is. In bac sacra sylva uova rcs occurrens priiii6 miniiit inetiim: lik .^ncas prim6 ausus esl
bi promittcre salutcm, et mclius spcrarc dc rebus mal^ aflectis. ^iam duin circumspicit liog
magno iu templo,
^OTiE.
433. .Yiclart.^ Potu Dcurum, dc quo Ecl. 44fi. Umina.'] 2'orta fic jamut paiXe» om
6. 71. inc pro mcUc suniitur. Mr dislin^iieinus. Por/a proprie de mrbi
436. Fucos.] i^urf/o}», DUONE 9, apumqua.si dicitur: <|uia cum circuinis iirbisaratro ;
servitia sunt. G. 4. 168. niuin dcsi^nabantur, quu parte relinqoen
444. Caputacris tqui.] Juvtinu^I. IS. 5. In erat in urbcin aditiis, attollcbatur aratran
primisfundamctUis capHt bubulum inrcnium portabaturt ue sulcum iiiiprimerct. At pr
eji.quodautpir.iumquidenifrtiftttp.iafirrai^sed turuin domonim iiigrc&^us , cum apcrtus
laboriosiC,perf)ctud(fue serro' nrbisfuit rpropter dicitiiry/mYm, vcl ab eundot vcl a Jano; t
^oilinaiiumlocumwbs translata. i-tA quo- ciausus c&t, diciturdj/ium,ab oMando. F>
fue equi eapul reperlum, bclticosam potentem- ca pcr quv: pitdiilictur ingressua, tlforat 1
quepopulamfuturwn ngnificanSf urbi auspi- rinntur, dicuntur /orcf : si duasinpwtes
ealamscdem dedit. utroquc latcrt^ panduntiir, biforet: si ab
445. FacUtm rie/i(.] GxpIicatPicriu.s,^nM;/tf- taiittiin laterc, sed in se tolvuntur ac replk
tiU tintiposset ; xvk vL ric/u, supinum a riiico, tur, vocaniur valr<e, quasi ro/rte. Id auti
paMivvsignificet:sedmaIuin1iocouu-n,bouum qiio vcrtuutur forci:, est cardo: qiua
autembkquieritur.RzpIicatGerinanuiiVnlcus, canim, vel qunsi ror, ut volunt Serviutet
quiB /ori/t' viiietre posst i ; iia iit victu. supinum donis : vcl quasi hamus cz quo suspendBD
4 rtiMO, active si^nificet. Kxplicani alii com- est aulcm hamus Graecis MPdln. Tiun Ht
mvkiAtcr tqwcsUfertUisfriiy^buSjdcommodaad est trausvcrsum in januft lignum, inferins
vic/iUK; ila ut nr/{(,sitsupiuumuriro. Egoco- 8ui>criuM ; vel a lim^it quia ilUc tenniDi
dcm suptno usus, victu k riro, interprctor de fa- domus ; vel a /imiiv, id est, 06^1911111 ct tn
m% ct glorih {(cntis, quB! florere actvmiiin dcbe- versus. Denique Postts, nint arrectari* po
at : hoc cnim est propric, rircre per sa:eula. rum, quasi pod oifiicm : sau vel ligaa ab u
446. aidonia.'] Tyria : Nam Sidorit urbs que portie latere, qidbut rardJnw, WV <
Phoniicue, in Syri&, portus in ori Mediterra- papila immittunlur. Hsc tunen ouuft
i BMUU, mmc Sw^e : hk pro Tmto sumitur ; uuacuk vulg^ iliorpuitiir pro juiiift.
quia ntnque vicina, et i Phflmklhlili CwditEi
ct eidem rrfi Mbdita.
iENEIDOS UB. I. 187
ginam opperiens ; dum, qns fortuna sit urbi expectans re^iaam: «fimi
MArtificumq-ie manus inter sc operumq; laborem 455 "'*"'"*"' *»"^ >*** '^^"<^'!»"
iratur: videl Ihacas ex ordnie inifirnas, rum iDvi«rin eonconfa, h
•"^llaque fam fama totum vul,i:c^ta por orbem ; dirticiiiiatcm oiM*ruin, cer-
Alridas, Priamumq; et sa-vimi ambolnis Achillcm. Hi^iT"'! '{T"^''^-^ f
onsuut, et lacrymans : i^uis jam h)cus, niquit, ma ro^niioini per omnrs
Achate tTra-*, i*t A»n.i filiu*;, «!t
^ua? refiTio in tems nostri non plcna laboris ? 460 ,r,M,„e Ar i.uiem. Sub.titic
>n Priamus : sunt hic ctiaiu sua pra*mia laudi, et (ivm -. Quii jam lopui
Sunt lacrvma» rcrum, et menttMu mortalia tancunt.*^f» *'!» * Achatr! (|uie
o^i " ^ , ,. .1 . .. I pia"a m terr» uon pli>mi
^oive metus : feret li;rc ahqir.un tihi iama sarjtcm. „„strorum rasuum^ Krce
Sic ait : atquc animum pictnra pascit Inani Piiaimts : hir quoquc da-
JJulte cemens, larcroq; humcctat flnmino vuhum. *"^ ^*'.^"*' .^'* ^i^V «*
l^ ^•■1 Niii 1» • /» *'o""«"'»''«'at»ucaiamitKtum,
•'amq; vidcbat, uti bellantesrerp^nma circum 4CG tt cu!»us iiominum movenc
Hacfucerenl Graii, prcmorctTrojana juventus ; *""»"^'»- ^v\Mi\e timorem,
Hac Phrypces, ^instaret ciirrii cnstatiis Achillcs. ,,„,,„ ,^i^,.,„, ^j^ ,^„t^
^«c procul hinc Khcsi niveis tcntoria velis t^t: rt oMtrrut mt-ntem
Afifnoscit lacrvmans : primo qua' prodita somno 470*'""*' p''«7"';'^» "»ui»>"n gt-
jydides muha vastobat caedc crucntus : j,iy,„ fl,.,„. r^,,, ,.erni.bat,
Ardentesque avertit equos in castra, priusquam quoma-iimMium puf-iiantes
Pabula ffustassent Troiie, Xanthumque bibissent. */'"" '/">'" .*''»*S' ''^*=
P-k - !•* i- • • • m -1 • fuRcnnt.»/ liojanujuven-
5'arte alia fugiens amissis 1 roilus armis, iua p(r,((|u<ioiurru«. hoc
^^'^J^iufngfrent .- ct Achilles < ri«i(a inKi>i^iiis immincrct e rumi. Non .ongi' hinc a^^nosiit plo-
"^a tabeniaiula t^hcsi a caiiilidis vclix : qu«T proclitain prima noetc filuu T^ilci popuiabatur
""^^ ttraf^ «anguinoU*ntu.<s, et aixlurit ncrrt equos in cajitra Gricroninit antequ^ cArpi>it-
(^t pabula Trojte, rt potitssent nqnam Xauthi. Parte alia Troihui, fugitnf ) diiapiii armia,
NOT.«
•
^^^.S^rvm nmbohutJfrhUUm. ]Tr^ninmen 4^. IIAr Phrifgay ipsiarei, <«.] PhygU
^^^ » Aridtt (luo, Menclaus, el A^amcmnou, Tntjani, qui Phrr^iir minoris partem iac3a*
. ^ci rept Mrccnarum filii; ct PnamvSy Tru- bant ; Mipra, v. liHi E rnrru pugnabaut ■«•
^T^' Tum AhUk» Mcncluo so^vus non fuit ; pf* vrtercs, quo mile.<t ct auriga fcrebaiitur
*?^ Agamei^lom tantuin, ciira rci'fs*it nb De fri>/i*Jt .t. 'i. 4C8.
2*2 /wcitu proptcr vrc))(am sibi BriHcUla ; 469. lUieM.] Rhesiis Tliraciie rex, Marlifi
f* *^rUmo, coiuK filium llectorcm ocridit, et vel Strymouiv filiu» : ciun Trojanis veniret m
^^^^^toe habuit. Quoinodo igitiir ambohus .** auxiliuiu ; adduceretqiic iceciun equos, quoruiD
'^ Reminoi Atridus pro uno posuit,quia uuius crat fatuui, ut, si seiuel Xaiithi aquaui bibis-
Py^b erant fdii ? An ambobus posuit, pro sent, Troja foret iuvicta : clausis jam iK>rtif «
~^^f9He^ An geminos exercitus significavit, coactus cst in litore tcntoria ponere. Sed pro«
^I^Marum et Priami ? An potius legemus cum ditu^ u Dolonc Trojano speculatore, qin hi
''^'^^ Epist. 104. JitrideiHf non JitriJaMj ut ad (inecorum speculatores Diomedcm et Ulys-
**^ Agameninona referatur .' Hunc saue sem inciderat, a Diomede intcrfectus est, ct
*^ia audire quam Donatum, (pii tttvum in- equi falales abducti. Uiad. 10. 453. Equi por
^^'Pietatar, ucviorem^ Againemuone Rcilicct ru ilii fcrocitatc prtBCullehiiut, ab equis Dio«
'^Menelao. medis Thraciar re^ oriuiidi, humau& came
^. iMtrymai rrrum.] Proptcr res adver- vesci solitiii ; quibus ide«'> doininiim ipsum de-
^icalamhates: Htc JE. 2. "764. Lacrymasdi' vorandum iicrculvs tradidit. Primo aomno.']
^('c peUc Cretisaj id c«t, Lucr>-raas proptcr Somnu» pro noete ut G. I. ^2x^. lAbra die somi*
dflettam CreOsam, et dolurem de ca coucep- nique paresubifecerilhorat. 7yt/idet.] Diomc*
tion mitiga. des, Tydei filius, Al. U. 243.
4M. Pei^miMi.] Pe/;gamtt9, arz fuit Trojann 473. Xa^dhum.] Diis ita dictum, hominibiui
m cditissimo urbis locoslta : unde alta omiiia vcro Scamatuirumt inquit Homerus ; qiiia no-
■tUficia deinde Pcrgama appcllata sunt. Cave, men illud isto antiquiuB : fluvium Troiulis, cx
ae arcem iUam confundas cum urbe PergamOt Ida monte profluenlem, unde ae in HeUespon*
i|«K in eadem Phryg'^ minore pustei condita tum eaonerat.
cst ad Caiciun fluvium, fuitque Attalicorum 474. TVoY/i».] De cjus aetate varin sunt sca-
raf^m sedes, et Qaleni patria, et celebris usu tentia;. Vlrgilius hmic putrumy Horalius im'
chart«pcrfaneii«,dujMRrrACTiim|PARrHMEirr. pu6(re»i fbcit : aliii ut Hrgiuui ct Txetacst
14
i88 P. VIRGILII MARONIS
miicr adoicsccn^, ct quan- Infelix puer atque impar coiigressus Achilli, 475
^am >iia^uali8 aiw« pufir- Fertur equis, curruque hscret resupinus inani,
nan? iii AchiUrm, Irahitur ^ * ' », . . ■ '
ab tquuy et pcudct resupi- i^o^a tenens tamen : huic cervixq; comseq; trahuntur
nui e curru vuruo, rctiuensPer terram, et versa pulvis inscribitur hasta.
IVZZ ^l^^r. J^Lur Tnt^r^a ad templum noii »qua Palladis ibant
ccrvix et capilli niptantur-, . ., ¥i- j • i i- i ^«^
pcr humum, ct puKii giii.Crini1)us Ihades passjs, pepluinque tercbant 480
catur hasia inver^a. lutc-Supplicitcr tristes, et tunssc pectora palmis.
^llii^iSim^ad^^tni^^^^^^ Diva solo fixos oculos aversa tenebat.
Falladif non ipsis amine^Ter cirCum lliacos raptaverat Hectora muroSy"
ct portabaiit ei p»Jl«m Exaiiinuimque auro corpus vendebat Achilles.
imsstat rnore fupplicanti- rv^ .' ^ '.^ . , .
iim,ct pcrcuiicntc» pcciu»Tnm vero iiipejitem gemitum dat pcctore ab imo,
palinr». Dca infeiisa tcne- Ut spolia, ut currus, utque ipsuni corpus amici, 486
™;Ti^f,^';«rfJ:rTendcntcm,,; manusPriamum coDspexitinemes.
lorcnitcrcircaiiiuntsTro-Se quoquc priucipibus pcrmixtum agnovit Achivis,
janos,ct vendeimt auro ca- Eoasque acies, ct nigri Memnonis arma.
trmJEne^T^ltii vH^i^- Ducit Amazonidum lunatis agmina ^eltis 490
mo pcctorc niagniim ^cmitum, ut vidit spt»liai et cumimy et ipsum cadaver aniicii et Priamum
tendeutcra manuu exarmatas. Auiuiudvertit etlaiu se miztum principibus Grvcis, et exercitoi
orientales, et arma nigri Memnoub. Pcnthesilea furens ducit turmas Amazonum irutrutiaM
iciitis lunatis, *
NOTiE.
Jam grandiOrem; et unum ^ maximi« Priami sic cnim Stat. Thcb. 10. 65. Iloe tune ArgpH'
natii. Variai quo<{ue de ejus moric upinioiics : ett sanetum velamine maires induerttni dmr.
Thcocritusct Lycophroneum roluiit, ob Hprc- Peplum autcin fuit pulla. sive pallium mulie-
tum Achillis amoremy ui templo Apolliuis ab brci subtili artc contextuiUi ad pcdes eflusumt
Achillc fuisite occisum : alii| iu ipso ccrlaminc: sine manicis ; colorisi alitiuando purpureiy
aliipcrvim; alii ex insidiis. aliquando candidi: aurca fimhria clavisque
470. Impar conffrcssta Jirhilli.] Vel impar aureisi et variis Deoruin hcroumque figuris
Achilli : vcl ut mavult Serviii<i, cou^prcssus A- omatiiui.
ehiUi, id cst, cum Achillc : iit C.-iliillus dixit in 483. Ter circum, SfC.] DeAehille, t. 30. De -
canniuo nupt v. (»4. ^yuUpu^nare ilmbus. Ilectore v. 99.
378. 1'ersA pultis inscribitur hastn.] Non 488. j^r/itm.l Urffcis. GV'tfriaenimproprii'^
hast^ Troili, quain adhuc mauii retincret ; dirtai sivc Hcflas. Achaia quoque appcllata^
nain amissis armis, k\ f%t dilapsisf fiTcbnliir: est,ab .^rA<ro quodain, vcl Jovis filioivel Za- -
el sola lora mauii iinplicatu retincbnt. Itciliir thi, qui iu ca rcgionc rcguavit , cujus populi Jt
hasta Achillis, qusc per Troili pfrliis adactai .'ichtti et Jichlti suiit dicti ; cst et alia uuBOr ~
rl rijiii co rcKui)ino incvrM, ferro ])iilvei'iMn Jichnia^ PoloponncAi pars.
sulcabat. 489. Eoasqne acies, et^ 4*(^] MemM>n Aiiro- -
479. J\'onaqua: Palladis.'] Tnfcsta> proptcr rain matreiu, Tilhonum pntrcm ^pdbuit, Lao- "
judicium Paridis, de quo, v. 27. l)e Pullade iiicdoiitis Trojani re;^i>i filiiitn. Qtiire Tnya-
V. 39. Ibant autcm ad tcmplum Trojanii! niuli iioruin iu auxiliuni vcnissc dicitur|Ciun ingett- -*
eresiducc Ilecubii, Ilcleni ct Ilccloris ailiiio- tibiis Iiidonimet yl<Hhiopum copiis : ct ab A- "
nilii| cuin gravcm h. Diomcde acccpi<(sciit chille fM-cistis, c rogo sito avcs produxisie ; ^
clad«m ; ui Deani Diomedi favGutcm, ct quie dua<i in partcs divisici rostris afque un* "
pcpli doiiOi ct sacrifiriis plncnrcut, Iliad. 6. guilius ad parcntaiidum aiictori suo, decerta- "
302. vcriut t\ius statuai iti jf 'gypto, Solis Orientis *
480. Crini^ui Hiadesy ^-c.] Alliidit ad ino- irta radiis,rinisiiise sonum memoratur. JSmt.J |
rcni Kumananim mulienim, qticr in luctu, Oririitalcs, id>ii«f,J!/i<rora.
apertu capitc, et solutis paf^sisque criuibiis in- 41M>. Amazonitlum.] Id est, Amasimum
cedebant, forlasse ctiaui TrojanR ac barba- qunc sibi mammatn allcraui inurebanti ne ja- ^
rsr ; rtim coiitra Giiecas toiidercnt comas : cicndis sagittis esxct inipcdiraento : alteram ^
mioil docct Plutardiiu in Rumanis quaest. baltlieo substrinqcbant. Nomen inde ab « pri- "
Pepium.] Offercbatur Deabus, uon in luctu vativo,et ^ca^if mofnina. De iis fus^ JK. I1.0fi0i «
lantnm ; ted etiam solemnibuH quibusdam &lc. Harum rcf^inn Penthenlent Trojauis poii -
diebus, munerii loco : Palladi pFSBscrtim ; roortem Hectoris opcm tulii : et joxta aliqnoa -
Junoni, ex Pauaania 1. 2. et Statio Theb. 10. ab Achille ; juxta alioo» il Neoptolemo Achil-
66. .Im6 et Vtnitri, cx daudiano 4e nuptiit lis filio interfecta est. FtUi».] Scutif iMrcnsti-
Honor» v. 188. £o iadiaebBBtiir ■iiilwra; mif| in fermam mediK lamK.
ANEIDOS LIB. I.
189
Penthesilea furens, mediisque in miilibus ardet,
A.urea subnectens exertse cingula mamma?,
Sellatrix, audctque viris concurrcre virgo.
"S^c dum Dardanio ^neic miranda videntur,
'^um stupet, obtutuque ha?ret defixus in uno; 495 ^ '^"541* r"n»P«iuntur
j*-ej5ina ad templum torma pulcherrima Dido pd, et stiic dcfizut in hoc
et wdat lnter media milUa,
neciens ciDguhim aureum
Bub nudato ubere, uipote
beUatrix, ct ftudct puellm
certare cum viris. Dum ii-
incessit, magna juvenum stipante caterva.
»
solo anpectu ; rei^ina Dido
MaUs in Euroti ripis, aut per jufra Cynthi .rpru^ritJrjZ!!»!!:
^^ercet Diana choros, quam niille secutae [tram turba ambientc. Taiis Di-
Hinc atque hinc glomerantur Oreadcs: illa pnare-*"* "j "P" Eurotic, vei
^erthumero, gradiensq; Dcas siipcrcminet omnes : |!^ore"ari*^uam wcut«"i!Jn
*J^tonae tacitum pertentant gaudia pcctus.
^'alis erat Dido, talem se la'ta ferebat
^er medios, instans opcri rcgnisque futuris.
^Ubd foribus Divte, media testudine tcmpli,
^^pta armis solioque alte subnixa, resedit.
Jnr-a dabat legesque viris, operunique laborem
PcLrtibus cequabat justis, aut sorte trahebat :
Cum subito iEneas concursu accedere magno ^^ ^j f„,^, j„„„„.,^ ,^
Anthea Sergestumquc videt, fortemq; CIoanthum,mcdio fomice tempii,ciiK-
Tei^tcrorumque alios : ater quos a^quore turbo 511 «« "'J»»«'ijus» «"t altesoffulta
T«^^ 1 * •*• ^ !• * **>"<>• DiHtijbuebat jus et
ijjspulerat, penitusque alias ave.\erat oras. ,eye« civibus, et dividebat
Uostupuit simul ipse, simul [)erculsus Achates iu nsfiuas partes laborvm
I^titiaque metuque ; avidi conjunfferc dextras jperum, aut dwcbat gorie^
A^^i . ^ 1 ^ . . '' .'^ , _,_Cuin rcficQte iilncas %'idet
'^Uebant : sod res animos inco^nta turbat. 515 acccdere eum ingenti mul-
^'^ssimulant, et uube cava speculantur amicti, titudine Antheum, ct Ser-
f^restum, et generosum Clo
<^uam
502 Iv OrcadcK hinc atque inde
coiif^rrgaiitur : Diana gcs-
tHt hui.iero phaietram, et
intcdeiis e:itat supra CK-
505 t^ru*< ^'ymphas. La^titia
tacite raulcet animiiin La-
toiue. TaUs crat Dido, ta-
Icm se altollebat Iwta intcr
medios, urgens opus, et
reirna futuia. Deinde se-
^^Um, et alios Trojanoiiim, quos nip^n tcmpe.ttas mari dii«jecerat, et abstulerat ad litora
^■kiiio divcrsa. Obstiipuit coniiiiiii^ i|>HC, et contiiiu6 Achatcs qiioqut commotus est ^udio
^^■Qiore; cupiebani avide sociarc d(-xtra]i nim iis, scd succossus inccrtus turbat meDtM.
nt adhvCf ct obtecti cava iicbulu considorniit,
NOTiE.
1^2^. ^ualU in Evrolaj ^-c.] Explodit hanc
|L^ius cum Uian& coinparatioiiem ValeriuA
l^lyus apud Gellium, I. 9. c. U. aitque iiihil
ll^ improspcr^ a Vir^ilio conversuui csse ex
jfl^^em, apu<l quem illa repcritur, Odys. 6.
^Jt Dcfeiidit cam Scali^r Po^jlic. 1. 6. c.
^^U|[ue Virgilianam c»sc a magiftro, Honrcri-
^^ % di«cipuIo. C^o iu Vnlcrii scntentiain
^s^ sum propciisior : vel idou, ([UimI cx iis
?|^Omstantiis, quai sano multas rougerit,
^^1*^ est ad rcni, ui&i iniiltitudo Oreadum,
?^ Dianam comitantur ; cfttcror «lunino
J*»»!.!
ine direr%a! siiiit. Eurottt,.] Fluvii in
^^T^iia, Spartaiu aliucntis : qus regio vcnntu
J^>rit cst. CjftiUu.] Moiitis iu in&ul^ Dclo,
^-I)ianaet ApoJlo nati suut.
^j^- Choros.'] Multitudo saltantium et ca-
^^m cst propri^ ehorta.
^^ OreadeM.] Nymphs montium, ab 2p«r,
'^Ecl. 2. 46.
^ Latmm.] FUim Ccei Titaiiis, quae Dia-
Tjji ct ApoQinem tx Jovc peperit in iusuli
14*
606. Tumforibut DiriC,^.] Adjun^Ser-
vius hcc Vcrba proxime praecedentibus, hoe
scusu : Imtat ref^inaoperiytumprteteriim eedi-
ficandis Ju non ii templt foribus. Aflcrt et aliam
interpretationem, quam, etsi priori postponat|
eeo tanien prvpono : nem|)e inedin in tem-
plo locum fuisse separatum, ubi scrvabatur si-
mulacmm Numinis, et religio administraba-
tur ; isque appellatur a Polliicc satellumy dehb'
brum, k Vitruvio cellaf a cirteris adytumtpene'
trale : atque is, vd veio, vcl muro seplus erat,
et pcr\-ius /ori6u« ; ouemadmoilum nostris in
tcmplis usu venit. lis porr5 in foribus Dido
jus dicebat : ct mos ille Romanoruui deinceps
fiiit, in tcmplis jus dicere, ac senatum habe^.
Medid ttstiuHne. Medio in templo, cujus teo-
tum concavum ct fomlcmtum erat in morem
tettudinit, tortue, archkd. ^
610. JhUhea, Sergettumqutf inJVk AnUm,
T.181. De C/oonMo, et $ergiNM«iim Hb
6. nantidi in ludii. 0« T^iMrw/Tnjaaify >u
ptk, T. 88.
190 P. VIRGILII MARONIS
qusr sociorum ^nrs» quo in QuiX' fortuna vtris, classem quo litore linquant, '
lit.iro reiiqiuriut nafcis, Qujj veniant: cuuctis nam lecti navibus ibant
cur veniaiit : vonirbant ftu- /^ ^ • ^ ^ i i ^* u «.
toni cicc-i i^ingiUi* h navi- Orantcs veniaui, et lemplum clamore petebant. ^
bus po«4rcute« vciiiam, ct Postquam introgressi, etcoram datacopia fandi,
laimutaiiao «cccdcbaut ad Maxinuis Ilioueus placido sic pectore cGepit : 5S
leniiiiiiin. Postqiifun m- ^ . • i 4 • •
jfrosM «;«»/, ct duta 0*1 fa- O regina, novani cui condere Jupiter urbem,
culias io((u<*mli coniin lie- Justiilaquc dedit gentes fra?nare superbas :
Styna9 lliunrus hic inccpit • .i . /• j » •• • *•«
Mduiii meiito : o Regina, Oramus : proI)ibe infandos a navibus ignes, 5:
<ui Jiipitcr piTiiiiiit ex- Parce pio g-eneri, ei propius res aspice nostras.
Mrurrc ur!Hm iiovam, ct i^r ;,,, „... r^^.„ ¥ :V,.^^. «^r,„U..« P^,...*^»
■ iviiv uika 11«.^ ii«<>i« ■» ■•€■.•- ^^ f g 4_j
bu8, iRiiojicc rtiipfwo; gvn- Tcrra, autiqua, poteus armis atq; ubere glebsc :
li, ei beuigiius a^picc ini- Qenotrii colucre viri : nunc fama, minores
licrias nostnu. ^o» non _ ,. , • . • •
veniiuus,autva8tarc^adio Jtaliam dixisse, ducis dc nommc, gentem.
domo» Afrirauas, aut ab- \luc CUrSUS fuit :
tvZ: "l'!!."" .«'c.Tut. Cua. subito assurgens fluctu nimbosus Orioii S
vioiciitia, Dcc tanta fcroci- In vada csDca tuUt, penitusq; procacibus Ausl
tMvicti*. ^xt retn<>>9"/"" Perquc undas, superante salo, perque invia sa
Ura^ci vocani nomiiie He»- ■ ' * ' * / ■
pcriam : rc^^io auticpia, iMten.-i }x'ilu et fcrtilitate teme : Oeaotrii iptam incoluerunt : nunc
inor e5<, postf ro8 enmrc^iouem appellavisHe Ilaliam, dc noiniiie auGii. llhio djreximus c
ftiim : ciun rcpeuti* oriens k iniiii pnMcllosus Orion impulit not in nuU laientta, et petulmi
biH ^xintis, ac inari supcraute, fuiiditus disjeciti perque aquas, perquc rupes iiiaccessas :
NOT^.
oiy. Oranta ventam.] Orantcs ut mitius Italiamy novissiniam putat, ci^m ait, minc
huberentur.: nam renia iion RCiuper r)i/;Mim Italiamdixitse.
supponit ; sed sarpe parcm ot favorcm siipiifi- 631. flbere gleba:.] De fonn3i.illa loque
cat : Cicero, pro Kabir. 5. ^ih Jore pactjn et rc- G. 2. 185.
niamjieto. Pro Fontoio, 20. /n bcllia ge- 635. On'on.] De huius signi coelettis ral>
rinditt <^ ^'t' immortalilnit pacem ct reniam diccmus, JE. 3. 517. Lx hoc autero versu p
pdunt. De //lomo, V. l'2u. bat Scj^resius, iflucam non nisi Julio toci
tii^KE»tlofuSiHexpcruimt^^.]S\\\}[i\oquemt in Africain essc appulsum. Nam de trip
ut suprj,v. l2.L'rbs antiquafuit, /VnV.supplc, tantum Orionis ot1u hlc agi potest, de gw
quam Tifrii. liulia luuleiA uumiiiihus dicta fiiit, dianoy dc httiacOf de acronyro : quas vocef •
pro varia tcniporuni rarionc. Hcijieria, quod pliaiimus, (i. 1. 217. et 221. ct 229. Coos-
nomcn ipsi cuin Hiypauiu c>imntune fuit ; vcl autein de quotiiliano non posse ezplict:
ab Hmptroi \llauii]« .Mauritiuitfc rcgis fvutrc, sic cnim Oriuu quotidie tcmpestatet cxril
qiii priuio obtiuuit HtKpaniHiu, hulcquc a fra- rct : nun de acronyco, qui hyemc contiofri
trc ]Hilsus iu lialiam venit ; vcl ah Ili^ero, crgo de ortu helinco, qui nimc in Jtdii iitil
Vcncris stclla ; qua* manc sub Lurifcri no- cadit, oliin tamcn iu mcdium Junium: at^
mine apparcl, bcru «ub nominc Ilcspcri, atqiic hiijus sideris, nou nd unum ortus dieu, s
ita occiLSum significitt ; qiio factuui csi, ul ad conscqiu ntcs ctiam <libs pcrtiuere pali
iirKci ex iis re!*iouihiis, qiias habcnt ad ocra- da cit. Firiuut opinionem hoc etiam vei
<uni,Italiam appcllawrint Htspcriam magnnm ; libri 4. 52. ubi Aiiua Didoni suadet, ut .£nei
niApaniHmvrr6»mi?ui/Ym //(:«/>eriam. Alterum pcr hycmcin detineat : Dnm peiafp dem
llaliar noiiicii fiiit Ouwtria ; vel ab Otmtro fiifems, ct aquosus Orion : qtio<l omnino tv
rcfiff Sobinonim ; vcl ab Oenotro, Lycaonis intelligcndum dc ortu ejus ucronjfeo, qtii nn
Arcadia! rcgis filio ; vcl potias ab •Tm; , i?i- sibus pot>t hcliacum circiler quinque contuij
num, ct IrfAfUf ineitarty qu6d vini ferax rc^io 636. Procacibus Audrit, 4^.1 Obstinat^i
sit. Aliiid fjiudem resionia nomcn est Italta; portunis. Horat. Od. 1. L26lx. Tradamp
«el ab Italo rege SlcuTMrum ; vel k bobus, qtii tervis in marc Creticim porlare veniit. Luci
vecrri Ihigna Grcdt dicebantur IrmXsi, et 1. 6. 1 10. Furit petulmdilfU* Euri», De j
sIOc fuere smgtA vopik. Alia item nomina tii- sfrts vcntis mcridjonalibusi Ecl. 2. 58.
lii, de quibug Aiai JCjnrherus in Lotio L l. c. 637. Salo.] Sal ot Salum usunwt Viipli
I- 2. A Quodnaua aittem sit omnioro inti« piromax\^f]SiindQTcdididluriAf JBB.£fl
quia^imun, diOdlm m conjicere: VirgUius S«i^.eMxaiQivQb«i«.
%
I
aiNEIDOS LIB. I 191
DUpulit : fauc pauci vcstns adnavimus ons. paua enatavimui huc wd
Quod ffenus hoc hominum ? quoeve hunc tara bar-J['**™ ^^^^- <>»«>"»» «^
^ , ° *■ hcK: grnus houunum f mnt
bara morem quir rp^o tam GrudclU to-
Permittit patria.^ hospitio prohibemur arenae: 540i<^ra«hancconauetudinem?
Bella cient, prim«que vetant consistere terra. ^j;;^ .;>*^ «-J^»^
Si fi^enus htimanum et mortalia temnitis arma ; imitcdiimt friommiif mane-
At sperate Deos racmores fandi atque nefandi. ^*""* •". P""° !'*<>™- ' 9*
T% ^ jt:* I.* • M.' 1. dopicifui jmiui hniiiaflumf
Rex eral iEnras nobis, quo justior alter ^^ rindictinhominum : ai
Nec pictate fuit, ncc bello major et armis, 545 cxpectatc Dcos mrmoref
Quem si fata virum servant, si vcscitur aura jrqiiietiniqui. Regcmhabc
.^ , V 11 I 1.1 I I . bainuii A.iiearo, quu non
JEtherea, ncq; adhuc crudeubus occubat umbns : f„it uihi« jufttior, ucc pie-
Non metus, ollicio nec te certasse priorem t«t«-f ncc bciloct armi» in-
Poeniteat. Sunt et Siculis reKionibus «rbes, ^,^ .Tj;^ '."l^^^r
Armaque, Trojanoq; a sane^uuie clarus Accstcs. Ustf m, ucc ftdhuc cccidit
guassatam ventis liceat subducere classcm, 551 »uh wv& umbra«; nullut
t sylvis aptare trabes, et stringere remos. [;{,5;'";;' 7« "^^« 'pri Ji'
' Si daturttaliam, sociis et rege recepto, eum i>cncficiis. Siiiitetiam
Tendere : ut Italiam l»ti Latiumque petamus : "^»^'* "■^'^ '/" tcrri Siciili,
^. , ^ 1 ^ , s. \.' rr* ct nrma, rt Accfitc!* illustrii
Sm absumpta salus, et te, pater optnne Peucrum, eTrojan» oripine. Pcrmit-
Pontus habet Libyre, nec spes jam restatliili; 556»«^»^ nuhis detrahcre nd
At freta Sicaniie saltem sedesque paratas, '7^'"'' nnvcsventii iract^
'* \ 1 1 • A *^* accommodarc trabes e
Unde huc advecti, regemque petamus*Acesten. syUis^etub^irindcrerenu».
Talibus Ilioneus ; cuncti simul ore fremebant i* ^^^' <*""»"* •« itaiiam ct
.* T\ j '^ rnfvLaiinm, si oonccdiiur ire
/Dardamdae. •560i„u^,i^,„ ,^ii,,^,„g^^,
Tum breviter Dido, vuhum demissa, profatur : ccptn-. ki vcr6 saius cxtinc-
Solvite corde metum, Teucri, sechidite turas. «* "'» ^*'*'"^' »"*7 ^*ii*^**
~» , . ' . ' |. truct, 6 paier optimc Tro-
Res dura, et rep^iu novitas me talia cogunt jaiioniin. n.-c jam supcre«t
Moliri, et late fines custocle tueri. k|)cs Asranii : at «altrm ut
Q,.is genus iEneadun. quis Troj.-c ncsciat «r--7-„-',XSicHi..«
bem r 5C J imc pulsi Jtwnus, et ad re-
Virtutesque, virosquc, et tanti incendia bcHi ? p«*«" .\ii.-.ston. iiiii verbi»
Non obtusa ade» gesta.nus ,,e.tora Pani : ^ ^;^ j:^
Nec tam aversus equoi>Tyria Sol junprit ab urbe. appri)bni>iiiir Tum Dido
Seu vos Hesperianl mairnam Saturniaque arva ; *"!*" ^**'»"^*.**?» »»>'evit.T lo-
• *^ ■ quiiiir ; l-.jicite mctiun tl
anirao, A Trojani : expcllitc soUcitudiocm. DiflicilisK/u/iMrcrum menntm^ ct novitasdomiuati-
oniscogunt me facerctalia, etcircitm munirefcrininos cusiudibus. Qui» ie^noretfamilitim iflueK,
rt Trojam urbem, ct virtiitcs, ct populos. ctinccndiH tauti belli r yos \\vn\ non habemus ade6
cni9sa ingenia, ncr Sol alii^t cqnos eurrui tam remotiu ab urbc Curthuguie. Seii vos appcti-
(is magnain Italiam, ct agros Saturni,
NOT.£.
643. Sperale DrnM. ^r.] KxptTtatr, ifln. 4. 654. f-t ItnlMin, ^-c.] Dc ch v. 2. De Imt
A\9. ifuticesnMipttfuitahtumspcrareiioloremj /lo, i(1. 7. 64. De 7>tirriii« Trojani», suprA v.
Elntrftrrt somr /wtero. Fandi ntqae nefandi.J 235. Dc Lihjfdf Airica v. ITiS. Dc /tt/o, Ancar
lUius, qiiMl/ffi, i't nefas cnt: iitrunique enim a nio, v. 2(i7. De Sirnuist Sirulis, /E. 3.(187. !)•
fando dicitur : qiiia qiioil a*quum etit,dignr/*an* Dardanidit, Trqjaiii«. Mipr^ v. 235.
posfcuraus : qiinfl iniquuni,/hn' uoii powiiiinus. Mi. 1'ultumdemiss».] Puduit ciiim rcginam
646. Si vescitur aurd.] ^5i npirat, si halitam miiniu^ barbaram, nuntrugoR, ct csteros :i soii
ducit cx at*rc. Kt vcr6 apud hucrct. 1. 6. 72. tam tlur^ liabitos riiissc.
I^eici, cst uti : Quidre modo genus humanum ra- 665. (lenwi JEneailum .] Non ncpote^ JE-
rianle louuelA C'irp€rit inter se vcsri. nco;, qui nulli tuiu crant ; sed inajorcs, a qui-
660. ^estes.] Rfx Sicilir, dc qiio /E>. 6. bus illc genus ducebat.
36. De fHeilid insula if:. 3. 667. 667. Fani.] Dirti qua»! Phciii,^.«te.
66d Shingtre rtmot.] Kcl. 9. 61. JlgrieoUt 666. AleelamacemuiVc^^ ^&eBomvA* Tn
MrmpuU/rtndei Id e§t, ampwtwU. ricHn ur6fm nm uie to» rcmdUim ^ Sal^ «*'
I*t"»
192 P. VIRGILII MARONIS
sive regionem Erycij, etSive Erycis fines, regomqiic optatis Accstcn; 570
ngem Acesteii : dlmittara Auxilio tutos diinittain, opibusquc juvabo.
t'0« vecuros pnesidio, et r^Vr i • i • •. • i • ■:%
ficiamopibiis. VidiisneeiPj^ltis et his mccuin pantcr cousidere regnis r
am mancre mecuni pantA^MLein quain statuo, vcstra est; subducitc navcs :
inhocrepw; urbs quar*T^ Tvriusiiuc mihi nuUo discrimiiie agctur.
condo, vestraest: trahit^ . ►, » ^, , ° , ^^_
inierram naves: TojHnuJAtque utniain rex ipsc INoto compulsus eodem 575
etTyrius ime tractabitur Afforct -'Eiicas ! E(]uidcin per litora certos
Z^^ tP"'^:r\tZ Dimma,,., et Lil.ya- Instrarc extre.na jubebo ; j^_
adcsset, piiUits caUcni ven- Si quibus cjcctus sylvis aut urbibus errat. f^-
to! San^ niitiam Giios/*«- Jiis aniiniiin arrccti dictis, et fortis Achatcs,
tntne4 circalitorn, et inau-i;*^ ^ x* • i i i coa
dab<»u/i7/i pcrveitl-em ox- Et patcr YEiicas, jaindudum eruniperc iiubcni 580
trumain Atricam : iti /orM Ardcbant : prior ^Eiicam compellat Achates.'^
uaufmf^rus vagrutur aijqui- ^^^j^^g jy^,^ ^^^. .^j,j^^, SCnteUtia SUrgit f
mw in t>vlvi>, aut urbibuit. ^ . ' ■ . , , . '^
His seniionibua cxtitaii, ct Oinnia tuta vidcs, classcm, sociosquc reccptos.
^ciicrosu» Achate*, ei pn- Uuus abcst, mcdio iii lluctu qucm vidimus ipsi
;^„.';'r-eC.Sf.'" KS^^bmersu,,,: dictis respoudent ca^lcra malris. 58S
Ach.itesalloquitur.tiieam: Vix ca fatus erat, cuin circumfu^a rcpente
Fili yeneiis.quoa con»ili- gcindit se ruibes, ct in jcthcra purgat apcrtum.
tim jam vciiit inmcntcm?i:« ^.^. jr-* i . • i r i •*
ceml omniatuta,et nave» ^^««'iJt JLucas, claraquc 111 luce rcfulsit,
ct socios recuperatos ; unus Os, humerosquc Dco similis ; iiamq; ipsa dccoralD
iHntum deesi, qurra ipJ Ca?saricin iiaio irciiitriv, hiiuenqne juventa? 590
conspeximus me<iiis tn uiu n i i- /«* /l
dissubmerMim^reiiquacoiil^urpureuinjCt la?tos oculis alilarat honores,
Ttruiunt rtimscriuoiie mi*V Qualc mauus addiuit ebori dccus, aut ubi flavo
tri&/u« Vixcaiocuiuseiat,^ pj^m,^^ Pariusvc lauis circumdatur auro.
cum subitu uebula circuiu- — ^ , . n '^ • * ^
jectai-nmpit efi, et solvitur luin sic reginam allocjuitur, cunctis({ue repente
iii vacuiiin nei-cin. TuujeM Improvisus ait : Corain, cnicin quaTitis, adsum 59^
^taiw .Cneas, cl emicuit
rtaro splcntlorc, similis l>co senmdhm vultmn et humcros. Ipsa cmim matcr aspiraveratfi***
flfcoruin iii conia, ct egrcgiain lucem juvi?:itulis, ct hilarcin ))ulchi'itudinein oculiii. Qualff^^
inilchritudinem nrs udjicit cbori^^aui quaiulo arp'ntuin, vd marinor Pariumcing^itur rutilo ^^ZL.
ro. Tunc »ic alloquitur reginam, ct litutiiu omuibus iucxpcctutus iuquit -, Adsum pra^scC-^^
tgo qucm qua;rit ji,
nota:.
f'calore: ntque n<Ii;o civcs suos in;rcuio iion i|ui nibicundus ac roscusjuveiiifiut fer^
c^s(! tam obtuko. yonobinsit,6^'C.] Aiuut cniin Sicsupra, v. 4Ch2. tribuitur VcnerirMearcmri
philosophi, populoi qui fri^iilioribuK in plairis Sic Al. lU. 16. Ten v^ aurea dicltur, forte es
iLLScuntur,vuIj;o uu^diuri c»flc indolc. rco colurc capillonim. Quauquam his noodia-
fiC9. UtxyLriam magnam^ ^-c.] Itnliain, v. bus existimo non tain ccrtuin colort^m tipu-
Gi^KHittitruiaarva.] Kain ltali;e parteiu, quo: ficHri, qiiuin g^ncrntim p1uchrilu|iiocm : Qt
Ijnliim dicta est, qudd in e^ Satiirnus latuerit, cuin dixit Horat. ()d.l.4. 1. 10. PurpureU alm
.4*.. 8. 819. tlrycis finet.] Sicilia^ uionicm in oloribus. PUo Wbinov. Brachiapurpwidem-
parie occidcntnli, nunc mojit dc S. Julicn. non didiurn nire. Homeiuii Odysx. 6. 231. Kifuu
lonj;H':\ Dicpnno; cni nomen iinposuit f.V^.r, la,»n(ivt £)>tu o/mmi; ro7na( hjfacinlkinoflori li-
ibldcin scpnltiM. Dc co JE. 5. 24. .Ictstes.] milts. Cuin ciiim iiitor colores pulchenimA
Kjuridcm SiciliB rex.JK. 5. 36. sit purpura ; iiiter metalla aunun ; nUGr flo-
573. Vrbcm qaam staUiOy rcslra rstf ^.] Scr- rcK rosi^ ct vctcrum a>sUinatione, hyacinthoi ;
vius refcrl acciisativum ur6r»i, atl pnccedcns idcu h«c nomina, ad ezpriinendam quam'
vcrbtim rfA//r> ; lioc scnsu : rti//i< Ats (O/fWc/ere libet pulcliritudinem transtulerunt. Exprcf-
reenis? ruilis urttem quam slMtuo? rcsira e.rt. aiu est htc lociis, cum sequenti compamtione»
Viilr;6 tamen agnoscunt Grmnnutici mutatio- es Uomeri Odys. 1. 6. ^S9. ubi Miucrva for*
ncmcasus. (/r6(?nytcam j/afuo,pro,iir6«7Mam mam addit Ulyssi, ut Nauaican placeac
tfaiuo. Aliqui, quibiu accedo, solam ordinis 59*2. Manus adduidt fnf.] jtfinnuf, pro arte
mutationcm putant, pro, qwim urbcm tlatiio. et laborc hic sumuntur; ■liuprdi, t. 4&6. A^
676. JVb/o.] Dc .Vo/o, sive Austro, vcuto me- iifirumque manu» iidtrtt,
iidionali, Fa:I. 2. 58. 593. i^ariitf /opu] Marmor cuididini h
684. {/nucoiaf.l Oron/es, dc qiio. ▼. 1 13. Paro insulu, in mari Agvo.
591. Purpuftim^ Adcolorempotestrefcrri,
1
iENEIDOS LIB. I. 193
; iEneas, Libycis ereptus ab iindis. Trojamu iEneas, lemitus
infandos Trojae miserata laborcs ! ^ fluctibui Africir. 0 qu<g
II* • "K A ^ . tola miicrta ejmfandaruin
los, relliquias Dniaum, tcrne(|iie marisque calamiiatum Trojr ! Qu»
lus exhaustos jam casibus, omnium egenos, dm excipi* urbc ct douio,
domosocias. Grates persolvcre diffnas 600"" ^ tuinMi rcliqui»
Tv 1 ' • 1 1 . Grttconun, frarti jam on-
pis est nostro^, Dido : nec quicquid ubiq; estnibus iufortuuiis tem ct
Dardanio^, magnum qua? sparsa per orbem ; «nari», indigentei omnium
i (si q«a pios re^pectaiu nu.„i.«, si^quid ZZ» t^r^^^t
m justitio? est) etinens sibi conscia recti, dcbitMs,<^ Dido: nccquod-
ia diffiia ferant. Qua? te tam la^ta tulerunt <^."™i"!L V**»"*" "^."^"
a? qui tanti talem genuerc j)arentes.? bOG j,^^^ ,.,, ^i.^, *^^^^^^ jib,
I dum fluvii currcnt, dum montibus umbra; rciidcro pouU prtemta me-
bunt convcxa, polus duin sidcra pascct: lilf= "'' f^ '^"'." *!»**"'
. , ' ' 1 , ' , Du, ro»piCiunt pios, si cst
r lienos, nomenq; tuum, laudcsq; inancl)nnt:,uioinliHonHquidju«Uti«,
le cnnquc vocant terra?. Sic fatu«, amicum«<'et/Mamcn«cousciaiibi
i petit dcxtra hcvaque Screstum : 611 f nuiiatis. Qu« um foi>
" />i /» ^i lunata tnnpova tc protuJe-
uos, rortem(jue Uyan, tortcmq; Lloantnum. rmit! qui tautiparemes ta-
3nit primo aspcctu Sidonia Dido, **«» pn>duxcre ? Qimmdiu
ieinde viri tanto ; et sic ore locuta ost: ^Sia^-^UL^i^riSJ^S
?, natc Dca, per tanta pericula casus 615cirrinbiint cacumina in
itur? quic vis immanibus applicat oris.'* "lontibus, quamdiu c«lum
,1 ,^* T\ j • A !• uleta^tra: scmper clona,
Ue Aiicas, quem Dardanio Anchisa? ^, „„n,en tuumrct laudei
i^cnus Phrvgii genuit Simoentis adundam.^^diivabuiit: qnscumquere-
equidem leucnim memini Sidona venire, f*** ]^^^^ *"f '^f* ^^,
^ ' locutiis apprehendit maftu
tarutn llione ura, et iini8tr& Scrcstum, postcu nlios, et ji^ncrobuni Cbioiithum. Ob-
irimo Tyrin Didoob Bsspcctuui, doiode obtantnni rulainitatem ^'tiicBi ; etsicore diut
ortuna, 6 fili Doa', poritcquitur |ier tot discriiiiiiia ? Qiia: |M»tciitia teprojecit adcru-
ira.' Tii-nr es ille iiLneas, qiiciii nlma Vrnus iM-pcrit Ancliisa: Trojano propc aquai
Simoentis ? Ego quidein recordor Tcucruin vciiihsc Sidoiia,
NOTiE.
leUiquias Dnnmnn.] Suprk, v. 30. rum humore in cocliim educto ; led fruilra
9i «10 ;)tVi5. if-r.] iModicius ait tria h\c quidam l«j;unt ptUus; nam Lucretius in multis
vmutis nrn^mia: priroum ii Dii», ti Vir^lii mafiriBter, dixit. 1. 1.231. UfuU tUhcr
rttpectmit numina ; sccunduin ab ho- sidera paseit.
tiquid usquam juMilitt est: tcitium 611. Ilioncnt ^.] Penultimam, natura bre-
Didoni^ conscicntia, ct menssibi con- vcm, inctri causa produxit, lonum morc, qui
t; qiiasi dirat vflneas ; Xoh mcurn 'IA.i«»«l«dicunt, pro 'iJUtiMi. 5ere«him.] Tcsla-
Tnijar.orum^ tantam rirttUem rcmu- tur Pierius in Longobardico cod. •Sc/^e«f uw le-
scH Deorinn, xid 07nnium hominumy pi,et, v.510.dixit, j^AeaSergej/um^iie ri<ie/ :
ipsixi;i: nani >inui» siM est ipsa pi*s- uiil la de 6'ercx/o iiicntio. Tamonl. 12. 561.di-
stinfi^iuntur bn:c duo nomina : Mnc^ua^ StV'
Lustrnbvnt ronrr.rrr, i,r.] Conrexa irestumque vocaljfortemquc Screstum,
1 arcipio, prn rnruminibuSf quic rotun- <>I7. Dardnnio Jinehme.] fiiotanda gravitai
ivcxa siiiit : lustrnhunl pi o cirruibunt ; viTsriK, quie oritur cx biatu Tocalium, et ipoo-
iioduin (IeiTiitos..i^H. *2J1. Tcrlotum doo i|uiiiti pcilis. Dardanio^ Trojono, v. 236.
iVd Lunlrat Ji't:nlitu nwntem, td cst, y7/irAijKe,Cupyo)i filio, Assaracinepoti, eitirpe
Lustrarc autrin proprie si^nilicat c.r- Tn j.iiiorum reguni. Hic a Venerc adamalui ;
uo ; pcr tran.<<lutioncin, rircnirc, qiiia oculi* dciiidc privatns fuisw Uicitur, qu6d a-
Dcs a^rrovuni ct urbium pcr rimiitto- ukhcs jactaifct luos. De Fenere, r. 26A. De
.nt, unde de sarrifirio nmbarvali uit uim<M^f(/ri fluvio,v. liM) litt Phrypd, v. 881.
krl. 5. 76. FA rum lustrabimus ai^nn. iiV.t. Ttucrum memini ^ifubiui.] Teuceri Te«
porro ad motnin Solis iuoveutur, ct lnniotii& i;)a\ainiim ins\vVa& t«^% fifiana^^cakV
circumacciuntur. bcUo Tvujawo veiWUei 'm vaUiam^^Wouklttau^
^usf/uPisir/tra/jf/M-e/.J Evctvrumopi. Ajaci:* muili. , ^ui do\\a mfwn cwcoswfita»
\Sfotein et Midcra, quia i^iic.p aif|ue ob dolorcmvW amuitt VaaMS» wwo» >^^«*a6
w iia/iir«^ pasci crc Jidcriiut aqii.i- morlem aibi 'mM&ftT«t -, V tbH^ «rtjakNa W
r*»!-
194
P. VIRGILII MARONIS
6
''•jertum ^ temiints patriap, Fiiiibus expulsiim patriis, novaregna pctentem
et q.in.rentcm «:>va rcj.ua Anxilio Bfli. Ginitor tum Bolus opimam
ope BeJi. Tunc fneut pater ir i 4-^ . ,. . ^ , j
Be!uMK>puiabaturpinffurm v astabat Cyprum, ct victof (Utionc tenebat. ►
Cypnim, et vii.torfM»im-Tempore jara ex illo casns mihi cogiiitus urbis
SriTicm^^ro 'ou Z T'-^»^"; nomc,u,,K; t„um, regcsque Pelasgi.
mihi ruina urbis Trojuiin^, Ipseiiostis Teucros insigui laudc fcrebat, 6
•I nomen tuum. ct repes Seq; ortum autiqua Tcucrorum a stirpe volebat.
«toiicbatuiiBirni* laudii.us Q^^^rc ujj^ito, o tixtis, juveues, succeditc nostris!
es
Tcucrwi TrjjatwSf et aic- Me quoqHr per luullos similjs fortuna labores
bai ic oriuiidum h veteri jg^^.j^jj,^ 1,^^, demum voluit consistere terra.
Teuerorum uloruin lam m:i. XT .',... ,.
Agitecr^), 6 juvene», iu- ^^" ip^iiara niali, miscris succurrere disco.
traie 1« nostnw domo». Sic mcmorat, simul Aiiiean in recria ducit
biniiiii fortuna voh.it, »iTccVA, simul Divum templis indicit honorenA
rgo quoque a-itata pei «, '. , . •• j r* •*.•* . "
inulioscaMis.deniqueman- iMcc minus mterca sociis ad litora inittit , • ;
ercni hftc in reoionc. >ou Viginti tauro.^, magnoruni hoiTciitia ccntum
l!IixLri"IJii5rrLT su-^^io^ ^"""^. pj"?.^"**» ceiituin cum nuitribus agno0
quitur: ttatimqueducitii:- Muiicra, ];ctitiarnque Dei.
ucaminreKiamdoni.im,et^tjjon^uj; iiitorior letiali splcndida luxu
eodem tcropore niandat sa- « . ^ .h ^ ' . .
cr«>nintcmplisDeorum.I"s»*"»^"r, luodiisque paraiit coiivivia tcctis.
Interim nec minore cMrd Artc laborata' vesics, oslrt^ pic suporbo:
631
mutic ad litora sncii» -*- Inrrens artTontum nion^Is, oa^latatiue in auro
iie«, Tlpnti tauroi, ccn- ^ f^ . . ^ ■ .» , . '.
tuw oM^oni hirsuta porco- i* ortia lacta patruin, senos JomrisMma rerum
6«
nim, Gimtum agnos pin- Per tot ducta viros aiiti(]ua' ah origine gentis*
P;^rd:"f« 'Snl f n^'« (»^q'f ♦ "l"; P«t»i"'^ ccu,sistcre .nemem «
lincchi. At dumus interior Passus ainor) rapidiiin adiiavosprcTinittit Achaten
/trr/ 8plendida,oniaturn;-Ascaiiio forat hjcc, ipsuuiquo ad inaiiia ducat. 64
rali pompa, ci sub inedio r\ ' * a. • i • . \
iect.)paraiiturcpiite.«.^<y-0"""^ in Ascanio chari siat cura parontis.
funi vestinicnta pcrfecta Munora pra*toroa, Uiacis eropta ruiiiis,
f»m-rtoa.iitl(io,tpunnuHp^j.rp ' ^^^i pallam sicnis auroque rii^entem,
ilUiNtri hnrta : m>ij:na rasa *r ^ r o . 1 c f
ar|2^enlca in niriHiis, ct i>f;rc^iH fncM.iora in:iiaiani srtilpta in'aurn, onlo n>niiii loii(ris.««iinus d)
di.ctiiK per tot viros, ub ipso ortu vctoii> tainilin>. vEi.onK (Daiii airortiK pRlrniii> non sut^tiiiu
€jvs animuiij tanlai'0(/;fi/iii^) n.ittit cek>i-i'in Achatcm lul uavrs. (// rctVrui i<>ia A«canio« ct ai
diicat eum in urbcui. Totn solicitiido cari patri» posiiu est iii AM*uiiio lusupcr imperat, 1
aiierat muncra servata c;j: Trojano excidiO) pallam tiguriii uurcis iLsiMrjain,
NOT.i:.
um, cf Cyprum appuUnu, urbem illic, dc pa-
triir sue numiiic, Salamina constiiuit. Addit
Virgilius Cvpruin tunr tenipuiis a Bclo, Tvri
ro^, Didonispatre, tuitfe c.^pu^natani : attpic
adc6 Teucrum vcnisse nd Urlum, ut cjus
ope sedem in illa insuli obtincrct. Sidunal]
Dequii urbe, v. 446. De Belo vu nrgiiineiitu
Ub.4.
622. Cyprwm.'] Ingi^ntem insiilam Mcditcr-
rnnei maris,in sinu Issico intcrCiliciam et Sy-
riaui, Vcneris olim cultu celebrem.
624. Felasgi] ProprieTheasali; qui sicdic-
ii nint, vel i Pela»KOf Lycaonis Arcadiw rc^^is
filio, i <|uo ducebantonginein : vcl (piasi Pc-
larg», a wtXsi^yit ; ctrontayquiaciconiRrum mo-
ra i^ mnl^i regiotici crruverunt. Pro Gra:cia
mmj^nM, et hV:, ci MHim sumuiitur.
6H. Teuerorum a dirpe.'] Tmjuuorum, qui
ab Mktiquo Tcacrf^ l>Td>ni toccro, sic dicti
fncrant, v. 2',i'y. Ab c;\ Tcucri stirpc oriebaU
'l'cuci-r, piT l1c:.ioii(':u ntutrcin suam, qu
Laoiiiedontis Trojani re^is filin fuit: La>
iiicdoM Ili filiu«:, llii!^ Troi>, Tros Erichthon!
Krichthonius Dardaui, Durdanus Teucri g
iier.
, ()'A6, hf (itiamque Dei.] Vinum : la^titia
Dt'i, id e>t Bacchi, dcquo infrav 7!)4. Jid
latili^e Barchus dutor. GcUius aliique legu
iion Dei ; scd, vel </ii, vel dic ; qui sunt an'
qui i^euitivi, a nomina dies: ut G. 1. QH^. l
brodie somniqucparts ubi fcetrU horat : £t se
siis erit ; missa e»$e a Didone ha-c omnia,
diem illuDi hilariter Trujani ducerent. Ptu
tnnien ct vet.iiitiora excmplaria habcnt Dti.
ti48. Pttilam.] 1'allium muliebre ; iitraqi
vox, vel a ^alamt quia vestis est ezterior ; «
a «■sXX», ribroy qood fircqiieiiti motii TibreU:
\,
£NEIDOS LIB. L 195
Et mrcumtextuin croceo velanien acantho : ct veiamen cui crorras
Orn:itus Arffivflp Helena», quos illa Mycenis, 650'^'^***»»«»"*<*^»«»«'J'/ ^'
er^ama cum peterct, inconressos(|ue Hynienaeos, q„fc i,„a Myr^nis expor-
Extulerat: matris Lcda* inirabili.* (lonum. tavcrat, cum iret Trojani
Pneterea sceptrum, Uionc quod trcsserat olim "'' *^!""" «■H"P"'"' ^?-
tf^Maxima natarum rruuni, coMofiUc nionile f/./,. i»rHMer<a •.c<*ptiuni,
' ^Baccatum, et duplicom c^cnuuis auroque coro-n""d Hlone primojL^eiiica
t , fil::;'.i:in 1'riHmi (dlcrat
* n«ini. ^ <|i!iin'l«im, el nionile ex,
Hsec cclerans, iter ad naves tendcbal Acliatcs. G56 iinionihtis uti onuawi rol-
At Cvtherca uovas arles, nova pcctorc vcrsat *'' '** <""'""'" «*"l'"*'»'^'^-
Consilia : ut laneni nuuatus rt ora Cupido ,,,,ran> i^ii /i/irr< Ach-ue.
Pro didci Ascanio veniat, douiscjue tiircntein tiis i^^» lut ii. . .ni navcs. At
Incendat rcffinain, alqiie oss.ilnis inii)!icel inuem. ^**""" ^"'^'* ^"'.^*?" ""*'®*
j^ . , '^ ', ^ , . rn • I • oolii>; iiova cinisiiin : nrm-
Quippe donuini timot ainbiguaiu, J \ru)^qno l)i-^„ „, < „,„jo, n.ntairi ibr-
lini^UeS : 661 '"J^ <* vultu, vi-niat pro
Jrit atrox Juuo, et s,,b norlc.n c.r.i rec.rsat. ll;;!," ^^rits^.nii:!^!::
£r^ lllS anp^orurn dlCtlS adatur Auiorcm : rri;inam, ac inimisceat v*'
Nate, mea" vires, mea uiacrna poteutia; solus, ncm ossibus r/i«. iNamme-
N- _ • ^'i rH.. u '• *. • /»pctnil doiinini dubiam, et
ate, patris summi qui tela T\phocatcmiiis: 065 ,.^,i.,, f^„,,^„^ an-itV/»»i
Ad te confugio, et supplex tua nuinina posco. aspera Jmio, et Air soiici-
Frater ut ^neas pelairo tuus oinnia circuin tmiineg pcr noctein r«ic-
I. ^ ^ S.. % ... unl. i&iliir alloquitur ala-
^itora jactetur, odiis Junonis luiqua', ^ t„,„ Amorem iii» verbis :
Nota tibi : et nostro dohiisti sfepc dolore. Fiii, 7»«' « meum robur,et
niaii^iia niea vis : fili, r|ui
•oluf despicis fulmina sui#emi Jovi», quibu* vicit TTpho(Him : confncio ad t>^ ; ct piipplox ini-
ploro tuam potestatem. Motiiin tibi tsi^ q*ioinodo (rnU-r tnui< i¥.iu >;• ii^itctnr mari circa oni-
DJa litora, odio Junonis nobis infeuiiiT ; et &:qH; condoluisti inihi dolcnli.
649. Croceo rclamen acmUho.] Ornatuin va- «cl^iriiu« iu ijenennn u 'lyti.l.n-ro, ^part.r hivK
riii flexibuH acaiitlii herba'. criwco coloiv, vel \.iu e<ln:niiniiM'(';:<*..i;M i'ii>v .i^iorrac iVlhice,
auro cxpressR*. yeiamen niiqiii cffclwlnn esfte Spurln- rrtrnsivit. iV'ii:iiiwruc tainen .-uinuntur
Tolunl ; genu8 furmineae vestis tenuissimum, haruin iirliiuin imuiiiia. prnpirr viriuitatein,
rotundumg ac fimbriatum.j nlii, qnia croci Ht oiniies eniin sunt iii lVi<.i)>oniir>o.
mentio, putantesiot? rynVTorum,amioilum teniic (m1. Fcri^uma. Uum(,urn:..\ Mla, pro 7Vn/d
ac perluciiliiin : tiqnc mclius, qnia epicrorum suinuntur, «. 4t>6. jli ]>io uii)itiis, (i. 8. (in.
velauiiiisinftarfuit, rvr/attahiri.svc>itis. Prop. f\i3. Ilione.} Pi>l>inncMiiM-isThra<'ise ie;;ii
1. 4. 7. 40. Aurattl cifclatlc ni^nat humum. .•!- ixxor. •
tanthus, branckc ursinty mear.*>koot, hnba co- 6>>o. Dupliccm.] Quia du'>Iex erat in ea
roiiaria, brl. 3. 45 CVociw, tlos, saifkon. ordo, si«c fnscia ; zUtcrn auiea, altcra ((cm-
650. Jhiiiro' llclcna:..] Piitreni hahtiit .l<>- uirti. -w
vem, sub cvcni spe<:ie ; matrcin Le<htni, Tvn- t>57. Cythcrfu.] Vennji,v.*2.)6. Cupido, aino-
datnri I^conift: regis uxorcni. I^eila ova (hio ris Dei», duplrx a quibiuidnin ting^itur ; honei-
p<*I>erit : cx altero Polliix et llelenn ilivino tus, Jovc ac Vrn<*re praeriialiu ; turpis, Nocle
seinine : ex aJtero Castor et Clytrinne.stra atque Krebo. Alii n.>n Ju«-«tey4ed Mercurium
DH>rtali seininc exchiti siint. Di^it (ainen Ilo- hon<>»t<i patr^in ussijjuant.
ratiub, sedconlracominnneiu opiiiionem, Pol- (HM. Jiilinf^uta.] \'c\ alludit ad duplicem
luccm et ('aslorem ex eodein ovo pro4iii.4se, liiii^iiain, quu iit<*baiitnr, Phipnii*iam et Liby-
Sat. I. 2. 1.2f3. Castor grtudti eifuiijoroprof^- caiu; vcl p<rfidiani notat g:eati farailiureui,
natw eodcmt Fugnit. Mnpsit }lf>irnu Mrnelau, proverliio eiiini fuit, PunicafiJet.
cui erepta est k Paride ; et Trojam dedwta, 665. Tiffthofn.} Fulniina, quibus Gigante«
ortuni dedit bcllo Trojano : supra, v. 27. Ca*- vicit ; inipriiniMpie T/plio{Hiiii, de quo G. 1.
lerade eiidem,i£. 2. 567. j£. 6. 611. ^rf^' 27V>. Suul c\u\ %CT%i«\w\ Ttfflu^ -. tv«c
f'^-] prarcm ; non enirn .tirgit DnlA (mi. iNec dum rcferl'. dtXwxVfnxSxuCi^vA^fif^tiJQiliBb^V^^ll^
JfyeMtrcgnavU : Meti vir eJuM Mcnc laus fra- oo rw««ii« . v«"^ «ateia ycAwX «. «^
^riift4j«iDeiii«wi/i, 9iii ia h&c utrique reg- IhoaKo »i, v«\ nU^ ^ xfli ftRi«\ T«»«*%^ '^
««I urtm, Mupri K. 284. Aleiid«u« «item wh»&^,ix%K^%^\^
■ /
196 P. VIRGILII MARONIS
HuDc Tyria Dido d€tiact,Hunc Phoenissa tenet Dido, blandisque moratur
«t rctardat diiicibiu wrmo- Voci^us : et vereoF, quo se Junonia vertant 67 1
jnibug : et dubito quem ha- tt • • i « i • i*
bitura sint ejihm h|pc hos- Hospitia : haud tanto cessabit cardme rerum.
pitia, ^uibuM pnFtd Juoo : Quocirca caperc ante dolis et cinp;ere fiamma
umctrdo^cr*" Sua-R«^f'"am moditor: ne q«o se nuroine routet; i
proptcr inoditor pi itiR o< - Seo ma^no iEueae mecum tcneatur amore. 675 '
cuparc rcjtinam irMudc, vt Q,i^ facerc id possis, uostram nunc accipe
ainbireicne: iie inutct sr 13 . •* 1 • •* •« j 1.
orf uiiius Dei nuiHm ; scfj Hegius, accitu chari genitoris, ad urbem
%it Diccum proscquatur X.- Sidoniiim pucr ire parat, mca maxima cura,
mentem ^*^ y
neam
m mftgno ainor*>. Q"«-Dona fcrcns pclatro ct flaramis restantia Trojae.
ino<to poiBis id cxeqiii, au- w. •. i^ r^ ^v a^^
di janrcoiisiiiuin iiuMim. Huuc c^o sopitum somuo, supcr alta Cythera, 680
Ripu.sju^cni.-^qucmiiiJLv- Autsuper Idalium, sacrata sede recondam:
iim nn«, panit « vocatu jy^^^ ^^ scirc dolos, mcdiusvc occurrcre possit.
ililccli patriii, nd eumliiin "J . ' ,. . '
in urbcin CttriiinuiiKMii, i u laciem ilhus, noctcm non amphus unam, <
jKirtans inuium quit 8u|>er- Fallc dolo : ct nolos pucri pucr iuduc vultus :
ZV«r-'"i&occu;:a';»Ut. cum te gremlo accipiet l«.tissi.na Dido, » 68i^:
illum liopitiiiu nomno, sa- Regalcs luter mensas laticemque Lya?um,
rni tn loc«,su|)er aitaCy- c^,„ dabit amplcxus, atnuc osculadulcia figet;
lliera. vel Kuiier Idahiim r\ % • • • /■ 11 o w
fiemus : ne |Iossit aliquo Occultum inspires igncm, fallasque veneno.
ihoiio copnoscere fraude* Parct Ainor dictis chara? genitricis, et alas
wr«,cimcdiuMntervenirc. ^j^^jj, ^^ g^^ gaudeuS iuccdit luH. 6»0
Ju Kiinulu per fraiidem .^r'^» .1.1 1
forniain iHius, et ptier as- At V euus Ascanio placidam per mcmbra quictem
i:uincnotam facicni pucri, frrigat : ct fotuin gremio Dcatoliit in altos
non phi« q"^«"unanoctc:T 1 1. 1 1 • „,^11;^ oni«p«p„« iUnm
ui ciim Dido ista cxcipiet i*V . *"^^^' "°! >"o»"*» amaracus iimm ^
ie siiiu, intcr epiiiaji rcgiast lonbus et dulci aspirans comfilectitur urabra.
€t liqtiomn Bucchicum ; jamquc ibat dicto piircns, ct dona Cupido 695
«nin uniplectclnr tc, clf% .' . v ^ rn •• 1 1 » a i *
Pfabcbitnfit snaviaoscu-l^fg»^ porlabjit Tym.s diuc ln?tus Achate.
la; insinucft ei scrretam Cum VCuit, aillaMS jaui SC Kcgina SUporblS
flainmiun, ct drcirnns cnm A.urea composuit sponth'!, nicdiamnrio locavit.
wiwtiit nnwi ijf. Anior ob- 11» 1
tcnipcnit ninndatis dih^rtir ma(ri««, ct d<-ponit alas, cl ctinilo iniitatiir iiKM^K^iim Ascaiiii. Venui
Mutini inruinlit .\>c.'iiio dnlrcin Koiniuini in infnibra : vt V>ri\ :iuf<!i-t ei/m, compositiim in tuo
sinii, iii altusftvlvns hlaKn- : iit>i HunriM 11« sisiiviler liHhiii<i cinuit ilhim floribuii, et grata um-
brO. flt JHin ibat Ciipido, olieilien.>< ji>s.<tis »r!MifCt rt poriahiit r^arthni;incnsibus re^alia mu-
nera, t^iiudcntf thice .Achtiic. Qiinmlo \t-nii. tniii i-c^in;i di.^ctiiv-ihit in aurori. spond^ c/magui-
ficii» tup«'(ihuii. ct incJia si:d!*t.
» m
670. Plinr.iffa.] F. rha'niri.\oriunda,ct Jii- 607. Jiulais.] V«»lis protio^isquc tapetibus :
nonib cultni addicia, yupni v. 4-145. I)e rardi- vel husponsiit super lcctum, vcl in lecto aub-
ne, qui hk pro fTexu reniin sumitur ; vx co structifi.
qiiiMljanua flectitur ct vertitur iii cardine, v. 698. Jtnrta xponddf i^.] SpontM.pRn lecti
449. cxtcrior est ; sa^pe pro toto lecto sumitur, 4
678. Siihmnm] C-arthas^inem, coloniam Si- ^wMn, fcrdm : unde ct spon»iF nomen est.
doniorum ac Tyriorum, v. 12. Jfurrd.'] Dissyllaha voce ; quoiuodo iE. 7. 190.
68(». Supcr aita Cyihern, ^r.] Ut JE. 6. 794. .iura} ^ierruuum rirgd.
Superel (inramanta* rt liutosProftrel imperi- Mtdmmqne locavit.] Usiis ad mcnsam du-
um : vcl e&t, ullra vcl tn. fythera, orum.j In- plcx fuit, vc4 sedcndi in «cllu, vel in lecto
Siula Meditcrranci niari» coiitra Crctam, v. discumbiodi. Scdcndi usus antiqtiior et seve*
267. Idalium.] Vcl Idalia, oppidum ct ne- rior : Barliari et orientalcs populi mollioreff
miis est insuhe Cypri. discumbendi morem invcxere. Uude Romui
686. Ljif^um,} Bacchicum : Bacchus enim primis temporibus sedere : poal Aiiam debd-
4y v dictM est h Xvm, «fl/fo, qu6d curis ani- latam, auctis opibus ac deliciis, diicubuere :
hum solvat ac liberet. De itilof sive Axaniot mulicres tamcn adhuc sedendi morem ptm
▼. 867. De Ventrt, v. 256. roodesUri rctinebaut. Augusti temporibus ob-
093. Jimaracusi] llcrtw coronaria, suavis- nokiscebat iu domibus, et in sacris tantAa
ftini odorjs, flosculos cmittens perpusiUos, Capitolii epuUs ierrabatur ; ut est apud Vft-
candidosj marjotainct marjobam lerium Max. 1. 2. 3. Patet autca es Ifno 1. Sa
i
iENEIDOS UB. I. 197'
Jam pater £neas et jam Trojana juventus Tnm pater JEneas, ct tum
Conveninnt, stratoque super discumbitur ostro. 700 >*;«"« TroJMii timid ac-
rw ^ ^ 1.' •■II yi • ceduut, et ducumbunt in
Dant famuli manibus Jym[)hus, Cereremque cani-iectii purpureis. Minittri
Stris infandunt aquam manibus,
ipediunt, tonsisque ferunt mantilia villis. •? f/ft^^l PT'" *.t "
l / . *• 1 .1 1* 1 nwtri», ct grextaut mantilia
unquaginta intus tamulsB, quibus onhne longo i ruts veiieribus. intu« innt
^pra penum struere, et damniis adolere Penates: quinquapinta mini«tne,qui-
entum ali», totide.nque pares «tatc ministri, 705 ^?'^;r;^^„X*^7„lg;;;
Qm dapibus mensas oiierent, et pociila ponant. igiie domcsticot Deo». Sunt
Necnon et T\Tii per liinina laeta fretiuentes ^** ,.^*"'"°l! '^ to^>**ein
ri '.'..,. , . ■ . lamuli a*qualis aetatis. qiu
Conveaere, toris jussi discumbere jpicUs. imponant mensis cibof , et
Mirantur dona iEnea?, mirantur liilum, proierant iMcula. Fariter
Plaffrantesqiie Dei vulius, simulataque verba: 71«r*'"'"^'^"'"^S"**"?"«'^
T| .p ■ . ' , * , conss^ippantur pcr Ictum
raliamque etpictum croceo velaiiieii ucantno. aoumui, jussi rccuiMire in
Pra?cipue infelix, pestidevota futurac, iwrtis pictis. Miranturmu-
Expleri mentem «equit, arclescitque tuendo ' Sut'« ^111"'".^^
1 UGenissa : et puero pariterdoinsque movctur. tem Cupiiiinis ct ficta ejui
llle, ubi compjexu iEiiea? colloque pependit, 715 ^**»"^^ *^' paiiam, et vela-
T». V.i .. 1 » .x* inrn mtoxtuiii «Toreo acan-
M magnuni falsi implevit genitoris aiiiorcm, t,,o, i.rirscrtim misera Di-
Aepinam petit : hsec oculis, lia?c pectore toto do, dcstinata amori futuro,
Ha^ret, et interdum greinio tbvcl : inscia Dido, "on pote.n satiare anjmum,
I^.j' •T^ .11 ct inHaminatur spectando,
inRideat quantus miserfe iJeus : at nieiiior ille «t a^quaiitur capitur pul-
Malris Acidalia", paulalim abolcre Hicl^eum 720c/in7iirfnicniunerumetpue-
ri. lUe, pustquam hcsit col-
^ ft tn complexu ^iirir. rt ^tiavit mn^niim nniorem firli imtris, it ad rcs:inam. IIkc ocuIob,
■'*<' totum auimum detigit inpHcrtimt vt uliquniulo ]uviiiit lum in «iuu: igiioi-aii8 Dido, quantua
"^nbi iniftcrn: imiideaf. Sed illc rcroidatiu inaiuiatonitn mutris <i/«c Vcncris, incipitdelera
^tilatim ntemoriam Sichfci.
■ ' v^roi fliscuinbcrr ^oriof:. iurn iii.lr :i Sci- mantilibns rtiam (tornorcntiir mensir, mappii
V "i''* *^'' ^.>P^*""*'* '*''"P'''**""'- lUde Virp- maiiiM tnntiim ter:;crenfnr ; afiVrrcnturque
VpI ' *' ^^ barlianini iillndii nion-in. Mfiliam.] iiiappa; aliquando ruin in usuni a «ini^^uliA con-
1 '^ lecto, qui crat iiifiliiis, iit viilt Corra- vivis: undc Martial. Epi;. 1. 12.129. li.JlUule-
* iiec enim dccebal iii eodein Ircto i^rn- ral mappam lumo* dumfnrla timentur : Man-
*^J f^minain diMciunbnc cmn .'KnrJi : et tiie e mensdturripit Hcrmogenca.
'*'cirraniensam trt-.- vn!p6 lerti Mcrni.-baii- 704. jPeiium, 1^.] PcnuSt hujnt penif vel
""J uude conrlavc dicrbutur Iriclinium* a hujus penxLtf ma.sculini vel fa^minini gencris .
^?*'J tret vt «X<»«i, lcrtus. Vv\ etiriin in co- vel ;>^nii«pcnoru neutrius: sunt res ad victum
*u'ni b-cio^ quod dici |M>f(>st aiiiid UarbaroH necesiaria*, que in intiina douius parte scr-
^^^itiiti nnn obfuisse. Kt vciu \iilclur .\sca- vantiir. Ilinc citt penituSf et penctrOf et Pena'
*^*us, ^ivo Ciipido, inrcriorciii scu sini>triiin iii tts, I)ii, qui in intima dumus parte colcban-
*'odcin lccto locum ocrupu»«e, iinde faril^ l)i- tur. Cuui auteni ait Nascimbcnus, flammis
<loni:j gremio inrumliorct, v. 71H. coquippc af/o/frePert/i/Ci,essero^tnam/accrr, plan^er-
Hmici et aniica* di.scumbclMint loco . ut coiu- rat : patet enim ex Atliensi compluribus lo-
RiiMle iacfrciit illiiift in sinu, qui mcdiuin locuin ci», convivia rem sacram apud vctcres fuisse ^
Abfinibat : ot dextra maniis eju.s ad cilios cur- nibilquc iu iis adliiberi frequcntiiliSy qiUkm
pendo< librra (••^&ct. iEiicafi uiilcin ci.M'tr dex- tliitra, florcs, Deoriim simulacra, libationes.
tnnn f^ive suprriui^ein obtinuit locuni. nain I. '2. Igitur y7ammii adoltre Ptnates est suffitu Pena-
2. loro sic orsus ali alto. Qiiis autci.i lociiTt dii;- tes colerc, ut in convivio Nympbarum, G. 4.
niurliabcretiir, rii dt.rlcr rtsupi*rior.nn mtdiusj 871^ Pnnchwis cuhUtcunt ignibus ar^. De Pe-
dubia Gi^t hcnteutiii, suis ufraqiie rafioiribu»ao natibiu, .¥1. 2. 717.
fcvtiinoniis nixH^)e o.tlro. cnnchvlio unde ex- 720. ^icidaliit.} Veneris, quK lic dicitar ab
priinitur purpura, G. 2. Cn-tS. De Cercrcj pro Miialio Ibnte, in Orchomcno BaotiB civitatCf
pane, Ecl. 5. 71*. qui graUis dicauu esV, VtT«!Cw. «sfltamN
7it-J. Manfiha.] Villosa lintca, fer^cndis mn- et Libcri fiV\» ii\\uV)u%^am<aciaaEi!QK.
fU^u^ coinpMmta, u^ hHlnuit nomeii ; diflo- chccQy v. 34*3.
ruat A m^pi\ JuxurVosaiam in Etym. quiVd
198 P. VraGTLn MARONIS
et conaturprwocciipare vc- Incipit, et vivo tent«..; prsDvertere amore
hcincnti amore mentem Jampridem resides animos desuetaque corda.
jamnudumotiosam, ct ror-n .... *
dadcfe.jeta amandi. PoM- "ostquam prima quics epulis, menssDque reroote;
quam res«atum est k pri- Crateras maguos statuunt, ct vina coronant.
mis ^uiLs ct subiati «WFit strepitus tectis, voccnique per amphi volutant .^'
cil>i, ponunt ma^a pocuU, r i ^J i .1* * .1 ' .^n^Bi
et coronant viuum. Fii Atria : dcpenuent lyohni Jaqucaribus aureis i2l&^
sonm pcr domum, ct voxlnceusi: ct noctcm flammis funalia vincunt.
l^TZ "^l.rrA-^ti Hk Regina gravem gemmis auroque poposcit.
k laqucariiHis aurati;!, ct Iniplevitque mcro patcram ; quam Belus, et oranes
fecr^ hice iHrliun» tcnehra... ^ gelo soliti. Tum facta sjlcntia tcctis ; 730
TnarKeFiuipetutpatcram T .^ /• .^.1 ^ 1 • 1 ^ \
Miro ct VnSiis pravcm, J"P»ter {hospitibus uam tedarejuraloquunlur)
ct r«|>ievir ctim vino, quani Huuc la^tum Tyriisquc dicm Trojaque profectis
Belus.etoniursR^lipostejjggp vclis, nostrosquc liujus mcminisse minorcs.
•aeniium iAcuim eM ^«/2 Adsit Iflptitia? J3archu8 dutor, ct boua^ Juno :
riomo: Jupiter. iuquU Dido Et vos 6 ccptum Tyrii cclcbrate favcntcs. 735
ir . 'ir L^i^l" DT?*'t. et in mensam lalicum Hbavit honorem :
faciit hirdieiisit ioiixCai-1 runaque hbato, sumnio teuus attigit ore.
thapioeiisibua, ef advenis Xum Biliae dcdit increoitans : illc impiffcr hausit
Trojani.<< : el ut posteri nos- r« ^ ^ ' i i «^
tri h.,ju8 recordcntur. Ad- ^pumantcm patcram, ct pleno se proluit auro :
lit Bacrhiisuuctor iictiti.T. Post aiii proccrcs. Cithara crinitus lopas 740
et propiiia Juno: ^t vos A ^^^5^,^^^^ aurata, docuit qu» maximus Atlas.
C/artlij!:;iiienses. nde:)te fa- tt» • . t c* t* 11
^cntes iinic rouvivio. Sic Hic cauit crrantcm Liunam, Sohsque labores :
^.1, et 8tillavit in inensain «
rtni/w, lionor<>m rK|Morum: et eo stillato.. prima dcs^ustavit rtliqmm summis tantummodo la-
hris : dcindo drbit jtitia* hc^rtam^ cum : iile alacer ebibit pateram npumantem, et con»pcrsit sc
rtno auretc pattrric [>lt'Pa? ; postea alii proccres : Iopa« comatus ludit cilhara, ea qiue maxunus
AUas docuit. Canit iite errorcs LuiiK, et dcfectus Solis :
NOT^.
731. rrfT.rcrlfre.^l Prjroccuparc, ne Juno hoc enim dici non possrt omnes d Bclo id cst,
Didoni odium inspirct in Trojanos. omnej Bdinoste.ri : iiiquidcm inter hunc et Di-
723. .'^//'f/ji/r^u^rrmo/tf'.] Meufc, non tantum donem nulliis occurrit medius. Igitur de Be-
aant r^Aflri^ci, sou mcusw ipsae qun ferciilis lo antiquiore intellig^ef qui numcratur intcr
onerantur ; sed rtiam fftrtMy scu cibi et fer- Didonis majores : vide argumcntum lib. 4.
culn qua:> imponuntur inen.^is : quod diserte T3\. JupiterhotpUibriM.^ Mag^a fuit in ve-
lUTiliit P0II11X. et inmiiint auctores Latini, apud «erationc JupittrhospUalisi Cirecis (itMf.
qnos froqucns cst divi«io ronvivii in primat ac 736. Libacit.] StiUavit : 4 XuCm itilio. Ri-
tecundas me.ji?as: at men.^nc! non mutabantur : tus hic fuit sacrificiorum : sacerdos vinum k
ita(|ue prima ct (tccundH ferculaintelligv, quo- vascuio degustabat, dabatquc deinde degus-
mm prima ^ ravioniin oinnt cibortim; secunda tandiim caeteris : tum illud, vel in victimas
pomorum, oomi>otationuni, libationum : utra- cornua ; vel, si sacra solo thure absquc victi-
quedistinnnK^hnntiirKalt.-itionibusjCantu^ludis, ma ficrent, in igncm arv impositmn ; vel, si
duin convivio ab cdendo quiescerent : et haec absque igne,ut in conviviis, in mensam inver-
est primn qxiits^ rui re^pondet, stcundtt quictit gcbat. Unde libo primo significat stillo ; deiu-
loco, fini» einilaruin post seaindas meuKas. De de, quia in libatione vinum degustabatur, sig-
rratcribuSf prH.uli.^ vinariis, Ecl. 5. 68. De eo- nificat ctiam deguMo ac ieriter tanf^Oy ut sup.
ronrr/io7ir vini, G. 2. 528. r. 256. Oscula libavit nattt. G. 4.54. Flumina
726. Lyrhui iaf/ucaribus.'] .\ix**fy lucema : iibant summa leres. Dcniqiie generatim sumi-
Grarcam voconi Latiua? pra>(K>suit, quia minilis tur pro sacrijicioy quia nullum sacrificium erat
hnmilem. Ijaquccr.] Si\o /acunar, est intersti- sinc libatione.
tium trabinm ac tignoium, in conclavium tec- 74L Atias.] Ben^ Fwnus ea narrat qii» do-
tis, diciturqne^ /tf/*u,quiacavume5t: /aru«au- cuit AUas; Afer; rcx Mauritaniae, qui cum
tem Bi^iifiGat propri«: cavum quodlibet aqua- csset astrologi» peritissimi|||ccelum humerit
rufn recrptacuIiHn, sed trausfertur ad alia •ustinuisse dicitur; et in roontem cognoaii-
BnHa ob figurae timilitudiiiem. FunaUa.] nem mutatus, objectu Gorgonei capititf ^
"" cerik obliti. Perseo Jovii filio, qoem excipere hoq>itio no-
Belut,et omnes d. Belo, ^.1 Beluf iste, luerat.-
ioiiis patcr est, de quo prtin, ▼. 619. de
iEPJMSIDOS LIB. I. 1^9
Unde hominum genus, et pecudes : onde imber, ^^^^ oriatw i^emu homi-
ct iffnes : fonts : °""' V p«^"*J«» J "»?« P"«»-
Arcturamy pluviasqae Uyadas, geminosque Tn- turum, et HymUs imbrifc-
Quid tantum Oceano properent se tingere soles 745 ^* ^^ ^»»* Trionet ; cur
Hyberni. vel qa« tar^, mora noctibus obstet fe-lJ-rirScS^K
Ingemmant plausum Tyrii, Troesque sequuntur. qua; mora retaniet lentM
Necnon et vario noctem sermone trahebat ^***^^ «jtoKi. Carthagi-
Infelii Dido, longumque bibebat amorem ; 5^1 t!\JI^'m.
Multa super Priamo rogitans, super Hectore multa : tiera etiam Dido traduce-
Nunc, quibus Aurorae venisset filius arniis : 751 ^* ««x^f"» wn» ««» •*•
JNunc, qnales Diomedis equi : nunc, quantus A-hauriebat amorem: quc-
chilles, r^a» multa <le Priamo> mul^
Immo age. et a prima dic. hospes. origine nobis 1,™^":«;™^«
InSlOiaS, mquit, Danaum, CaSUSque tUOrum, Aurnro; venisset Tngam :
Erroresque tuos : nam tejam septimaportat 155"*^^* q"aie« esieni cqui
Omnibn, errantem terris et fluctibus «stas. fJ^;'):^i'uie."''tg.'S
6 hocpesy inquity et narra oobii dotos GrsKcorum k primi originei ruinamque eirnim tuonuB, ft
tuoa errores : oim sttas jam septima te circumfert errantem omnibus tcrris ct maribut.
KOTJE.
744. Jhcturum, ^t.'] SteUam procellosam, bantur. Sensus est : cur dies hybemi taa
in sifiBo Bootse, prope caudam urss majorb ; sint breves ; et qus roora sic obstet noctibiif
UBcle BomeB habet ab JtfttJHyUrta et ifkj eauda, cstivis, ut ser6 ac leni^ veniant : versus ii huc
G. 1. 68. flyadEasyStellasseptemin fronteUu- transUti sunt ^ G.2. 481,462. SoUt, dief,
ri, quibus nomen est ab vm, pluo, G. 1. 138. velsol ipse.
CranmotTriontt.'] Ursasduas,signaBorealia, 750. Priamo, 4^.] Trojano rege, de qno
quse k rusticis platutrum majui, ac plauttrum passim Ub. 2. Dc Hectorc ejus fiUo, et AemUe^
miimt, oUm dicta sunt : quia in majore septem supdi, ▼. 99. De Aurorajilw Mtmnont, v. 489.
stellse ita dispositse sunt, ut boves aratro sub- De Diomtdt, Tydei filio, v. 96. De tquit quot
ligatos referant : boves autem triontt antiquis Rheso Diomedes abduxit, v. 469.
dicti sunt : qu6d arando, vel terram terant, 756. Sepftma <u/a«.] Hinc probat Segresius»
juxta Varronem, quasi teriomt ; vel strias in eestate iEneam ad Africse litus appulsum esse.
terri cxcavent, juxta Scaligerum, quasi ilrt- Nec refert qu6d Ub. 5. v. 626. sub ipsum se-
ontt. In minore ver6, steUae item aliquot, li- quentis veris initium, dicat etiam Bero^ : Sep-
c^ mnltb mmoresi eomdem fer^ situm imi- tima pott Troyt txddiutn jam vtrtitw ^utat.
tantur. lUk enim addit vtrtitur, id est, transacta eit,
746. St tingert toltt.} £z vulgi mente, cui et in .aUam cstatem vertitur ac deflectit, i
sidera in C^eanum decumbere et lavari dire* oe iu octavai*
soo
P. VIRGIIJI MARONIS JSNEIDOS
LIBER II.
MGUMEJrrUM.
XSRRAT Didoni JEnecu Trojani exeidii seriem; ea eH eiumodi. Grmd deeennaH beUo peni
frodit dolo eapere urbem conMlituuni : fu^am timulanl ; eirea Tenedum inndam laieni;
equum relinquunt ineattrisjfiiiwn iniuimUUibus. Quo, perfraudem Sinonisj euifidem mort
LaoeomUisfaeiebat, in urbem indueto : noetu reserato ejus uiero Gr^eci erunwunt : admitsoqua
exereitu, Trojamferro et igne populantur. jSdmonetur in somnis ^neas ah Heetore, uifugd
sibi emmdat : Xneas mortemfugte prteferens, eoactd manuj Qrsceos aliquot cadit ; sumptisque
eorum armis, suorum tetu feri obrwtur. JH vastatd regid, Priamo Pyrrhi manu inierfeetOt
JEneas domum rerertiiurt Andiiste patri saera Penaiesque eommitiity suis eum «mpontl hume'
ris : et cum AscamoJUioy Cr€usdque uxore, fugam arripit. Mox amissd inttr eundum Cr€'
usd, iterad eam quterendam relegU : occurrU mortuse tucorisumbra,monetque se d Cybele in
Phrygid detineri. Jtedit Ute in montem Idam, et eum sociis marifugamparat.
' iirTERPRETATio. CONTICUERE omnes, intentique ora tenebant.
OtnDei sdueruDt, et at- . . ^ . ' 1.1
tenticomprimebaDtvocem.^ncle toro pater iLneas sic orsus ab alto :
Tum patcr ^nca* sic in- Infandum, Rcgina, jubes renovare dolorem :
^1;.tcTEre:*S:^r::Trojanas utopes et lamentabile regnum
Dovare doiorera infandum, Enierint Danai, quasque ipse miserrima vidi, 5
narrando, qnomodo Gr«ci Et quorum pars magna fui. Quis talia fando,
jwl^rct ?^p"ur"depio." Myrmidonum, Dolopumve, aut duri miles Ulyssei,
randum : et quKcunque vidi ipsc digna mLseratione, et quibus magn& ex parte iDterfui. Qais
Myrmidonum} aut Dolopum, aut qttis milcs duri Ulyssis harc commemorando
KOTJE.
2. Ah aUo.'] Quia if.neas sedeliat in al(io« Vellcius initio histori», Thessaliam prii^ yro-
Tt, id est, dextera partc lecti ; Ascanius infe- catani cssc Mymiidonum eititaiem, ac non niat
riore, seu sioistra ; Dido in oiedia.^. 1. 698. post Trojaoa tcmpora Thtssaliam. Igitnr A*
Dtinai.l Grarci, JS.. 1. 30. chillis Myrmidones vel evvaii Mginetx, vel po-
7. Myrmidonum, 4^.] Milites Achillis fue- tiu« Thtssaii.
mnt, ex iCgina insula «inus Saronici, inter Pc- 7. Dolopum.'] Eos quidam Thessalis, Plini-
lopmmcsum et Atticam : sic dicti k fjbuffu^, us ^tolis, Ptolemeus Epiro annumerat. Ad-
formica ; qu6d, ut ait Strabo, proptcr soLI ste- dit Strabo, praepositum iis fuisse iPeleo AchU«
rilitatem, formicanmi in niorem terram fodi- lis patre, Phoenicem, qui cum Chirone
entes, semen in saxa conjicerent : itcmque la- tauro Achillis educationi pnefuerat, eumqM
terum coctorum penuria in fossishabitarent. ad Trojam lecutus est. Igitur Dolopeiy t«I
FabulK tamcn cx eo derivant nomen, qu6d Phoenicis miUtes erant, vel AchiUis» Teli vt
iEacus AchiUis ams, JEguaat rez» cum regnum alii volunt, Pjrrhi AchiUIs filiL
Tideret peste vastatum, precibot k Jove impe- Ulyssei."] Ithacss et CephalenK, iasalaram
travit, «t formte} qnas ingenti numero rep- in lonio mari, regii ; cujus doUt Ttpiu»^ ez-
Umtes videbat, dotos io rocolM mutarentur. peditio pnecipu^ luromota est : de iUo pMiimy
' tic fabulam ezplicant, m pntent JEfi- hoc et aliis Ubrii . Ulytsei, pro fjytrif, Qtai-
BMilani frequentiorem ab ipso redditam, tiruSy de qno M* 1. 220.
lif ex Tbenmlift cokNuit ; tettatur enim
iCNEIDOS LIB. II.
201
Temperet a lacrjinis ? Et jam nox humida coelo mbstineat ^ fletu ? £t jRm
PrjBcipitat, suadentque cadcntia sidera somnos. "*^T *»""^"'a prarc^pf ahit^
Sed si tantus amor casus cognoscere nostros, lOjnvitant ad sonn..un. Scd
Et brevitcr Trojae supron)um audire laborem : ?*« ta»ta tihl rxt mpiditat
Quanquam aninius meminisse horret, luctunue rc-*^"^."""'. 7^*''*^"''"* "?"'"?'?»
Incipiam. r ractl bello, fatisque repulsi [lUglt : mam Trojarn.inam, quam-
Ductores Danaum, tot jain labentibus annis,
Instar inontis equum, divina Palladis arte
iGdiiicant : sectaque intcxunt abiete costas.
Votum pro reditu simulant : ea faina vagatur.
Huc delecia virum sortiti corpora furtim
Inchidunt caeco lateri : penitiisque cavernas
in^entes, uterumque armato milite complent.
Est in conspectu Tenedos, notissima fama
Insula, dives opum, Priami dum regna manebant : <**'^« ^ «purRitur is nmior
Nunc tantum sinus, et statio malefida carinis : -^**^^^ ''^!'''''''''' '^f^
— ' curpora militumr ta clam
occultaut iu obscuris latc-
2*5 fibus equif ct raagnas ca-
vcrnus ul(|iic utcrum pro-
fundt! implcut annatis mi-
vift ntea men!< abhorrcatt et
I c pra- dolurc n-cusct r«H:oniar
^*^ri: /fimfn inci|iium. Duces
(inccorum, nflilicti bcllo, et
fatis rcpulsi nb wpufrnati'
ont urbisy tot nanis Jam r-
Inpsis ; rnciunt cquum, in
miidum montisidhrino con-
9Q sUio Miucrvar, ^ itruunt
costas cx ahictti scisnii.
Kingunt exie vutum pro rc«
Huc se provecti descrto in litore condunt.
Nos abiissc rati, et vento petiisse IMycenas.
£rgo oinnis longo solvit sc Teucria hictu :
Paiiduntur portae ; juvat ire, ct Dorica castra, litibus. f:st in propinquo
Desertosque videre locos, litusque relictum. Tcncdos insula, fama no>
H^ rk . 1 N . I 1 . A I -11 tissuna, nbimdans opibwt,
ic Dolopum manus, hic sjevus tendebat Acbilles : dum rc^ium Priami sta-
Classibus hic locus : hic acies certare solebant. 30 hat -. nunc soiiim ut sinu*
et statio parum tnta navi-
Pars stupet innuptne doniim cxitiale annerv», ^^^ ^,,^^ ^,^^^. ^^,,^„^
oetes
^e dolo, seu jam Troja? sic f\ua ferebaiit. ^ Mvcenas. Itaque Tnya
r«. , r , r ^ ^ » uus. llluc eia|>si occultanl
''i molem mirantur eqiii : pnmusquc I liymoetes se dcserto in litore ; nb«
'^aci inira muros Iiortatur, et arce locari : putavimus eos disceasisHe.
*^u liherat nc diutumo anprorc : fKjrtae ap^riuntur, dulce tst exire et aspicere castra Grvca,
Tf ^Acua spatia ct litus dcrelictuin. U\c turmar Dolopum, h)c criidelis Achillcs habcbat tento-
^' ^cfratntHtio nnvium : hic cxcrcitus solpbaiit pugnare. Pars stupet miiuus |>erniciosum
^''{dm innupt» Pulladi, ct admiratiir maj^tudineffl eqiii : ct primus Thymfvics suadet ut
''liltatur iutru muros ; et stattiatur in arcsj scu pcr fraudcin, seu jam fata Tn)js ita volc-
mTJE.
8
S ^ ^*'^^P''^^^PJ'**^'] Nox abit, fii;:it iiccelo.
dea \*^*-niqutcadnitia9ulera»omnos.'] I)ece-
p^ **»idie proximc immincntc : quam intcr-
I *^tioncm probabimiis, A\. 4. 81.
tiap^" /'<.*<«r mojitis eqmnHi S,-c.] Do vocc, in-
U,^ * Ai. 6. Hdo. Equi tabricator fiiit Kpciis :
ilj^j *=^nam advcxit jtjar Ollei. Ktiiiii» uutcin
ful^ -tiott reipsu equii» Init : scd. \cl m.-i(hina,
pjj^-^^inodi cst arics,qiia iiiuri siiliniti siiit : vtl
jji,^..'^ra iii cu uibis porta, quain (ira-ci». pro-
li,w^^»€ Antenor dicitnr, vcl ^i^tiin Cirn-ciRda'
rew^ > ut in pugna suos ab liofttibus di,!;uosrc-
Air dixi!(«e Vir|;ilius : InMar montis «quvm.
^ 6. Abirt* , Si-c.] Sapinj fir: pro quovi» li^o.
5^7. rotum pro reaitu.] Ad obtinendum fcli-
. *^ rcditum : et Arcius in l)ciphol»o sic in-
^^^iptum ait crpium fiiisH(>. Mintrccc donum
^^niipotttUi Danal abtuntcs Aicant.
4^,^I. Ttntdos.] Insula llcilcsponti, cautra
'^^fmm Troadis promootoriuin.
25. Myctnas.] Urbcm rcKiam Aeramemno-
nis, in Pcloponiiciio, dc qiia X,. 1. "l&X.
2tS. Tfucria.] Troja, d Ttuiro regc, Dar-
dani soccro, Al. 1. 235.
27. Dorica.] Doris, Grapcia rcgio, inter
Hicssaliajn, ^Uoliam, ct i'hocidcm : ad Par-
na«siim ct Octan montcs. Pro totu (Jru:cia hic
suniitur.
29. Ttndtbnt.] Tendebat tcntoria : roxTa-
cito ct Suetonio familiarii. Suct iii Galbii 12.
(icrmanorum cotwrttm rtmisit in pcUriam,
quiui Cn. Dolabtll<r, cujus juxtn hortos ttndt
InUy proniortm. De AchtHe\ J£.. 1.91*.
.31. Innupttt. Mintrnr.] Pnllas itcm dicta
cct. Vulcaiii nuptias rcspuit, ct virginitatem
.«crva^it. Noineu, vd a in /nan, qiiod armata
ping^tur ; vcl a mtmini, rpiod mcmoria' Dea
dicatur ; vel potius ad autiiiuo .•lintno, id cst»
moneo, qut> homincs bene monvat, utpote Dca
sapientie ntquc artiuin.
3-1. Sivt dolo.] Habiiit cnim Thymivtes ali-
quam prodcndi Prianii (luasi jtistam causam
Narrat enim schqllastes Lycophroois, CUlamf
Hecttbie lororciBi 'HijmUB uxorem,«m«MA
202 P. VIRGILII MARONIS
At Capys, rt quorum aDi- At Ciipys, ct quoriim niflior sententla menti, 35
mo prudcntior »«f^«' «fV" Aut peliiffo Dnnauni iii^idias suspeotaque dona.
«Dt dolo8 Gracoruiii etP™cipitare jubent, subjectisquc urerc flammis :
snnnpra suHpcciH, combti- Aut tiTebraro cavas uteri et tcntare latebras.
TMtquc«,ppc«iti>ip.ii^^^ g^yjjg^ incontraria vulinis.
BOt ut fodiant el cxploreni ,,..,. - . '^ -,
cava« latebras aivi. iMcbs Primt);s ibi ante omncs, magiia conntante catcrva,
Ambigua diiitrahirur in o|i- Tiaocoon ardeus summa decurrit ab arce : 41
?:;^~oS;Aro^'.:i«:Etprocul : O .niseri, qu.x tanta insania, cives?
maguaturba^cquoute, du-Crcditis avcctos hostes.'^ aut ulla putatls
currit celcr e suuiina arcc : Uona carcrc doHs Daiiaum ? sic notus Ulvsses f
«t procul c/<una/ : O mi»eri *.i .|.|. i*^ ai.'-'' ^-
cive,. ! qu» tanta eH stulii- Aut hoc luclusi l;gno occultantUT Achiyi ; 4fi
tia r An putatis hustvi« tssc Aut litcc lu iiostros fabricata est machina muros,
prorectos ? aut exisiimatis ingpectura domos, venturaque desuper urbi ;
lUla Grffcoruni munera ca- . ^ ,. . , ' » i- m ' .
rere fraudibus r sic uiysses Aut aliquis latct crror : equo nc credite, Teucn.
cognitus est rohis f Aut Quicquid id est, timeo Danaos et dona ferentes.
J;Sn' art^ Irchi™ Slc fatus, validls inBentcn viribus hastam 6C
f tnicta est contra nostra In latus, iiique fcri curvam compagibus alvum
oKcnia ad expiorundum Contorsit : stelit iUa tremens, uteroque recusso
dowof, ct ex alto in^nien- , .. i j ^
dumurtii: autaiiusaiiquisInsonuerecavjB gemitumque dedere cavernae.
dolus latet : Trojani, ne fi- Et, si fata Deuin, si inens iion lacva fuisset,
dite huic equo : quodcum- injpulerat ferro Arcrolicas foedare latcbras : ^i
(fue wtud est, meiuo Gne- _-- ^. . i-» • . i
cos, ctiam dum munera i rojaquc nunc stares, rriamKiue arx aUa maneres
daut. Cum haec dixissct, Eccc mauus juveiiem iuterea post terga revinc-
L':;m't:Ll::J:iil'i«.".""f,:P««t<>'-« •nagnoad regem clamore tral.eb».it [tUB
nterumequicurvatumjmic-Dardanidcc : qui se ignotum venientibus ultroy
turis: hie8itillatremens,eti|QQ ipsum ut «strueret, Trojamquc aperiret Achi
rcpercusso uiero cava spa- ' . ./ i *
tia sonuerunt et cmiserunt '^*^> ^'
gemitum. Et, si fata Deo- Obtulcrat : iidens aiiimi, atq; in utrumq, paratus ;
rum, si mens n<m fuisset si- g^^ versarc dolos, seu certft» occumbere morti.
iustra,Laoroo/u)ersuusts!«et,«-<r ,. . i* ^i.m*
ntviolasscmu» annisGrwlUndique visendi studio Trojanajuventus
cnslaiebras:etnuncsturcs,Clrcumfusa ruit, ccrtantque illudore capto.
^ J"i*." *^"*r"^*"^*' ? "" Accipe nunc Danaum insidias, et crimine ab uni
alta Priami. Ecce intcrmi ^ . ^ '
pastures Trojani nt.i^io 1-^lSCe Onincs. w
clamore ad regem trahi-bsuit juvcucni liaiiium mair.bus post terga : qui sponte se i^otin
tradiderat venicntibu5, ut illud ipsuin finnarct, ac thhule pandcrct Trujain (srscis : couftden
auimo, et paratii!» ud utruuique', $ru nd tarieuduin finudoKi, sou ad iniutcm ccrto siibcuodaiKi
Vndique Trojaua juventus cupiditnii; viilcndi rirruiufiiAa uci:urrit,et iiuiultat ccrtutiui captivc
Atidi jam dolus Grsecorum, ct ub uu.i eorum fruude cognoscc oiuucs GtAcos.
^OT.^.
a Priaroo : nc doiuUc rum filio Munippo. quom 54. fjtrn.] Fata signifkat contraria; \
ftirtim ex eo suscepcrut, abi.H> fuisbc occisaiu. G.4. 7. .Vu//ii;ia la-f^a : meutem ycr6 tiM|in
l>e Danaii, Gnrcis, JE. 1. 'S^). deutcm, ut Fxl. 1. 1(>. 67 mcns nim /<rra/w
41. Laoeoon.] Juxtu uliquos, Aiichiicse fialor stt. VWi dc nmbigua vocis hujus potestate ftl
fuit : jnxtn alios, Friauii filiit^, sacerdon .\pol- a^iiur.
rmis: cntcra infra, v. iOl. '2r2*J. Dc Miivist 5-'>. Jira^oVicasfadare.] ^rf^olicas, GrmcMt
Gnecis, JEn. 1.48U. Arsris, iirbo Peloponncsi, de qua JE. 1. 28
47. /lupec/ura r/o/NOf, rcn/T^ri/yt/f.^-r.] Cum Fatinre.] Lacerarc, vulnerarc, ut JE. 3. M
cnim aki^r csset muris et domibus, siispicaba- Olfscvnas ferro foedarc poluerts.
tnr Laocoou cssc aut spcculam, aot machinam 59. Dardanida:.] Tmjani ^ reg^ Dardan
foetam ignibus, qui deiode in snbjectam urbem Toucri gencrOf iS.l. 235. De •ichivistCnc
iognierent. M. 1. 488.
OJ. /leri.] £qui : JEa. 7. 4U9j de cenro :
/^f^fuc/crum.
^POSIDOS LIB. II. 203
Namqiie ut conspectn in medio turbatus, inermis Scilicct ut stetit in mcdio
Constitit atq; oculis Phrypria acrmina eircumspexjt: <^on«P<*c*"» ptupefactiw, «i-
Tj^ * n • 'a n^ armiJ» ; et circunwiieut
Heu, qoae nunc tellus, mquit, quae me a-quora pos- ocuHh Trojanas turmas :
SUnt Ct\i Heu, inciuit, quv jam tcr-
Accipere f aut quid jam misero mihi deniq; rcstat ! ''*' H"'*^ »"«"* »*?';"»* ««
n ' '^ j A 1 . *' . . exciporc ;* out quid nitero
Cu neq; apud Danaos usquam Jocus ; insuper ipsi mihi cinnum «npcreat ? Cui
Dardanidae infensi poenas cum sanguine poscunt. '»^n"« ^octa uxquam est
Quo gemita conversi animi, compressus et owmis ^^^•'^rtoi^ic-l^^^reSS
Impetus : hortamur fari, quo sanguine cretus, san.i^uiDc npetunf. quo
Suidve ferat, memoret ; qua? sit fiducia capto. 75 ?f<^"V*" '""?•** T/. """""•
U 1 j •^'^ ^ j r • !• i» ^ ri <t vw oinnis rohibita est;
lehsec, deposita tandem foniiidme, faj|ir; [bor, hortawur ni loqnatur, ct
Cnncta equidem tibi Rex, fuerint^H^unq; fate- uarrct, qua stin>e nuius li/;
Vcra, inquit: neque me Argolic4lM|ente negabo, ?""*"""?;••*' 9"^' (*^*^« ?,f-
nocprimum: nec, si miserum i^^HH||pnem romprogj;o douique mrtu,
Finxit, vanum etiam mendacen^HpRba finget. »■•' i»(iuitur : Ki^it i^uidvui,
Fando aliquid, si forte tuas pcrvemlad aures 81 '' "^"^/^'^»». i»«l»"t. tibi
p^i.j * T» 1 j. ^.1 r > apniain umni.i, qiiKCUD-
•oeiidae nomeu. ralamedis, et iiiclyta fnina «lur iuovint ; ikmiiic ncf^abo
J^loria: quem falsa sub proditione Pelasgi we vs^yi- Koncrc Gr»co:
Insontem infando indicio, quia bella vetabai, !!?rtiir"""i mUcmn fcTJ^
^emisere neci : nunc cassum lumine liigent : 85 lit Sinoiiem, faciot ctiam
^^ me comitem, el consanffuinitatc propinquum f"»»*^^."»/» imMi.inrrm. Si
Pai-^ . • . '^. , *. . "^, ^ . lorte iiik-r liHiiuMuluni ae
J.*aper m amia pater primis huc niisitab annis aiiqua rc, vcnii tu] aur«<
j^^ stabat regno incolumis, regnunique vigebat <"«« noimn rainuirdis Be-
^onsiBis; et nos aliquod nomenque derusmie Iv'"^' ^*' '-''^"^ "V^""? ''*£'
!^siinu5: invidia postquam pellacis Ulyssei OOfaUo pr,n,xtu pi<,«iiiionw
(tfaud ignota loquor) superis concessit ab oris ; iunocentnu moni addixc-
* / i riuii pi*r crudi-Irincnluiiini-
jj^ 'fl^tadigsuadcbat bcnnin; nnncdcflcnt privntum lucc. Patcrnwf' pauper inibit inc illi /'<//«•
. ^* Comitcm ct saneiiinc* co;ruutum huc ad beUum a prima adnu^si-rntiH. i>um ':ilvu:i stitit
"•t?»"»^^ ^. ..11^-..:. -: :i::-. ^ ^ -.i: :.i <v ^. i.w....>:« .vi.<:»..: . ^^*
^^S^c, et regnuui tioruit ejus contiiliis : ci^o quo<|uc uliquid ram.-i- et
^^*^ laividiu fallacis Ulyiisei (non igiiotadico) abiit tx /loc ^undo supc
lioiioris obtinui : pott-
criurc ;
, H KOTJE.
^ ' ^^hTyf(in.'] Trojana, quia Troas in Phiy- simo inf^nio fuit PalamcdcR. et iii otio castro-
* ^^^>lorcfuit,iK. ].*38l. runi rcperit nuilta, litcras qiuiiuur, ^, ^, ^, y^,
jp .' ^rgolicd.'] Dc Jiri^is, urbc Pcloponnesiy ludA compluns, miilta cJe poncloribit^
ijj- ^»4. ♦^ • m. Falsti sub prMione PelasfTi^ i^-c.] ^ub
jj^. * -^Vnirfo ^i/i^Mic/.J CJerundia inod6 passivi spocio prodiiionis. Tlyssoscnim aurum iu Pa»
(^•^^•. ^^aut ; ut \\ic fandoj id cst, dtim aliquid lauicdis tentorio clani dc'(o«lit : lum cpintoiain
li^f^^ : inod6 activc, ut xupra, v. 6. (luis ta' fingit Priaini ad P.ilniuoilcin, cjua (^rutuT ci
^-/'U/o, idcxt, i/um dicit talia.lta, Sorvius. a^'bautur pro pnKUtiouo, et auriiin uiuut:ii4
p^*l: ^clidnFalamtdis.] Fuit Palaincdcs Nau- loio fuiasc datuin iuclirabutur: quod cnni (irs-
p^ ^tius,rejifisEub<Eie insiilflp, inilflg^ inari: ci iii ojus tcntorio ropcrri.s^ont. iu^-ontcm Inpi-
Bel^^^^opooucn, Daoai filiam, orlum duxit a dibiis obrucrc*nt. Koni Diciys :ilii"r iinrraf.
de jj^ri»co,rcge illius Africw partis,qiw dcin- Fcinsgi.] (ira^ci, piopiic Thc^fill, ^y.ix. 1. 624.
ll^|^!^^'ptus vocata cst. Is Palamcdos inlciituin Ituiicio.] Rclationo ri\ s<is. et uiiri iiuiic^^^tioiio.
IVqj ^H fijssem duabus maxiine dc causis. I. Quia btita retahiit.] IKh: niciiiitur i5inun, iii
cnw^^atUlyssesadbcilumTrojnuum proficisci gratiani Trojaiioruin, ut ficlcin i>ibi apud «oa
1%II ^«teris Grtecis ; ide6quc iuftaniam simu- taciat.
ife^l * Juiictis ad aratrum aiiimalibus divei-s» 86. Consnnguinitate propinquum.] Et hoc
cii^^tF, serebat saleiii. Filium cjus Telema- mcntitnr Sinon : uon cnim Palamcdi saupiiino
0|w.^ aratro Palaiitccics supposuit ; quo vi^o, junc-tus fiiit, scd Ulyfisi ; cx cudcm Anioiyci et
ttt^i^^cs aratrum sn^pcndit, atquc ita minimd Sisupfti stiri>c.
luw^^a cuc jtidicatUH est. 11. Ulysscs ad bcl- SH.lirpiu incolumist ^f •] Vol intdligit rcg-
<m ^l^rofcctus, et in Thraciaui doimJc missiis nuin Euhccir, qucHt obtiuobat NaupliuK P;Ua-
kti^^iuneiita convehcuda, cum nihil rctulisset, incdis patcr : vel potius comroune impcrium
l\i^ ^pitiM cst & Pfdauicdc, qiu illuc ipsc mis- et ccuicilium Gnecitt lu\\u%, «l^ \iiiHMnv'\i^^^*
*^Ugnara fnimenti vim advexit. Suhtliit- nvnu confociatc,
iS
206 P. VIR6ILII MABONIS
CurpocucrunthaQcingen-Quo molem haoc immaiiis equi statuSre? quis
tem molem equi ? quis hu- auctor ? 1 50
Jus auctor est? aut quid/^ . « ^ ^a ii- • ^ a i •
pctuniPqiMBfjfmw reii-Quidvepetunt? quce relligio ? aut qu«e machioa
gio ? aut quie e4 ha:e ma- beill P
cbina beiu ? Dixerat iiie, Dijerat. lUe dolis instructug ct arte Pelasga,
imbutus fraudibus ctcalli-_, .. . i. 1*1 1 ° -
ditatc<^rcca,extuUtadas-Sustuntexutas vinclis ad sidera palmas.
tra manus soiutas viucuUs. Vos, acterni ignes, et non violabile vestruni
XS^A^IISJSfabrmTestor numen, ait; vos ar« ensesque nefandi, 155
Testram diriuitatem : vos Quos uigi ; vittiBqu.c Deum, quas liostia gessi ;
ars et enses fuoesti, quospas mihi Graiorum sacrata resolvere jura;
CTitavj ; et ta:nift; Ucorum, 1:1 i* • . > r *i
quas victima gevtavi : Ucc- ^^^ odissc viros, atque omnia fcrrc sub auras,
at mibi vioiarc arcatia sa- Si qua tegunt ; tencor patrio? nec legibus ulLia:'
cramenta Gnecorum : iicc-rp^ modo promissis maiicas, servatanue serves 160
at odisse illos, ct cxpoiierc _, . ^m *^ > ^ . * ••
cuncta in luccm, si occui- Troja fidem : si vera feram, si magna ropendam.
tantaliqun:ncqut'ren)jamOmnis spcs Danauiu ct co^pti fiducia belli
pta promissis ; ct per me Tydidos scd cnim, scelerumque luventor Ul^^sses,
serrata, serva mihi fidcra : Fatale aggrcssi sacrato avellere templo 165
si vcra profero, ti ma^an n 1* • ^ i*i •
pnesto. Tofa spes c.mS»- Palladium, cacsis suiumae ^stodibus arcis,
ruin et confidcntia incepti Corripuerc sacram efiigicm ; manibusq; cruentis
bf lii posita fiiit in opc Pai- Vircfflijas ausi Diva} contingerc vittas :
ladis. At vcro a qno /rmpo- T« .11/1 ^ » 11 /• •
re impius Diomcdes ct U- Ex illo flucrc ac fctro sublapsa rcferri
lysses rcpertor criminum, Spcs Danaum; fractje vires, avcrsa Deso mens.
?f,5;5r V'&1e rr Nec dubiis ea sigua dedit Tritonia monstris. 171
«iium, occisis custodibiis summn^ arcis, rapucrunt sacram statuam ; ct ausi sunt (anjj^cre sangiil-
nolcntis manibtis virgineam infulam D<'a; : ab illo icmport spcs Grsconim capit cvanescc»i
ct rctr^ arta ubirc ', vircs infirmats fuii/, animus Dcec alienatus Cfi ab iit : ncc inccitis porten-
tis id significavit Pallas.
nota:.
lo2. ArkB^PeliUf^A.] Grieci vafritic et jnala latnm in ItaUam, ct Laviuu prinitim, deiadc
fidc infauics fuerunt. De Pclasy^Sy proprie AU>ae) tum Kom?D scrvatuin in tfuiplo Vetttt,
Thessalis, .li:. 1. 624. lub \\>stalium et Nautio; lumilite custodid.;
154. VoSi trUrni it^nes.'] Aliqiii cxjilicant dc tani sccrct6, nt Hcrodianus (cstetur, sub Com-
ifrnibus anc, «luos cfTui^crat ; alii meUus cinn modo Impcratorc cuni tompluin Vrsta: con-
hervio, de Solc, Luua, Sidcribus aliis. Nam fia^assct, Palladiuin Romx tunc prim6 vi-
lurc piitabant vctcres, et ig^nc» esse iiutuisc, suin esse. De vitliSf siipra, v. 133. Virginemt
c( in a*tcnium lucere , et habcrc Diviiiitutom : dicuntur, quin Palln» innvpta.
ri iVcquentcrjurahant pcr sidera, JL. 9. 42i>. 171. Tritunia.] Pomponius Mf>la, 1. ]. c. 7.
i.ahunhifeet contriasidcm testor. paludcm ct anmein AirictT '/ri/una mcmo-
159. 6i qna tffcunt.} Si pro siquidem^ non rat, noii lon!;e a Syrtc 'ininorc, Undcj inqiuti
dubitaiitis, scd affirmantis est. Minerra: ropwmcniiiditum f^, ut inrolte ar6i-
162. Donailm.] Gr8Pconim,jTi. 1.30. DcPo/- trnntury ibi /j«/wV*r : fariunltfXie ei fabu^ce alir
lcde., ibid. 3i). ct supra, 31. Dc Tyi/iWc, Dio- ifuamfidem ; (fuod ffttf.m naiidem ejus pufanif
mcdc Tydei filio, ifl. 1 . UG. De (//j/»r ,siipr4) v. 7. ludicns rirginwn inierse deccrtantium eelebruni.
16d. Paltadiunt.] Statuafuit Paliadis, nrma- Sic ct Lucauus, 1. 1>. 347.
ta parma, id W, scuto brcviore, ct hasta ; eo Torpenlcm Tritonosadit itltcsapaindem.
rttu consccrata u( crcdcrcnt, urbcm, iu qua Ilancet PcUlasamat: patrioqu^evertieenaia
esaety inespuf;nabilem forc. Aliqui dicunt c Tcrrarumprimam_Libi/en(nainpraxinuieah
coelo essc delapsam ; alii factum ex ossibus Pe- est,
lupis. Ilnnc Uljrases ct Diomedcs, siiblapsi Utprotial ipsecnlor)tciigit :sta>;niquequielA
per cuniculos aut cloacas in urbcm Trojam, cz Vultus vidU aquA, pomitque in marginepla»'
4rce subripucrunt : Diomcdcs deinde post ex- taSf
ddkun Trojs tMnpcstatc actoi in Italiam, El se diteetd Tritonida dixit ab undd,
Jewum responsn raonitus ut Palladium Tro- Vel fortfe allusum cst a Latinis auctoribus ad
■||lireftitueret, dicitiir illud X,netc pcr Cala- Grscum PallMyscpithcttiin, quodicitUTi lUad.
~i transctuiti restitiiissey vel cuidam cx 2 167.etalibij^r^(^^i«,tn(/r/esta, experifiiiM-
mf oouciM, cui oomes Jfautes. Ab hoc U- ris ; a Tfuf « ftmerr, ct « privaiivo.
iENEIDOS LIB. II. 20-1
Vix posltum castris simulacnini ; arsore corusccP Vix statua aeposita est in
Luminibus flammic arrectis, salsusque per artus castris ara:eontm;cumru'
Sudor jit, terque Ipsa solo (mirabile dictu) 174?: «XTubSS'.:!'
Emicuit, parmamq; ferens hastamque trementem. sus ludor fluxit per ipnt
Extemplo tentanda fuga canit lequora Calchas : n>«»»»ra, ct ipia tcr exiiiit
Kec posse Argolicis exscindi Per^ma telis ; et^hwtkrt^I^cnt^lJ^!^^^
Omina ni ropctant Argis, numenquc reducant, ret ett luiraiida dicta. ata-
Sood pelago ct cur\is secum advexore carinis. Ji*;!,,.?!^^!!!? f!l*^J"™* ^""
' • ^, j . . m» ^ ^^ tanaiim CMC lu^jam mari:
tnunc quod patrias vento potiere Myconas ; 180 ncc potsc Trojam cvoru
Arma Deosq; parant comites, pelagoq; renaenso ^rwcis armis, ni&i rcqui-
Improvisi adi.runt : ita diRcrit omnia Calchas. ^^ToV^w pX
HaDC pro Palladio moniti, pro numine Iseso, dcm/areN/em, quaicm ^ri-
Effigiem statucrc, ncfas qua^ trisio niaret ; 164"* *""» .''? ^"^'* "****~"
U. ^ . /A I 1 11 I sccumadduxcrant.Ltniinc
nanc tamen immensam Caichas attollcrc molem ^ vcntorcdcunt Mycenas,
RoboribuS teXtis, COCloquC educerc jnssit : t» t/r6eiii patriam ;'parant
Ke rccipi portis, aut duci in mfrnia possit ; T" ****"* f* ^**! '*^''*''
K' *^ / . ... ,,. . ^ . ' ct mari iterum trajccto
j^eupopulum antiquasubrelhgione tueri. .adcnmt im-xpcctaU: sic
Nam si vostra nianus violasset dona Mincrva?; Cakhu* disponit omnia.
T»m mapnum exitium (quod dii prius omen in ip-^X^^^ltoT;:^.
SUra 190niiit tiocsimularruin.qiiiHi
^onvertant) Priami imperio Phrygibusq; futurum:;;*»"^'^*^'^"";;*''""»*^""^^'»?-
«'nmanibus vcstrisvestramascendisset ni urbeuij «„ cxtrucre liffnis com-
*-itr6 AsHun magno Pelopeia ad niwnia bello pactis hanc moicm aitissi-
-_^ ^ inanii cl enm ad cwlum cri-
J^* nt possit capi portiii, et iaduci in muros : ncvc scrvnrc popuhiin ^cciiuduni antiqam re-
^P^^^iu. Nam, dicebatj ni vestrs manus larsisscnt hoc oblatum Palladi miiiius ; tunc maf|;iuini
/S^*" imminere rcj^no Priaini ct PJiryp-ibuii, quod vaticininm Dii potiiW convcrtant iu ipsiim
^^^**»llo : si vero manibus vrRirift iiiductum fuistct in urbem vcstrani ; sponte Asiam nia^-
^l^iis Tenturara csse ad urbcii Peloponncsii
NOTiE.
l- T*' CalcheUj fyc.'] Graeconmi vatcs. Per- impcrium Moscoviticum, Tarlariciun, Tiirci-
JJ^O Arx Trojap, Xn. 1. 4<)t>. Argi, ct Mjf- cum, Pcrsiciiin, Iiulicum, ci Sinensc. Minor,
to «* Mrbcs Pclojranucsi, rcgis Agamemiionis, pcnihsula ciit majoris Asia*, maxime occidcn-
....'' 284. taJis : intcr pontiini Kusiiium, ct eam Mvdi*
' ^ Omina ni repttant, 4*^.] Respcxit mo- tcrranci maris partcm, qua; Issico sinu ternii-
^omaiiorum, iii(|uit Serviiis : mim si e- mUur : nunc .Vato/ta : dc hac sermo hlc csty
^^^^ malc pupia)is<mt, rcvertebanttur ad cap- quia in c& crat Troat.
^^r^ rursus auf^uria : aut si longius abcssent 193. Pehpeia ad truenui.] Vd Ar^^ot ubi
^"'^'^ ; locuif ariqiiis cx n^ro captivo Roina- pnccipue re^navit Pelopi : vel totam pcnin-
^ f^cbat, in illii proviaciii iii qiid bcllabatur, lulam Ittthmo CorinlhMiCo Gncria? aniicitfiiii ;
*2..^*i<^n>, si renovanda csscut auspicia, dux qiiiecum .-J/iiadiceretur, Pe/o/>oftnt.«Uideiude,
^•^t. id c*t, insuta Pelopitf vocata esi hiPclope ; qui
^^2. Omnia Calrfias.] Lcgunt aliquiofntna: e Phry^ia,ubtTantulus cjus patcr rc^avcral,
*^ nial^. coloniain eo dcduzit. Pelops a Tautnlo patre
186. Roborihus.] Vcl specics at (lucrci^s dicitur appositus fuissc Diis ad epula<i, cum-
nbitr; vd ligTium quodvis durissimum, G. 1. que humcrum avidior Ccrcs comcdissct,cbur-
]<i2. nco humcro donatus a Jovc, (Enomaum drin-
188. Antiqudsub relligiune tueri.] Idest, in dc rc>;cm Klidis cui-uli cortainiiic vicit; trau-
locain Palladii succcdcre, qiiod antiqiio cultu de auri^a; M^rtili, qni vcctcm axi subdiixc-
fx populi crcdiilitatc iirbcm scrvatunim crat. rat : atqiic ita Hippodamiam (Kiiomai filiam
191. Phri/ffihus.] Trojaiiis, in minorc Phry- solus e procis olitinuit, aliis trcdecim ab^Eno*
fia fiitis. /E. 1. 3SI. maojaiu antc victis et occisis : eam cnim iit
IWi. Asiam.] Diiplrx est : major et minor. f>oiucrat lc«rcm, ut victos morerctur, victori
Majar, c tribus mundi panibus, quas vctcrcs fUia nuberet, moiiitus oroculit a «renero sibi
agnovcnint, loiigc maxima cst : quam ab £u- luortem iiiiminere. Pclopi ex Hippodamia
ropa Tanais Auriii^,poutus Kuxiuut, et iflgoe- ^reum ac ThifeUtm suscepit : Atreui ifeiif-
um mare dtsterminant ; ab Africa sinus Ara- liium ct Jigmnemnona. Ptlopeia, quatuor syl*
Wcus: nuDC in parteb disiincta prKcipu^ £ex, lubiF,. GrsBca diphihon^o Pilopeia.
./'
208 P. VIRGILII MARONIS
ct ea fata tpectare nostros Venturam, ct nostros ea fata manere nepotes.
pogtero». Taiibu. doiis, et Talibus insidiis, perjurique arte Sinonis, 195
▼afntie penun Sinonif.res ^ ,. i- j i- i • ^
credita eJ ; et deixpti Credita res : capUque dolis, lacrymisqne coacti ;
fraudibai,ejusqueflctaiub-Quos neque Tydides, nec Larissa^us Achilles,
acti mnt «, q"o» «leque j^^^ ^j^j domuere decem, non mille carina?.
i/ionicaes,nec Aciiiiicii La> — — ^ i.i« .•«« i
ritsBus, nec deccm anni^ Hic aliud majus miseris multoque tremenaum
nec miUe nare» subege-Objicitur magis, atque improvida pectora turbat.^
;r^ ''Zl^:^^^'';oT. Laocoon, ductu8 Neptuno sorte sacerdos, 201 '
tentum objicitur miseriii Solemncs taurum ingentcm mactabat ad aras.
Tnjanisy et turbat incau-£^^^ autem ccmini a Tcnedo tranquilla per alta
tas mcntcs. Laocoon sorte /tt 7. v . * i 'i.
electus sacerdos Ncptuno, (Horresco relerens) immensis orbibus angues
sacrificabat ma^num tau- IncumbuDt pelago, pariterq; ad litora tendunt: 205
nim ad soicmnia «J^i» pectora quorum inter fluctus arrccta, jubaeque
Ecce autem (horrcsco nar- ^ . ^ , ' J t
rans) duo serpcntes im- Sangume» exupcrant undas ; pars caetera pontum
mensis spiris & Tenedo pone legit, sinuatque immensa volumine terga.
Srin'r;,.Sn.tI^X":Fit «onitus spumante salo : jamq; arva tenebant.
cedunt ad litus : quonim Afdentesque oculos sulTecti sanguine et igni, 210
parsantcriorsublataifluc-gjjjila lambebant linffuis vibrantibus ora.
ttbus, et cristse . sAn;niino- -rw. v«. . . *^ .ii.
Ieni«iexccdnntuiida8;parsl>>ffug>mus visu exsangucs : illi agHHne certo
reliquapropius radit mare, Lkocoonta petunt : et primuin parva duorum
et curvat Toivcndo imma- Qorpora natorum serpens amplexus uterque
nes caudas. rit strcpitu<t, _. \, , * .*. * -^..^
mari spumante: etjani ut- Impucat, et miseros morsudepascitur artus. 215
tigerant litus, et sufi^usiPost, ipsum auxilio subeuntem ac tela fcrentem
;uScV*oct^;';^Xf'o«-'-ipi""t, spirisque ligant ingenUbus : etjam
bant limeruismobilibusoraBis nicdium amplexi, bis collo squamea circum
■ibiiantia. Fu^mus exa- Tcrga dati, superant capite et cer\'icibus oltis.
SnMHtu currant ad La^^^'^ siinul mambus tcndit divellere iiodos, 220
onta : et prim6 serpcns u- Perfusus sanie vittas atroquc vencno ;
tcrquc ampiectcndo con- ciamorcs sii.iul horrcndos ad sidera tollit :
stiiu^itparracorporaduo- ^ , . ^ . ,
nim fiiiorum Jjiocooniis, cf Quales mugitus, fugit cum saucius aram
morsudcvoratmiscraniem-Taurus, et inccrtam excussit ccrvicc securim. J
I""» fptm ic:,!:?r„.T„ At gen.im lapsu dclubra ad su.nma dracones 225
Riixilium et arina iiUollpntem, spirisqiie g^andibus involvunt : et jtaro bis coraplcxi metlium,
bis circumdantvs cjns collo dorsa squamosa, ezoedunt capitc et rolli.s alti?. llle simul conatur
nianibus disruinperc ncxtut, infertus circa u«nias tabo et ni^ro vcneno, siroul cmittit |id astra
clainorps horrcndos : talcs^ (|un1c8 mugitus emittit faunifi, cum ▼uJiieratu< fui^it ultaria, ct cxcus-
sit k collo sccurim dubio ictu impaetam. At gcmini angues serpcado fugiunt ad summa tem-
plft,
NOT.f:.
197. TyHidfBf ^r.] Diomedcs Tydci filius, jani cjus sacerdotem intcrfeccrant, quia sacri-
JD. I. 9ii. Ijaris*(eus ^JcJiiltrM.I Phthius potins, ficiis advontum Grsconim iion vctucrat. Nunc
quia Phlhi:c niittiii rsf ; cum fjus puter IVIc- itaqiic rati Gnecos abiisse, sacra Ncptiino fa-
us, ex Jl^g-Jna iiiiiil:i propter fratris siii Ph<K*i cicndu putaverunt ipso in litorc ; ct «ors in
ca;dcni profiigus, ab Kur^iionc Flilhiie tc^q in Laocoonta occcdit, jam aiitea saccrdotem
terliam rcfrni parteui udscitus csset. Sed ApoUiuis. De Tencdoy insulu Hellcsponti su-
Phthin ct //rn>Ai vicinc8untThessalia;urijv<. pra, v. 21.
198. Milte citrinit,] Hoinenis in catalo^^o 2i)9. Salo.^ Mari, /Gn. 1. 537.
niimerat mill^ceiitum ct octoginta Kcx. Cffrma 212. Jigmtne eerto.] Certo ct ordinato mo-
pit^Hrie est trabs ima, quii? funUamcntlim cst tu : sic G. 3. 423. Extremteque agmina cauda:
Cotlai oavig : viilgo pro tota naW usurpalur. locum vidc.
801. J\>;)/Nfiosor/e,4r.J Drf/Mcowi/rsupri, 221. 6'/ini> nV/os.J Sanics cst sangnis mn-
V.41. I)c J\'fptuno, JEu. 1. 125. Soiic dtict is tatus ac fcri^ corrupnis, atrocolorc pcrmixtus.
■aeerdos Lfaocoon quia ubi noii «nrant crrti Dco De nttis, supra, v. 133.
, Mceniotctt, sorle diK*i iii(it enit : non erantuii- 225. Deluhra.] Tcmpla sic dicta, u deluo :
ieinapudTroJHnu4iNcptiiiio,vclcxquo Laoin»?- quia plcnimque ante trmpla fontcs crant, aut
-^^^ JVeptuauin coatcuipserrit ; vcl ex quo Tro- lacus ; ubi templa Ingressuri deluebantur.
iENEIDOS LIB. 11. 207
m castris simulacrum ; arscre coruscse Vix sutua depoiica at in
; Aammie arrectis, salsusque per artus castris Grxeomm; eum ru-
tcrque ipsa solo (mirabile dictu) 174^ SZJLb^SSU'
^armamq; ferens hastamque trementeiq, siu ludor fluxit pn- eyiu
tentanda fuca canit aequora Calchas : ?^"V^ ^ '**■ •" "*"'^
A r • • 1* n 1* ^ terri, qiuuMns clypeum
ArgollClS exscuidl Pergama tehs ; et hastam tremeiiteinrfiitf:
repctant Argis, numcnquc reducant, ret ett miraiida dictii. Sta-
go ct cunis secum advexere carinis. '^^^ ^^2^^:
iod patnas vento pctiere M ycenas ; 180 nec poite Trojam evcrti
sq; parant comites, pelaG^oq: reioenso tJrecis armis, niai rcqui-
^J >J...« . •* r— ** • /^ 1 u rant fcc «roc Argis alia auK-
adorunt : ita digerit omnia Calcbas. pj^ia ; «t reduont Palla-
Palladio moniti, pro numine Iffiso, dem /oven/em, qualempri'
tatucre, nefas qua? triste piaret ; 164 "» "*^ f J *^^ S*^»*^
.A I 1 ' 11 1 sccumaduuxerant.Etnanc
!n immensam Lalclias attoUerc molem si vento redeunt iMycenas»
te^ltis, CCCloC{Ue educerc jnssit : «« urbem patriam ; parant
,ortis, aut duci in mcenia possit ; Tl^^tu^^t^^^i
Lifn nntiqua sub relligione tucri. .adcnmt incxpcctati : sic
;tra nianus violasset dona Minerva^; Calchas dispouit omnia.
•«• / 1 A" ** • • Pro PalladJo raji/o. et lledL
iium exitmm (quod dn prius omen m ip- offrnsfi, aAnonlti iSttmxe.
1 190ruut hocsSmulacnim,qiiod
t) Priami imperio Phrygibusq; futurum^rr*»"**^^* /"??*"" ^""^*?-
' . ' r? • 1 famen CaJchas proeccpit
18 vestris vestram ascendisset ni urbem ; tgg extrucre lignis com-
m magno Pelopeia ad mocnia bello pactis hanc moiem aitissi-
inam, et eam ad ccclum cri-
itcapi portis, rt induci in muros : nevc Rerrare populum frccundum anliqam rc-
n, dicihatj si vcstnn manus larsisseut hoc o6/cr/uti4 Palludi mumts; tunc magnam
ere ro<^no Priauii ct Phryg^ibuSj quod vaticininm Dii potiiis couvcrtant in ipsum
vero maniliu:» vf stri<t inductum fuistct in urbem vestram ; sponte Asiam ma^-
uram es^c ad urbc» Peloponncsi,
(t, ^'T.] Gnrconmi vates. Per- impcrium Moscovi^icum, Tartariciim, Turci-
'rojie, .'Eii. l. 4<k>. .^r/^i, et My- cum, Pcrsicjim, luUicum, ct Sinensc. .IfiRor,
:loponuosi,re;;ia: Againemnonis, pcnihsulaest majoris Asiie, maxime occidcii'
talis : inter pontuui Kuxiuum, et eam Mcdi>
i ni rcpitnnty ^-c.] Re.i(pcxil ino- terranci maris partcm, qu» Issico sinu temii-
um, inqiiit ^;or\'iiis : nain si e- ivitur : nunc .Vo/o/ta ; dc hSic sermo b)c csly
if;-nas.srut, rcvertebHntur ad cap- quia in ca erat Troru.
uffuria : aut si lon^ius abosscnt lU3. Ptiaipeia ad mmnia!\ Vd Argot ubi
arK|iiis i'\ AtrTo cuptivo Roma- pnecipiie re^navit PdQ|it : vel totam pcnin-
illii priiviiicia in qtiu hellabatur, sulam Uthmo Corinthiaito Givciae anncstfiin ;
'Cuo\aiulit c^iient au&picia, dux qucecum .'?/>m diceretur, Pe/o/»oitnfjrtf/deiude,
id est, iruula Pelopisy vocata est & Pelope ; qiii
CalcJuii.] Lcguut aliquiomtna: e Phry^ia^ubiTantulus ejus pater rci^avcrat,
coioniain eo deduxit. Pclops a Tantalo patro
fnu.] Vvl Rpccios est qucrcik^ dicitur appositus fuissc Diis ad epulas, cum-
nuui quodvis duri&simum, (i. 1. que hiimcrum avidior Ccrcs comedisset, ebtir-
neo humero donatus k Jove, iEnomauin dcin-
td sub rcHi^xiunr tneri.] Id cst, in dc regeui Elidi^ curuli certamiiie vicit ; frau-
i suct.ediTr, (|itod autiqiio oultu dc aurigic IMyrtili, qiii vcctem axi subduxC'
luritati» iirbi-ni scrvutiirum ernt. rat : ntqiic ita ilippodnmiain Otiiomai filiam
ib\u.\ Trojunis; in ininore Phry- solus h procis obtinuit, aliis trcdccim ab(£iio-
. 381. inaojttin antc victis et ocxisis: eam cnim lu
.] Diipl.^^x e^t : major et miuor. posuerat le<7riu, ut victus mneretur, victoii
s niiiiidi partibux, <|uas vetercH fUia ii(i)>eret, moiiitus oraculii a frcncro sibi
mj^ uiaxiina ost : quum ab Ku-> mortem iiiimincre. Pelops ex Hippodami&
luviu^,pontus Kuxiuus, et .il^n- j£/reum ac T/iiffi(cm susc«^iK.\ Kvt^ua MvMt-
tmiiiant; a/> Africa. sinu» Ara- iaum ct •fgfimeianona. PcUptvi^ «^SMaoanc viV
parws diiftineta pntcipue yvi, lubiF; Groecu d,ip\\\h<»n^o Ptiopcia.
210 P. VIRGILII MARONIS
NosmiKriperurbemcegi-Nos delubra Deam miseri, quibas ultimus esset
S^rJ^^^^uibT^diM^Ute "^'^ *^ ^^*^* vclamus fronde per urbem. ■ 249
fuiurMerS^ezuemw!. Id- Vertitur luterea CGelum, et ruit Oceano nox,
terim aeium mutatur, et Involvens umbr& magn& terramque polumque,
nos cadii in Oceanum, te- Myrmidonumquc dolos : fiisi per moenia Teucri
gens magnu umbris et ter- ^'^ . ^- '^-^.
nun etrasium, et fraudcy Conticuere : sopor fessos complectitur artus.
GraBcorum: Trojani sparai £t jam Argiva phalanx instructis navibus ibat
Sr. tTeT 'S^m^J^. A Tenodo, tacite per amica silentia Lun«. 255
Et Jam excrciius Grscus Litora nota peteus : flaramas ciim regia puppis
•rmatis navibus proficissc- Eitulerat ; fatisque Deum defensus iniquis,
"^^bWcuSI LlSie tSi Inclusos utero Danaos ct pinea furtim
accedens ad litora cogni- Laxat claustra Sinon : illos patefactus ad auras
ia : cnm navis regia sustu- Reddit cquus, l«tique cavo sc robore promunt 260
lissct facem; Smon quo-_. , > ^ ' .t , ^ a- i^i
que, protcctus voiuntatc Iisandrus bthenelusque duces, etdirus Ulysses,
Deorum nobis infesta, ape- Demissum lapsi pcr fuuem ; Athamasque, Thoasqne,
^fG-^^&^c^^^loTlPelidesquc PJeoptoleimw, primusque Machaon,
cquus apcrtus eOundit eos Et Mcnclaus, et ipsc doU fabricator Epeiis.
inaercm: et hiiarcs cmit-invadunt urbem somno vinoque sepultam : 265
tunt se e cavo ugno duccs * '
Tisandrus et Stheoelus, ct improboi Ulysses, dcscendcntcs per funem dcjectum : et Athamas,
et l*hoas,et Neoptolcmus Pelcl nepos, et primus Machnon, et Mcnclaus^et ipse Epens archi-
tcctui doloti equu Ag^grediuntur urbem impeditam vino ac somno :
nota:.
250. RuU Ocenm nox.'] Sole niminim in capillorum,DamtBrvp^«f ni/utest: JVW)pto2emi<f,
Oceaninu, nt fingitur. cadentc ; consf quitur a u»t noniSf ct «'•A.i/mi, bellum ; quia admo-
statim iiox ct post cum pra^cipitat, OctaitOy id dum adolcscons, a<l belli Trojani reliquias per-
rst, mOctanum. Sicut i7 r/amor ra;/o, idcst ductus cst : crat cnim in fatis absque aliquo
ad talum, ^acidarum capi Trojam non posse. Troja
il34. ji.givcr phalnnr.] /'A/i/anx propric Ma- capta Friamuni intcrfecit, Poiyxenam Priauii
rcdoiium vfi agmcn pcdestrc, perpetuo um- filiam sub Achillis tumulo imniolavit, Andro-
bonum tcxtu consertum, atque itn Juncto im- machen Ilectoris uxorem ex pncda captiiram
pctu iii Iiojites inciirreiis ; undc nomcii liabet habuit, Molossum cx ca suscepit ; et ci\m
Juxta Suidain, u m>«^i/» iyx'* fiecedcre propd. eam deinde matrimonio Junxisset lleleno Fri-
Kx Vesrctio lial)cbat lioininum octo millia. ami filio, ducturus Hcrmionem Menelai et
Jirgira.] (ira*ca ab Jlrgis urbe Pcloponnc&i, HdcnK filiom ; ab Orcstc Agamemnonis filio,
dequa il^. 1. 284. Dc Tcncdot Hellesponti cul HcrmioDc des|)onsnta fucrat, in Dclphico
iaMila, Euprai \.2\. ApoUinis tcmplo interfectus est. Pelidet vo-
S65. SiUnlia Lunic.] Hc cxplices dc T.una catur, qui Pelei nepos, qui A^aci fiiit filius,
cun SoW. conjunctik» (lii« tuni dicitur sitcnst regis in ^ginu insula, et Tbetidis maritus.
quia minimc lucet ; sed intelli^ de media ot :!(>3. Primiuqut Machojon.] iEsculapii filins,
■Ucnte norte, ut cxplicabimus, v. 340. Pod<dirii frater ; uterque medicus insig^nift
851. TiMndrus.] Ser\ius aiteum fiiisse fi- fuit, pnrcipiie sanandis vulneribus. I^mus :
linm Polyiiicls Ulius, c|iii dc regno Thebano id cst, primo loco delapsus per funcm : nec ob-
cimi fratrc Etcocle confllg^cus occidit : scd stat qu6d Tisandrus ct reliqui supHli vocati
hunc Polynicis filium vidg6 Thersandrum noii sint duecs; crant enim c/urej dignitate ac niu-
Tisandrum vocant. At Servius, Tissandrui nei*e, non de^icendendi ordine.
(ik legit ; Poraponius, Tftessaiuirus. 264. Menr.laus.] Atrci filius, Agamemnonis
Sihinclut.] Filius illius Capanci Argivl, qui frater, Tyndarci Spartani rcgis gencr, ac de-
Mdem Thebano bcllo Polyniccm sccntus o.c- inde successor ; maritus Helenap, qiuun ci\m
«idenit» vd Jovis fulminc, vei Thebanorum raptam k Paride frustra legationibos a Prin-
laUltione obrutiis. mo repctiiset, sociali totius Gntci» bcllo rc-
Duut.] Non ad Tisiindnim, et Sthenelum pctiit, reccpitque tandem evcrso Trojano recf-
AiiDinx&ti Tox illa pcrtiuct ; scd wl Ulyssem no : et consccnsa navi, post octavum erroria
Itkm, ct Neoptolem«jm, et alioi quos hk annum domum rcdit.
tedlat. ^ JEpens.] Ide^ equi lignei fabricator dicitor,
^l^^elides^ue J\'coptolcmus.] Pi;rrhuSf\chi[' qviamuralem reperit machinam qiUDvocatur
'daiow fdius : Pyrrhus, dictus a colore etiam aries, ex Plin. lib. 7. 66.
JENEIDOS LIB. II." 2U
Caeduntur 'vigiles : portisque patentibus omnes occwlniitur excubitores : et
AccipiuntBorios, atciue as^mina cuDSciajuuffunt. ap«rtw porti6 ndmiitunt
Tempas erat, quo priraa quies mortabbus «egris ^,nt ^^^^^ ejmd«»m .on-
Incipity et dono Divum gratissima serpit. ^iiii pvtidiics. 'ifinpui'
In somnis fecce ante oculos mcBstisshnus Hector 270 ?:f» t"" ^**^!^"* *;'?"!?
... , •■ • I ii* 1 ii les»iii nomiiubuii sulkt, et
Visns adesse mini, largosque eAuudere fletus : Deonun muuerc gratisni-
Raptatus bigis, ui quondam, aterque cruento ™'« ilUbitur. Ecce per
Pufcere, perque pedes trajectus lora tumeutes. •„^^»'."71« 'iS^u™
Hei mihi, qualis erat! quautum mutatus ab illo prBoculis» et cmittero co-
Hectore, qui re<lit exuvias indutus Achillis, 275 P»^»^ uT^^lIiiir^ci^^T"'
Vel Danaum Phrygios jaculatus puppibus ignes ! Sn^Iin^op^luvere^itu^M^
Squalentem barbam, ct concretos sanguine crines, fotaus lorit per pcdeM tu-
Vulneraque illa gereiis, qua; circuni plurimamuros^^^-yJ^^ljj^^JJi;^^^
Accepit patrios : uUro flcns ipsc vidcbar 279 iiectore, qui rediit ornatus
Compellare viruni| et mcestas exproraere voces : «poiii» AchilUs, vel cum in-
O lux Dardani» ! spes 6 fidissima Teucru.n ! '^^'J^Ji^TS:^
Quac tantse tenucre mor»? quibus Hoctor ab oris barbtun8ordidam,etcapil-
Ezpectate venis? ut tc post multa tuorum *<>■ colwrcntet tangume,
F^ «. • u * 1 * 11 ct plagat illat) quas miillu
nnera, post varios hommuinq; urbisque labores ftcccpitcircamurotpau-i».
Defessi aspicimusr' qufe causa indigna screnos 265 Ego piorant TUlcbar pri-
FoBdavil vultus? aut cur lijec vulnera cerno ? ""'** «Uoqui virum.etemit-
-.,, ., ., tcre hitc tristia verba: O
Ille nihil : nec me quterentem vana moratur ; iuaien Txdjw < 6 spet fir-
Sed gravitcr gemitus imo de pcctore ducens : • miMimaTrojanorum! quae
Heu fuge, nate Dea, teque his (ait) eripejlanunis. r.?*Xr™p,a,° ,'t
Hostis habet muros, ruit alto a cnlmine Troja: 290but^regionibutvenbPquo-
f Snt patrice Priamoquedatum: si Pergama dextra f modotevidcmutiassijpott
' Defendi possent, etiam hac defensa fuissent. dlvewM ct*urUtTi"civ?uS
Sacra, suosquc tibi commendat Troja Pcnates : laboren? qwc ciuitia inUifirna
Hos cape fatorum comites : his nioenia quwre, maruiavit pukhram tud-
- , «^ 1 -.-»/> ^ <""»? a»t quorc vidco haa
Magna pererrato statues qua? denique ponto. 295pia^a»? Ille nibil ad /i«c
Sic ait, el manibus vittas, Vestanique potentem, dixUt nec rrsjtomis iii^UMt
iEtemumquc adytis cffcrt penetralibus igucm. ™i[rSa.'°«mUu, «
intlino pectorc: IIcu! fn<7e, fili Vcncrit, et to, inqcit, .subtralir huic inccndio. iTostis tcnet
uiix^ini cadit ab idto vcrticc Troja: liunsfeciniiis palriie ctFriamo: Si Troja mauu aliqud
•crvari pnsyct, liac inea etiara fiiis^^et ^ervata. 'JVuJa committit tibi sua sacra, et tuos Deot:
accipe hos casuum twrum socio^, ([lucre illis urhnii, quain tandem magnain condcs pcrerrato
mari. Sic locutut cst; el manibus cxlMrtat ex ad^-tis intimis infuUit, et |>oicntem VcsCami tft
incm inextinctum.
KOTiE.
272. Raplatut hiftis.'^ De Ifertore bigis rnp- 291. P^^ama, onm.] Arx Troja, J£. 1. 466.
tato, M. 1. 483. l)e Uigit, ot qiuidri^is, duobus 293. Socra, iuotque^ ^^-l ^er sacra, rct eaa
«t quatuor equu(, Kub codcm, ju^ conjunctis, iutclligit) qoK ad cercuionias Deorura pri tine-
G. 1. 512. bnnt ; ut vittir, iiifula>, de quibus siiprn, v.
275. ExuvifU AchiHitj ^-c] Ciim ncnipc A- 133. Pcpla,de quibus /E. 1. 4S0. Fcr fcnnttt,
rhillcs e Gra-conim castris rcccisisKct, uircnsus Di^trum domcsticoriini siinulacra, de quibui
Agamemnoni ob crcptum sibi Bri.scida : tcrriti infra, v. 717. Per Ve^amy ^cl unum cx ilUa
liavium inccndioGrseci,fnistniprecibus Acliil- Penatium simulacris, vel igneui ipsum ater-
l«n tentaverunt, Patroclus imprimis, ipsicha- uiiin: ait cnim Ovid. Fost. G. 291. ASk te
^isKimus ; qui ciim ad rcditum impcllere cum aliud rettam, quani rivam\7itt:lligeflammam,
non possct, rogavit, sua sibi saltem arma mili- VerignempeTpttuumi i^iem incxtinctum. nijLl
tetqiie SWM conccdrret, quihus, Trojanis mc- si aliquaudo cxtin;s:ueretur ] noii alio igHr,i|MF
tum incuterrt. Concessit Achilies : at Patro- admotis Soli foniilibus ipso Solis culore escl>
clus, Achillis armis indutus, ab Uectore occi- tandus crac. De hoc, dcque 1'ettd, Georgico^
tut ei t. I^tur per iySfrAiV/iVexuriat, Achillis anna nim 1 . 498.
intcUige : noo Achilli quidcm, tcd Patroclo di- 297. Miflit ejfert.] Vel reipsa ciTert ; vel
irpta. lia Homcrus lUad. 16. sub finem, et 16. iu somnis vidctur cflcrre. Efien autcm ia M'
212 P- VIRGILII MAROMS
laterimoriMtuibatiirvsriis Diverso interea miscentur moenia luctu:
"^*^"!LS»^""^******™"*^^ magis atque magis (quanquam secreta parentis
aLcta «rbc^NUi^^iwbino- Anchisse domus, arboribusque obtecta recessit) 300
T^Atur; magiaet magiiau- Clarescunt sonitus, armorumque ingruit horror.
dhor sonui, «t hocTor «r-jjxcutior somno, et summi Ikstiffia tecti
norum immmet. Excitor e . ' . ^ ..
•omnoietascemleiittuper- Ascensu supero, atque arrectis auribus asto.
gredior summum cubnen In segetem veluti cum flamma furentibus Austris
«^"qlT?^»' t^u; I«"dit ; aat rapidus montano flumine torrens 306
sevientibus cccidtt insege- Stcn^t agfos, steniit sata Iseta boumque labores,
tera; aut quando pr«ceps Praecipitesque trahit sylvas : stupet inscius alto
torrcnsmomanisuudisvas- a • * -. -j ^*
taiagros,vasutsegetc»fer. Accipiens sonitum saxi de vertice pastor.
ciicsctiaborcsboum,etra-Tum vero mamfesta fides, Danaunique patescunl
pit arbores in prajccps: tutu: ingidiaB : jam Deiphobi dedi t ampla ruinam, 3fl
Mtstor iGTnanis obstupcscit-. i * i . '^ . * ,
«udieussonumexaitocacu-Vuicano superantc, domus : jam proximus ardet
mincnipis.TuncTer6ciaraUcalegon : Sigea igui freta lata relucent.
^"l"^p;:^"."«Exoritur damorque virum, clangorque tub.
Gnccorum. Jain domus Arma amens capio, nec sat rationis in armis :
magna Dciphobi fecit rui- gej rrlomerare mauum bello, et concurrere in ar-
namigncvincente:jamdo- ^ ' qi c
rans ricina Ucalcgontis ar- ^^''^,. , . . ulo
det:promontoriamSig8eumCaaisociis ardent animi : furor iraque mentem
laii rciucet fl^mmis. Attoi- pyjp^.-,pijant, pulchrumque mori succurit in armis.
litur clamor virorum,et tre- ^ * ^ f i« t-» .1 1 a 1 • a
mitus tnbarum. Attonitus ^ccc autem, tehs Jranthcus elapsus Achivum,
arma sumo, ncc satis eroi I^tlieus Otriades, arcis Phocbique sacerdos ;
IS^JSh »lT«%^Sacra manu, victosque Deos, paryiimque nepotem
mrbam ad pugnandum, ct Ipse trahit : cufsuque aniens ad limina tendit : 321
convoiare in arcem cum Quos res summa loco, Pantlieu } quam prendimuf
■ociis: fiiror et ira impel- * r^rnnm?
looc animum, et venit m arccm .
menlem glpriosum esje roori sub armis. Ecce aiitem Pantkcus elapsus cx arrois Grscorumy
Panthcus Otrei liiius, saccrdos Phtcbi ct arris, ruptt ipsc nmnu rrs sacras, ct Deos supcratos»
et parvum nepotem: ct exauiniatus currcudo tcndit ad jiuiuam mea/n : O Panthcui dizi| quo in
atatu supreroa res est ? quaui in arccm currimus ?
nec domum, r tcmplo quod crat in arcc : ct 319. Panthnia OlroideSf 4*^.] Otrci lilius,
cum iis iropcriuni a Priamo in iEuoain troiis- saccrdus ApoUinis qui iii arcc colcbatur : lic^
fert. Cidtuin porr6 ignis accepcraiit Phry- enimarxTrojanapraccipuesacracssetPalladiy
giBi et Grarci aborientalibuspopulis, pnccipue ut deindc Rumanuni Capitolium Jovi; iitra>
Fsrvis ; quibus ob usus maximos dignus Divi- qiip tanicn scdcs Dii.s alii^i coropluribus dicata
nitate visus cst, ct perpctua custodia. Jidyta.'] crat. Dc Phcrhoy £cl. 3. 62. 104. Dc J9r/uri>,
Suut iotimfle partes domoruro tcmploruinqiic, Grircis jlrZ. i. 488.
in quas intnire nefas est, ab m privativo, ct 3;!1. JJmina.] Legunt alii iitoraf nec mal^.
^imyingrtdwr, Dc penetral^ui, ia voce penus, Seniii^ et Doiintns rci inent /imum ; et hiuc
JE. 1. 7tH. De AMtriij ventis meridionalibusi X^no^. virtutcin cxaggerant» cujus in domiun,
Ed. 2. 58. ct llcctor, ct Pantheus sacra dcterebant.
810. DeXnhobi.'] Priami filius fuit, qui post- 322. Qunjn prendimus arcem i^] Scnsus est :
qoam Paris a PyrrUo occisus est, Hclcnam Qunm occupaoimu» arcem? in quam arrent eon'
anxit uxoremi cujus dolo intcr primos in- eurremus? Maxim^enim dc arce videtur .£•
terfectus est, ut fus^ describitur, Aln. 6. 490. ncas fuisse solicitiis. dixit eniin v. 315. Kt
0e VukttnOi qui pro igne hic sumitur, G. 1. eoncurrcre in orcem Cum tociisardent animi.M
8^ Sed arx illa prim6 k Grsecis capta fuerat, et
818. Ucaiegon: SiE;eaignifreta,fye.] Uca- cquus in earo iuductus, v. 245. El nionslrutn
llguii, iencx, unus e cousiliariis Priaroi ; U- x',ifcli.esacratdtiMimutarce. Tamcn aliir fm^re
<Jegon ponitur pro domo Uealegoniis. Sigea.] arccs ct munita k>ca, imprirois Priaini rcgia,
^jjiniini el Rhteteum: promontoria duo Troa- hi quam ultimusGraecorum impctus fuit, infrat
^Boa,longc ab iirbe Troja. Freta dixit, pro ▼. 437. Dubitat igitur iEneas, qusnam arx
' Hallcspontiaco, quod rcgionem iUam al- adhuc propugnari poasit.
ifretumest.
iENEIDOS LIB. II. 213
Viz ea fatus eram, gemitu ciim talia reddit : Vix etlocutui tr» ; <Am
Venit summa dies et ineluctabile tempus •?**• «*e«i>oiMiet gemeiit :
Dardaniae: fnimus Troes, fuit Ilium, et ingens 325 p^iMvlu^ Trojanls:
Gloria Teocrorum : fenis omnia Jupiter Argos periimuf Trojaai, periik
Tiraiistulit : incensa Danai dominantur in urbe. Jr*it*'^ °^5?^'^
T^ . ■•• • •■ jmnorum: crudclu Jopiter
Ardons armatos mediis m mcenibus astans ouomi truumiut «d Argi-
Fundit equus, victorque Sinon incendia miscet ™= ^"«^j regnant ju ur^
Insultans : portis aUi bipatentibus adsunt, 330 ^"S^^J^Z^
Millia quot magnis nunquam venere Mycenis. mm emittit miUtet, ct vic-
Obsedere alii telis anmista viarum tor Sinon gpwxit incendi»
^ - . . ^ ^ i* • • uludent : totque alii intrant
Oppositi : stat fcrri acies mucrone corusco ponii itriinque apcrti»,
Stricta) parata neci : vix primi pra^lia tentant quot miiiiA nunquam ve-
Portarum vigiles, et caeco Marte resistunt. 335 °?'* *,."?^* *"^** My«- ;/
g— ... r\ - t \' ' T^- A nii: •luobttantes occupuv*
Talibus Otnada? dicUs, et numme Divum vemnt armig angustai ^
In flammas et in arma fcror : quo tristis Erinnys, ^ : obstat giadiorum i|Jbi
Quo fremitus vocat, etsublatus ad tt..theraclamor.^f.«^^J^',»'j5:
Addunt se socios Ripheus et maximus aniiis 339 mi excubitorei portamm
Iphitus, oblati per lunam, Hypanisnuc, Dy- «ustinent pugnam, et reiii-
' ^„^,,^ ' » .^r 1 » j tuntmsanocertaniine. Ta-
masque, libu* veri>is Panthei,et vo-
Et lateri agglomerant nostro : juvenisque Chorcebus luntate Doomm, rapior in
Myirdonides : illis ad Trojam forte diebus *™*.?* »» ««cendia: qu6
■mr ^ • r^ j • cnidelis Ermnys, quo tu-
Venerat, msano Cassandra? incensus amore ; „,„|„a «t ciamor eiatus in
£t gener auxilium Priamo Phry^busque ferebat : cccium me vocat. Adjun-
Infelix, qui non sponsse pracepta furentis 345 ^^^^g '^^ ,XT'o^'
Audierat. currentes mihi ad lutem
Oaos ubi confertos audere in prcTlia vidi, *""*> «* Hypanis, et Dy-
Incipio super his : Juvenes, forlissima frustra r.^^i^-JI^S.LT
Teois Mygdonis^/iui ; fuiir pcr illos diei venerat Trojam, ardens magno amore CusaudrsB ;
ct gcncr lerebat aiixilium Priamo et Trojanis : raiscr qui non crcdiderat monitis sponsae vaticin-
antii». Postquam vidi illos collectos» promptos essc ad pu^nam, de iis rebiu sic c«pi lofui : O Ju-
▼eo», corda Ihistra
NOT.f:.
0
325. Dardamte. Flium.'] Troja* noniinn, JE. ^r, de Emendatione temp. Ub. 5.captam ette
1. 1. TrofM. Teurrorum : Trojanomm nomina, Trojam circa pleniluniuni et fincin verk: idp
JE. 1. 90. 235. Jhi^o». Mycenis : urbes sunt Pe- que ctiam patet ex Petronii fraginento de ex-
loponnesi, rc^um .Ai^amemnonis, ./E. 1. 284. pugnationcTrojse: Jamj9^enaFAcR6era7u/idvRi
X^fznatyGraeci, ;E. 1. 90. Sinony supra, 86. extulerui jubar : at tum Luna maxinie lucida
932. ,ini^tt$la tiarum.] Au«^9!a3 vias: fa- cst. Igitur «i/enfia Lu/ur, ut antc^ dixit Vir^-
mUiaris po<*tis et historids locutio : infri v. lius, v. |255. de mediA noeie explicanda sunt,
7;^5. Opara iocorum. JE,. 1.422. StrcUavia- quodtempusvocatureort/ictnium, quiatunc ta-
rum. ccnt omnia: Luna autcqn noctumi Rileutii
3:^5. CflCfO Jtfor/f.] Certamine v(>I ohscuro, prarsnsdicitur : undc «!orat. Epod. 5. 61. JVoce
quia per noctem committebntur: vcl in.^tano, et Diana quoi tilentium regis.
qnia i paucis et improvidiH contra roultos et 342. Jtfy/^ciomV/fts.] Nomen a .4fj(^efone, patre,
paratos. De Martey bclli Doo, Ecl. 9. 12. O- fratre Hccubce Priaini uxori.<: : non i Mygdonid
triaftas.l Panthci, qui filius Oirci. ^'umine.'] regione, monct enim Scrvius gcntilia nomina
JR. 1. 183. non desinere in </;«, scd patronymica. De
'137. Erinnys.] Nomen commime tribus fu- Cataajutrd supra, v. 246. Dc Phrygibut, JE.
riis: quae, ut Eumtnidetf sic Erinnye* vocan- 1. .'{81.
tur. Propert. lib. 2.2<.). 29. Tune fneveltragicit 348. Fortiaimafru^rit.] Hlcagnotcunt vol-
vextii» Erinnyti. Privata siogulanim nomlna g6 int^rpretes planc prolixam ct IncomflM*
sunt, ,4/rc/Oy 7YnpA<me, iAfe^<era:dequibus,G. dam vcrborum trajectionem, et rertMi dlf^
1. 378. runtlioc modo: Juvenes, foriismma pedtm,
340. Oblali per /unom.] Probat eiUD Scali- fridctis qucB tit fortuna rebus ; ommt Dtif < — '^~
214 P. VIRGIUI MARONIS
gtmrota-.MfinmaHiestvo-Pectora, si vobis audentem extrema cupido est
b» de«ilermra Mqueodi me Certa sequi ; Quae sit rebus fortuna, videtis. 350
tia qait lit •tatu renun. E«e»scre omnes ady tis arisque relicUs
Omncii DUtper quo* hocDii, quibus imperium hoc stetcrat: succurritis urbi
dnMtT rfttJSiurt**™^^'*^^^*' moriamur, et in media arma ruamus.
tnaibuf:vMtw^ric/Hiiub-Una salus victis, nullam sperarc salutem. 354
«enireurbijanicombiistv-.Sic animis juvenum furor additus. lude lupi ceu
r™:S:ii^rsi:SR«Pt?'^'^. «« in.,cb«la, quos improba veatris
nkiti« pia qum ruiai victis. riXegit csecos rabies, catulique relicti
^nullamRperaresolutcm.paucibus expectant siccis: per tela, perhostes
ti juJcnuin. Deinde ^vdu' Vadimus haud dubiain in niortcin, inediieq; trncmus
tihipi rapaces.pcr ncbulo-Urbis iter: iiox atra cava circumvolat umbra. 360
tiim itrmpus, quos rabida Q^\^ cladcm ilHus noctis, quis (unera fando
vcntri! aviduas oxpalit lu-iT i* ^-t ^ *. i • i ■ ^
riosos «flH/rt*,eiy«Mpro-I^^P"*-'Ct i aut possit lacryniis aM]uare laboresi'
les pelicta cxiHciat liccisUrbs antiquH ruit, multos dominata ]>er annos:
^*"™ ^i! viio."**!.]?!! ^I Pl^irima pcrque vias stoniuntur ineriia passira
■w, pcr hostcsi iimw ad^ ^ } '
mortcinccriu:<imum;otin-Corpora, pcrque domos, et rclli^iosa deorum 365
pistimus incdiaro viam ur- Limiua. Ncc soli pceiias diuu sanccuiiic Tcucri :
bis: nierra nox errat circa /-\ i ,• • i» i^^ • *" i* . • . .-
«(Mcavi«tcucbris:Quifceji-Q}*°""'"" ctiam victis redit 111 pr<ecordrdvirtus, -
plicet scrmono stragcm ct Victorcsque caduut Dauai: crudcUs ubique
mortes iiiius noctis? autLm^^us ubiouc pavor, et pUiriiiia mortis imairo.
possit hieoiKlo fcquurc ii/o« n • i^ * * ■ ^ ^ - o.»/*
Lborcs? l'crit iirbs vctu», """^^s ^e Daiiauin, mapcnaconiitante caterva, 370
9uie rcgiiaverat per nmltos Androgeos oflert iiobis, socia ar^mina credeus,
annos : multa inutilia corl„5j.iys ^^ ^j^^^ ^,^j.^^jg compellat amicis :
pora passiin lunduutur, i.'t ^ , ' \ , '
pervias , et perdomiis,ctr €!>ti"sitc viri, nain qun* tani sera inoratur
j»fr sacra vesiibula IKor- Scgnitios .^ ajii rapiuut inccnsa feruntqiic 374
r.' pST-ISr' «ir.P^rsama : vos cel.i* nunc ,,rin,ura a navibus itigf
quando etiam virtus retlit Dixit : ct cxteinplo (ncque cnim responsa dabantur
victis in corda, et GraciFjda satis) seiisit incdios dclapsus in Uostes.
victoros occiiiunlur : ubiquc /^i » •* * « i ^ •*
rnidoliH «i iucii«, ubi<iuc0^stupuit, rctroqiie pedeiii cum voce repressit.
iimor,ciiuuhaspociosiinut--Improvisiiin aspris vcluti (|ui scntibus aiiguem
tis. Andro!f.ros piinuis <* Prissit liumi iiitens, trepidusquerepeiitc rcfugit 380
«•ni.TisocciUTit nubis.nia;;- » ,, . i H
iia turbi ciu«cntc, putaiLs Attollcntein iras, et ccrrula colla tuinentcin.
fios «i^ ag^nirii soi*ioruin,Haud secus Anclrogeos visu tremefactus abibat.
lrK,"ut"«„irLir y^—^^ '»««5? « circnn,fundim.,r ar.nis :
Properatc 6 viri, qun- ciuinl|?narosque loci passiin et foritiidine captos
tam larda desidia ro«dc(iuctr nlii viiiitaut ct c»ci-tuiit Trojuin o)inhnslain: vos iiuncprim^
vcuitis ab altis navibiis ? tSVc locutuii cst : ct stntim tipioiit xe dc^-oni-^-iC iu mcdiiim liObliiim,
nam nuii rcddcbuntur ip*i rt\<ipon«:n satis tuln. Obstupitit, et rctro continuit pcd^MU ruin vorc.
Sjcut quim vepribus ri|,idis inuitcns tcrra; calcavit anifiicni c:c iiiiproviso : ct i^ubit6 trenicn»
fngit eum as.sitrgrntcm in iras,tt innniilcm colhim (o-ndeuni. IVonnliior Androj^eos rcci>di-bat
lcrrituv a.spcctu. Irruinpimus, ct circinn luiiccmurconloitisurmis: ct pa.<«siin dcjiciinus Gra:'
cos, inscius locorum, ct mctu porcitcs :
heeimpfnum siffnaiinfufrnnl a(li,lisarisque.re- V! qwwlnm in &iipvJis tnniinxu iint riribus ig
iictit tjrustra succirrri!i.i urhi inccnAL. Hi rnhis nis, IncoMinn fnrU. Dc 'J\ )<rr/«, Tmjauis>.£. 1.
cnpitioccrla attseqvi aviiintuatrtrtma, nimnns iiliTy. I)c DonuiSy (vmrcis, S)c\. l. 30.
SN mtdut arvia,(.l inorin»iur. Kjro rcctui»,nli<;- 377. Sensii delnpsus in hodu.] Id estf sc </c-
quc trajcctiono, sf;nsum vcrLKiruiu viilci-c /a//sum i xs£ .- GraMismiUi, Lntinis vcteribus t«-
Mihi videor, iit |jatct in intcrpretationf : ubi uiilt.ui.^. Sic Cutul. in IMiasclo, \.*2. .4il /u-
vocat jluncas Juvcnuin pndora frustrQfuriisfi- isse nnvinni celerrimus, ^f.
IM, quia eortim Ibrtitodo ad patria: SElutcm 37i^ At}irif.] Pro a^)cris: ut JE. 1. SOl
.dcincepsinutiUs crat. AccCsUij pxvacctssiHlf.
^^JItf?. ^iOHdam.] Aliquando. Sic G. 3. 99.
iENEIDOS LIB. II. 21 fi
Sternimus : asplrat primo fortuna labori. 385 fortana AiTet prinii co-
Atoue hic exoltans successu animisque Clioroebus : "•»»buf. Et tune Chon»-
^ ' .• •« r ^ 1 ^* biulstaa racccna ct ann
O socn, quB prima, inquit, lortuna salutis >raoiior ut: OmcK cunw
Monstrat iter, quaque ostendit se dextra, seqnamur.quk fortmm MtenditvUni
Mutemus clypeos, Danaumque insipia nobis 3S9^^j;^J-g^
Aptemus : dolus, an virtus, quis m hoste re(|uiratr* o«,rtacGoinBodcmu«nobii
Arraa dabunt ipsi. Sic fatus, deinde comautcm «•">« Grwsoruni. Qui<» exi-
Androgei galeam, clypeique insigne decorum £1 ™Jta?S» .^ljS t^li
Induitur: latcrique Argivum accommodat ensem. oceiti rappcditabunt noins
Hoc Ripheus, hoc ipse Dymas omnisque iuveptus *™- Siciocutuipoptcaui-
« ^ r •* !•• • ' • *•!_ rtrt#-<J"'t cusuicm crisiatum
Lista facit : sponis se quii^que recentibus annat. 395 Androgei, ct puiGhnim or-
Vadimus immi.xti Danais, haudmmiine nostro ; namcntum ciypci, etaili-
Multaque per caecam cona^ressi prirlia noctem ffaiiaytrigjidiiimGfwcum.
^ '• '^ 1 T\ A , ' . . ,^ lloc facit Riplieus, iio*' ip-
Conserimus, multos Danaum demittnnus Orco. $<• D^^mai^et omnisjuvcn-
Diffu^unt alii ad navcs, el litora cursu «i» Jaj»» • unu«quigque ar-
Fida netunt : pars ingent.Mn forraidinc turpi 400 ;:«.:iyrG;!;,^:iii/Z
Scandunt rursus equuni, et uota condunturin alvo. propitiix: cirongrc«ii prr
Heu, nihil invitis fas quennuam fidere Divis! ohscurnm noctcm commit-
cce traliehatur pa^sis Pruimeia virpro „„„ ,,,„rim». i;r.T.-on.m
Crinibus a templo Cassandra advtisr|iie Minervn^, aa infcros. Aiii tu^uut ad
Ad coelum tcndens ardentia himiiut friistra, 405 5=^^*^*» et quH^n.ni r«rio.i.
w . 1*11 do lutumlitHii : aliqu. Iivdo
Liumma, nam tencras areebant vnicula Qi^hnas. metu iutcrum ronsccMiiimit
IVou tulit hanc speciem furiata menteChora-bus, inii.^nuni eqnum, ct wcu-
El sese medium injecit moriturus in a-mcii. *"•"*"' ^^'''''Tt"^'!^
^ , •'.,.. .^ , mto. Heu, nilul oportct
Conscquimur cuncti, et densis inciirrimus armis. (incniqunm spcrarc invitiri
Hic primum e\ alto dchibri cuhuine tclis 410 i>«»»!' ''•'ce fiiin Priami
N__,* !•___• . • 1 CasiuindratxraiMllis cxt>n5-
ostrorum obruimur, oriturque iniserrima cnedes, ^,, rapiobatur i tempio ct
Armorum facie, et Grajaruni errorc jubarum. pmrtralibus l'aliadis, ivus-
Tum Danai «?emitu, attine erii^t.x viririnis ira, ti;itoilonHud.cBlmnarUtM*-
«T ,. II • • 1 ' • ^*. t;.'sorulo8: orulos ?»oumM,
Undique collecli invaduiit : aeerrnnus Ajax, „ani caicnfL- li/;abnnt icne-
Et gemini Atrida», Dohipuinque exercitiis oniiiis. rasmanu*. Chorabus iruto
Adversi rupto ceu (luondam turbine venti 4 1 G ^"""" 7° P*^**" "• ^
^_, 'ryi* IV' 1 T** !*p«?rtftculuin, rt monturus
Confligunt, Zephyrusque, INotusque, ct IfetU!^ EoiSiumiisii sc mctliam Intur-
Eurusequis: stridunt svlvfc : ssevitque tridenti *»""'• Omifca spqnimu.-, «t
Spumeus, atquc imo Nercu* ciot a'(,uora fundo. i.\'^Z"rt™!'al'''L«^i:
tcmpli obri.imurjaruli.^ no^itronim Trnjanorumj ctiit stra«t*s fl>'pIoraiid'i, ob nrinonim fonnam
ct erroroni rriitrarum Grarnruiu. Tunc (ineci, rommoti iloion* ct iiu ob cn*p(am sibi Cassau-
drain umilquc con|ZTC/;ati voa oppniruant : nitlcntissinum rral Aj;ix, rt g-emini filii Atreii et
omiii^ cxcrcitus Doiopum. Qucinaduiodiiin vcnii oppositi.^oisHotuibinr aliquandorcrtantyCt
ZcpliyruR, ct Notu.4, ct Knrus exultaiis cqiiiA oricctalibuit bibiluut ; sylva;, ao .Vercus siHimo^us
iridcutc turit) ct cun.movct iiiarc ob imo fuudo.
NOT.E.
3S»1. Cwwcn/tw ga/rwj ] Ci islatam, raudis 3. 04. ct Mciiclao, «upra v. JMW, Dc Dolopi-
aDin.alium ornatain, /E. 'A. 'li>i. .li^^finun, biis siipri, v. 7.
Cti-iecun ab Ai^gis urbc rcloponmM, /!•:. 1. 117. Znphjrm^ ^***] Vcntus ocridcnlali^.
2&4. E« 1. 5. 5. JVofM.'.] (^ii ct Austcr nMjridionali« .
396. Ilmidnumintnosiro.'] Non propitiis u Mri«f,/mmky{'5: Ecl. 2. 68. £uruf.] Orienta-
Dii». Sic J?*. 12. V. 6+'.». JWc lJ'i texfrti Cw \h undr cquis iuvectusdicitur£oi*ab^*»<,^.^«-
pi:ninm JBlntA renirntf. fui. Dc Orco, qni pro mra. lA ver6 Horntius equos ctiani Euro
inferis suniitur, G. 1. 277. tribuit, Od. 4. 4. 41 Per SieuloM equitaut tiii-
404. Otstandraj^T.] Supr;iv.246. T.i trm- da.r. Qiiomlam.] AUqunndo, suprj, ▼. 367.
plo Minei'\a> viiiata ab Aj:tro Ollcitilio, A\. I. 419. JWrriw.J Jnxta nr.quo.spro.Vtjj/Miio
Aii. To Jljare Ollci, dc quo hic infiitJo, ;K. 1. mitur, ob tri.lriitom : juxt:i Oipbcum pniJl
41 l>e ,iiridi.t. Atid filii , Ajr^ini' lur.uu •. il. runi antiqui*:'r.rt\i • '^w^la \\.*«\*vi\\ti\| ^
816 P. VIRGIUI MARONIS
Si«l£|uoa per tenebrmiob- lUi etiam, si quos obscura nocte per umbraxn 420
^"Sr^rtiSIlItoSun^**^™"^ insidiis, totaque agitavimus urbc,
be': uii ^Uua^occurnmt, Apparent: primi clypeos mentitaque tcla
priiiii(|ae apnofcunt scuta A^Qscuut, atquc ora sono discordia signanL
;i:r:rt?4'Jr^°aL"'^^* obruimur numero, primusque Choroebug
nti», Statim oppnminiiir Penelei' dextra di vse armipotentis ad aram 425
numero, et prinuu Chome- Procumbit : cadit et Ripheus iustissimus unus
bus occiditur manu Pcndei i^ ■r*^*n« • ^ *•• •
•d .nun I>e« Paiindis. Oc Qj!» ^"«.^ «« l^ ^^^^h ^t servantissimus aequi ;
cidiiurcfiam Riphnus, qui Diis alitcr visum. Pcreuut Hypanisque, Dymasque,
inter Tmjanoii uuus omni- Confixi a sociis: nec tc tua plurima, Pantheu,
um ju8tis<imus fuity ot oo- ^ , ^ . ^ . n.*^ • * i- \ ^ • ^^^
•enraniisnimu* squitotis ; jL«abcntom pictas, ncc Apolhnis mfula texit* 430
aliter risum ert Diis. Mo- Hiaci cineres, ct flamma extrema meomm :
'^^''}Z^l^f'u'^'^'^*'^^^^or. in occasii vcstro, nec tela, nec ullas
cobTossi a avibus; nec.r.^ x-k ^^•i^^'
mulu veli^ tua, nec vittv V itavissc vices Danaum : et, si fata fuissent
PlMBbi protexenmt tc mo- jjt caderem, nfjcruisse maim. Divellimur indc,
;^?rrc; «tp«m^u7^|:ip»"tus ct Pelias mecum : quorum Iphitus eevo 435
ni8meorum;testorro5, m^Jam gravior, Pelias ct vulncre tardus Ulyssei.
inexitiovcstronecemisis.pp^jti;,^j,ad sedes Priami clamore vocati.
fc armay nec ulla pencula ..^ « .
iUata k Gnecis: et, «i fa- "ic veru iiigentem pugnam, ceu c«etcra nusquam
tum voiuisset ut inorcrer, Bella forcnt, niilli tota morcrcntur in urbe: 439
S:,^*"Z.rS'„?TtSic Martem iudomitum Danaosq; ad tccta ruenl
Iphitus Gt Peiias mocuin : Cernimus, obscssumquc acta testudme hmen.
equibus Iphiius jain crai Hajrcnt parietibus scalse, postesque sub ipsos *■
i;:iS;;.Xtap.bU^- -'^•t"'""'- f^^^^''' • <:lvP«^osq..e ad teU sinistris
ie aceeptam. Stotim voca- Protecti objiciuut, prcnsaiit fastigia dextris.
mur ciamoribus ad regiani DardanidoB coiUra Jjirres ac tccta dgpffrum 445
mi«°magnumTcXiueu; Culraina convcllunt^Ws^e, qlidnrfrfiiltima cemunt,
quasinuiiacssentaiibiprni-Extrcin^jam in mortc paraut defcndere telis;
Ita, et nuiii morcrcniur >rc. ^^^.^^^^^5 tr^s,, votcrum decora alta parentum,
liquamurbc: sic vidcimis _ , •' i.. " • • ., . ■ '
Martem cffra:nrm, et Grff'. Devol VUnt : Wl StriCtlS mUCrOUlbuS liuas
cos ad fasti^ria asccnden- Obsederc forcs, lias scrvaiit agmine dcnso. 450
mo'u'.e^St;''scX^:lnstaurati auimi, repis succurrere tecUs,
ffuntur muris, et innitunlur gradibus ad ipsas porta^ t et GraNri tecti opponunt sinistris HMDnf-
bu» clypeosad/acula, dextriii apprehendunt tecta. Coutni Trojani diruunt^turrcs et culmuw
(egentia domos : sicHiidcm vidrnt cxtreimu rcMj conaiitur defendere se his aroM in ruina jam 80<-
|ffem& : etdejiciunt auratas irubes, magna omamenta antiquorum patrum; alii slrictis ^adiia
oCGupaverunt portas, ct has defcuduut spissu multitudine. Renovalui e$t mihi ardor succurren-
di domui regis
KOTiE.
ti iilio : juxta omnes, pro Nereidum Nympha- mortc, propter ea que manu feccram : nempe
rnm patre, et uno e maris prassidibus. ob ceedcs Gneconiin plurimas.
423. Ora aotio diseurdin.] Alii cuim Phry- 440. Marietn.] Pro bcllo, cujus Deus est,
fia, alii Grsca linffua utebantur : quidam ex- £cl. 0. 12.
plicant de vario militum symbolo, mot du guet, 441. Tesludine.] Machiiia, quse iuTenta di-
TRB WATcn woRD. citur bello Trojano. Sic describitur fc Lirio
425. Penelei.] Unius e quinque Bo^otonim 1. 44. 9. Seutis super ea^ita dcnMUlisy tiantibnM
ducibus, qui ad expcditionem Trojauam vc- primis, sceundis submiuioribuSy ttrtii$,magts et
nerat. lliad . 2. 494. ^rmipolentis.] P.iUudis . quartisy postremis etiam :;ei ui nixis ;Mriigiatam ,
quie qnansanK an.in b cerebro Jovis nata cst, sictit ieeta tedijieiorum sunt, testitainem faeie^
undc nomen a trixxtty quasso. tmnt. Ait Xipfailinus iu Aug^slo, tam finnant
428. fJiis aliter risum.] Lic^t juRtissinras fuisse, iit hommes supra illam irc posseut : sed
cssvt, visus «wi taincn Diis reus ac morte dig. et equi a^ ct vchiculn. Noinen a corio tes-
nus csse. Deinftdi^t kcu vittis Apoiliais, v. l:id. tudinis, tortui:', tortuisk. Grffcis ^vwtuvte^
Dt JjffoUinCf t^\. 3. UM. h. clypcis simul nezis De postibut JEn. 1
'^Sd. Met-uissc mann,] Me dignum fuiise 41b.
£NEroOS LIB. n.
219
Cingitiir, ac densos fertnr moriturus in hostes. fi 1 1 et •ccinfitnr gladio inatili,
JEdibiu in medib, nudoque sub setheris axe toi^hllrtSlSmNttSI^
Ingeos ara fiiit, juxtaque veterrima laurus, .ub «pf rtu^wvii osH foit
locombens araei atque umbra complexa Penates. ■» magMi «i pnp^feiiras
Hfc Hecuba, et naUe nequicquam altaria circum, ^^^&^^^^^^^i
Fivcipites atra ceu tempestate columba^, 519 mesticos. Hk ii«cuImi» cc
Condensse, et Divum amplexae simulacra tenebant. «;«« w«i fruiiAcircawrai
luom autem sumptis Priamum juvenilibus armis whim^bS^piniigiliS*^!^
Utvidit: Quse mens tam dira, miserrime conjux, pestatem, ct ampiectentefl
Iinpulit his cingi telis ? aut quo ruis i inquit. 620 >^™"» »S?""' «^ «*^f.;
te . !• •!• j r •!_ • • v-^ rebant. Cam vero vidit
Mon tali auxilio, nec defensonbus isus Jtor. priamum ipnun luaptif
Tempos eget : non si ipse meus nunc afibret Hec- vmb juveniiums : Qu»
Huc tandem concede : haec ara tuebitur omneSy miTi i^^miTliLBSliTi^flit
Aot moriere simul. Sic ore effata, recepit
Adsese, et sacra longsvum in sede locavit.
£oQt autem elapsus Pyrrhi de csede PoliteS|
Umis natonim Priami, per tela, pcr hostes
Porticibus longis rugit,etvacua atria lustrat
Saucius : illum ardens infesto vulnere Pyrrhus
Iiisequitur,jam jamq; manu tenet, et prcmit ha^ta. moriens uobiscum. Sicor»
Ut tandem ante oculos cvasit et ora parentura, 531 [<>«"«•» «^^cepU senem jux-
^ .j.^ . , l r j'- r* ta se, et posuit eu/n m •»-
Concidit, acmulto vitam cum sanguine fudit. [tur,cro sediu. KcceautemPo-
HAPriamus, quanquam in mcdiajam morte tene- ii(^>t unus fiiiorum Friami,
Non tamisn abstinuit, nec voci, ir«aue pepcrcit : r\'i?intS*!IlSi"^^^^^^^
At Ubi ^o scelere, exclamat, pro talibus ausis 535 tes, fugit per loni^ porti-
Dii (si qua est coelo pietas, quae talia curet) «V*» ^\^'^^^^ »™P>*, •-
n i^ ^ j' \ • jj*. trin, vumerafus : Fyrrhut
Persolvant grates dignas, et praemia reddant ft,„'„, persequitur iUum
Debita : qui nati coram me cernere letum inimico teio, et prop^ ma-
Fecisti, et patrios fcedasti funere "dl is^ "" «ttingit,urffetquc hn,a
At uon ille, satum quo te mentins, Aoniiles 540 pervenit antc ocuios et ora
Talis in hoste fuit Priamo ; sed jura fidemque parcutum, cecidit ct emisit
animam cum multo sair-
^liie. Tnm Priaraus, etsi jam in media - «rte positus, tamen non tibi temperavit, nec iram et
<iuc*m continnit : Tibi vero, exclamat, Dii referant meritam gratiam, et rcddant debitam mer-
ccdem pro hoc crtmine ct talibus factis ; si ett in ccelo aliqua pietas, quc pro%-i(^at talia : tibi
inquam, qui fccisu me coram vidcre mortem filii, et funestasti facicra patris hdc ccde. 'At ille
AuuUes, ex quo fingis te procreatum etse, talb nen fuit crga hostem Friamum : tcd rpttion^
liabaii jurit^eii/tum ct fidei
NOTJE.
induenda
S%B S"^ curris ? " ^,^___
sent iion indigctlV%bii-
dio, nec talibus propa^nat-
toribus ; nc si meut ^ntcient
Hector nunc ipse ■destet.
Huc denique U recipe: hca
ara proteget cunctot, aut
613. Sub mtheru oxt.] SuhDio, vel i\ib
Jwt ; id est, sub ipso a<hre et aperto coelo,
€|uenD locum in mcdiis domibus implurimn
vocant. Axt.l C<elo. Vcl quia pars coeli no-
bis imminens tigiuim habct roaxim^ couspicu-
am, ursaai, sive septenirionet ; quod et plaiu-
irym dicitiir, et azii^ide6 dici iwtest, juxta Ser-
▼ium. Vd quia, sicut poli ita et axit, pro toto
cgtlo snmitar : tunt enim poli, puncta duo az-
•ffl tcnainantia ; axit auiem, iinea ipta tive
obelut, drca quem cielum volvi concipitur.
A13. ingent arafuii.'] Ara illa, in loco tub-
4i«ki et aperto; mediit in «edibut posita itiit, et
Jovi Hvteo dicata, cz Atlicnieo, 1. 5. Ad hanc
occisut fuit Priamus : ez Euripede, Pantanift,
Ovidio, Senecft. Dicebatur Uerceut l^ntm ab
f^«f , mptim, quia intra domoruin tepta siatii-
IG
ebatur eiut ara. Pneter oculos naturalcs duos,
tertium habebat in fronte, cz Pautania in Co-
rinth. Noii asscntior Turncbo I. 14. 15. in
h&c ara sacratnm fuissc ignem pei^pctuum ;
tcd ignem rec^nt 4 Priamo czcitalum ad pla-
caiidot Deofl, de quo, v. 6l>2.
Laurut.J Hanc aliqui dicunt arte factam
fuifise : cujus truncus cubitorum duodccim ex
nuro purissimo ; rami et folia ez auro et argcn-
to ; florct et friictus ^ gemmit. Sed lativaA
et naturalcm puto.
614. Penatet.'] Vel domum intelligit, vel
itatuat dometticorum Deorum cum Hercoo
Jove in cadem ar& potitas. De PenaHbutf in*
fri, v. 717.
629. Fulnrre.'] Ictu. vel tolo, quo tulnus in^
fli^pfur.
220 P. VIRGILn MARONIS
dlBHetfinppHcaDtibus.etre- Supplicis erubuit; corpusque exsangne sepnlchro
•lituittumiilo «animccor-i^didjt Hectoreum, ineq; in mea regna remisit.
in urbem mcam. Sir dixit ^^c fatus senior, telumque imbelle sme ictu
ieiies,etprojecittelumde-Conjecit: rauco quod protinus aere repuliSum, 545
ItlLm^ittSSS^Ur^S^siunmo clypei nequicquam umbone pependit.
ct Chntri pepeadK h sum- Cui Pyrrhus : Rcferes ergo hrec, et nuntius ibis
mo ?"*^tJjJjF»p ^"* Pelida? genitori : illi mea tristia facta,
^'uto,et1bUm!MiM'^^ Neoptolemum narrare memento.
AchUlem patrem meum: Nunc morere. Hsec dicens, altaria ad ipsa tremen-
ircmento narnire nii mcaXrsixi et in multo lapsantem sauffuine nati: rtem
indigpaa facta et Pyrrhum t_ i. .. i * j . r* ■-
de^nerem. Nunc morcre. I™pbcmtque comam IjBva; dextraque coruscum
Hcc diceni, trahit eiim ad Extulit, ac lateri capulo tenus abdidit cusem.
ine fiiii, et invoivit sinisira Sorte tulit, Trojam iuccnsam ct prolapsa videntem
eapiiios, ac dextrft wistuiit Pergama, tot quondam populis terrisq; superbum
enscm micaniem« condidit- n ^ a» « *• i., ^
que in ejui latua usque ad R^giiatorem Asiw : jacct ingens htore truncus,
manubrium. Hic fuit ter- Avulsumq; humeris caput, et sine nominc corpos.
minui casuum PrUmi : itic \i n,e tum primum saevus circumstetit horror :
exitiu necessitate abstuiit/-^v ^ . * i ..^ i . ... -.«^
eum, vidcntcm Pergamat^bstupui : subiu clian genitoris imago, 560
eversa et Trqjam combus-Ut regem sequsevum crudeli vulnere vidi
tam : eum inquam rcgem yitam exhalantem : subiit deserta Creiisa,
Asise, claruiu propter tot^ ,. , . _..,. >
gentes, et tot rcgioncs: ja- ^t direpta domus, et parvi casu.s luli. ^^
cet in litorc magiius trun- Respicio, et, quoe sit mc circum copia, lu^tHj^V
h"u'.ic" .? rt' ^£^r«no Deseruere omnes defessi, et corpora salu. ^S6£
nomine. Tunc vcr6 pri- Ad terram miserc, aut ignibus lei^ra dedcre.
miim diruR horror tnvnsit Jamquc adeo super unus eram, cum limina Vestfie
mc. Attonituit fui : vcnit m ' '
9Ncn/cm ima^o dilccti patris mei; quando vidiregem lyncosvum efllantem crudcli plagft ani-
inam : vciiit in nutUcm Creusa derelicta, et spoliata domu^, ct periculum parvi Ascanii. Cir-
ciiinxpicio, ct quoM-o nuaenam essct circa^ne multitiido. Omnes mt reliquerant fatigati, et cor-
pora saliendo prsecipitaverant in terram, aut afllicta conjeccraiit in flammas. £t jam ferd res^
tabam soluf , cikm video fiiiam Tyodarci occupantcm tcmplum Vcstse,
NOT-f:.
642. SuppUciit ^f..] Dc h&c Priami suppli- fuga, coutraria videatur iis, que leguntnr
cationc apud Achilicm, pro rcpetendo Hccto- JEn, 6. v. 511. ubi dicitnr Helcna, non apad
ris cadavcrc, JFs. 1. H9. Priamum, sed apud filium Priami Derphobtim,
646. Utnboue.l Umbot AfiCttv, est qoicquid luum post ncccm Paridis luaritum, habitas-
in plniin imminet, rotunda figura : talis erat se ; et in cjus domiiui Grscos ad ipsum jngu-
nicdia pars dypei. Pelides : Achillcs, filius landum induxisse ; Intra tecta vocat Maulnum
Pelci, dc quo, JE. 1. 30. et mxuia pandit ; HnUrtt id m^tpmiH tperan»
654. Iltccjinis.'] Vulgo masculini generis Joremunusainanti,Etfamamextinguirttcfum
est : li)c ctiiuu fwmiuini, ut ct i£. 5. 384. Qiue sic poxse malot-um. At res()ondeo cum ^'ascira-
Jini» stantli ? barn» dici possc, spem Heicna' de placando Me-
6')7. Hegnalorem Asut.l Priamus enim im- nelao vanam fubso^qitotlinnuitvoxiUasafirc/;
perftssc diL-itiir Plirygie minori ac majori, qiie protlitoqiie DcTphobo, Hclcnam, cum se nihilo-
maxiuiam Asic minoris partcm coniplcctun- minus vclut hostem pcti animadvertissct ; eva-
ttir. sisite fuga in Vestce tcropium,sacrarium domus
LtVore trMncus^ Dlcitiir cnim k quibusdam rcgiie, pcr illud ipsum posticum ostium, quo
Prinmus u Pyrrho tractiu ab ara domcsticli ad ^nrascuudeminlocuiu pcnetraverat. £t ver6
Achiliis tumulum, qui erat in litorc Sigei pro- Euripides in Troad. v. 36. 876. 1066. docet
montorii ; ibique occisus : Virgilius occisuin Helcnam cum Trojanis mulieribus captivam
quidem vult ad aram, scd cadavcr dcinde pro- ^ Mcnelao abdiictani csse, eo consilio, ut
tractum fuiKsc ad litus innuit. Gnncis, quorum libcri Trojano bello i^ricrant«
662. Crctisa.'] De ea iiifra, v. 772. occidenda traderctur. Tyndam vociitur, ob
667. Jamgue aded, fyc.] Versus duos et vi- Tundareum patrem, Spartxr rcgem..£. 1. 66<i.
j^/nr/ «e^ucnrcs scistuJi«sc dicuntur Varius ct &inn2/sfuriis commune nomeni lupriyT. 337
Tucca ; ed qiidd ea, quom continent, Helens De Vutd, ▼. 296.
iENEIDOS LIB/II. 221
S^'antein, et tacitain secreta in sede latcnteni et clam omiiiamin aroano
Tyndarida aspicio : dant clara iiicendia lucem *"* " - *'^^'' flainma» prir-
Erranti, passimque oculos per cuncta fercnti. 570 ^;:.!^;;; W' «*' «
llla sibi lufestos eversa ob Pergama Teucros, ornios in omnia. Ilhi rom-
Et poenas Danaum, et deserti coniutcis iras munis furi.i Trojjr «Gnn-
Permetuens, Trojae et patria? communis Lrinnys, infenso* ob nr.na.n rro>,
Abdiderat sese, atque aris invisa scdebat. ot Knppiiria a (j.3'ci« in/f*
Exarsere ignes animo : subit ira, cadentcm 575 ^""{V '* *^".?''*''" *'* '"'''"*'*
Ulcisci patnam, et sccleratas sumcre pwnas. ha^»bat ans non vi*a Ar-
Scilicet haec Spartam incolumis patriusq; M ycenas <^*^"s"*' ostfnror m aiimn:
Aspiciet? partoque ibit regina triumpho ? 0^.^^:.^™ ™;:'';;
Conjugiumq; domumq; patres, iiatosq; vidcbit, n;| itenUi pu^n.is scdcris.
Iliadnm turba et Plirygiis comitata ministris ? 580 ^>'."i^' nifbam, hfrc viii*|-
Occiderit ferro Priwnus ? Troja ursrTit it;ni ? cnu^^^^p^^t. ^r' !T"bib,i^^
Dardanium todes sudarit sanguine litus? frina;>of/pArt:iin\ictori»m'
Non ita : namq; etsi nullum memorabile nomen '-^ ''*""'* ma.itum, ct di,-
^ .A« 'a II . «ii niiini, ct pQi'i-iitr$y et uutvif
Ultricis nammae, et cinores biitiassc» meorum. Trojnnp.ui iitus tam j*ape
Talia jactabain, ct furiata niciite ftTcbar: n;;. ii.mt sani,n!hir' Ncn
um milu se, non ante oculis tam clarn, vidcnil;un,.,.,,.,,,,,,,:ji.^j,,,;,,,„^,„„j.
Obtulit, et pura per noctcm in lucc rehil^it 590 tit..iic ra;i:ii::.T vt t.tiis vic-
Alma parens, confessa Dcam ; nualisqiie videri *'"''^ "V* <»«/''i;"'^ l.imic:
^ i. 'i. ^ , 1 . I ! * 1 tjiiK-i: launabor r/Mo / occi-
lycelicolis et quanta solet ; dextraque pirnensuni ,i,.,im sci.rciiam.rf p-i nia
Continuit, roseoque ba;c insupi^r addidit ore : niv. .i riin nam ; vt duice
Nate, quis indomilas tantus dolor excitat iras ? "' '! ^ V^'''^ 'V^''' t^'^'"^
^ 'Jl . . .1 . . ■» nnlon.i-viiin;»» uldoiHs, et
Ouid furis.'' aut quonam nostri tibi cura recessitr sitiist.-issc matiibus meo-
Non prius aspicics, ubi fessum retate parcntem 59G'"'' 't''^''""'^-»'»-^*''*"^^!»»"»
L-_ • A i . 3 . . V^ et «.urri'!«ira funoso animo:
iqueris Ancbisen ? superet conjuxue Creusa, ^.;„„ ^,,„., .^.^^^^ ,„,„ p,^.
Ascaniusque puer ? quos omnes undiquc Graio? i)!.;i .vu mihi vidiM.iium,
Circumcrrant acies : ct ni mea cura resistat, iviv.inam amcu lam mani-
Jjm 1 . . . . 1 . ' . l( >ia ocui.A ; ct in tcncbrit
am flammir tulormt, immicus et liausent ensis. i-,..pi»rminit nitiiio lumine,
Non tibi Tyndaridis facics invisa Lacrenap, 001 fa-s i se Dt-am tsse, et qna-
Culpatusve Paris : veriim inclementia Divftm -^' f;. I"*'*"*" *"**'^ "»T,"^
--. ' . ^ . . 1 . ni . >■** D*^'s : <•< rcpro.«.njt ine
Has evertit opes, sternitnue a culmine Irojain. <ieAtranppre!uii«iim:pnB-
Aspice : namt]; omnem, qu.'e nunc obducta tueiui t- r. ;uii..-adjecK ha»c rer6«
Mortales hebetat visus tibi. et humida circum «05 ;;-;7r„;.™;.\";r«nr
Caligat, nubem eripiam : tu ne qua parentis intranabiiem! Cur ruri«P
aut qucm in locuni tibi abiit cura iH*strarum rtrumf Nonne prins quu.Te!<, iibi desonieris pa-
trrm tuum Anchisrn, nnnis gravem .^ An Hu^^crsit uxor (^reasa, aut Ascaniuni tiliiis : qnos oinneii
cin^unt andique tiirmar Gra^corum; et, ni^i mea solicitudo obstitisei-t, jiiiu i^^iiis nbsiimji»ij«set,
Aut gladius hoiitilis interfeclsset. Non vultiis llelen<-c Spartana; libi odii»sus, aiit /cf/V* incnsatus
Parii ; sed Dcorum ira delct lian': potentiam^ct dcjicit Trojani cx nUo f.isti;;io. Vide : nam
jujferam omucm nubcm, quxoflusa tibi ofpicicuti dcbilitat oculos uiortale:», ci humida circum
pigreicit : tu nc uUa mairis
NOTiE.
" 577. SpwrUtm.] Sparta sive LneeHamon pa- fiOO. naiuerU.] De h&c voce, pro rubierdrit,
tria IleleDa?, urbs Peloponneii, ut et .Sfyeethr. ; oceiflerit, JHii lo. 314.
quare aiitem dicaturctiam ejus pntiia Xlyeciur, 0*»l. Ttfndaridix Ijac^r.rue, ^•c.] Heleme, Tyn-
diximus X.n. 1. 650. Do Phry^^ia, J^n. l. 3rtl. darei filia^, Lacedamio.un', /K. !.(>>*>. Lnca-.na^
685. JV>/aji.] Pro ]>ersona. scebjsta et iiefa- fuKminimiin, iion a ina>»Ciilino fMCiinu», sed a
rtH : sic frcqucntcs apud riautum utnrpatur Lacun, iucolu LRconia' : ut a XU»} fco, XtoiMi
gedw. lt(tnti.Dt Paxidt. FL.V^.
16*
222 P- VIRGIUI MARONIS
Imperit metue, et ne ab- Jussa time nen prseceptis parere recusa.
iiuat obtempcrare ejut jj j^» Qy disjectas moles, avulsaque saxis
^^^T^mmL, it*^"Saxa vides, mixtoq; nndantem pulvere fumum;
des aTuhof lai^iMii et Neptunus mufos, magnoque emota tridenti 610
lumtmi nndatmi «w^ywOem Fundamenta quatit, totamque a sedibus urbem
mixto pulvere : ulie Nep- -n «^ m t o JL • «• -^
tunns niicGutit fundaraent* Eniit. Hic Juno Sc£eas scevissima portas
impuiw ma|(notridente,etPrima tenet, sociumque furens a navibus agmen
conTei:itaradicibu« totamp aCClUCta VOCat.
nrbem. Ilftc ferooMima * ^* " vwuv% ^ ' . , . 1% n *** «.
Innoprima occupat Sccas Jam summas arces 1. ntonia, respice, Pallas 615
portas, et armata forro oc Insedit, nimbo effulgeus et Gorgone SSBvk,
'^^^"'^^^J^ip^ Pater Danais animos viresque sccundas
aspice, Tritonia Paiiai tte-Sufficit: ipse Deos in Dardaua suscitat arma.
tit in tnmmif arcibut, re-Eripe, nate, fuffam, finemque impone labori.
gplendens nnbe et torvo tvt L ^\. * ^» a r •
€ttpiit Meduue. Ipte ja-Nusquam abero, et tutum patrio te limme sistam.
pHer tugfferit Orecis ani- Dixerat, et spissis noctis se condidit umbris. 621
«not etraHiropportunum:^ ^ jj ^ ; i„imica-Ue Troj»
ipte commovet Deot ad---«^*^ , t% a * •'
vertds arma Trojana. FUi, Numma magna Deum.
acceiera funm, et pone Tum verd omne mihi visum considere in ignes
^2^H i!SrS Ili»»". et ex imo verti Neptunia Troja. 625
tecunim ad patemam do- Ac veluti summis autiquam in montibus ornum
mum. 5iclocuu fuei«t, et Ciim ferro accisam crebrisque bipennibus instant
ttatun abdidit te densit-171 • 1 ^ ^* •n
tenebris noctit. Apparent Eruere agncolae certatim ; illa usque mmatur,
horrenda tpeciet, et nu- Et tremefacta comam concusso vertice nutat :
mina mapia Deonim ad- Vulneribus donec paulatim evicta, supremiim G9^
▼erta TrojK. Tunc vero^ . . «^ . . 1 . '^
omne Hium visum eii mihi Congemmt,traxitque jugis avulsa rumam.
recumbere in flammas, et
Troja Ncptunia k funidamentis subnii. £t quemadmodum qiiando in altit montibus mstici
conantur certatim evellere veterem omum, dmimcisam ferro midtisque securibus ; illa din
minatur, et ramis tremens vacillat emoto cacumine : doncc paulatim victa ictibus, pottremoa
intonuit, et evulsa fecit ruinam in moutibut.
' NOTiE.
610. Jfeptunus muros, ^.] Neptunum Vir- diademati, quo Divorum capita Chrittiana
filiut Trojan» urbi infettum facil, ob peiju- prKcingunt. Aitque Isidonii 1. 19. 31. Afm^uin
rinm Laomedontis, qui Deum illum pactil quo<|uedici/ascio/am/ra}urercMimexaiiro,asm-
meroede fraudavit, postquam is cum ApoUine tammlinteo, ^^iodeit infrmUefvminannn,Q?ak
murof uibit condidisset : G. 1. 502. Neptunus voce usus est Amobius 1. 2. £atiitna« />erfiifwfe-
lamen apud Euripid. in prologo Troad. ait rtnt aurium^ imminuerunt frontti nmbu. Et
•e Trojanis l>enevolum semper fuisse, ez quo Plantus in Poenulo Act. 1. sc. 2. v. 135. Mere-
murot eoram condiderat : ted in fabulit incer- tricem vocat mifi6afam.
ta omnia. Aitque Serviut Laomedontcm 016. Gorgitni^ Medusti, Euryale, Stheny».
Apotlini et Neptuno pecuniam ad tacravo- Fhorcifili8e,apudinsulasDorcadasinJEthiopi.
viste, ac deinde ad murorum fabricam con- co oceano regniissc dicuntur; Gorgoncs dictts a
vertitse ; unde fabnla emanavit, Deos, et fe- ytfyimf ftrocitas. £z his, cum Medum vim ji
ciise muros, et regi ofTentot ftiitte. De ^ep- Neptuuo patsa esset in Miner\'ae tcmplo, fifi-
hmo, JE. 1. 126. nerva capillos ejus mutavjt in scrpentet quo-
612. Sc^at portas.^ Trqjts portas tez fuitte rum aspectu homines in saxa vertebantur. Hoc
ait Dares, J9ntenorimih Dardamam, /Kom, Ca- deinde caput Perseus, Jovis et DanaCt filiua,
fttindnaifi, T)tojaniam,it Seseam. Hsec nomen abscidit auxilio Minervae : que suum Ipsi cly-
habnit, vel i r»«M^ titfittra, qu6d in sinistrft peum eam in rem commodavit ez sere politia-
tirbis parte esset : vel 4 ^Mnfmftm, tentorium, simo, qiio vclut in speculo rcflezam capitis
lafrernaeu/um ; qu6d hlc sepulchrum esset La- speciem tut6 aspiceret : abscissum caput Mi-
omedontis : vel, juzta Strabonem 1. 13. voz nerva deincept eidem suo clypeo ac terroreia
cst Thracia, cujut tignificatnm non afiert imposuit.
615. Tritonia] Suprii, v. 171. Patlas, JE. 1. 625. J^aalunia.1 A Neptuno condha, ivpHi
JP. V. 610.
k tf7dL AimSo.] Serriut explicat, mi6e divind : 626. Omuin.l Ontiif , fVaziimt ett t^vMtiu
mto cinulum eife lacidumy Ihuc nmilein et montanaf /rcne tauvagef wnpD am.
£NEID08 LIB. U. m
Descendo, ac dttcente Deo flammam inter et hostes Deioeiido, tc doccnte ¥••
Euedior: dant tela locum. flammseque recedunt. P!f* «'^"" ««««e^>«««^
Ast ubi jam patnae perventum ad limina sedis, 634iiiittiiiitim/UTimin»ct i^
Antiquasque domos: genitor, quem toUere in altos c«tr6abeiiiiL3edpoitqa«in
Optabam primum montes, primumque petebam, i^,SJ2SI?dcS£!aiS^
Abnegat excisi vitam producere Troja, teres miesi pater, quem
Exiliumque pati. Vos 6 quibus inteirer ttvi ^^icbaoi exportare pri-
r^ ••^i>i ^^1 • mum uiiltoe montett et ad
Sanguis, ait, solidsque suo stant robore vires; ^^ primum ibam, renuU
Vos agitate fugam. * 640protrahereTitnm,ettolera-
Me si ccelicol» voluissent ducere vitam, " exUium, jMrf evenam
•- ., . A ^ j ^. ' * Irojam: et dicit, O voi,
^as mihi servassent sedes : satis una superaue quibus sanguit aute vi-
Vidimus excidia, et capt» superavimus urbi. s«nsfet san« vires stant -
Sic 6 sic positum affati discetiite corpus. CJJSSTsrlrul.r^
S* se manu mortem inveniam: miserebitur hostis, issent me proferre vium,
luviasque petet : facilis jactura sepulchri est 646 •«"^•«•«■«^.■«w*" 5j!?i^
Jampridem invisus Divis et inutilb annos mli? ejJ^ %i£w]^
Demoror, ex quo me Divum pater ataue hominum unumezcidium,etfa<tf su-
FuIminU afflavit ventis, et conugit igni. [rex J^l^^^i^ ^^^.
Talia perstabat memorans, fixusque manebat. 650^1!«^ cadavcrisic de-
Nos contra effusi lacrymis, conjuxque Creiisa, po«ito. ipserepefiammor-
Ascaninsque, omnisque domus : ne vertere secum T^IOhZ^^IIJZ:
Cuncta pater, fatoque urgenu incumbere vellet. et detraiiet mihi spoiia : le-
Abnent, inceptoque et sedibus haeret in iisdem. 654 V® .«»* P"^*^ sep«iichro.
v% • r _. •• ^ Jamdudum odiosus Dus et
Rursus m arma feror, mortemque misernmus opt». -^^^^ traho vitam, cx ouo g
Nam quod consilium, autqusejamrortunadabiitur.^patcr Deorumet rex ho- ^
Mene efferre pedem, genitor, te posse relicto »»!'>J»"> »®*y»* ^ »"■;• ^"*"
cs *^-a^^ r ^^ •j«A a mim», ct teti«t irne. Talia
Sperasti f tautumque nefas patno excidit ore.'' aicens pcrstabat et mane-
Si nihil ex tanta superis placet urbe relinqui, batpertinaz.NoscontriLef.
Et sedethoc animo, perituraeque addere froje Q^O^^^^l^^JI^^Tu^
Teque tUOSque juvat : patet isti janua letO. mus : ne pater veUet ever-
Jamque aderit multo Friami de sanguine Pyrrhus, ^« ommB. secum, et vim
Natum ante orapatris, patrem qui obtruncatad aras. "^J, /K^^cZSTA:
Hoc erat, ahna parens, quod, me, per tela, per ignes, posito et loco eodem. Ite-
nimciirro ad pugnam, et
inlcUcissimns mortem appcto. Quod enim aliiuf consiliom, vd quc sors jam ofierebatur. An
sperftsti, 6 patcr, me possc hinc cxportare pedcm, te dcscrto ? an tanium crimen exiit tx ore
patris .' Si placet Diis nihil superesse cx urbc tantii, et h hoc fixum est in eorum mente, et de-
lectat eos adjicerc te ac tuos Troje mox pcritune : aperta est via ad hanc mortcm. Et mox
. venict Pynrhus ex ^uiiane roulti sanguinis Priaini : qui jugulat filium ante oculos patris,
cc patrcm ante altaria. Hccdne erat caiisa, 6 aUna mater, cur me inter anna, inter llammii
lervavisti?
NOT^.
632. Iko.'] DcS Vcncre. Nam Dau com- fari : morem notat Romanorum, qui statim at-
mmii gencrcaliquandosumitur. SicLiiCanus, que cadavcr combnstum aut scpultum fucrat,
i fl.80. TtrribilesmuDeot seelenim, furias ap- antcquam disccderent, raU ter inclamabant
pcUat. Sic Euripides in Troad. v. 948. rJrf 649. Faimimi affiant, ^tj} Fulmen ferl
5i«* miXm^t Devm objwrgat Vencrcm intd- nunquam, oisi vcnto flantc, impclUtar : unde
ligit Sic Dcmosthcncs in cxordio orationis pmgitor cum aiis, et iE. 8. 430. Cyclopes ad-
de Corcmi' OiMir iV;^«/mm wmrt mU «*«#»«, misccnt fulmini radios /re« ig/utef o/tfu ^nsfrt.
Vtotpreeor eunclot et eunttat, Anrhiscs autem i quibusdam dicitur oculis pri-
<M2. Una excidia.] Cum oUm ab Hercole vatus, hk 4 Virgilio tactus fulmine ; c6 qa5d
Troja expu^ata est. JE. 3. 476. suos ciun Veneic sanotc!» «.N^aXifgaVvuMX*. t«^
^^. PimtuMq^ati.] Kcrba </uo runcbria. plancoccuus; sedaJlaluttodumittai&VtKS^F^
J^^dtum^joceMit, mortuum. Orid, Heroid. 10, attonUuM^ nude i«u^mm «\ ^moMm^'
/M Jy<fcpoM(m9iutvngaammmmwM- 4f- bronmi contraadl.
224 P. VIRGILII MARONIS
ut videam hostem in mediis Eripis ? ut mediis hostcm in penetralibus, utque 665
reccssibus thmiU;ei ut ri- Ascaniuraque, patremque meum, juxtaq; Creiisamj
aeai» Ascanium, ct patrem ., .*,*. ■ '•'. ^' ^ '^
raeumi ct CreaHam occisos Alterum 111 alterius mactatos sangume ccmam.''
alterum in aJtcrins sangui- Arma, viri, fcrtc arma : vocat lux ultima victos»
:;La?/r» "At^^ti t::t ReddUc me Oanais, sinitc instaurata rcvisam
tat victos. Ptrmiiiilt tu re- Prselia: nunquam omnes hodie moriemur multi. 670
deam ad Gnpcos, pcrmiui^jRg f(j|.j.Q accingor Tursus : clypcoquc sinistram
i^tos^^^^Xtcnus^ln^^rTJi In^rtabam aptans, meque extra tccta ferebam.
mur hodic omncs absiqueEccc autcm complexa pedcs in limine conjux
«Itiouc. Tuncitcrihti i«<Ju- Hserebat, parviimque patri tcndebat liilura.
brannis ; etnccummodans^. .'*,.**^ . . *•-,-.
inscrcbani civpcnui siuis- Si pcnturus abis, et nos rapc m omnia tccum: 675
ira^^et conrtircbam mc cx- Sin aliqnam cxpcrtus sumptis spem ponis in armis,
TZ^\^IZTZ, Hapc primum tutare domum. Cui parvus liil.is,
ini>waaitu(/oiRtithiBrcbai,Cui patcr, et coiijux quondam tuaibcta, relinquor?
ct profi.rcbat mihi patri Talia vociferans, gemitu tcctum omne rcplebat :
Sm-uju ct^nos trahe^lccumC'^"™ subitum dictuq; oritur mirabile monstrum. 680
in omncs casui: si veroNamquc manus iiiter mcestoruinquc ora parcntum,
;.ro7)/€r cxpcricntiam mi/t- Eccc lcvis suinmo de vcrtice visus luli
iartm collocas auquam.r^ , , ^ ^ • • ii
«pcm m pugnu, defcndc f "ndcrc lumcn apcx, tractuquc inuoxia molli
prira5 hanc domum. Cui Lamberc flamma comas, et circum tempora pasci,
?r/?;".m':;;^/';S?n;ZNos pavidi trepidarc mctu, crincmque flagrantem
cgnoiim vocatauxor tua? Excutcrc, ct sauctos rcstingucrc fontibus ignes. 686
Talia inrUmnns implebat k* patcr Ancliises oculos ad sidcra laetus
'^^XCi ct^di^radmT. fixtulit, ct ca?Io palmas cum voce tetendit.
rabih* pruUifrium apparuit. Jupitcr omnipotcns, prccibus si flccteris ullisy
Nam iiitcr compitxus et os- Aspice nos, hoc 'taiitum : ct, si pictate raeremur,
cula tn»!tuiniparcnium,ec- .f^ * ,., .1« ^'1 • /•
ce icvi«i apcx visus cst e ^^ deinde auxiliimi pater, atque haec omina nrma.
Mimmo rapiic Inii cmitterc Vii; ca fatus crat scnior, subitoque fragore
inccm, rt Qamma innocua jj^^^j^^jj^ l.xvum, ct dc ccelo lapsa pcr umbras
molh atiaclu dclibarc ca- , , » , ^ ^ 1 '
piiios cjus ct nutriri circa Stclla Jaccm duccus multa cuiu lucc cucumt.
tcmpoia. iNos timitiifcr/ji- Hlam, summa super labcntcm culinina tecti, 696
:^u Jc""S; ."r;:J! Cenmnus Idjca claram sc condcrc sylva,
utextm«ruire aquu sacrum Sif^nantemquc vias : tuin longo limite sulcus
igncin. Sjijd patcr Anchi cs j)jjt luccm, ct latc circum loca sulphure fumant
fcaiidiiis cn:xit oc.utoa ad w,v , . ^ , ^ ,,. /
ttsira, ctpr.,tuiit manus ad Hic vcru victus gcnitor se tollit ad auras,
coiumrum his verUi^ : Ju- Affaturquc Dcos, ct sauctum sidus adorat : 700
ii'";;rp^tz:'.^!u:?;j-"/«j'^''i."»«*'"«'-r''= *"i"^'' "•' v^aducitis ad-
noR, hoi soiamj?f/miw5;eiDnpatrn, servatedomum, servate nepotem. Fsum.
Hi rcligi:)uc merpinur a/u/uu/, pratcrea fer opem, o patcr ct contirma hseo auspicia. Vix te-
nc\ eu dixcrat, ct rcpentmo sonitu tonuit a</ sinistram nartem ; ctstella protrahens faceniy
cadens c cublo pcr tcncbra», cucurrit inulto cum lumine. Vidcmus hanc Hellam cadenteoi tii*
prasuniina fustigmdomus, se maniiestam abdere in sylva lda>a, «t dcsignantem itcr : tam tn-
ines Ioii<^o tractu eiaittit tulgorcm, ct circuin nndique loca fumant sulfurc. Tunc vcr6 pater
i>xpu;;iiatu.<« ainliornt sc ad cucluin, et alloquitur Deos, et adorat sanctam stcUam, ai7^e .- ISunc»
ninic nullu est ttkaffi : scquor, et vudo, qua ducitis. O Dii patrtii ciutodite domum, custodite
nf;p'>ti'm. "
KOT^.
(i83.///7<: r.] Snmma pars pilci. Na;n c\ Scrvio, 693. Inionuit latum.] De sinistro fulmine
Danic'li< qui .^ueioiiiiiin ciial, tria crunt pileo- prosperoy ct hujus vocis, /«ritrrt, ambigua sig-
nmifi;ctirra,(iuibus»arordotPsntcbantur : apexj nifirationc,fusc£cl. 1. 12. De</ei/itqu» cadere
iuiwusf gakrus. {7a/enii, pilcuni crat cx pclle videntiir, ctaccentisin medii atfris regione
impMiae caisee: tuluhts, pilci:ra lanatmn, hi me- siccis exhalationibus, G. l.SdS.
^|pb|||BaiD:fr/»ex, pdcumsutile, circa mcdium 69t> Idttd sylvd.] Infr^, v. 801.
eifl!i/iieiir#*y cui /niiacircumligAtaerpi; no- 6&t8. Sulphire.] Fnlmina cnini n^lriiuris
•Jf antJijua vocv ttfio vcl (970, ub «^rM, (igo. odot^m habere dicantiir.
JENEIDOS UB. U. 22i
Ves^min hoc angurium, vestroq; in numlne TrojaOmen hocTestnim»etTro-
Cedo equidem, nec, nate, tibi comes ire recuso. [estJ*"' "> ^««^ potettate.
Di xerat iUe, et jam per moenia clarior ignis 705 ^^'^•"«S:!^'*"^*"^!:
A^^ilur, propiusque aestus incendia volvunt. locutiufuerat:etjamflaiii-
Erf^c> ace, chare pater, cervici imponere nostrae : "* ciariOi erepitam Mdi-
Ino^ _ i:-t r . 1 i. *^' ^ L-^ turperurbem, etincendi-
pse subiDO huroeris : nec me labor^iste gravabit um propios spargit calo-
^^^rescunq; cadent, unumetcommune periclum, rem. Age igitur,ddiiccia
Una. salus ambobus erit : mihi parvus liilus 71 Of*^'' . *"P?™f "T*
c:^ ^ * 1 « . .• • coUot ipse p<»tabo te hu-
^*^ eomes, et longe servet vestigia conjux. merU: nec istud pondua
^^s famuli, qusB dicam, animis advertite vestris. "*« prcmct Qu6cunque
Est urbe egressis tumulus, templumque vetustum Z^'^'r^,'^.
•^^sertae Cereris : juxtaque antiqua cupressus, lus erit, Parvus loluf nur
l^ligione patrum multos ser\ata per annos. 715 **^"' comc», ct uxor ^ii-
^i^^iic ex diverso sedem veniemus in unam. Afa^u^rd/fil^teSntiiS
Xjr^' genitor, cape sacra manu, patriosque Penates. vcstris ea qun dici^ Oc-
^^e, bello e tanto digressum et caede recenti, *^,"??' exeuntibus ek urte
A,«.«. ^ r 1 a ' colUculuSi et antMnnB^
-^Urectare nefas : doncc mc flumme vivo tempium Cercris dftf^ Y
''^VjliierO. 720 ^*"" • «^ propi:vetusta cu- '
Haec fatus, latos humeros subjectaque coUa P*^""'» *** iH^rumrevc-
V' ^ , . "^ 11 1 • rcntuun servata per multos
este super, fulvique msternor pelle leonis, annoi. Vcuicmus in hunc
^^dem locum pcr varias viaa. Tu pater accipc manu res sacras, et patrios Dcos. Non li-
cet mc, redcnntem k tanta pugna ct rcccnti stragc, tangcre eot; donec mc lavero pur& aqn&.
H«c locutus tcgor vcste, ct pdle rufi Iconis, circa latos humcros collumque suhnissum :
KOT^.
708. .^M^rtt^.] Propri^ cst constdtatio potcst. An ver^ Hcctoris imibra h locis, ubi
a?tnm ad ftitura prsnoscenda, tamen ad alia scrvabantur, ipsi detulerit, ut dictum est, v.
oamia futuri omina transfcrtur. Noroen ab 297. An similcs domi habuerit eorum statuas,
arittiK vel f es^u, vel garritu, vcl giutu ; quiahu- quas Anchise patri commiserit^ An cum Pal-
Jos a0is orunistri spectabHiit, quomodo a\'es se ladio k Diomede acceperit, ut vidimus v. 166.
gererent in volatu ; qugmodo /^arrirmit ; quo- An A^neas, per iuccndii tumultiim ingressus
modoofiam oblatam guNtarcnt, Dc A^mtne^£. arcem, eos indc extulerit : ut ait Halicamas-
I. 133. scus, negare tamcn vidctur Virgilius. liOref
714. CerfTM.] Ceret fuit Saturni ct Opis £• ver6, Dii ctiam fuerunt domestici , ut Ovi-
lia, frugum repcrtrix, G. 1. 39. dioplacet, Mercurrii et Larae, sive Larund»,
717. Ptnalet.] Deos domesticoft : qui cum iiUi ; juxta Plautum, canina spccie eflbrma-
in interiore domo colcrcntur, iia dicii sunt k bantur ; juxta Plutarchum, canin& pcUe tan-
nomine penus: quicsunt res neccKgaritc, in in- tum induebantur : propter fidam custodiara
timii domus parte servatse ; ut ab oplimuM, damus. Existimo cum Apuleio Laret esse
masnM ;optimatjmagnas; optimatcSfmagnatu; ipsas aniroas parentum; qui, qu6d olim ia
ita a penits, ;7fn/u, ;)c/ia/u.Quinnm illi ci(scnt, ipsa domo sepultunc mandarentur, curare
ambigitur. Alii, Jovemj Junonem, ac Mintr- scmper familiam putabaiitur suam : unde erat
Mtin, fuissc aiunt : alii JCeptunum et JipoUi' Larfamiliarit : ct Lars vox cst Etrusca, quss
nem: alii Ccetum m: Terram: Arnobius Deos |io/ii(/i /irtnctpf m signiiicat. lu coquc distinguo
eontenttt 8CU complices, quonim numeniin ac Penatet k Laribut : qu6d /'cmife« divina essent
noBina ignota fuissc docct. Dionysius Hali- origine, Lares humau&. De Larium cultu, JE. 3.
cam. I. 1. refcrt cx Tima^o caducca fuiMc a?- 177.
rea, et ferrca, Trojanamque terrain fictilem. 719. Ftumint viro.] Mm fiiit ^Menim : ut
Hos tamcu ait se Rom« in tcmplo vidissc, nunquam aut attrectarent sacra, nutad sacri-
form& duorum juvenum hastatorum, habitu ficiuin oiTercndum accedcrcnt, ntsi lotis mani-
scdentium. Ili tamcn Coiiorti Pollux esscnon bu9, aliquando capite, quandoi|iie etiam toto
possunt, ciiro fratres eskcnt Holcnw ; Penates corporc : pra^scrtim si ciodc aliquft, aut funere,
ver6 midt6 antiquiorcs. tlos Dardanus c Sa- aut impuro usu icEdi cssent. Lotio fiebat, non
tmothracidi insula contra Thraciam, advexisie stagnanti, aut pluviali, torrpntique aqua; sed
cum P:iUadio dicitur, ct Troj» coUocassc ; viva ac pcTcnni) <\ua!U« c^l ^QiuVVoaa «c ^xxott-
unde JKneas eot ia Ualiam detulerit l'orr6 mim: sivem \v^ CLvv\iut^<^^ V^t\\MnivnMQ(c«m^
iatde Peaatct acccperit jLueoi, dulmiiD vidcri livc aqxUL 'wdc ViWAft^) v^ w^»A
226 P. VIRGILU MARONIS
tt «ibM oMi : ptnw kh Soccedoqae oneri : dextne se pairvs lalttf
ctM adhMit ■»• ^- Implicaiu seqpitflniBC patmn dod pasnbot Msi
Msttet aoa sqoiiUbw. Pone sabit conjoz. Ferunar per <qiaca locc
UMrJiBUiequUr. Vad»- nim: 73
"^ P^ ^**^?^!??.'.^ Et me, qoem dodam non alla injecta noTebuit
^w aeqw eoaicrti Gr«-Tela, neqae adverso glomeran ez asmme urau;
ci es bMtili ezercita «iii^ Konc omnes terrent anrae, sonus excitat omnis
Suspensam, et pariter comiUqae oneriq; timenten
Jamqae propinqaabam portis, omnemqae videbi
**^."^g~!*'" "^J^^Evasisse viam; sabito cura creber ad aures 73
hH^mA porte^et videbv Visos adessc pedum sonitas : genitorq: per nmbrai
«icewitMexonaibiitviif.prospiciens: Nate, ezclamat, fuge, nate: propii
TSI^S^^^Sm^ ^'ypeo* a^ue«ra micantiacemo.[quanl
■djuir«:etpater pemoc-Hic mihi ncscio qood trepido male numen amiau
tea ■Mueni yodferater: Confusam eripuit mentem. Naraque avia carsa 73
l^iL^^Si^i-iJISfirSrDum sequor, et nota ezcedo regione \*iaram :
peoe, et oriM ftrca rplco- Heu ! misero conjuz fatoue erepta Creusa
D^ '^^ SSh^ Substitit, erravitne via, seu lassa resedit,
S^t^Ttobatmm n^- Incertom : nec post oculis est reddiu nostris. 74
tem. .%am dun carrcBdo Ncc prius amissam respezi, animumque reflezi :
qu0ro^eTibfeMofa,etQ„^„i tumuhiin antiquae Cereris, sedemq; sacratai
recedo k ipatiie oognituJ> .^ . n -.• -u
ItiMran : beu! Crcom ux- Venimus : hic demnm collectis ommbus ima
or siAstitit: dubiamefft, an Defuit, et comites natumquc virumqne fefellit
iK^JilJSi^tbSuilS?'" n^n incusaviamenshominumq;Deommqae
teua Mderit: occ deindc Aut quid in eversa vidi crudelius urber 74
Rstituu cit ocuib nM-is.^gciuiimi|^ Anchisenque patrem, Teucrosq; Pens
M2Ilirttltmi*S!t^: Commendo sociis, et ciir\a valle recondo. [ti
priiuqu^ perveniMeniMlpse urbem repcto, et cingor fulgentibus armis.
od coUein retuUB Cerens, g^^^ casus renovarc omncs, omiiemque reverti 75
ct templum Mcmm: bK*^ ^ • _^ ^ u- /^ - i*
deniquc con^satit cKtc Per Trojam, et rursus caput objectare periclis.
riH, toia d«fuit,et fruitrau Principio muros, obscuraquc limina porta*,
Sur"^»"!™'!^"':^"» gressum Mtnleram, rcpeto : et vestigia retr
tari Deorum et hominum, Observata sequor per noctem, ct lumine lustro.
Intanus ! aut quid ridi du- Horror ubique animos, simul ipsa silentia terren'
I^ITitlSS.iiJirtlndedomum, si forte nedem, si forte tulisset, 76
AnchiMu, ct Troianot De- Kle rcfero : imierant Danai, ct tectum omne tenc
^»'..*^"* occulio in hu- Uicet ienis edax summa ad fasti^a vento rban
urbem, et te^r armis ni- ▼ olvitiir, ezuperant flafflmse, furit aestus ad auraj
tentibiu. Dtiibi;ratum est Proccdo ad Priami scdcs, arccmque reviso. 76
renovare omnet caiiUi ct
rcdire per oinnem Trojam, rt itfrum objiccre cmput periculii. Primi&m rrrito mnrot, <
limina obMiuca portie uAU, qui exportkveram pedein : et rGtr& rclego vestig:ia notata in te«
brit, et qucro oruUt. Ubiquc borror, et timul iptum •ilcntiuni terret mentem. Inde redi
domum, ut viderem an fortaMe retuUttct gradnm illue. Graxi invaMrant, etoccupabant totni
domum. Coatimi^ ^nit vorax fertur ri ventorum ad tupremum cacamen: flammc luprii
turgunt, ordor smt in aerem. Progredior ad regiam Priami, et rtpeto arcem.
KOT^..
729. Opaea focorum.] Opaca loca : tuprii v. Vel ocnUt : liim<n enim hoc sensii, etiam tli
832. gulari numero dicitur. JEn. 12. 220. jfra
7&I. Lumtne {lufro.] Vcl luce ex flammiff 5upp<iri{«!r verierans demism lumuu Turm
mrdcoiM jwtric, ut vult Donatut: et ver6 7(Kt. fnAmt4e<<rt,arceOTfiic.]DiMiaiitlDI
dixtni r. 312, Sigea ismfrtla late relueent. diversa, at dizimas ▼. 822.
iENEIDOS LIB. II. S»
Jun portieibas vacais, Junonis asylo, EtjuDiBporticibaideMr-
Costodei lecti Phoenix et dirus Ulysses *"» «• «enipio JunonU, cui'
Praedaln aisenrabant: huc undique TroMi gau ££:w^^.^"^.S^
Iiioensis erepta ady tis, menseeque Deomai, lia : m hunc hcum undi^
Crateretqiie auro solidi, captivaque vestb 766 «>«"*"**»' dwuim i^
Uongentur : puen et pavidie longo ordine matres comb«;«tu, ec menM Deo-
' StaQt drcum. f"»* «t pooila tolida 9X
Ausns ^uineUam voces jactare per uinbram ^ ^ JSdt^l^-
implevi clamore vias : moestusque C/reusam gi terie «tAiit chTura. Iib6
Neqnicquam ingeminans, iterumq; iterumq; vocavi. f*»^ »"•«» euLtiere tocm
Qa»renU, et tectis urbis sine fine furenti, 771 SJS^^^^^^S^lHS!
Iiifeliz simulacrnm atque ipsius umbra Creusae trk repeteai Creotmiii mr-
r Viia mihi ante oculos, et nota major imago. x »""* "»^* «ppeiiaw. Mi-
I OU-*- • * * * A r «i. I. ^.\»er>npccieietumbraii»i.
^yb«tupui,stetenintquecom8B,et vox faucibus hee8it)ua creo^s, et fifnra gnui-
^^um sic affari, et curas his demere dictis : 775<iiorgiianfkec^«enrtcQjr-
Quid tantum iiisano juvat indulgere dolori, "Hj? '^^^. ^. «^!
O j_t . • a L • ° • T^« A «»ni vestiganti, et uiie iae
Qtdcis conjux r non hsec sine numme Divum doienti per domos uiWi.
Eveninnt: nec te comitem asportare Creiisam Obstupui, eicapiiiiobrigii.
P*«, aut iUe sinit superi regnator Olympi. ^ru-T^w^fcelSi
^^nga tibi exilia, et vastum maris aequor arandum. aiioqui, ct auferre soUcitn-
^^ terram Hesperiam venies, ubi Lydius arva 781 **""*™ hi» Terbii: qm
f*ft*<^ • • ^ 1 • ^ 'a • rn 1. • tantiun prodest Tacare im-
«ter opima virum leni fluit agmme Tybns. „^ico doiori, 6 cbare n».
I^uc res Isetse, regnumque, et regia conjux rite ? ista non continguni
i«ta tibi : lacrymas dilect« pelle Creusae. 784 •***^"« ^oiuntate Deomm :
nf^^ -A^ -j 1 -K 1 « nec faturo, aut ille rex tum»
*7^Q ego Myrmidonum sedes Dolopnmve superbas mi caii, permhtunt te au-
•^piciam, aut Graiis servitum matribns ibo: ferreWnctociamCreotam.
^^- Tu percurturut et longm
2|^> ct imnieniiim tpatinm marit. Perveniei «d terram Italicam, ubi Tybrit Ljdiut Tolvitur
^ 'o cnrtu inter pinguet agrot popniomm. IU)c parata ett tilM furtuna protpera, et regnnB,
^^r^regit /Uui: depone doloremob charam CreOtam ameeptum. Ego non videbo tupei^
'^Cioiies Myrmidonum aut Dolopuin, nec U>o minittratum matribut Gnecit :
NOTiE.
cr^^^ « yaeuh.'] Non k Gnedt, qui multi ibi rit, tive ctiam tpecnU : unde X. 7. 781. JEi^-
^?5 » tedi civibut ac dcfensoribut. re campiExercebai eauat. Hk marum^ptar.
ti^^V»iiu wyb.l Atylum, inX^v ab a priva- Lucret.l. 4. 106. ReddurU tpeeulorum ex etqua"
■4 .^^ *9fU9t tranere : r»Xfi, spolium : quia qui re rimm. Arandum ; ducta inetaphora ab agrit .
^Ud confugistet, inde trahi aut spoliari sicut HL. 5. 168. Sulcant ratla aalia eariruB. Est
^H^terat. Idque jus tylvis quibnsdam, sed enim niZcMt, lougus iUe tractut, quem vomer
A^^JT^JPu^ templit tributum ett. De Phnnicej inter arandum cxcavat.
D^ *'Ut rectore, supra, v. 7. De Ulyue. Ibid. 7S1. Hetperiam.] Duplex cst, Hiipania, et
E^Pl^d. iE. 1.119. Decrofert6u«,pocuUt, //o/ia; hic /fo/ui, if:. 1.630. 3>6ru, Italie
yL,^. 68. fluvius, de quo JE. 8. 330. Lyaiut dicitur ;
Bti ^. CVetUtf.] JCne» uxor fuit, matcr Asca- quia Tuscos, sive CtnisoM. 4 Lntio dividit.
InfL^^ta Priami et Hecubae. Scriptorcs iEnen Tutci aiitem ctiam TSfrrheni dicti sunt k Tjr-
Ci^^^^ lianc ab ^nel occisam volunt, cx pac- rheno, filio Atyos, qui Atys, Herculis et Om-
gta^^^ cum Grscis : ne qnid ex Priarai sau- phaleA filius, Lydiv rex, in Ati& minore, dbn
Aai^^ tuperestet. Virgilius fingit a Cybelc rpgiofame iaboraret, sortc inter filios jacdi,
<|%4^^^ retentam : ne qoid esset impcdimenti, /j^unireguisuccessorcmhabuit. T^rr/^nuMi
•%a,^ ^inds iEneas, aut a Didone adoptaretur, regno emisit ad coiidcndaro coloniam : qtiam
•^ ^ Lavini& assumereiur in virum. post variostandcm errorcs, in Italia ad superi-
%^^*^l. MariMmquor OFflmfuiii.] dEoiier, est DolopibWf supra, v. 7
^Ubet «qua planities, tive tcrr», uve ma-
238 P. VIRGIUI MARONIS
citf» iiM h Dardani fffti- Dardanis, et Divae Veneris nurus.
gww, et mmis Dc« Vene-^^d ^^ mairna Deum ffenitrix his detinet oris.
m. Sed inMnaa mater Deo*-v i ^ •
nm retinetme in his regi. Jamque vale, et nati serva commums amorem.
onibiu. Nuncigitiirvaie,Haec ubi dicta dedit, lacrymantem et multa voleiH
€t retine iMnorem filii iioc- ^^-, *7QA
Cri. Pottquam protttlit hec -^. ,"* , '^*^
vcrba, reUquit me pioran- Dicere aeseruit, tenuesque recessit in auras.
tem et voiejitein loqui piu- Ter conatus ibi collo dare brachia circum:
\^L^^ T^!!^r\^t'^'^^^ ^»""ftra comprensa manus effugit imago,
gum injicere brachia coAPar levibus ventis, volucrique simiUima somno^
«jwj; ter species frustra ap- gj^» demum socios consumpta nocte reviso. ^795
iirehcnsa abiit e mambuft, a ^ i \ • ^ • m >
simUis levi vciito, tt kimi- Atquc Iiic mgentem comitum aiiluxisse novorum
lisvag^o somno. Deuique Inveuio admiraus numerum : matresque, virosque.
Kf.t.T:H.J^«;:^i:Collectamexiliopubcm, mis^rabile vulgus.
Mlmirantmajsrnammiiititu- Unuique conveuere, ammis opibusque parati,
aincm novoruip soctorum In quascuuque velioi pelago deducere terras. 800
^:T»««uLr^'/™;:: J*™q"e J«8K'«n,m« surgebat Lucifer Id«,
tam ad fugam, et piebem Ducebatque d2^ : Danaique obsessa tcnebant
miserandara. UudecunqucLimina portarum : ncc spes opis ulla dabatUF.
concurrerunt, parati cl vo- r* ' S \ i ^ *^ .* . •
imitatc et facuitatibus, in ^cssi, et sublato montcm geuitore peUvi.
tjuascunque terras vciim eo» ducerc mari. Et jam Lucifer oriebatur h cacuminibns
Ida, et inchoabat diem : et Grcci occupabant clautios aditiis pbrtariun : ntc ofierebatw juIIa
ffpes auxilii. Ccssii et patrem ferens consccndi montem.
NOT^.
787. Dardanitf ^.] Quia Priami filia, h jbi varios montes : qnonim part septentrk^
Dardano oriunda. Vide stemma, Ci. 3. '15. aalis ad Propontidis litus : pars occidentalis,
788. Magna Deikm genUrur.] Cybele, de ad Hellcspontum ; pars meridionalis, ad ti-
mA, rjusqoe sacris, Mtk, 3. Quoinodo autcm nura Adramytteniim maris iEgei, pertinct.
CreQsam dctinet ? Sensus est : CreQsum in Imraiiiebnt Trojfle ad orientem, ibidemquc
Idsos faroiUaruni ejus choros adscitam esse ; Paris de tribus Deabus judicium tnlit. F<fe«ni-
•t iramortalitate donatam, quali Nymphae frue- nini gencris est Ida contra regulam commo-
bantur. nem. De Lueifero, £cl. 6. 86. Ait Varro std-
801. Ijuifer Ida.] Significat Idam inontcm lam illam Veneris ab ^nea semper Tisam o»
ad orientem fuisse Trojae, unde Lueifer, stella se, doncc ad agnim Laurentem veniret : qoa
Veueris, ante Solis ortum prim6 appareret. tempore videri landem ab eo deiiit.
Ida quippe per Troadem universam sp^sa est
229
R VmGILn MARONIS iENEIDOS
LIBEK III.
MQVMEKTUM,
PtlROtT JEneat tnBorare Didoni eaiut niot, quorwn aUera pan hoe Hbro eonHnthtr, ntmp€
fumgatio. Xnea» ineetud Trojd^ elaste vigitUi nanum ad urbem Antandrum ekanfabrieaidf
deferiw tn Tkradam ; ubi eitm urbem eotuleret, terriiui prodigio eieti d Polymnetiere ngt
Rolydori, navigat in iniulam Delum, eontullunu orandum Jipollinit ; d quo momtutui aa*
tiqiuuii matrem exquireret, Anehitte interpreUUione Cretam ette intulam ratut, Trojantegen'
titorigifitm,ed eontendit,urbemquenoram€edifieat. At inde pette depultut, monitut in tomr
ftit d DOt Penatibut, Itatiam vera eue Trojanorum eunabuleh itatiam petit. In Uintre aetut
iewnpettate in intidat Strophadet, infutat habet Harpyiat : quarum ex und audit tt non jntikt
u» iialid Jixurum tedet, pUtm fame eoaetut fuerit mensat abtumere. Hine detahuad Aetium
promtntorium, ibi ludot celebrat. Tum in Epirum appultut, Jtndromachen reperit,jam Helo-
nt nxoremy et mortuo Pyrrbo in ChaorUd Epiri parte regnantem. Audit ab Heleno, rege eodem
me vofe, tedem tibi d DOt in Itaiid paratam : eo loeo, ubi tuem albam inveniret trigintaftetut
etaxam. Admonetur ab eodem, ne inproximd Italia parte eontidat Grmeorum metu, qui vat-
Utedditjeetifuerant: tum ne Sieulum trajiciat fretum, metu Scytla et Charybdit: tedde-
JUxoed oeeatum curtu SteUiam eireumeat. Jgiiur relietd Epiro, Tarentum, qu4e m vidnd Itu»
^erdeti,et Stcs7uB partem JEtnte monii proximam prteterveeiut ; hine tupplicem redpii
Aehemenidtm, toeium Uiyttit, ab eoljpie deferitate Cyclopum edoeiut,'obtervaiit omnibtu Hs-
ieni prteeeptit, tandem Depranum, oceideniatem Sieilia portum, obtinet : ubi moriiio' Aneki'
ee». Atque hinc medid tetiaie tolvent JEneat in Raliam, tempettaie in Africam ejicUur. Et hie
M ett narraiionis.
X5TZRPRETATI0.
^OSTQUAM res Asifle Priamique evertere gentem ij^T*nrii«TATiu.
i.^^^^wtam visum superis, ceciditqne superbum , Postiuam piacuit Dui
eiltMw^ A. «L r^TVT*'nf« dwtnierc poteutiam Asi«,
^***^, et omms humo fumat Neptunia Troja ; etpopuium Priami ; etpott^
quam nobile niom cecidit, et tota Troja i Neptmio mimita llBMt a fundamentif ;
NOT^.
«it^ <^ Atie.'] Minoris, cuju» mafna pars populocreare pemkiem, JE. 1. 27. JE.2.010.
^i^^^^^raqne Phrjipa, major et minor, Priamo 3. Ilium—J>reptuma Troja.] Per Ilium, arx;
S^_ ^ta. £. 1.381. per Trojam, urh% signiiictiSlur. ISUitm dicitur i
5^ ^^ Immeritam.'\ Nam peHidia Laomedontis Virgilia taotAm ncutro gfenere ; eb Horatio,
^ ^^^^ptunum et Apollinem, et crimen Paridia Iliot foeminino : ab Ovidio Hien etiain fcBHii*
^^oonem ac Minemun immi deboere taoto mnO| communi urbium %eiAi««
230 P. VIRGIUI MARONIS.
impeiismiir omnnmi Deo-Diversa tjiliZy ct desertas quaerere terras,
S^^JS^rrS: Auguriis agimur Divum : classeinque sab ips4 -
bricamns Mim prope ip> Antaodro, et Phry^sB molimur montibus Icbe :
nm Airtaiidrmn et jpr^Incerti quo fata ferant, ubi sistere detur ;
bu, quem m bcua Aita um Contirahimusque viros. V IX pnma incq>er«t «stai
nitunty tfbi permittaturEt pater Anchises dare &Us vela jubebat.
J^j[^|^**?^^JjJJ^^Litora tura patrise lacr^rmans, portusque reliiiqnfl
c^rat Tet jam pater A^ Et campos ubi Troja fiiit : feror exul in altum, 1
cbiMs impenOMit noi diri-Cum sociis, natoque, Penatibus, et magnis DUi.
E^tS^.S^IiSiTerra procul vastis coUtur Mavortia campis,
patric, et portui, et arva,Thraces arant, acri quondam regnata Lycurgo :
ubiTroja tiia foit. Abeo {{ogpitium antiquum Trojae, sociique Penates, I
"^liiu^I^Sirp^bSi^Sl*^ fortuna fuit. Feror huc, et litore curvo
magnb Diit. TerraMartiaMoenia prima loco, fatis ingressus iniquis :
spatiosis agnt ion|[^ **•" ^neadasque meo nomen de nomine finiro.
bitatur, ouom Thracei co- ^ — ..^ • t^. . ^ l ° ■
hmi, subjecta oUm beUico- ^acra Diona^s matTi, Divisque ferebam i
so Lvcurgo: retus bospi- Auspicibus coeptorum operum : snperoque nitenta
*^^^'::^nZii:,^'^^'?<>^^'" '«P «.actaban. in Utore tanrum.
4um feiices fuimus. lUocForte fuit juxta tumulus, quo cornea summo
aarigoy et in sinooso litore statuo primos rouros, appulsus fatis adversh : et nomen cMi
fado /Kneartit, de meo nomine. Oflerebam sacrificia mafri Veueri, et Dtts auctorftm op«
iBchoati : «t immolabam in litore taarum pingucm tumnio rcgi cmlestiiim. Fort^liaMiDB|pi
pk oratt quo la snmmo ciaot fnitices comel,
VOTJE.
ft. Augwiii.'] Iloctoris admonitn, JEn. 2. tcm. Rgmuniia dicta deinde ett, cte hk 61
S96. flamm&, que vcrticem Ascanii lambebat, Coostantinus Romanum imperium traMlri
V. 661. cursu «teUsi cadentis, et la^%-o fulmine, Ejiis caput Comtaniinopolis : teraini, k m
V. <M.sermoneoJtiinoCreOsa;,v.761. tcntrione et occidente Bulgaria; a mnM
6. JhHandro.] Anianirm, inbs est Phrygin mare JEgrvm ; ab oriente, HeUeipmtti
minoris, nimc S. JDmnCri : sid sinum Adramyt- Proponlis, et Pootus F.>niinHS.
lenum, et litus JEgmi maris : sub radict^ IdtB, I^fcurgo.] lliraciss rex fiiit, DrfBntit
nbi copia erat arborum ad navalem stmctii- qui Baccbo infestus ipsum fiig;ere com|
ram, et latebrosi sinus procul k conspcctu iusiitam Naxnm, et vites Thraci& tolft
Gnecomm. De Md monte, JE. 2. 8U1. jussK : quas cikm ipse snccideret, didtnr D
7. incerti qud faki ferant.] Tanien Craflsa ultioue in furorem actus tibi oura ampwtJM
anooucrat, Jun. 2. 781. ia Hesperia ad ripas Eegnaia.] Passi%i^ dixit : ut J£. 6. 770. Jlt
Tybris sedes esse futuras. £rgo, vel non cre- iioiulaiii aeetperii AUmm : et Uorat. Od 1.
didit inani CreOssB simidacro : vel iUud CreO- 6. 11. Begnala Laeoni rura Phalanio.
ta vaticinjum ex iit est locis, quos VirgUius 15. Soeiique Penaiu.] Nam Polynmntn
emeudarc debuisset. Thrariie rex conjugem habuerat Ilionem, i
8. JEMat.] Nam Troja sub finem veris am Prianii. De Penatiinu, JE.2.717.
capta est, ut diximus JE. 2. 340. £t in rdifi- 18. A^neadas.] Urbem vocat Mda, L t,
tmadk viifinii navium classe aliquantum san^ •&im .- inter Oiilia Ilebri et Chenonefa
temporit abiit. conBnnatque Pliniut, cum ait ad eam mtlM
12. PenatUmt et maptia Dii*.] JWa^nisunt, esscPoIydori tumulum, 1.4. 11. NunceCia
Jupiter, Jhio, Maat, £c. commuues Dii : Pe- dicitur Eno. Diontcie nuUri, Veneri, filiB J
fioies, domestid, niec nomiuati, /E. 2. 717. vis et Diones, /E. 1. 266.
13. iVoftil.^ Tbracia tamen a Troade non 21. Toiirum.] Dicunt inteipretct, ex J
distinguitur nui angustissiuiis faucibus HcUc- tcio, non licuisse immolare Juri fauntait Ct
tponti, let DardaneUet. Iritur proeuly non est rccrm, arietem : adduntque ide6 non accc
longiua dimta : scd qiue lon^ laidque eotitur, tum fuisse sacrificium Jovi, secutumqne ttali
latitfsima enim est Thracia. Matortia dicta, csse Polydori prodi|pum. Malim tamon dicf
quia Mars in e& natut est. £cl. t». 30. ct tf. 12. tunc temporis uon ita distinctas futsse rdigi
14. T^oces arani^ Rclaiivum quam su)>- nuui ratiunes : taummque ctiam Jovi plocd
ptctsit roore soo : sic JE. 1. 12. Vrb$ aniiqua te, ut probat h\c mullis excmpUs CerdaiMA.
/uit, Tyrii temiert oolonL Thraeia, ampla £u- 22. Tumulut.] Et editiorcm locnm, et •»
ropm regio oJim diias bi partes di visa, in Thra- chrum vignificat. Comeai ex arbore nmo^
eimm cis Afaodopco, et traos Bbodopca noa- nouiUcri coiurjcL tru : de qnft G. S^ M» ]
JENEIDOS UB. IIL 23!
Virgulta, et densis hastilibus horrida myrtus. et n^rrtut tspm nwlUf
Accessi, viridemque ab bumo convellere sylvam i>*«jiiibiu. Acewfl «f ftt-
Conatus, ramu tegerem ut frondenubus aras ; 25 pen i terrfc ramoa Tiridef»
Rorrendum et dictn video mirabile monstrum. ^ tmrem aitaria nmik
Nam quiB prima solo ruptis radicibus arbos ^J^IT^^J^'
xriT.^ i*^. 1- '^^ gium tremendum et mtra-
VelLtur, huic atro hquuntur sanguine guttaey bile dictn. i^un qu» nrtMr
Et terram tabo maculant. Mihi fri^dus horror '^'''^J^!!^^^* ^l^ ^"^
Membra quatit, gelidusque coit formidine sanguis. ^t «ifurS^iM^ST,
Rarsus et alterius lentum convcllere vimen 31 et tmgunt terram Mnie.
lasequor, et causas penitus tentare latentes : Fripdui tremor ng^itat me-
A^ ^ l . ■.^ 1 _^. nm corpus, et lanjniif metu
Ater et altenus seqwtur de cortice sanguis. ceiidutconiregaturiidMr.
ttalta movens animo Nymphas venerabar agrestes,iterumpergoeztirpare vir-
Gradivumqne patrem, Getids qui pra-sidet arvi», ^^f^il^^
'ute secundarent visus, omenque levarent. 36 occuitai : et niger «iBniit
Tertia «ed postquam majore hastilia nixu fl">^ " aiteriui coruoe.
A^gredior, genibusque advcrs» obluctor mnte : m^,^i^N^^^^C
iiloquar, an siieam f gemitus lacrymabilis imo vestres, et patrem Martem,
Auditur tumulo, etvox reddita fertur ad aures: ^O^^^T^^^^^^^»
ftuid ndsemm, iEnea, laceras i* jam parce sepulto, viw, rt^iH^rt^t nS^^
' Ox^pias scelerare manus : non me tibi Troja au^iriiun. Sed postquam
E^temum tulit : haud cnior hic de stipite manat. ^^ ^^ ^*^!,!^
ir_^ ^ - - !• «• lertiof ramos, et eeniuua
ueu fage crudeles terras, fugc Iitus avarum ; obnixus sum eonira terram
j^^m Polydorus ego : hic confixum ferrea texit 45 oppo"t«n • dicam, on ta-
J^lorum seges, et jaculis increvit a^utis. dut a6*b?!imo^tt^^^
f^^Unveroancipiti mentem formidme pressus vox cmissa per^-enit ad
^^^^«10^!, steteruntq; comae, ct vox faucibus haesit. ^^^^ S^ discerpU mise-
«^ ■^T» 1 ■ • j j rum, o JEnetL? abstine a
^c Polydorum aun quondam cum pondere gepuito, cavE poUucre reU-
magno giosas manus tuoi : Tro|a
fetfelix Priamus furtim mandJLrat alendum 50".;^" ^?! P':?:*;^^';!^^^
T^l^ ... . » . j.i*. 1 ^ . ™: sanguishic non fluit
«^xeicio regi: cum jam ditnderet armis ^ tmnco. Heu fuge regio-
ncm cnidelem, fuge litns
Ego enim sicm Poljdorus : multitudo telorum ferreorum obruit hic nu con&nim, et
m acuta hastilia. Tunc aulem obstupui, oppressus dubi& formidine geeundum animum,
,,^>«Villi obriguenuit, et voi stetit in gutturc. Olim miser Prtamus clam miserat regi Tbracia
Poljdorum educandum cum ingenti o>pia auri : cum jam mal^ sperarct de armis
NOT^.
'^fniHf. nud. 21. De .Vjfrfo, Ecl. 2. 54. De 45. nkamfixumj ^.] Euripides tamen in
^ <d| pro quilibet multitoidine, G. 1. Id2. Hecubi v. 7iiO. ait k Polymnestore ciesum, et
' Jfgmp/uu ognsteM.] Hamadryadas. Ecl. in mare projectum, ad iUud litus ejectum esse.
C&m enim hse uni cnm arboribus vi- quo Qnsci k Trojik domum repetentcs appulsi
tct occidant ', dubttabat nnm esset earom erant : ibique ab Hecubi matre fuisse agni-
nis. tum : et in ultionem soeleris Polymnestora oo-
•. Chradivum . . . Ctetieu.'] Oradivus Mars caecatum k Trojanis mulicribtts, e&dem Hecu-
^^inatnr, k K^wJkiM» r»6ro. Gettt : populi hk duce, quse remotum in locum eum abdux-
^iie, Tfaracis tamen annnmerati ob vici- erat spe detegendi thesauri. Aliter etiam nar-
. G. 2. 1 15. De JMurte, E. 9. 12. rat Hyginus. Ncrape Polydonim admodura
. SeeundttrtTii ritus.] ViiUt, pro ri»a. No- infantem in Thraciam missum : ab llione so-
Ccrdani», senmiunrsfif , proprl^ dictum: rorc, Polymnestoris uxore, suppositum esse
post adversum omen, cum rcpctoretur pro Delpliilo, Poljrmnestoris filio, sed ex alia
: si hoc fnospemm erat, primum de- uxore ; ut tittii^s Gnecos lateret : atque ita
I, vocabatnrqne sfcuiMfitm; si rarsus Deiphilum ab inscio patrc occisum deiiide
um erat, vocabatar alterum. taiite. non Polydomm.
^. SeeUrare wmnu».] Violatione scpukhri :
rehgio sancta semper f;ui.
234 P. VIRGILII MAR(»(n[S 1
ct ramiliM, «t aifaea ftdii- Et genus, et mangurani urbem : serva altera Trojv m
oorum et cnuieiit AchiiiM. Quem sequimur f quoveiK jubesr ubi pOMIV Ij
Qitcm •eqiiimtir ? aut qu6 sedes ? • | «i
SSr:^ oi^l^fZ D», pater, augurium, atque animis iUabere noM» 1 <
be nofrif omeD, etdeaceiKie Vix ea fatus eram : tremere omnia visa repentei M 1 j
in ineutee noitras. Vix Liminaque, laurusque Dci : totusque moveri 1 t
dixcrare uta : statim om- ■. > .^ ,' . * . ■, . *. , • V •
nia visa nint trcpidare, et Mons circum, et mugire adyUs cortina reclusif. I
portc,etiauruii Dci : etto- Submissi pctimus tcrram, et vox fertur ad anres : 1
tm mons circum concuti. et Dardanid» duri, qufiB vos a stirpe parentam 1
tent«>num •ooare aptf^rtis „ . * r* * n j i i -. ae I
vecesMbus. Hiimiics ca- Frima tuiit tellus, cadcm vos ubere lceto 15 1
dimus in terram, ct voz Accipiet rcduces : antiquam exquirite matreffl. I
KfT^I/^^nZ*?.*,!"?^ Hic domus iEnea? cunctis dominabitur oris, 1
nl fories; qure tcrra vos , » ■
produKit a primx origiDc iLit nati natorum, ct qui nastentur ab ilui. 1
majonun, eadcm fertiii si- Hrcc Pho^bus : mixtoquc inffcns cxorta tumidta W I
Bu escipict vos redeuntes ■▼*•-.• « *• • * ^ • ^ I
quiariie veterem gcnitri- LflBtitia, et cuncti, quw siut ca mttnm, qmemal: 1
cem. niic famiiia £aem Quo Phoebus vocct erraiites, jubcatque revertL I
"^^Jj.*° «^s***"^ **"?"**?' Tum irenitor, vcterum volvens monument» vito .1
et fihi filiorum, «t qni on- « ,. '^ a '. .^ ^ j- -. r 1
entur ab iiiis. Apoiio hec Audite, o proccrcs, ait, ct spcs discitc vcstras. [nm:
dixU : et gaudium iiMignuiponum ttt mixto tumuUuyCt omnes inquiruut qose sit ea iiitay q|uk
Pboebus revocet vagosi ct imperet cot redire. Tuoc pater meut recogitansjiistoriaB
rum hominumy dixit : O primates, auditc, et ioteliigite spes vestras.
KOTJE.
Thrmbrius fluvius interfluit, in Scamandnim probabilius Vossio videtur, Scaligero, kc
influens, ubi templum et Apollinis Thymbrau ; Hk autcm ambiguum est, an vehun ftimpUci
quibus locis ex Servio nomen est a copia thy m- ter, an etiam tripodi» tentorium tignifiGet: cte
bne,herbce condimentarise, tariette, bavouky. dubium sit an ex tripode, an per pueUani, ui
Hk £neas ApolUnem, non Delimn vocat, pcr Anium regcm, an sola Dei voce redditm
scd Thymbnetun : ut ostendat unum eundcm- sit ex adyfis hoc iEiicce oraculum.
quc Dcum esse, euinque sibi placabilcm red- 95. Ubvre.] De ultere terrae, pro yliTlliCi
dat, commemoratione Trojani cultus et patrii M, 1. 631. ct G. 2. 185.
tcmpli. 97. Domus JEneiFj i^r^ Vcnus hl duo ^
P1. Limifwqme^Uiurusqxu, Sf-c^ Vol IminiK, ticinium coiitiii^^iit, de majniitudine BobmbI
qua caput simulacri coronabatur. Vd potius iuiperii. Tradu(*ti sunt ex Homero lliad. 91.
laiirra sylva, consita in templi liminc scu vcs- 84)6. ubi Nepttiiiu» .^'Iiicuni ab Achille occi-
tibiilo : more Tcterumi qui lucos tcinplis addc- doiidiiiu periculo eripit. Sed apud Homenua
bant. Notetur hk sylUdia que, coutra naturam illir, c^t iu hyinnu Veueri*) v. 197. oinniB cx-
producta. ruiplaria habeiit» iion v«r7ir#i* cimcftSy ced
92. MonSf ff-c.l Ci/nthut, mons Dcli insuls : iMwimv Trojanit : unde plerique pul^pt
unde Apollo Cifnlhiut^ ct Diana Cynihia. iEiieam nou veoissc in ItiUiam, led poct
Cbr/tiia.] Frupric fiiit va« tingcudis lanis, Priamev faniilia! excidium IVojie regn&iM *
dictum a rurtty iMttse-^oury coukt-tard ; vel cujus rci sane multa vestigia et mqpuncBlB
quia liiijii» vKsis fonna rotuiida fuity ut cortitj^ prufcrt Bochartus in disscrtationc quoiti Sc-
quain rutuiwliun fuibse hubcmus ex Catonc ; grcsius pr&:fi.Kit Gallico suo Virgilio ; pnBTB-
v«*I quia vasis hujini mnt^us crat usus iu eortc. luit tamcn Italorum opinio, quam secuCns cct
Hiuc u fori;irL> »imilitudinG cortinx appcl- Virgilius.
latio tran.<]ata iv t ab Ennio nd sij[(:)if:candiiiu 102. Vohentmonumenta,^.'] Emvitinc&
hemispfiarinm cali. Qua:quc freto en :a rx- explicatione oraculi ct pater ct filiut ; pBtcr
ruleocorii;i>irA'i.}>tat. iliucad cxprimuidimi qnidcin, quikl iu re dubia, quulis erat oiIm
tentoriuin cirra triiiodR Dclphicum,ul)i sedens Trojaiin; ;;entiX| quie por Dardanum cxItaUi»
Pythia puella v:«t*(:i»abatur. Uiiic ad vcla |)cr Tcucrum k Crcta oricbatur, miniiB^
illa qiiibiif iii tlientro histrioiies Intent ; et iu dubitarct : fiUus autem, qii5d patrcm noB
iacrislibi''8qur.-lli>otpellicpatcnloria,<:oi<r/tiiCJi, inonuciit, se ^ Cr^tQsa ubcuute audivissci sibi
HAXOi.NOi;. AKi aliiimie deducunt : vcl \ eo- sedcs ai)ii8 ik Ituliu Ad Tvbrim fluviura cfse
rto P^ihoni^ fcerpeuti.i» cx qjo tentoriuin Del- pnralas ; quod in altcrom intcrpretationii par-
phici tripoilis larcum dicunt : vcl Ueorde piicl- tem dellectcrc patiis •««■«■wp potuissct: ^ide
/T/ quod ilBc u Pbatx) tencbatur : scd primum M, 2. 781.
^NEIDOS UB. III. 233
ctim Iliades crinem de more soluts. 65 et Trojane circdm euni
Dus lepido spumantia cymbia lacte, pmiw capiiiu, jnm con-
• •^ i f^ . "^ . ' 1 , tnetadineni. jnfumllmuc
iinis et sacn pateras : animamq; sepnlchro pocuin tpumnntiA te|>ido
mu8, et magna supremum voce ciemus. lacte, et patenu Mmguinit
bi prima fides pelago, placataque vcnti 69 |;~<i«™.- « ciaudimu.
\ ^i. r-^DJr I , animmm in sepukhro, ct
aana, et lenis crepitans vocat Auster m altum; niagn& Toce uiiiro6 concia-
Unt SOcii navrs, et litora COmplent. mamui. Deinde tcatim ut
aimur portu, torra^qae urbesque recedunt. ^S.-^n^SWStr*
ra mari colitur medio gratissima tellus quietum mare, et AuMer
lum matri et Neptuuo ^Ecreo : bUijd*ttrepent:ovitajiiad
A • ^ ^ |F . ,. . na^muionem : toai detra-
pius Arcitenens oras et litora circum 75 hunt naret, et tcgunt lito-
tem, Mycone celsa Gyaroque reviiixit ; ra. Recedimus e portu,
amque coli dedit, et contemnerc ventos. terneque et urbet rdin-
^ , V. ' , . ,. . quuntur. Medio m man
TOr : haec lessos tUlO placidlSSima portU jucundisiima insula incoll-
t : egressi veneramur Apollinis urbem. 79 tur, dicata matri Nerei-
nius. rcx iclem ho,nin«m Phoebique sacerdos ^r™ pio^^Cli: .^i^ii
et sacra redimitus tempora lauro Mycone aita ct Gjaro, ra-
rit^ veterem Anchisen agnoscit amicuro. i?*™ «^«^ <^»"^* !»•<>«* «*
nns ho^pitio dextras, et tecta subimus. « ~ lu^^X.uSST.i
la Dei saxo venerabar structa vetusto : 84 ai>pcmari vcntot. Iiluc na-
opriam Thymbrcee domum, da mcenia fessis, ^»!?? *. »*** tranquiUissUna
' *^ ' excipit tecuro portu nof
^ressi ^ naribus voncramur urbem Apollinis. Rex Anius, idcm rex pofHili ct sacer-
llinity corouatus cirra caput ta^niis et lauro dicata ^poltinij venit obviam) et agnoscit
I antiquum amicuin. Jungimus manus in tignum hospitii. Rcverebar templum Apol-
litnm vetere saxo : O Thymbrare, concede nobit propriam scdem, da muros fatigatis,
NOTiE.
vttdumt 4^-1 Dehm insulam slgnifi- 77. Immolamtmty fyc!\ Olim dicitur crrftsse
idL nati Apollo et Dinna, Ed. 3. 67. mari, atque aUoo aliquando ventorum agitatu
^Cycladibus insulis, iii niari ^^^peo, mori submersa csse. Dciiicept ver6 Afix«f , ma*
c dicitur .yeptuniu ^^grtMS : vel ab niftttai vocata est : vcl quih Latoiue locum ad
ibeas oppido ; vcl ab AI^ jflolidis pariendum qua;ronti, tutum k serpentis Py-
orio, juxta Strabonem ; vel a crtfbris thonis insidii<(, subittS k mari emersit : vel
,n8B prociil ajtpicicntibus videntur ha- qu6d post diluviura Ogjrgium, quod Dcucali-
uem«4yw», caprarum, juxta Feslum ; oneum longc pncccssit, prima es aquis ap-
leni^ capra, coelesti sidere, qus cx- paruit ; vel qu6d Fhiebi oracula, alibi obscu-
ra vus ibi tempcstatcs excitat. Ibi rn, hk manife.sta sunt Fabulam aliqui refc-
isularum raiiititudo : qiiaruin ineridio- runt ad terrce motus, quibus ajgitabatur antc^
untur SporadeSf k «mi^tt sparpo, quia et deiiiccps agitari dcsiit ; alii ad securitatem
sunt siue ordine ; scptentriouales ve- portiis. Urbs ejus primaria dicta cst etiam
des a »v»X»s circutusi quia quasi in Deloi.
disposito; siint circa Dtlwn : quam, 80. Rex Jlmut, ^.] Veterum more, rcx
f^am, poKt I^atons ver6 portuin iini idem et sacerdns : Appollinis filius ex Rlia^a,
oco, circumcingunt, ct quasi rerm- vcl Rlia*o. Filin; ejiis ex Dorippe fuerc tres»
\fjfcoTU ct GyaroS', duee cx iis, pro ca;- Ocnot Spermoy et Elaisy dictas Canotrap^, k
appcllnntur, quamvis aliqux siut Ddo xmitit twvusy et r^iwtt cerio : quudBacchi benc-
B. Mycone quidein ad ortura, una c ficiu, quicqiiid tangerent, novat in formas ver-
lus, nuuc Mycoti : ec^adicitur proprer tereut : Ocno c|uideiii in «7m rtnum ; Spcrmo
cjus Dimastum. Gyaros, ad occidcn- iu m^futy semen triiireum ; Elais in t>Mmy o-
r Sporadcs; sterilissinia, ct a Komnnis leum. Fabula indc cst, qu6d pater nagnam
ttinata facinurosorum exilio : nuiic eorum vim coUigeret, ex donis ApoUini Dc«
k quibusdain vocatur ; quanqnam iu- lio oblatis. Constat enim ex ontiquis mo-
nodum est, et situs, et norainis. ^r- numentis, qux citat Ccrdauus, aram Apolltnis
I Apollo, qiii statim ut uatut est, Dcliinullovictimnrum tanguiuecultainfuisflc,
terpentem arcu et sa^ttis occidi! ; sed prcribus, floribus, hui'. unde ait soluin
nam matrem suam, tura fiT^avidam, /Cneos renerahar ; et prcccs suas, non etiam
in k Junone : unde pius dicitur. l)e victimns, coinniemomt.
,X.}. 120. De J)ortde, quw J\'crcidet 85. Thyntbnre.} Strabo 1. 13. ait campnm
> fratre suscepit, Ccl. 10. 6. esse lliymbrain, ki i^gt^ ^KTV^askS^.t ^?2f^xsk
236 P. VIRGIUI MARONIS
Rumor fpar^iiinri auccmFania volat, pulsum re^is cessissc paternis 121
idonieneniu cjectum abiU- idomcnea ducem, desertaque Utora Cretae.
tora Cretie t$st vacua, tio- Hoste vucare domos, sedesque astarerelictas.
inos carere hostibu», ci re- Lin(|uimus Ortygic^B portus, pelagoque volaoiiu :
!:ru""u.urli:^'Z £:Jn.5r^''''»*"!n»«^>«?«Naxo.,, viridc«,q; Doiiy.«B,.
niari currimus : ct radi- Olearou, niveaiuq; Paron, sparsasq; per aequor 126
mm Noxum in montibus C vcladas, et crebris lecrimus frcta consita tenii.
sonanttm tumultu fiaccha- ivt *• ■* • _* ■ i
rum, et viridem Donysam,Nauticus exoritur vario certannne clamor.
et oteur jn, et Paron can- Hortantur socii, Crctam proavosque petamus.
«lidam, ct Cyciada» «parsas Prosequitur surcens a puppi ventus euntes : 130
ncr mare, etfreta distmcta-.^^ ^ ■, .• • ^ J^ n i •
inuiti» insulis. TuUitur cb- '^^ tandcm antiquis Luretum allabimur ons.
inor nautarum divcrvo co- £rgo avidus muros optatcc moHor urbis,
u?l!ie.^'S."*ii'S;[-T/''^^^ ^^° • ^^ **^ cognomine gentem
jorvs. Ventus suboricns 4 Hortor amare focos, arcemque attoUere tectis.
puppi propeliit navipantes : Jamque ferc sicco subductoe litore puppes : 13S^
ac demum appellimur ad r rr
▼etera litora Curetum. £rgo cupidus exstruo muros desiderate urbis, et eam appello Feifi-
mcom : et bortor populum gaudentem hdc appellatione, ul curet domos, et txigtt utem ito
fastigio. £t jam fcrm^ nsives subducle ^ mari stabani m Utore sicco : -*
NOTJE.
omra, 3. 51. Populi Romani ritu eontecraia: alios, ab Ortygia ^toliie ; cujui et liaDC, ct
tunt-nostri ducet, mare ingredierUct, immolare ulias complures Ortygias, colonias fiiisic vo«
hottiomfluctibut conmeverunt. Ad hunc morem hint.
allusit Virgiliuft, lik, et X. 5. 772. Tempettati- 125. Bacchatamque jugit JS'axim.] Jfaxw^
hut agnamCecdere deinde jultet. £t notat hk una Cycladum, insula nobilisftima, ad merU-
Taubmaniius es Plauto, pecudem, maxim^ cm Dcii, vino fertilis, unde Baccho dioGta:
dc uviuo gencrc dicl. Venti quoque Deonim quia Ariadiiem, k Thcseo raptam ibiqiie ic-
loco habiti sunt, tara apud Groicos ex Hero- liciam, fertur ezcepisse. BacduUa dieicar»
doto, qiii 1. 7. Athenienscs inducit Borcv sa- id est frequentata 4 Bacchis, fnriosif Bacchl
crificantev : quum apud Romanoa cx Scncca, romitibus ftemuiis : £cl. 6. 29. 69. Hodi»'-
Natur. qua-8t. 1. 5. 17. qui ait, Aiigustum in JVoxi.
Ciullia cominorHntem, Circio, Galli» Narbo- Viridemque Donytam.'\ Jacct interlcariaim-
nrusis pcculiari vento, templuin voviitsc ac ct Gyarum, marmore viridi celebris: bodie
fccitwe. De Zcphyroy Kcl. 6. 6. At uotat Ma- Donutta.
crobius heec sacrificiu, nou in tcmplo Dcliaco 126. Olearon, 4*r.] Oleanu vel Oliarot:\ux*
facta esse, ubi saiijE^uincm fundi iiefus crnt. taNignim iiuncdicta Quim/iitnio. Paroii.JpB-
£t vcr6 non sacrificafiKc hycnii ct veutis ad ros, hudie Pario, uiveo mannore nobiiis. De
aram ApoUiiiis. Ubi idtur ? fortassc iii litorc. Cycladilfus, supra, v. 74.
122. Idomcnca.] 'I#«/c(f»»f«, ut longa sit pv- 127. Contita territ.] Ubi varioe temei teu
niihima, ut yE. 1. 611. Itiontapetit dextrti. I- iusiilo^, quasi «a/<r et temiiuitA sunt: et poM
doineiieus filius Dcucaliouis, iicpos fiiit Miiiois nientionem Cyeladum, \\\r «ignificat Sporadat;
Cretcusis rcgb, duxitquc Crctcn.sc« ad Troja- (pKT noineii habcut a ^-ru^t^, semino, quia sine
uum belluin : undc rcdiens ciiin in tcinpc- ordiiic sparsre sunt.
stale vovistfct se sacrifii^nturuni Dii», quod ftihi 131. Curetum oris.] Crctani significat: uLt
appulso priinum occurcret, occumssetque fi- Curetet populif vel faiutlia fiiit muiistrorum
lins; cum patcr immolavit: ortfl (tciudc pcstc Cvbeles: sic dicti juxta Straboucm, I. 10. k
pukus est rcx & civibus, <iuasi impiuH in pro- xupa, tonsura, quia, aiitcriorein capltis par-.
lem, atque ita Diis invisus. Iiide abiise dici- tcm dctousaiii ^estabaut. Saltutionis annata
tur in Calabriam Italiat, cl ad Salentinum iuventioueui iis Flinius tribuit. Casteri, etiam
promontorium urbcm condidisise. Ait tamen tympana, quorum strepitii Jovcm rec^ns na-
interprcsLycophronis,eum a Nauplio piilsuni, tum Saturni patris voracitati subduxerc. li-
Eubcec rege : qui ut necem ralamctliR filii, , deni dicti CorytMUitct ci Idai DadyH.
Ulyssis dolo a Gnecis ad Trojani occiiii, vin- 134. Jlmnrefocot.] Servius ait commendari
dicaret ; Cretam occupaverat. Diodonis non studinm sacrificiorum, quK semper igne per-
pulsum Idomenca, scd in patria dicm obiisc ficiebantur: ego curam privatanim domoram
censet. et rei familiaris, id enim focus scpe signifi-
/^, Ojfp^ia.J Antiquum nomen Dcli in- cat: utcum dicimus, /Hignarepro aruefyWUi
aula^relahtfTtf^cotumiXtcaUleiq^VKihj^QA id est, pro te sacriL ac profanft, piiblic& ac
ffcaus mUIc, «ut primum, aut magnk multk- domeftXick.
iuOitHf rUum ro/uot firainuiatici : tcI juxU .
) ^NEiDos LiB. iii; aasr
8 arvisqne novis operata javentus : JuTentiif vacftbat conjufiic
losq; dabam : subito ciim tabida membris,f^*^«*T**=<*"*"^*^
• Goeii tractn, miserandaque venit p^ot^ pettb fimesta, et pu-
sque satisque lues, et letifer annus. trkla, et aDmit nwrtirer ve-
int dulces animas, aut «gra trahebant 140 J^»?;»^^*'^';*^
: tum steriles exurere Sirius agros. spatlu aerii. SoeH amitte-
[lerbse, et victum seges aegra negabat. ^*"* hf "**^i! •°"^» •"*
i oraclum Ortygiae Phoebumq; remenso ^^, prLtewTsTrSi "2^
pater ire mari, veniamque precari : pit urere campot infoaam-
sis finem rebus ferat, unde laborum 1 45 ^°* = ^^^,^ ticcabantur,
.,. . t ^ * et metaes aridsnon daliant
luxihum jubeat, quo vertere cursus. cibum. Pater meiu horu-
f et terris animalia somnus habebat. tur me tu remenso mari
acr« Djvum, Phrygiique Penates, SS, ;rrP.::^urtt"S
cum a Troja niediisque ex ignibus urbis orem veniam : et petdnh
n, visi ante oculos astare jacentis 150*i"®" tcrminum pouat re-
,, multo manifesti luJnine : qua se ^, ^^^ '^^t.
r insertas fundebat Luna fenestras. to/ diflicultatibus» et qu6
affari, et curas his demere dictis : conrertere cursum. Nor
. 1 ] ' r\ ^ • j* A A 11 ^ ^■^ti et somnus teneiMt
l delatO Ortygiaij^ dicturus Apollo est, anim«liaperterras. Sutum
:: et tua nos en ultro ad liihina mittit. 155sacnB beoruv^ctPenates
^rdania incensa, tuaque arma secuti ; S^^S^i^STOT^^X ,
dum sub te permensi classibus aequor; incendio urbii; visi sunr
Ituros toUemus in astra nepotes, insomnisstareanteoculoa
.--.,« .,-u: ^»k:»r...«. *., ^^Ll^ .«%»^:« decumbentis, multi luce
ique urbi dabimus: tu moenia magnis conspicui : qukparu Luna
ura, longiimque fugse ne linque laborem. plena mittebat suam lumen
f sedes: non hoDC tibi litora suasit 161 perfenestraMhiantaa.Tunc
^ ^ ^ . . . , A 11 ■'c vm mni me alloqui, eC
at CretBD JUSSlt COnsiderc Apollo. auferre soUcitudinrai bia
, Hesperiara Graii cognomine dicunt ; vcrbis : Quod Apollo dictu-
fHjua, potens armis atque ubere glebae. S^lu^ l^ ^ ^SH
colucre viri : iiunc faina, flUnores 165 pnedicit lioc loco,et ecce
ixissc, ducis de nomine, gentem. "<>• «P^* «ponte mittit in
i propria? sedes : hinc Qardanus ortus, ^r^am^^Sl^stamrtiJSi
uaarma: nos tc duce pcrcurrimus navibiis procelloiium inare; nos ipai eztollc-
ra fiituros posteroK luo*, ct dabimus imperiiim orbv urbi tiue, Tu destUia ma^^s
mag^iis, ct ne atijicc laborem iong^ itiueris. Mutanda ett re^o : J>elius ApoUo
ibi adire hnec litora, nec jusait te mancre in Crctt^. Est regio} quam Graeci cogos>»
ant Hesperiani : terra vetus, potcns bello et fertilitate agrorum. Populi Oenotrii
nnt : nunc rumor est posteros vocavisse naUonem, Italiam, h nomiiie dncis. Ha
X sunt nobis : liiac nntus est DardanuSi
notji:.
utaj ^-c.] Vt:I operam dubat connu- pcn, ut J£. 2. 379. ^gprU tenUhm, pro atpe"
; colenrliii, ut explicat Douatus. ris : pault» diirius. TiiriiebuS) tedibut imerlas
batprofelicisurccssuronjugioruin t/ iiUerpositas, ad luccm admittendaii|». iGer-
; nam; cl antc b.TC omnia pnei- raauus, traiectas et penetratas ^^ilWk. '^i|talH
trrc8 sacriftcium, ct operari, sim- anteSf qitious lumen iruertuM^erdi i^^^^fet^
'iJtTMrr interduin.siguiAcat, utG.l«-"mododixit, Al.2. 135. P«r nortom o6snuiii, tfS
jperatus in hLrbis. iUrd delitui : id esft per noctem otfseuram.
ui.] Stc Ha in orc majoris canis, 163. Est loeus, ^.J Hi versus et sequentet
a dicitur : dc e:\ G. 2. dd3. Dc omniuo translati sunt ex JE. 1. ▼. 530i ubi
'C Delo, insula, .«upra, v. 124. De fuse cxplicaniur.
. 3. 62. Dc Phrj/gia PetuttibitSy JE. 167. Dardanus, Iatiusq[ue pultr> IfC^ ?«Sutr
ad posieros refcrtuT, non wi l>ax\Vas»\\A^ «l^
at.] ServiuM cxplicat, inseralaty id ejus fratcr fuH : ambo ^AecUwa Yik^Ww* ^«•^
<u, noneUiMas serd ; per synro. trem. fiUam At\«atH MiniVbiiAm 1«^«^»**^
17^
238
P. VIRGIUI MARONIS
rt pater Jutius, aquo l>ffr- lasiusque pater, geuus a quo principe
dano principe geniM nof- Surce.aG^e, et ha?c laelus longaevo dicta pamrti
rgc. XZ ^trr^::Ha«clchibitandareferXorytum terra»q;req«rel7»
ntori patri h«c veri>a iion Ausonias : Dictaea uegat dbi Jupiter arva.
reroca«//n iudubiiiin.Quoj-rpj^jjj^^jg attonitus visis ac voce Deomniy
re Corytum, ctteiraaAu- ,__ .ti i ^ j » _ i.,-
sonins: Jupitcr nepat tibi (Ncc sopor illud erat; sed coram agnoscere ▼ultafr
Crctcu«c« a^os. Ego «tu- y datasque comas, priesentiaque ora videbar:
Sr;r;;: CrHmrSo-T"" gplWus toto mai.abat corpore sudor) HS
ciiini iioccratsoraiiun: «edCorripio c stratis corpus, tendoque supinas
vHicbar conun distiii.i^icre \i\ cuelum cuTO vocc mauus, ct munera libo
:r ftcU.:U"C, rtlr; Intemcrata foc« : perfecto l<etu8 honore *
«udur tVigiUuft nucbat toto Anchiscn facio ccrtum, remque ordine panda
rorporc) cffcro corpus e Arrnovii prolem ambicniam, geminosque pareniei:
lccto, ct cxtollo ad cwlum ^ P * ^ j / ^ i* , ..«. lOf
niamui invcnsn» cuni prcce, Scque novo vctcrum dcceptum crrore loconun. »1
ct injicio nauium pura do- Tum memorat : Nate Iliacis exercite fatis,
na: confiM-io sacrificio i«- g | j j ^j ^g Cassandra canebat.
tuf fario Anrhiscu ccrtum __ , • _^ j j i_»* ...^a^
rfe»«re/iM*,ctcxpiico ordi-Nuuc repeto hpcc generi portenoere deDitanostnir
ne prodi^iuin. jiiirhins an- Et sa^pe Hesperiam, saepe Itala regna vocare. IIB
imad^-ertit rainiliain anci-
pilcin, ct binos .>.aucto.^*^" H"« f^ «cspc.i« Tci|iu™ ..w«^^»w.«
rci» : ct »edf!iuMiiii estc uovo Grcdcret f aut quem tura vates i/assandra movcret
crrore autiqSjuni regio- Cejamus Phoebo, et moniti meliora seqnamur»
mim. DcindelRt: Fili aci-
tatc fatis Trojanis : sola Cassandra inihi pnediccbat tales cBnn. Nunc rcnuniscor
dinisse hvc dc^iinata esM nostrc gciiti : ct sicpe appelUUe Hnpcrlam, ssspe regnA Itdka. 8cd
quis putaviicset Trojanos ventnros ad litus Italiae P aut quem tum Ca.«i«andra vatirintni at-
viisct ^ Obcdiarous ApoUini, et admoniti sequamur meliora ewsiUa.
NOTiE.
icm Cor}Mi Tuscffc re^iji iii Itidiii ; sed Jasius tensia sunt, a monte Dide, 'ubi tdoMtiii ot
hunc C4in-tum liahuil |>atr«m ; Dardanus Jo- Jupiter, nunc, Lasthi, inparte orientali CntB ;
vcm. Mortuo Coryto, orUM|iie dc succcdcndi ab aliquibiis Ida; pars essc dicitur, et diitka'*
iiire disKidio, Jasium I),-irdaiuis orcidit : idc6- guitur ab aliis.
quc pulswi u Tusris, ct a Siculo flispaniv rc- 17*1. Vtlaiasque romot.] Omataa vittii, tfm
ge, Elcctrce fratre, qui ad coraponcnda dis- etiniii sacraruni statuarum ca|rftiliiii •IbgA-
sidia vencrat ; prim6 in Samothraciain insu-
lam fugit,acdeindc in Phrygiam, ubi Tcucri
filiam arcepit in conjiigom, ctcumco gcntis
hujuH parcns fuit, qiw (loiiidc Trujuna dicta
esC. Igitnr d, qMO non ad Jusinm, scd nd Dar-
danumrefcrri dehetyE. I.*2:i5.
i70. Cor^um.] Corj/tns, moiis ct urbs Tn-
banlur. i£n. 2. 138.
176. Supitias.^ Ita sublatas, ut palnui
obvcrtantiir.
177. Munera libo, 4^.] Penatibus et Lari-
biu sacra ficbant ; alia quotidiana ct jpriTala ;
alia publica in compitis^ unde apod RomaaM
dirrbantur Compt/a/fa. PrivataTulg6atf/ocilM,
flciie, nunc Cortana : vcl a Cory to, Dardani, iit aliqiiaiido eliam ad aram, qiuc in sacrario do-
putabatur, patrci sic dicta ; vcl :i zifff§ f^aiea, nius orciia erat ; eaque ficbant, thiire, viao»
quam Dardanus illk in pugiia ainisit. Dc coroniii, ct lancis ct fiorcis, cibo alimio laa-
T^iunVIsive f^rurid, Italisercgionr, ^11.8. 479. tiore e inci»a iii Ignem injccto. Pafet id
ni.Ausonias: Dictma^ 4*^.] llaliam vo- pnrsiTliin cx Plauto in AululariB pvolofO.
lunt dictam cssc Ausoniam ab Aiuone, (Jlyssis Pnblica tiac.rificia ficbaiit porc& cseiiL Igitur
et Calypsus filio ; at raal^ ; iion cniui hic Pc- hir muiicra intctneraia cruut, purum Timini, ac
natcs ^iunca^ nonicn hoc Italio' tribtiercnt, cam
v\\ dum untus esset Auson, tantuin abest iit
illic regnarct. Nisi usurpalum id putcmus pcr
anticiputiuncm temporis. Alii voliint ^lusones
crtctoii esse Grirris, veteres cos Latii populos ;
tjiiJ Latinu .^watiri diccbnntur, comramuta- crat, pncsertim ex ultinus
tJone vulguri litent r in t. Kt lienc ; nam iHneami /£.2.781.
tlius : quarc Ubari dicuntur, id est ttiiiari Ct
injirif Al.l. 736.
180. Getninosque partnlesi fye.] TVucnnir
qui cx Crcla ; Dardanum, qui ex ItaliA t«
rat. At ver6 errorem
agnosccre ant^ dcbv-
imis CreQssB TerbiB ad
-^runeas iitt fcrrc 9^nh, Didcca irr«, Ctc- iE.lWtt- TH Ttw:r«,-U4Mto,^WA.«i
iENEIDOS LIB. III. 233
Creta Jovis magni medio jacet insula ponto, Crcia, intuia Jovis mngni,
Mons Ideeus ubi, et gentis cunabula nostrse. ] 05 ^** <'^< "^ nwdio mari» ubi
Centum arbes habitant mapas uberrima rcgna. Zr^^J^fiSJ^^
iHumiasunde pater, 81 rite auditarccordor, occupiint ccntum urbes
Tencras Rhoeteas primum est advectus in oras, nmpiM, rcKua feniiiMi.
-^^ «^ 1 Ti* DM : unuci 91 iiene nifinini
^tavitque locum regno : nonuum Ihum et arces auciiurum rfnim,maxin.uj
I^rgameie steterant, habitabant valUbus imis. 1 lOpntcr Tcuccr primo afivc
HiiK mater cultrix Cybele, Corvbantiaque «ra, !"' *^ Pf««««?;o''""" ^-
IJ^ !-• /•» •! • - • trum, ct elc^if 8«lcm rcg-
*ci£eunique nemus : hmc fida silentia sacris, ni: nomium ninm ct arx
Et juncti currum dominie subiere leones. Perff«mu« coiuiita crat, dc-
Ei-go agite, et. Divum ducunt q«a jussa, sequamur. glil^-riit ^^^'^
^lucemus ventos, et Guossiu regna petamus. 115 keio protcnrix /ort,et c^m-
^ec loniro distant cursu : niodo Jupiter adsit, '/?'■ c'or.vi»uniiu, ct .yiva
»p^ ,. 1 1 ^ r* ^j. • • ^ A. ' ' Ju*a : hiiic fitlele arcanum
A erua lux elassem Creteeis sistct in ons. ccrHnouiunun, et juncU
Sic fatus, mcritos aris mactavit honores : leoiMni traxerunt cumim
Taurum Neptuno ; tauruin tibi, pulcher Apollo : ^^ "' ''"'«"^ "^^^^i^J:* *^*-
igram Hyemi pecudem, Zephyris fehcibus albain. nos ducuut. Pmpiticmut
^toi, ct proficincamiir in rc^iim Crcticum. Ncque abcst lonp> gpatio : iliiiii Jupiler favcati
tertia dics appcllct navcf adlitu« Crcticum. Sic locutun immolavit iu altaribus digna« victi-
■ai : Ncptuno taurumi tibi taurum, 6 PhoDbe formose : Tempc&tatt ovem uignuu, Zephyris
|t«pitiit candidam,
NOT.i:.
101. Cntay ^f.] ^ Candiaf ingcnx intula me- ik mv^Cm in caputtaliarr, eapui roiartt quM in
^&lcrranci mant : inter iCjnnim ct Libyciim ^acris cjiis minidiri crcbro caput rotarenC.
wamrt : olim urhibut clara c^ntuin, undc ab Et ver6 Grascit ipsa dicitnr et JUCtfXn, ct
llomcro in Iliade I««r«^<r9A«f dicitur, in KvCnCir. Vocabnntur roinittri ilK Corybamiu,
Odjtt. habet tantiim urbes im»ii»«y7*) 'lOHa- Curet^t, et Daetyti idai, Jovit altoret, qui frs*
«ils:jpnedpateltienintGiif»£rti«, (iortjfna, Cy- quenti cyrabalonun rreorum pultu in Micrif
mmh Miidymna. Dc Jovit in rainsiilu cuna- utebantur. Velicbatiir cinTa,quiacsLaH«t.l.
Indu : dcque Cybele ct Corytfanlitws, G. 4. 15L 2. 6iX). tcrra cst, tcrra autcm in modio poidet.
«t moz ▼. 111. Traliebatur k leonibiit, quia mntcr ett oinniom,
lOB. TVuma Rkaittat.] Tciicrr, Scamandri ct parentum officiit prolct etiam ferocittioM
Ckcteiktit filiut, cum inmila fruj^im iiiopift lu- inolliri debct. Ca;tcra cjut mytteria ibi fntA
boraret, dicitur, ad sedcs novat qua*renda8, ab codcm Litcrctio cxplicantur. PremcbanUir
con tcrti^ populi partc solvisse ; acccptoqiic autcm cJum sacra gravi tilentio, ut et Cererif
MBColo, ibi te pobitunim fcdcs, ubi ctfct k cercmoniB: fortass^ ut inscnitabilcm temB
terrigenii noctu oppuc^natus, in Vhrypii circa profunditatcm esprimcrcnt. Reliqua vide O.
Amazitum et Rhottcuin Troadis in flcllrspon- 4. 151, et JE. 6. 784. Lcgunt h)c muhi, eul-
fo proaontorium maxima niuriuin multitu- /Wx Q^i,inquoPhrygivniontccuhacstcdi-
diste Tezatut, ibi sihIcui fixit, tcmpluin con- citiir: atque adc6 Iiunc incoluisse dici poti^tt,
itituit Appollini Suiiiithco, cujut simulacrum et protcxisse, quomodo Juno Carthagincmy
pede pronicbat murcm, qiii Phry|;i& aut Cre- I. \.2i).Quam Junoferturterriama^itomnitnu
HUii
lingua 0fM}4»$ appcllatur. PrRlcrdi vc- nnam PotihabitA eoiuitte Samo. Alioqui eultrix
temn colonoruin morc, patrin noinina intu- CyiteU dicitiir, pro cultricc inontiuni. in quibut
Ut in Tioadem, et montcm vocuvit Idam ab culi amavit, quo nomine cain iijYpcllHt CatuL
Jdi Cretcnsi montp, JE. 2. 8i>l. u pntrc suo dc nuptiit Pclei.900. Unigenamquc tinucul-
Scanundrum fliivium,qui uiiteu X:inthiis vora- trirem montibut ida.
bntor: unde Homcrus ait Xaiithum 4 Diis 115. Onottia re^ria.] Crftani, ciijui urbs
vocari, Scamandniin ab hominibut) id est prwcipua Gnosnit, siipra, v. 1<»4.
i boc cstc iUn rccentiiit. Dciiiquc cultum 1 16. Jupiter.] Siiniitnr liic, vel pro Dcorum
Cjbeletmatrit Deorum in Phrygiam intulit ^ rcgc, qui natut in Crctu cidem prKfiicrnt: vel
Cma, ubi iila Jovem pt^i^crcrat et alncrat. pro aCrc ventis impiilso, ut a Cutullo suinitiir
109. OptanttfHe locum regno.] Kie^t: tic JE. in Pliasclo; Jtcc utrHm<iue Jupiier siuiutteeunr
1. 425. Part optare locmn tecJo. Kt vcn^ pri- dut incidistet in ptA*m.
mnt ibi regnavit: pauloqiic |»64t vfiiit cx Italiu 118. Honortt.] Pro sacrificiit ttepc tnmun-
Dardnnut, qui ab ip«o in gcnerum ac «iicccs- tur : iufr^, ▼. 547. Juiwni Aryrirm jiunu ado-
sorem adscitns eKt A\. 1. 1!35. ttmut honoret. Dc JiTtptuno, A. 1. 125. Dc
.111..Miilcrcii&rix CytfrleA Quir et lOiea, Jlpottine, Kcl.3. 104.
et Opt, Sacurni uxor, matcr Dconiin ac lerra \^\ Sin^ram Hytmi, i^.] Pcr Hyemem, 'W'
ipta. Nomen, vel k Cybelo montc Phrygise; vrl tclliirit. Tcmpctlciet, qnn" c\ Cjccr. di N^\. U^
17
236 P. VIRGILIl MARONIS
Rumor spargitnr, duccm Fania volat, pulsum regDis cessisse pateniis
Idomeneum ejectuxn abiU- Idomenea duQem, desertaque litora Cretse,
se e patemis reiniiS) etli-,^ ^ « i f \
tora Creta» em vacua^ do- Hoste vacare domos, sedesque astare relictafl.
mot carere hoftibufl, et re- Liuquimus OrtygifiB portus, pelagoque volamQ
tenaTlJS^ 5:i^Bacchatan.quejug« NaxoD, viridemq; Dony«
mari currimus : ct radi- Olearon, niveamq; Paron, sparsasq; per eequoi
mos Naxum in montibut C vcladas, et crebris lecrimus frcta consita terr
rum, eiviridem Donysam^Nauucus exontur vario certanune clamor.
et Okarjn, et *Paron can- Hortantur socii, Cretam proavosque petamus*
didam,GtC^ciadasffparsasp|.Qg^ii*if„P gurcens a puppi ventus euntes :
per mare,etfretadistmcta-r«^ ^ ^ ^» • ^ * * *^ n i .
muiti* iniulis. Toiiitur cia- '^^ tandem antiquis Luretum allabimur oris.
mor nautarum diverso co- Ergo avidus muros optatcc molior urbis,
:ni.S2;S:°'^.T/'eam««nq; voco : et Isetain cognomine gen
jores. Ventus suboriens 4 Hortor amare focos, arcemque attollere tectis.
puppipropeUitnavigantes: Jajjique fere sicco subductce litore puppes :
ac demum appellimur ad * r rr
▼etera litorm Curetum. £rgo cupidus exstruo muros desiderate urbit, et eam appeDo 1
meam : et bortor p<^mlum gaudentem hde appcUatione, ut curet domos, ct erigat arce
fastigio. £t Jam fcrmi ntftes subductie i man ttabant in Ktore sicco :
NOTJE.
omm, 3. 61. Populi Romani ritu eoniecraUB alios, ab Ortygia ^tolis ; cujus et ha
tunMiosfrt duceSf mare ingredierUes, immolare alias complures Ortygiasi colonias Aiis
hottiamjludilna eonmeverunt. Ad hunc morem lunt.
allusit Virgilius, hlc, tiJE. 5. 772. Tempestati- 125. Bacehalamqut jugi* Naxon.'\ J
bui agnttmCiedere deindejubel. £t notal hlc una Cycladum, intula nobilissima, ad n
Taubmannus ez Pkwto, pecudemf maxim^ em Dcli, vino fertilis, uude Baccho d
de ovino genere dici. VetUi quoque Deorum quia Ariadncm, k Theseo raptam ibiqi
loco habiti smit, tam apad Gnccos ex Hero- lictam, fertur excepisse. Bacehata d
doto, qnl L 7. AtbenienseB indudt BoresD sa- id est frequentata k Bacchis, furiosis ]
crificantes : qiiam apiid Romanos ex Sencca, comitibus ftemiuis : £cl. 5. 29. 69.
Nutur. qua»t 1. 5. 17. qui ait, Augustum in JVaxt.
Galli& commorRntem, Circio, Gailise Narbo- yiridtmque Donytam.l Jacctinterlc
nensis peculiari vento, templum vovisse ac et Ojarum, marmorc viridi celebris:
fecisse. De Zephyro, Ecl. 6. 6. At uotat Ma- Donmta.
crobius h«c sacrificia, non in templo Deliaco 126. Olearon, ^-c.] Olearus vcl Oliaroi
facta esse, ubi sanguinem fundi nefos erat. taNigdimnuiicdicta Qutmmtnio. Potm
£t ver^ non sacrific&sse hycmi et veutis ad ros, hodie Pano, uiveo marmore nobiiii
aram Apollinis. Ubi isitur ? fortass^ in litore. Cyeladibus, suprik, v. 74.
122. Idomenea.'] 'I#«/((fv?«, ut longa sit pe- 127. Consita terris.] Ubi varite terr.
nultima,ut JE. 1. 611. ilionea petit dextrd. I- insuls, quasi sata: et seminata: sunt: e
domeneus filius Deucalionis, nepos fuit Minois mentionem Cyeladum, hic ftigiiificat Spo
Cretcntis regis, duxitque Crctcnses ad Troja- quir nomen habcnt k wxu^ttj scmino, quj
nom bellum : unde rediens ci^m in tempc- ordine sparsae sunt.
state vovissetse sacrificaturum Diis,quod sihi 131. Curttum oris,] Cretain significa
appulso primum occurcret, occurritssctque fi- Curttes populi, vcl rainilia fuit minist
lius ; eum patcr immolnvit : ort& deiudc pcstc Cybeles : sic dicti juxta Straboiicm, I.
pulMis est rex k civibus, qiiasi impius in pro- nufk, tonsura, quia, anteriorem capill
lem, atque ita Diis invisus. Inde abiisc dici- tcm detonsain gestabaut Saltationis a:
tur in Calabriam Italise, el ad Salentinum iuvcntionem iis Flinius tribuit. Casteri,
promontorium mrbem condidiFse. Ait tamen tympana, quonim strepitii Jovcm reci
interpresLycophroniSyeum k Nauplio pulsum, tum Saturni patris voracitati subduxen
£ub<ese rege : qtii ut necem Palamedis filii, , dcm dicti Cory6«}i/e« et Idai DactyH.
Ulyssis dolo k Grscis ad Trojam occisi, vin- 134. Atnarefocos.'] Servius ait coinmi
dicaret ; Cretam occupaverat. Diodoms non studinm sacrificiorum, quae semper ign
pulsum IdomencA, sed in patria diem obiise ficiebantur: ego curam privatarum don
censet. et rei familiaris, id enim focus ssepe i
124. Orfygic.] Antiquum nomeo Deli in- cat : utcum dicimus,piigTiiire/)ro arite
8u1s;Telab«^Tw|cofiimtx,cat//e,quAiL; quod id est, pro re sacrft ac profant, pnbli
genns illk, aut primum, aut magnk multi- domMtica.
tudino risum rolunt gnumnatici: vel juxta .
; iENElDOS LIB. III. as^f
118 arviique novis operata javentus : jimitas ▼■caiMU conjugilfl
inosq; dabam : subito cum tabida membris,f**^«**7*-**^***?«*»^
|. ^_ . . j .^ Mcgei ac donxM: cum r«*
to cceh tractUy miserandaque venit pent^ pestig ftmeMa, tt pu-
usque satisque lues, et letifer annus. trkia, et aDnot mortirer ve-
>ant dulces animas, aut »(rra trahebant 140"** «« /»n><w», « «• arbo-
&: tum steriles exurere Sirms agros. spatiu aerii. 56etiamitte-
; berbse, et victum seges segra negabat. **»"* duicoi animai, aut
«1 oraclum Ortygi» Phoebumq; remenso ^l^i^lTiteiJt Z-
r pater ire mari, veniamque precari : pii urere campot infoBcun-
issis finem rebus ferat, unde laborum 1 45 **?• '- ^^^.^ iiccabantur,
... • 1 ^ « etmeuetaridsnondaliant
auxihum jubeat, quo vertere cursus. cibum. Pater meus horu-
it, et terris animalia somnus habebat. tur me ta remeuio mari
ecum a Troja niediisque ex ignibus urbis orem veniam : et pefdm,
Bun, visi ante oculos astare jacentis 150<i"*°> tcrminum ponat re-
«, multo manifesti lufnine : qua se ^ ^SelSi "^^^Z
er insertas fundebat Luna fenestras. tot diAicultatibus, et qu6
: affari, et curas his demere dictis : conrertere cunum. i^for
bi delato Ortygiaij^ dicturus Apollo est, 2^Ui!!^T^. Sutum
it: et tua nos en ultro ad limina mittit. 155sacrfe beoruip, et Penates
Dardania incensa, tuaque arma secuti : ESj^S*? tK5'**'»T*!?"
,- . • 1 »1 mecuma lroia,etemedia
udum sub te permensi classibus aequor; incendio urbis; visi mioU
entnros tollemus in astra nepotes, »« wmnis stare ante ocuio»
^^..» .,«u: ^»u:»«..<,. *.. »»^«.:» ».».^:« decumbentis, multa luce
mque urbi dabimus : tu moenia magnis conspicui : qua partt Luna
para, longumque fugae ne linque laborem. plena mittebat suam lumen
BS sedes: non hacc tibi litora suasit 161 perfeiiertraiihiant«i.Tunc
^ ^ ^ . . . , A II tic mn «im/ me alloqui, eC
aut Cretfe JUSSlt COnsiderc Apollo. aufcrre tolicitudinaa hia
is, Hesperiam Graii cognomine dicunt ; vcrbis : Quod ApoUodictu-
nti«iua, pote.is armis atqiie ubere glebae. ^^^ ^^ ^ ,^
t coluere viri : nunc faina, «unores 165 praedicit hoc loco,et ecce
dixisse, ducis de nomine, gentem. "<>« »P»c «ponte mittit m
is propria? sedes : hinc Dardanus ortus, ¥roTam*!^3Sit«Sr«iSS
ttuaanna: nos tc duce pcrcurrimus navibtis proccllosum mare; nos ipsi extoUc-
lera futuros po.<itcro!i( tuosy ct dabiraus imperium orbL' urbi tiue, Tu destina magnos
tf mag^if;, et ne abjice laborcro longi itiiieris. Mutanda tsl regio : J>eliut ApoUo
tiba euiire haec litora, nec jussit te mancre in Crcti^. £st rej^Oi ^uojfi Graeci cogos>»
Aant Hes|feriam: terra Tetus, potcns bello ct fertiUtate agrorum. Populi Oenotrii
irnnt: nunc ruroor cst posterot vocavissc nationem, ItaUam, h nomine dncit. Ha
ctc tunt nobis : hiac natus est Dardanus,
notji:.
erataf ^-c.] VqI operam dabat connu- pcn, ut JE. 2. 379. JUprU $erUibut, pro a^*
-it colendiii, ut explicat Dooatus. ris : paul6 durius. Turnebus, tttiibus insertas
•abat pro fclici gucccssuconjugiorum c/ iiUerpositaSy ad lucem adinittQndan^ Jger-
m ; nam, et antc h^c omuia prcei- roauus, traiedas tt penetratas /iMliik /iWSJIi'*
retcrcs sacriftcium, ct operari, sim- antts, quibus lunun insertuHlfiirdl f^^^lM
erificare interduuisignificat,utU.l.-"mododixit, M.2. 135. Per noctom o6snuiii, tit
r optratus in hcrbis. ulrd dtiitui : id est, per noetem ottseuram.
rtiM.] Stclla in orc majorls canis, 163. Ed loeus, ^.J Hi versut et tequentei
yUa dicitur : de ca G. 2. 363. Dc omniuo translati tunt ex JE. 1. ▼. 630; ubl
ivc Delo, tnsula, suprn, v. 124. De fuse explicaniur.
:L 3. 62. De Phrygiis Penalibus, Jlu. 167. Dardanus, lasiutque paler, ifc.'\ PaUr
ad pogieros rcfertur, non ad Darilanum,
triai^ Servius explicat, inseratns, id ejus fratcr fuit : ambo EAecUQLinYvtlwoAxa
'rQtat,nonctautatfer/i;persynro' trera^ filiam At\«iiVn MiAU\tAiam
17*
P. VIRGIUI MARONIS
IT £
01, iquoZ><nr.Iasiusque pater, genus a quo principe noBtruiik
te genus nos- Surge^ajc^e, et ha*c lielus longaevo dicta paraiti
!uL rtiliiTt?^- Hauddubitanda refer. Corytum,terra8q;reqiure 17
h«c vcrba uon Ausonias : Dictiea negat tibi Jupiter arva.
lu dubium. Qutc. Talibus attonitus visis ac voce Deoram,
upiter wpp^t tibi (Nec sopor iUud erat; sed coram agnoscere viiltn.0f
I agTo». Ego stu- Velatasque comas, praesentiaque ora videbar :
iJ?omm^"(»eqJcTum gelidus toto maiiabat corpore sudor)
cGratiomuuM: sedCorripio e stratis corpus, tendoque supinas
coriim aistinicierc \^ ccelum cum vocc manus, et munera libo
".«^."orro^^lt^Intemorata foc«: perfecto l«tu8 honore /
frigidust fluebat toto Auchiscn facio certuni, remque ordine pandou
fc) effcro corpua e Amiovit prolem ambicuam, geminosque
et cxloilo ad ccrluui „ P ^ j ^ i ^-«-« «
m invcrsascumprcre,Seque uovo veterum deceptum errore locorum. 1
icio iiammtii pura do- Tum memorat : Nate Iliacis exercite fatis,
friiltM^lfrlr^^^ '""^ ^'«* ^^"« Cassandra canebaL
;#rc/uijr,otcxpiic» onii-Nunc repeto hscc generi portendere debita nostn^
prodi^iuin. ^inrhists an- Et so^pe Hesperiani, saepe Itala regna vocare. If
ot"' bi.lr'S:," a"t Sed quis ad fiesperi. ve,turo8 litom Teucro.
8 : ct scd( iu|mi tut novo Crcderct : aut quein tum vates Gassandra morare
Tore notiqtKsuni regio-£;^j2^i„ug pijoebo, et nioniti meliora seqoamur.
um. DcindalRt: Fdiagi- '
atc fatis Trojaiun : sola Cassandra mihi pnrdicebat talcs cBitn. Nunc remiiiifcor
Jivissc ha*c destiuata tue nostne genti : ct sirpe appeU^ Hetperlam, ss^ r^esna ItaBca.
qiiis putavisiiKt Trojaiios ventiiros ad litus Italise i aut quem tum Cassandra vatirinani
vissct i Obcdiarous Apolliiii, et admoniti sequamur meliora eontilia.
NOTiE.
ifm Cor}-ti Tuscfn! regix hi ItaliH ; sed Jasius
hnnc Cor)-tum habuit |iatreni *, Dardanus Jo-
vcm. Mortuo Coryto, ortn<|ue de succcdendi
iure disiiidio, Jasium Dardamis orcidit : idc6-
qucpulsan k TusriSiCt li Sirulo fliitpauix re-
ge, Eiectrn fratre, qui ad componvnda dis-
fcidia venerat ; prim6 in Samothraciam iuHU-
lam fugit, acdcindc in Phrygiani, ubi Teucri
filiam arcepit in cunjiigcm, etcumro ifeutis
hujuH pnrcns fuit, quv dciiidc Trojana dicta
est. Igitur ^ q^to non ad JHsium, schI ad Dar-
danumrfferri dehet./E. 1.2.i5.
170. Qiriftum.] Corjfttu^ moiis et urbs Tu-
sciie, nunc Corfcma.-vcl k Corvtn, Durdani, iit
putabatur, patrc, sic dicta ; vcl d mift/f galta^
quam Dardanus ilHc in pugnu amisit. De
TutciA sive Eirwridj Ilaliae rcgioue, Al. 8. 479.
171. ^mdas : Dictoia, 4^.] italiant v<>-
hmt dictam csse Ausotiiam ab Jiiuone, (JlyssiH
et Calypsus filio ; at mal^ ; iion ciiiin hU: Po-
iiatcs .'EiieiE nonien hoc Italia' tribtiercnt, cam
vix dum nntits csset AtUMin, tantum aliest ttt
illVc regnaret. Nisi usurpatuni id putcmus pcr
unticipationom temporis. Alii vohmt .lujones
dictos esse Grffcis, vcteres cos Latii populos ;
(nii Latinis JiHrunci dicebantur, commmuta-
tioiie vulgari litonr r in r. Kt benc ; nam
jfurunctantiquioresfiierant 1'Iyssis et ^neas
temporihuff siquidem ait T«atinus Latii rex,
"^ ^ 2ti6. Jitiftit equitiem wiriaitii ....
- «Piicf. Dictaa iiTo, Ctc-
tessia sunt, a monte Didti 'ubi «incitnt
Jopiter, nunc, Latthi, inparte orientali Ci
ab aliqoibus Ida: pars esse dicitur, ct
guitur al) aliis.
174. ytlalatque romai.] Omatas vittist <|
etiani sacranini statuarum capitibiis '**
bantur. /En. 2. 13:).
176. Supituu.] Ita sublatas, ut palms
obvcrtantnr.
177. Munera Ubo, ^.] Pcnatibus ct hmr^
btu sacra fiebant ; alia quotidiana ctjpiiv»i* •
alia puhlica in coinpitis, umle apnd noaia00'
dicebantur Compi/a/fa. Privatavulg&arf/ocK*''
aliquaiido ctiain ad aram, quK in sacrario ^0*
mus erecta erat ; eaque fiebant, thiire» vis^
coroni», ct laneis et florcis, cibo aliquo Itf'
tiore k mensa in ignem injccto. ratet '^
pra^M*rtim ex Plauto in Aulularia prolQgv*
Piiblica sacriilcia fiebant porca c«s&. Igitv
hic fiiMiiera itUemtrnta cruut, piirum TinuiBi tc
thus : quare litfari dictmtur, id est diilan ct
injiri, Al. 1. 736.
180. Geminosque partnta, ^.] Ttvawm
qui ex Crela ; Dardanum, qtti ez Italift vcaf
rat. Atver6 errorem agnosccrc anti dA
erat, pruscrtim es lUtimis CrcOsc Tcrbb
^neam, ^.2.781.
183. Catmndra.] De illa Priami filil
vate, cujus vaticiniis nulla fides a Tlroi
habebatur, An.2. 246. De HetptriA^i
£.\.m \>«Ttucru,TrDJ«nis, Drid.f
f
iENEIDOS LIB. IIL 239
Sic ait : ct cuucii dicto paremus ovantcs. Sir dixit, ct omncs obtem-
Haiic quoq; deserimus sedem, paucisq; relictis 190P**'?'""? *«^^' jcrbit ejus.
VeiadamuSyVastumquc ca*;a irabe curriinus a»quor. iprram, et paucu iln reiic-
Postquam altum tenuere rates, necjam ampliustispnii>ematvcLirfiii»,ct
ljii„ decurrinms magnum marc
. 1 • !• !• cavis navihus. Pustquam
Apparenttcrra», cceium uudique, ct undiquo pontus : navcs i*ro>eciir mnt in ai-
Tum mihi coeruleus supra caput aslitit iniber, «"™ >n»»^> n*^ j«ni uiis
, Noctem hyeniemque ferens : et inhorruit unda to-riMui^.Jaer'".?";:
nebnS. 1 95 dequaquc aqua : tunc cccni-
Continuo venti volvunt mare, macniaque surgunt ***** P*"*»* **!*'f** "*"" •"'
n i. • • ^ V. ^ pra capul, niaucens noc-
£quora : dispcrsi jactamur gurgite vasto : tcm ci lempcstatrm : et ma-
lovolvere diem nimbi, et nox humida coelum re terribiio faetum ut ob
Absuilit : ingeminant abruptis nubibus ignes. tcnc!»ras. Staiim venti im-
•p . ^ . *^ . *i. ^^^ pcHuut marc, et magn*-
ucatifflur cursu, et caecis erramus m undis. 200 ihuius intumescunt : agi-
Ipac diem noctemque negat disccrncre coelo, tamur dis|>er8i immenso
Jecmemimsse vi« media Palinurus in unda/ .tt .rxVbl^S!
•■- res adeo incertos coKra cahgme soles puit lucem : cicbr6 mi-
Emmus pelago, totidem sine sidere noctcs. f ^"^ ["'??**:'* ^ *^'*"'» ^^'
fv.. _^ ^ *^ j • • • ** 11 A i^ rt/\c *»"•'*• l><Uicimurarfdociir-
Vivto terra die primum se attollere tandem 205 ^,,^ ,.| vapamur per undai
^iaa, aperire procul montes, ac volvere fumum. ij;notas. ipsc Paiiuurus aie
'^ela cadunt, remis insurgimus : haud mora, nauto?"^ non distinguerc diem &
A ^ , , * ° - ' nocte in calo, nec coenos-
jJi^mi torquent spumas, et coerula verrunt. ccre iter in medUs nucti-
X^tratum ex undis Strophadum me litora primum*»"*- Itaquc vagamurmarj
A^dmunt. Strophades (fraio stant nomine dictic };V."'cot'»."^iSS:
«S^alae ionio m magnq : quas dira Celaeno, 211 vtptr trcs noctes sinc as-
■'^^jpyiaeque colunt alise : Phineia postquam ^»*" Q""rio dcmum die
* •' * * * tcrra j^nmum visa est se
e, et procul ostcndere montcs, atque cmittere fumum. Vcla detumescunt, incumbimus
: non ed mora, nauts connitentet convolvuut npumfmm ftuctus, et spntia coerulca. Lito-
^trophadum prim6 ezcipiunt me ereptmn ex undis. Btrophades insula: (ineco nomine ap-
jacent in mafsno mari lonio ; quas pvva Cclcno et uli» Hai-pyis habitant : cx quo
domiuPhinei
^89. OvantetJ Propri^ ovaiio erat, minor Boreie filii ex Orythiu, ciim Ilarpyias k Phl-
nphus, pedcstris ; ad summum ex equo, nei regno ad has iisque insulas cxpulissent ;
^ cnrru. Nomen est ; rel ab acclamatio- k Jove admoniti ne Harpyias uhri perseque-
militum, geminat& saepids litera 0,juxta rentur, indc represso oursu reversi sunt.
?*^ltaai: Tdabove, qus in minori triumpho Notetur k • ;;;a dipthungus le antc vocaiem
«2|UDolabatiir ; non taurus, jiixta Plutarchum. correpta, ncc eU&a, Grsco more; IntuUc
^Uac ad Isetitiam omnem significandam tox lonio.
^'«Wtradacta; etiam ad corvoe, qui dicuntur, 211. CtUeno Ilaqiyiaque, ^.] Ponti et
^. 1.428. Otantetgutiureeorti. Terrie dicuntur fdin*, undein insulis habitant:
20S. PaHnurut.'] Gubemator navi.^ .^ncie, nomcn ab «1^*, mf^m^tt, rapio. Vulg6 trcs
W Motphei dolis oppressnsinmaredecidet, num^antur ab llesiodo, /m, i«^c//o, Orjfpete.
JEb. 6. 869. et in Italiam, ad litus Vclinum Alii mutant nomina. Virgiiiiis imam appellat
«Mtans, ab incoUs occidetur, nomenquc CtUrnOt ncc definit aiiarum nomina aut nume-
dibit promontorio Lucaniae Palinuro, JE. 6. rum. AJiqui quartam adduut Thyellam. Vo*
897. cavit cas Apollonius, L.-it uirMtfJovit Canet ;
.SIO. Stropkatlet GrttiOf ^.1 Insul» duie Valerius Flacciis, Jovit Famulat; Virgilius
lusPi
e,hodie Stricaiif ad latus Peloponnesi, in hic, /uriaj, v. 252. diras,v. 262. unde probat
■Mfi 'loDio. /omum ver6 nuure dicilur ; non Serrius, et post cum Cerdanus, casdem esse
quod loniam alluit, Asie minorb regionem qiu» apud infcnis dicuntur /urue, apud supe^
latar JEolidemet Cariam; sed quicquid aqua- ros dirte, in mcdio harpyite .- quemadmodum
ram faiterjacet Sicillam inter et Gncciam, ad cadem est Diana in terris, Luna in coelo, Pro-
«nqoe proniontoriiun Epiri Acroceraunium, scrpina in inferis.
ubi mare Hadriaticum incipit, qood Tocatur i 212. Fhinefa.] Phineus Arcadise, tcI Thim-
qailwidam smui /omuj. Insuln porr6 iU» ciae, rex, dkm filios cx priin& conjugc suscep-
peVkB dicebantar PMte : deinde Strophadcs k tos, frande noTcrcie exciecasset, ipse k Joto
tfofi eftivrrfio .-. tputL Calalk ct Zctes. alati excsscatui, et Immissis Harpyiis Tvxatus est
240 P. VIRGILII MAIIONIS
dausa ed ipntf et pra ti- Clausa domus, mensasque metu liqu^re priores.
morc deMiuenint mensM Tfistius haud i'lis monstfum, nec saevior uUa
^mkiisiM"i^»rn^*^iu Pestis et ira Deuin SlygJi^ sese extulit undis. 21S^ J
pestis aut furor Deonim Vir^nei volucrum vultus, focdissima ventris
Sftnfcro^rl"* VuitS Ta^ Prol^vies, uncaque manus, et paUida semper ,
rum Tolncrum sunt facmi- Ora fame.
nei» iordidissima effusio Hhq ^\^\ cielati poftus intravimus ; ecce
ftdis^lem^rp^u^^^^^ Passim carapis armenta videmus,
fame. Postquom huc ap- Caprigtnumque perus, nullo custode, |)er herbas.
inilsi ingrcssi sumus por- Imiimus ferro, et Divos ipsumque vocamus
tum, eccc ccruimus piisfcun w ', j » * ,.
in campU pingucs boum l» partcm pra^damque J ovem : tunc hlore curvo
grcgei, ct gregvs capra- ExtTuimusquc toros, dapibusque epulamur opimis.
rum in praus, sme custode ^^ 5^,^,;^^ horrifico lapsu de^ montibus adsunt 2S
.Irniimus tn co« gladus, ct . • ' • ^ 1 •• 1
Tocamusin prastiam et in Harpyiap, ct niagms quatiuut clangoribus alas :
partem Deos et Jovcm ip-Diripiuntquc dapcs, contractuquc omnia foedaut
.^T.^tt'"«nr«" cllmm^^nclo : t.un vox letrum dira inter odorem.
i-omedimuspiug:uc8carnfs.Rursum in sccossu longo, sub rupe cavata,
Sed iniprovisai Harpyia ^j.j3Qr;i,ug claui'! circuni atoue horrcntibus umbri»
advolant trcmcndo volatu , ^ . . ' . . ao 4
h montibus, et guccutiuut J"strunnus uieusas, ansque rcpomnius ignem. 23 *
alas ma^o stridore,ct ra- Rursuui ex divcrso coeli ca?cis(|ue latebris,
piunt cibos, et turpaut om- rp^^jj^ sonaus pradam pcdibus circumvolat uncie
ma immmido tactu. rrsete- ^ ,, . 1 * r« ..'
rtk vox eanim horribiiiK Folhut orc uapcs. hocns tuuc arma capessant
est intcr foetidum odorcm. Edico, ct dira bclhun cum gente gerendum.
Jriii" c»vZ crr Haud secus ac jussi faciunt, tectosque per
«ecti arboribus et dcnsu Dispouunt enses, et scuta latentia coudunt.
iimbr&, stcruimus mcmias, Ergo, ubi dclapsa? souitum pcr curva dedere
^!^l2iim ex Sii Vte ^^^«^^ 5 dat signum specula Misenus ab alta
coeii ct latcbris incognitis, ^rc cavo : iuvadunt socii, et nova pra^Iia tcntanc^ -^
turbaHarpyiarumsiridcns Obscoehas pclaffi fcrro focdarc volucres. 24^^^
ftdTolat circa priedam a- ^ , *.'-', . ,1 __ 1 ^
-=«
bellam facicndum e«re cuin r* "• b t , ^ -4'
ffBrji turbi. Non aiitcr ac Una lu praecelsa consedit rupe Ceisuno x^m — "^
jussi erant faciunt, ct pro^parant criajios occultos siib kcrbu, ct abscomluiit flypeos laf tut^ ^^nU
Jgitur, cum HarpyUt advolantcs ^dcrtiut strepitum pcr sinuosa litora, Miscnua ab alto cot-'^^^'^
dat tignuin/)ug-7ifccavCL buccina: fifj^^diuntur socii, ct tcntant novam pugnam, Tieii^ -"' ^ -***
rare gladio turpcs volucrcs inaris. At ncquc cxcipiunt plumis ictum ulhini, aiit plagai
ct celeri fwgk elapsce ad astra deserunC prsduin scmimauducatam ct nolas fwdas. Uiia ez
CekBOO constitit m altissima rupei
NOT>E.
Argonaiitas dcindo, in Colchidem nd ex- torc;:, a /or/d UerbB, ex qua stniebaDtur:Ja'
peditionem vcllcris aiirei profectos, cuin itrr ta ruccntiores, a T$fit,ftmu, quia extcntis
dociusset, Calais ct Zctes, ut gratiam rcfcr- nibus fiebant.
rcot, Harpyias ad Plotas usquc insulas i>er- 231. jJru^, ^f.] Vel quia nusqnuii
iccuti tunt, ut mox dijdmus. labantur vcteres absque aUqul speclc
S16. Sty^iu.} Stjfx, inferorum fluvius, dc cii, ct saltcm libgtionis, de qua .£. 1. 736i. V'
qwB^.6. 323. quia fort^ aras A>vi erexcrant, ut prasda
SS3. in partem jnradamque Jorem.] Id est, tcm ei sacrificarent.
in/Nncito partem, £t mos erat veterum ut par- 239. Specuid Mitemu, f^.] Sptetilat loctif^
tcm tpoliorum in kiello, aut prcdae in venatio- cditior, undc lat^ prospectus patet : ab uHt"
ne Dik voverent : eamque vel addicercnt sa- quo specio, id est tideo : hinc est speaiior-
crificUt, vcl c tholo ct fornicc ct arboribus ad Mlsenus^ JX.oV\ filiut, Hcctoris olini tobiceP/
HiciDGriani suspondcrcnt. Sic i£. 9. 4(>7. Ni- nuuc iiInciL>, dc quo multa, AL. 6. 164.
ant ad Dianam: Siquaipse mtis vtiuilibus 241. Pdasii votucru^ QUia Uarpyite Pon-
^MxiJSumendire tholoiuut sacra cuifastifriafui. i\ aut Ncptuni, ct Tcmc dtcuntnr BYvt, tupra,
Hpi. 2oro«.] LlcIos .- juxta grauiiuuticos ve- v. 212.
iENEIDOS LIB. III. 241
lnfellx vates, rupitque banc pectore vocem : funesu vatei, ei emiiit
Selluiii etiam pro caede boum stratisque juvencis, ^^ verba h pertore : An
r-omedontiad«. beUamne inferre paratis? 'X ^^^"^,
MSst patno insontes ilarpy las pellere regno r 249 post stngcn boam et oc-
Accipite ergo animis atque hoec mea figite dicta: ^^ J.^T*""*.. ^"^9 ^
Qa«ePhoebo pateromnipotcns, mihiPhojbusApollOpySr/atSte^r^SS
PraediJUt, vobis furianim ego maxima pando. ditione ? £rgo aniiiiii ex-
Italiam cursu petitis, ventisquc vocatis *^*'**^ fi imprimitj h«c
•»^-,* T^ !• j, ' ^ !• 1 • ™ca verba: qne Jupitcr
IbiUs Itaham, portusque mtrare hcebit. omnipotcns dixit ApoUiai,
Sed non ante datam cingetis moenibus urbcm, 255 Phocbus Apoiio mibi, cgo
Qaam vos dira fames, nostrteque injuria ctedis, Xs^V^STviSSlS
Jlmbesas subigat mahs absumere mensas. Itaiiam : et ventis Tnvoca-
IKxit, et in s^-lvam pennis ablata refugit. *« pervcnietis in Italiam,
At sociis subita gelidus formidine sanguis 259 ji^.^r^rS^S^^rS;:^
Diriguit : cecidere animi: nec jam amplius armis, dctis muris nrbem conccs-
Sed votis precibusque iubent exposcere paccm, ^***"' priu«qu.\m crudeiu
S-rx ' • . j* 1 1 fomcs et injuria cwiis no-
ive Uese, seu sint dirfe obscoenceque volucres. bisi7/fl//cfo^a/vosdevorare
At pater Anchises passis de litore palmis doutibujt mcnsas corrosas.
INamina inagna vocat, meritosque indicit honores:*!f *^"*?. *^Vi' ?* ^**f!? '°
'■^•- L-i. T • T^«' 1 • ^^ ^ sylvnni Riis ablnta. At so-
Jjii, pronibete mmas, JJii talem avertite casum,265ciis f^aiij^is frigidus con-
£t placidi scrvate pios. Tum litore funem «tipatur n^pentino timore,
Dirlpere, excussosque jubct laxare rudeutcs. ^^t^^H^i:;;^
TTeudunt vela Noti : ferimur spumantibus undis, finre sed votis et prccibus |
Qua cursum ventusque p^ubematorque vocabant. ^^^^P parem AbHarpyiis,
»• j-_ ^ ii r^ rw .1 r^rv *^'« •*'»"* DciT, seu funestas
Jam medio apparet lluctu nemorosa Zacynthos,270rt faiim voiucres. At pji-
ter Anchises exteusi» c litore manibui» invocat magrno^ Dcon, ec drstinut ipsis digna sacrifi-
cia: O Dii| ifif ui/y impedite tfftctuni harum minarum, Dii avertitetalc infurtunium, ct placa-
tiprolerite pios. Deinde imperat jocim evellerc funcm^ litore, ct solvcre ablatos rudentes.
Anstri lAflant vrla : fiigimus per spumosas aquas, qul^ ventus et gubcmator dirigebant navi|^-
tiooem. Jam Zaryntbos sylvosa apparct in mcdio mari,
KOTJE. •
t 348. LaomtdoniiadiR!] Trojani, a Laome- eam : quod quando pulli in anguriis cafrtan-
donte i^ip» Priami patre. G. 3. 86. dis faciebaot, funestissimum erat: tertium ab
249. ratrio rtgno.^l Neptuni patriS} cui pa- ob ct eiDtttmi lulum, quod sordidum notat. Ex
rent mare ct insuls. De Phtebot Ecl. 3. 62. prima origine scribi dcbct pcr ttt ei seciiDdik
De JipoUine, Ibid. 104. Nomen utrumque cou- per e simpliciter, es tortia per ce.
jttut» Homerico more. Innuit autem, fato- 264. Jfumina mafrna.] Erant enim majoret,
nmi omnem cognitionem et oracula k solo et minorts Dii. Majorcs duodccim ; mares lezi
Jove prodirci ut diximus, JE. 1. 239. Jupiter, Neptunus, Mars, Mercuriui, Vokft-
257. Ambtsas lubif^alf 4^.] Horrendum va-^ Vpollo ; sez foeminc, Juno, Vesta, Ccref ,
ticinium ! quanta enim famesi quae mensas • a Dianay Venus. Minores erant, bcrOes«
ligineaa absumere subigat .' Tamen ludicrum scmicic mtcr quos furias iUaSy quasi fa-
eise probabit eventusy %. 7. V. 1 16. Cumi non muiarc8i.w reponebat ^ncai. S>druden'
fames dira, sed edendi aviditas, Trojanis sua- iibwi, funibus nauticiS) JE. 1. 87.
debit, ut panis fnista, qua$ cibis aliis substra- 266. JVo/i.] Austri venti meridionalet ; et
▼erinti etiam comedant. Ambesasy id est| etr- propri^ quidem, hoc enim veato opus eit, 4
ome»as : ambi ciiim vel ambtt Latiuis est ctr- Strophadibus ad Zacynthiim naviganti. De
oim ; a Grasco, mfAfi. Jfoto, Ecl. 2. 68.
262. Dtat dira^ obseceniequt, ^v.] Per Deas 270. Zarjfnthos.^ Pcrsequitur iter ; in codem
fintelUgit/tinaj, quae sic passim 4 Graxis La- lonio mnri, k mendie iu septentrioiiem : quo
tinisqtie poetis appellantur. Per obscanas vo- ordine, post Strophades occurrit ....
/ucre«|iiontantihn/iBi/ai,sedpotius/uncjfcuet I. Zaeynihus, Zantt, ad latiii occidentale
mali ominis. Obseanum enim vox est au- Peloponncsi, contra promontorium Cbdooa-
guralis : cujus etyma scptem aflert Vossius. ten, hodie siib Veiieta ditione.
IWahsec probatissima ', altenim ab o6 et scie- II. Same, Dulichium, et Jihaea. Hb trefl
«lan, quod est 4 rttmitf sinistrum, et bonum ; sub eadem fer^ line&, occurrunt, ante fiuiCA*
itaque oAsrcnum, quod obdal sc<evo et bono sinus Corintbiaci. ^
oouDi; abenun ab o6 et cono, id est; conlriL Dulichium ab eo &\i»i iDm^^aXaX^ «riu
242 P. VIRGILII MARONIS
et DaiicbiuiB, ct Satne, ct Dulichiumqiie,SiiTncqiie,et Neritos arduasaxis: T11
Nentot idta rupibus. Evi- ^gyrriinus scopuloslthacse, Laertia regna,
^ L^^SCet ^:Etterran, altricem sicvi execramur Ulyssis.
mur rvgionem nutricemMox et Leucata? nimbosa cacuicina montis,
crudciis viyjth. Dciiide £^ formidatus nantis aperitur ApoUo. VfS
etiam ostenditur proccllo- -- , i«»^ j* i_»
sufvertexLe«icai»montis,Hunc peUmus lessi, ct parvflB succedimus urbi.
et Apollo terribilis navi- Anchora dc prora jacitur, stant litore puppes.
pntibus. Hunc «5«^«» Ergo insperata tandem tcllure potiti,
lassi petimus, et imus arf o r , , . '^ -!
parvam urbem. Anchora Lustramurque Jovi, votisquc incenuimus aras ;
demittitur i prorii; puppes sistunt in litoie. Igitur |iotiti demum terri insperat^et
camus JoVi, et cumulamus aras victimis,
KOTJi.
unaex fcAuuufi^ insiilis,quiejam commuui dictam fuisse JNVri/ufn ; sed emendandus «tC
nomine vocantur Conulari, incerto numero, ex StralK>ne, legendum(|ue J^Tericos, non JVeK>
ut monet Strabo 1. 10. quia cum parvro sint, tum. l)e hacurbe ^funeas loqutturi ct^mdl-
et ad ostia Acheloi fluvii Acanianicp, moil^ cit .- Parpo: tHCcedimug urln. Tnm deinde re«
arenanun appulsu jung^ntur, mod6aqua:im- iirtis ilHc uavibui^, ad Actiacum usque Iftof
pctu sep;«rantur. processit, k qu6 nundum Lciicas divisa fueraiy
5ame> Tel Somoi, quie et Ctphaltrday nunc ut collig^ ])otcst ex Ilomcri vcr&ibus apad
Cephahnia, ex Strabonc 1. 10. major, ct & Co* Straboncm. llb. 10.
rinthiaco sinu ma^s ad occidentem reccdeusi IV. Igitur, sequitur ad scptentrionem djfefs-
parct rcipublicn Venetoe. um promontorium, uunc capo FigalOf iu ipaif
ilhacat nunc FcUdi eomvare, interCephalc* faucibus Anibracii sinus, ubi Actium erat op«
niam et DuUchium mcdia: Ulyssis pntria; pidulum, et fanuni altcrum Apolliiiis : totug
quaiidoque paruit Turcis. In Ithaca est JW- eniin illc tractus Epiri saccr erat ApoUini»
rUoiy non iniola, ut lcxica geographica vul^6 diccbaturque .^Wiiu, id cst, litoralis, ab mmvh
fenint, ex Stnibone. Strabo enim contra pro- lilus.
batmultisHomeriversibus,montemes8eItha- 272. LaCrlia regnn.] Lat>;tRS Acrisit filiut,
ctt fferitum Nt^iV- Qu6d autcm hlc Icg^i- Jovis nopos, vul^u Ulyssjg pater creditus est :
tur fccminini gcneris, J^erilos ardua saxis, cx- quidem tamen dixere Ulyssem Anticlci qui*
plicat Suidas ; apud qiicm JWri/wn mons ei;1, dcm LaCrtie uxore pro^nluin osse, sc^d patre
A'eriios sylva ibidem densissima: quod cun- Sisypho vol Autolyco. Ko^i nutein LtifrUa
firmat Hcsycbius, cuin ait ; Ncritum, Itha- pnecipua qiiidem sedes Wiaca fuit : parutt ta-
CB montcm esse .«cmper virentem ac fronuen- inen ipsi etium Ceplialrniay ct Zacynthus, et
tem ; et Homerus, qui vocat Sfftjn uvea-i- Epiri mQ[;^a pam, prsDcipu^ ubi Leucat : ut
^yX.X§f, M^eriiumfrondosum. £t bene congruit, ex Sti-abone colligitur, et Homero, lUad. 2.
qu6d statim mentio sequitur IthacK : quasi d3l. Dulichium ver6 et Echinades, ctsi for*
dicat iflneas : Appard Ithacee tyha JS'crilos, tass^ aliquando I^aertze panierant, siquidem
«axts aUistimis imposiia ; ted tlatim illot lUiaca: Ulys«es sa^pe Dulichius appellatus : tamen M-
scopiUot tffuf;imiu. niin iucolas ad expeditioiiem Trojanam diixit
III. Sequitur ad scptentrionem trium illn- Mcees quadraginta navibus, Iliad. 2. 625.
ntm, insula Leueat, Leueadit, vel Leucate, 279. Lustramurque Joti, ^«c.] Solvimus to-
taiet; mroc tcnnl Maur, nuper sub di- ta et sacrificia Jovi. X,Ti«f ro enim, ut jam no-
ilone Turcamm, ad litus Acamani», quse tavimus, .^. 1. 2S3. et6U8. dicitur a /uo, id
pttTB est Epiri ; cui aUqnando conjimcta fuit cst, solvo : undc cum vota Deo fecimus, TOti
angusto isthmo ; ac deiude ponte, postquam ret sumus, ut diximus, £cl. 5. 80. Igitur (u-
isthmum iUnm Corinthii perfodisKcnt. In hac tiramur, cnm solcimur voto : ct mult6 etiam
.faituli, Cephaleoiam versds, mons est sive ru- magis, cum ad placandos Deos pro dclicto
pes Leueaia, eeUe. Hasc rupes, quia alba est, aliquo sacra cxpiatoria facimus. Ita ceremo-
inde sibi et insuise nomen fecit : XivjMf enim niee omnes, qu«e ad sacra pertinent, ludraUM
etty elhfu», £x h&c rupe qui amantes exiUis- dicuntur. Sic 1. 6. 231. in funere Miseniy sa-
•ent in mare, sanari ab amore putabantur ; cerdo» ter soeios purd eireumtulit undd . . . hi-
quod fecisse perhibeturSapphopoetria, Phao- stravitque viros. Sic 1. 8. 183. post oblatM
wt amore hBtaniens. £idem rupi fanum A- Herculi victimas Troiana itiventus Tetcitiir
noHinit impositum Aiisse testatur Strabo, cui perpetui tergo bovit ei hutraUbut txtit. Qnare
{■Dtannit ia sacrificium solebat reus aliquis autem nunc luttrantw Jovi ? Ut cxol^ant vo*
Lrape in mare dejici, quam ob rcm, sive ta, quas nuncupaverat Anchisct magnit miiiii-
Bjnpolonim asperitatem, dicitur hk}/or- nibus, in Strophadum Ittorei snpA t, 204.
^■v nmtiit JpoUo. In ei insula urbs est Quare Jovi prsdpui tfcrifldaf ^p^l"f*T ImlDi
vlDe JLcucatf quam Pli^iut ait oUm instituil.
iENTlDOS LIB. ITI. 243
ctiaque lliacis celebramus litora ludis. 280 *t nobiiitamus Actium pro-
xercent patrias oleo labente palsestras montorium Trojuus hidif.
J^adati socii : jnvat evasisse tot nrbcs ^ t^^o^^.
^\rgolicas, mediosque fugam tenuisse per hostes» driortat 'ojcvitaise tot ur^
nterea maimum Sol circumvolvitur ainuim, **". ^rajcas, et itnr babuii-
t glacialis hyems Aquilouihus aspcrat undas. 285,e,eTiSoicircumaffitanwim
re cavo clypeum, ma^ii gestamen Abantis, iutcgmm, et gelida hyems
ostibus adversis ficro, et rem caraiinc signo : iufestat mare Ariuiionibuf.
T , ■»•>•• .* ^ A|>|)**ndo liiiunibus anten-
neds httc de Uanais vtctorious arma. oviUu» Rcutum arris cavi,
ihiquere tum portus jubeo, ct considere transtris. 7''»^ ffc^iaverat ma^ui
erutlm socii feriuut roare.ct «>quore verruut. 290 .\!;';.' ^;^;;:;». 5)^7 h')^
rotinus acrias Phecacum abscoiidimus arces, ftHia <ic «^r.-vcis Trojtr.
litoraque Epiri leffimus, portuquc subimus virtM.^i!H»s tlata. Postca
t .* .1 ^i» *i ' • !• 1 iinwro 9onos rolinqucre
haonio, et celsam liuthroti ascendimus urbem. pyrtum .1 sederc in scam.
is. Socii ccrtatim verbcraut mare remifct radunt flncti:*. Continuu pmteriraub hHh» arces
um« et radimus litora Rpiri, ct ii:tramu% portum Ciiaonium, ct acrcdimus ad excelsam
Butlurotum.
NOTvT:.
S80. Acliaqut niaeiu ^O Alliidit crrte ris oil cvilondos ictus. 3. Lustramur Jovi .-
ad ludos eos, quos Octaviaiius innxiint^ alludir ad sulemncm populi lustrationem, qtur
Idyritate instituit, post victoritim de M. An- sin^i^^uIiH qninqiienniis post conditum populi
lio et Cleopatri reUitam, ad Actium Kpiri Itoinnni consiim ficbat iitoretmirUibtts, id est
.^Komontorium, Anno U. C. 723. iv. iNonas sarrificio tuisj ovis, et tauri, .ilii.«!qiie ceremo-
S^embris. Cujusad mcmoriam, navcs plu- niig qiife cenMum tcrminabant et condebant.
^irimas Apollini Actiaco consccravit ; Actincum Quod hoc aiiiio U. C. 726. ob Octavianf» pcr-
""templiiro majus extnuit ; Cirfoem Nicopolim ftrctum est.
condjdit in iptiis faucibus itiniiH Ainbracii, con- 283. Arf^oliras.'] (irncca.<i : Srgi, urbs Pelo-
tra Actium in eo loco ubi castra poiincrat; ponncsi, X.. 1. 28-1.
locam ubi tcntoriiim ipsc habucrat inii^is 2^43. ^IhiiiHx poslibits.li Audax ac su-
lapidibus constravit, ibique trophfcum c ro- pcrbiim .<'Enea> factuin; qiii in mcdii.s Grarco-
stris captaruni navium, et sacrarium Apollini rutn utbibus atqtic iiisulis, tvophtfa de Gra^cis
snb dio cxcitavit; ludos imprimis instituit ipHi.^ victoribiM eriicil. Abas qnis fucrit am-
qoinquennaleS) qni praccipuc eqiicstri deciirsu big-itiu': muis fortassr cx iis quos noctc su-
ac ccrtamine nobilium pueroruiu patricio- prcin.\ e coniitibus Aiidropri occidcrat, JEn,
lomque virorum, tmn p^ymnicii puf^na con- 2.371. /'o«<i6ru nutein ^figit Apolliuci tcmpli,
stabant. Scd ludos illos non exhibuit, nisi vel litMicuta*, vei Actii.
Amio U. C. 726. quo mino ipse Oclavianus 289. TranstriM.] Scainnis, in quibus remi^
VI. et M. A^ppa H. consnles fucrunt, perfe- scdcnt, quap dicuntur etiamju^o.
certuitqne simul ccnsiini ac lustmm populi an- 291 . Phitacum abscondimus arces.] Ab Actio
m> proxim^ prteccdcntc inccptum : qu» um- promontorio, sive Lcucndc, ad occidcnten
nialegimtur apud Dionem, 1. 51. ct 53. deflexo cursu, occurrit dcinde insula Phtta-
Atque hsec paiilo fusius : qiiia cx his con- cum, sivc Corcyra, hodie Corfou: ad latns Epi-
jicio Virgilium ad hanc, quam cxplicamus, ri, olim hortis Alcinol rcgis nobilitata, nunc
operis sgi partem per>'cnissc hoc ipso unno siib ditionc Veneta. .^6«CDn<//m u< nrces, id cst
72S. paul6 post exhibitos ludos. Qiiiu 1. Hiwi abscoruiuntur nobis, dum ccleri navis dccursu
itfctt, est ipsa equestris pueroruin dccnriiio, pnctermittuntur : (lua voce usus est deindc
quam vocatam esse Trojam, et u Trojanis ad Sencca Ep. 70. In hoc airsu rapidissimi tem-
nomanos trantfiisse, tcstatur JK. 5.602. Fa- jtoris primam fmeritiam abscondimus. Et bcii6
cil^ autem illncie suppetebuit equi, in Epiro, dixit abscondimus nrces,ifi cst, urbes aliquas ad
feracissima equorum regione. G. 1.69. 2.Pa- orientem insulo; shas ; non ver6 ubscofuiimuM
Uulnt et nudati socii, sunt ludi gymnici, yujA- ituulam : quia Buthrotum* quam petebat, est
vit eoim nudus est : qui autcm eo {Nignaf gc- in ip&o cons|>cctu, ct ex advcrso iusolsr, quB
nere exercebantur, nudi erant : at(]ue ut ma- ad occidentem vcrtit.
mis adversariorum in lubricam cutcm impac- 292. Rfnri.] Regni olim in Europ& nobilisy
tc, facilios ictum amitterent, idc6 sibi cn- cujus ad meridicm et occidentem est mard
lem oleo, luto, et ceri ungebant : hioc ali- lonium, ad orientem Acbaia et Thessalia, ad
qui DomenfHil^rtf deducunt a wnXisilutum; septentrionem Macedonia : nunc Albania in-
quanquam alii mdit&s il wmXXm, rribro, agHo; ferior k (|uibusdam dicitur. Ejnaj
ob Yariam agitationem ct Tibrationem coipo- pu« partct Cucnmt ilconvxnMi)
►
244 P. VIRGILn MARONIS
Hk incredibiiu rumor re- Hic incredibilis rerum fama occupat aures :.
rom impiet aurcs nodras . Priamiden Helenum Graias re^are per lu^bes, 295
Heleaum filiura PriAmi ira- ^ • • tt» •j ti i_» ^ • .•
perue per urbes Grecas, Conjugio iEacidsB Pyrrhi sceptnsque poutum J
potitum uxore et regno £t patrio Aiidromachen iterum cessisse marito
jS^nHS^^n nfr.tM'Obstupui ; miroque incensum pectus amore
Bisw m potattdtm mariti Compellare virum,. ct casus cognoscere tantos.
Trojani. Obstupui , et pec- Progredior portu, classes et litora linquens. 300
J"Si:,t.;^t;minr:1:Solemnes tun, forte dapes et trisUa dona
tdendi fantoscatus. Pro-Ante urbem, in luco, falsi Simoentis ad undam,
mdior t4//ro portum, re- Lj|jj^|jji^ cineri Andromache, manesque vocabat
ImqucDS naves et litus. *? * j ^ i • • i* •. •
Tunc .fort^ Aodromache Hectoreum ad tumulum, viridi quem cespite manem,
aiite urbem»iii «nrrd syiva, £t geuiinas, causam lacrymis, sacraverat aras. 305
ad aquas ficti Siuioeutis^ut me conspexit venicntem, et Troia circum
oflerebat ciuen soienincs *^ • !• •
epuias ct funcbriamniieni, Arma am£ns vidit ; magnis exterrita monstris,
ct appcllabat iiianes pvopc Diriguit visu iu medio : calor ossa reliquit :
SS?c«™at"vTSpi;^Labitur; et longo vix tandem tempore fatur:
▼acuum; et binas aras, Veranc te facies^verus mihi nuntius afTcrs, 310
causam iaclir>'niarum. Ut ^atc Dca ? vivisne ? aut, si lux alma recessit,
aspexit me nccedcntera, et »» ^ i . ^5 ^^. . ^ ' ^^ .. ^
«tupefttcta vidit circa mt Hector ubi cst.'^ Dixit, lacrymasq; cliudit, et omnem
Trojana arma ; attonitalmplcvit clamorc iocuni: A^ix pauca furenti
*oc magnoprmUgio,exani.Syy-j,jo ^j ^aris turbatus vocibus hisco :
luata cst m ipso aitpectu:,^. -''.,. . ,
calor abiit tjc ossibus : ca- Vivo equidem, \itamque extrema per omnia duco.
dit, et longo ^ teraporc Nc dubita, nam vera vides. 316
£ t^^v^l^T^ He". q"i« te cosu^ dejectam conjnpc tanto
nuocius t« mihi sistis, ^Excipit? aut quo? digtia satis fortuna revisit?
lUi VenerU?^ vivis? aut|]ectoris, Andromachc, Pyrrhiu' connubia servas?
^ Hcrtw? 5ic kic^Iita est! Dejecit V4iltum, et demissa voce locuta est : 320
ct cmisit lacryraas, ct implcvit clamorr omnem locum. Vixrespondeo pauca mcerenti, et tur-
batus os aperio interropf is verliis : Ccrte vivO| et traho vitam per oniiies miserias. JNe dubi-
ta, nam vera aspicis. Hcu! quis cbsw^ successit tibi, privatse tauto marito, aut qu» fortuna
tatis libi congrua rcdit adte?0 Andromache, tenesne conjugium Hcctoris, an Pyrrhi? De-
misit vultum, ct humili vocc dizit:
r^OTJE.
phiMua, Thcsprolta, ct Chaoniaj qunc maxim^ 303. Libahat cineri.'] Vel yero Aeri| cuju^
uccidentalis est, dicta etiam Molostia. Hmic partcm aliquam in nrna de crre secum An-
tainen ab/ illa Strabo distinG^iiit : Chaonia dromache potucrat, ex iia qui coUecti snnt
auidem i Chaone, Trojano, hlelcni fratre ; ex ejus funcre, Iliad. ultimO) 790. Vcl ejuf
Moloma dcindc, a Molosso Andromaches et manibus atque umbnc. Dona trittia.'] tMC,
Pjrrrhi filio, qut rcgnavit ibi post Helenum, sanguinem, Ljc. ut supr^, v. 66. Unde pro-
qoem velu|i tutorcm, occiso Pyrrho, habue- prie, libabat, erit effundtbnt : quanquam genc-
rat. lu Chaonia urbs ett BulhrottuH vel Bu- ratim etiam sumi potest pro sacrificabat, De
Mrof ttf, hodie Butrinto; in ingressu portiks huc vocc, ^. 1.736.
PetodiSf hoc est canosi, inquit Strabo lib. 7. 304. Inantm.] Tumulum honorarium vocat
db qno portu hVc est mentio. In eadem re- Suetonius in Claudio c. 1. Xeuophon in Ez-
gkNM eft Dodona 8ylva,ubi Jovis oraculum : pcd. Cyri 1. 6. Mtevmpif, id cst, tacuumtumU'
qiiGun tamen ibidem Strabo, prim6 Thespro- lum.
tiB,deindcMolossiB,attributamfuissetestatur. Si)o. Geminas,eausam lacrifmis,^.] Alte-
295. Friamiden Htlenum.] De eo Priami ram Hectori ; alteram Astyanacti filio,quem
fflio : dequc Pyrrho, Achillis (ilio, .£aci pro- Grfeci k Trojae turribus pnecipitem misermnt.
nepote, JEn. 2. 263. De Andromaehe, ante4 Vel potius utramque Hcctori : quia geminas
Hectoris uxore, X,n. 2. 456. hcroibus dicari mos erat, supH^, v. 63. Caxuam
901. Solemnes dapes, ^-c.] Annua sacrificia, tacrymis.] Id ett> quB viri memoriami ac do-
quse vulgi» cum epulis conjunctaj erant ; ez lorcm suum alcrent.
ipsis victimaram extis. De 5uito^/i/e, Trojano 319. Connubia scrrasf] Manesne in ridui-
fluvio^ cujus nomen alicui rivulo Androma- tatc, ac fide data Hectori* an vtvb transilsti
ebe ia Epiro Xribucrat, Jfi. 1 lOU. De HtdtO' ad Pyrrhi nuptias ^
tnfylbid.SHP.
iE^fEIDOS LIB. III. 245
0 felix una ante alias Priameia virgo, 0 fortunau pre alii<, virgo
Hostilem ad tumulum Trojfle sub moenibus altis Priami^ui,coactamoriad
Jossa mori : quoe sortitus non pertulit ullos. [SlltSSlZ^T^^rU^S:
NeC victOris heri teti^t captiva Cubiie ! passaestullamsortitioneni,
Nos patria incensa diversa per a»quora vcctae, 325 "5*^ ^V'^^ captiva lectmn
c- ^ A L-ii i* * • 1 victoris doniiiii. Nos post
Stirpis Achilleie iastus, juvenemque superbum patriam combustam vectiB
Servitio enixce tulimus : qui deinde secutus p«r longinqna maria, pa-
Ledaam Hermionem, Lacedcemoniosq; H ymenwos, ;:il'|!:;*J\f.!;S!i^^^
.._ , - I ¥T 1 . • • 1 t 1 'ravimu« superbtam lami-
Jae famulam tamuloq; Helcnotransmisithabendam.iifle Achiiiis, etjuvenemfe-
Ast iniim, erepta? ma^no inflammatus amore 330 rocom : qui postc4 qu»-
Conjugis. et scelerum furiis agitatus Orestes H», e.™sr„m"'C'-
Excipit incautum patriasque obtrnncat ad aras. tanum, me servam tradidit
Morte Neoptolemi, re?:norum rcddita cessit possidendam Heicno, ipn
n rr 1 * r^i • • quoque scrvo. At Orestex
ParsHeleno: qui Chaonios copiomine campos, irdnis ma^no desiderio
Chaonianique omncui Trojano a Chaone dixit: 335 rapiff' iixoris, ct impulstn
Percaniaquc, Iliacamque juds hauc addidit arccm. ^" "/; <^""»"»'» *«"» interd
c, ,o., . '. ' I ,J o p,t ilhuu improvidum, et
Scd tibi qui cursum vcnti, qure lata dedere : ju-uUt ad altaria patria.
Per mortcm Pyrrhi pars rcjrni data cessit ll«'leiio : qui a Trojnnu Cliaoue vot^ivir rognomine
campo.o Chaoiiioii et totam Clinoniam : et ron<lidit in inouic 1'erirHma, et hanc arccm lliacam.
Sed quinam vcutt et qua^muii ratu dircxeruiit tiOi (#i»um -^
321. Priamcla rlrgo.} Polyxena, Priaroi et rediit: Hermioncm uxorem acccpit, occiso
Hecubie filia, amata ab Achille : qui ciiin ad prius apud l>clphos, Pynho : cum ca rcfnum
ejus nuptias in templum Apollinis Thymbrici quo<|ue Spartanuin addidit suo. Corpus ejus
conveoisset, k Paride, post Apollinis siinula- |K>s(t inortem rero!(.sum, sepCeii cubitorum fu»
cnim latente, sapttae ictu ocoisuii est. Capto isHe refert Plinius lib. 7. 16. ■ '
deinde lUo, ejus umbra Polyxcnam immoluri ' 332. Pairias ad araa.l Certum etit Pyrrhum
iibi petjit. lUa ad AchilliH lumulum ab ipso ab Oreste occisuin esae DelphiSf in Phocidey
Pyrrho Achillis filiu jueulata cst. apud ipsas Dclphici A}>oliinis aras: AchiUem
327. Servilio etwue.] Andromuche captiva veri> Pjrrhi patrem interfectum k Paride, ad
I Pyrrfao in uzorem admisfa, suKcepit ex eo Trojam, in Apollinis ThymbrKi templo; atqae
Molossum : qui parti Epiri nomeu, fecit, v. ita fatalc fuisse patri et tilio, ut apud Apol-
292. linein cadervut At vari^ sc torqueot interpre-
326. Leditam Hermionem, ^-e.] Mrnclai (i- tes, iit cxpliccnt, cur patrioi ara$ poMa dise-
liam, Spfuinni seu Lacediemonii regin, ex He- rit : multa comminiscuntur : hapc duo mihi
lcaia lilid. Jovis et Leda;. Hermioue, Mciiclau vidcntur optima. I. Si ad sensum Nascimbami
ad TrojAium bcllum profecto, cL Tyndareo perpo/rtat, intcUigamuseasdem,adquasiMtfer
Lede marito desponsata est Oresti coguato AchUlcs occisns fuerat, nerape ApoUtntOMt
too, Agamenmonis filio. Eadoin intcrim k quanquam loco dissitas. II. Tamen tutius pu-
patre Menelao ad Trojam desponMita est to : /yo/inoi ezplicare ad sensum Tumebi, Gfw-
Pyrriio Acbillis filio : eidemque post confec- eaa : ara enim Delphica, fcre iu medio tothis
tnm beUum tradita. Quod cum {rgre feri-et Grsecie sita, publicum erat Gnecia* totius ora-
Orestcf, Delphos venit, et nnctus ibi Pyr- culum. Addo, quod rem firmet: Epirum,
rhum de futur^ sibi ex eo conjugio prole ora- ubi tum regnafaiat Pyrrhus, inter Grscci» pro-
cttlam consuleutem, euin ad ipsas aras Apol- vincias nonesse habitam, ut patet ex Strabone
Uois interfccit. I. 7. Pyrrhum ver6 et Orestem patriu Grsecos
331. Seeltnanfurii* agitaiut Oresles.'] Aga- fuisse : Orestcm quidem Argivum ^ Pelopon-
nemaonis et CrKtemnestne fiUiis : patre ad neso : Pyrrhum, patre natum Achille, Thes-
Trojam profecto, et jflgislho Clytcmnestne salo k Pthia, matre Deidami&, e Scyro JEgmi
adultero Mycenos tcncnte, subdii<:tu< cjus in- maris insiilu.
sidiis k sorore Elcctra, et ad Strophitiiu Pho- 335. Trojana d, Chaone.'] Chaon, unus h Pri-
ddis principem inissui est : iibi singularem ami filiis : qucm Hclenus frater c^m in vena-
cum ejus filio Pylade amicitiam contraxit. tu ignarus occidisset, ad solatium doloris, reg-
Post Trojam expugnatum, et patrcm Aga- num ejus nomine appellavit ; regnavitquc
memnonem .figisthi insidiis jugulatum, ma- quasi tutor Molossi, utjam diximus, v. 292.
trem cum adultero interfecit. Ide6 furiis 336. Ptr^amaqutf iliaeamque, ^.] Divisio
agitatuf , ac post labores plarimos cxpiatus ac est unius rei in duas : Ptrgamtu enim foit m
tolntus crimine ab Areopagitis, ant, ut ait Ci- Hiata, sivc Trojana.
cero, iptitia Minervie Jwlido, tn regnam
a4G P. VIRGILU lilARONIS .
aut quif Dais addnut te Aut quis te ignarum nostris Deus appulit oris f
inKuun ad aostjra >itora?Quij Duer Ascanius ? superatne, etvescitur aura ?
;«tnc, ct fruhur viti? wQuem ubijam Troja— 340
quem tibi jam Troja— Qui- Ecquaejam puero est amissae cura parentis?
■ani «it jom pwjrodolorg^ -j jj^ antiquam virtutem animosque viriles,
de anussa roatre ? quomo- T ^ jr^ ^ ^ i •* ?tt ^ a
doetpateriEneaK,e( avun-li^t pater iiiineas, et avuuculus excitat llector r
culus Uecior inciiant ip- Talia fundebat lacrymaiis, longosque ciebat
^ *1 ^aiS^mw '^^riiis'? Incassum fletus ; cum sese a moenibus heros 345
Talia diccbat pioram:, etPriamides multis Helenus comitantibus afTert,
fmstriroovebationgoBfle-^gnQscJtquc suos, laetusque ad limina ducit;
SliL1priaini!Tffert*^^se"p^ multiim lacrymas verba inter singula fundit.
oibe, ' comitauiibus piuri- Procedo, et purvam Trojom, simulataq; magnis
iBii: pt.a|moscit suos ^V'»- P(.rffama, et areiitem Xantlii cocniomine rivum
mumtuAm.et inter sin- Au^nosco : hcnBoeque amplcctor limma port». 351
gnlas voccs emiitit muituui Necnon et Teucri socia simul urbe fruuntur.
&chrymaruni. ^''^«gT^-dior. ijj^g portioibus rex accipiebat in amplis.
etagnoscoparvura iiqiam, . , .r. v im i '^ i « , .
•t Pergama assliniiatH Aulai m niedio libabant pocula Bacchi,
maernis, et siccuro rivuni ],nposit]s auro dapibus, paterasque tenebant. 355
^T^s^^^mSc^w.^^m^^ di^» alterque dies processit ; et aurrc
Trojani quoquc potiuntur Vela vocaut, tumidoque iuflatur carbasus Austro.
aimui urbe Kocia. Rcx sub jjjg yatem affffredior dictis, ac talia quaeso :
Tasus portinbus excipic- rr» . F" t\' '^ • • -rfct i •
bateos Bibcbantvinipo-Trojugena, mterpresDivum, qui numina Phoebi,
cula in nicdio dula^f cibis auro impositis, et tenebant pateras. Jamque dies et secundus dics
abiit» et vcnti invitant vela, et lintea inflantur tumido ▼ento. Alloquor his verbb Helenum
vatem, ct ro|^ €um taha : Trojane, interpres Deorum, qui cognoscis divinitatem ApoUiois,
nota:.
S40. Qucm iibijntn Trnja. . .] Vcrsu«, aut Seamandro Troadis fluvio, ^n. 1. 473. l>e
aVirf^ilio relictus imperfoctus, aut a Tucci 5(<ed,Trojfleport&,A:. 2.612.
ct Vnrio mutilatuK." Supplevenint sic aliqui : 3&4. AulaX in mediOf ^.] Aulafy dissolutio
QuiUH libijam Trojd peperil fumafde Crettsa, more veterum diphthongi <e, qus Gnecis est
Mal^. Troja enim funiantc, et iEnca fugi- ci, ia vocalcs duas a et i. Libabanl : vei gu-
cnte, patrem scquebattir jam tum pedes As' stabant, bil>cl)antquc, vel oflcrebant Diis j>er
canius, Aln. 2. 724. Alii sic: (luem iibijam libationcm et efiusionem, ^.1. 736. De BaC'
Tr^d oiteud ed enixa Crtum. Paul6 verisi- cAo, Ecl. 5. 29. 69. De AustrOf vento meridio*
mili^s. Cum enim decem aunosbcllum Tro- nali,£cl. 2. 6S.
jainmi, annos scptem Mdck navtjratio dnra- 8S9. Qui numina Pheebi^ fyc.] Quinque di-
vcrit, annos sexdccim aut septemdecim nu- vinationis species enumcrat. Primam, quae ut
merare tum potnit Ascaniiis, cum Italicis pog- afflatu Dei .- sccundam, que imtMtuiu tripode :
nis deindc intcrfuit : sed omnino abhorret ver- tertiam quae comfrtM/ione lauri : quartam, qu»
MU a nitorc Virgtliano. intuiiu tidenim : quintam, quse obtervaiume
841 . Ec4fHiCJam puero es/, 4^.] Putant aliqtu arnim. I. Significatur per numina Pluebi, qui
ablituin hk sui esse Virgrlium. Qnomoda enim aliquando iu vates illapsus, os ipsu ad futura
•eire potuit Andnmiache Creflsam, Ascanii pracdicenda apcricbat, ut inox continget He-
natrem, in fuga amissam fuisse ; ciini ek de leno. If . Per tripodas, iu quibus sedentes pu-
To nihihim iCneas ei dixisset ? quidni* ver6 ells vaticinabautur ; pnescrtim Delphis, unde
lciM id potuit antc suum ^ Trojano litore dis- mos ille in pleraque alia ApoUinis templa
cetsum P prarsertim cdm iEncas in urbem re- transierat. Erat autem iripm, vel puteua trea
dlMiset, qo«siitset eam omnibus \iis, ab omni- latus pedes, in quem demissa pueUa emer^n-
bM amicis : quorum aliquts ad captivtis dc- te halitu amens reddebatur : vel vas et crtucry
Itm casum ^iotuit. tribtts nitens pedibus : vel mensa, tribus editm
848. MitHum iacrymas.] Alii legunt : Mul- gradihus : vel probabiljiis, seila tribus fulcris
ikm Useryman*. Favet primc lectioni, qtiM imposita, in mcdio patcns, tibi sedebat ^*ates ;
ttHoqui vcrbum fundii nullo casu fulciretur. caque aliquaudo aerea, aliquando auraa, etiam
P^vcttecnnda^yqu^d dtimmsit :inul<i«m/acr^- Delphis cor^o P^tfaonit serpentis coopetta.
pro mulium lacrymarum .- Hereo tamen III. Pcr Ctorit laurost vaticiaitmi iaouit, quod
V, quia comwuuior est. De XgnthOf seu petebatur ez combusiioDe laurei rani : «|ui sl
iENEIDOS LIB. UI. 247
Qui tripodas, Clarii kiuros, qui sidera sentis, 360 et tripodas, ft lanroi Ck-
Et volucmm lin^as, et praepetis omina pennse. "»» *** *'*''**» ^\ <;*"'"• •^j-
Fare age : namq; omnem cursum mihi prospera dixit f^\^^ ^1^. h^'« . „«0, ^^
Reiligio; et cuncti suaserunt numine Divi moniie propitiiF mihi de-
Italiam petere, et terras tentare repostas: ciaravcnmt toiiim iter me-
Soianovum dictuque nefas Harpyia Lela^no 3o5 toritate Miasemnt mihipc
Prodigiiun canit, et tristes denuntiat iras, tfre itaHum, ft quarm
Obscoenainq; famem. Quie prima pcricula vito?'^™ „1;;^»^^;;;;^^;«^
Suidve sequens, tantos possum superare laborcs? prodi^i^tuin novum et hor-
ic Helenus, coesis primum de morejuvencis, reodumdictu, etpnedicic
Exorat pacem Diviim, vittasque resolvit 370 ^"^1^1^ Q^ ^ri^!^
Sarrati capitis, meque adtua limina, Phoebe, piimo etrugiam.» et quid
Ipse manu multo suspensum numinc ducit; exequcivjo, poMum emer-
/' a j • 1 •. !• • j i:frci'lniit«caiiibu«.'Tmic
Atquc hiec demde canit divmo ex ore sacerdos : Hriemu, prim^ mactatia
Natc Dea: nam te majoribiis ire peraltum jmcncis juxta consuetudi-
Auspiciis manifesta fides : sic -fata Deum rcx 375 ^1!?' .?7„u •^'[„.1';!^^
_ >. . . . . . , un» : ct ffolvit tirnias sacri
Sortitur, volvitque vices : is vertitur ordo. capitiK ct ipse ad tua tem-
Pauca tibi e multis, quo tutior hospita lustres P**»» <> Pho*be, manu ducit
iEquora, et Ausonio possis considere portu, ru.'"?;':^; ^rZ
Expediam dictis: prohibcnt nam cseteraParcae postca fiacrrdos loquitur
Scire Helenum, fariq; vetat Saturnia Juno. 380 i'.«^ *!'^«"o •** *>»*,• *'!>*
P. - f^ ,. ^ ^ • . >eiieris: iiain certo scio
rincipio Itaham, quam tu jam rere propmquam, ,e majoribu* auspiciii cnr.
Vicinosque, ignare, paras invadere portus. rere per mare; ita rcs
Longa procui longis via di vidit invia terris : ^™°; J|»«p^"^* ^»^» .**
^ ^ Kn » .A 1 1 . lA ' mwcet fortunas: ca serie<
Ante et 1 rinacria lentandus remus m unda, rerum decurrit. ExpUca^
Et salis Ausonii lustrandum navibus a*quor, 385 ^ ^»*>» ^^" pauc» * piu-
Infernique lacus. .JjjMeq^ Circ« ; riri.^tL^'^^;
ct poasis quiesceretu portu Itaiico: nam ParciB impediunt ne Hcieous sciat reliqua, et Juno
impedft nt loquHtur. Priiii6 lon>^in itcr impeditum prociil longis re^iouibus separat a tt Ita*
liam, quam tu jnm putas propioquam, et cuju» paras iutrare nrinos portus, d ignan\ Et cur*
vandi sunt remi in mari Siculo, et percurrcnda navibus plaiiities maris Italici, et infcnMB pa-
ludes adeuiultt* rt imula Circes Colchic» :
NOTiE.
ia ipBe crepitarcC, bono erat omini ; li taceret aquiiir. I)e Celttno ct Ilarpjfiis suprii, ▼. 211.
nialo. 37<K yiftatqut rtiolrit.] lululam, qu^ iu-
in nttxensa rncris crepittt baii laurea flammis, pHcaii oraiit capiUi. Vittatn onim infula, sa-
Ominetpiofetixitsaeerumiuseal. <mlotn iiisipie cst, /E. 2. 1:«. SoiuU au-
Tibui. I. 2. 6. 81. ^**"^» indiciuin est vntic«iiantiM uc furvntis,
^ j. . . ..... . .. iE.t5.48. deSil>yUa:J\onronip/iCiii<iiwre«>m«
i}e^eiunimafrtrotortt siib rarvnne rhombt, 375. j^„joribus auspiciis.] Vel bonis: vdl
lUjatet exttndo laurus aHtiitafoco.^ ad majorn spectaritilius : vel majoruin Deo-
rroi»ert. I. ... 20. 35. i-un,, Jovi^, Apolliiiis, ^. nou aviuui autsi-
Clarii.] Epithotum ApoIliui<, cui ClaroSf deruin tantiim.
sirlw loni», prope Colophouoin. in Akiu roi- 379. Parrx, 4*^-] Trcit, qu<T fiisis di<pensa-
iiore, ccldiri tcmplo ct oraculo dicala crat : bant fata hominuin, Ecl. 4. 47. Juno Saturai
ei hoc e|Nthetuin pro quoUb<*t alio hic addi- ct 0})is filia, iuimica Trojaui'< : causam liabcs
tusn est: quemadmodum Apollo DdiuSf a|>* A\. 1.25.
pellatusest Tktfmbrttus.r. 85. IV. Per ipsa 384. TrinacritUenlaniUix, itC.] Flecttndustt
sidera satas notutur oi/romaii/ta. V. Per roti'- currandus, ob vim advcr.*uiii fliicluuin inter se
erum lisii^as notaturpropric ars auguruntt qiii pu<!^aantiuni. Sic Catullu^ de niipt. Prlvi, v.
arium (;(rrri/iim ot cantum coiuulebant. IVr 18i. Quitinefngistentosinrurvmsf^urgitertm
yrstpeiisottnitapfnna:,pro\irietLniauspicum,qui mosY i)o TrtnacriO, Sicilia. fiiseinrra, v. 687.
ar«#Jpic/a6fl7i/ volantcs. Etavcs quidom, qua- iDo Ausonid, Italiu, supru, v. 171.
ruaa spcctabatur cantus, dicebaiitur oscintSf 386. Infrrniqut.] l)e dcscej^^dinferat»
nl» «tf, et cmno ; ut conrus, comix, picns : qua- JE.. 6. De appuUu ad insuiaa^PBfell^T. )(!.
nnn antem spectabatur ▼<^tns, dicebantur Erat autcm Solis et PeiMr ^^ ^%fek.
^tf/>«i<f ii(rMrirf#^«i,^f)r/i^Siw;ut vultiircs, ror Aiels Co\cV\\a tt^
V
t
l
248 P. VIRGILII MARONIS
priusqukm poisis condere Qaam tuta possis urbem componere terra. '^
?!**" j.".»^"~ "fi^* Signa tibi dicam, tn condita mente teneto.
tine comniiHa animo. i^um tibi soilicito secreti ad flumuus undam
Quando porca reperta i tc Litoreis ingcns inventa sub ilicibus sus, 390
prnlem triginta capitum, Alba, solo recubaiis, albi circum ubera nati ;
alba, rccuinbens himii, ct Jg locus urbis erit ; rcquics ea certa laborum.
roaiT iflc iocu8*«-tt m-bSi^^ *" niensarum niorsus horresce futuros.
iDe certus finis laborum. Fata viam invenieot, aderitq; vocatus Apollo. 395
Nectu cxpavesce futunim n^ autem terras, Italique hanc litoris oram,
csum mensarum. Fa»are-T> • • i* i>. •
pericQ^ viam, et Apoiio iii- ^i^^^iin^ H"^ nostri pertunditur sequoris aestu,
vocatus adjuvabit. KvitaEfluge: cuncta malis habitantur moenia Graiis.
!l\l"i»i*rf.iXfin'mnrr.''II^c ct Narjcii posuerunt mcenia Locri,
eitremitatcni Italia litons^ — , ^ i .• "^ T !• .i- -^-^
2u« propinqiia aiiuituri^t balentuios obsedit milite campos 400
uctu nostri maris : cunc-
tae iiUe urbes iiicoUmcur lipravis Gnccis. nik et Narycii I.orri statucmnt muros, ei
Cretcnsis Idomencmioccupat militibus cauipos Salentinoi :
yOTJE,
4tm'f autjuzta alios, iEetB filia, Mcdoie so- sinu Tarentino» cst Pctilia} 5/ronxro/i. Inter
ror. JEtca dicta, id cst, CoUhiea : ab ,Sldy in« LaciniumetZephyrium, est sinus Scylacius vel
suli et urbe Colchici regni, circa ostia Phasis Scjlleticus, gojfo di Squiitaeiy ubi urbs Scyla-
fluvii. Sarmatarum regi nupsil, quo vencnis cium. Inter Zephyrium, et Brutium ingcnt
occisoi in Italiam furit, ad promontorium et est ora* ubi non long^ n Zephyrio occurrit
montcm, qui deinde CireauB dictus cst) hodie Caiilonia, vel Canlon, Ciutel reiere: tukn infri,
Cirfe//o, in Latio-.quiquidemrooniicontincnti meridiem versuSi Narycia, vel Locri Epiae-
Junctus est: scd quia Pomptinis paUidibus phyrii, nunc Gitraci. Atqiie hnec fnsior de-
cingiturad septcntrioiiem, idc6 insulse fomiam scriptioad ra, qu» scquuntur hoc libro, plan^
aliquando habuit. £adem CircCf cum Glau- ncccssaria visa est.
cum, mariuuin Dcum amarct, ex selotypia 3P9. Naryeii Locri.'] Constat eos a Gnecia
Scyllam puellam in munstrum inorinum rom> Locris oriuudos esse : ducpy vel Evanthe vaX'
mutavit: iteni ct Picum Latinomm regcm ta Straboiicm: vcl Ajacc juxta alios. Tres
in avem, qu6d Cuueutcm coiijugcm sibi prs- autem in Grfecii fiierunt hujus nominis po-
ferret. puli ; Epienemidii ct Opuntiii coutennini ; ad
889. Secrefi ad Jluminift 4^-] D« ominc septcntrioncm Phocidis, et meridiem EUiboea
auis, cum triginta porccllis n^pertie lul ripaiu siiiusquc Maliaci : tiun Ozol^ ; ad occidentem
TybiriS|Ubi.^/6a urbSf autjuxtaaliosLariniu»» Phocidii!, et scpteiitrioiiem fauccsque ipaas
condita deindc ost, M. 8. 42. sinus Corinthiaci nivc Cri«sa:i. Stralio vult £•
3M. MentaruM monut.^ De his v. 257. pizcpbyrios, ab Ozolis Crisssi siuiis oriundofl,
396. Ilaliqufi hmie lUont oroni, ^r.] Itulise negat ob Opuntiis. Tnmen nomeu ipsum JVd-
yV&tt/m bifPlTigit, sive partem mcridionalein : ryrioi urbi.« iniiuit, cos, si non ab Opuntiis ;
qu« confcclo Trojano bello, Grvcis pluriinis saltcm nb Epicneinidits rsse profectos ; siqui-
Hluc povtvarioscrroresappulsist ab iis mof^na dcm JiTarycium urhs u Pliuio collocatur apud
Ormcia vocata cst : nunc Nea|K>Iitani regiii .Locros Maliaci siun-^, et Boas^ium fluvium.
naximam partem constituit ; Italiamque di- At ibidcmeraut Lpkiirmidii: ibidemregnabat
fidit duo in comua, quo; Tarcntiuo simi vasto Ajax Ollei filius, ex Homcro Iliad 2. 528. £t
Btpatentiseparanttir. Tota illa frons ad ori- jVlrrrvXy sivu ATiryrri sivo wVarj^ctum, urbsesty
mtem penitus obversa cst Epiro» marique lo- cx qiiii ju\ta Suidam fuit Ajax. Qub ut con-
nio. Atqu^ in cornu quidcm oricntali» quod ciliem : existiuio Locris omnibus, Oxolisy
ab Epiro mini\s remotum cst, proioontorium Epicurniidii.^i, Opuntiis, Ajaccm ad Trojam
cstJapygiom, vel Salentinumt Cap de tainle impciu&itC; ruiu omncs Parnasso montecon-
Jlfarie ; totumque como Salentini occupabnnt ; jungantur; in reditu deinde Ajace mortuoy
«lorum urbes pra>cipiie, Tarentum Tarajiloy ut dixiinus JE. 1. 40. alihi ali6 per tempca*
Kimdusium Brindt.Sj Hydrun Olranle. In al- tatem disjectis, aliquas h Locris oiiuii>
ero comuy quod ad mcridicm pertinet) tria bus rcliquias Evantlie ducc in Italiam per-
imt prccipua proinoiitoria : Lacinium) capo vcnisscy ct Naryciam condidisse: tumque
lllfe eoXotinf ; SaJcntino respondens : Bmthim, dictos esse EpiMcphyriot : qu6d non procul
^ Leocopetra eapo deW armi, Sicilis prox- i promontorio Italie Zephyrio tedem
"^ v/ ct Zephyrium, eapo dt ttitlo, iuter tent.
tquemtdium. Infra Lacinium, in ipio 4^. SalentinM) ^c.^ De eoram lidii
iENETDOS LIB. m. 253
Qaam vestm fecere manus : melioribus, opto, quam mamit ▼estm fece-
Auspiciis, et qase fuerit miniis obvia Graiis. "*"' mHioribus ominibai,
Si qaando Tybrim vicinaque Tybridis arva SOO^^ijr^irG^^Sif t "l
Intraro, gentique men? data moenia cernam : qnam ingrrediar Tybrim et
Coirnatasque urbes olim, popnlosque propinquos *^^*** Tybridi propinqaos,
Epiro, Hesperia, quibus idem Dardanus auctor, tos meo popuio: quondam
Atque idem casus, unam faciemus utramque urbes coiisanguiiieasycina-
Trojam animis : manoat nostros ea cura nepotes. ^LT^^^^.iS.ISJLTn-.h^
^ Provenimiir.pela«?o vicina Cerauma juxta : 5Q6torMn)ardanuii, et eadem
Unde iter Italiam, cursusquc brevissimus undis. Jorti>iia,faderau«utramque
Sol ruit interea, et montes umbrantur opaci. ea'"'^"»"™""^^***!!!^!^^^
Sternimur optata? gremio ttlluris, adundam, pnsteros. Progrcdimnr ma-
Sortiti remos, passiinque in Htore sicco 510" V'^*'»'.*' '^»"»». Ceraunia
^ j' • • "nde vitt et trajectus bre-
Corpora curamus : jessos sopor irrigat artus. vis»imu.scstraariinltaiiam.
Necdum orbem medium nox horis acta subibat : intci im Soi cadjt, et mon-
Haud segnis strato surgit Palinurus, et omnes rJC^Sni^
£xplorat ventos, atque auribus aera captat. t» tcrrnt, prope aquaia,
Sidera cuncta notat tacito labentia ca*lo, 515p«*»^'<» <>#«« navaUa: et
Arctnrum, pluviasque Hyadas, qeminosqueTriones, ?r,";;;pI:™r.omm»S:S;
Armatumque auro circumspicit Oriona. iulasha membra. Nondum
Postquam cuncta videt coelo constare sereno, "®* proyccta horis attig^e-
T^ ^ , « . . rat ineilium cursum ; im-
Uat clarum e puppi signum ; nos castra movemus, pjger Palinums sur^t 6
Tentamiisquc viam, et velorum pandimus alas. 520 iecto, ct obsenrat omnes
Jamque rubescebat stellis Aurora fugatis : ^^°****' ^ •"**'•" *^*^ f*"
^, ^ , - 11 I .1® . I '^"™ = notat omnia astra
Cum procul obscuros colles, humilemque videmus decun-cntia cocio siiente,
Arcturuin, ct imbriferas Hyudas, et ^eminos Trioncs : et aspicit Oriona armatum aure& luce.
Postquam cernit omnia coiigruere in ccelo screno, e puppe dat darum signum : nos move-
mus dassem, ct in^nlimur iter, ct exteiMlimus alas velorum. £t jam stellu ezpulsif Aurora
riibescebat : cum videmus procui colles obscuros et planam
NOT^E.
603. idem Dardanm auctor.l Non Epiro et 616. ArcUmmf ^.] Stdlam in signo 600-
Hesperia^, scd populis in utramque rei^ioucm tn,quc aliquando pro toto signo sumitur : G.
appulsis : ncmpe Trojanis, qui, ruin Heleno I.6H. Hyadatt stcllas scptem in ft^nte tauri»
ha Epiro jam sederant, cum iflnea iu Hespe- ibid. 138. Geminoi Triones, utramque ursam,
rik sive Italia sessuri erant. Utrique jactati majorem ac minorcm : JE. 1.744.
Trojse casibus, ct k Dardaiio oriuudi, supra, 617. Oriona.] Orion venator fuit, comei
T. 167. Dianee. qui srorpii morsu in talo ▼uliieratiM
604. Unam fariemtu tUramque Trojam, occubuit : et Deorum miseratione in sidiis mn-
^.1 Nempe hauc Troiam in Epiro factam ab tatus est. Scorpius antcm, vel a Terrft in etei
Heleno ; et alteram Trojam, quam iii agro immissus est, qu6d Orion nuKam sibi fieram
Linurente Italiae conditurus crat iEneas, X. insuperabilem essegloriarettir; velyjaxNialioSy
7. 168. Sive po<iua| olrosque Trojanos intelli- a Diana, cui vim inferre in vcnatione Tokmrat.
»am Epirif 4Hn Italiae. Orion in coelo luddissimum sidus stellis con-
. CeraiiiMKbHontes sunt altissimi, et statsexetquinquaginta,pingitiirque accinctus
nnebro folfiw percussi : unde etiam gladio et clavam intendens : umle armahu
Jicroterauma nunrupautur, ab A»Hf summirm, auro dicitur, id est, aurtd luce conipiciiw. De
ct uMnitjfuimen. Termiiii suntEpiriadsep- ejiis ortu, Aln. 1. 635.
tentrionciu ; ut ct maris lonii, quod inde Jhla- 618. ConMare.] Omnia serenitatis signa tibi
driaticum dici incipit. Hinc cursus in Italiam respondere, inter se congruere : eaque ccrtAi
brevissiinus : quare facil^ k media nocte ad ct firma, et constantia ; non varia.
auroram transmiNiio mari Aneas potuit in 620. Velorum alat.] Mutua translatio est,
conspecturo Itali» venire. intcr volandi et navigandi verba. JR. 1. 224.
61U. Sortiti rcmo*.] Remigandi ofiirium 622. Humilem italiam.] Tum quia in eH
apud veteres, non in rcos, scd in ipsos milites parte altis montibus caret : tum quia e lon-
aorte dividebatiu* ; ut et excubandi cura. De ginquo spectantibiis ahissima queque humilia
Palinuro, navis iGnec gubernatore) Aln. 6. vidcntur : tum quia universim mare terris al-
UX. 9i 6. 337. tittt app««t«
18*
250
P. VIRGILIl MARONIS
ct profuudo gurgrte Ton- Obsidet : atque imo barathri ter gurgite vastos '
ginis ter vorat fluctuj in Sorbet iii abruptum fluctus, rursusque sub aimt
attoiiit eos in acrt*ro, ct fe- -brigit aitcmoSy et sidera verberat unda.
rit aquis astra. At autrum At Scyllaiii ca^cis coHibet speluuca latebHs,
iuLtbrir&J:c»lJrt O™ cxertante.net naves in saxa trahentem. 41
cura, ettraheutemnavesinPrima hominis lacies, et pulchro pectore virgo
•copuiot. Siiperior fonna Pube t<»nus : postrema imfDani corpore pristis,
tit humana, Vt puella for- tw^i i''^ Ij * «i
nuMo pectore, \uqnv a,i V^Jpinnum caudas utero coniniissa luporum.
iaium ventreni : iufcrior est Pra?stal Trinacrii metas lustrare Pachyni
prittis immenw corpore, c^sautem, louffos et circumflcctere cursus; 41
conjunctauteriscanunicir- ^ , i« ^ • i- ■
ca caudam Deiphinorum. H"am semcl mlormem vasto vidisse sub antro
Melius cst, te morantcm Scyllam, et cceruleis caiiibus resonantia saxa.
are longc^s cursus: quani bi qua hdes, aniinum si vens implct Apollo : 41
cemei \idere Rub lais'! cu- Unum ilhid tibi, nate Dea, praeque omnibusunun
IwIIIliorwiLie?can?h«iPr«e^'*\cau ct rcpctcns itcrumq; iterumq; monebo
coBruieis. Prtttercd, ki aii-Junonis magn» primum prece numen adora :
qua est scientia Hcicuo, si jm^Q,i', ^rj^^^ yQ^^ libcns, dominamq; poteiitem
aliqua fidcs habcmia vati, ^^ ,. ., , .' • i • > .
si ApoUo irapict auiraum ^"Pphcihus siipcra donis : sic denique victor
veris tibvu: uiucc hoc tibi Triiiacria (ines Italos mittere relicta 4
pr«dicam, et miice au.c jj„^ ^i^j MTixm Cuma?ain accesscris urbem,
omnia, et rcpetcns rursuit ^. . , . . , • '
ac mrsiu incuicub». rri- Diviuosque lacus, ct Averna sonantia sylvis ;
m6 coic prccibus divini-Insanaui vatcm aspicies, quce rupe sub ima
klSM^^vota Junon^ ^eJFata cauit, foliisque notas et nomina mandat.
viDce potentem rcg^inam Qua^cunq; lu foliis descnpsit carmina virgo, 4
suppUcibusmuneribus: sicDijrcrit iii numcrum, atoue antro seclusa relinqu
demum victor rclictd Sic»- »11 ^- ^ \ • i.i» iV»
Vvk admittcris in rcgiones^"^ mancut immota locis, ncq; ab ordine cedunt
Italas. Quamio iiiuc ap- Veruui cadcm vcrso tenuis cum cardine vcntus
pukus vemjris ad Cumarani impulit, ct teucras turbavit janua frondes ;
urbem, et lacus sacros, et «t *^ ' , . , ,. "^ . , ' -
Aveniuin in/er %y\yn» go-^unquam deindccavovolitantia preiKiere saxo, 4*
nantem: videbis 'SibvUam Ncc rcvocarc situs, aut jungcrc canuina curat.
furentem, quue sub anlro
profundo aperit fata. committitqiie fronilibus literas ct vaticinia. Vir^ di«:ponit in ordinc
ct manens cluusa in anlro reliuquit anlc oatuun vaticiiiia qu» scripsit in frundibus. lUarfl'!
nia siant suis locis iinmola, ucc rrc.edunt ^ silu. Sed quando rcvoluto cardine lcvis veo*
afllavit ea, et port& aptrtd turbavil froudes : nunqviam postea curat coUigere vaticinia cava
•iitro, aut resUtucrc io ordiucra, aut jungcrc.
not^t:.
421. Barathri.'] iirivtcn. vox fia§af»»f ha-
raikrum: ex Suida et Dioinodc, locus orat
apud Athenienses profuudiHsimur., iii qiicin
aozii et morti destinati prsi>ipit»baiitur, a
(Ui^fprQfunduiijuxtaL Festuni.
4sil. Priitis, ^.] ScyUa tres li.ibuit ])artcs :
superiorem virgineam, pubc tcnn^; ; iiUlinam,
ia modura pistricis, sive in^ciitis pibcis dcsi-
nentem iu cmidas bifidai», qualis habcnt Dol-
phini ; incdiam, scilicct comuiissuniin pubii
ct caudo^, unde uteri et capita ranuui sive
luponim erumpcbant. Ex bis patet ^en^us
versuum. Notanda hk quatuor. I Hnrco mo-
re dactum est : eoinmisttt cauiiaMj supplex jk«t«,
circa ettudaSf ptr eaudas. II. DetphimUf vel
JMphmy juzta aliquot porcus cst marinuii,
marsauiHjA porfoise. II. PriMii; vel pistrtjc,
putrkis : snmitur ntlgd p» bakfnHt qjaaiBviB k
Plinio diftinffuatur : maxiin&B molis, ct I
rnon velocisiimc fluctus sccans, unde noflit
habet : «yiffv ciiiin eiit iecior. IV. Crie
potita cJHHr^tentum Scyllee atlribuunt, Vi
giIiiisjfl|Hrofcm lupoidiTut.
^SqH^ncm Pachym.] Pachynum^ dm
•dionalflBmiHitorium Sicilia: : unum h tribi
(|iia^ ip^ffl Trinacriam efficiunt, capo Paum
V.GS7.
437: Junoniiy^.] De ca ejusque in T^
nos odio, JE. I. 23, 24. 29.
.441. Cunucamf ^^e.] Cum€Cy urbs fuit Ital
iii litore Cainpaniae nuuc eversa. Dehftc
6. 2. Dirini taeas sunt, .^remia, et Lucriii
in Puteohuio sinn, prope Baias ct Cumaa. .
rini dicti ; propCer vicinum Sib)'lbe antn
DeeisfuieG.2.161. Et iE. 6. 237. Jtoerr
phir. ddvfmo, noBtibas ludeqaaqne bom
£N£IDOS LIB. lU. S65
Haud mora, continuo perfecds ordine vods, AbiqtM morft, Totu contt>
Coraua velataram obverdmus antennarum : ^Z^^^cJ^I^
fjrajugeDumque domos, suspecta<|; linquimus arva. nanim veiiferanim : et dc-
Hinc sinus Uerculei, si vera est fama, Tarenti 551 s«"™»« «cdcs Grecoramt
Cernitur. Attollit se Diva Lacinia contra, vidlJtor*? wr^^^^ ve-
Caulonisque arces, et .navifragum Scylacseum. ms e»t ramor, Hercuiei :
Tam procul e fluctu Trinacria cernitur JEtna: !» *^T*"^ lemplum Oe«
«^ Lacmic erigit «e» et afces
Caulonis, et Scylac«iim navifragun. Deinde procul h mari videtur /Etna Sicula.
NOTJS.
et ^rgi, Ticinc iinc urbes, quc Danao simul inde sublatum, et in Capitoiio dedicatum.
panierant, in duo deinde regna divisc sunt ; IV. Addo : non urbem solnm, sed totum trac-
temphim celebre Herseum dictum 'H(«r«» id tura, Herculis itineribus et memoriii fuisse
ett Junoniumi lic^ ad Mycenas situm, utriquc insigncm : quod colligo ex codem Strabone *
tmmen regi commune exet : Srrab. 1. 8. Hinc urbs cnim ibidcm fuit Htraidtay id est, Uercu-
profecti in Italiam Grarcii sacra Junoui Argi- Ua; ubi communis agebatur conventdh Gne-
▼c ibidem instituerunt : Diomedcs lucum a- conim omnium, qiii has rcgiones tenebant :
pnd Venetos ; ez Strabone 1. 6. Jason fanum tum Leuca urbs, ubi fons fa*tcntis aqucp, ea-
io Lacani&, ez eodem, I. 6. citatus h sanguine gigaiitum LeufOhiionim,
648. Contimid.] Coniinuo ordine f'idesi,non quos ab iisque Pldegrsis ItalicK Campanias
intemipto sacrificio : ide^que caput Velare campis pcrsecutus HcrciUcs ibidem tcrra ob-
jossus fuerat, supr^, v. 406. ruer^.
649. Cwmuavelatarum, {«.] ^nlenna sunt 662. DivaLaeima contrd.] Junonis Lacihic
ligna transversa in malo, quibus alligantur ve- templum, prope Crotoneni urbcm, sanctum
Jn : antennanim extrema vocantur 4 Virgilio omnibus circa populis, ex Livio I. 24. ciijus
eomua : unde ipsas antennas appellat Lucanus tegulas marmoreas Fulvius Flaccus in censu-
1.8. m . mmmot uruehos : id est, /ui^n/es cor- ra su& translulit in sdem Fortunie equc^tris,
fnia, ab 1;^«» habeo, et »«^ comu. quam Romse facicbat ; ex Valerio 1. 1.2. ubi
649. Obrertimut.] Ab extremo iilo Italiie pro- ara sub dio posita, in qu& cinis, pGrflantibu<i
montorio Japygio, ad partem mazim^ meridi- proccllis, semper immobilis, cx Plin. I. 2. 107.
cnalem, cujus descriptionem habes v. 396. Contra.] Meridiem versus, in promontorio
661. Hercutei Tarenti.] De Tarenti situ v. Lacinio, cdm Tarentum sit ad septcntrionem,
996. urbs est cum portu celebri, in recessu v. 396.
nazim^ septentrionali sui6s Tarentini ; bella 668. Cati/omi9iAe arees, et navifragum, ^.]
oUm gcssit maxima cum Romanis, advocato Priilistamenoccurrit5cy/actf:um,quJuniCaii/on.
in auzilium Pyrrho Epiri rege, Romanis dein- £st Caulon, vel Citulonia, urbs prids jhUonia
4e subdita, tum in Annibalis potcstatem re- dicta, k valle quam habebat in conspectu,
dacta, iterum ad Romanoi reversa est. Hujus erat enim in Appennini jugo sita : Gr»c^
coiditor Taraa : qui beros juzta Strabonem ; autem «vAjmt vallis . Ab Achivis condita ez
jvxta Servium, Neptuni filius fuit ; instaurator Strab. 1. 6. nunc Cattel vetere ; mons adhuc
nat potids invasor, Pkalantus Lucedemonius ; Cauto.
qn cum Partheniis, nothft Lacedamoniorura 663. JVart/inffgum Scvlae^um.] Scylaaeut si>
prole, ezpulsus e patrift, ibidam sedes statuit, nus, in medi&smAs ora Scylaemum habet ur-
ct dtvinis honoribus post mortem afiectus est; bem, coloniam Atheniensium, qui Mnestheum
ot est apud Strabonem 1. 6. et Justinum I. 3. regemadTrojamsecutiducemfuerant. Strab.
4. Hereuieum Tarentum cur appelletur non li- 1. o. Sed h)c varia est lectio. Dubitat Scaligeri
qnet: videturque Virgilius de nominis verita- PoCt. I. 2.31. an sit, Jfavifragum Scyiaaeum,
la Ipte dubitare, cum addit, ti vera ettfama. redundante syllaba, aut eztremis duabus in
ttttdniplicera conjecturam aiTero. I. £st ex unam coalescentibus ; an ver6, J^aufragum
^^Bb, qui ait Phalantum ez Herculis fuisse Scylaeteum, ubi amphimacer in dactyli locum
pKeris, ab eoque octavum: sed hoc quasi succederet. Turnebus ccnset I. 19. 21. com-
conunentum rejicitur. II. Est ez Erythrseo, modius lcgi posse ScyllOiUm ; quod vel est pro-
qni docet ez Aristotelis libro de mirabilibus montorium Camyt, eoda detia volpe, in angU'
«nditis, locum quem Tarentini occupaverunt stiis freti Siculi ; vel Scylia scopulus, etiam
▼ocatum esse postei Heraeleam, cum prids ultra Csnym leucft integni remotus. Sed san^
dictas esset Pleon, et Sigeum. Addit ver6 cdm^ncasneadCharybdimquidemnisiemi-
qood plan^ incenuro est, Tarentinos ab Her- nds accesserit, viz potuit Scyllseum vidcre.
cule fuisse domitos. III. Est ez Pomponio Igitor commodius est legere cum antiqiiis ple-
Snbino, qui ait in Herculis tutelft Tarentum nsque codicibus Jfarifragwn Se^aettum, per
fUMe. Et ver6 legimus in Strabone 1. 6. fuisse unicum l. prvfteTtim com ^^iAASk^MtdQA ^c^ti>
iaiUiarbe cofoggum HerculiM tereumf oput (tum antiqfoia, T«ctS[Ltj»rdaN&<QK^9asa.i^
J^Tfippi: ^ Fabio maaimo, quirtcepii urbcm, Ximm^ Sqjlociviin.
252 P. VIRGILII MARONIS
Qucm vatcs Apoliinis aiio- Quem PhcBbi intcrpres multo compellathonore:
ouitur magno h<.uore : o Conjuccio Anchisa Venefis dignate superbo, 47
fo'::;lX;'^Ll:.rwCuraUeum, bls Pergameis erepte ruinis :
ifui es cura Dcoruin, ci bis £cce tibi Ausonice tellus : hanc arripe velis.
berva!iwcTrojanocxciiiio:j^j tameu hanc pelaco prwterlabare necesse esL
/^ JBliie, hanc apprchenac Ausonia? pars lUa procul, quam pandit Apollo.
tiavibirH. Et tamta opu» cat, Vadc, ait, 6 felix nati pietate : quid ultra
utnavigcsmari uitraistamp , ^^ ^^^^^^ surgentes demoror Austros?
partem. Pars Hta lUuw, . . * 1 1 j»
quam nporit Apoiio, procui Nec mmus Audromache, digressu nxoesta supremo.
cst, I, iiiquit, A fortunate Pert picturatas auri subtemine vestcs,
Sffi;. ■'^"C.f '«^2;:i'o EtPhrygiam Ascanio chlamydem ; nec cedit honori :
curi^ntes Austros lotpicu-Tcxtilibusquo onerat donis, ac talia fatur : 48"
do? Nec iniinV* Andr«v^^^.jpg ^^ j^jgj. manuum tibi ouae monumen
inachc, tri<«tis 06 ultununi » ' *
discessum, feit Ascanio - mearum
nnictus versicoiorcs aureo Siut, pucr, ct longum Andromachse testentuc:
lextu, ct chlamydem Phry- amorcm,
ciain : nec malc rcspondct ^ . . , » ^ j
dignttati ejiuy et cumiiiat Conjugis Hcctoreee. Capc dona extrema tuoru
opcribus tcxtiiibus ; et hsc Q mihi sola mci super Astyanactis imago.
«.tr.qtTbi^^^irmo^Sic oculos, sic iUe manus, sic ora ferebat:
menta nieui-um inanuum et £t UUllC 8&quali tCCUm pubeSCCrCt 8CVO.
diu probent amorem An- jJQg ^„0 dicrcdiens lacrvmis affabar obortis :
dromachse, nxoris Hecto-,,. .^^..1. .1 /r *
rw: acdpe iiitima muncra Vivitc lclices, quibus cst fortuna pcracta
tuoriim. 6 unica cmgies, Jam sua : nos alia ex aliis in fata vocamur. 494
^ciw^* Sk^^^uir^' ^at^®^*^ parta quies; miUum maris aequor arandum;
oc^iog* sic mauus, sic vui- Arva ncquc Ausonise semper cedentia retro
iiim. Etjam tccum adoies- Quaerenda : effigiem Xanthi, Trojamque videtis,
«erct pari-anatc. E]^ dis-
cedens eos alioquelmr lachrymis cnimpentibus : Vivitc fortunatiy vos quibus sua fortiuiata jaa
pcrfecla cst : nos trahimur in fata alia post alia. Vobis quies acquisita est, nulla planitics om-
ris est sccauda, ncque qusrcndi agri ItaJiss semper fug^entes retr6 : cernitis imaginem XaaUii,
ct Trojam,
NOTiE.
475. Anchisot ^f.] Vocativus Grtecus, qui ritur subtamcn, dicitur radius ; quo addeim-
longam habet ultimam. Venus amavit An- tur suhtemen cum stamine, dicitur pec^en. Pm-
chiscn, ex quo ^neam pcperit. JEn. 2. 649. tcnt ista ez his Ovidii versibusi Metam. 6. 53.
476. Bis PergameiSf fye.] Primdf ciim Her-
rules Laomcdonti offensus ob ne«^atam «ibi Haudmora* eonsistuni dirersis partibu» am-
pro Hesiouc filiu, e ceti faticibus liberata pac- b<e,
tJim merccdem, cxpiie^avit Trojam, Ucsio- Et gracili geminas intendunt stamme fetet.
uem Tclamoni Saiaminio conjiigem dedit, Te/<ijugoju}ictae«/ .'stainenseeemiCuviMlo:
Podarccn I«aomedontis filium captivum ab- Instntur medium radiis subtemen octifis ;
duxit, qui dcindc rcdcmptus, dictiiscKt Pri-. Quod digiti expediunt, atqueinier stamma
•mus, a H^U/Mu, emo Secundo, cum & Gne- ductum
cis Troja iucensa c^it. De Austris, ventis mcri- Percusso feriunt inserti pectine denies.
dionalibus, Ecl. 2. 58.
483. Picfyra/asauri xiifrfermne i;ei/e«.] Aliqui 484. Phrjfgiamehlasnydem.'] Vcstem I
legunt eu6/egr/itne .- maXb. Nam machina tota orem, ct vulgu militarem, quse superponcbatnr
io qua tela texitur, et prssertim ea pars cui thoraci, ad oruatum, coia^tiei a loosb oowv
alligatur, dicitur jugum .- prima tila, qus jugo oR coat. Phrwiam,] Id cst, acu pictam : naai
juuguntur, telamquc ordiuntur, ac definiunti Plin. L 8. 48. Picta veMesjam ajmd Homarum
Yocantur /icia : fila quc in longum ducta alli- fuere, %mde triumphaies nat^ : aeufaeeref id
gantur licio, et subinde attoUuntur deprimun- Phrygcs inveneruni, idedque Phrwiones Of*
tarquci sunt stamina .- fihii qu» intcr stamina peUaii suni. Dc Asiyanaeie, iE. 2. 457.
transvcrsim inseruntur, alterii& staminum de- 497. Xanihi, ^.] Dc AonMoi Troadis flu-
^ressionc ct subUtione, sunt suXjiemina, quasi vio, cujos nomcn Andromache riro alicaioe-
ItfiAiSsMMMdr / iusrrumcntum quodcprimitur at- derat, ut| et Trojss noraen aUcui nC0| iE. 1.
tarque UameD, dicitur aniiuio ; qttoiQM> 413. Xi^EfirQ^ siipri|T.89& .
.SNEIDOS LIB. UI. 257
7iirbine fumaQteni piceo et candente favilla : fumaBtem turbioe piceo et
/ttollitque globos flammanmi, et sidera lambit : ferventibus faviUis: et at-
iiterdum scopulos avulsaque viscera monti* 575 ^ unll^^^^^S^Zdo
Irigit eructans, liqueiactaque saxa sub anras eriint cvomcns rupes et
Cura gemitu fflomerat, fundoque exa?stuat imo. disrupta viscera monUs et
T-f x-r«ij« • ^ j» 1 ' <^"™ »on»tu conrent lu aO-
i* ama est, hnceladi semiustum tulmine corpus rcsaxacomminuta,Gtcbui-
Urgeri mole hac, ingentcmque insuper iBtnam i«t ex imo ftmdo. Rumor
Impositam, ruptis flammam expirare caminis : 580*^*|' *'**7"' F"*^*'*^*^» ?«";»•
_ *^^ ' • . 1 * *t usium fulmmcy premi hac
£t, fessimi quoties mutat latus, mtrefioerc omnem moic, ct ma^am ^tuam
Murmure Trinacriam, et coelum subtexere fumo. supcrimpositam exhaiare
Noctem illam tecti sylvis immania monstra ;r.°. 'Celar ISrti; t
Ferferimus : ncc, qua? sonitum det causa,videmus. tus fati^tum, Siciliam to-
Nam neque erant astrorum iracs, nec lucidus a^thra!^"". ^"*«»«>7 tumuitu, et
o-j A^i 1 11 •! 1 -.^^ mvolvcreceBlumfumo. Fer
Siderea polus ; obscuro sed nubila coelo 586 aiam ,ioctcmocculti tn syl-
£t Lunam in nimbo nox intempesta tenebat. vis patimur iufanda prodi-
Postera jamque dies primo surffcbat Eoo, P«' "*^^ cognoscimuH qua
w. A 11« 1 cama cmittat tUuiii soni-
Uumentemque Aurora poio dmioverat umbram : tum. Nam ncc erant lu-
Ciim subito e sylvis, macie confecta suprema, 590 m»na sidcrum, ncc co^lum
Ignoti nova forma viri, miserandaque cultu, I^&i^J^t^^rro» aSii
Procedit, supplexquc manus ad litora tendit. ct noK importuna inciude-
Respicimus : dira illuvies, immissaqnebarba, ^^ Lunam in nube. Et
^*. . .. ^ ^ r^ ' jam die» sequcns nasccba-
Consertum tegmeu spmis ; at caetera Graius, \^r ^^,^^ dilurulo, et auro-
£t quondam patriis ad Trojam missus in armis. 595 n dispuierat ^ ca;iohumi-
Isque ubi Dardanios habitus et Troia vidit das tencbras: cum rcpcntfe
A ^ t 1 « ... prodit c sylvis nova figura
Arma procul ; paulum aspectu conterritus haesit, hominis ifipioii, excsa ma-
Continujtque gradum : mox sese, ad litora praeceps cic summa et miserabiiis
Cum fletu precibusque tulit : Per sidera testor, ^^11;=.? mZ^^Respw!
Per superos, atque hoc coeli spirabile lumen : 600 mus : foeds erant sordes,
et barba diffusa, vcstis contexta spinis ) quantum ad aiia Grecus, et olim missus ad Trojam io
patrio exercitu. Atque ille quando vidit eminib vestes Trojanas ct Trojana arma, paululikm
sobttitit territus visu, et pedem cohibuit : deinde currens contulit se ad litora cum prccibus et
fletn : aitqu€j Obsecro per astra, per Dcos, et per hanc lucem coeli aud respiro
NOTiE.
673. Candenie.^ Non soldm candiddy sed et VuUanioi appcllatas csse : earumque reg-
fervenle, que ex fervore candorem cootraxerit num et JEt^ et Vulcano ex sequo attributum,
Sic JEn, 12. 91. Ensem quem - - • - Stygid qukm qu6d et igne et vento perinde agiten-
emuientem tinxerat undd. tur.
676. Liquifgetaque taxa.'] Exesa in pumi- 685. Mtkrd Sidered.'\ Ccelestis i|piis sphierl,
ces, comminuta in ciueres, qui torrentium in- ut aiunt, qiue vocatur ^ther ; et pro coelo, et
atar inde eruropunt ; et Catanenscm agrum, aCre et astrorum splendore sumitur.
Ticinumque marc interdum opcriunt. Vide 687. JVox iniempeUa.'] Ad agendum inepta,
Cluverium loco citato. atque intcmpestiva.
JM. Enceladi aemiustum, ^.] Causam af- 688. £00.] Lucifcro, Vcneris stellli, qui pro
f<m hujus incendii fabulosam ; nempe beUo dilueulo sumitur ; nomen ab lUf , Aurora. De
gigantseo, maximum gigantum Enceladum, eo, Ecl. 6. 86. !>• ^urord, G. 1. 249.
Titanis ac Terrae filium, fulminatum 4 Jove 694. Con«erfum/fginen<ptnw.] Vestis^fron-
fuisse, et ^tna monte obtectiM. Pindarus, dibus arlrarum, quse spinis inter se assuts et
et Ovidius lioc supplicium Tjpkoeo attribu- compositse erant. C^tera.] Quantilim ad csete-
unt : eumdemque volunt non hoc uno monte, ra, nempe statum, inccsstun, colorem, vocia
9cd Sicilia tota, oppressum essc : Ovid. Met. sonum.
6. 346. Veram alii causam profenmt : qu6d tSOO. CaH tpirabile tumen.] Vel aPrem^quem
totus ille tractus, ad usque Campaniiun sul- respiramus, et qui luce penetratur ; vel kjcem
fure abundet ac spcluncis, in quas admissi ipsam SoUi TUaim^ <v^ ^:qakXa^ it>Kos^9a ^
venti iocendia excitant. Uade existimo non veluti Rpimit.
sJUua ob cauMom Lipturcas imuiUf ei JEolioif
258 P. VIRGILII MARONIS
■ufcrte me, 6 TmjAni, at^ Tollfte mc, Tcucri ; qiiascimque abducite terraf.
portate in quasiibet ter- jJq^. gaj ^rit. Scio me Dauais e classibus nnuii^
": uaum ^tlrlxf™: Et bcllo Iliacos fateor petiisse Penates.
CH| rt fateor mc invasi6H€pro quo, si scelcris tanta est injuria nostri,
armis fiiacas domos. .i^roSpajffite me iii fluctus, vastoque immerffite ponCo.
qua re, si tanta est muiui-f^! ^ «i i • ^ .. . ^^i.^" ^^^
iL mei irimini., projiciteSi perco mauilms hominum, periissejuvabit. 606
me in undas et demcr^ite Dixerat : ct ^iuia aiiiplexus, g^enibusque volutans
v^to mari. Si pj-rco ma- Ha?rebat. Qui sit, fari, quo sanguine cretus,
Dibi.H humiijum, duice erit * •.,*• ^ /• • ^^^
perire. Dixerat : et am- Hortaiiiur : qua3 deiiide agitct fortuna, taten. 6(l9
plenens penua nostra, ct [pge pater (lexiram Ancliises, iiaud miilta moratns,
i;l:r!m.HLmu':r,;.!:rdi:Uat jmcni, atque ani„.un. pwsenti pignore finnat.
cat qui sii, quo ortus san-Illc hxc, dcposita taiideui fomiidine, fatur:
fuinc ; uttiuc postcu fatca- §„„3 patria cx ithaca, comcs iiifelicis Ulyssei,
ipM llMer^An^hiMsrnrn Noincii Achcmcnidcs ; Trojam penitore Adamasto
expntans diutius, porri^itPaupere (iiiansissetqueutiuam fortuua !) profectus.
d^tram juveni, et coi.fir- jij^ me^dum trepidi crndelia liiniiia linquunt, 616
mat ejus auimum noc pros- . ' S /-1 1 • • i -»
pero testimonio ./!//». lUclmmemorcs socii vasto t/yclopis in aiitro
ezciisso metu hac demum Descruere. DoiDUS sanie dapibusquc cruentis,
ffira,.^ra.i"ri';?:;i'l»t"* opaoa, injjons : ips,- anh.us, altaque pul«it
fis, nomen miki eti Ache- Sidera : (Dii taloin tems av(M'tite pestem) 620
meuides, 9tit iveram Tro-pfec visu facilis, iicc dictu allabiiis ulli.
jam patre Adamhsto pau* «7-. ... .
pere M:it/c/i/c, ct utinam '^ *s<^cribus iniscroruni, ct sanguiiic vescitur atTO.
iila sors wihi mansiiset ! Vidi cgoinet, duo dc iiuinero cum corpora nostro,
Hic socii,dum fugiuut f«»- Prensa maiui inai^na, nicdio resupinusin antro,
tini crudelem doraum, 00-^^ 1 • ^m»
liti tnei me reliquenini in I* raugcrct ad saxuui, saiHcque aspersa natarent 625
▼asta caverua Cyclopis. Limina : vidi, atro ciiiii meiiibra fluentia tabo
Domus est ^^f ^^,*«j;:" M andcret, et tepidi ircmcrent sub dentibus artus.
brosa, magna, tabo el san- .. 1 • ^ '^ • 1 ^ i- tti
fniiiiolcntiAcibis/i/cna.ipscHaud impuue quidem: nec taha passus Ulysses,
Cyr/opi ahissimus, et tan- Oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto.
.^:;™'?^ pSrnTc Nam simul expletus dapibus, vinoque sepnltus 630
faciiis videri, iiec sermoue Ccrviccm inflcxain posuit, jacuitqiie per antnjm
BlTabilis cuiquam : pascitur visreribu!* inixeronim et niffro sRii^uine. Vidi cg^ ipse, ciimsupinui
mcdia iucavema allideret ad rupeni diio corporn de numoro nostro comprehcnsa magnis bm-
nibus, et porta redundarct sangiiiue infecta : vidi, ciini devoraret membra stillantia tabo, eC
nicmbra caluntia ti-emerent siib ejits deutibus. Ntui tauieu abiique ultione : nec Uljssef tolem-
vit talia, aut Ithacensis oblitus est siii in tanto pcriculo. Nuin statim atque Cyelopt tatiatoaci»
bis et sepultus vino, deuiisit coUum iucurvatum, ct jucuit pcr cnvernaui vaslus,
KOT.i:.
^yi.Prteteniipipnore^ Tradita roanu ; quod f>15. Paupere.'] Vt »e ad Trojam nonTolim*
fidci signuin litit. ^ic Curthis 1. 5. Dorium mo- tate prolectum ostcndat, habeatque necefgi<-
ricntcm itH indncit cumPoIvstratoloqueutcnr. tati.*i eicusationem. Sic Sinon ad Prinnuiin
^lexandro hoefidei regite unicum der.trcr pi^- M. 2. 87. Pauper in arma pattrprimii Aiic ini-
nus pro me dabis. Hac dicentcm acctptd Fo- sit ntt anuis.
tystratimanuviladestituH. 617. Cychpis in antro.] Poljphemi. IsD^-
013. Ex llkcLcAy if^c."] Insula cst ad sinum sem, appulsum in Siciliam, etcum tociiiduo-
Coiinthiacum, pars rcfni Ulyssiy : Ktipra, v. dccim ad se venientem, antro inclusuni te-
ii70. 272. (//yMc» pro C/^ij, i£. 1. 220. nuit : devoralitqae sex ex illis, ab Ulrsie
614. jiclicmenides.] Fictum nomen ab £x''i ^'"' 1^*" fopitus, impact& in oculum claTl
fmeror, et /ei»M, maneo :' quia derelictus a »o- excarcatus e&t. Ulv>ses deinde sub arietnm
ciis in moerorc diu ^rat : unde miror Nanni- villis socios scqiie ip&um implicuit, e( cum m-
am hujus nominis nuUum etjrmon rcperisse j ge ex antro emersit. Quk fus^ describit ilo-
idc^^iie rescribcndum duzissc Agamenidts, menis Odyss. 9. 105. IIoc imitatur Virgilins.
quasi ab myMf, ralddy et ftifmj fi\m\eo : e6i\ue. finf;itqu« rasu rclictum illk esse unum h %odm
miror mMgis, qudd Ovidius, qui Metam. Vib. ViXyMiv^VA^v^^i^VRmuAUMAijiiiikinlitnsap-
24. totum hoc ita ex Virgilio quasi ex&cripsit, puUus fucTaX.
A«oc ifiMum smpiuB ^ekesneniden vocat. 'i^
iENEIDOS LIB. lU. 259
Immensus, saniem eructans, ac frusta cruento ioterdonnieiidamejectanf
Per somnum commixta mcro ; nos, mairna precati *?**^ ®^ ^'^^ "^** ^^
Numma, sortitique vices, una undique circum qwim iavociMemut mag.
Fundimur, et telo lumen terebramus acuto 635 nos Deos, et duxiiaemuB
Ingens, quod torva solum sub fronte latebat, »?'^^ *»®:;**» ^*»"* "~*J2V5
* o ,.'.*, . ^ ni 1 1 !• • CMcumiittimui, et perfodi-
Argolici clypei aut rhoebeae lampadis mstar : musteioacutooculummagu
Et tandem laeti sociorum ulciscimur umbras. """>» q«* umcus occultabu-
Sed fugite, 6 miseri, fugite, atque ab litore funem rmtmlllS".^^:
Rumpite. 640 laris lampadis : et IsDti vin-
Nam qualis quantusque cavo Polyphemus in antro dicamus denique aninias
X • 1 !•* 1 ^ i ^ sociorum. Sed fuirite. A in-
Lianigeras claudit pecudes, atque ubera pressat ; fortunaii ! fugite, et ab-
Centum aiii curva hsec habitant ad litora vulgo sdndite funem k Utore
Infandi C yclopes, et altis montibus errant. Nam quaiis et quantus Po-
ww% » ' T !• 1 ^AP' lypnemus includit caro in
Tertiajam Liunse se cornua lumme complent, 6458pecu greges ovinos, et
Cum vitam in sylvis, inter deserta ferarum premit ubcra ; tatuaciim'
Lustra domosq; traho, vastosqnc ab rupe Cyclopas «^-n.llJ;;;:,»'^;:^^' ^^
Prospicio, sonitum(|ue pedum vocemque trcmisco. sinuosa litura, et vagantur
Victum iiifclicem, baccas, lapidosaque conia P«f *l*o« monics. Jam tcr-
Dant rami, et vulsis pascu.it radicibus hcrbie. 650 «^il^:.™ucl,"lt«
Omniacollustrans, haiic primum ad litora classem >» syivis,iutcrcubiiiavacua
Conspexi venientem : huic me, qucecunque fuisseC ** **^" ferarum : et * ru-
*jj. • »• * ^ n« • r I ^3^ ^e specto Cyclo|)as imma-
Addixi: saus est gentcm eflugisse uefandam. nca, ct tropido oiisonmn
Vos animam hanc potius quocunq; absumite lecA^ pedum et voiem. Rami
^ix ea fatus erat, summo cum monte videmus 655 P»*'^ "* '«^» misera aU-
- . ' , ^ , menta, baccax, et iapidosa
Ipsum mter pecudes vasta se mole moventem corna, ct hevi>m nutriunt
Pastorem Polyphemura, et litora nota petentem : ^ ^'*" radicibus. Cir-
Monstram horrendum, informe, ingeus, cui lumen ST "^ri'^ Z«^ ^^
ademptum. , dentem ad iitora : destina-
Vrunca manum pinus reffit, et vestisria firmat. rimcUii.quiecumqueeiset:
T • •* 4 1 1 * AA/v»wffic>t evitassc nationem
Ijanigerae comitantur oves, ea sola voluptas, 660i„,n„u,em.VospoUus9uai»
Solamenque mali : de colla fistula pendet. iUaf extinguite hanc meoM
Postquam altos tetiffit fluctus, et ad icquora venit:^*^ mone. Vix ista lo-
■r ••iT^/i^j ^••j ^ cutus erat, cuin ccrnimua
Liummis eflossi fluidum lavjt uidc cruorem : insummomontcipsumpas-
Dentibus iufrendens gemitu : graditurq; pcr eequor ^rcm Poijrphemum mo-
Jam medium, nccdum fluctus latera ardua tinxit ^^ Tt^t^^HiZ
Tios procu! inde fugam trepidi celerare, recepto666 tora HOi cofoiia. Mon-
Supplice,si« merito, tacitique iucidere funem : f^™"™ horribiie* deforme,
Verrim us et proni certantibiis awjuora remis. IT^Ss t^i^lcLu ^^
manum, et lirmatincessum. Ores laiiisers sequuntur eiiM» h»c unica oblectatio est ipti, ^t lo-
latium miseriie : tibia pendet h coUo. rostquam attij^ fommos fluctus, et pervenit ad mai« ;
inda al>sterg^t sangtiinem fluenlem ex oculo excaMzato, stridens demibus iiUer gcmendum : et
Jam incedit per medium marr, nondum iamen aqua nuulefecit alta eju* laterm. Not timentet
^iqniRiu properare fugam procul inde, admisso sup||Mcer qui sic merebatur, et silentes secamut
limem, et incurvi {lercurrimui mare rcmis ui/erjg^flBiendentibui.
• ■
NOTiE.
I ^nBSmic
036. Laiebat.] Clausus mRonc oculus, trtn tegebat militem, ita ut ccsorum coqMra
nempe somiio. in cljpeis ex|>ortarentur. Notat denique ^ien-
G37. Arf^oiiri dj/pti ei Phtrbeee litmpadit,] dorit vim acerrimain, qualis ett Pheebe^ (cDfi-
Tria notat, figuram, magnitiidinem, et splen- paditf id est, Solis.
dorem oculi. Notat^/ruramquidem rotundam; 649. Lapidota roma.] Fructus canu acbd-
quse fifura erat eijfpei, et Cfclopef vocabantur ris, ComouUUr^ k coioEk^\.>T%x.'i.*. «^tv^vcsod^
m rotuado ocuh, r. 6(S9, jVaCat wtagmtudinem di tuQl, intn» ouACiato mnsL\<\ ^>aaraavBA, ^bMr
u^getmm; qualii ermi e/jfpo Jrgotid, iiui t»- c«, tii»iei^sid«^vi^ftie.%]^rQaoDkVR^^
256 P. VIRGILII MARONIS
€t eminAi audimuf mag- Et gemitiiin ingentem pelagi, pulsataque saxa 555
tiom fremitum mari», «* Audimus longe, fractasque ad litora voces;
!3lJrJuptoridUi^ : et Exultantque vada, atque «estu miscentur arenae.
fluctus exUiuot» et arenc Et pater Anchises : Nimirum hiec illa Charybdis:
turiHuitair ebtiiutione. Et jj^g Helenus scopulos, haec saxa horrendacanebat.
pater ADchiscs aU : Scili- . . ,, •• *^ •. • •* • roA
cct hatceitUiaCharyWis: Eripite, o socu, pariterque msurgite remis. 660
Heienus pra-dicebat hos Haud niinus ac jussi faciunt : priniusque rudentem—
Str^K^^riContorsit Isevas proram Palinumsad undas:
aodi, et pari tmpefu tncura- LsDvam cuncta cohors reinis ventisque petivit.
bite remia. ^cc faciunt Tollimur iii coelum curvato gurpite, et iidein
S«T2rpriraui*PdinuruiSubducta ad maiics imos descendimus unda.
deflexh prorarastrideutem Tcr scopuli clamorcm inter cava saxa dedere ;
ad aquas •inistrai : turba rp^j, spumam elisam ct rorautia vidimus astra,
omnis abiit in simstram - T ^. ci i f •.
wirtem rcrois et ventis. Intcrea fessos ventus cum bole reiiquit :
Erigimurincaiiumsinuatolgnarique via?, Cyclopum allabimur oris.
™«i deuSr ':^'T™:Portus ab accessu vcntorum immotus, et ingens
inferos. Tcr scopuii soni- Ipse ; sed horrificis juxta tonat iEtna ruinis : 57
tum emUerunt intra cavajpjgf jujnqyg atram prorumpit ad aethera nubem,
laxa, ter vidmius spumam r * ' * «
impactam et sidera stiUanfin. Int^m vcntus curo Solo dcstituit nos fastis:atos : et inscu va
appeUtmur nd litus Cyciopum. Portus e$l impcrturbatiis ab ingresiu ventoruroi et ipse<
Bed JEtna prop^ tonat horribiU tumnltu : ct aliquandoemittit a^ coelum ni^am nubrmy
XOTiE.
665. Elgcmitum ingcntetnpelagif^f.] Vtde- quasi ad inferos, scdcin umbrarum et aniniA*
tur h)c Virgilius verius quani ca'teri puOtsc na- rum, qtue numes dicuntuTi de quibus, 0. 4.
tiuram Charybdis expressisse. Quipiic Chivc- 4<>9.
rius, qui ad pcmoscendam loci uaturnm se 667. f2oran/ta oj/ra.] Stillantem afirem, de-
McKsanam coiitulorar, ait, probatque iu Sicilia plueiitc aqua, qua: maris inipctu ejecta surwks
antiquSi, 1. 1. c. 5. ctsi vorfex ille circaMcssa- fuerat.
nam ostendatur, appelloturque Calofaro et la 5(K^ Cyclovum oris.] Ex Cluvcrio de SiciK6|
JRema; tamcn maretotofrcto vorticoRUui cssc, 1. 1.2. Cjfclopct priuii Sicilia*, sive TrinacriB
ac tumtiltoosuin : Inudalque l*hu<rydidcm, «{ui habitatorcs fiicrunt : pranripuc circa montea
fretiim toturoChnr\'tMliinapf>ena\it, 1.4. £sfau- Altuaro, et agruin Leontiuuro Fatetur eot
iem fretitmt mare \nter lihegium ct Mcssannmi statura fuissc gigantea, quod probat mullis
aud minimiim Sicilia distai a roiUinenle : et huc ibidcm rcpertis cadaveribus insolitK ma^i-
ttlmtcslfqitod Charj/bdis appeUatumfuitt qnd tudini.s: eos item a^rcstcs, et hospitibut in-
Ulyssesferturtransnavigtlsse : %•) Iri» n xH^^'f ^estos memorat. lliiic finxfnruiit po#tK vesci
mXnhjfm, rafrtf, &u:. Hinc a quibusdani ad rcU>- eos liumanis camibu» ; unicum habere media
rum promontorium, ab uliis ad Messannm, col- iu froiite rotundum uculiim, undc nomcn ipaia,
locatur ', ab Homero siib scopulo caprificis ar- a »v«X«f , rircu/ia, et A^f oeulus. Tnm» ob
boribus inumbrato, ab aliis ut hians abs(|ue JEtna; inontis, et Liparearuin in septentrio-
Kopulis vora^o dcscribitiir. Ke aiitem ipsa im- nali Sicilioi litore septera iusularum viciniam :
petus est maris, a septcntrionc vcheroentius addiilerunteosilem Vulcani ministrosetse, aois
qu^ i mcridie influentis: cujus fluctus, ad- illis in ofikinis, ad fabricanda Jovis fulminm;
versis ventis obluctantibus, Austro (iracscrtim a Ncptuui autero fdios, quia solcnt fabulaucc-
meridie ssmente, repelluntur in frcti angnsti- lemtos omnes ei pro fdiis attribuere. ^^kp*
aa ; ibique compressi, ingcnti muiinurc et lito- Cyclopum k Virgilio fing^tur, circa Ihv^^roi
rum scopulorumque mugifu in vortices con- nunc est Catana urbs, ad radices iEto* : patet
torquentur. Scit^ ergo Virgilius, uulla certi cnini 6 stibsequeuti narratione, eum In SicUmb
locimentione factft, gencratim gemitumy tito- contineuti, loco sylvoso describi: non in Ba
Ttty saxaf vada, ttstuM commemorat : additque scopiili<, qni circa idem Utus k Cjclopibas
nimirkm fuec iUa Charylfdit. Male erjEi^o pleri- vultrb nomen hnbent.
que cum Cerdano saxa ct seomdos interpretan- 671. JEtna.] Moni gibeh non long^ k litove
tur de Scylld: quie ut ostendemus, v. 6H6. ni- Sicilie orientali : mirc fertilitatis.
miikm distat k vul^i Charybdis loco, quam 672. Prorumpii nti6em.] Activura hVc ctt*;
vt ejiu latratus mde audiri possit. De fabuldL unde passivum apodLucret. 1.6.436. JVMnmi-
C^yMs et Scytta;, suprii, v. 420. pitur m mare vaUi vis : neutrum verb, M, 10
Mf. Mmancs.] in profundum maris, et 379. MediutdtntosprgrtwtpitinlmUi
^NEIDOS LIB. m. 261
Missus adest : vivo praetervehor ostia saxo pretemaTigo oiti* i vivo
Pantagi», Megarosque sinus Tapsumque jacen-J^^^»^^^"»"
tem. ' milem. Hiec obstendebat
Talia monstrabat relegens errala retrorsum 690 noins Achemenides, come«
Litora Acheraenides, comes infelicis Ulyssei. * ,1^2'^*"*^ ^-
Sicanio pra?tenta sinu jacet insula contra rata. insuiajacetobjecta
Plemmyrium nndosum : nomen dixere priores «»"»*! Sicuio, contra Plem-
Ortygiam. Alpheum fama est huc, Elidis ^nk'^^^"^!^^^ ^"^^^^,
nem, &ni. FamanarratAlpheuRi)
Elidis fluvium,
NOT^.
vioSt Megareiis ftinui!, Tapsus peninmla, Orty' 602. SicaniOf 4^.] De hoc Sicilis nomine»
gia iusula, Plernmyrinm promoutorium, Heto- supra, v. 687. Syilaba.H habet ad arbitriom
rvts fluvius, Pachynum promontorium. lon^as aut brevcs : legitur enim Ecl. 10. 4.
In meridionali latcre/ .^ Pachyno: sunt Jli44UusstibterlaMreSicanos.HocsaitemSic(tmo
Camarina palus; Geloi campi: 6ff/a, ^grngaSf sinu si^ificat sinum, consequentibus post JE-
SelinuSf urbes : tum Lilybaum promoutorium. neam temporibus, Sarycusanum dictum ; cujus
In scptentiionali latcrc, a Lilybaeo, Drepa- fauces ad septentrionem insidebat urbs ipsa
niportus. Syracusee ; ad meridiem, Plemmyrium castel-
689. PaD/agitf.] Pan/agiox, fluvius brcvissi- lumin promontoriocognomine. Jnter urbem
iDtts Dunc Porcari : cujus ostia utrinque pm- et promontoriinBy- insula erat Ortygia, pon-
nipto saxo etiam nunc includuntnr, viginti te quidem urHL jiiDcta, urbis ipsa pars ;
lcrm^ cubitos alto : hk tamen hybernis auc- raagis autem 4 promontorio remota, et quasi
;ttts torrentibus e Leontinis collibus, mag- sinui praetenta, ne laxiOs pateret. Urbs nunc
nnD secum saxorura copiam dcvehit iugenti Saragusa dicitur ; cujus Virgilius quare hlc
snarmttre : unde Clandianus cum vocat L 2. non meminerit, diceraus, v. 707. Plemmyrium,
de. raptu, v. 5d. sara rotaniem Pantagiam; quod rai/onim significat, k vrXn/AfutfUt maria
BOiDenque deducit Cluverius, a <ra:*7« omniaf inundatiOf nomen promontorio conveniens 2
«t Ay^^f troho : quamvis alii k irarmyt fra- nunc dicitar, mastacTO/irero. Denique Or/y-
gor. gia insula, juxta Diodorum I. 5. nbnien inde
^Megarosque sinus.l Apud Ch'id. Megareos : habuit, qu6d sit sacra Dianae, quv, cum nata
Sdos est hic a Tauro promontorio ad Tapsum sK in Ortygid Delo, de qua v. 124. soli natalls
peoiasalam. In media sint^s ora, fuit urbs Me- appellationem in illam transtulit.
gprt vel Megaris : a Megarcnsibiis Achlaisc sic 694. Alpkeum fama est.] JitpheuSf fluvius
^ipellata : prit^s Hyhta dicta, ab llybUeiif col- est Elidis, regionis in Peloponneso. Arethusa,
IBnis vicinis, thymi etmcllis feracibus; jamdiu fons in occidentali Ortygis insulse latere, in
penit^ excisa. sinum Syracusanum erumpens ; munitione et
Tapswnquejacentem.] Peninsula cst, Tap" mole lapidum 4 mari disjunctus, ne fluctu to-
jltf, smura Megarensem h meridie dcfiniens, tus operiatur : tant& dukissimarum aquarum
plui^ «qua fluctibus, ct iis quasi scpulta : copi&, ut fluvium emittere statim in ortu di-
unde fort^ nomcn habet a S^aT^f sepelio : catur. Hunc poiTi> fluvium arbitrabantur ve-
|»rccipu^ isthmum habet humilcin et angns- teres ipsum esse Elidis Alpheum : qui, vel per
tum ; quare insula dicitur d Servio, et adhuc subterraneos meatus, vel inter maris fluctus
Tocatar, isola delti Manghisi. incomiptus, eb penetraret ; idque vel inde
690. Ae/egcn« erra/a reifrorsiitn .] Nempe Vir* certum volebant, qu6d ludis Olympicis, qui
l^lius eorum opinionem seqiiitur, qui putant in Elide quiot^ quftque sstate celebrabantnr ;
Clysscm, ^ Lotophagoruin terra, quae Meninx victimarum sordes in Alpheum projectft, per
insala est, ad Syrtim Africs minorera, per os Arethus» SicuUe emergerent. Hoc figmen-
meridionale ac dciude orientale Siciliae latus, tum explodit Strabo 1. 6. Hinc fabulosos Al-
sul montcm jiltnam et ad Cydopes venisse, phei et Arethus» Nymph» amores, vide £cl.
Odyss. I. 9. Juxta quam opiBiooem, Achc- 10.1. Nunc fons Arethusainc& insula, fer^
inenides visa jain k sc litora retrb legit : ab ignoratur ; ncmpe inultos in alveolos ad usos
orientali quippe latcre, ad meridionale navi- opificoni divisus fuit ; aut fluctibus ea litora,
l^ans. At Cluveriu.s ah illa opinione abhorret ; unde erumpebat, excedentibusy ex ipso nuuri
probatqiie in Sicilia, I. 2. 17. Ulysscm 4 Lo- nunc erumpit ; ubi nunc multse sunt ejasmodi
tophagis ad Lilybaeum promontorium Drepa- dulcis aquse non long^ k litore scaturigiocs.
Dumqae navigassc; et, cura Cyclopes totam Ita Faxehis Decad. 1. Ub.4. l. <\aacnm.t«fiffiBL<-
insulam occuparent, Polyphemum ill\c, ia tiores conse&tniaV.
£rfrce moale, non in jEtna, latakte.
258 P. VIRGILII MARONIS
aufrrtc me, 6 Trojani, toh Tollite me, Tcucri ; qiiascunque abducite terras.
portatc in quasiibct ler- jJq^ gat erit. Scio inc Dauais c classibus unau^
S:„"™;:itwl™:Et bclloIUacos fatcor petHsse Penates.
CB, ct fRtcor me invasi&scPro quo, si scelcris tanta est injuria nostri,
annis liiacas domos. .P^Sparccite mc itt fluctus, vastoquc immercrite ponto.
qua re, 81 tanta cst miqui-^! ^ m i • •• - • u«* oi
tas mA criminis, projicite Si perco mauibus hominum, pcnisse juvabit. 6(
me in undas et demcrf^ite Dixerat : et |ienua ainplcxus, genibusque volutans
vasto mari. Si P;»rj>« »"«; Ha^rcbat. Qui sit, fari, quo sanpruine cretus,
nibus bommum, dutce crit v ,.,'^. /.'^ i- .'
pcrire. Dixcrat: et am- Hortaniiir : qucT (leiiiue a^itet tortuna, faten.
pleciens genua nostra, et Ipse patiT dcxtrain Ancliises, liaucl muka moratU9,
Sirrci.a™^'"Z IT:u: Oat Juvc.», at,,«e anin,um pr«senti pipnore finnal
cat qui sii, quo ortus san-Ille ha?c, deposita taiidem formidmc, fatur :
guine ; vttivc postca fatea- g„jn patria cx Ithaca, comes infelicis Ulyssei,
tur, qiue sors eum vcxet. ^t ai -i m» •-» *-
Ipsi pater Anchi^cs „on ^oincu Achcmenides; Trojam penitore
cspcctans diiitiiis, porriKit Paupere (mansissetque utiiiam fortuua !) profcctus
dcxiram juveni, ct coiifir- jjj^. me,dum trepidi criidelia limina linquunt, 61 _
mat ejui aniiuum noc pros- _. . f ^ i • • ~t j
pero tGstimonio^fi. lUelmmcmorcs sorii vasto Cyclopis in antro
exciisso metu hiec demum Descrucre. . Domus sanie dapibusqnc cruentis,
K'co.^" mi^ri^^^S^Intus opaca, infjens : ipse anluus, altaque pulsat
fis, nomen mihi ui Achc- Sidera : (Uii talcm terris avertite pestem) %i
ineuides,9ut ivei-am Tro-pjfec visu facilis, IiCC dictu allhbilis uHi.
iHfre^^ISwi/c, ™rutinlun V>sceribus miserornm, ct san^iiine vescitur atro.
illa sorv vdki mansisset ! Vidi eg^oiiiet, duo dc iiumero cum corpora nostrc^
iHc socii,dum fuguint fes- Prensa manu mac^na, mcdio resupinus in antro,
tini crudclem domum, ob- w^ i • «<
liti mei me reliquemnt in ** rangerct ad saxuiu, sanieque aspersa natarent 6!
▼asta cavema Cyciopis. Limina : vidi, atro cum membra fluentia tabo
Domus tst intcrius tene-jyi ^ . et tepidi trcmereiit snb dentibus artus.
brosa, magna, tabo et san- Y- , . ' , '^ . , ^ i- iti
^iiioicnthicibis/y/cnff.ipscHaud impuno quidem : nec taua passus UJysses,
C}tclopi aitissimus, ci tan- Oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto.
S™'V."™pScrern^ Nam simul expletus dapibus, vino.jue sepultus 630^
faciKs vidcri, nec sermouc Cerviccm inflcxam posuit, jacuitque per antrum
aflfabilis cuiquam : pa.Mcitur visceribuK miscronim ct nigro i»an^uine. Vidi cg^o ipsc, ciim nupinui *
mcdia in caverna allideret ad mpem diio corporu dc nitnicro uostro coiiiprchcnsa magnts ina-
nibus, et porta rcdimdiirct sangiiine infecta : vidi, cnm dcvoran*t incmbra stillantia tabo, et
mcmbra calentia tremerent sub ejttt dcntibus. Mon tnm<'ii absqiic iiltione : nec Uljsses tolera*
vit talia, aut ItbucensiK oblitus est sui in tunto pcriculo. N;iui statim atqut Cyclopt satiatoaci*
bis et sapultus vino, dcoiisit collum incurvatum, et jucuit pcr cavernam vastus,
NOTiE.
61 X.Pnettniipignorei] Tradita roanu ; quod CI5. Pauptrt.1 Ut se ad Trojam non yoIiui*
iidei sifpmm fuit. Sic Curtnis I. 6. Darium mo- tatc profcctiim o»tcndat, habeatqae ncceai-
rientem ita inducit cum Poljstrato Io<|ueutem: tatis excusationem. Sic Sinon ad PriamiHn
Mtxandro hocJUlei regia unirum dtxtro' ;>i>f- it. 2. 87. Pauper in arma pattrprimit Aiie mi-
mit pro mt dabit. Hcbc dieetUtm acctptd Po- tU ab nnnis.
lyttrali manu vUa dettituit. 61 7. Cyclopit in antro."] Poljrphemi. Is O^-
613. £lr Ilhacdf ^•c.'] Insula est ad sinnm sem, nppulsum in Siciliam, et cum sociis duo-
Corintbiacum, pars regni Ulvssis : supra, v. decim ad se venientem, antro inclusum te-
mi 272. Ulystei pro Ufystit, JE. l. 220. nuit : devoraliiqae sex ex iUis, ab UItkm
614. ^chemenidet.] Fictum nomen ab ax^fi ™^ P^*" sopitus, impact& in oculuro daTl
fiupror, et fiiutj mane^ f quia derclictus a so- exctecatus est. Ulysses deindc sub arietum
ciis in mcrore diu fa^ni : unde mimr Nanni- villis sucios seque ipsum implicuit, et cum ere*
am hujus nominis nullum etynion rcperissc ; ge ex antro emersit. Quae fusi describit Ho-
idc6que rescribendnm duxissc Jlgamemdt.Sy mcrus Odyss. 9. 105. Hoc imitatur Virgiliug.
quasi ab iymff valdi, et ^ivjv, moMo : e6<|uc fingitquc casu rclictum illk esse unum i sociis
miror magis, ^u6d Ovidius, qui Mctam. lib. Ulyssis, qui antfe trct Btinet ad kkm liliif ap-
^4> totittn boc tta ex Virgilio quasi exscripsit, piUsus fuerat.
eipMusuBmpiugjiehtmenidtnvo^ax.
^NEIDOS LIB. III. 263
Aecipit. Hic, pelagi tot tempestatibus actus, eicipit Hk ar lutut tot
Heu ! genitorem, omnis curse casusque levamen, proccUis mims, heuiamit-
Amitto Anchisen : hic mepater optimefessum 710^u^^i„„ iSl^romrt
Deseris, heu ! tantis nequicquam erepte periclis. . casuum. Hic me descris, 6
Nec vates Helenus, cum multa horrenda moneret, P»^^^ optimc, hcu ! frugtiA
^, ., . j. ./i ^ •• r>» 1 •ervalc t tantis penculis.
Hos mihi prajdixit hictus ; non dira Celaeno. Nec vates Helenu», cnm
Hic labor extremus, longarum hrec meta viarum. praenunciaret aspera piu-
Hinc me digressum vestris Deus appulit oris. 715 tZ^^^^^r^ct
Sic pater iEneas, intentis omnibus unus, lerno. HocfuU ijm extrc-
Fata renarrabat Divum, cursusque docebat: JJ»"™ maium, hic terminuf
Conticuit tandem, factoque hic fine quievit. mS^"ectum*Dii%
enant ad vettra litora. Sic pater ^neas, aolus omnibus attentis, narrabat fata a Diis nbi trn*
pasita, et refcrebat errores '«uoi. Denique siluit, et hk potito funtuussii ad quietam.
NOTii:.
citimus ad radices Erycii montis, qui nunc est ab .£ned commemorari ; quaroYis e&dem
est mons S. Julianit et Erycit ibidcm urbis : propri^, ac Syracus», Ktatc etsent. Sic ad
unde diu dictus est portus Erycinorum sive CamttriruD urbis casum alludi : quamvis aimis
Drepanum ; i litoriscurvatura in modum/a/- centum ac trifinta recentior Sytacutis, et Sy-
ti» ; quae Gnecis est ^ftvmfn. Hk Amilcar racusanorum colonia esset. Sic Gtlam nrbem
Cartba^nensis oppidum condidit, Eryce urbe landari, annit pott Syracnsat quadragiata
dettnicta, anno primi belli Punici primo, U. quinque conditam 4 Cretentibnt ct Rhmliit*
C. drciter 480. quod opidura nunc Drepa- Agrigenlum quoque, Gelensium opus ; et Seii-
num est : sivc ueutro phirali, Drepana, viug^ nurUem, Menreaiium Siculorum. Qusb tem-
Trepani. porum ratio partlM ez Strabone, partim ex
Atqne h)r non abs re erit observarc pruden- Thucidide catiaMma est.
tiam Vir^ilii : qui, cam sciret Puuici belli et 710. Amiiio Ancfuten.] Vemo tempore .
conditi Drepaui reccntem ette raemoriam, ut patebit iE. 6. 46. ctkm anniversariot patrl
quippe nondum anuis ducentit et quinqiui- hidos celebrarit. De Jinehudf JE. 1.617. De
giata distantero ab state tuA ; cavit omnino, HtUno, &. 2. 263. De CeUbno et Harpym^ tu-
ne qnam iEncas suus mentionem de urbe face- prii, 211.
ret, dc portu tantikm et or& iocutus. Idem ca- 715. Htnc me dizremumi Sfc.] £ Drepani
▼it in HyratusiM omiltendis : cujus urbis cum portu in vicinam italiam solvens, tempettate
estet muaimuui Roinae nomen, et celcbratis- ad litus AfricB rejectus est, ut vidimus. S,. I.
tima per Marcellum expu^atio ; multi ejus Idque contigit, sestate pott Troj« excidium
ortginem novcrunt: sciebantqiie ab Archii scptima, ut e«tiC 1.766. Ita ut totot aanos
Connthiiftque oonditain, aunii» ab excidio Tro- tcx jam errando consumpscrit. Quanquam
jm plns quadriiigentis. In cicteris ver6, qua- viz constat haec tam longi temporis ratio ; nisi
mm obscuriora initia, non veritus subtiliorum . dicatur per unum alterumve annum in Thra-
kominuro supercilium, indulsit aliquid rudio- cia, itemque in Creta perstititte ad condendat
nun simplicitati, plebeib usus et notis urbium urbes : neque enhn videtur aliit in locis mo-
Qominibut. Sic Megaridem et Taptum pastut rom fecistei niti brerem.
260 P. VIRGILU MARONIS
A^ovit koc Polyphemwf Sensit, et ad sonituin vocis vestigia torsit.
«t retuiit pedem ad mur- Verura ubi nulla datuf dextram affectarc potestaSy
^"^niUuXiur vifo^ui- Nec potis lonios fluctus wquare sequendo ; 67 J
tas jungendi manum nec Clamorem immcnsum tollit, quo pontus et omnes
potest procedendo a*q"al«Intrcnuiere unda?, penitusque exterrita tellus
tit clamorem, quo mare et Italise, curvisquc immugnt ^tua cavemis.
omoes fluctustremuerunt; At gcnus e sylvis Cyclopum ct montibus altis 67i
etterra ltali« intime tre.g^^^i^ ^^j^ ,^^1 po^us, et litora complent.
mefacta, atque iEtna sinu- ^ . ^ l , . '^
osis caveniis remueriit. At Ccrnimus astautcs ucquicquam lumine torvo
gcns Cjrclopura eVocata ^ ^tna?os fratrcs, coelo capita alta ferentes,
ft'I^nuir"eftc^^^^^^ horrendum: quales cum yeriice celso
tus. VidemusVratres J-lt- Aerirp quercus aut coniferae cypai*issi 68(
1190« frustra stantcs oculoConstiterunt, svJva alta Jovis, lucusve Dianse.
fero. attollentes adcoelumrv . . / . \ j ^
altacapita,tarbamhorreu.Pra?cipites mctus accr agit quocunquc rudentes
dom: quaics ciim aeria?Excutore, ct ventis intenderc vela secundis.
quercus,Tci cyparissi co- Contra, jussa moncnt Heleni, Scyllam atque Cha
EufcriB alto cncniminc cn- i J* » •/ ^
guntur, aUum nemiw Jovis, ry bdim
aut syiva Dian». Timorlnter utramqucviam,leti discriminc parvo, 68.
fnrJ^Tr^^^L^I^^^mim' Ni tcneant cursus : certum est dare lintea retro.
tinos tollcrc funcs quam- ^ t» *a , , o i •
cunquc «n parttnh ct im- ii«cce autem iioreas angusta a sede Felori
mittcre vela propitiis ventis. Coatraai(/(;/i, pra>ccpta Heleni admoucnt, ne iter habeantiaU
utramque viam, ntmpe Scyllain et Cliarybdiin, qum parum distat a mortc : dcliberatum est n
tr6 agere vclft. Eccc autem Borcas oritur flans ab angusto freto Pdori :
NOT^.
670. Dextram affectart.'] Cum aficctu et quoEcl. 7. 51. Kthicquidem propri^, qa
aviditatc apprehendcre. Siculum fretuin ractis faucibus a septcntrioi
671. Jfec. polu ionioti 4*^.] Ncc potis cst, ad meridiem patet: unde a Peloro promont
nec potest : antiquce voccs, pot ct potis : uude rio ad Pachjfnum navig-uiitibus omnino Bor"
composj impos : et verbum possuniy quasi pos opus ejit.
tum : et potire n potis apud Flautum. lonios Jln^usiA a sede Pelori.] Benc nngu^Af b
Jluetus.] Quia marc louium a Siciliii ad usque eniin suiit mnxiinre Siculi frcti anguvtil
Grsciam appellatiir, siipra, v. 210. Dc JEindj paxsuum Milirct uiillc quinc^entorum, qui le
V. 571. De CyelopibuSi v. 561*. cain circiter mediam efliciunt. Atque b
68(). Conifera ci/parissi.'] FructiLs piui ct cu- opus est brevcui Sicilis descriptiouem atte
preni, quia rotuudi in acumcn abcuut, idc6 crc.
dicuntur rom;rom/4eniin hsec ipsa tigvira cst, Sieilta omnium mediteiranei maris uMi
V. 468. Quorcus dicata Jovi crat : idet>, syiva laruin maxiiua, niultis nomiiiibus appdlff
Jorit. Cupressus , arbor luctuosa, Proseii)ina: ; fiiit, multos habuit incolas. l. Cjfflopet,
qiMB Dianaeadem erat ; ide6, lucutque Dieouc. diximus, v. 569. If. Sicanosy Hispani» popol
iB. 4.611. circa fluvium Sicaoum ; qui juxta aiioi c
665. Mer uiramque riam.'] Utraque riah\c, Sicoris, 6'egre /juxta alios Cinga, Ctnea: i
pro Scylla Kopulo, et Charybdi vora^ne su- his dicta est Sicania. 111. ItaloSy qui Sicuj
mitnr : quam qui teneat, vitae discriiuen ad- duce, Sicanos in occidentalcm insulae parte)
eat : et JVt pro tie dictum esse, conscntiunt cjecerunt : d quibus dicta est Sicilia : <|uax
oimm interpretct. Moftuerat enim Helenus, quam aiiis aliter placct. IV. Greccos compli
■npray r. 4^. ne illac transirent, sed retr5 rcs ac barbnros, qui colonias in eam dedui
potids abirent, et, cnrsu ad sinistram refltto, runt. Denique Cartbaginensibus paruit, Bi
ttkiliam circumnavig^rent. mnnis, &c.
t^iditerimineparvo.] Nonhocdicit; utmm- Nomen jMjouissimum est, Trinarria a ti
qne nxmstrum Scyllam et Charybdim parkm anjE^uluri fi^^^nuam efiiciunt r^m Am^, tr,
inier te dislare : sciebat enim, id quod jamfel- extrcma, SKtfnmontoria. Primum est Pel
inaSy distantiam ac discrimen inter utrumque ru<, cajm drFarOi ad septentrionem, sic dictu
esMy ut miniraum, duodecies mille passuiim. k Pharo, sive specula et turri, qus ilDc i
SM hoc dicit ; in his freti angustiis, totaciue dirigendas naves extructa est. Secnndum c
«de6 ▼!&, quicuraquc cursum tencnt paritf/i a Padiynutj capodi Patsaro, ad meridiem. Tc
wtorte diitare, propter frequeotes vortices, su- tium Lilybceum, eapo di MarseUa, ve\,diBot
mk» V. 665. ad occidentem.
^ ^7. Borcas.] Veottu septentrioDalis, de In orientali latere ocanTunt, PtaUag^ fl
iENEIDOS LIB. IV. 365
CiipUd tanti&in gradu iib Agmore dissiti. Cu- que fu^m intendiMei ubi multis ant^ annif
C' » ex altero filioCadroo prodiit, I. Polydonu. aiiquos ^Phcenicibos tedem posuisse aodierat ;
. £x Polydoro Lahdacus. 111. Ex Labdaco banc sedem aTectis k patrii opibus moniris-
Mjdus. IV. Ex Laio Otdipxa. V. Ex Ordipo se; et admagalia adjecisse arcem, quK inde
J^oiynieeM ei EieocUi. VI. Ex Poljrnice Ther- J9yr«ad;c;taest,i6ojra voceHebraici, qusrou-
Mmuiruit qui in equo Trojaiio cum aliis Cinrco- nititm locum sirnificat ; quam deinde vocem
vum ducibus iucUisus dicitur. OetcrafamiliaB Grsci) ob similitudincm, fabulis et corto suo
anembra g^adusque non attingo. Ex iis autcm bubulo deformlurunt. Est enim apud Gnecos
iptisy qus profert MaroUius in rem suam; /Sv^«,eorium. Sicarcemunit^vetusCartha^o,
manifestum est Didonera, rI non prstergressa nova factaest; ooncurrente cum antiquo fun-
«st, annts centum et pluribus Trojanum csse datoris nomine Phoenicia voce Carthadaj qua
excidium antegrcssam. Qul enim fiat, ut Di- juxta Solinum c. 30. civitcUtm notam significat.
dO| quse tribus tantum gradibus distat ^ ca- Atque ita Carthag^o perfeclaest, annopostfu-
pite generi» A^eunre, cadat in statem illius gwaa Didonis 20. qui Pygmalionis 27. a Trojk
Thersandri, qui totis septcm gradibus ab captft, 296. ante Romam, 135. ante Christumy
eodem capite di^stat ? Quod vcr{> addit Ma- 8^, mundi31]6.
roUius, aliquot e»&c omissos iu scrie Didonis II. DE FAMILIA. A Josepbo, ex cer-
rradus,injuriatemporum aut scriptorum, indc tissimis monumcntis Tyriorum, pater ponitur
nt id ipsum quod volumu.H; nempe et incer- Didonis, Annse^et Pygmalionis.Ve/g^Mua: qui
tam esse temponim illorum scriptorumquc vocatur tk Theophilo Antiocheno Metltn : avus
fidem; et statui omnino non posse, quot ^a///!zonM : proavus ///loZro/uJ, sacrts in literis,
omissi sint gradus : an quatuor, ut ad Trojnna Elhbaal nuncupatus ; qui, occiso reg^ PheUt
lempom Dido perduci pofwit ; an plures, ut, reffnum in familiam transtiUit suam, ex anti-
si superis placet, etiam ad Romnna. qun Abibaliy Hira(nij et Balecuari fami]i&.
Porr6 si h fabuli.s ad liidtoriain appellamus : £x his conjicio Virgilium historisB Pheeni-
constat Didoucm, TrojaL multo pojteriorem, cisB pardm scientem, m Didonem retr6 ad us-
Roma paul6 superiorem esse : ctsi intervalla que Troj» tempora removeret, h Graecorum
illa tcmporum alii aliis majora definiant. fabulis autiqua nomina petiisse : vel, si Phoe-
Quippe a C^arthagiiie coiidita ad Romam coii* nicum literas attigerat, nominum asperitate
ditun numerantur i-: Velleio anni 65. k Tru- deterritum, ea moUioribus elcmentis leniisse.
ga ct Justino 72. Coili^ntur cx Epitome Sic£e/i nomen ^patri Didonis,et uniexejus
qpiinquag^e^iima primti T. Livii, 92. ex Soliiio, majoribus dcdit: haud dubi^ detruncatum, cx
129. ex aliis apud Eusebiiim, 140. Statuun- AbtbcUo, Baleataro, Ithobalo. Tum Acerbam
taraiitem ab exartissimis s^tatis nostrsechro- seu Sieharbamj in Sidueum molUvit. Servius
BOgnraphis, impriraisque Labl>eo, quem, quia Methrem suum, quem ipsum esse Belum putat
rcDi advcrsus Marulliiim accurate defendit, Didonis patrem, ex Metgino seu Mettentj vero
Mcuti sumu9, anni omniuo 135. Cum autem, Didonb patre, dcformavit. Porr6 ^nmi} £/iME,
ez Porcii Catouis exactissimis calculis apud et Didoj Phoenicum vocabula sunt. Annaenim
DioDysium Halicnrnasscum, Roina distet ab est, gratiota : Elisa fortUudo viri, seu vtrogo :
excidio Trojano aiinis 432. quos reducit Lab- Dido, dUecta. Dubium autem est, utnim huic
beus ad 4'Jl. hinc farjle pntcbit subductis rcginx nomen priib iiiditum fuerit. Siconsu-
Diuneris, quaiita sit ab iUo cxcidio distantia luntur iiiterpretes, prius nomen Elisse : si vocis
Didonis et Carthagiiiis : nempe juxta nos, significatiO) Didonis prius fuit ; et ex facti au«
annorum 21)6. juxta vetercs, aut plurium, aut daci^, Elisse posterius.
p«ul6 paucionim. Atque hiec omnia nitun- 111. D£ MORIBUS. Graviter quidem
tor i^avissimo Josephi tcsimonio, qui I. 1. qnercntem de Vir^Uo Didonem inducit Au-
contra Appionem scriem describit Tyriorum sonius, Epig. 111. qu6d cam imptidici amoris
reguAi, cx Menandro Ephesio ec exactis- impatientisL ac dolore mortcm oppctiise ccci-
simis Tyrionim aniiHlibus. l.-bi cousiiru^tus iierit, contra fidcm hMtoriae : qu» rogum cam
est excexfuis Didonis e rhwni<:in, ad coudrii- cH>uscendisse testatur : ne dutam Sichieo primo
dAni Carihn»inciii, aniio Py^malionis rcgis conjugi fidcm, novis cum larb^ Getuli» rc«^c
icf»timo, qui in aiiiiurn abcxcidio Trojuno 276. nuptiis, violatet. Atque ea quidem in re pec-
plaue cadit. chssc graviiks Virgilium puto, si peccavit, quilun
At cum doceat Appianus fa^a circumfcrri, in illa mutatione temporum.
fundatam fuisse n Xoro ct Carclicdoue Phn>ni- Statiio itaque scieutcm ac volentem in honc
eibus Cartha^inem, annis ante excidium Tro- utrumque errorem lapstim csse Virgilium : eo
f», 50. etin Virgilio, ^. 1. v. 421. legaraiis consilio, ut Punicis bellis, quibus nihil erat in
de Carthagiuc: Miratnr molcm ^ncaffmnsra' historia Romani iUustrius, iu Po<!mate etiam
Ha ^uonda m ; tiiin fV.S^a. IngentiacfrncsMir- suo locimi daret : miituique iiitcr utramque
fua,ntrgentemmienovie CarthaginiMareemjMer- gentem odii causam aUquam aflcrret. Qui ta-
ioHque tolum faeti de nomine Bjfraam, fyc. ex mcn in re non eum puto ^ poCticm legibus
iit coUigi posse existimo : Carthagims quidcm recessisse. Quanquam eniin per eas cautum
WMgaiia, casasque et initia qu»dam, annis an- est, ne poCta temporum ordinem temer^ in-
tt excidiiun TroJB 50. k Phoenicibus Xoro et tervertat, in rc noti pnesertim atque insigni ;
Carchedonc posita esse. Tum annu ab excidio tum, ne quem nisi suis moribus coloribuaque
|>oj« 276. fugisse Didonem h PhfluiiciA; €6- depingat : lex tamcD est oomium primai p/a-
P. VIRGILU MARONIS
ibi if cretura it«r Occultas egisse vias subter mare ; qui nunc
iue sub mari ; qui Qre, Arethusa, tuo Siculis confunditur undis.
nunc txtftu per o« ^ • • i • . • j
b ArethusB, Truscc-^^uss^ numuia magna loci veneramur : et inde
118 Stcniis. Adora- Exupero prtepiugue solum stagnantis Uelori.
•P^^' •*?•?"•."' Hinc altas cautes projectaque saxa Pachyni
reo piD^ipii terras^dimus, ct futis uuuquam concessa moveri 7Cj
i gtaguantis. Inde ra- Apparet Camarina procul, cauipique Geloi,
i'rrenHa™arhvni:***e*t^"^"™^'^n"*^ Gela, fliivii cogiiomine dicta.
j1 videuir CamarinH» Arduus inde AgTagas ostcntat maxima longe
» fkta nunquam permi- iyi^„*m mainianimum (luondam ccenerator equ.^
nt moveri, et campi ' o a o -i
>i, et ingena Gela ap- ^ rum.
ata de nomine fluvii. Tcquc datis linquo vcutis, palmosa Selinus : 7C
e altissimus Aprnffa*, E^ y.^^^.^ ^^^.^^ ^ ^j^^jg Lilybeia cajcis.
n ferax gencrosonira , ,. ^^ . ^ /,, , .,.
lorum, oeteudit eminus Hiuc Drepaui mc portus ct illa^tabuis ora
iximos muros. Tequo-
.c pnetereo ravetifibiis ventis, 6 palino» Selinut : et trajicio voda Lilj^beTa, asperafCop«.i
cultis. lude iiortiu Drepani ct iujiicuutla re{^io mc
NOTiE.
697. Jitsti numina magna, ^r.] Adinnniti» 702. GrJuij !mman'»qn€ firla.] Gela
vcl tum ab AchemeuidO} vei priris al> lleleno. olim ingen«, undc immaniM diritur : et proi»i
Kuminn, fortaM^ DianaC) cui diculani hanc reg-ibiiii iiixi|rni8 fuit; qiiilHis frequeni r^
insulam fuissc ex Diodoro reCuliniii», v. (^I. Syracuiauis bclliim : ^ RlKHliis et Ci-etena»!
6^. Statniantis Helori.} Heloriu, |iaulo su- coudita : ab Agrigcntinoruui t% raniio PhiBa
prji racliyiunn promontorium, ad septentrio- tandcm dinita: iu-Im, Gela direl>at»ir ; fluir i
Dcm : fluviiis anMenissimiis : iu decursu nunc undc ipsi nomeii, Geln», iiniic Jiumt di T^
dictus Jtetlari ; circa ostium, Jibifto ; quft par- fiorA ; popuU Gelui, ct Gelentes. lu vocc G
tti stagni instar lcniter flueus, hybcmis prsete- brevis ultima syllaba pnxliicitiir, ob lequi
rea auctus imbribus, inore Nili vicinos in agros tera iuflurio peniinain consonantero.
s«pe restagnat: unde siagnaM hic dicitur; 7<t3. ./tgra^m.] (iravis* 'AKfmymt, LaC*
tanta porKi amanitate at4|uc ubertate, ut Ovi- Agri^tntum miiic Gtrgtnti : ad tluvium c
dius Fast. 4. 475. locum illiim Heloria Tempc nomineni, nuiic Jiume Ji ^S. Ringio ; uHm c
Tocavertt. Fuit non procul urbs Htlonu», et in verticc riipik cxtrurtu a Geleiisibus.
arx Hetorus : utraque dinita. 7(.^. Genentlor equorum.] HalH*inus cz '
099. Saxa J*achyni.] Pacht/nxu, vel Patht/- rio, qiii Pindanim citat, Af^rigviitinoi c«
num ; priinft syllaba vulg6 brevi, lonKu tamen iu GraiciK ludis noliilcs fuiNse : cx Daod<
apud Ovid. IVletam. 13. 7^. promontorium est 13. FiXiriictum, Olvuipicift victorem» i
mcridionale Siciliv, duorum fere milliarium urbcm iiigressiiin cmc, bigis Agrigentin/
spatio in mare proj«K:tum in peiiiusulie ino- mitaiitibiis trecciitis, albi coloris : tum t
chuii: qiue altis cautibus pra>rupta, sexcento- cia victoribuscquisiiiagiiifi(eiuterdauil
nim cit paiisuum ambitu ; cujus if thmu«, pas- extructa.
suum admodiim viginti, tumcsccnte mari 7o5. /'o/moja •St/fnuj.] .Megarcnsibus
insuls speciem prnbet. condita, dc quibus v. t>Sl>. Nuiic plaiW
701. Camarina.] Paliufvenw laeus, cdm k ta : diciturr|uc \ocu*, terra de li Pulri: a
viffinti fontibus orumpat ; prope urbem cogno- uin cognoniiiioin, hodie Mndiuni. Not
minem» eztructam k Syracusaiiis, nunc oinni- dit e'o.it$9 apimn, pcrsil, PAU^iLKV ; cu
no «Urutam. Lacum me(Uum,nunc Lago di Ca- huc ibidcin, ut ct puJuiaruni agiestium
wuarana, fluviiis Hipparis pneterlluit, uunc/- copi» ctit.
ume di Camarana. Uiciiur fatis nunquam eon- IW. •V/fri IJHyhcUi ca:cix.] Liltfba:u
ctisa mareri; quia ex Suida, et veteribus iim Sicilia; proinontoriuin, ad orci
prammaticisy cum aliquaiido dc^iente aqua plauiiin quideiii, sed nd tria p;ii».<uu
pestilentiam ex putore crcasset; pctiisscutque excuncns iii luure, a()uis ad ruhitor
Camarinenscs id> ApoUiiie, nuin cam penitus aUitudiiuMn sii|>erfusis. IJndc lik «
czsiccarent ; prohibuit Dcus; quod tamen pro:- dura rada diruiitiir. Ibi uliin urbs 1
tcr Dci jtissumciim fecissent ; morbus quidem cujus in ruinis urbs cst hodio Marsa
K
cztiactus csty at hostes per spaiium pnltidis nruiiioiituriuu) appcIlaturca//or/<.tfr
k^fTCSsi Camarinam niiiem cxpiiguarunt. a Liitino nomine corriipto cnpo di I
Qii& dc re extat oraculum ApolUiiis hoc cariiii- ca vox AikuCtutt, lonici' A.XiCifi» uni
nc conceptum in Anthol. I. 4. Mii mint Kc^- deduxit Lilybcla pro Litybiea.
ftm0, mmJMrTsf ^if djMiutv J^emovcas Camari- 'ti*l. Drepani mcportus,\T.] A
y tmmota enim mtHor, Roreum deflecteiKlo, purtus hic oi
ANEIDOS LIB. IV. 'SBSi
■
Conjugis, et sparsos fraterna ceede penates ; ct Deos inrectot tmAt k
Solus hic inflexit sensus, animumque labahtem ^*'* f^^ J ****"• -*neo'
Impulit : agnosco vetens vestigia flammae. puiu animum vadUmitem;
Sed mihi vel tellus optem priiis ima dehiscat; 24uunkadverto si^a ▼eterig
Vel pater omnipotens adictt me fulmine ad um-f™''™\. ^??P*®? '^®*
■n 11 t r« 1 • r /• 1 ri tcxtK mtima mihi ante ape-
PallentesumbrasErebi,noctemq;profundam, [bras,riatur: vel patcr omDipo-
Antc pudor^quam te violo, aut tua jura resolvo. ^* fulmine demittat me
Ille meos, primus qui me sibi junxit amores SfrcrJT '^^^55:!
Abstulit : ille habeat secum, ser\'etque sepulchro. fundam : anteouam te \m
Sic effata, sinum lacrymis implevit obortis.^ 3Qdam,d imdicitia, et fran-
4 c . r\ \ • j-i * • ^ eam toa jura. llle 5icA«ui,
Anna refert : O luce magis dilecta sorori, ^ui ^^ ^,^^^ .odavit si-
Solane pcrpetua moerens carperejuventa ? bi, abstuiit mcos amores:
Ncc dulces natos, Veneris nec prsemia noris? *"* habcat «w sKum, a
, . . ' ,. ^ . . scrvet tn tumuio. Sic locu-
Id cinerem, aut manes credis curare scpultosr ta implcvit^miumlacry-
Esto : aegram nulli quondam flexere mariti, 35 «»» crumpentibus. Anna
Non Libyc-e, nor» ante Tyro : despectus larbas, ^Ztt.^ ^i»'^
Ductoresque alii, quos Africa terra triumphis an sola conxumeris dolens
per totamjuventulcmP uec cxpcrteris jucundos libcros, ncc dona Vencris? Putasne cinerem
ant umbras sepuitas id curare ? Ita git : nulU proci antc4 commoveruut dolentcm U ; nec in
Liby&. ncr prius Tyri : conteniptus estate larbaS) aliiquc duceS) quos re^io Africana abun-
dans victoriis
NOT^.
H. Penates.] Vel pro domo sumuntur; vel 36. Ubwt.] Ali^ando pro totl, Afric&siv
potius pro Diis ipsis domesticis, nam Aln. 1. mitur: hu: pro parte Afric», qun ^gyptum
;M9. occisus cst Sichabus an/e oriu. DeFenati- proxime attin^tG. 1 .241. De Tifro, Al. 1.
but, ^. 2. 717. Fratemd ctzde.} Non qua fratcr 12.
«Kcisus cst ; sed quu vir Sichoms Didonis a JSon Libifat non anti Ti/ro.] Aliqui nuUa in-
I^gmolione, Tyri regCy occisus e»t. lerpunctioney continuo ordinci sic legunt:
23. Veteris restigiaflatnnue.'] Sensus duplez M>n Ubifte, non ontd Tyro despectus larbas .-
«OTe potest. Primus obvius ; jignoseo restigia ut scnsus sit, larbam et in Lvi>ia dcspectuui
reieris ainoris in Siehautnf qui me ab Mnt<e fuissc ii Didonc, ct pritis lyri. Sed cum
amore dcterret. Secundus abstrusiori at conve- nuUa auctoritate constct Didoncm, aute ad
jiientiorcAt : ,'J^novo veslif(ia' eonjugalis anto- ventum in Libyam, ab larba pctitam fuisse :
riSf £110 primiim olim in Sichaum, nune iterum utor interpunctione solcrtiorom inu^rpretimiy
inXfieamfiror. I>c LVe6o, pro inferiS) G. 4. unde sensum istum eftioi Didonem, ut in
471. Libydi sic Tyri multos despexi^sc procos.
27. ^ntd pudor, quhm, ^r.] Rcdomint illud Ncc ver6 minim est libytt dictum cssc pro
tmJtj^m Sic euim est, teUus priiu ima dehiscat, in UbyA ; ct Tyro, sive m Tyro, pro Tyri :
mUi pwtorquam te piol0. Sic apud Sallastium siquidem dizit Ciccro, SiciHa cum cssem ; et
inCatilina: Friusquum legion/es seriberentvr, in Alexandria; pro in Sicilid, et Alexan'
multa antd capcre. dria. ^
Violo, resolvo.] Hsec est antiqua lcctio, larbat.] Jovis et Garamautidis NymphiP fi-
iinam Appronianus ct MSS. plurimi coufir- liiis, nut Maunisiorum, aut Maxitanorum, aut
■sant ; cuni vulg^ lcgatur vio/fmireio/pam. Gctulorum, fortassd totius Africani litoris,
31. O tucc mngisdilecta, ^f.] Auuk oratio, rez: cum dicatur dcinde, v. 198. tjlius Am-
anjmum eb, qu6 propcnsuni \idct, scit^ im- monis Jovis qui est in extrcmai oiicntali par-
peUentis. Duas habet pastes. I. Pcrsuadet te juxta if^gyptum. Is cum fraude bovini
naptias, I . a delectabili, ut aiunt ; cui ad- corii dcceptus, Carthagiuem a Didone struc-
dit poythabcndam esse memoriani Sicluei, tam vidcrct, ejus nuptias sub belli denuncta-
cnm nuUus insii scnsus mortui«: posthabcn- tionc petiii: ad quas ciim civcs rcpugnan-
diun qtioque propositum viduitatis, quae ided tcm adigcrcnt, trium mensium pctito spatto»
tantnm chara fuit, quia uuUtis procorum cha- pyr&, in ultima urbis parte exuuct&, veluti
rior. 2. Ab utili ; ad dcfensionem ct glori- placaiura viri prioris nuines, nniltis hosUis
soD novic tirbis ac gentif , cui hanc k Diis c«sis pyram conscendit : atque ita ad popu-
o^em prsestitam putat. II. Modtmi assignat lum respidens; ituram sc ad virum, sirut
perficiendi coiisilii, sacrificia, moram hospi- prccepcrant, dizit, vitamque gladio fiuivit.
tiSi^^. Quandiu Carthago invicta fuit, pro DeSi culta
^^ C^jwK»^**^-
furotmtmintatdrfloreKts? * 2^ Tcntt CtttiUiia. ^ Xlt^t^i^^^^iA.H»-
19
S68 '. P. VIRGILn MARONIS/
■tttrit: an •tiaiii «mutM Dives alit : placit6ne etiam pugnabis amori?^ *
mto amori ? Nec \enit ti- jf^ venit in mentem quorum consederis arvis ?
iiSSSiS?risTSS?w^Hinc Getulse urbe», genus insuperabile bello, 40
bei Getuic, gens beito in-Et Numidse infraeni cingunt, et inhospita S^nrds :
jv«bu«^ et^Vjji^^ Hinc deserta siti regio, lateque furentes
Ib noM^dngSuhu^ngioB^TCSBU Quid bella Tyro surgentia dicam,
■icciute soiitaria, et Bar- Germanique minas f
d^iJ^m!tJS^ ^^^^^ auspicibus reor, et Junone secunda,
wrbe Tyrof et de mini« fra- Huc cursum Iliacas vento tenuisse cannas. 46
iv'' ™**"****|JJ?"*^Quam tu urbem, soror, hanc cernes ! quae surgere
JunoM propSSXic v^^ Conjugio tali ! Teucrfim comitantibus armis, [regna
direxisse cursum. QuaiemPunica $e quantis attollet gloria rebus !
tn ridebis hanc urt)era, trip^ „jod6 posce Deos veniam, sacrisque litatis, £0
flororlqnaliaregnacresce-T ,i i*^»." • . i.
re, taii connubio* quantis Indulge hospitio, causasque mnecte morandi : ^
factis eri^it se Pcenorum Dum pelago dessevit hyems, et aquosus Orion ;
ftS:;.™CTlwl!SSo Huassatreque rates, et non tractabile coelum.
tu pete k Diis farorem, et His dictis iucensum animum inflammavit amore
•amficiifl perfoctis, prp- Spemquc dedit dubiae menti, solvitque pudorem. 55
•uggeri^^^SluwS^^inaien! Principio delubra adeunt, pacemque per aras
di : dum hyems et piuviusExquirunt : mactanl>lectas de more bidentes
Orion furit mari ; et naves
fracte eruni, et aCr erit intolerabliis. His rerbis incendit amore animum jam ardentem, et
spem attulit menti iucertVi et abstulit ▼erecundiam. Prim6 petunt tcmpla, ct ad altaria pe-
Cunt favorem Dconm : immolaut juata ritam oves lelectas
NOT-fi.
38. Pugnabit amori.'] Verba contentionis 52. Dtsieyit,'} Duo significat ' et Tald^ ae-
jung^untur sspc dativo casui, Ecl. 6. 8. tibi vi/| et stcvire eettal. Cerdanus aflirmat som-
certei Jhnynloi. G. 2. 99. Cui non cerlaverit per cessationem significarc ; nullumque exem-
v/to, kc. plum esse, quod non cxplicet buuc jn mo-
40. GetuUe vrbes, ^t.\ GetuU ad meridiem dum. Hoc crgo explicet ex M. 10. 569. Sie
Cartbaginis siti erant : Jfumidte ad occiden- toto JEnMs ducerit in ttquore rictorj Ut eemel
tem, quiet JVbmoifet, Ib feram ac pastoralem iAtepuii muero : ubi cerU affirmat augetque,
▼itam, est toim nfiii padut. Syrtit utraque, noo minuit. At minuit et cessationem no-
major et minor, Libyci maris sinus, arena- tat apod Lucanum 6. 303. JVeCf dum deMt»
rum aggestionibus infesti, ad orientem: de tiai ira% expedai , Hic affinnant, siquidcm af-
iU, JE. 1. 111. Baratif sire Barcitse; ultra firmatcsetera; (^juassatfqut ratety ct iion traC'
Syrtes, ad orientem majoris : nunc regnum tabile ettlum. Porr6 ccrtisstmujEn putOi tem-
Barca. ^ pus prcsens hk positum esse fio nituro : de^
44. Germanijue mtna*.] Tettatar Jnstinusy stecii, pro des^riet : hoc sensu : detine k\e JE-
Pv^malioaem Tjri regem, cogniti sororis fu- neam quamdiu steviet hytins. Patet enim ex
ga impio bello persequi fugientem paravisse ; v. 6. hoc institutum inter Aunam Didoncmque
ted matris precibus eiDeorum minis victum coUoquiumi postridie quam Alucas advcnerat:
quieviflse. tunc autem lestas fuit, ut probavimus, i£. I.
45. JMfioneiecunrfd.] Qme et prKses ett nup- 535. de Orione. Firraabit interpretationem
tiarumyCtPflenorumcufltosjJE. 1. 15. et infray meam geminui vcrsus, alter ex hoc eodem
T. 50. libro, v. 121. Jhun trcpidant aUtj id est, trtpi"
oic Veniam^ Vel r«ipfl& reniami quia, con« dabunt : alter k Georg. I. 4. v. 84. 7>imi gr»*
jugii desiderium vocavit eulpam, v. 19. Vel vis aui kos,Aui hos rcrsafugd victor dare ter»
Jacorem, quem ssepe venia significat, JE. \. ga eo€git, id est| dum cogat, donec coegerii.
619. l)e Onone, JE. 3. 517. i£. 1 535.
Saeris litaiis.] Non factts tantdm, sed feli- 56. Deittbra.] Templa de iisi iE. 2. 225.
citer factis : hoc enim eat tiiare, ut diximus, 57. Bidentes^ Oves Gellius disputat ita dici^
/B. 2. 118. Etjam addo locum^ Cicerone quasi 6renne«, duorum annomm. Festus qu6d
de Divin. 2. 38. Qjuidf cUm pluribut Diis inferiores ac fluperiores haberent dentes, un-
imspotatur: ^i tandem evemif ui liteiur aiiis, de et asMdenies ctiam vocabantur, quasi
oliis non lHeturt Dictum «t antem litare mr utrinque dentatK. Isidorus, qu6d inter dente«
^a, utk Propert. 1.4. 1. 24. Ldon cxte** octo^*iMflhaberentc«teriseminentiorefl. Tm*
^utumh /m/gre pkHmtu, let aiiteiii oref csigebaatur ad flacrifida.
iENEIDOS UB. IV. »9
Legiierse Cereri, Phoeboque, patrique Lyseo : Cereri legvm iamtrici, tt
Junoni ante omnes, qui vincla jugalia curse. Phflebo, et Bacclio iwtri:
Ipsa teneni dextra pateram pulcherrima Dido, OOc^^^^S^^iJi^-J^
Candentis vaccae media inter cornua fundit : les. ifMa formoaitiiiiiaDU
Aut ante ora Deum pinirues spatiatur ad aras, ****. tcoeiui mmu dextmA
■g ^ . j» j • *j 1 . patcram, fundit vmum in-
Instauratque diem donis, pecudumque reclusis ter media comua Tacoa
Pectoribus inhians, spirantia consulit exta. candidc : ant incedit dr-
Heu, vatum igTiarae mentes ! quid vota furentem, 65 ^^^^g^^^J^ ^JJ
Quid delubrajuvant? est mollis flamma medullas YatsacHficia perdiem, et
Interea, et tacitum vi vit sub pectore vuhius. iatcnta pcctonbui victiiBa-
Uritur infelix Dido, tot&que yagatur S^J^H^d:. bS;
Urbe furens. Quahs conjecta cerva sa^tta^ 69 ignane mentes Tatum !
Quam procul incautam nemora inter Cressia fixit q«»d^«<»»<!Vi^.t«npUpro-
•v^ * . I* 1* «^ 1 ^i /• lunt amanti? mtenm era-
Pasior agens telis, hquitque volatile ferrum tus ignis ahsumitmeduliaf,
Nescius ; i]la fuga sylvas sakusque peragrat «^ occuita piaga durat tub
Dictaos : ho^ret lateri letalis arundo. ft"^!:. i^"^?!!!!"'Si***^
-mr 3» ir% . , . €t intana eirat ver totani
JNunc media iLneam secum per moenia ducit : urbem. Quaiis cerva pod
Sidoniasque ostentat opes, urbemque paratam. 75 conjectam sagitum, quam
Incipit effari, inediaque in voce resistit ^u^^tXn"^
Nunc eadem, labente die, convivia quaerit: cuiin syivis Creticisi etre-
Iliacosque iterum demens audire labores liquit ignarui voiatile fcr-
lijxposcit, pendetque iterum narrantis ab ore. percurrit fugiens syWas
Post, ubi digressi, lumenque obscura vicissim 80 et sattus DictKos ; morti-
Luna premit, suadentque cadentia sidera somnos SSo "u!f d!lS*!«:ne2l^
secum pcr mcdia munimenta : et ostcntat Tyrias divitias, et urbem paratam. Incipit loqui, et
haeret in media vocc. Nunc die occidcnte repetit easdem epulas : et msana postulat rursus au*
dire Trojanos casus, et suspensa est rursus ab ore narrantls. Deinde, cdm ezierunt, et viciy
sim Luna obscurior subducit iucem tuamj ct stellc deccdcntos cogunt adsomnum :
NOTA
66. Ltgifer^ Ctrtri.] Cercs Saturni et Opis futUmatronamoverijuuadiebvi. Hs^ Tur*
filia, Proserpinie mater ex Jove ; quse fruges nebus, I. 23. 3.
et culturam agrorum invenit ; idc^ue jura 63. tnstaurai.] Frequenter repctit ac reno-
et leges, qus de agrorum divisione natie sunt vat sacrificia. Verbura in e& rc solcmne.
unde gacra ejus apod Athenienses ^fitfUm 64. ^piraniia eonnUit exta.] Extitpieium
appcllabuntur, k ^rt^ lex, et ^i^M, fero. ue est : qoo exia, id est victimarura interiora qun
J*futbQj Ecl. 3. 62. \yXy€eo, Baccho, G. 2. 229. mazim^ extant, cor, putmo, lien, jecur, cele-
69. Jf0om^ fyc.] Hec Satumi^^pis 6Iia, riter extrahuntur ; et adhuc spirautia ac pal-
Jovis et soror et conjw| : quia i^His prsee- pitantia iospiciuntur, antequam frigescant,
rat : ide6 Grscis diceRitur Zv^rfl^Romanis babeturque inde futuri cognitio.
Juga kjugOf sive kjuneendii coDJugibus: nam 70. Oesiia.] Cretica, in Cret& tnsulft, Can»
in nuptiisjfiUBeprio et uodoro fides est, in sym- ifia, de qulL M. 3. 104. cujus in parte orientaU
bolum conjunctjonis, jugum reipsft impooeba- mons est Diete.
tur contrahentibus ; si aliis credimus ▼ittft 81. Suadentque eadentia sidera «i>»iiio«.]
tantdni sive tenia simul ambo ligabantur. Non initium noctis ut vulg6 putatur, sed ezi-
61. Canilentis vaeeit.] Allusum putat Nas- tum intellige, utet JEn. 2. 9. Duo enim bW
cimbieniu ad legem Numa Romanorum regis, distitguit tempora : unum, quod Dido repetit
quam refert Plutarcfaus : ue mulieres ab obi«> convivia, scilicet lahente die ; et hoc est inl*
tu conjugis ad usque menscs decem nuptias tium noctis : alterum, quo nKBret domo va-
repetcrcnt : qua autem infra id tempus vel- cu&, nempe cum vieiisim lurM premit lumtn ,
lcnt re|>ctere, vaccam pneg nantem sacrilica- et hk exitus noctis. Nec te decipiat, qa^d
rent. iUa porr^ vini efiusio, libatioesiy M. 1. dicantur tunc suadere eadentia tidera jomnof,
736. quod videtur in initia noctia aptius conveni-
62. Spatiatw ad aras.] Etiam more Roma- re : imin6 plan^ in ezitum convenit, tunc
Bo, matronie ante aras, faculas tenentes, et enim propri^ eaduni sidcroy noctis initio sur»
gestu gravi, saltatioucmque severam imitan- gunt : tunc ctiam somnus mollior et facilior«
te», movebantur ei ferebantur : quod Horati- et iis qui noctu vigilavere, omoiuo neoctsariut
nm intellesisse puto, akm in Arte icribit : Vt mt%.
19*
266 P. VIRGILII MARONIS
tere. Qood ti aMe<|ui speravit posse Virgiliui Met. 1. 14. 77. IdeiDfque tettetur» Ti
mpaiA stt<M| iUi deformatioiie tcmporum atque 1. 685.
monim (et ver6 assecutiw est) omniiio po-
Hm mazimi partes tmplevit. Est autem cer- A*e£ Ugitw part uUa nnif^t de eofpw
tk assecutus, siquidem Ovidius pauI6 p6st, bos QtiSm non legitimof(tder^junehu§
Didonis amores transferre non dubitavit in
IflTElUPRF-TATIO.
AT regina gravi jamdudum saucia cura,
Reginaautemjamdiuyul.yui„us jj|j^ ^.^„^5 ^^ ca*CO carpitur icmi.
nerata rravi solicitudme, mjr i^ . . . . 1 °
fovetpl4wninvenis,etab-Multa viri virtus animo, multusque recursat
fumitiur ooculto ignc. Mul- Gentis lionos : hferent infixi pectore vultus,
t« virtutes iEnc«, et midta Verbaque: nec placidam membris dat cura qui^
nona eiu* redit in inen- _ * —^, , 'a 1 «1 1 *
tcm : vuitus e/iw et sermo Fostera r liGebea lustrabat lanipade terras,
hcrent.niprrssi animo, et Hmnentemque Aurora polo dimoverat umbra]
^uXm^quict^co^Cum sic unaoimem aUoquiiur male sana soro
pori. Postera Awora iiius- Anna soror, quo^ mc suspensam insomnia ten
trabat terras lure Soiis, etQjijg novus hic nostris successitsedibus hospe
ezpuierat e ccbIo bumidas ^ /••«/.... *
tencbras; cAm sic maie- ^wem sese ore ferens! quam forti pectore et ai
sanaloquituradconcordem Credo equidcm, nec vaua fides, genus esseDeo
*^!^!^: f-2i;!Lr.I^^?.r Degeneres animos tiraor arguit. Heu quibu
msomnia terrent me dubi- ^" i»». in 1 i«
am? quis hic novus hospes J actatus fatis! quse bella exhausta canebat!
venit inregioncmnoitram? Si niihi non animo fixum immotumq; sederet,
be2I??^di^g2^is"nli Ne cui me vinclo vellem sociare jugali,
mis et factis ! Ceri^ credo Postquam primus amor deceptam morte fefellit
huncesseproieinDeonim.gi „0^ pertipsum thalami4aedseque fuisset;
Nec temerc credo: mecus tt • • /. ^ • 1 1 '
prodit aniraos ignobiles. Huic uiii forsan potui succumbere culpaB.
Heu! quibus fatis fuit iiie Anna, fatebor enmi, miseri post fata Sichsei
agitatus! qucbellaconfec-
ta narrabat ! Si non mancret mihi ccmstitutum et immntabile id propoiitum, ut nfdiiB 1
ronjuogere per nezum conjugalem, ez qiio primus amor fcfcllit mc deceptain morte 9id
non ta*deret me iecti et facis: fortass^ posscm cadere in hoc sohim deliclum. Nam AH
Anna, post mortcm miseri nuuriti Sichsei,
NOTJE.
1. JH regina.l Penilet hoc initium cz ul- stas. II. Proponit sibi caiisas, quc al
timo libri tcrtii versu: Alneas euntiaiit tan' amore aiiimum avertant: nempe vid
dem, faetoque h\e Jine quitrit : JH Regina, propo«itum, primi conjugii calamitatc
^z quo ipsum audivit, ainore saiiria non quie- luptattim fnslidium. III. Fatetur taiM
vit, fye. sus suos, non aniraum, aliquatcnas Ib
2. VhIwum alit, ^.] H)c vidctur Aroor solito IV. l>euiquc alieuam ab amore vohu
habitu depingi : csecus, sagittis, et face, arma* vtcmam forv polUcetur. Quod tanei
tus : sagiltis vu/mit intiUit, focc igncm acccndit, positum iuvito animo fieri tcstantar
CKcus etteo igne carpsit. iu sinum Inchryiiiap.
3. Multa viri virtut, ^-c.^ Quatuor amoris intomnia.] 'Etv^*m, ca qus in somnii
causse. Virtiu ; mui/a rin virfiM. Nobilitas; reiit, somnia, siniulucra.
gentithtmot. Pulchritudo; injvri peeiore vul- 17. Deceptmn morte.} Priin6 rnipiei
tUM. Eloquentia; verhaque. Quns casdera rhn*o, qui a Pygmalione Didonis fratre c
causas iterum numcrat, v. 10. fu«.>rat, vl;!. I.S^IS.
0. PhalteA iampadt.'] Tapiuosift, sive rei ma- 18. Taidaque.] Fnris h ta:dd arbofe,>
gnae ezpositio humilior, Sutis, per tampatla .- aruin grnerc : pro noptiis sumitur ; <|iu
aimilii huic, qu& «ruire appellat gur^i/fm, /En. fercbutur nov» uzori, in mariti domua
1. U8. Im^ nusus est dicere Lucret. I. 6. I. cendc De illo more nuptiaK, E. 8. 90,
190. Aui etiam nond reddebant lampade vi- Itf. Cu//Me.]Quiasecuiidaeiiupti«a4)i;
iam : pro iiond die. infamise notam habuerunt , propter sitt|iii
9. Ama Jorar, qua wu, ^.] Oratio plan^ intemperantic : undei juzta SeniiiUBi
•d ^jiis infenium conlbrmata, qiue primum ^ Komanos repellebantiir k sacerdotw bi
Mverii moribos ad amorem deflectit. Qiiatuor tse : juzta Tacitam, apud Gf nMOiot M
hmbei pmrte§. I. Admiratur Mnem pulchritu- nupti» kge profaibeb«atur.
diDem, rktuttm, nobaitttciP) f ct yr^cUxt fft'
-ENEIDOS LIB. IV.
267
Conjugis, et sparsos fratcrna ceede penatcs; «t Dcos infoctM csde k
Solus hic inflexit sensus, animuinque labantem fratre /oc/d; soius iEiieas
mpuht : agnosco veteris vestigia flammse. p„,i, ,„i„„„ vaciUantcm;
Sed mihi vel tellus optera priiis iina dehiscat; 24 «ntmadvcrto sifi^iia veterii
Vel pater omnipotens adigtt me fulmine ad uni- *"''".'. ^ f"P»** V^ ^«*
Pi,'^ i.r»i« r f t ri f crra inlima mihi autc apc-
allentesumbrasErebi,noctcm(];profundam, [bras, riumr : vcl pater omuipo-
Ante pudoryfjuam tc violo, aut tua jura resolvo. »*»»» fnimiDe dcinitut me
Ille mcos, primus qui me sibi junxit amores !!!!""*.:'"'* ^^11^^^^^
--'.{,» •' inM-ronim ct nortem pro-
iVbstuht : ille habeat secum, servetque sepulchro. fundam : nutcquam tc \m
*^- "*" * ■ *' !•« •- ^Qdam, 6 pudicitia, et fran-
gam tua juia. llle Sicfutut,
qui mc primus sociavit •!•
bi» nl).stulit mcos amores :
iile habcat fo* srcumj et
scrvct 1/1 tumulo. Sic lucu-
ta implrvit greniium lacry-
35 '"» cruin|>entibiis. Amut
rofipoutlci : 0 toror chara
sorori mngis quam vita»
un sttla ron.<umcris dotens
Sic eflata, sinum lacrymis implevit obortis.^
Anna refert : O lucc macris dilecta sorori,
Solaue pcrpetua moerens carpcrc juventa ?
Ncc dulces natos, Vencris ncc pra?niia noris ?
Id cinerem, aut manes crcdis curarc scpultos?
Esto : flpgram nulli quoiidam flcxcrc niariti,
Non Libyie, non antc Tvro : dcspcctus Iarl>as,
Ductoresquc alii, quos Africa tcrra triumphis
Pv (oCanijuventntom? iicr oxp«*rirris jurundos iibcro.s, ncc dona Voncris? rutastic cinerem
*<ft unibras sepuliaf i<l cnraro ? Ila sit : nulli proci antoa coinmovomnt dolcntcm te ; nec in
*^yaii Dcr prius Tyri : i-onteniptus l^ a tc laibas, aliique duces, quos rcgio Africana abna*
«tt* victoriij
NOT.C.
*' • PenatcM.'] Vel pro domo suinuntur ; vcl
P^"* pro Diis ipsis domestici^, nain Aln. 1.
jjj- occitus csi Sichsus aiUe nras. !>«• Penati-
*"•! "^. 2. 717. FraiernA ca-de.] Non (|uu frater
^I^^^Us est ; sed quu vir Sichoeus Didonis a
•^^*alione, Tyri rcge, nccisus e>t.
^* ^eleru rrsti^afla»nma.'\ Sonsus duplcz
^*** potert. Primus obvius ; ^lgnosro rexiif^ia
^^ *>^« Aworis in Sicheeumt qai mc ab JKneoi
"^''^^iterrct. Socundus nbRtru.sior, at conve-
iefiiiQp^;^l. ^^fr/ioxro rcrii-ria' conjxt^alis amo-
.'*£'*' PJ^wiim olim in Sirhtrunif nunc Uerum
jm^^itamftror. l)c LrcbOt pro inferis, G. 4.
^jy • Jintt pudor, qu&m, ^r.J Rodundnt illud
^y Sic euim ost, telius prtiis ima dehiMcat,
ia c!^*^ qnam le riol^. Si«: apud Salliisthim
jjjjV*tUiiia : Priusquum legionfi* Kriberentw,
jff? «>i/^ capcre.
tmm^^* rcjo/ro.] Hapc cst antiqua loctio,
g^l^ Appronianus ct MSS. plurimi confir-
•|l ' cum vuJgi^ legntur tiolcm, resolram.
*niih ^ ^**^ mngis dUecta, ^c.] Aiinie oratio,
pe[| ^^ eo, qu6 propeusum vidot, scito ini-
i,up..*'^is. Duas hal)et pastes. I. Pcrsuailet
(lil '^i 1. a delectabili, iit aiimt; cui ad-
cdi)| '^thabcndam esse moiuoriaui Sicluoi,
duit| '^^iUus insit scnsiis inortuiii : posthMbrn-
CAQti^ SUoque propositiim viduitalis, quae ido6
riof. ^ chara fuit, quia niiUus proconira cha-
wa^ ' ^. Ab utili ; ad dofcnsionem ct glori-
ep^i^^^se iirbis ac gentif, cui liaiie k Diis
per?^.Prantitam putat. II. Modum assignat
tis, ^^Ddi consUU, fcacrificia, moiam bospi-
^ f^^' Mocrens empirt jurcniA^ Translatioest
Hq^ 'ibos, qui car/nmiur manu, atque ha de-
{u ^*^unt, qiiasi ciicat: Sotdne totdjurenlti^ trlt'
^^isumiris ar dcftoreacfs ?
19
36. Li6y«.] Aliquando pro totHL Africl siv
mitur : h)c pro parte Africa*, qua^ i^Kgyptum
pn)ximc attingit. G. 1.241. Dc Tyro, Al. 1.
12.
JVon LibyaHi non anti Tvro.] Aliqui nullfi in-
torpunrtioiie, coiitinuo ordiuc, sic legunt:
Aon Libifa!, non antd Ti/ro dcspectiu larbas .•
tit scusiis sit, larbniu i:t iii Lybia do.Hpcctuin
fiiisiic n Didoiu*, ct prius Tyri. St>il cuia
niilla auctorilato constot Didonom, aiitc ad
ventum iii Libyain, ali lurba pofitaiii fuisse :
utor intcrpuiictione solcrtiorum iiitfrprotiimf
tiiido sensum iMtuin elicio, Didonom, iit in
Lib^-A, sic Tyri uiultos d<*spexi<!io procos.
ISVc vcr6 miruni cst Libycr dictum ossc pro
in Libyd : ot Tifro, sive in Tyro, pro Tyri :
siquidtrin dixit Ciocro, Sicili^e rum cssem ; et
in Alcxandria; pro m aicilid, et Jifexan-
dritr. ^
Jarbas.] Jovis ct Garaniautidis Nvmphir A-
liiis, aut 5lauriisiorum, aut Maxitaiioruin, aut
(ri*tuIoi'uin, forlnsbc toiius Afrii::iiii Iituris,
rez: cum dicatur doinde, v. l^. tilitis Ani-
monis Jovis qui c.«t in cxtroma oi iontnli pHT-
te juxia if!tr)ptum. h cuui riatulc iMivini
corii doccptux, Cartha^iuoiii a Didone btrtic-
tain vidorct, cjus nuptias sub belli dcnuiicia-
tionc pctiii: ud quas cum civos rcpui^nan-
toni adigcnmt, trium ■onsiuui prlito spatro,
pyr(i, iu ullinia uibis parto exuucta, vrluti
piacatura viri prioris inancs, miiltis hostiis
c«sis pyram cuiiitccndit : atquc ita ad popu-
lura iieiipiclens ; iturum sc ad virum, sirut
praH:cperant, dizit, vitamque gladio finivit.
Quaudiii Carthngo invicta fuit, pr» Dcu cuha
est. lia fere Ju&tinus lib. 1H. l). ct alii.^
37. Africa terra, fyc.] Africana. Sic Tl-
lnillu4,1.9. 33. Terra Campuma: C«.t»U»&4A^
21. Tcr.a CfUibr.id. \>c ajricA^VjA.X.filb. ■
372
P. VlRGILn HARONIS
U
A
'i.
ftiterini Aaromtargeiki d«- Oceanum iDterea sargens Anrora reliquit.
MmhOceuiiim. LnceorAi^ portis jubare exorto delectajuventus, 130
niTeDtas electa exit e por- „ r, J i '^i r
t«. Mnad retia iubtiDa,ReUa rara, plagae, lato venabula ferro,
plags, hattUia iat& ciupi- Massylique ruunt equites, et odora canum vis.
iStS 'SJJlSri^'^^ a^^zmo cunctantem ad limina primi
enuiiinint. rrimi Cartha- Poenorum expectant : ostroque insignis et anro
ginensian expecunt ad gtat sonipes, ac frsena ferox spumantia mandit* 136
i:SwclSTu^"^T«indeiD progreditar magna stipante catervi,
onwtos auro et purpurft, Sidoniam picto chlamydem circumdata limbo :
fftaccrmaoditfrcnumspu-Q^] pharetra ex auro, crines nodantur in aurum.
mans. Deniqae procedit . '^ ^ .». i?i_ i ^
comitante magn& tari>a, Aurea purpuream subnectit nbula vestem.
eincta Tersicoiore institi Necnon ct Plu*y^ii comites, et lactus lulus, 140
STp^^^^lrX".' J°5«d'»t = ip8C ante alios pulcherriinus omnes
piiii coiij^ntur in natliiminfert se socium ^ueas, atque agmmajungit.
aureum, aurca fibuia c^- Qualis, ubi hybemam Lyciam Xanthique fluenta
^TT,Sj;[SI3.^Spe8erit, ac Delnm maternam invisit Apollo,
lietus Ascauius eunt quo- Instauratque choros, mixtiqtv^ altaria circum 145
que; iGneu ^P^ <»»™<>- Cretesque Drvopesq; frcmnht, pictique Agathyrsi:
sivsimaB aiiis omnibus ad- * .^i-i^ t r \ o ^
dit sc sociuni, et adjungit tuoM turmas. Qualis est ApoUo, quando frigidRm Lyciam flumeii-
qiie Xanthum rclinquit, ac petit Delum intulam matris, et renovat cboreas, et mixti Cretenaef,
Dryopesque, pictique Agathjrrsi iKtantur circa aras :
NOTiE.
130. Juhare exorto.'] Primum dihiculuin no-
tat : nam Jubart juxta Varronem, lib. 6. de
Ij.L. dicUur ttella Liieifery qutt in tummo habet
diffusum lument ul leo in cajnlejubam : A qui-
busdam etiam pro Sole suraitur : et generatim
pro rerum quanitnlibetsplendore: Stat.Tlicb.
9. 699. Et pictum f^emmis galetejubar.
131. Retiat plat^te, fyc.] Venatoria instru-
menta. Retia rara, casses mini^s dcnso filo
contexti. Flagtt; vcl majoraretia^juxtaTur-
nebum: vel| juxta Servium, funcs quibus re-
tiatenduntur circa imam summamque partem.
Vembula ; tela sive hastSD brcviores, ferro ia-
tiore.
132. Oiora eanvm, rti .] Odoratrix, iiam odo-
ra proprie cst, qos odorem ex se emittit;
odorairix ver^, qusB pcrcipit.
Camtm rw.] Vel eopia et multHudo : ut apud
Cicer. de Arusp. responsis, 22. Vis innuinera-
biHsservorum. \c\facultasodorandi : utapud
eumdem, de Divin. 2. 36. vis eordis ad vi-
vendum ; et 37. vis qasedam Hntiens. Vel ca-
nes ipsi : Grasco more, ut Homerus dixit lliad.
3. 105. Hfii/utt ^14», Priasni vim, pro ipso
Friamo.
Mojtttfli.] Gens Africana, admodi^m incerti
•itiis ; a Virgilio ponitur ad occidentem Car-
thaginis, oempe ad oceani Ates, ut videbitur,
4.483.
133. Cunttantem.'] Scilieet placendi studio,
ez iis fuit muUeribuSi de quftmt Terent. He-
ant. A.2. S. 2. 11. Ditm eammtur eamut ett.
De ostre, purpiirii, 0. 2. 606u
^ J37. Sidomam ehianydemmcio Umbo^ Sidth
nigin, explico purpunam, k Sidonei uibe PhoB-
nicie, vicin^ Tjro, unde purpura celebris, G,
2.606. Pic/o, interpretor, diversi 4 purpnrft
coloris, fortass^ aurei. Limbo, iustita, in ex-
tremiL ora chlamydis. ClUamydem, vestem mi-
Utarem ac venatoriam, ihoraci xuperpositami
casaq[ie,K loosb oown or coat.
138. /n aurum.l Vcl in reticuhim aurei con-
textds implexi crines : vel crines ipsi flavi co-
luris in aurei nodi formam Ugati. De Phry*
frid, Asia regione, undc Trojani erant, JE. I.
381 . De Itilo, Ascanio, ibid. 267.
143. Qiialis ubi, ^.] Comparaverat Virgi-
lius, M. 1. 498. Didonem cum Diana : nimc
.£neam cum fratre Dianse ApolUne. £4 aU-
quanium expressa res cst ex duobus ApoHo-
nii locis, Argon. I. 1. Solemnis autem erat o-
pinio, Deos certis anni temporibus commu-
tare sedes : aitque Servius constarc, sex hjr-
bemis mensibns Apollinem apud Pataram Lj-
cia; urbem oracula reddere ; sex (cslivas apud
Delum .£gei maris insulam. Lyria, regio est
Asice minoris, ad meridiem maritima urbs ibi
Patara fuit, nunc Palera, Apolliuis templo
quondam insignis, et Xanthus fluvius et urbt,
nunc Santo.
144. Delum matemam.] Quia in e& JEgsi
marts insuli Dianam et ApoUinem («atona k
Jove peperit, .£. 3. 74. et 77.
146. Cretetque, Drjfopetque,^.] Confluen-
tes ad oratulum Delium undecumque popoli.
Cretet ex insulii Creta, Candia : JR. 3. 104.
Dryopet, ex Strabone 1. 9. fuerunt in Pclo-
ponneso : e6 transvecti, vel Ik Dryope Arcade,
cibn antei circa Sperchium Thetsalifle fliiriiim
VMbUasent; vel ab Hercule ejecti h DotUt,
I iENEIDOS UB. IV. 373
Ipie ju^s Cynthi graditur, mollique flaeDtem ij^ iacedh in eMumliiibaf
Fronde premit crinem fingens, atque implicat auro : Cynthi^et conponeiis efii-
Tela sonant humeris. Haud iUo segnior ibat :SoSrSi;S,^e "^.
^neas : tantum egre^o decus enitet ore. ISOM^ttcsoiuuiitedliiiiiieroe.
Postquara altos veutum in montes, atq; invia lustra : ^^^^J^J^^^H^
£cce fera; saxi deject^e vertice caprse do ehicet «n ^^ vnltu.
Decurrere jugis : alia de parte patentes Poftqnam perventom eit
Transmiitunt cursu campos atque agmina cena ^^ "?2^ f^
Pulverulenta fuga glomerant, montesq; relinquunt. capre iTiTefltres emim*
At puer Ascanius mediis in vallibus acri |55cmcomine n^pif decnrre-
^ 1 1 . .11 nmt per coUefl : ez nlin
Gaudet equo : jamque lios cursu, jam prsetent illos : pi^ iern pretereuntcnrw
Spumantemque dari pecora inter inertia votis •« cmmpoi apertos, et fngi-
Optat aprura, aut fulvum descendere raonte leonem. *"?*' coUi^t «ein pregee
- '^ , *^ ' . . , , ^ ^ pulreruleutosy nc desenml
Interea magno raisceri murraure coelum 160inontes. AtiuvenU Ascani
Incipit : insequitur commixta grandine nimbus. "• P«'' mcdjas valies ezul •
Et f yrii coinites passlra, ct Tr.yana juventus, jl'LT>n.*mS°!LS
Dardaniusque nepos Veneris, diversa peragros cuniu,cupitquecoocedivn-
"~ »cta metu petiere : ruunt de montibus amnes. •" ***" •pnun spumanteai
«ncara t)ido, dux et Trojanus, eandem 165 2!i TuffiL^S^
^eveniunt : priraa et Tellus et pronuba Juno dere e monte. Interim ccb-
Dant sipcnura: fulsere igneset conscius lether 1"" S?^'**'* *'*!*!S """f^
^ , . . I w. . i^T 1 tumuitu : soccedit nubes
Connubiis, suraraoque uluiarunt vertice Nympkiie. mixti grandine. Passimec
Ille dies priraus leti primusque malorum comites Cartbaginenses, et
Causa fuit : nequc enim specie famave movetur, noj;;;;^*;;*^^'!;^!!^!, hi^
inde per a|i^ros qussivcnint dispcrsas casas: torrentcs cadunt d moutibus. Dldo et dnz TVo-
janus dcvcniunt in idcm antrum : ct prima Tellus ac Juno pronuba dant signum : Ihlguim
emicueruDt, ct coclum particeps eontilU de conjugio, et Njrmplue ulul^runt ez alto caciunine.
nie dicB prirour auctor fuit exitii, ct primus calamitatum : nec enim Dido ampHiu tcrretor
epecie aut rumorc,
» '
NOTiE.
^jam est juxta Pamassum montem. ^gathyrrit citur, signa dedit fulgnribus et fulmine ; jnztn
^ns Scythicay qui ex Meli 1. 2. 1. Clra aWu«- eomm opinionem, qui fulmuia putabent, noa
Mu pingebantt ulqtitMipteinaioribuiprattiabatt in media aeris refione ' fabricari, sed a Jove
sla maguvel miniu. Juxta aiios gens Sarma- mitti et igneo ethere. Contctiis dicitur: qnin
cica. CynthiUi roons in insulai Delo, JE. 3. 92. nuptiarum illamm consdi et auctores superi
161. Lttftrn.] Fcraruin cubilia : qua de rei ipsi fuerantt Juno, Venus, et ipse, quem sunm
G. 2. 471. De Cernj, quos essG in Africi mul- in consilinm adegcrant, Jupiter, v. 110. et
ti negant, M. 1. 184. Afiirroant tamen Op- seqnentibus.
piani et Piiilostrati aliorumquc tcstimonia 167. Ftiisere ^gnes, 4^.] Mos erat in nup*
npod Cerdanum. tlis, nt sponsc a4 sponsnm eunti prsBferren*
163. Dardanius nepos Veneris.] Ascanius, fi- tur facei ; tit pueilse ad mediam noctem antn
lius ^Cncae, qui Anchis» et Veneris fiUns : conjngum fores kstis carminilHu perstrepe»
Dardaniiu, TrojanuR, lE,. 1 . 235. rent, quorum exemplnminsigne superest apud
166. Prima et TtUus; et pronuba /tmo.] Con- fheocritum Idjrllio 18. Ide6 Vurgilius hk ad-
«tat ad singula gravioris momenti negotia so- hlbet/u^gura pro facQnit ; etn/uiafiiOT AyM-
litos veteres captare auspicia atque omina ; pharum^ pro carminibns.
sed prssertim ad nuptias : ut diximus X,. 1. 166. JVym/)Ac] Vel fnere OrMilef , Nympha
946. Igitur ominaquae fuerint hic notandum montinm,qniaeranCin spelunesfiimiiievcrfice.
est. I. Quidam aiunt Tetlurtm quoque ^ Diis De iis EcL 2 46. Vel, ut censet Ccrda-
fuisse nuptianim praisidibus: nrima autemdi- nns, Dirm tt Furiat qnss pro Njmphis ab
citur ordine significandi, quia tunc prima amantibns acceptse fneriat. De quo errort
omnium signa dedit : quas autem nisi teme sic Dido apod Ovid. Ileroid. 7. 73. JhuHmm
motum .' II. Junot ut ronstat, nuptiis pnefuit, voces : Mymphat %duldsM pviaim : Ewntnidts
binc dicta Pronuba; Tmf^nxim k ydfui,\uqih fatissignadediremeit.
fuB. Hkc autem, dun pro aCrc terr« proxi* 170. AiBfueeiilm^eeie/amdpemeMfiir.] Nott
mo sirpc sumatur ; signum dedit, ntiriiUf et specie, ac prsnenti deformitate iceleris 101 ;
eommixM grandine. Ul. JEther superior, et nec fam& ac sermoae abtentiom hoMJnni.
igqca mundi pars, qng Jupittr aliqnando di- t
270 P. VIRGILU MARONIS
•ola dolet m domo rwA, Sola domo moeret vacui, straiisquc relictis
ctmcumbH lecto rdkto nb locubat : illum absens absentem auditque videt<
«bMM i!bimtem iiiwu^ Aut gremio Ascanium, genitoris imagine capta,
«ut teiwt m finu Atcani- Detinct, infandum si faliere possit aniorem.
wiCftpta •immtiMiinepa-jfQjj^^jppjjp assurffunt turres, non arniajuventv
tH (aUere amorcm infan- £xercet, portusve aut propugnacuJa belio
dum. Turrei incept» non Tuta parant : pcndent opera intcrrupta, minfe(
:2:S"'JSriS? ,:i- Murorum ingentes, «equataque .nacl.ina cceIo.
panit portuf et tuta muni- Quam simul ac tali persensit |>este teneri
neiita ad bellum: openi (;;h^i.ji Jovis conjux, ncc famam obstare furori :
^a^^ m^^^^^liuw^, Talibus aggrcditur Venerem Saturuia dictis :
ct machinc educts ai cm- Kgregiam vero laudem et spolia ampla referti;
lam. Statim «tquc dUecia^yp^. pj^g|.q. ^^jg . mairnum ct meuiorabile noio
uzorJoTiscognovithancta-.^ *'r , i'. ^ ' . r^ • • . j
li vencnoimbutamuie,ncc tlna dolo Divum si loemma victa duorum est :
faroam obsisterc eiut in- Nec mc adcQ fallit, veritam tc moeuia nostra,
r.^^SiTK^Suspcctashabuisse domos Carthagiuis alue.
pe reportatis pulohram Scd quis erit modus f aut quu nunc certamme tai
laudemi et mai;na 8polia,Qu|Q potius paccm aptemam pactosquc hymen
et tu, et nlius tuus ; mag- ■^5' * a i i. * ^ * 1 * ** *•
nametmemorabiieiiglori.Exercemus.'' habes, tota quod mcntc petisti :
ara, qiibduna mid^ supe- Ardct aiuans Dido, traxitquc per ossa furorem.
rata sitrraude duorum De- Communem hunc erco popuhmi, paribusque n
onim. NecTcrome latet,te ... ,. -rfci . ^ . ' "^ . * r
fimuiuc noBtros muros, ct Auspicus : liccat Fhrygio scrvirc marito, [
suspectas habuissc domos Dotales(pie U\iv Tyrios permittcre dextra?.
ST^t :if q^rmOlli (*«'"*" enim siraulata me.ite locutam,
iendifHM tantk coutcntione ? Quin potii^s faciemus pacem aetcmam ct firmaA nuptias ? ol
quod qursivisti toto aiiimo : uritur amaiis Ditlo, ct haasit per ossaninorem. Giibememus i
hanc gentera commuucm, et nsquali potestatc : liceat obedirc Phrygio marito, rt tradc
manum tuam T>rios quati dotem. Contra Vcnus sic c<ppit loqui illi : num aguovit illam
tam esse ficto cousilio.
NOT.E.
82. Vaeud.'] Sitente, ccteris ad somnum curam ac studium obctare amori ardei
dif^ressis. mO| qui svpc in furorem acccnditur. i
iitratit rr/tefir.] Lectis, non conjugalibutt niat Juno, Saturai et opis filia. De Vener
Bondum enim cotijugium coaluerat ; sed epu- 1. 266. De ejus puero Cupidiuo, JE. 1.
lariinut qualis ille de quo M. 2. 2. Inde loro 96. Veritam tc martia nottra.] Et fer
pater JEneaty &c. uus, £. 1 . 67 1 . idej^ su&' Ascanii. habito
85. Sifallere pottU amorem.'] Eadem for- dinrm ^^ni obtulit, qui pRnt^'in^juii
miL M.6. 78. Magnum tiptctore pottH Excut- Mwk iVHpct : nc Juiio, Carthajtfini |
titte Deum. tiayTrojanU infcsta, hoc hospitio advcrsi
88. AfituB Jfuronun.^ Contcudunt cum Tur- abutcretur: Vereor qw) te Junonia vi
acIk» plerique omnes mtmu eue partes altissi- HotpUia. Dc HymemtoDi-Oy pso auptiis.
mas murorum» pinnas fenestratas ; vel quia 60.
iade propupiatores hostibus mtfion/ur, juxt^ 102. Paribut Jlwpiciit^ Translata dl
Tumebum ; vel quia partes illsB maxinw emi' comitiis, ubi creabaiiiur cousulcs captatc
neoli juata Hortensium. Sed quia id auctori* ter volatu avium, qiiod propri^ avtpiciti
taobus lirmant sequioris snculi scriptarumt 103. Ureat Phry'.^io scrvire marHo^ tft
Ro6ni» Ammiani : vix fidem habeo : suspicor- ceait me ac Didoncm ; Dcam ncmpci
que minat dici, non de muris tanti&m} sed eti» namque, servire Phrygio, i<i est exuli e
am de celiis quibusUbet acervis ac molibus to ; quod acerbc ac niali>^ dictom
Imperfectis, qoa ruinam videntur mmari^ aut erant enim Phry^s Trojaui tum exn!
cert^ ipso aspectu terrent. Juvaat coojcctu- univcrsim tota gt'us nota servituiis alic
hk opcra imperfeeta. famis : ez e& enim servi ac mancipia
89. MacHina.'] Suiit qul pro «dificiis su- petcbantur, ut notat Athcnipus et |
it : ego pro machinis illif , ^ute ad subve- apud scriptores Wdere cst. De Pfvrygidj
**" lapides, attoUendamque molcm cdifi- 381.
.BBtnr. 101 Dotaletque.] Dot, est patrim
Mtc Jamam obttart /tirort J Nec fam« uzoriii et quicqtiid viro cum nxore daHi
iENEIDOS IJB. IV. 271
Quo regnun Italise Libycas averteret oras) m nbducerit imperium mk
Sic contra est ingressa Venus : Quis talia demens ^'^**^ "^ Arricanam ur-
Abmat, aut tecum u.alit contendere bcllo ? XptJr^t^^cuTS!
Si inodo, quod menioras, factum fortuna sequatur. ccptve bcUo? dummod»
Sed fatis incerta feror, si Jupiter unam I lO*^ P"»"»®^.»^ coosiUum
Essc velit T>Tiis urbem, Trojaque profectis ; ipiar*d5bU:'uti^/JiJi!
^liscorive probct populos, aut foederajungi. ter Yelit emmdem urbem
Tii conjux : tibi fas animum tentarc precando. ^Ji?!*' *' »w9««ven©.
■«>^_ rr« • •. • T * * ^ "*"* rroj» : aut approbct
«~erge, sc(|uar. 1 um sic exccpit regia Juno : 1 14 coBfundi uationeii^aut mip.
-*^ecum crit iste labor : n«nc qua ratione, quod in-*»" lociari. Tu csi ejiu
C onfieri possit, paucis, aclverte, docebo. [stat, '^''^«^HL^fj:.
y^ enatum iEneas, unaqiie miscrrima Dido, Per^, Kquar. Tum fic
Jj^ nemos ire narant, ubi priinus crastinus ortus !["P*"*^'* . •'""^ nrffin» :
B?*^* 1 V m*/ j** ^ •. i_ , - ^ Mea erit ilia cura : lam at-
*-xtulerit Titan, radiisqiie retcxont orbom. 119 tende, paucU verbis cxpU-
^ts ego nignintem coininixta grandinc nimbum, ^'<d>o* quo modo id qimmI
^um trepidant ala?, saltusciue iiidaG^inc cincrunt, »"j™«nc«» po««t p^rOa.
T^_ ^ • r 1 ^ • 1 ^ . • Alneai ct raucmma Dido
"«■super mfundam, et touitru coeluin omue ciebo. paraut ire venatum in lyl-
OiflfugjpjK comitos, ct noctc tcgentur opaca. *««» quandoSoi rrastinua
Spelnncam Dido dux ct Trojmms eandcm 124^7^.^^^»;.^
^evenient : adero, et, tiiasi mihi certa voluntas, Ef^), dum equiiet currcnt,
J^onniibio junffam stabili, propriamque dicubo. *"• ^^^^'ni «ylvas reiibu»,
Hi««tl •* 7VT 1 * * *• desuiwr iinnutUm ob«cur-
^*C Hymcna'US orit. i\on advorsata, petentl ram nubem mixta gran-
"^^'Hiit, atque dolis risit Cytherea reportis. diiic, ct comraovcbo fui-
miiic totum aCrem. Difl*
^'^udem repertani d Junow.
notj:.
j^^3^^ Qud re^nm Ualim, ^.] X.. 1 . 19. Prfh- equcatri, quod in acie pedcstri romiui: lic dic-
l^^^tn ted tnim TrojauQ h. tan^uine Huci .1u- ta:, quia equestrctf turmw pcdeitrcs copiaa
pl^^Q/, TjfrioM olim qiuc verteret arces .- ifiiic quasi alii tcf^mt. Kt venatorum speciei qua-
n^^Wum lat^ ret^em . . . rtnturvm .- iirnipc Ko- tuor profcrt Joaiines Scoppa h veteri fragmen-
ij^^tem, Italiim : cujuy |>arcntcm ^^iicain idco to, inrcMigalores, indicatortt, insidiatorttt «t
l^^i Juno insequrhatiir, cjoceratqiie vi tein- alatos, qui eqiio feras incassesurgent.
I^tatis nd Utus Africa; ; ut eum a fimdando in Jndagine eingunt.] Indago, juxta Scrviumi
'^lii re^iio avcrtcret, ac debitum ejus fatis est ipsa ferarum inquisitio. Juzta Hortensi-
^^^W impcrium in Africa stabiliret. uni, Kuiit canes ferarum indagatoret atque in-
, IIO. /'(dtfii ineertaferor : «i.J Proon : ita fe- qiiisitores. Juxta Budaeum, quem sequuntur
^i v. 85. Si faHerc pottit amortm ; id est, ut plcriquc omnes, est retium ac phqpirum seriea
Hdeat an feltere potsii amaniem. in perticaa sublata captandis feris. Facit
116. CoR^eri.] Balbus Cicerooi, in Epist. pro Budaro qii6d tiidaf o, ut plurimum, jungi-
•d Atticuin, 1.9. 10. Ut per te ret iota eonjficret. tur ciun vcrbis cingendi, ineludendi. Facit pro
Grtar, debello Gall. 1.7. Podeaquamiddif- Hortensio nomen ipsium, tmiannif, quod la
feiHitM eoidieri animadvertit. canes meUi^s cadit : tum Ulud G. 1. 140. Ca-
1 19. TVofi.] Solis nomen : Refert Gyraldus mbuM eircumdare taUut: tum istud k Livio 1. 7.
ex antiouis fabulBruniauctoribus, THeam, qua Cumpra:misna eques vetut indagine dittipalo»
r«midictaetwm vst,eC(rtogenuiiKe Titanatf Sajnnitu ageret ; quod canibus longi coavc-
qiiorum imus fnit Ujfperion, qui ex sororc Da- nientius est. Hioc suspensus bnreo de utro^
tiled suscepit Solem et Luiuun. Unde Sol Titan que quid statuam.
dictiis est gemili nomiuc. Omnia quippe in- Trepidant . . . eingunt.'] Cert^ bk tempui
certa in fabulis. pnesens estpro futuro : quod jam notaviiiiut,
121. 7repu/an<alie.] TVejndiPt/.-nonscmper v. 62.
cst, timent, sed aliquando/fjttmin/, ut hWr, ct 127. I/ymenctti.1 Deut nu.
JE. 9. 1 14. JVe trepidate meas, Tewri,defendert G. 3. 60. Cylhtrcaf VcauSy JE. 1.
aaret, Aifre armate mamu : id est, ntftttinate, U. 1. 249.
fnfedbec tnim dcfcndi. JUm.} Idem sunl iu
378 P. VIRGILn MARONIS
rruiuir pradi: nof id* Subnexus, rapto potitor ; nos munera templiff
licet Inferimu dooa tuii Quippe tuJ8 ferimus, famamque fovemus inanem.
mara ioanem. Omnipo- ^ alibus onuitem dictis, arasque tenentem
teiM audiiteumprecantem Audiit omuipotens : oculosq; ad moenia torsit 230
^'^^'^Z^^\'^ oblitos fam» melioris amantes. .f
«arbemrc^am,ctadaman-Tunc sic Mercurium alloquitur, ac talia mabdat:
tes negiijentes famie ho- Vade, age, uate, voca Zcphyros, et labere penuis:
J?Mcrcuri!J^'rt S^rat Dardaniumq; ducem, Tyria Carthagine qui nnnc
laiia : Vade, age, m, ad- £xpeGtat, fatisquc datas non respicjt urbes, 225
>oca Zcphyrc», et deaceu- AUoquere, ct celercs defer mea dicta per auras.
«calis: et alUMi. ere Tro-TVT •!! i • • • i i • * i '
janum diicem, qui nunc^^" »J'^™ "obis genitrix pulchcrrima talem
moratur in Tyria Cartha-Promisit, Graiumque idco bis viiidicat armis':
ff^;ir«r^'.r.^^ ^^' ffravidam imperiis, bclloq; frementem
poiia pcr levcm acrcm Italiam regcrct, genus alto a saiiguine Tcucri 230
mandatu mca. Mater ejiu Proderet, ac totuni sub lcgcs mineret orbem.
foruioRiysinia noucumno-o: _^^ii j*** * _^i
bi. poiiicita fucrai taicm,^! nulla acccudit taiitarum gloria rerum,
nccenm obrcm bi« eripuitiNec siipcr ipsc siia molitur laudc laborcm :
euM e Gnpcorum armu : Ahcanio-nc patcr i^inanas invidet arces ? 234
futurom qui |)o8sideret ha- 4"*" ^^"nt f aut qiia spe iniinica iii gente moratur r
Itam picoam rc;^!., eiNcc prolcm Ausoniam ct Lavinia respicit arva?
^^"«^'^o^i^^^^Navigpt: ha?c summaest, hic nostri nuntiusesto.
ret origmcm suam esMKf^, ¥ii • •
nobili «angiiinc Tcucri, ctl-^ixerat. Ille patris magni parere parabat
subjitorct imperio iuo to- Imperio: ct priniuni pedibus talaria uectit
XroriHnu^'!. ?""': Aurea ; qua- sublimem aliis, sive a-quora supra, 240
rum hune nuf ct, ncc ktia- bcu terram, rapido pariter cum flamine portant.
cipit ipse laborera ad suam
laudem : an pater invidet Ascanio Rnmnnam urbcm ? Quid parat ? aut qu& spc maoet apod
Hfentcm inimicam P ncc cogitat |>ostcritatem Italicam, et rampos Laviniot: ? Navem conscen-
dat : hiec ai summa, hic sit illi nuutius i nobis. Sic iocutus crat. Mercurius parabat se ad
obedicndumjussis magni piitris: ct primu Fubligat talaria aurea: qust, seu supra mare, lea
ftupra tcrraiM, fcruut pennis euRi volantcra pariter cum rapido Tcnto.
^OTif:.
baccis insigne, ac redimiculis vinculisque, qui- Diomrdcs in Trcdan& obsidionc, ^neara sazo
bus mcnto subligabatur. ita percussit, ut nk in genua prolapsus hand
217. Subncxus.] Itaemendo cum Gcvartio, dubi^ occidendui ftiisset, nisi Venus eum pe-
Clect. lib. 1. c. 7' Olim legebatur Subnix^Uf plo circumfusum eripuissct morti, Iliad. 6.
lilcris velantc Scrvii tcmpora malc comiptis. 815. Stcundd, quando JEneas, matris consilio
Fnistri!iquippeScrviusiutrrprctabatur,m»im et auxilio, ^ Trujano inccndio creptus, et nd
ungufvlatumsubnixumhabens, vcl fiducid ela- fugani incitatus est, JE. 2. 619. Neque eniai
tiu. Frustra Turiicbus cxplicabat, tui) mitrd iis us&cnlior qui explicant, dc ejus congressa
crinem ac mentum subjeetuni habens. Ctraquc cum Achille, ubi ii Neptuno morti ercptus est,
euim iutcrpretatio scnsu carct et acumine : Iliad. 20. 29U. Namque hanc ei opem noa
nodra rcctior ct siniplicior. Vcnus, sed Neptunus coutulit.
218. fVimam t;iaNem.] Qiiadicor filiuKtuus, 229. Graru/oin tmpcriti.] Variis regnts re*
rcx Libyoe, conjux Diilonis fiiturus. gibust|nc dis^iictara ac pleaam : qua fomi&
219. ^irasque tcnentem.JojfLoi Kupplicantiom dixit, G. 2. &.'Pampineo gravidus auixtmnojkh
ac sacrificautium : unde Varro apud Miicro- rct af^.r. Do. sanguine Teucrit Trojanorum
bium 1.3. 2. ait aras dinlfk oliiu exse atas, parcntix, i£. 1.233. De orfru impcrio Trpja-
quasi ansas, quihus vaKalcneri solent ; (jucin- ni^ Romanisque promisso, M. 1.278.
adiuoduiQ VaJerii et Furii, prius dicebantur 2ii4. Jlscanio-nCf V^.] De eo, JEn. 1. 267.
VaJesii et Fusii. Albain condidit, unde prodiit Roma per Ro-
222. Mereurium.] De co, infra, v. 238. .£. mutum, Albannrura regum sobolcm. iE. 1.
1. 297. De Zephrifris, vcutii occidrntHlibuK, 269. 274. De AuMmid, Italis, J£. 3. 171. De
Ecl. 5. 4. De Daninniit, Trojanis, JE. 1. 235. Lavinio, ab JEnA conditi urbe, JE. 1. 2.
De Tyrid Carthagine, supdi in argumento. 239. Talaria,} Calceamenta alata Merca-
22if. Bisvindieaiarwis.] Alncam Kenui bis rii : qua Valerius Flaccui ▼ocat plantarim:
^ GnBcorum mnau erlpfssnt, JPrimoi qjiiaAdo Statius olof planlamei.
. -fiNEIDOS UB. IV. 273
fasejogis Cynthi graditur, mollique fluentem i^MmceditmeacumUiibus
*KMide premit crinem fingens, atque implicat auro : Cjmthi,»! componeDi eflb-
Tela sonuit hu.nm8. Haud iUo segnior ibat •cS.Sr'!!::;»'. I^^^,
-Alneas : taiitam egre^o decus enitet ore. 150ifirittcioiMBt«dhunMrai.
I*oitquam altos veutum in montes, atq; invia lustra : N«» /^'««■mior iUo iCMat
cce ferae saxi dejects vertice capr« do ducet in eftimio ndtu.
I^ecorrere ju^s : alia de parte patentes Poftquam perventum eit
Transmittunt cursu campos atque agmina cem ]^ "^J^SJl :'"S2S
-^lvenilenta fuga glomcrant, montesq; relinquunt. caprs tyhestret emiu« «
-^^ puer Ascanius mediis in vallibus acri 15gc*cnmine rupii decurre-
CS'*».. j ^ ' t . .1« runt per collet : ex wlik
^audet equo : jamque lios cursu, jam prsetent lUos : pnrte cwnpnDtefeuntcur-
^umantemque dari pecora inter inertia votis m campoe apenoii, et fogi-
l^Ptat aprura, aut fulvum desccndere monte leonem. •"?° «>u«rmt ««^ Bwg«
Im^-^^ • • 1 .^^pulveruleutoi, nc deierum
jnierea magno misceri murniure coelum 160 monte*. At^uvenU Atcam
Jpcipit: inseqnitur commixta grandine nimbus, u«pcrmediM Tmiie» exul.
^fyrii con,i.es pas.im, ct Tnu.na juventus, jl';i,r>»'uir:2;.5
^r«rnanmsque nepos Vencris, divcrsa per agros cunn,cupitqucconcediTn-
**^ta metu netiere : ruunt de montibus amnes. '** *"*• npmm spumaniem
incam f)ido, dux et Trojanus, eandem 165 Lu.TuKodT^SX'
^^^iunt : prima et Tellus ct pronuba Juno dere e monte. Interim cob-
Z^^t stfnuim : fulscrc igiics et conscius aether |"™ 1™=*?»' *"^r» "^*?^
I/On»-. i-' I t^^' ^ • 1VT 1 tumultu: luccedit nubet
jjj^*\«biis, summoque ulujarunt verlice Nymphae. mixta grandinc. Paiiimet
■c dics primus leti primusque malorum comites Carthagincnies, et
^«8!» fuit : neque enim specie famavc movetur, noj-f »';:,;jX5*, IZ
j^H^ P«r af^roii quirsiverunt datpersas casas : torrcntes cadunt i rouutibus. IMdo ec dux Tro-
QHl^ «lereniuni io idcm antrum : ct prima Tellus ac Juno pronuba dant signum : fulgura
|||^v5^*unt, et cotlum particeps contilii de conjugio, et Njrmplue ululitrunt ex alto cacuinine.
j^^% prirouf auctor fuit exitii, ct primus calaroitatum : ucc cuim Dido ampliiu tcrrctur
^ %utrumorc,
noia:.
fS^^t juxta Pamassum montcra. Airaihjfni, citur, signa dcdit fulguribus ct fulmine ; jnzta
mi^ ^cythica, qui ex Mela 1. 2. 1. Ora arius- eorum opinionemi qui fulmina putabanti non
jl^ .J^ngebant, vt guisgue majoribvs pr<r$labai, in mcdia aCris rcgione fabricarii sed a Jove
d»;^**^jgM vel miniu. Juxta alion gens Sarma- milti et ignco vthere. Conjetia dicitur : quia
^^^C^n/Atu, mons in insula Deio, M.S.92. nuptiarum illamm conscii et auctores superi
<^^ ^^ . Liiifra.] Fcrarum cubilia : qua do rc, ipsi fueranti JunO| VcnuSi et iptCi quem suum
I|*^i71. De Cf rriSi quos essc in Africa mul- in consilium adegcrant, Jupiter, v. 110. el
pr^^jSanti X. 1. 184. Aifirmant tamcn Op- sequentibus.
^^^i et Philostrati aliorumquc tcstimonia 167. Fulaertignetf ^.] Moc erat in nup-
^^ Cerdanum. tjtS| ut sponss wA sponsum eunti prKferren«
Y ^83. Dardaniut nepot Venerit.] Ascaniusi fi- tur faces ; ut puellie ad mediam noctem antii
^J^ .Cncie, qui Anchis« et Vcncris filius : conjugum fores Istis carminibus perstrepe-
^^vdoni ui| Trojanusi M.l. 235. rcnti quorum ezemplum insigne superest apud
IM. Primaet Tellut; et pronuba Jtmo.] Con- Tlieocritum IdjUio 18. Ide6 Virgilius hk ad-
■lit ad singula gruvioris momenti negotia so- hibet fulgura pro facibus ; et ulxUcium JV^*
Ihos veteres captare auspicia atque omina ; pharum, pro carminibus.
led pnesertim ad nuptian : ut diximun ili:. 1. 168. A'^m/>Ac] Vel fnere Qren^i Njrmph»
946. Igitur omuiaquo; fucrint hic notandum montium,qniaeranCin speluncBJKNMio verfiee.
cst. I. Quidam aiunt Teliurtm quoquc e Diis De iis EcL 2 46. Vel| ut censet Cerda-
foisse nuptiarum pnesidibus : orima autemdi- niu, Dme tt Furitt, qa» pro Njrraphit ab
dtnr ordine significandii quia tunc prima amantibus acceptK fuerint. De quo entMrt
oaminm signa dedit : quas autem nisi teme sic Dido apud Ovid. Ileroid. 7. 73. Jhtdieram
0otum ? II. Juno, ut constati nuptiis prsfiiit, vocu : Mymphat tUuldtte putatti : Eumenidta
liioc dicta Fronuba; Tm^nkM &^^,Hiip- fatittignadedSrtmeit.
tue. Hkc autemi cum pro aArc tcrne proxi- 170..Ve9tie enimjpeeie/amdeemovcAr.] No«
IBO saepe somatur ; signum dedit, iwm6if et specie, ac prrsenti deformitate
cooimizM groiufine. UI. JEthtr superior, et nec fBm& oc sermone abfeatlom
nmodi pars, que Jupiier oiiquoado di-
S7i p. viRGiLn msoi^s
tfte jan ezercet unomii Nec jam furtivumX>ido raeditatu«- aifibrem ;
iccretum ; hune appeliat Copjugium vocat,(j)oc prsetexit nomine culpam.
^^■'"^liSurttene. * sS Extemplo Libya? magnas it Fama per urbes :
Fama carrit pier magnasFama, malum quo non aliud velociusullum:
yrbes Africir: Fama, ma- ]^|yl^jljjjjjg y]„^^ viresque acquirit eundo :
lum, qiio nuUum cst ccte- ^ • * * li. .
liuB, prxstat H^rilitatc, ptParva mctu primo; mox sesc attollit m auras,
aiiget ▼ireseundo: par^a [,m.r(,(|i(,irquo solo, et capui iuteriiubila coudit
^S"' "n^iS^^^Tnkr 111"'" Terra parens ira irritata Doorum,
que per tcrram, vi «bMron- Extrcmam (ut perlubent) Loco Knceladoq; sorp:
dit caput inter nubcs.Xer. Pfofrcnuit ; pedibus celcrcm et pernicibus alis :
ra matcr irritata ob fiu*o- nt^^ i i •
rem Deorum produxit ii. Moustrum horrcndum, ingens: cui quot sunt i
lam, nt narrunt, ultiinam pore phimo;,
Mrorem C«o ct Encelado, r^^^ yWilt^s oculi subtcr (mirabilc dictu)
▼eloccin pcdibiis ei citis '^ . v / . .
aiis: monstrum horribiic, rot InigUcT, totidcm ora sonaut, tot subngit au
ingens cui quot snnt piu- Noctc volat cocli niedio, tcrra^que per umbram
",:r;rriBZr',Zr"t;Stridens, ncc dulci declinat lumina so.nno:
(res mirahilis dicrii) tot Lucc scdet custos, aut summi culniinc tecti,
Ungiiir, tot oro loqu»n»«r,Turribus aut altis, ct mamias tcrritat iirbes:
lot arn^it aiires. Volat m /• .• • *. «
«octe per incdium coili, ctTam ficti praviquc tcuax, quam nuntia veri.
peru)ubramtcmp,stridensHflBc tum multiplici populos scrmonc rcplcbat
ncc pcrmittit somniun oai- Gaudcus, ct paritcr facta atquc infecta cancbat
lis: die scdet ipecuUtn^K,-- . ., "^ m - •
aut m fastigiosummi tecti, Vcnissc AiUeam 1 rojauo a sangunie cretum,
nutinaitis turribu5,ct tre- Cui sc pulchra viro diguctur jungcrc Dido:
rl»s™T"fat.';,r N""c hycmem inter sc luxu, quam longa, fove.
nuntiavcri. Ulatunr lauReguorum nnmcmores, turpiq; cupiciine captos,
imph:bat popuios vario ru- Ua;c passim Dca fceda viruni difiundit in ora.
more, ct narrnbat pcriiulei% ^. ' . i i .^ ^ r i
facta ctno" facta: iEne- ^rotuius ad regcui cursus detonpict larbam:
am venissc, ortum ^ Troja- Inccuditque auimum dictis, atque aggcrat iras.
hosanguiiiccuiinaritoso- j^ll^,^,njnj,ng5atus, rapta Garamantidc Nymph
ciaro sc dirnetur fonnova ^ i » . i • • • . "^ "
Dido: nuiic illosin luxuTempla Jovi centum latis immania rcgnis,
tradtirerc intcr sc hvemcni, quaiii longa rst, oMitOH regnot-iiui,ot corrcptoK iulionc&to ar
Turpis J>a spargit'hiccpa.ssiin pcr oia hominiiin. Coiifei»tim deflcrtit vohitum ad rcgem
bam: inflnmmatque sennoiiibus aniinum rjiiSj et accumulat irax. lllc uatus Jore Aramoi
^jmpli& Garainaiitidc rapta, strusLcrat Jovi ccntmn templa spatiosa vasti:» iu rcgiiis,
NOT^.
174. Famafmnbimt ^.] Vapulai a Marro- Xutc rolat : neque enim nnimndvcrti p»
bio aliisquG Virgiliiis, ob cani Famx descrip- qiii fmt, ut tnntillo tcinpore tnin louji^e lal
tioncm, quam taiucu subseqiicutus poi^to; imi- pervac^etur. lAtre sedd nislits : ut obs
tarifrustra couati sunt : ctcertc miiltum ha- (|tin' tracttmtur iiitcr homincs ; pra^scrti
bt*t acuminis. MobUiUitt rh^tt-, quia cst ii»* a*dihu4 rogum, maguisquc iirbibuis. t
rcrtuac mutuliilis. Virrs nrnuirit eumlo, i\\x\ rum tnm est apta veiis, quam falsid
vel unu re luonstrum vidcri potesl,-ruui emido gandis.
cietera deliriant. Parrn me/u jmwn), «loo', ^r. llih CatOi Enceladoqur ^nrortm.l Gija
quia iion nisi tiniidr priniu, qu;G sunt tarenda, pnrcipuis, TeriH? ac Tilniiis filiis : qui Im
divul;;»ntur. C'i//>k/ inl^r nnhila comiit \ quia .fovi uitulcruutnd ulcisreudampatrisinju
liri-t sparsa sit uhiqiic fiima ; saf^e tameii cjus cui ca-Ii rcpium, iit iVatri .Vriiiirui natu
cnput, atquc nuctor, cl veritas, ignorautur. jori, dcbitum cskc contendchaiit. Mi api
Ttrrn pareus eTtrematnpros^muil sororcm ^i- niontibus, ut cochiin asrcndeicnt, iiidei
fantibiis : quia Faina turpia Dcoruni scclera prcsKisunt. G. 1.279.
evtilgavit : f|ui vidctiir cxtrcmus Terra' conntus 1118. Hic Ammont siiUus.'^ Jupiter Jin
inDeos.postcxtincta^i{:antiuibelia.Huic;)/u- TRji^yptiis ct Afris celchre oroculum ac
uuBmulla: ; quia unusnuisqne de suo aliquam plum habuit in Libjrft, adorieutem Cjrrei
quuj pliwiam famat addit. yigiles oculi suhttr ref;ionis, ad occidentem .iilgypti, ad sc
MU: quia vidct omnia, vidctura nemine. trionem Garaiuantiiin ac ^afamonuni
Nec te nostcr amor, nec tc data dextera quondam, uii"5raiEqa?tur .Ei
Nec morilura tenet crudcli funere Dido ? ▼rrbi«: Etiainnc, i
g
^NEIDOS LIB. IV. 279
Prssensit, motusque cxcepit prima fiitnros, et co^nont prima tnaMii-
Omnia tuta timens : cadem impia Faraa Airenti ^^ frtunim, metueni om-
Tv 1. «1 nia re/ totitsima. EadeBi
Detulit armari classem, cursumque parari. Yuan nuotiarit amanU,
Saevit inops animi, totamq; incensa perurbem 300cla.<iem iastnii, et parari
Bacchatur : qualis commotis excita sacris di»ce«um. Fnrit impoi
m, 1 • !• • 1 • n ■ mentu et nmammata omC'
Thyas, ubi audito sumulant trieterica Baccho cfaaiur per totam urbem ;
Orgia, nocturnusque vocat clamore Cithaeron. <i«aK» Baccha incitau
Tandem his. iEneam compellat vocibus ..Itro : ^^ '^'SSSl
Dissimularc etiam sperasti, periide, tantum 305 lam eam audito Baccho, et
Posse nefas, tacitusque mea decedere terra? Cithtron inviiat tam noc-
' turiio tumultu. Deniqiie
liicam hii
dperikle,
Quin etiam hyberno moliris sidere olassem, •P*""V ^"^ "'?« ^^:
•> ... *^ A •! -1 • 1 rt«#v *u"» *'"'TW'ii: ct tantusabi-
XmX medus properas Aqniionibus ire per altum, 310 ^e e ima r<>?if»ne r Nec te
Crudelis ! Quid.^ si non arva arioiia domosque amor nosirr.' nec te dextra
Iffnotas peteros, et Troja antiqua maneret; ""'" ^*'*' '»^^ Y*^"" '^'j:
^," » J 1.1 > nrt perituracnjdeli monc'
i roja per undosuni peteretur classibus aequor .'' \m<, Hiun «trui« claiiera
Mene fuj^is .^ per ego has lacrymas dcxtramqne'».*'^*"^ »*">?«'"*» ^^ P^^
fiiinV tr 314'**"' naTV^are pcr mari-
tuani,tO ,. •^f.^int.r mcflioi Aq.i.lnnes
l^uando aliud mihi jam miserrr niliil ipsa reliqui) rnuioii^r Qoid? ni non cri»-
i*er connubia nostra, per inceptos Hvmenieos ; «""^^* rc?irmcin ezieniam
I beno quid de te nierui, tuit aut tibi quicquam ,^.,„, f ..^j, ^i^rt . on H»^-
Dulco ineum : miserere domus labentis, et istam, »e peierttura u Troia prr
Oro, si quis adhiic precibiis iocus, exue mentem. ™^*' pr^jci Uosum ^ An fi.
' » ' ' C» mc-.' fjo oro te per hsi\
iKrfma; t-t dcxteniin tuam (*iiquidcm ip.<;a nihil aliud reservavi mihi jftm iui<ervi [itr coniu-
pnm nostnim, pcr nuptia^ iiirhoatai : »i l>oiir merui qnicqiiam de te, aut si quicquam mf^um
M gratam tibi : misererc domiK luea: cadvntis : et, li quii adhiic adiiiis 'f*. precibue. pr«<'ir
^epofie hoc consilium.
NOTi.
901. Baechalurt ^•c.] Didoncm comparat 305. Diuimntnif, ir.] Tre« habet p£.rfcj
B^hi coiniiibiis rfemiiii« : qu.T ip»um cx lii- ha^o oralio. PKOPOr^rnoMZ.M, quii r.»,ti.
^ victorcm tomulentw «equebanlur, lynccs ntituit iion tfse .difa- rlim fu?icndum, idqu*
K tigres fjus curnii suhli£ri»tas cominuvflMint, |ier interroraiionoia (iuolMi* primi« vcr.<ii»-. «
^^ironatiepainpino, thyrsis arniatx 8i\e ha»iis comprohendit. CO>FIKM.^TIO>LM pr
pinpino ntqiic hcilen implicatis. Ilinc I. quiuque rationrs. 1 Kst .irr:'jr. i. ht'i
^'<|Q'^ vocatiT Mint et TXij/vufeJ, a /iw, curro, deiUra et fide^. 3. Pictas in intril^.^Hin
^*^^m,nncrrficOjiin)u.tuferor: II. Ihimmcx- erudili funer*. 4. lnconjmo«la i»i:i--;''. '■.-
*'*P|0}Hrra sibi a mnlieribiis fieii doinrcpv bf.rno xidirt. f>. f'->mnar2ri'> t iu^y*T\ ^•'»
^***'i)quje dicta suiit S^yM, Orf^iOf »b Myir, minus : >om pcleri'* 'loijnm ii.c i* r.icy -:a'' .
"'•lui* cum furorc peracebantur. III. Ciuue- eri^o multu minu^ arva a!i*.!tn cr dt/iii*>t .ji-o! j.
J» »«CTi« illrt rfli-bris, mons Riiotia., pan PKKOK.VnoNE.M, Mve j.iTrrtij .m # .rnn -
<'*niaui, iit qiiibnsdam vidctiir : ot vcrd pari tionffm, in quai niHxiuia \is *■•* >«.;»■ i
J^iMi 1'arnassi dicata fuit Barcho, Kd- 7. UbsecrationrtadliiSM^t pf:r •7.rr;iii>^ir in 'T r. «*
r]*- IV. Sacra illa iinprimis lcrtio qiK>i|iir; £c- ris«ima qus^uc. 2 f.oinmr u<orat b' i:'-f.' .-^.
^^ sniio ; et Athciiieiiv^ nnfc in^-iitutas odium extcpiriun r\ Fi}jrti::i- •'.^tin'.: >:.i p..-
JJyjnpiaila^, j»er l>ioiiysifi sive Barchica ti«la dorem, famam anii:s%m .i Iix;i'/r;it .#!;•;-
'^'''^it trni|ioi'a disiinicuorc : vocabantque diuein suam ct peri<^'il.i, i|ii:bii* ad iw-ti ji
^^ iiU r^i^vj^cK. fWe/erir/i, id cit, /rie/ir/r/iir. ccrtissinH: adirctur. 4 \ lil. tur aSiquid .-Lii'-
• •>*■. c-t tTttt unnvi. V. Nociu Ccbant : conrndrre, ut vicis*ira a'.-'^'ii'l «/Viii'- 1? i*:-
"*** direbantur, *yxi^7.iaf nycitlirt, k fil catiirtjuc salt^m »it ^xjiOMct. daoi ^* .«i :a t. j.
■^•'•c, m*r. VI. Comtuotis mrrit; id cst, vd yupcr«it ex po wbo'.-»,. ^ '
*H*««ati.i tli\ rsiH, Mcii^ Barcho haslix, de qui- 31v«. .-iq^iHo.iihut ] l>fr iis -^*-pu iAr\^rt j',... .
^i Ecl. 5. tSy. vcl tonimoti»f qiiod circuni- vrnti». Kcl 7. 'il- I'* //>/rv.*r.j. iiur»T"i.: L>« ■ ,
Jj^^w. Biirchi simulacro: uimIc Horaiiut ii,H.O). Ilf .Vf/wiwV/'*j. n-.i r» .V.vwl». ••..-
2^1-1.1«. II. .Vi/ficf^u /^ «m<//</f l/aua^^CL', cininr. vipi ! . ^ - -VJ \v-. j*'i.;-a'j.«iw» ^ 'VN
"illfuiq ^lM/i>.'ri 1 »f ■/«/''•;.• '.'.
27« P. VIRGILII MARONIS
fniitur pnedfc: nof id- Subnexus, rapto potitur ; nos munera templjs
muii inanem. Omnipo- -■- sLiibus oraDtem dictis, arasque tenentem
tenf «idiitetimprecantem Audiit omnipotens : oculosq; ad moenia torsit 2SI
Su;;:ir*ii;^'S;dS«gi«^^«t oWitos fe^^^^ .mantes. /
urbemre^m,ctadaman- 1 unc sic Mercunum alloquitur, ac talia mandat:
tcfl negiiffentet fams iio- Vade, age, nate, voca Zephyros, et labere pennis
nestv. Tiinc sic loquitur j\ j > i m "^ ^^ It • •'^
«d Mercurium, et imUrat J^ardaniumq; ducem, Tyna Cartiiagme qui nunc
taiia : Vadci a^, fiii, ad- Expectat, fatisquc datas non respicit urbes, 22i
>oca Zephyrw, et dcacen- Alloquere, ct celcrcs defcr mea dicta per auras. '
•deaJjii: ct allaii cre Tro- ^^ •n i • • • i i • ' i
jamira ducem, qui nunc^^n ilJum nobis genitrix pulcliernma talera
moraiiir in Tyria Cartha-Promisit, Graiumque idco bis vindicat armis :
Stlir^rcoll^r^^e!^^^.*'^ ^"' gravidam imperiis, belloq; frementen
poi ta pcr icvera aftrom Italiam regoret, genus alto a saiiguinc Tcucri 23i
moiidata mea. Mater ejiis I^roderct, ac tolum sub lcgcs uiittei-et orbem.
"0^ rrJtCSi nnllH acccdit tantarum gloria rerum.
ncceam ob mn b\i eripuit Aec siipcr ipsc siia molitur Inuclc laborcm :
eum e- urwrorura armis ; Arcanio-ne palcr l^uianas invidet arces ? 23^
icd polhcxta futrai hune g^ • 1 . •. s ^ >> . . . a .
futurora qui iMJMiderct ha- H""' ^^""^ • ^ut qua spe iminica in gcnte moratur ;
liiim pienam rc;nii«> ciNcc prolcm Ausoniam et Lavinia respicit arva ?
bctii cupidam: qui proba;Naviget : ha?c suinina est, hic nostri nuntiusesto.
ret oncinciu suara esse «* i-\* ¥ii • • 1
nobili «angiiinc Tcticri, ct Llixerat. llle patris magni parere parabat
•ubjiccret imperio tuo to- |in|>eno : ct primum pedibus talaria nectit
:pLdrrT„«^'m tlr Aurea ; qua; sublimem aliis, sive a.quora supra. 24<
rum y^unc m<^et, ncc vus-ocu terram, rapido pariter cum flamine portaut
cipit ipse laborera ad sunni
laudem : an pliter invidct Ascanio Romanam urbcni ? Quid parat ? aut qua spe manet apc
gentem inimicam ? ncc cogitat fiosteritatem Italicam, et campos Lavinioy .' Mavcm conscca
dat : hiec ed summa, hic sit illi nuutius ^ nobis. Sir ionttus crat. Mcrcurius parabal se ■
obedicndumjussis magni patris : et primo subligat talaria aurea : quae, seu supramarei •■
fiupra terram, ferunt jieniiis cum volaiitcm pariter cum rapido vcoto.
NOTiE.
baccis insigne, ac redimiculis Tinculisquc, qui- Diomrdcs in Troian& obsidione, JEnein ta*
bus mcnto subli^batur. ita percuMit, iit hic in gcntia prolapsus ha0t
217. Subntxus.] Itaemendo cum Gevnrtio, diibie of:cidendu8 fuisKct, nisi vcnus eum ps
Clect. lib. 1. c. 7* Olim legebatur Subnixusy plo circumfusum cripuisset morti, niad.
litcris vel ante Servii tcm|>ora nialc corruptis. 815. SerunHdi quando Alneas, matris coohI
Fnnitr^quippeServiusiiitcrprctabatur,rrincm et auxilio, 6 Tmjano inrendio ereptut, el ^
unguentatumtubnirumhabenMf vcl Jiducid ela- ftigam incitatus cht, JE. 2. 619. ?ie«|iie cnS
tus. Frustru Turucbus cxplicabat, $ui) mitrd iis iu»kcniior qtii explicam, de ejiu coi _
erinem ae mtnium tuhjertum habens. Utraquc cum Achille, ubi k Neptuno morti ereptiit
eiiim interpretatio sensu caict et aciunine : Uiad. 20. 29«). Namque hauc ei opea m0
nostra rectior et simplicior. Vcnus, scd Neptunus contulit.
218. Famom iiiamr/i.] Qiiiidicor fiUustuus, 229. Graridam imperiis.'] Variisregnis^
rex Libjs, conjtix Didtmis futurus. gibu4«|tK* «liftt^ictara ac plenam : quii fon*
219. Arasque tenentem.JijfLM Kupplicantiom dixit, (j. 2. b.Tampineo graridus auhtmmj^
ac sacrificaotiiim : tinde Varru apud Mticro- rU n^.r. Dc sanguine Tewriy Trojaimn^
bium 1.3. 2. ait aros di||ik olim CKse asas, pnrciitiji, ..¥1. 1.235. De orto imperio Trpj
quaN aiira«, quilnis vasaftnieri solvnt ; («iiciu- nis RomaniKque promisso, /£. 1.278.
admoduro Valcrii et Fwriif pi-ius dici-bautur 2:M. JUeanio-ney ^r.] De eo, .£11. 1. 9^
ValesU et Fiaii. Albain condidit, unde prodiit Roma per 0*
322. Mereurium.] Dc co, infra, v. 23S. .£. tnii/um, Atbanorum rcgum sobolera. £..
1. 297. De Zephrjfris, veutis ocridriitiUibus, 2t)9. 274. De ^ujontd, Itato, JE. 3. 171. ^
£cl. 6. 4. De IMtrtiamit, Trojauiiit, .'K. 1. 235. Lariniot ab JEni^ coodita urbe, JE. 1. 3.
De Tyrid Carthai^ine, supra iu argumeiito. 239. Tataria.] Calceamenta alata
S28. Bit rinditai annis.] Alncam Venusbis rii : quae Valerius Flaccui TOC«t
^ Gncconiin ftrmij eripuerat. rrimo, qjaaikdo Statius 0/0« jv/anlores.
J
iENEIDOS LIB. IV. 277
Tiun virgam capit: hac animas ille evocat Orco Deinde EccipitTirgam : per
Pallentes, alias sub tristia Tartara mittit, **?^ "^ ^}"/^^ " '°?™
Lf at somnos adimUqae, et lumma mortc resignat cit ad tnitet iaferos, pi».
llla fretns agit ventos, et turbida tranat 245 bet aufertque toimipt ec op
Nubila. Jamquevolansapicem etlateraarduacernit!^,';? •p^„?;^'^^^
^ ^i ^- 1 • 1 r ^. /. 1 . jMtrucuii pellit ventM et
Atlantis dun, coelum qui vertice fulcit : trajirit turbidai nubei.
Atlantis, cinctum assidue cui nubibus atris Jauiquevoiam videt cacn-
Piniferumcaputetventopulsaturetimbri: n.u„Sr5l™;r.S:
^ IX humeros infusa tegit : tum flinnina mento 250 tinet coeium :. Atianti/i, ou
J^raecipitant senis, et irlacie riffct horrida barba. <^?p"* piniferum, Kemper
IT>^ \ % .1 .^ r* 11 . 1* circumdat i oiirris nubi-
*lic pnmum panbus nitens Cyllenius ahs bui, luiditur ventis ct phi.
v/onstitit; hinc toto prseceps se eorpore ad undas ' Tiii. Niz superjccta te|rit
Misit: avi similis, quae circum litora, circum hummn. prieterea fluyii
!>:._ 1 « «•. 1 ^ _ - devolvuntur e menlo lenii,
|'<SCOSOS SCOpulos, humillS VOlat SeqUOra JUXta. 255etbarbahorridaconcreicit
Haud aliter terras inter ca?lumque volabat, placic. Hk priro6 itetit
^itu. arenosum Libyie ventosque secabat, il^SiV^rctcS^S
^^terno veniens ab avo Cyllenia proles. toto corpore le impuiit ad
^^ primum alatis tetigit magalia plantis ; "«dai : limiiii voiucri, qu»
^neam fundantem arccs, ac tecta novantem 260^:;,^*»XTmir;^^
2^^nspicit : atque illi stellatus iaspide fulva nmre. Non aiiter proki
**nsis erat, Tyrioque ardebat murice tena Cviienia venieos ab At-
j ' •' ^ /a7i/« nvo raatemo, volabat
^*' oaehim et terram, scindebat alhrem et litui arcnosum LibyK. Statim atquc alatb
tj^^oua attj^t casas ; vidit ^neam fundnntem arcctit rt reparantem tecta ; illi autem erat
*^t^fpunctus jaspide fulva, et to^ rubescebat cx Tjrria purpur^
NOTiE.
^l^^r^' Virgmn.'] Qiiam dono vicissira arrepit 247. Jlllttniis.] Atlat mons AfHcc mazi-
ll^^^S^lUne Mercurius, cnm ei lyram dcdisset. mus, nivoso scmiier cacnmine, Mauritfluiun
^j^5^ 5^**^^*"* ^^"^ abiret in Arcadiam, in» a Libya interiore divideni* ; ct ad occanum oc-
IQ^ *aa ferpentcs duos ad pu^nam compara- cideutalcm dcsinciis : hujus longa series di-
^ > ^t^ojectaqiie virga statim compescuit. Un- cilur ab Hispanis moii/e« elarot. In himc di-
j^^^^^is sjmbolum evasit vin^ illa duobus citur AtlM rex Mauritaniie commutatns 4
^l^^Xa serpentibus : quam Grxci le^tis suis Pcrsco, alpectu Mcdiisei capitis, qu6d is eum
mw^*^t, ad paccm et securitatom : vocabant- czcipcre hospitio noluisset : ctira autem esset
j^^^^i^SMff, quia Ugaii un^tst cx quu vocc idein Atlas astrologise peritis^imus, coelum
|i^j*^t ni^gamipsamappcUavenint, cuinaliqui dictus est humeris sustinere. Ikc iVirgilio
qi^^*^m deformatiunc, Cadnceum. De Orco^ dcKCribitur, quasi hominis 6guram adhuc re-
7)i^)>tt> inferis sumitur, G. 1. 277. De tinens.
I.^lj^ano, profundissimo infcrorum loco, G. 262. Cyllenius.] Atlas hic septem Plciadum ^
o?^ pater fuit, G. 1. MiS. Harum unn Maia Mercu- ^ *
viijr^^- Luminamorterengmt.] l. Explicat Ser- rium peperit ex Jove, in vertice Cyllcnes, Arca- * ^'
et ^ ^fmidit : mal^ : cum opponuntur rerit^no diae moutis. Undc Atlas dicitur Mercurii avus
pll^ ^>)o, id est, tigUlii munioy clawlo. II. Kx- malernuty id est, aviis Mcrcuriiex partc matris.
rlf ^^ Tomcbus, aptrit in busto : idqiie hau- 254. Avi timilis.] Comparatio illa habitus-
fiyi^ ^UnioI. II. 37. MorierUibm oculos ope- qiie Mcrcurii est ex llomero, Odyss. 5. 43.
no JlT^^i3mu^U€inrogopatefacere,^uirituMmag' Avem vocat Homenis I/xron, qu» vcl est fu>
a6 hl^^*^'^^*''^ ^ ' ^^ more eondito, xd neque \\ca,foulaue, a coot, vel ciconia,vel alia, de eft
U^ tT^^^tuie tupremitm eot tpeelarifat sit; et ccc- cniin varie disputattir.
iHali^^ otlenJn, nefat. Hoc igitur oflicium tri- 2d9. Magalia.] Casas pastorum Libyie, de
Cq Jr^ JMercurio : sed quia solcbat id ficri k. quibus, G. 3. 340.
r^(?^^tis, antequam busto cadaver irapone- 261. 67ei/a/ia ia«/>i£/e/i//r/t.] Capulusgladii
i«|^^ : ide&,lll. ExpUco, a/icrt/ocii/oxexmor/e; cura vagiii&, geinmiK, qiiasi Ktellis interpunc-
«k^ltJ^9T€Voeai 6 morte corpora: qnod quintum tus. l)e /ojpi^u i>rctioiii lupilli coloribus muita
«%^^^m k primo distinguitur : primum enim Plinius 1. 37. 9. ' Nulla tamen ftilva tota ag-
«i»2 ^udd muma» ez Ono ttocelf sive ut Jovi noscitur : sed aurco tantikra distiucta quasi
s^^^l*» sive ad alia ministeria : quintum est pitlvere. Fidcus autein color mixtus est ex
^^j^ corpora ipta rttoe^t d mortetoeulioi^t eor- rufo et viridi, qualis est in Iconibui.
278 P. VIRGILII MARONIS
pendeiiiex homeris : qoc Demissa ex huDieris : dives qnm muneraDido
orMincnta foccrat o\m]^^ Fecerat, ct teuui telas discreverat auro.
Il*rtii*iuro. StlSm^^^re- Contiuuo iovadit : Tu nunc Carthaginis alta?
ditur ewn hit ttrbit : Tu Fundamcnta locas, pulchramque uxorius urbem
■nnc iutuii fundamenui Ej^j • j, ^^^j rerumque oblite tuarum !
puichram uii}cmuxori ler- Ip^e Dcum tiDi mc claro dcmittit Ulympo
vicns, hcu, tmmemor re^ii Kef^ator, cGchim et tcrrus qui numine torquet:
a^ vcrtit cfrhim rt terra»,Quid Btruisr aut qua spc liibycis terisoua temsr
misit mc tihi v c<pJo sph-n- ^\ te nuHa movct tautarum ^loria rerum,
f!ie'Z'^sZ^'mRlJ^LT^r^^^ super ipsc tua molirislaudc laborem:
li'vcm a('rcm : Qtiid paras, Ascanium, surfj^cntem, ct spes lia?redis luli
a.it iiua spe pcrdw otia in Kcspicc: cui rcjjjnum Italia», Romanaq; telius, 275
Libvca rri^ione r bi niilhis ,. .^ m i* ri n • i .
•phiudortantuiiim rinim tv. Dcbciitur. TaU Cyllcnius orc lCKWtUS,
movft, i«M- buscipis ip«i; la- Mortalos visus incflio scrinone reliquit,
lmirmadt..amhmdem,«t.j^^ , j ^^^^^^.^^^ CX OCulis Cvauuit auram.
tciuK* ad AACiiiiuiro cres- . • . -,
foiittni, ct ««/ hpcs hftTP- At vero /hneas aspectu obnuituit nniens :
dis loli, ciii imperiiim Ita- ArrcctH^quc borrorc comrc, et vox faucibus hsesit
tt''^^^^^^ «-^bire fui;a, dulccsque n.linquere terras, 28
iiu iMci-curhis fuj;!! aspcc- Attouitus tunto moiiitu iu){MTioque Deorum.
tiim humanum m lurdio { j^.ii I ^,^^^\f\ ai^at? (luo nuuc re^iuam ambire fi
ffcrnin.iciet proiiil abiit cx i o » kj
ocidiK in Icveni aOre.n. At rcUtCIIl
ver6 Aawm sdiiiefHcius vi- Audcat alVatu ? qua* priuia exordia sumat ?
j^u, «bimiiiiit, v»«P""/'^« Atq; animum nunclmc celercm, nunc dividitillu
norroie arrcctixi/rt/,ci vox , »' . . ' . ^ cki
sictit t/i gutture. Cupit lu partcsq; rapit varias, |>cr(i; omina versat. 2
e%irc fugiendo et dcsercn! Hjcc altcriianti potior scntoiuia visa est [ihui
SL:i:i;::r]::irii::Mne.tl.ca, Serg..suuu.,ue v«cat, fortemque bloa.
runi. Hcu! quid faciiit •' Classcui aptcut tacili, soci()squc adhtora cogant,
qiio alioquio uudeat cir- j\ri„a parcnt ; ct, tiua' sitrchus causa uovaiidis, i
cumvniire rc<;inaiu amaii- i ^* . , ^ • . % „ i^ ..^*:.-..-. rk:^^
tcin ' unde capiut prinitiin i^^s^siinulcnt : scsc intcrca, (piaudo optiiua JLFlQO
hiitiuui: et iiuiic hiir. niinc Ncsciat, ct tautos ruiiipi noii spcrct aiuorcs,
iihic distrahit animum, «'i Tciitatunun aditus, et qua^moHissima fandi
trnhit m diversas partc!i,rvi • i i i rv *
ct voivit pcr oninia. iloc ^ cinpora, quis rcbus (lcxter modus. Ucyus omn
coiwihum visuni ent nK'iiui Iinpcrio heti pareiit, ac jussa facessunt.
Kf '^' s'l7^lTn At regina dolos (quis luUere poss.t amanten.?)
fortein Cloanthiiin : juhttqiie ut ui«truant clas$ein gerrcti'», et con^gent u>ciof ad lM[^f'
et pneparent ariua : et celent, qua: »it caiisa mniandanim rerum : interim, diim bona I>t<^
if^norat, et non suspicatur ahrumpi tantoA ainoreti, se quir«iiturum aditus, ct quK Cempora ■'*'
quendi e/-u»ii comnuHlixiiiina : qiis via nrgotii conAcieiHli tuliitiiimu. Celeriter omncs obcdia**'
keti maiidato, et exequuatur jussa. i>ed regina pronensit fraudem (quis possit decipere ftT'^'''
tem?)
vntimentura est mlUtare, quod supWi omnia cltutem .- Nomen vcl ii land multa,juxta
vestimrntaassuinilnr ; Kfd facilccrritn- |M>tuit, ronciu ; vcl juxia Plutarchiun, a Gnrci
ct htnam riim chlainyde ronfunflcrt' : siqiiidein ;^X«i'*«, (|ua' vcNliit erat ejusdcm u»ks, X^^'sl
Vorroni, Fcsto, iitqiic ahis Ivtna, vcstiincutum enim cst ealefacio. De Jmomurict; V^^Vj^^
cst duph:x, iiistur diiarum tofranim ; atque (j. *2. 506. Ue 0(ym;io, ThesialiB immtCy 4"*^
•dc6 oblongum, et bcllo pannii ciniiuio<huii. pro cudo sumitur, £cl. 6. 66. ^^
Sacerdotalis luit vestis : iiiide l'opiliiiH Ijttnns 275. Kegnum iiaiiii, RomanaquttelluLl'*^
appellatus est, qujkl eii indutiis exisKrt e sa- lus, Romana olim dkenda ; suprL v. 234. ^_
ciiiicio nd seditioncm* xedatidani. llyberna 2H& MntJiheat ^e.] Accuiativns Grc^^
«tiam videtur fuiisc ob deusitatom : ' quarc pro Latino^McMhMlR. Deeoitleqiie SerfC^'
convcniens erat AHnoir, qui in hyenie ver- et CloanihOi £. 6. v. IML
<ur,mir&i V.3U9. Hj/btmo moliritmdcrc
JENEIDOS UB. IV. 281
Italiam Lyci» jussere capessere sortes : Lyck oncula Itdiam im.
Hic amor, hsec patria est. Si te Carthaginig arces Pf»»'^"™* ^ quwrcre.
Phoenissam, Libyc»qiie aspectus detinet urbis : shi^ni^ticwili^^SJi ,
Quce tandem Ausonia Teucros considere terra et Tiiui Ubjcm urbit reti-
Invidia est ? et nos fas extera quserere regna. 350^* •« ^"i??"' T*
Me patris Anchisae, quoties humentibus umbris ^^ Trojam ledeaot in
Nox operit terras, quoties astra ignea surgunt, itaiic& terra? licet not
Admonet in somnis et turbida terret imago : ST.- L^Srj^^STiS:
Me puer Ascanius, capitisque injuria chan, o54chiMBsoliciut me in tom-
Quem recmo Hesperiie fraudo et fatalibus arvis. ni», quotlei nox tegh ter-
Wt .• • ^ Tk» '^ T^-.-. ' - ^u i^^^ ra» bumidii tenebrn», que-
Nunc ctiam mterpres Divum, Jove missus ab ipso, j.^ j^^j^ ^^^^ oriuntur.
STestor utrumq; caput) celeres mandata per auras Solieiiat me puer Ascani-
etulit : ipse Deum manifesto in lumine vidi "«» T}. injuria/fl^/a dilecto
_ * !_• •• 1- • capitifiM*, quem priTo rec-
Intrantem muros, vocemque his auribus hausi. ^o itaiiwciterrisfauiibiw.
Desine, meque tuis incendere, teque querelis : 360 Nunc etiam nuncius Dco-
¥«.1!..^ ^^^ «^^•««A oAoi»AK nim, miasus ab ipso Jove
Itaham non sponte sequor. ^^^^^^ utmmquS Dcum)
Talia dicentem jamdudum aversa tuetur, poruvit e/i»^ussa per ic-
Huc illuc volvens oculoi, totumque pererrat vem aerem: ipse vidi De-
Luminibus tacitis, et sic accensa profatur : 364 ^l^ S^^J^ ,t
Nec tibi Diva parens, generis nec Dardanus auctor, ccpi bii •uribus vocem
Perfide, sed duris crcnuit te cautibus horrens y*"'- Ccsfm eommovere et
^ ' Tv j * * u *r ^- me et te his mieitibus : non
Caucasus, Hyrcana^que admorunt ubera Ugres. ^^^^^ peto Itriiam. Taiia
Nam quid dissimulo.' autquae mead majora reservo? io<|uentem Dido jamdiu
Num fletu ingemuit nostro? num lumina flexit ? j"^"^'??* «««f«'> rotans
*!, , ° . 1 1. a • huc illuc oculos : ct totum
Num lacrymas victus deditr aut miseratus aman- j}i;„ea,„ circumstpicit ocuUs
tem est ? 370 tacitis, et sic irata loqui-
Qute quibus anteferam ? jam jam nec maxima Juno, '^l' r« 1)1^."« aL:!^
Immiliie fx/, A pcriide ; scd Cancasus borribilis duris nipibus prperit te, ct Hyrcanie ti|;^s
prcbucrunt tibi ubera. Quid enim dissininlo .' aut quas graviora ex|)ccto ? An gemuit ob fle-
tum meum ? an obvertit oculof ? an ciuoUittis fudit iacbrymos aut miiteitus cst amantis ? Quc
quibus praefcram ? nunc nunc nequc mazima Juno>
NOT-«.
refi^m, ^.3.97. et tn Epiro, apud Helenum rc- natus et flentcm et amantem fuerit. III. Dc-
l^em, JH. 3. 381. per hcrc tamcii coiiimiinia no- os inciirvt ipnon, qu6d ha>c iinpun^ sinantabi-
mina Giyneii et Lyni, unus idemqne Apnllo, re. IV. In JfHncain iteruin, ut in inf^ratum in-
ejusquroraculuin,nonlocussignificatur. Sicin vehitur: commemorutiune bcneflcionun quin-
ipso Delio templu, Apollinem nuncupat Thym' qiie. V. Ut in mendacem ; qui oracula, Deo-
irttum, cum Thymbra sit in Troadc, JE. 3. 85. rumqne juMa fu^* pnetcztat : qtiod rrfutat,
346. Sories.] Oraeula, quie consulentibus ne^ando ciiram reruin mortaiiuio Diis inesse.
mod6 prospera, mod6 adversa, prout tortf si- VI. Per corrcctioncm, negat sc vclle mcnda*
ve fatuiu ferebat. cia illius refellere ; tiini nddit concessionem
348. Phanisuan,] Ctim e Plioenicia oriunda deiusoriara, ct comniiiiationem futuri iiaufra'
tis, JE. 1. 446. I>e LibyAj stiprA v. 36. I)e^<- ^i, perpettiarumquc jioiit mortcm iniraicitia-
aofitd, Itnlia, iE. 3. 171. De Huperitl, Ilaliii, JE. rum. Ubi nctaiiduin,eam ex animi perturbati-
1. 631). Dc Italid Jittaniopromiutii A\. 1. 267. one Deos mod6 iniquos dicere,mod6renim hu-
356. Inlcrprcs Ditum.] Mercurius qui (jne- maoamro ne^li^ntes inciutare, mod6 ptos ajH
c^ *^ffiK$ dicitur, quiisi \tftn*%ytf interpres. pcllare, a quibtts justam perfidia: ultionem spe-
36<K Ineendere querelis.] Sic A). 10.895. ret. VII. Dcnique so<iuitiircx furore dcliquium.
Clamore ineendunt ealum. Et JH. \\. 147. 365. AirciartUi.] Attctor Trojauonim, AIu.
Mftttam incendunt elamoribus urbem. 1. i!35.
362. ^rerm.] Vel oeulis aversat id ost, torvis 367. CaueatiuSf Ifyrcana^ffue., 4^.] Caueoius,
mc rctortis uciUis intueos : vel aremi animo. nioiis Asin, pne caiteris allus ct scopulostu,
365. A'ee tibi Dira partnSf ^-r.] Eninipit inter mare Kuxiiium ct Caspium : Hyreaniut
Didouis furor, in hanc suprcmam oratiuueiii, olira Parthia* purs ad mcridiem Ca^pii marik,
qu& I. Negat ea quc jacuvcrat v. 12. de di- nunc Ta6iin;c/at;, sub ditione Fcrsarum: re^o
viiio .4 luea: Kenere. II. iEoeam iiicusat ; pjinthcris ac ti|;rihus inft'sta.
9ii6d nec i^milu, oec aspectu, ne«'. fletu di^- 371. i^t* tpiibut anlf{frox^^ife\^it>3ix.v^
aeo P. VIRGILII MARONIS
Propter te populiUbpftkTe propter Lihycse gentes, Nomadumq; tyranm
reges Numidanim oderunt Qdere, infensi T vrii : te propter eundem 3
wiihi; proptcr eundem tc^-^tinctus pudor, et, qua soJa sidera adibam,
pudor periit, et prima fa- Fama prior : cui nie moribundam deseris, hospei
quis me morituruu, 6 hos- Quid moror? un mea Py^alion dum moenia fra
pes ? siquidem hoc unum DestTuat ? aul captam ducat Getulus larbas ? 3
«"«««"S^o? rt Saltem si qua mihi de te suscepta fuisset
Fygmalion freter diruat Ante fugam soboles, si quis mihi parvulus auli
muros me<w? aut larbas L^ Jeret iEneas, qui te tantum ore referret ;
Getuiiis trahat me capti- kt • i • * * j * «j
>-am? Saitcmsi antefiigam Non equidem omnmo capta aut deserta viderer.
«iiqua proles mihi suscepta Dixerat. Dle Jovis monitis immota tenebat 3i
fuisset de tc, « pwrv»iius Lmj^jj^a gj obnixus curam sub corde premebat
aliquis AiueRS niilu lud.- ct m , ' .< t« \ • j*
in auia, qui tc tantuinmo- ^andem pnuca reiert : Jbgo tc, quse plurmia fan
do vuitu rSpror»iciitarct ; Enumerarc vales, uunquam, regina, ncgabo
52^X^rdSl:t:!.'TkP'-°™e"tam : nec me meminissepiffebit Elis«; 31
loctita fucrat. iiic jussu Dum mcmor ipse mei, dum spiritus hos reget arti
Juvistuiehatimmotoiiocu-Pi.o|.c pauca loquar. Ncc ecohanc absconde
los, et obstinatuscoftrcebat ^ ^ '
curnm iu auimu. Taudem luriO
reposuithasc pauca: £j{o, Speravi, nc finge, fugam; nec conjugts unquam
6 rcffiua, uunqimm ncpabo Prjetendi toedas, aut hajc in fcedera veni.
te mcruis<fe at mt muita, «r • /< . * i • a
qu» loqueudo potex enu-^^*^ ^i f<^^^ ^^^^ patcrentur duccre vitam >
merere : nec me pauitebit Auspiciis, et spoQte mea coinpoiicre curas ;
^'^r^Z ; JrSu™ Urbem Trojanam primum .lukesque meor.m,
aniina movebit isu lueni- Helhqmiis colerein, Priaini tccta alta manercnt,
bra. Dicam paucapro«/a-£t recidiva inanu posuisscni PcrG^ama victis.
«".^".ncnl^^r";;™; Scd ..uuo ItuHam magna Grynanrs Apollo, S
nc fiog:as id tibi ; std eliatn, nunqiiara pretczui faces maritolcs, aiit veni hm ad has nuptias-
fata permitteront inc transifs^re vitnni inea vohintatt?, et cou^titucrc iieo^otia niro lu^bitrtta ]
nio venerarcr Trojanain iirbcin et diilces reliq^ias meorum, et stan.Mit iilta palatia iViansij
uianu coudidiweui vicUt rcrgauia caduca. Sed jam Grynxus Apollu magnam Italiam,
NOT.E.
333. EfCOf It qtutf ^'C 1 Trca habot partes sponte, mco arbitratu. Mo% enim ent re
JkAxvtK responsio. CONi ESSIO.N KM acccp- nitn; ut ^raviiio uihi^ nisi prius captati* aii*I
torura benoficioruin, pro quibus ^atum ani- ciis, suscipeiTiit. Atque ita noii hum aufptci
mum pollicetur : idque locuin habct exordii. rera ^crere, est nou tiu voluutate.
iNEtiATIONKM fiirtive fiiga;: imin6 ct 'S4-1. llrctdira.] Alii explicajit rufi/i(/^,<
conjugii, quod lcgitimum nou fuit, ct siiie post excidiuin rcdeuiitia: quomodo rtci^
soleinnilnK cpremuniiii, tupra, v. ItiO. £X- /c-^re^ dicuntur. Sed pnto r(ciV/ira«/f6reiMe
CUSAT10>iEM. I. Qiiia primum ipKiiis dici, quia in cus rirfWimui ; atque ita iciiipC
consilium fuit Trojam iiitftaurare iii Pliry- c:isum si^ificarc. Ii^itur rrcidiva simpIieH^
gik: quo in flcxu reruraf conjiix Didouit iiitorprutor r/i(/tira sive<Wc/i/ia. Qu6d ti rtft
este nou |K>terht. 2. Quia Oii in Iialiuni ip- dira casiiin iterHliitn uotant : puto allusutf il
tiun etiain repii^antirin minciunt: qu<jd ul- f^emiiiaiu Trojai cxpuuaaiiunem, primiiBil
tenim fuit conjii^ti ob»taLuiiiin. 3. Coiupa- llercale.nlterum a Ur<T(i.4. /K. 3. 476.
ratione A pnri ; qiiia ti Diis ipsu ppruit, et 345. Ciry.ucuSf ^r.J Gryniufn, in iEoBdf
coruin jtuvii Carlha^iiK- i!riin'.tur, qiiidiii ip!>(! Asia' ininorin roaiitiiiiH rojriouey ad occiifci
sequatur Df^on in Jtaliuin.' 4. «^iia co^itur tem Lvdiar: tibi vetiis oraculumi et templii
iisolwequi, ■.•! paterna* unibr.e, ot i|i.<<iu8 Mcr- /Vpollinis suniptuosum. Sic Strabo. L 13.0
curii iidmouitu. 5. Quia l<«'.i> jubctur As- en, Kcl. 6. 72. Lycia^ oiusdem Atia uioon
caiiio rei;niim pararei qut caieret in LibrUf rei^qo ad meridieut, urlK'm halHilt Pal&rtB
nbi regnum ad siiain cx Didnntf sobolcm {m'i - ubi colebre etiam oraculiim Apolliiusi de qa
tincrci. Fatendum tnm^>i oruiioucm ilhinif siiprii, v. 143. Iluic Apollo GryMCUSCtlM
•i Deoriiui jiiiitu cxcipius, yane esse subfri^i- rtti* iliciu» ei4t : rt qunnquam ^EneM Fhai
' un. muniu de qucreudu Italiu, neqoc ftltf
840 Mcit Jhtspieiii.'] Meu voluntate atqiic uccepiisct ; sed in insula DdO| •pod Ati»
JENEIDOS LIB. IV. 281
Italiam Lyci» jussere capesscre sortes : Lyck oracula Italiam im.
Hic amor, haec patria est. Si te Carthaginis arccs P?»»^*'"»» w« quaprcre.
Phoenissam, Libyc«que aspectus detinet urbig : Srm^ScShH^S^u;
Qaae tandem Ausoma Teucros considere terra et tiiub Li^c» urbit reti-
Invidiaest.^ et nos fas extera quierere regna. SSOjJ** *' Pboeni««iii: qiue
Me patris Anchisa?, quoties humentibus umbris yJSrf^Trojani MdcaDt ?«
Nox operit terras, quoties astra ignea surgunt, Itaiica tcrra ? licct nos
Admonet in somnis et turbida terret imago : J"**^"*' ?."''*'* "^P"* f *•
w . . . . . . , ^. «,-^ <••"'■• tmbra aipcra An-
Me puer Ascanms, capitisque mjuria chari, 354chiiicto]icitat me in tom-
Quem regno Hesperia; fraudo et fatalibus arvis. «»•*«» q»iotiei noz topt ter-
Janc etiam interpres Divum, Jove missus ab ip^o,,'?';;."™^-^,^»''^;.^^
(Testor utrumq; caput) celeres mandata per auras Solieitat me puer Ascani-
Detulit: ipse Deum manifesto in lumine vidi "«' f^. »njuria/<idfl diiccto
l^ *^ 1 • «L i. • capiti fiw«, quem pnro rcgr-
jntrantem muros, vocemque his auribus hausi. „« itaiile Aicrris futaiibu» .
Desine, meque tuis incendere, teque querelis : 360 Nunc etiam nunciun Dco-
Italiam non sponte sequor. J""' "»*""• **» 'P'^*''!
•!»•.,. r . , S (attejtlor utnimque Deiimi
^aliadjcentem jamdudum aversa tuetur, portavit r/nf iuita per ic-
Huc illuc volvens oculoi, totumque pererrat vt-m a<«rem: fpse vidi De-
J-UMiinibus tacitis, et sic acceusa profatur : 3G4 ^Z^Z^ ™Z'''lr i,"
IC-^ ., . T\« • H 1 * errcdientem murxM, et e«-
^^ tibi Diva parens, generis nec Dardanus auctor, crpi bia uiribus vocem
^erfide, sed duris gcnuit te cautibus horrens 'i"'- ^^»»» commovercct
Catjcasus, Hy rcan»que admorunt ubera tigres. ^^tc^^^to^jSl'^^ Taii"
fl^fn quid dissimulo.^autqucemeadmajorarcscrvo.^lotiuentcm mdo jamdiu
ifUin fletu ingemuit nostro.? nuin lumina flexit ^ ["f**"* in«"ft"r, rotun»
nrK^ « • j 1« :i • . nuc iHuc oculos : ct totuni
^^ Um lacrymas victus dedit.'' aut miseratus aman- ^iji;;,^^,,, eircnmiipicit ocuUt
tem est ? 370 taciti», ct «rc imta loqui-
^« quibus anteferam ? jam >m nec maxima Juno, ;- • ^^^^^l^ZTJ^^r
P^^li» ut, 6 pcrfide ; icd Caucasu* horribilis duris riipilNis pcperit tc, ct Hyrcanm tifrres
l^ ^^^nieniot libi nbera. Quid enim diitsiiiinlo ? nut qiue gravioru cxpcctu ? Au gcmuit ob flc-
g^^ meum ? an obvcrtit ucuIon ? au cmoUiius fudit lucliryinas uiit iniritilus cst amoiilis ? Qufe
^^^^ pneferam ? nunc nunc ueque mnxima Juno,
NOT.i:.
D, ^.3.97. et in Epiro, apud Heleniim rc- natus et flcntcm ct amantcm fuerit. III. Dc-
, £. 3. 381. pcr hiec tamcii coiiiniuniH no- os inciisvt ip.«oK, qiuMl hnx impun^ Kiiiantabi-
GryrULiy ct Lyrii, unus idcinque ApoIIn, re. IV. Jn y^Incam itcnim, ut in in^^rntum in-
^coraculum,nonlocuRsi|nnificatur. .Sicin vehitur: commeiounitione bcneficiorum quin-
Uotemplo, ApoUinem nuncupat Thi^m' qiie. V. Ut in mciidaccm ; qui oracula, Deo*
, cumThymbra sitinTroadc, J-1. 3. 85. rumquejiissa fuj^a* pra>tczlat : qiind rcfutut,
^B46. Sorles.'] OracuUij qiia; cunsnleniibus nci^ando cnram reruui inortuliuin Diis iiicsRe.
^^^ prospera, modu adrersa, prout son, si- VI. Ver com>clioncm, nci^t se velle incnda*
^^ ratam ferebut. ^ ^ ciajlliu^ refellcrc ; tiini addit concessioncm
848. Pkttni*uan.'\ Cum e Pliocnicia oriunda delus«>riam, et cuinniinationem futuri naufra'
^, JE. 1. 446. De LibyA^ siipra v. '<i6. I)c /hi- grii, perpctuarumqiie pOKt mortcni iiilroirili^-
^Ridt Italia, iE. 3. 171. Dc Htiptrin. Italiti, Al. nim. Ubi notuiiduin,eHm cx animi perturimti-
1. fiaO. De iUdiA jiteanio proiniuii, /E. 1. l!67. one Deos mod6 Iniquos dirLTe,mod5rcniin hu-
366. IrUcrpret Dirum.'] Mcrcuritis f|ui Gne- manarum nci^li«enie« iuciL«are, mod6 pios bjh
tk *ltffins dicitur, quasi •j^oik, interpres. pcllare, a quibiis jiistam pcrfidi».^ ultionem spc-
360. Ineeadere querciis.] Sic A'.. hlWo. ret. VII. Deniqucsequitiircx fiirorcdcliqiiiuin.
Clamore ineendunt ettlutn. Kt Al. 11. 147. 3ik3. Airc/anK/.] Auctor Trujuuonun, iKu'
Jlkutam inetndunt elamorilnu urbem. l. ^235.
863. ^rcrsa.] Vel oeulit arerta, id cht, torvis 367. Cnueanity IfitrrantrqMt., tfe.] Caucasus,
■c rctoitis oculis iutueos : vel iirersa a)ii«no. nions Asiin, pne ca-(cris alius ct scopulosujt,
866. Aec tibi Diea partnt, ^•c.] Krnnipit inter marc Kuximim ct Caspium: Hyrcania,
Didoait furor, hi haoc suprcmAiii orarioneiu, olira Fnrthia: pars ad mcridicm Cnspii niarik,
i|iiiL I. Negat ea qiiie jactavcrat v. 1*2. dc di- nunc Ta6urcii/ar.', sub ditionc Pcrsaruin: rc«;iu
vlsio JEaevi (^nere. U. iEucam incusat ; pimtherisac ti^ribusinfeiitH.
^■(M oec ^mitai, oec aspectu, ncc flciii di|:- 371. i^f* iptihvt ntW/nnn, fr.] Inlcro'
282 P. VIRGILII MARONIS
ncc pater Saturniiii Tiiiet Nec Satnmius hflpc oculis patcr aspicit Kquis.
hiec justi, ociiiii. NuiiibiNusquaintutafides. EuTtum litore, eKentem
certu C4t fKlci. Excrpi •«^iti^.^ .« ''. i^.
nemn cxpuisum h Jitore, *-xccpi, et rcgni dcmcns iii partc locavi :
eg^cnum; ct stuita constitui Aiiiissam classcm, socios a iiiorte reduxi. [
:r'„\ir::^ «r^Heu • (-..«•.. i„co»sa feror. Niu.c augnr ApoHo,
k morte. Heo ! «pior in-INuiic LyciJC sortcs, nunc ct Jovc missus ab ipso
flaiiimata a furiij. Nunc Intcrpros Divum fcrt liorrida jussa pcr uuras.
Apollo ratcsy nunc oracula ^ !i* ' * • • i i .
Lycitt.nnnc nunciiis l)eo>cdicet is suporis labor csl, ea curaquietos
rum. missus ab ipso Jove SolliciUit. Ncquc tc tcuco, nequc dicta refellOtf l
portat pcr »erem «lurai gj.qug,.p jjj^Iij^^, yp^jj, . potc rcirna ncrundas.
mandata. Q-.iasi veni w c«- ^ * ., ... : * ., ,^ *.
sct laiior Dconim, et ca^pcro cquidcm mcdiis, si quid pia nuinina possi
cura vcxarct cos tnmquil- Supplicia hausuruin scopulis, ct noniiue Dido
Jue r!^:3rAtx"r;ri;S«-'Pe voraU,rum. Soquar atris ifrnilHis absens :
petc voiitis liaiiam, qiucieLt, cum Iricfida mors unima scduxcrit artus, •
ii-Kna prr mare. Equidcm, Oiiinibus umbra locis adcro : dabis, improbe, poei;
.spmwe^ili^t^llm^^^^^^ Audiam, ct li?ec maiics veiiict mihi fama subimc
cdiisRcopiiiiK.ctsecpeuo-His mcdiuui dictis scrmoiiem abrumpit, et auras
iiie nppellaiunim Dido- j^fryj^ fujrit sequc cx ocuHs avcrtit ct aufcrt,
»in. rersrqiiar te nisris r » " i i
qiem te luitunim iKrnaii
mcd
iniiie
ncin. rersrqiiar ic iiij;ii.-» w . i^ ^ . i
i^iibus iicct Hhaens : et Liuquciis multa mctu cuiictantcin ct inulta par
postipiani- frigfida mors sc- tcm i
5iTTdcJo3\V*atmrU^^ Suscipiunt famul.T, coUapsaquc mcmbi
locis: soivcs mUti pnnas^I^rn^oreo rcfcrunt thalaiuo, slralisque rcponun
A improbc: aiuiiuin, H At puis iEucas, quanquaui leiiirc dolentcm
«: vere' ^ZZ,1Z S.,iando cupit, rt dictis avertcre curas ; I
feros profundos. Ilis pru- Multa gciticns, inaguoq; animum lai)cfactus am<
latisinterrupitmcdiuiii«»Li-jussa tam<'n TJivum cxequitur, classemnuc revis
monem, eiamirlafu«;it lii-m * rr* * ■ i ^ ... r^ i
ccra,et8eabducitvtauferi ^ ""^ ^cro 1 cucri iiicuinbunt, ct litorc cclsas
cx a.<spcctu, relinqiieiiA ./ZJ- ncducuut toto uavcs : uatat uiicta carina;
neam iiieiu tardantem <(*- p^rondcntcsquc fcruut reiiios, et robora svlvis
«•*"C multa, et pariintem di- ' '
ccro mtilta. SiiKtinont eam famnla' : ct repnrlant in mnrinnrotim mliiculnm menibra dcf
locantqiic eaiii lecto. At piiij JV.nttis (iuHmvi<. opiet coDM^Iiinda plarare uiu'reiilem, ct pe
curtis serinviuibu'*. miiltiim ;;etuens,et coiicu^sik mm\m iwoplrr iiinnrrin . lainrn oliservat
su Dooriim, el rcpetit clossem. 'ruiic autoin Tr ij::iii iiiriiiiibuiit nfnri. cl dclruhiint aJta
ves c toto liture : iiatant uuctai navos : ct nanu/ p<irtnut ri>inus vircscinitcs, et ligim ^ sylvi
I\OT.E.
omnia immanitatis sigua, qua?nain aliis ni.ijo- fiirin^ til.I Ht!lin'rpl)it nb.^cntis ct derclicta
mdiram.^ doniii iii<-ino;ia.
371. Jam jam neCf ^*c.] Sed quld inirum si 'SSo. .-inii.f^^-c.] Tribuuatur Ovidio qi
est in mc iniquus ilHneiis : cuin iic Jtino qui- or hi vor»iis :
dcm CurthH^inis cl conjuL'ii poriiidc lutrix ;
nc Jupitcr quidcm ifisi* rSatunii liliu^ et Juno- Dis duo mnl Iiomini : manes, carOf ipi
nis conjux, ipquLs ociilis ha'c iu me ab illo uinhra :
commissa scelern a.<(pii-iant. Qinti.uor islftj loci bis Jno tuatipiui
373. jyttsqtittm tutafidts.] Nec npud homi- Tcrra te^it carnimj tumulum circum
iios, qui eum teinero. violant ; iiec »piid Dcos, umhray
qiii enm impune violari «iniint. Orcw habct mancSf fjiiritus aalrm f
360. JVeque dicta rtftUo, ^t.'] ?onsus cst.
Oracula quidom et jussa ilia, k tc ficta siint : £x quibus cnii potcst hujus loci scDtus ;
possein fraudcm ttiam euf{ue refcllure : sod ikm' »ii7m' inoi-t c:irncm :i spinlu, rorpxu ab a
i-pfcMo, nec tc lilc ultra retiiieo : /, sequcre scparavtrit : wmbrA rnca tr scmjier inst^
Itattam .^-c. et fnma suppiicii tui suh tc rnu perveniei m
383. iiHpplieia hausurum.] Pro havsturum : nes mcos. Ha:c fnsiijs, .£. 6. 749.
Id cst, fluctibus submcrgeudum, siiirocnndiiin t^. Unrta carina.l Ficc ali&qne p
Bquis, quibuscum mortcui hauriat. Diio.] In matcria porlita; nares, quarum trabt ■
. ■cciiaativo Grvco. cariHa est.
%4. Sequar atris ignibus absens.] Instar 399. Frondenturtmo$.]fiaadahQnM
iENElDOS UB. IV/ . ass
secus assiduis hinc atque hinc vocibus heros Nondit^herotmbermtiir
tur, et magno persentit pectore curas: ■!mi iSffff ^"^ continuii
immota manet; lacrymse volvuntur inanes. . SiyBh^S^,!^^f^i^
irero infelix fatis exterrita Dido 450WBpaitat imiBtitiibiiis,
m orat : tcedet coeli convexa tueri. iMfcliiApnTOdefluunt.
lagis mceptum peragat, lucemque rehnquat rterritafettf ro^ nortem:
thuricremis cum dona imponeret aris, ttedet eam aspicejre concm»
ndum di^tu, latices nigrescere sacros ; ~iy'.T§lcSJt!
ue in ob^boenum se vertere vina cruorem. 455 um : ridit, ciim imponeret
isum nulli, non ipsi efiata SOrori. munera alUribus M thui
« /• «^ • ^ .-1 ^ _ 1 crcmatur, rem hombilcm
rea, fuit in tectis de marmore templum ^ictu, ta^un Uquorem ni-
gis antiqui, miro quod honore colebat, ^rcscere, et vinum emuum
ibus niveis et festa fronde rcvinctum. "^**"* "*J" /"°^"™ "*":
... , . ^^^iniinem. Nulli elocuta eif
^xaudiri voces et verba vocantis 460^06 prodigium^ne ipsi qui'
iri, nox cum tcrras obscura teneret : rfei» sorori. Prcterek fuit
je culminibus ferali carmine bubo !!!«^'^™a"J!l*;^^^^
. - • ii 1 mariti e marmorei quod ve-
queri, et longas m fletum ducere voces nenibatur mirabiii cuitu,
que pra?terea vatum praedicta priorum cinctoimviitwaibiisct festi-
nl\ monitu horrificant. Agit ipse furentem 465 l^iti^L^Q^Z^l^nt '
mis ferus ^neas : semperque relinqui hinc a«dEi,cum opaca nox
ibi, semper loni^am incomitata videtur obieg^et terraii^ bubo
rwf . 1 A A soiiu vuuM ett € Iwai Mcpo
im, et Tyrios doserta queerere terra. queri fanesto cantu,e«pro.
lidum vehiti demens videt agniina Pentheus,trahere kmgas vocct iir
lem gemiuum, et duplices sc ostendere The-r.lr**^ie^m'"^
is: 4i0terreot eam monitit faor-
[ramemnonius sct-nis ac^itatus Orestes, rendis. Ipse crudeKt ^ne»
^ as turbat furentcm per
et ipsa tibi videtur semper deseri sola, semper ire per longum iter incomitata, et qus-
thftginenses in locis desertis. QuemadmodumPentheus insaniens videt tunflU Furi»-
«quc Soiesi et duas Thebas se oiSercipn: vol ^[ucmadmodum Agwna»maoD!uJiUut Orei-
urpe jactatus tfi thcatris:
NOTiE.
*onrf xfl) 4'^.] Tadet calum videre, id cAm cives k Bacchi veneratione averteret, ip-
re. Convcxa, dixit, id est, roneaMi: sumquc Bacchumi ad se sub Accetas form&
n enim corli superficiem duntaxatvi- adductum & famulis, carcere includi jussisset,
}n convexam, ^. I. 310. tum in Cithairoiicm. Bceotie, montemi ad
alices nifrrescere, ^t.] Per laticet, lac orgia disturbanda cncurrisset, k matrc et ma-
I intclligil, qun' cum alba vulgib sint, terteris orgia celebrantibus laceratus cst. lt«
digio uigrescebaiit : tum vinauicruo- Ovid. Mctam. 3. 700. Itafere et Euripidcs in
>bantur. Hkc cnim offerobantur in Bacchis : ubi ait Pentheumi antequam in
ii vina priese||im, ad iibationem, de montem abirot, furorc immisso vexatum d
. 736. Bacclio fuisse, v. 848. ipsumqiie iuducit Pen-
Innp/um.] Sacrariumt locus in privata theum ita loquenlKm, v. 915. Kmi fntif i^f
i statuani servabat Sich(ci| primi con- fui )1m /t,U nXimt h%£ tirfmt ll Or,Zmt. Et terd
aatam froDdibus, ct velleribus nivcis, ridere mihi duot quide^tC^^es videor, duplu
neis, quiF rittm dicetmntur; orna- cetque Thehat. Addit Vkfilius etiom o^i-
m sacerdotum tantumi sed et statu- na Ihimenidum, siva furiarum, quc tres tan-
rictimaniin. £cl. 8. 64. JE.2. 133. tummodo sunt. Dc quibus, G. I. 278.
»/a 6u6o.J f/i6ou ; THi owL : vulg<6 411. Orettet.} Agamemnonis filius, proptot
generini h)c fofminini : idque notat occisam matrcm Clyta:mncstram agitatus ab
Marcellus ; idem<]ue legit tera, non ejus umbra et Furiis, qiue semper ci cum fa-
imque apt^, ci^m tera mib noctem ca- cibus imminere vidcbantur, Delphot adiit ad
m tola plerumque iocolat. consulcndum Apollinem : a quo com audisset
tmettidum velutit i,-c.] Furorem Di- se Atbenis in teroplo Mincrvc expiandum»
iparat cum furorc Penthei et Ores- Furiis templi limen obsidentibus ne exiret,
heut, Echionis fiiius, Cadmi nepoa cxiit tamen; et Athcnai \|iroCeicl»i^ MsAftnm
I fiJia, rcx lltebantm, in Bsotift : jiidkkicmiiMLim »dtcnua¥mM^k^nNQX.VlAS^
284 g P. VIRGII JI MARONIS
nuki perfidat Ule jo/etef te Exequerc, ADna, mihi : solam nam perfidus ille
■olam Ferereri, etiwn tiUrpg colere, arcanos etiam tibi credere sensui;
commiiteretecretotseatuf;^ i • • ii j-* * *^ '^
•ola cognoscebai tempora Sola viri molies aditus et tempora noras.
et commodoe adhoi «d il- 1, soror, atque hostem supplex affare &iiperbtun :
IU^'*""!S[L!L*"2l^!i' Non egocum Danais Trojanam exscindere gente
loqtiere hoitem finpocem. . ,. , '^, . , j 13 • . ^^"71
l^on ego joraTi com Grs- Aulide juravi, classemve ad rergama misi : ^"
cit in AuUde erertere Tro- ^g^ patris Anchisse cineres manesvc revelli.
iniST^I!!'n"^Cur mea dicta negat duras demittere in aures?
elibdi cineres et umbram Quo ruit ? extrcmum boc misero; det raunus amani
patrit AncWMB. Cur abnuit Expectet facilemq; fucram, ventosq; ferentes. 4,
czaperenffi(litaunbutme-^.r '^ . . .^' •=* .. ^' , ••j.^
ot tennonM ? Qu6 vadit ?Non jam conjugium antiquum, quod prodidit, or
Conccdat uitimumhocmu-Nec pulchro ut Latio careat, reguumque relinqaat
Sr "m*m'::C'?liSSr."T«™P"« '"'^* F*»' «qulem spaUumque furor?,
▼entos opportunot. Non Dum mea me victam doceat fortuiia dolere.
jampcto antiquum conju- Extremam hauc oro veniam: miserere sorori8:43S
rSrHSJ™[a;i:::(Quammihicumdederit,cumulatum morte reioit-
«lcscrat rcj^um. Pcto tem- tain.
puticvc,quict€in,etmoramTalibus orabat, talcsque miserrima fletus
ad SLmortsniixlinguendum ; -r* . /• ^ 1 n* 'n ^
donccaort raea nie domi- Fertque refertque soror: sed nullis ille movetur
tam astuefaciat huic doh Fletibus, aut voces ullas tractabilis audit. 439
ri. Hoc prccor aii iiio be- p ^ obstaut : placidasque viri Deus obstruit aurcs.
neficium ultunum : mitcre- . , . ^ i* 1 « 1
re tororU : cum mihi hoc Ac veluti anuoso validam cum robore quercum
dederit, dimittam iiluni Alpini Borca?, nunc hinc, nunc flatibus illinc
T£r«rWrp"::r.S,«uJ;Eruere inter se certant; it stridor, et alti
cttoror miserrimafcrt ac Constemunt tcrram coiicusso stipite frondes:
refert .U/iac tales flcfut : jpga haerct scopulis : et quantum vertice ad auras
^r ^i ^"11 rjiS;; "uSI; ^thereas, tantum radice in Tartara tendit. 446
exorabiiis Fata obstant, et Dcus occUidit if^neae benignas anrcs. £t vcluti qiiando Bore0 Al*
pini nunc hinc, nunc illinc, conautur iuter se evertere flatibus quercum validam antiqiioroboi*#
tunc stridor auditur, et trunco profund^ cominoto folia tegunt terram : ipsa qutrcui hcret f
pibus : ct tantuin radicc progreditur ad infcrot, quantiim cacumiiie in cvlestcm aCiem
426. i4ult(2r jureirt.} i^uZif, TanagrKorum ^SXk,%ummihicumdedtrUjamviahmwiKf^
pagtts est, in ora ikeotiie, loco saxoso, ad ttftm^am.'] Ifa, collatit ezempiaribat,lMii^
£nri|Mim Eubcese appotitiis, nonlongeaChal- versum, totiutopcris difficillimum etmtil»^
cide : portum hak>ct diipliccm ; qu6 convenit luxaturo, emendo : £t sentut ett. Hq€ haujh'
Grrcorum classit navinm millc, ad Trojanam ctiim moroi pauld longiorisf haniF graium fpi^
cxpeditionem prolicisccns. Hic cum in illo mam ciim mhi coniuUrit ; remiltam i" ^ ^^
Graconun conventu Agamemnou rex Mycc- mittam,tinam abire, et mortem meinii,
nanim cervam, Dians Aulidensi Eacram, in- mulum votis ejus adjiciam. Ettque baic
ter vcnandum occidisset, veiitis adversis de- tuin locutio, qui peiiidis amantibut imurat
tenta clatsit fuit, donec admonitus k Cal- fcrre mortc sua exittimant : qualit ille _
chante A/^^amemnon Iphig^niam fltiam tuam £cl. 8. 69. Pretctps a£rii spteuld de mMlif Ai
Dians immolaret, JEn. 2. 116. De Danais, undasDeferarttxtremum noemunut wusi"^
Gnecit, JE. l.dO. De Pergamis, arce Trojc, habeto. Habent alii codicet : QiMun MiAt
JE. 1.466. dederis, eumulatam morte rtlhiquamf vd, tv^
4S!7. Jinehiste einertt manesve.] Grave cri- mnlatd in morte relitiquean : miUoyi^
apud veteret, violare mortuorum sep«il- do scnsu.
chra. De mambus supr4, v. 885. De Latio, 442. ^lpini Bore^e.] De JBored, veato ttp"
Italia parte, JE. 1. 6. trionali, Ecl. 7.61. Hic numero plunHi ^
435. rensom.] Favorcm ac beneficium. JE. passim ^quilonaei ^ustrL Dicmilv ^}Mr
1. 619. quia flant a teptcntrione : ager anteiBHiB^
J^ereresororii.^j Extremom hoc ab ttio be- tuanus, unde Virgiliui cnU, et
**'l««n peto : uuiererc igitur fororit, et fac Italie, Alpibut h teptentxioDeet
idobtineam. gitur. De^lpUnu,E^. 1^47.
iENEIDOS UB. IV. ' 935
is assidais hinc atque hinc vocibus heros Nonirit^hmtmbmtv
et magno persentit pectore curas : i^!Ili!d_*'"^ cootinuii
lota manet; lacrymae volvuntur inanes. 33C»*>^«Mi«imw
infeliz fatis exterrita Dido 450 Biii ^nat imautabiiij.
pat: taedet coeli convcxa tueri. inMi iMfciyy deauunt.
• X 1 «• Tunc antcai ■iiera Dido
s mceptum peragat, lucemque rehnquat :temtofctlrro|« mortem:
'icfemis cum dona imponeret aris, taedet eam asptcere conca-
n> dktu, latices nigrescere sacros ; ^J^L^rSjSatl:!!
Q GDStcenum se vertere vma cruorem. 455 t«m : ridit, cibn imponeiet
» milli, non ipsi efiata sorori. muncra aluriboi ubi thui
fuit in tectis de mannore templum 51^:^1::^™"'--™;°
mtiqui, miro quod honore colcbat, grescere, et vinum effusum
niveis et festa fronde revinctum. mutore le in roHJum san-
j. • _ * 1 *• ii/»rilf"*oem. Nulli clocuta eif
din voces et verba vocantis 460 Joc prodigium, ne ipsi qui-
noz cum terras obscura tcncret : den^ sorori. Pneterei fuit
ilminibus ferali carmine bubo '" ^^^.'V"» »«^rium primi
, " /1 1 mAri(i«mariBore,fluodve-
1, Ct longas in fletum ducere VOCes ncrabatur mirabili cultu,
pra?terea vatum prsedicta priorum cincuimvitti«aibiict festi-
louitu horriHcant. Agit ipsc furentem 465 ;iir1^'y&.t vll::^ •
ferus ^neas : semperque relinqui hincaadlnjcumopacanox
semper lonfram incomitata videtur obtegBrct tcrras: «t bubo
^ nrr • 1 « A « A soius vitus cM i leeth sspe
^ Ty rios deserta quaercre terra. ^ueri fanesto cantu, et pro-
m vehiti demcns videt agniina Pentheus,trahore longaa vocei iir
reminum, et duplices sc ostendere The-'"*?'"."^^*^^' *^*P'*^"^^
■' ' r vaticmia veterum vatum
4i0tern*nt tam monitis hor-
emnonius SCenis ap^tatUS Orestes, reudis. Ip«e crudeliijEne»
as turbat furcntcm per
a dbi rideiur sempcr desrri tolai scmper ire ptr lonf^ni iter incomitatR| et qus-
nenses m locis desertis. QuemadmodumPentheus insanicns videt turmu Furiip
Soles, et duas Thebas sc odcretpii; vel quimadmodum Agamemnonis^iiM Orefr-
■dAtustfithcatris:
NOTiE.
», ^.] Tadtt ralum videre, id cilim cives K Bacchi veneratione avertereti ip-
moexa, dixit, id esti coneaoa: sumquc Bacchumi ad se sub Acostc forma
n caeli superficiem dimtaxatvi- adductum k famiiliS| carcere indudi jiississet,
ivexam, Al. 1. 310. tum in Citha.'roncm. BcDotisBi montcmi ad
nigretceret 4^.J Pcr latien, lac orgia disturtiaoda aicurrisseti k niatre et ma-
]igitf quK cum alba vulgb sint, terteris orgia celebrantibus lacerntus cst. lt«
nigrescebant : tum vina in cruo- Ovid. Metam. 3. 700. Ita fcre et Euripides iu
ir. Ha^c cuim oflferebantur in Bacchis : ubi ait Pentheumi antcquam in
i pnes^j^mi ad libationemi de montem abiroti furorc immisso vezatum d
Bacclio fuissci v. 848. ipsumqiie inducit Pen-
mJ] Sacrariumy locus in privata theum ita loqiicutfcmi v. yi5. Kmi fnnf •fSf
lam servabat Sichsci, primi con- pu» K« /ih nkiut h%£ tt^rks Y* OnSmt. Et rerd
I frondibiisi Ci velleribus nivcisi ridere mihi duat quidem^Sales ndeor,dupli'
qnse vittte diccbantur; oma- ctMque Thehat. Addit Virgilius etiain agmi"
rerdotum tantumi sed et statu- na Eumenidum, siva furiammi qu« tres tan-
arum. £cl. 8. 64. JE.2. 133. tummodo sunt. De qnibusi G. 1. 278.
k>.] Hibou: theowl: vulg6 471. Oresta.} Agamemnonis liliusi propter
riS| hlc foeininini : idque notat occisam matrcm Clyta:mncstram agitatus ab
bIIus ; idemque legit serai non ejus umbri ct Furiis, qiue semper ei cum fa-
apti, cAm sera sub noctem ca- cibus imminere vidcbantuTi Delphoi adiit ai|
plenimque iocolat. consulcndum Apollinem : a quo cnm audisset
rfHiii veiuii, ^'C.^ Furorcm Di- sc Atbeois in templo Minervs ezpianduni^
: cum furorc Penthei ct Ores- Furiis templi limeu obsidentibui ne exlret|
Echionis filiusi Cadmi nepos exiit tamen ; ct Athenas profectns, Minerv»
, rex lliebanimi in B«oti& : judkio rausaii advemis Furias ^itinait. Hfaic
20*
288 P. VIRGILU MARONIS
et Hecaten tripiicem, tria TergeiDinamqae HecateDy tria virginis ora Diaiue.
c«pita ▼irginisDuiiuif. Af- Sparserat et latices simulatos fontis Avemi.
fuuerat quoque nctu oquu *^* , ., . » ^ -
lacas Averai. £t com|ui- Falcibus ct mcssae ad Ijanam quaenintur
ruDtur lanuginos» herbe, Pubcntes hcrbse, nigri cum lacte veneni.
r«'i« «™ ™!rni^Q««ritiir et nascentis equi de fronte revulsus 515
l^nanii cum succo ntgn ^ . '
vcneni. Conquiritur etiam l^t matn prsereptUS amor.
Hi]/pomanet, amor equKipgsi mola manibusque piis, altaria juzta,
"^".^^'.^^'•rp^fXUnun. exutapedem vincUs, investe recincta,
<to moriturai ezuta cakeamentis circa unum pedemi in vette succioctiii prope altariai
centum numina Ilecateic, qwe sic dicta ab Met. 7. 888. de Mede& : Partim MuddMi aiT'
lumli*, rentum: quia centum varias habere ramitufaicit ahtnte.
dicelmtur potestates, ct contum victimis pla- 614. Jfigrilacte reneni.] Vd fae dizit, pio
cobatur, et ccntenarius numerus ipsi sacer quolibet nceo : m^p^um renentim, pro infaniiOy
erat. diro, ut G. 2. 13U. Membris agU atra rencno.
Erehvtm.l Vel Dcvis est inferorum, ez Chno Vel, lae nigritenenit pro succo nigri coloru.
et Cali^iue prognaiusi paterque NoctiS) juxta 615. Jntceniit e^tiy ^.] Plin. 1.8,48.
11 yginuui : vcl profunditsima inferorum scdes, Centent equit innatn amoris venefifiump kippo-
ab Ipip^i /ego. maaes amftUatum, infronte, cariet^iagnUU'
Chaos.] Vel antiquissimus Deonim csf , rfine, eotore nigro •' quod atatim editopmrtu rff-
unde ciTteri propagati, juxta Hesiodum in roratfKta; autpartumad uberanon admiHiti
Theog. V. 1 16. Vel prinia renim omnium et n quit prmreptum habeat. F^em fere Arif-
confusa moles, unde orbis eductus cst. G. 4. toteles ct iGUaDns. Ide6 Ilippomanes mo/ru
347. amordicitur: quia primb expctitnr nb equft,
611. TVrgemtnnm //ff a/rn, 4^.] Sororem A- eique pullum chariorem rcddit. NoBaen ab
pollinis, triplici nomiue : quippe iMna in coc- 7«Hr«« equut et ftMfm,furor. Hoc autem hip-
lo, DUtna iu terris, Protcrpina in inferis ap- pomanes qusri Jubet Dido : ut sorori person-
pellabatur. At prasterra ittcate. Ergo nomi- dcat, sacra iUa, ad conciliandum ^lneam,noa
nc quadruplici, non tripliri .' !ram6 JUcate ad mortcm sibi quKrendaro institui.
nomcn non tiiit,srd Cf>gnomc», de quo prox- 617. Iptd, moia manibusque, ^r.] IpsaDi-
Im^ diximus. Eadcm qiioquc tribus capiti-, dO| non sacerdos, Dcos attcstatur : tparf^ent
bus piup:ebatur, dextro equino, sinistro cani- motamt sive placentam salsam super aras, eas-
no: iiiedioi vel humano, vel suillo, variaiit que lenen« mani6iif . De wo/d, ejusqtie spar-
eniin anctorcK. Tum colebatur in triviiK. Plr^ geude consuetudine, £ 8. 82. De tenendiM
go Hi4 itur, qiiia, vrri^initatis amans, idc6quc ar», intersupplicandum^supra, v.SI9.
syUostrfs ixiores ct vf.iiatuin colnit. I;;itur poC- 618. Uimm exutapedem rinctit,^.] Saga-
ta |>er Hualen ct Dianam, idem dizit, direrse runi habitus. Talis Medea apud Ovid. Met.
tameii exprch^iit. 7.182. EgredUurteetis^rtttetindutarecinctat,
612. iilmulalosfontit .^remi."] J>rut pro- Jil^dapcdem^nuditkumeritinfusa capiltot. Si-
prie, non foris c&t, in Campania Italiar, per nistrum ;)e</(m fuisse czistiinat Cerdanus. I'^iii-
i|uem do.Hcrniius esse dicitur ad infcrus, G. 2. cta expUcat Pontanus, eatceamenta : ex Tibul.
l(il. Cnjus aquie ad magica sacrn cplcbres \.\.Q.dld.VinclaquedeniveodttraltitipMepede.
dicuntur apiid Latiuos : an itcm apud Barba- /n vtfie rfetndd.] Ezplicant omnes, discinC'
ros et Gru>ro<>, non pcrinde liquct. Fortass^ tam, solutam, aejluesitem vcstem : quia, in-
.^rcr/ia gcncratim diniutur larus omnes, qiio- qiiit Mascimbvniis, nihil in tacrificiis non so-
ruin halitiis putrisct gruvior a\ibu8 infvatiis lutuni esse oportcbat. £go jurcinr/am et co/-
est : inde cnim Jlrrriius nomeii habuit, qua.«i lectam ; ut pcs nudus appareret, et commo-
Jt$f*§$, ab c priralivo, et m»4(, aris, Au. ti. dior i-ssct ad circumcundas aras habitus. Et
237. Conjectui-ain tirmat Lucret. 1.6.738. vcr6 ires po^arum principcs rcperio, hacc tria
•ytmc agCTlrcrna tibi qua: tint locacumiiHe,ta' in magico habitu dcscrii>sissc, nudos jicdes,
cusquc. Aquam autcm ejufiinodi a mngis ubi- cfliuios capillos, et vesiem rccinctam. Virgi-
({uc cxpctitiim. «itiippc fvdain et gruvenlen- litim qiiidcm hoc loco dc Didone. Ovidium
tem, verisimile est. Addil timulatot: quiacem- Mct. 7. 182. De Medei : Egreditur tectit i*o
muneni aquum hoc nuinine Dido api>ellid>at, tetindutareeinctas, JS'uda pedem, nudit hume-
uA fallcndam sororem. ritinfuta capillos. Horatium Sat 1. 1. 8. 23.
613. Falcibusit,^-c.] Adtunam: quia pu* deCanidia: f^iditgometnigrdtuccifutamta'
tabatur in hcrbas dcspuiuare, et inscrvirc rc- dcrepcUtd Canidiam, pedibut nudit pattoqut
biis magicis : quippe cadem atque Hecatei eapillo. Tutius igitur puto Virgilii et Ovtdii
Kcl. 8. 69. Pnbentct hcrba: : vel villosn ct la- inter)ireiem adhibere Horatium : et reeinetam
nugino^m : vel graiidioies et adiihar, nuibus explicare tuceinetam ,accinetam : pr«.eertim dm
vi& iiisit major ; non tencne. Menitfntcibut, antcu, v. 493. Didodiserit: MagUMtvm'
id cst wreh: qiiia id ca in arte solemnc. Ovid.
iem
tarj
^NEIDOS LIB. IV. 387
tmrnosque ciet manes. Mu^re vldebis 490 et evocat inremat oBbraf.
pedibus terram, et descendere montibus omos.^'*^^^^'™' '«*>"■» lab
or, chara, Deos, et te, germana, tuumque i:SllSS.*Vd^£^r*
« caput, magicas invitam accingier artes. attettor Deot , ct te, tuum.
ecreta pyrain tecto interiore sub auras ^ jocuodum caput, me
e : et arma viri, thalamo quae fixa reiiquit 495 gicoi artw™Kfttiiu, wb
as, exuviasque omnes, lectumque jngalem aere,tn ioteriora domo,cx-
perii, superimponM. Abolere nefandl ^^"^:'^^^
rta vin monimenta jubet monstratq ; sacerdos. tus rcUquit luipema in cu-
effata silet : pallor simul opcupat, ora. Wcuio, ct omnes vcttcf, ec
tamen Anna novis prwtexere funera sacris 500 ^hl" RScrSLiT ^
nanam credit: nec tantos mentc furores ncs rclinuias pcMimi homi-
ripit: aut graviora timet, quam morte Sichaei. f"»«*'«<*«»t»ag». Hcc
r ' " . * locuta tacct: iimul paUor
> JUSSa parat. invadit Tultum. Tomcn An-
regina p vra, ponetrali in scde, sub auras >» nou putat sororem ccia-
ta ingenti, t.-cdis aique ilice secta, 505 "^ JTl'!!!" '^* '"* ^"
j. o ' . /. 1 novis ccremooiif : ncc sus-
idltque locuin sertlS, et fronde coronat picatur animo tantam ra-
Tea : super exuvias, ensemque relictuin, **'*'" ' *»* '»»"«' atrociui
_ que toro locat, haud ignara futuri. V^r"l^fZ^,
Tse circuin ct crines effusa sacerdos 5099»« mandata yucraii/. Scd
entum tonat ore Deos, Erebumque, Chaosciue, «;j:g«n* «trocto rogo,i!t«5-
' ' ^ ' dis ct ilicibus scctis, sub
D intcriorc domo : ciugitquc locum scrtis, ct coronat Aincbribus foliis : superponit lecto
et cnsem rclictum, et ima<;rinein JEnt^, non inscia futuri rehb. Altaria staot circiim,
i sokita crinibus touat ore trcccntos Dcos, vt Krebum, ct Chaos,
NOTiE.
le coadita : ez Flin. 1. 19. 8. nihilquc rcccssu, a|)crto loco, Siih aurat. Tectum igi-
•oe fcr^ luellitum crnt, quod non cDSPt tiir h)c pru ddmf» Niiinttnr, pHiv nro toto.
m etiam papaverc. 11. Fort^ vult illius 495. /Irma, thalamo, ^-c.] Kt iiirru, ▼. 607.
otcntiain cxtoltvrc, quK artcm etiam eiuem relictvm. Itaqiic iminrrit6 culpant noo-
opiendi iicrTigilis drnconis : ut Mcdca uulli Virgiliura, c|u6d envis ab /Knra Didoni ;
hrid. Mct. 7. 150. Dc manibut, animis k viro luuHori, dono datus sit. At non ait
mn, G. 4. 469. De omif, fraunis sjrl- datum, sed c a«u relicium in cubiciilo. Nec
os, Kcl. 6. 71. obstat, qu^ eiun munus appellet, v. 647. Sic
Aceingier artet.] Pro aeeinfsi ad aries : cniiYi ait noa hos quasitum munus in usus, id
isa pncpositionc, ct tocc trixy|lab& in cAt, 9ton Aof in usus qucuiium et eomparatum
ijllabani prolata, morc Gncconim, qui ab JEiied : eui muneris loeo, datut ab aliquo
ris attcxunt sjllabas. ^enngi, pro pa- aliofuerat.
norcm corum iniiuit, qui flucntcm vcs- 4i>6. Exurias.] SpoUa, ▼cstcs, ab exuo,
Ugnnt ct ciogunf , ut sint ad opus ox- 5<)d. ToidisatqueiUee.] Tttda, arbor pinguss,
res. Cur autcm opus erat hoc appa- kviccarutn gcnerc, ex qua faccs ficbant, <|um
nonne sibi ncccra consciscere potcrat idc6 teeda vocabantur : Ilex, arbor glandi-
lam sorore ? Poterat enimvcrb. Sed fcra, e qucrcuum gcuerc, de Vytuse, tb£ uolii
•etiam potcrat, npparati^s illius inso- oak.
JEneam forc commovcndiira. £t pom- 506. hdenditqut locum serlit, ^.] Vd pj-
am cx nrtc adhibuit Virgilius, ut his- ram, vcl parictes loci ubi stabat pyra. Fune'
iliquo niodo scrviret, qua; Didoncm redfronde, vcrbcna cx funcstis art>oribu8, cu-
rogo sibi vitam adrtnisse tcstatur, licct prcffo, tazo, k.c. Dc Verbenit, £. 8. 65.
orem ob caufani, supr^, v. 36. 508. EJHgiemque torOf 4'C.] Ad amoris af-
Pifram.] Stmoin li^onim ad comliu- fcctum, ut ne iu morte quidcm ab ^uc& ve-
:adavcra. Itogus dicitur, anicquam ar- paretur : in spccicm tamcn, ad magica sacra ;
rel a f*>yn, Jissura, cz Marsilio ; vel quibus edhibcbantur effigics eorum, in quoa U»
i rogandis Diiit, qui cadavcre imposito la parabantur, prcscrtim ccrese, £cl. & W*
ntur, cx Pcrotto. Pyra dicitur, cum De toro, lccto, Au. 3. 224.
nderc ccepit, k tv9 ipiis. Buttum ci]im 509. Saterdot.] Massyla, dc quft, ▼. 483. De
desiil, vcl quasi bent ustum cx Festo ; erinium m tacris effusione, JE. 3. 370.
ius, ex Vossio, ab antiquo &uroy unde 510. Teretntum tonat ore Deot.] Vel juxta
«, qnod est 4 Gncco frCf^. Hortensium sonat tertentum Deot ; id est, tii-
» vdtriffre tub auras.] Non qnidem sub numtrot : certo nnmero, pro incerto. Vel
^nod iode anisset : tcd m intinio regifs juzta acnriam, Ttf tQiud cenhun Dtoi id ttt
290 P. VIRGIUI MABQNIS
i^onne fM erat daccre yi- Non licuit thalami expertem sine crimine vitam
tam immimem nuptianim, £)_j.g moTc ferae, tales nec tangere curas ?
in modum . fertCi ncc tAiig'1 <VT ../51 • • •cj*i_
ta!ibu:( curis ? Non est scr- Non scrvata ndcs cinen promissa Sichaso.
vata d me fidcs jnrata ci- Tautos illa suo rumpebat pectore qucstus.
ncribus Sich»i. Illaimmit-^ j^ j puppj jam ccrtUS eUlldl,
tcbat ^ pcctorc tantas quc- -^ , r ir»J , . , "^. »
rcia<i. if^neas jnm certiu Carpebat somnos, rebos jam rite paratis. B5S
«beumn capiebat somnum Huic sc forma Dei vultu redcuntis eodem
r41S;''r?£«'° Sp^« Obtulit in somnis, rur.usque ita visa monere est;
Dei redcuutig sub cadcm Omnia Mercuri^ similis, vocemque, coloremque,
fixura obtuUt fco iiii pcr £( crines flavos, et membra decora juventro :
somnum, ct itcnim visa cst xt * i * . l l 1 — 3 fOA
ita inrrJparo illum ; simi- ^^^^ "^^1 potes hoC SUD CaSU UUCere SOmUQS T 560
lis Merciu-iu prtr omniH, ct Nec, quse circumstcnt te deinde pericula cernis i
vorci„,ctcoiorcmetflavo»]3^^p„g j ^^^ Zcphvros audis spirarc secundos?
cupillos, ct membra pul--,, , , ,. "^ "^ i« . '^
chra juvcntutis : Fiii Vcne- nia dolos dirumque neuLS m pectore v^rsat,
ris, «;i//MiV, potesne capereCerta mori, varioque irarum fluctuat aestu. 564
l^:Te^"Jr^:^':I.:Z Nou fugls l,iac p|;«ce,.s. dum prscipitare potestas?
rircum:;tahunt?insanc:ncc Jam mare tiirbari tcabibus, ssevasque videbis
audiij vcnioH propitios rta-CoIhiccrc faciis, jam fer\'cre litora flammis :
re? I:la Dido, certa mon-o* ^ 1 • a^- •* a • a
endi, mcditaiur animo frau- S* te Iiis atUgerit terris AuTora moraiitem.
des ct MBvmn crimen, et Eia age, rumpo moras ; varium et mutabile semper
apitatur vanis motibus ira- Foeniina. Sic fatus nocti se immiscuit atrse. 570
ruin. ^ec fujfis hmc fcsti- ^ , -, .,. ^ . . ,
nus, quamdui potcstas est Tum vero iEneas, subius exterritus umbris,
fes^riiiaudi? Moz vidcbis Corripit e soinuo corpus, sociosquc fatigat :
rpMtLuS^ibu/lP-^f^-Ft" vigilate vrri, et considite transtris :
mox litora accendi flam- oolvite vela citi : Ueus aethcre missus ab alto,
xnis ; fci Aurora invcncrit Fcstinare fugam tortosquc incidcre funes 575
l-r'C"cr^? ^i^"a *^«'^ '»?""" .*''"tf l*»- Sequiinur tc, sanctc Deorum,
nioras : miUicr r» cH sem- Quisquis cs, impcrioque itcrum paremus ovantes.
pcr varia et nititabilis. Ita
luctitus conftKlit sc cum ni^is tencbris. Tunc autem iBneas tcrritus subito simulacro, eripit
corpiid somiio, et incrcpat sfMrios : £xj>cr;^iscimini ccleriter, 6 socii et sedete in scamnis : ex-
plicalo vclacii5: fccc Deiis missus ex alto coelo nirsui hortatur cclerare fugamyet sccare
tortos funeis. Scquiinur te, 6 «ancte Dcus, qukumque es, et rursus larti obtemperamus mao-
datii».
551. Morefpritf^t.'] Id est solitariam vitam tnm : nam ex Africa in Italiam solrentibiii
dcgere, et minime sociabilcin, et quasi feram. Austro mcridionalii uon Zcpbyro occidentali
Frustra cnini nounulli ad fynccs^ respexisse ex- opni est, Ed. 6. 6.
istimnnt, qtias aiuiii uniii^so coiijagc nuuquam 666. Jam mare twrharitrabibMs^ Carthagi-
. . ^eiiiccps altvii soiiuii. Tungtrt cara».'\ Dic- ncnsium navibus, a Didoue iinuiittendis. Sic
tuiu, pro /oit.^ficu/ii: ut /E. 1.9. ro/rcrcroJUf, ^.3. 191. CacA trabe curnmuncquor. D«
pro to/ri cusitm*. Aurord. G. 1 . 240.
5>V>. C-ineri iS'tr/i«;o.] Adjcctivo pro Sichaio: 673. Transtrit.] Scnniois nauticis. ubi re-
nisi legutur, ut iu aiitiquis plerisque cod. Si' migcs sedent.
c/iici. > 676. Sanctc Deorumy Quisguis fr.] SumpsiC
5<1(). JS'ate Dea.] Sccimda Mcrciirii ad .^iic- ex. Ennio. Itespondit Juno Saturniaf itmda
em loijratio: qua sundot, ut etinm noctii fiigiat. Dtaru lU : tiiti fortc ex Gr.-ccis, apud qnot
Diiplici ratione i:titur. I. Petitur ali iuniiiiien- illa dicitur 2mi Scmv*. Alii sic interpun-
tibas periculis. II. A commoda tcmpostnti*. gunt : Sequimur te sanctCf Deorum ^itquit
rerk:uladebiducspoiiit,iueopo4itaqu6dnnnc es. Quisquis es] JXon enim videtur iterum ve-
quidcm Dido statuerit inori ; sed ciim sit rari- nisse Mcrctirius armatus caduceo et talaribus,
Ufii ac muiatriic famina, ficri possit, ut nolit iit v. 239. sed colore taotum ct vocc limiliii v
iiwliu mori, ct posterii die fugicutcm armatSL 559.
classe per.setiuatiir. blT. Oratat*^ \iW^\. K..^A^
ifoe. Z^/i^ras.] Conuoodum qnemlibet vcu-
JENEIDOS LIB. IV. 389
Testatnr moritara Deos, et conscia fati 5I9(citatur moia et nuuibui
Sidera : tum, si quod non sequo fcedcre amantes p»».Deoi et astra concur-
^urae numen habet justumq; memorque, precatur. pntterei, ii miiqui* Deui
^oxerat, etflacidum carpebant fessasoporem «iuus et memor curmm
Corpora per terras, sylvajque et soeva quieraAt ^'^ amnntum non «quaU
jt«^. ' . \.^ 1 ^ «1^1 nexu lundorum, Aunc im-
^uora ; cum mcdio volvuntur sidera lapsu : piont. Noxcmt.et corpo-
^um tacet omnis ager, pecudes, pictaeq; volucres, ^ fatigau lomnum capie-
W lacus latc liquidos, qu»q; aspera.^8 626 ^ JSS '^i^ZT.
f^ra tenent, SOmno positse Sub no^ silelti quando aitra ▼ertuntur ia
T^nibant curas, et corda oblita labonim. "?<^^*<* curw: qunndo om-
At ..^ - i< 1* • • -Di. • ^ niscampus tilet, besti», et
^^ non inielix animi Phoenissa ; neque unquam veriicoiorei ave», et qu«
. ^lvitur in somnos, oculisve aut pectore noctem iucoiuutiate lacus liquidoi,
g ^cipit : ingcminant cura?, rursusq; resurgens 531 dM^tceuSwb^^nJtc u"
^ 5^vit amor, mngiioque irarum fluctuat H?8tu. c\tk muiccbau" somno cu^
Ij^*^ade6 insistit, sccumque ita corde volatat : ^as ct corda obiita labo-
g^ qaid ago ? rursusne proco, inisa priores JT™ P^rnilS^.r^'^
^^periar r Nomadumq; petam connubia supplex, tcra, nec unquam resoin.
^^^os effo sum totics jani dcdignata maritos f 536 ^y*" »" «omnum, aut admit-
y »acas igitur classes atque ultima Teucrura llJrSrXTum 0^.^;
^"Xissafequar ? quiane auxiliojuvat ante levatos, itemm reuasccns amorfu-
-^t bene apud meinores veteris stat trratia facti ? f*'» 5* agiutur magno mo-
C\ . ' ^ V. 11 • ^ 3 ?'i. i • •" irarum. bic adeo m-
^m& me autcm, tac velle, smet r ratibusq; superbiSstat«i6i, et sic apud se co-
Irrisam accipiet.^ nescis heu, perdita, iiecdum 541 e^^^^- Quid nunc faciam^
laomedontea? sentis perjuria gentis f "" /l""*" contemnencU
^.- r^ t /* *r ^., % tcntabo primos amatoreii
l^uid tum r sola fuga nautas comitabor ovantes f etsuppiex flagitabo nupti
An Tyriis, oinnique inanu stipata meorum *» Numidarum, quos cgo
Insequar ? et quos Sidonia vix urb? rcvelli, 545i"4,;»:t„jut^°'lnT
Rursus again pelago, et ventis dare vela jubcbo ? go scquar naves Trojnuas,
Qnin inorerc, et merita es, ferroq; averte dolorem. *^' »"P«^ema inipeiia Troja-
rS^ t . • . - /• uorum f an quia mihi pro-
Tu lacrymis evicta meis, lu prima furentem dost cos priu» h me recrea-
His, germana, malis oneras, atqueobjicis hosti.549tos esse subsidio, et quia
gratia UUum antiqui facti
aanet adhue in beni gratis eorum nmmh : Fac autera mt veUe eos sefpiit quis eorum mibi per^
mittet ? et navibus admittet irrisam ? Heu ! nesciiBe misen, necdum sentis perjuria Trojuui
gentis ? Quid tuni ti hoe aeeitUU f an sola fugiendo scquar Bautas eoram triumphautes ? an dnc-
ta Carthaf^incnsibus, ct omni turba meorum persoquar eo\? et iterum traliam in mnre, et ju-
bebocommitterc vela ventis,eos quos difficili extrazi ez urbe 7j/r0} Sidouise rinii^? Morera
potius, ut digna cs, et expeUe ense dolorem. Tu, 6 soror, commota meis lachr}'mis, tu priMi
opprcisisti amantem kis miKriiii et expouis mc hosti.
NOTiE.
#am aeeingier artet : ct in plerisque aliiii verbii, consilia. I. Procos priores adlre prccibus, ut
re, non neget, scd augeat ; ut in recidOf reci- per eos hesum amorcm ulciscatur. II. Tro-
pia : .in plcrisquc utraniquc vim habcat : ut janorum navibus, et fidei se committcre.
III recarUOj et reeinOf qiuc significat incanUti- III. Solam Trojanos fugieutes sequi. IV. EkM
onem et disiu^lverc et iterare ; sic crit in r£- totius rcgni sui viribus persrqui. V. Rejec-
Cf n^o utraquc vis. tis his omnibus, mori. Deuique miseria-
&20. Jion a^quo fotdere amantei,'] AmanteSi nim causam in sororem refert : cujus blandi-
HOB ssquali eflertu ; nou pari fide conjuuctos : tiis impulsa est, itt datam Sicha-o fallent
quales erant Dido et A^neas ; iila multum, hic fidcm. De J^otncuUbuSt vcl Numidis, ■nprd^
levitcr amans. v. 41.
620. Phanitsa.l Hic Pha-nix, hiec Phemit- 638. Qutdn«.] An quia P Et ironia eijt, faoc
m : oriunda ^ piueniciB, /E. 1. 446. Injelix sensu : An quiajam nihil prodett mihi fiM
aititni.^ Gneca lociitio : ut G. 4. 491. ytetut- tot oHimjuverim ; ided eorum navu tequart tO'
fve onimt. G. 3. 498. Jnfelix ttudiorum, fye, rum imperio me tubjieiam f Dc gente Lagmt^
634. £in qutd agpf 4^.] Dcliberat noctu Di- dmUed, ejusque perjuriis, G. 1. CMJKi.
dO| quid factura sit. Quinque libi proponit
290 P. VIRGIUI MABQNIS
Nonne faf erat ducere ▼!- Non licuit thalami expeitem sin6 crimine vitam
tam immimem nuptianim, Deffere more ferae, tales nec tangere curas ?
in modum.rersRinrc taiigi ^T *^ . ^ -i •- «cu
taijbu:» curis ? xNon cst «e?- Non scrvata fidcs cinen promissa Sichaeo.
vata A mc fidefl jurHta ci- Tuutos illa 6U0 rumpebat pectore questus.
ncribus Sich.i. uiaimmit-^ j^j^ j puppi Jam ccrtus eundi,
tcbat e pectorc tantas quc- -^ , r rry^ ^ . ^ •-^. > _^
rcius. .«neaj jnm ccrtus Oarpebat somnos, rebus jam Hte paratis. 65m ^
RbeiHiin capicbai soninum Huic se forma Dci vultu redcuntis eodem
prJ'p'lS'rbi.-!'"Sp^«Obtulii in somnis, rurmque ita visa n.onere est;
Dci redcuntis iub cndeni Omnia Mercurio similis, vocemque, colorcmquey
iigura obtuiit se. iiii pci E^ crjncs flavos, ct mcmbra decora juventne :
somnum. vi itcrum visa cst tvt ^ , a . l l j a f <««^ ^
ita incrcpare illimi ; simi- ^^^^ dca, poies hoC SUD Casu ducerc SOmnOS T 560 ^
lis Mei-ciu-io per omnia, ct Nec, qua^ circumstcut te deinde pericula cernis f
voroui,ctcoioremctflavo5]3p,„p„j, I ^^^^ Zcphvros audis spirarc secundos?
capiHos. vt meinbra P"l- »,, , , ,. '^ "^ i« • '
chra jiivrntutis : Fiii Vcnc- Itla dolos dirumque neios m pectorc vprsat,
ris, i;*7Mi7, poiesnc capert?Certa mori, varioquc irarum fluctuat aestu. 56^
:X"r«ii"ui^q«T;o,"uNo" <'«gi'- ^»^<^ P'/^Vh dum pracipitare potestasS
rircum: labuiit? insane : ncc Jam maie turbari tKabibus, seevasquc videbis
audis vintos propitios fla-CoUucerp factfs, jaiti fcr\ere litora flammis :
re? llla Duini ccrla uion-o* . i • ^,- •. . • a ^
endi..me*!itaiuranlint.frau- &* ^c his attigent tems Aurora morantcm.
des ct fcsvmn rrimen, et Eia agc, nimpo moras ; varium et mutabile seroper
apitaiur variis motibus ira- Foeniina. Sic fatus nocti se immiscuit atrae. 570
rum. >er fucis hinc festi- ^ , -^ , . . ^ . , .
nus, quamdui potcstas cj/Tum vero iEncas, subius exterritus umbris,
fei.r.iiaiiiii ? Mox vidcbis Corripit c souino coipus, sociosquc fatigat :
ZZ^:rft:LAj\P'f<:^P^^, vigilate vrri, et considite transtris :
mox litora acccndi flani- Solvite vela citi : Dcus acthcre missus ab alto,
miR ; Ki Aurora iiivcncrit Fcstiuare fugam tortosquc incidcre funes 575
l»r'.C''«r"o '' «fpX Kcce iterum stin^ulat Sequiinur te, sancte Deorum,
uoras: miiiicr rescst sciu- Quisquis cs, impurioque iterum paremus ovantes.
pcr varia ct niiitabilis. Ita
locuiuH coiitudit sc cum nigris tenebri<i. Tunc aiitem Aneas tcrritus subito simulacroy eripit
rorpiis soniuu, et increpat bocios : Kxper^iscimini celeritcr, 6 socii et sedete iu scamnis : ex-
plicuto vclacii5: «'ice Dciis missus cx aito ccelo rursus horlatur celerare fug;ara, et Kci&re
tono& funes. Scquimur tc, 6 sancte Deus, quicumque es, ct runus Ifeti obtemperamiu maui-
datis.
xota:.
551. .l/bre/'r«c, 4*^.] Idestsolitariam vitam tum : nam ex Africa in Italiam solrentibut
dc^re, et minime sociabilein, ct quasi feram. Austro mcridionaii, uon ZcphjTO occidratali
Frustra ciiini iiounulli ad t^icea* respcxissc cx- opni est, Rd. 6. 6.
istimant, qtias aiuiii aniisiio conjuge nunquam 666. Jam mare turbari trabilms.'] Carthaci-
fieincopH altcii soriai i. Titn^trt ruraa.'] Dic- ncusium navibus, a Didoue iinmittendis. 8ic
tum, pro taniii curiM : tit Ju. i. 9. rulvtrc comus, JE. 3. 191. Cavd trabt currimut wqvLOt. !)•
pro if#/ri rmltms. Aurord. G. 1 . '240.
&V2. Cincri Sirftao.] .Adjective pro SirtKcio: 673. Traiistris.] Scaiunis nauticis. ulii i«-
ntsi legatur, ut iii anti(|U!a plerisque cod. Si' miiieii sedcnt.
c/tfti. 676. Sancte Deonnny Qnisqnis et.l Siuapsit
660. JVfffc Dca.] Sf ciinda Mcrnirii ad jEiie* ex Ennio. liespondit Juno Saturma^ Jaticto
em lcjruijo: qiia sii>i(l<:t, u< trtinm ii<M'tu fn(;iat. Dtarutn : i\\\\ forte ex Gnccis, apudl quot
Dnplici ratione t;titur. \. Pctitur abiniiniiien- illa diritur Vm ^mvv. Alii sic interiiUB*
tibns periculis. II. A cominoda tcinpoKiatc. gunt : Scquimur U sande, Deonun ^uisfuit
Pcrlctdadeindc c.Tponii, in co posita qii6d nunc es. (^uisquis es ] Non eniin videtur ileruui Te-
^tddein Dido statueht mori ; sed ctim sit rfiri- nissc Mcrcurius armatus caduceo et talerilwSf
^*" ac mykUfile fumina, ficri possit, iit nolit ut v. 239. sed colore taDtum ct tocc limiliii v
" mori, ct postcnt die fugicntem armatSL 669.
perseqtiatur. 677. Oronfes.] Lcti. M, 3. 189L
. Zqiftyros.] Commodum quemlibet ven-
£NEIDOS LIB. IV.
291
occnpat iiiinid omncs : et
rapiunt, ct ruunt : rclique-
runt lilora: mare tcgitur
rnesub uavibus: adnizi con-
volvunt7ft<r/iavpum(i!ios,et
trajiciunt ca>nilea npatia.
Et jam prima Anrora, dc-
screns croceum iectuiii Ti-
tliouii illustrabat Irrra:. iio-
I 6, placidasque juves, et sidera coelo Adfn A, et nAf be&ignut «d
ra fcms. Dixit: va^naque eripit ensem J"*"» «^ "T*!^ *f^*f'® **•
lineum, strictoque fcrit retinacula ferro. 580 J^ J^,'^'*^^^, Jfu^^ ^
omn(»s simul «nrdor habct: rapiuntque, ruunt- nucaoicm, ct stricti acie
'adeserucre: latct sub classibus a?quor. rque:""^" *'""*:* '**«"" "'^
XI torquent spunins, et cocrula verrunt.
.ni prima novo spargebat lumine terras
jui croceuni linquens Aurora cubile :
na e speculis ut primum albcsccre lucem
■^ ei a^quatis chisscmprocedcre vclis ;
*aque ct vacuos sensit sinc rcmip^e portus :
uc quatcMjue manu pectus percnssa decorum, va im-e: staiim atqu'. i-fii^i.
entcsque abscissa comas : Froli Jupit<n- ! ibit "» ^»*"* e *pccuiu Hi.m
» - .1« .1 • a ..,». albeMTPre, ct classcm iiro-
ait, ct nostris illuserit advcna rcgnis f 591 ^i vriis parihuH : ct anl-
arma expetiit^nt, totaque cx urbe sequentur, madvertit litora n portus
>ientque rates nlii navalibus .? ite : Z^Zl^^l^^r '"^'tnZr
, .1 - . ,,. prrcutiens lcr ct quater
! citi flainmas, uatc vcla, impeilite renios. 594iiinnu pulchnun pectus, et
loquorP aul ubi sum? qua? racntcm insania*'*^"*"* ^»™ «pi"o»:
ixDido! uunc tc fata impiu tanpunt. rm«tat?i^»^„itu;J«?'A"H.;.iri;
dccuit,cLim sceptradabas. Endextrafidcsquelnostro rccno? Cites non
a secuni patrios aiunt portare Penaies, cduccnt anua, uec eum in-
, .. » , . *. ^ ^ ^ ^ Kruucnturexurbc toin,nec
n subiisse numens conlectiim a^tHte parentem.Qiiiextrahentiiavc»«*iitati>
potui abreptum divellcre corpus, et undis COOonibus? itecficrc*, injicite
faces, iinmittite vcla, agi-
mos. Quid dico, aut iibi snm ? qu« ainentia tiivbat mentcuir Midcra Dido, nunc lata
iatc urs^fnt. Tuiic di.-cebat fuccfaccrr,, cixm irad«*l»as Hccptra luaJFjiea. Kn dcxtra f/a<
iUeii : en ilii, qiu-in diruiit fcrre aeiinn putrios Pcuatr!«, qucm su4tentas»c bamcris patrcm
silbtum. ISouiic potui laccrarc curruptuin corpus, ct
mrx:.
Dextra sidtra.] Proiiitia. De utu vo-
juSy ct <-ur sa'pc licvit ciiani prospcra
cL 1. 1-2.
TUhonicroecuint ^f.] Tithonus, Lau-
tJB Trojuiii n-Eiis tiliui, ex Strymone :
nam raptuK ab Auroru, ab cfuleni iin-
itatem obiiiiiiit; scd oblitiM )N>r|)ctuiiin
km etiani pclorr, ctim drinuni conscnu-
«diu alV(;rlu<i inorlalil:iti'in potiit : qiis
i cikiu non pniisct. iii oicHduiii tib Anrora
13 est. l)c .•inrora G. I. il4*J. CroetiuM
qni propriuji cst rrori floris, du aafran,
Etpeeulis.] Loris oditloribtm, undcjpe-
procul potcrat nlN.'Uiitos ; iu^oinnis cnim
octe, c6 iiu Dido auioiis iinpaticnti^
-rat.
Proh Jiipittr^^f.] 1'riinipit in hanc
lem rcginai fiiror. Jnipnratoria ost;
;Ue partos fcoploin. I. Lxclainalionem
aa, qua Jovc-in ni>pollat, quasi violuti
i vindiccni : qii<-niudinodum eiiin iii
ndo primuni hospito ap|M-Ilnvcrat,j1un.
n. Jii^sa niipci ii ot <-oiicitata, quibus
iffinenseK in fu;;ar<.s 'JVnjunos conimo-
.H. Corrcctioiu*ni ainoiitiic kiuc, qua re
ibtti stiilta impcraro <-ogiioKcit: tuni
nAm. loqucbatiir c liiioruliii. IV. Expro-
IMB ficl;e /Lncw piciutis, in Dcos, in
pntr<'m. V. Doloroin amissae ultionis, qufua in
.Hiiorfiii. ojiiA.|uo tilium ct ^entem, excrcere
potirHsot. VI. ObicHtationcm Dcorum, tam
suiicroniin, i|ii;iiu iiircroniin ; ut sibi ados-
RC ultorc« velint. Vll. Diram iinprecationrm,
tnni in .-KiiOttin, qiiam in ejus postrros ; qiw
«■tonin C^arthairincnkibus et Itolis interseodlii
portfuilif.
5!)<>. ^UfC huciUnn imania mutat?] Olim
qiii]»po »orvnbn« .fliK^am ojiisque naves a Po?-
noruin furoro, Al. 1. 6(ir2. nunc eos in ilhim
immitti»? Olim Kcoptra dubos iEiicic, nunc
ojiiit vltani potis ?
rilKJ. .VuHr tr. fala impia tnngunt.] Niuir in-
stant tibi fata iilliina, dura Nom, hiiprcma dios;
ci jam tibi inentcm ct coiisiliuiu, mox vitam
qiio<i!ic eripicnt.
61'7. Tum ihcuiti cinn, ^•c.] Dcciiit hwr,
qufe nunc JuIm^s, tiini jiihor*» ; ct Trojnuos
liabere hosliliter : cuin voi hospltio, rorum
tluccm in ro^nii pnrlr.in, uroo|«i9ti, cum ei
sc<*ptra tua, tfMpio ade6 lrM<lidi>iti.
j>98. Penat^M.] D<> renaiitmii, qiios Trnfftoo
inocndio,.ilnca> cripiicrat, dequc ^nUiitd sub-
luio in humcios X..2. t. 717. et scquentibufl.
600. ,%nptuin divelUre rorpiu.'] Queinad-
modum Bacchce Orpheum, Pentlicum, decerp*
scruut : G. 4. 620, ct luprd, 4W.
292 P. VIRGILII MARONIS'
tpai^cre m aquai? nonne Spargerc ? non socios, non ipsum absumere ferro
occideregiadiogocioB,non-A8canium, patriisq; epulandum apponere mensisf
Zi^Zi trS 'pl.^ Verum anceps pugniBfuerat fortuua! fuisseu
comedeodum ? At dubiiiiQuem metui monturaf faces m castra tulissem:
fui»8ctexitu«i//ti«pugnas!|nf,pj^gsg™. fQros flammis: natumq; patremq; 60
fotK«et. Qiiem timebaro eeo ^ *^ ^* a ^ ^ . j v
morituroL-immisiMemfacMCum genere extinxem : raemct super ipsa dedisf
in castra, et impievisaem Sol, qui terrarum flammis opera omnia lustras :
ignibu« navea : cxtinxitsera Tuque iiarum intcrpres curarum, et conscia Juno, « •
pntrem ct filium cum_. \ , tt ^ • •• i i\ t
gente: ipsa mc pnecipi- Noctumisque Hccate trivus ululata per urbesy
tAssem wiper i//oj. 3oi,quiEt Dirse ultrices, et Dii morientis Elisae, 61C9 J
l^rSi^r^-a • n..,rr Acdpite hv^, meritumque maUs advertite numen, «
no, coiiciiiatrix et parti-Et Hostras audite prcccs. Si taugcre portus
ccps nurtiaiiuin ncgotio- Infandum caput, ac tcrris adnare necesse est ;
i;'^ ror'"urt«t ;;w^Et sic fata Jovis poscuut, hic terminus licret :
noctuniis : et Furiae vindi- At bcllo audacis populi vexatus ct armis, 61«* ^
e«,ct Dii moricnti» l>ido. Fiuibus cxtorris, complcxu avulsusliili
nis ; aiidite hicc, rt appli' ^ .,. . ,' ,\^ » i»
cate hur niimcn mcritum a Auxilium miploret, vidcatque ludigiia suonim
•o^h-ratis, ct ezcipite nos-Funera : nec, cum se sub leges pacis iniquce
tniM prccc. Si wce^»?;'-' Tradidoiit, recrno aut optataL luce fruatur ;
.a:ne«m, sceleratuni tllwl » o f y ^ oc^ y%
capiit, attin^ere portus, et Scd cadut aute diem, mcdiaq; inhumatus arena. 6&c/
appeiii teiris ; et sic voiuii- HflBc prccor : lianc voccm extremam cum sanffuin^
tas Jovis id exigit, et hic 4\,„Hn
termiiiiis siut : valtem ngi- luiiuu.
tatutf e( bello et armia fortis popiili, cxul c finibus mif, abAtractiis k a>mp]cxii Afcmniif is-
ploret auxiiiiim, ct cemat indignoM morte<i su<inun : et cum snbroiscrit sc conditionibus pacii
onerosa*, uon potiaturregno aut vita dcsiderata : scd moriatiir ante tcmpus, ct n< infepultos m
media arcnu. IIkc imprecor : cmitto hsec tiltima vtrba cum snnguinc.
NOT.E.
^CCPw/rifV^/ji/.^rtm/iiwi.^c.] Qiicmadmodnni NamXncas. I. Appulsus iu Italiam, TcxatuB
Atrcus, Tliyestiv trntris lilius, ipsi a'l epulas est arinis Turui regis. II. Avulsua est ab
coctosniiimsuentt; Frocucet rhiloineluTeiro Idli coniplexu <uiiiob eo disccssit, ot apud
Itym. Kci. 6. 78. Kvandruin quicreret auxilium, JEn. 8. 80.
6(>5. Foros.^ Vel spatia in navibns ni)erta, IH. Vidit indig-na suonim funera variis in
ut tabulata in quibu» inreditnr : vel eonravH pra^liis, ifln. 10, II, 12. PrarKcrtim cardem Pal-
navium Intcra, quir onus/criin/yG. ^.^.'jO. lanliit ; JR. 10. 489. IV. Pacem, aiuot, ini.
606. ExlhwCm.] Syuropc, pro extinxisscm: qnis conditionibuscum Latino tc^ sancivit;
infra, v. G82. qiiia ]>ropria; genli:i amisiit nomeny et com*
607. Soli qvi, ^T.] SoUm obtrstatnr, vel munc Latiuorum nomcn acccpit, JEn. 1. 6.
qnasi altoreui vitie, (|uam rclictnra est ; vel V. Cecidit ante diem, inlmmatus JacuU:
ut, qui lustrat oiiiuia, suic mortis et alivnK nuia dicitur, tertio imperii anno cum Mcbcii-
perfidiae tcstis G<kse velit. Junonemj iit proiiu- tio piigiians in Numici fluminis rtpar nut-
bam et concirmtricem iiilerpretcmqiic uuptin- quani rumparuissc : alii tamen aliter, .^n. 1.
mm proptcr quas inoritur, siipn\, v. 69. He- 266. VI. NuUiis amor populis, oec fuedera
m/cn,ut pr«4idein sacromm inagkorum, quu- fueniiit : siquidcm tria Komanof inter et
rum simulationeinoritur, suprn, v. 511. Dirat Canha?inens«i orta sunt Punica bella; ex
seu Furiffjr, ut hifcstti' sint Knoc, ciijus Rcclerc Po^nonim perfidia, qui nuUa fccderum reli-
mnritur, Jil. 3. 21 1. U. 3. 552. Dco* deniqnr ; gione co^rccri poterant. VH. Exortnt ex ip-
vcl tutelarcs urbis s'«x, ut inter illam atqiic siii.-< ^ente Aniiibal, novem annot iiatns ab
Italos odia ipterua »i»citcnt ; %'ei mortis pnesi- Amiicarc patrc ad arns Dcorum jun juramlo
dcs, ut facilem siln mortem pnrlicant. Dc adnctus est, ut, quamprimi^m possei, hostis
Tooe liiifro, pro rirnimeo, ^. 1. 608. Roinanorum foret. Idcm bcUam PunicuB
€1 1. J^eritum ntaiiMf ^t.] Advenite et ap- sccundiim Romanis intulit, in ipsum Italis
pGcate huc numen ve8truin,id ettt, polcstatem sinum ; illudque o(.*todecim annls gessit Vic-
iDametvim ukiscendi ac pmiiendi, qu^ mali tu« demum a Scipionc Afiicano majore» in
coArccri atqne opprimi mcruenmt. Defatit Africn, npud Prusiam Bitbynic reeem veoe-
onrumquG dispcusatore Juve, JE. 1. 239. no se ipse intpremit, ne in nwnut FrMninU H»»
616. jit helloi fyc.] Volunt interpretes hanc manorum legati traderetur.
teprcc&tioDem aliqtuiteniu cxitum babuisse.
^NEIDOS LIB. IV. 293
ros, 6 T}Tii, sdrpem et genus omne futurum Vot etiara,A Cutln^iiieB.
ete odiis ; cinerique haec mittite nostro ^^^^^^^^:^
ra : nallus amor popnlis, nec fcedera sunto. futunm ; etofiertebKcdo-
are aliquis nostris ex ossibus ultor ; 625 ■* «»«« .f'^"'*^'?*^
icc Dardanios ferroque sequare colonos. !X'ia.popu1^. N«iJe^
olim, quocunq; dabunt se tempore vires, 6 Tindez aliqaU, k noftris
i litoribus conlraria, fluctibus undas ««^»^5 q«» ^«equ«m
' ^ . . ^ ferro et flamma cokmiM
cor, arma armis : pugnent ipsique nepotes. TrojanM. Nunc, ei oUm,
lit : et partes animum versabat in omnes, 630 e^ quocumque tempore of-
jn qusDrens quamprimum abrumpere lucem." [jj^^j^ rcahtoribM ma-
breviter Barcen nutricem afiata Sichoei : ria maribus, arma anoit:
ue suam patria antiqua cinis atcr habebat: certont ctiam ipci posteri.
n, chara, milii, nutrix, huc siste sororemt ^^^LVrZ""^
>rpas properet nuviau spargere lympha, 635 qucrem quam citisiimi
cudes secum et monstrata piacula ducaL abrumpere vitam odiosam.
. ^ ^ . •* . * ^ •*^/* Tunc breviter aUocuta est
fmat, tuque ipsa pia tege tcmpora vitta. garcen nutricem SichKi,
Jovi Stygio, qure rite incepta paravi, \ nam nigra humut tenebat
ere est aiiimus: finemque imponcre curis*: *"*™ ««Jf"^*»* *^ J.^^
^ .^ » >• rt^i^pa^rm: O nutriz dilectay
miiq; rogum capitis permittere flammse. 640 acccrse huc mihi Annam
t. Illa gradum studio celerabat anili. •ororcm. Moneutfestinet
trepida et cceptis immanibus eflera Dido, ^CFZ Z^Z ''Zi!!!!:^
. ' , • . ,. ' miiica, ct tecuin aadiicat
imeam volvens aciem, macuhsq; trementes pecudcs ac piaaiia prc-
iisa genas, et pallida morte futura, scripta. Sic veniut, et tu
»ra domus irrumpit limina, et altos 645;?» SnTXliS^:
rendit furibunda rogos, ensemq; recludit veresacrificia^quaiinchoa-
ta destiiiavi Jovi inferno :
rc terminum miseriis : et dare ii^ni bustum Trojaniducis. Sic locnta esL Ula urge-
isum senili aflectu. At Dido tremens, et efferata horridis consiliis, rotaaa oculos san*
, ct inferta maculis rirea malos tremcntCR, et palleiis ob mortem immineatem, ingredi-
riorem partem dom&s, et furem conscendit altam pyram, et educU gladiimi
NOTiE
Cadat ante dicmy ^^c.] Cadcre dicun- 636. Monttrala piaeula.'] Res ad expiandof
* diem, qui non prapfixo juxta coinmu- Dcos nccrssarias. Cur autem ? quia fiidem ju-
itursc ordinem tcmporc ; scd violcnta, ratam Sicha^o, novo et fatali conju^io viola-
luitH, aut immatuiH inortc pcreuut. Dc verat. Que autem illa piaciila .' Nempe ni-
Cartha^incnsibii!^ Tyro oriimdis, £. 1. gr« victimas, quss Dib inferis immolabantur.
e Dardaniist Trojanis, /i^. 1. 235. i£.6. 153. Duenif^aspenuk*,eaprimapiaeula
Cinerique hffc mittile, ^-c.] Alluditad tuntu. £t muha mandat vetulns nutrici ; ut
i, qiur sepulchri^i inoriuoruni iinpone- cadiutius absenta^seiyeam facilids interimat:
rundebantque ; Incj rinumy sanguinem. adstantibus paucis duntaxat, iisque inferioris
C Quoruni loco pctit o</itf, ct inimi- ordinisinulierculisdequibus v.664. Collapsam
iim Trojana stirpe. aspir.iunt comites : non ausK oimirum ad eam
Liloraflitoriltusy 4^r.] Nam Cartha^inis propius accedere. De rittis et twniis^ capite
Uue iitori situ opposiltum est. JE. 1. 13. pcmlentibus ad sacra mysteria, X 2. 133.
pfyitaliam contra. Sic odiis quoquc. &i8. Jori Sty^io.] Plutoni, SatumiiiUo,Jo-
Fhttiaii spargere lyjnphd.] Deabluti- vis fratri: cui, iu diviKione universi imperii,
erum, ante sacrificia, pura ut fluviali iu sorte inferi obti^cnint. Dictus k St^ff^, in-
E. 2. 719. Notaiit autciii interpretcs, ferorum fluvio, Al. 6. 323.
'asuperorum Dconim ablutionem ad- 640. Dar^iantifuerogumcflptiu.] Rogvmez-
I ; ad sacra inferorum, solam aspersi- tructum ad abolvnda monumcnta omnia ex-
Sic JE. 6. 636. ^%^ncas ramum Pro- uviasquc i£nca: Trojani, ejusque amorem ez-
efigensapudinferos: Corpusque rtcenti tingucndum : iit a saga sibi prcescriptum
a^ud. At idem M. 2. 720. Penates fingebat, v, 495. De rogo, busto, v. 494.
re noii audens ait : Donu mc fiumint 646. Ensem, non hos, ^.] De ense illo,
hu:r9, pri,v.496. De <oro, lecto, Ji;ra224.
106 P. VIRGILn MARONIS
necdamiiaTmtejufcepat Abstulerat, Stygioqiie caput damnaverat Orco.
SiSl ^ZJ^^L!!^ Ergo Iris croceis per coelum roscida pennis, 700
ronrera» duceqA ex oppo- ii».ft ^ > i .1 011*^ ^^
■tto Soie miile coiores va.Mjlle trahens varios adverso Sole colores,
rioc, deroUt per cceium Devolat, et supra caput astitit: Hunc ego Diti
SS^^Vti^'^'^!!^ fero, teque isto corpore solvo.
fero Piutoni hoDc erinem Sic ait, et dextra criuem secat : omuis et una
tacrum, et libero te »to Dilapsus calor, atque in ventos vita recessit» 705
corpore. Sic dixit ct dex- r > t •wi*
tr&«bfcmdit crioem : et simul omnii calor effufus ed, ac tiU abiitin «firem.
NOT^.
900. Irit eroeeitf^^Iritt Deorum» et Juno- advers» nubei e&que rotadd, id est, moz m
nis prsclpu^ nuntia» Thaumantis, et Electrae pluviam solvendft. Colores refert varios, pro
dicitur filia : quia arcus est ccelestM) qui max- majori minorique nubis densitate : pnecipal
imam colorum varietate admirationera facit : purpureiim, cceruleum, viridem, crocemn, qai
et adnuror, Qrmc^ dicitur ^mi^^d^. Est au- erocum florcm refert, le tafran, saffbov. Dm
tem ca)iesti8 arcus, Solaris lucis pictura, in Dite, Plntone, inferorum Deo, G. 4^467.
P. VIRGIIJI MARONIS JENEIDOS
LIBER V.
MGUMEJnVM.
Mf^EAStilJbyA inltaUam naicigant, defltdert tn Siciliamvi tempetlaiit eogitur; uH «5
^cette Trwjano ttenevoU exceptut ; patri, quem iUie tuperiore anno mort abttuterai, anmvtr"
tarium cetettrat tacrum, ludotque quatuor, eumtm navalem,ar pedettrem.ectttuum pugnatnfta'
gittarumejaculaiionem,quilnu addit Ateaniut equettrem decurtum. Interim Trejanee muliereif
Junonit imputtu^ horlatu Iridit,tttdio namgationit, inrenduninavet : quarumquatuor exwrwk'
fur ctBterm imndttddiJoveptumA tervanlur. Quare tuadei JEneicM^auiet, ut aveeto teeumju^
wenumflore, tttiet ae mutieret in SicUiA reiinquat. Firmat id contUium Anehitet tn «omttit.*
idemque tuadet JElnete, ut nppultut in Itaiiam adeat Sibjfllam : edque duce detundat ad tn-
yirw, uAipotlerwrum teriem et eventut docebitw. Parei JEneat pairit monitit, et condiid m
Sie*/»d tir^ ^eetld, Mpiuno per Vtnetem concilioto, voMX in floKam : ^uom eurro Paiimi^
^ieapugtidernaUn-dormieminmartexcuiilur, l>^^oXMMvk\Qt\dMV^wmi^^^^iA
JXtd. 28. udiimKabAekilUMdhmulvm PotrocK tMmim.
iENEIDOS LIB. IV. 295
aedios ruit, ac morientem nomine clamat : immpit iDter me^, et
lludy germana, fuitf me fraude petebas ? 675 *"^**™»* morientem oo-
•omis iste mihi. hoc iirnPs jirnPn.iP n»r»h»nt ? ^'^ \ Hoc ipium fait, 6
pnmara con-
an
ambas ferro dolor, atq; eadem hora tulisset. qucrar ego dereikta? __
tiam struxi manibus, patriosq; vocavi 680 morwns aspemata es soro-
Deos ; sic te nt ppsita crudelis abessem ? '^^^^^^St^J rZZ]
ixti me teque, soror, populumque, patresque idem dolor atque Gadem
lios, urbemq; luain. Date, vulncra lymphis *^°™ lUBtulisset utramqne
UD ; et extre.m.s si quis super halitus errat, SLtSu. ^^ hZ. ^p.
egam. Sic fata, gradus evaserat altos, 685peilavi patrios Ucos; ut
animemq; sinu germanam amplexa fovebat '^.«nhumana abeMem k
• ^' . 7 ^ • 1 * . •« "c jacentc ? Perdidisti,
gemitu, atque alros siccabat vcstc cruorcs. 6 soror,et me, et te, et po-
raves oculos conata attollere, rursus puium,ct8enesFhoenicios,
it : infixum stridet siib pectore vulnus. f' *"**" "^"?- "^***' «^»:
11 1'. • • 1 r.^^"*"*™ ttquis plagas ; et, «
esc altollens cubitoque jnnixa levavjt, 690 aiiquis uitimiis spiritus ad<
evoluta toro est: oculisque errantibus, alto **"<^ vagatur, uiumon coi-
ivit ccBlo lucem, ingemuitq; reperta. S.d^UiiTr sK
Juno omnipoten.N, loni^um inisemta doIorem,rt erremio compicxn soro-
ilesque obitus, Irim dcmisit Olympo, 694 ^^"^ scmimortuam, ibvcbat
I ^* ^ • 1 1 * '''w* <^"n» gcmiiu, et ab-
Juctantem animam noxosq; resolveret artus. jt,.rgcbut vcste uigruw
quia ncc futo, merita nec morte peribat ; snnguincm. Iiia couatA
lisera ante diein, subiton, accensa furore : ^"?*'r* **"'^ ocuio», dc-
.,,. ,, T-fc . *' , . fioit iterum: strulet sub
um illi llavuin rroscrpina vertice crinem pcrtore pla^a iiuixa. Tcr
e eflcrcn!« ct inniteus riibito, tcr rolnpsa c^t in lcctum ; et vagis oculis qiiticsivit luccm
ccelo. ct iniccmtiit po.it biam rcpcrtam. Tunc Jiitio omiiipoteiis, miseresccuH lungi do-
difficilir, iDttrtiH» mi«ii Irinio C(clu,(]iia>scparuret auimam puj^nntein ctmembra eidetn
Ua. ^ain, qiiia nec inoricbatnr ex natiira, nequc mortc merita ; sed miscra antc tcm-
iuflamniata sublto furore : uoudum Froscrpina eripucrat ilU tlavum capilluin,
NOT^.
Sic U u//)ori//}.] Sicdeposi!/i. sic jucciUe : fata tantnm, homlnumquc menltif sub Deonim
ebris, dc qnfi, JK. 2. 6-14. Kt S(>n<<uii lo- )>rnvidcntiain caderent ; eatus cam falleret.
tHne vcru s!rn.ri hnnc romim vic U itiajii' At Dido(*«i<lIt ante dicm, non falo ct naturu,
r</ lur.csucra Deo» vocavi : ut ioriim var- snpru, v. <>2<i. Cadit ruiscra, non rca, ncc mc-
>n essem ; ut al/eisemjdumtulc occidtHi? rita. Igitur ta&u. Quarc crinis ipsi non am-
Extinxti, ^.] Pro eitinxislij syncope ; putatur.
codiccs haU^nt Jlxtiitxij priinil pcr::o- i;acrus vibi iufcris(|ue primitias. Hiijiis opini-
ut culpain oinncni (lamnuni(|uc coni- oiiis multn sunt iu postcrinribun poiiti^ vcsti-
unain se unam confenit. lio fiuloniiSi ^ia : noiiniilla ctiani in antiquioribus : in Ku-
itmdiC'ar1haf:in(MiK0-f XI. 1.446. ripidis Alccfttidc, v. 74. ea»c7a;, sive wlfor^.
Ore lciram.] Mos Romauuruin vct(?- criucin illitm sacnini Alccstidi nmputat,
amici ct cos^niiti, adinoto nd os niori- pro coiiju<^ Admcto moritnni'. H)c IrivoflTi-
e, extremtini vjm .«spiriluni quasi cxri- cio illo fuiigitiir. Mos fortc repetitus c sacri-
haurire vclle > idcrcntur. Moris etium ficiis : uhi sctas n1i(|Uot c medisi viclimanim
ud Grn;co^ali(iua roperit \ cstigia Cer- frontc decerpere, ct in i<rncm conjicere soie-
u hunc locuin. bant. A^. 6. 245. Ita et in horainibus piita-
JVerfatOf mirilA. i,-c.] Triple^ dislin- baut ficri, ipios Orco qua^i victimas inors de-
Kis inortis : qiip-/<ri/u. iiiia^ //irri/o, qnm miltebat. i)e Ju/ionf, ru&tode Carthagiui»
itiiisit. Couiin;;it fulot qua! nuturali^ Dcu. JFs. 1. 15. Dc /'roteiT^inii, infcroruni Dea,
ri/o, qun> proplcr scilera, aut intcmpe- riiuunis conjuc^c, G. 1. 39. D«^
I accidit ; casu, qnn! nec uatiira, nec rorum fluvio, /^. 6. 'S'2!i. De
In primis duabus futalcui criiicin sc- rorum, (j. \ .'i'!'^ .
finit Vir«iliuy^ in tcitij. ii«'gmi : quajii
P. VIRGILn MARONIS
nec dmuiairent ejw capnt Abstulerat, Stygioqne caput damnaverat Orco.
S!ss.x J*ix 'opS £t l"t "'^'".p^' r '"■" '«^"«1%?«°»". •''
lito Sole nille coiores va- J^"!^ trahens vanos adverso Sole colores,
rios, deroUt per cfleium Devolat, et supra caput astitit : Hnnc ego Diti
S^^V^'i^'j2^ fero, teque isto corpore solvo.
iero Piutoni iionc erinem Sic ait, et dcxtra crinem secat : omnis et una
tacruni, «< libero te i«toDiiapsns calor, atque in ventos vita recessit^
corpore. Sic diut et dcx- "^ ^
traabiciiidit crinem : et simul omnis calor effuius ed, ac rita «biit in «erem.
NOT^.
900. /rtf erocfti, {««/1 /rtf} Deonuui et Juno- •dvers& nubey eaque roseidd, id est, mox
nis prscipui nuntiaj Thaumantisi ct Electrae pluviam solvend&. Colores refert varioS)
dicitur filia : quia arcus est ccelestis, qui max- majori minorique nubis densitate :
imam colorum varietate admirationem facit : purpuretim, cosroleum, riridcm, croceimi,
et admiror, Qrmck dicitur ^my^td^^. £st au- crocum florcm refert, le eafranf SArFHOi.
lem ca)lestis arcus, Solaris locis pictura, in JDite, Plntonei inferorum Deo, G. 4. W»
P. VIRGILn MARONIS JENEIDOS
LIBER V,
MGUMEJm/M.
XKEAStiUbyA. inMiam tutcigans, defiuiere in Siciliamvi iempeMatie eogitur; %tH «5
teife TrojanobenevoUexeephu;patrit tptem illic superiore anno mors abstulerat, cmsiiscr-
mrium eeiebralt saerum, ludosque quatuor, cursum navalem, arpedestrem, eastuum /nigiMn,i«-
gittarusnejaeulaiionem,quibus addit Aseanius equestrem decursum. Interim Trojasue muUarut
JmioHis wspuUuj hortatu tridu,tcedio namgationis, iwenduntnaves .- gjtanm fpffrfiior f mrMH
fMr esBterm inmissdAJoveplunA strvantur. Quare suadei ^EneaJ^autes, ut sneeto seeumj^
9tm»mflore, stnes ae mulieres in Sieilid relinquat. Firmat id consilium Anehises tit «omfiit .-
tfiiiigiiii tuadet JEnem, ul -tpfutsus m Italiam adeat Sibifllam : edque duce descendat mdis^
Jkroti vJbiposterorum seriem et eventus docebitur. Paret JEneas patris monitis, et conditd «i
};$kSKd wbe Aeestd, J^eptuno per Venerem eoneUiato, sotvit in HaHam : quoin eursu Pafiin»-
^pmstanrguAematordoriniensinmareexeutitur. Detineatus est kkUlfer ad estnqpiym Ukri
i, 28, uHIutUabJkkUUad Hiniulutii PoftrocH cekkoiidr.
iENEmOS UB. V. 299
Troia Crimiso conceptum flumine mater huno mater Trojtna pep«*>
§aem gennit. Veterum non immemor ille paren- j* conceptum ^ Cnmiio
ratatur reduces, et gaza laetus agresti [lum, r^m patmmt^^tiSni^
Excipit, ac fessos opibus solatur amicis. 41 versU, et istus excipUjuaH
Postera cum primo stellas oriente fugarat tontfUcamopuientiam, et
^, ,. ' . . ^ ,. Y . reficit fatigatot amicu opi-
Clara dies ; socios m coetum litore ab omni bus. Ciiim pottera dief da-
Advocat ^neas, tumulique ex aggere fatur : » pepuiUtet «teiUu k pri-
Dardanidae magni, genus alto a sanguine Divum : ^.t ^1^1; ^".^t:"
Annuus exactis completur mensibus orbis ; 46 toto litore, etex summiute
Ex quo relliquias divinique ossa parentis tumuii «ic ioquitur : Troja-
^ j.i. ^ A .' ' • ni mairni, frcDfenobuisan-
Condidunus terra, msestasque sacravimus aras. guinei>4rum . compietur
Jamque dies, ni fallor, adest; quera semper acerbum, annuus circuitut mensibus
Semper honoratum, sic Dii voluistis, habebo. 50 ^ransactis ; ex quo manda-
•rr ^ ^ 1« - • •« 1 vimus terrae reliquias et oi-
Hunc ego Gaetulis agerem si syrubus exul, ^a divini patris, et dedica-
Argolicove mari deprensus, et urbe Mycenae vimus aitaria funcbria. Et
Annua vota tamen. solemnesque ordine pompas J^^j.^il^^^^^^Sl^:
Exequerer ; strueremque suis altaria donis. . bo nucstum, semper colen-
Nunc ultro ad cineres ipsius et ossa parcntis, 55 d«m» *^ voiuistis, 6 Dii.
Haud equidem sine mente, reor,sine numineDivum, ^;^:iI:rr,r.1X^X'
Adsumus : et portus delati intramus amicos. lis, aut interceptus mari
Ar/^lico, vel m urbe Mycenis: tamcn celcbrarem, annua vota, et solemnes ccremonias juxfa
ritum ; et cumularcm altaria congruis muneribus. Nunc iibenter adsumus ante cineres ct ossa
ipsius patris, cert^ non sine consillo et sine voluntate Dcorumi ut pnto : et rcn<o impulsi in-
gredimus portus amicoi.
NOTJE.
patat Qon veros tirse», ted leones ; quemad- tergredi, ut notavimus in argumento ^neidot.
modum tlephttfUoitih iisdem hovetlueoiy ob in- 48. Condidimus Urrd.^ Non totum ipsum ca-
tolitam formam, cui nomen ex notiore an- daver, qui tepulturee noytrse mos est : sed
imaii imponebant. Ubystidist a Liby^i», gen- combusti corporis rtliquias, 0Ma,etnerM, qum ^
tile nomen est, pcr pleonasmum formatumi busto coUccta»tumulodcindcac1crr« manda-
proprio Libyt. Legunt tamen aliqui Libyui' verit. Etsi enim upud vetercs in usu fucrit,
di» : ut sit k lAbySi Libyssa ; k Idbyssat Libys- cadavera unguentis condiia terrs mandare ;
JM, Libyssidis. Dc gaj:d,opibus, iE. 1. 119. usttatius tamen comburere, prtpscrtim virorum
44. Tumtili aggere.] ^gger aggcstio est, vel illustrium apud Graecos : sic Patroclos ab A-
lapidum, velterrae, unnm in locum. TumuluSf cliille comburitur, ac dcindc tumulatur, ILiad.
est terrae /umor, exillaaggestione: undetam 23. Sic Misenus ab iEnca, X.6. I)e ortt
pro semtlehro quam pro coUt usurpatur : hic gemtmt ad sepukhra strueudis, jE. 3. €2. De
pro eoiU. 6'<e/u/M Africae populis, quiad«yr/e« usquepeir-
45. Dardanidte.] A Dardano Jovis filio orti ; tinent, ^. 4. 40. De Syrtibiis. imjiortuosit li-
Ide6 ksanguine Dirdm. toris Africani sinubus» ^. 1. 111.
46. Annmuexatlist St^e.] Anniversariut re- 63. Argotieo mari.] Jirgolico sinut qui pars
eurrit dies, Anchisae morte consignatus. Igi- est ^gsei maris ad orientem I'elopounesi. £/r-
tur Anchises vcre ineunte, hycme exeunte, be Myeenoi t ut J£. 1.247. Urbem Patavi. Ha-
obierat. Fatet id quia I. Tempus hoc ipsum bent tUiqui codices Myeemti Myeena^ Myetnis.
«dhuchjbemum vocat Dido, ill. 4. 309. Hy- ArwM eimHyeemtr urbes Peloponnesi. iE. 1.
berno motiris sidere classem. II. In ips& pro- 284.
fectione Trojani/ram/eu/ei/emin/ ramoi,iE. 4. 64. Struerewiq[Ut tuisaltaria donis.] Struerem,
399. ex AfridL autem in Siciliam cursus, vix cxplicat Taubmonnus rumularem : uude struc-
duorum triumve dicrum est. UI. Incerta tum tor dicebatur in recoquinaria, qui fercula struo-
erat caeli tcmperies, qualis primo vere * solvit bat, scit^ cowponebat, cnmulabat. Sui» cfofuf,
iEneas ex Afric& sudo coslo, mox tempestat congjuit ; congrua autem erant mortuti donai
oritur nimc dubitat utri^m tubsequent diet lae, vinvm meft «aiiguu : ut diximuti JE. 8.
nona terena futura stf , v. 64. Si nona diem, 62. et mox videbitur, v. 76.
f«. IV. Terra tum vestita, erat gramine et 66. Sint menle, tint numwte.] Sine cootilio,
floribos, V. 79. Furpureotque jacitflorUf v. 287. et volunute Deonun. De ntimtiie, kM •ma»
Tendi/gromtneumtn coanpum. Nectamenioda ^. 1. 133.
•eqioitur iEaeidotoput annuum tpatium pni-
21
298 P. VIRGILII MARONIS
et acr dcniatur ia nubrs. Consurgunt venti : atqiie in nubem cogitur aer.
Nec nm poRsumiu oWur- jq^^ ^Qg Q^j^i^l contra, ucc tcndcrc tautum
tari coiit ra, ac ne pro?rcdi c, ^ • ' . ^
quidem: obscquamur, Ki.auracimus: superat quouiam furtuna, sequamur
quidem fortuna viiicit ; pt Quoquc vocat, vertanius itcr. Ncc litora longG
rocTrp:.onJt.:?:|Fida roor fraten,a Erycis, portusque Sicanos:
eise fid^ regna Eiycis fra-Si moUo ritemenior scrvatareniotiorastra.
tris<Mi,et portuf sicuio*; : Tuni pius -^uoas : Equidcm sic poscere ventos
ti mod^ bcne memor rciiK** T ^i.*i ^* r * • a a j .. »
tior sidnra jnm obscrvaia.J""'^"^^"^» ^^ frustra cenio tc tendcre contra.
Tunc piiisyKiieasajV: Ccr-Flectc viaui vcHs. Au sit mihi gratior ulla,
t^ vidco vcntos pctere hoc Qu^q„c niaffis fossns optom dimittere naves;
jamdui, ct tc iiicassiini ^ ,* rki-.ii •!• *
roDtri otmiti. Dciorquc W"^*" H"^* Uanlaniuin tellus mihi servat Acesft.«D,
itervelis. An iiUa tcna;»o- p^ patris Aiichi.s;e grcuiio complcctitur ossa.^ 31
ttttesse miiii graiio, , h «j/ jj j,j j- ,^ ^ ^ portus, et vela socundi
quam potms cupiaio nppcl- * • ^ r/ . ' . r * .' . i .
icre navc» fo%*us: quim lutenaunt Zej)hvri : iertur cita gurgitc classis s
quaj scrvat miiii Tiojanimi Et taiidom l«a»ti uota? advcrtuutur arenne.
Accsteii, ot cuntiiict sinn 4. 1^1 *a &■ a.* 4C
ossa patris Anciiis» ? Po.t- '^^ procul oxcolso miratus vcrticc uiontis 3^
quam tra dicta sunt ; tcu- Adveutum, sociasque ratos, occurrit Acestes,
di..,t rtrf poriuni, ct Zcp)i>-Horridus in jnculis et pcUc Libyslidis ursae :
ri favriitoH inflaiit vcla: •/ i */
classis vclox mari provchitur, ncdcnii'i:n Krti applicantur noto litori. At Accsics cmioniOC '^^
cuciunine niontis admiratns ad\entuui sociariim naviiim vcnit obviami tciTibilis objaciftI*« ^
pcllem ursa; I/ibyca; :
NOT.E.
iabcrc bicihfr pnrtcin, dc quibiiA iiitrd, v. 400. ror» "
rircin, patcr piicllarain trium, a Lycoplirone /*te^^'
eribiis tlaniHS, ii Servio rt Pomponio Hijmote* «PP^ '
habuit latur. Hujui; filia Criiiii>i uxf>r, a Serrio ^
•mponio Kan^ii. Effcstaj filius, dr qiio H ■*
itur. li Stephiino E}iixtu.t,ii rJiony«ioJ5|f^^
f, a T7.i'tr.c .Tlirextitf u Vir|iyilio ct Silio M€^
Fliiviux patci-, cx Lycoplirone Crimitttf^''
I >iodoroCVi' inmK*,r\ Plutarcho Crtifttfrt*''^
Coniflio \cpotc Criyiissu* : cx Virgilii ^^ ^
24. Frflrfcmfl EryeiV] £ryx filius Bnttr^cnm' varias illic statuenmt uil>rfi, ad occidcntal^'*
muncin crcditus t^stcumiEnca luatrcm habcic Sicilia' pnrtcin, dc quibns iiifra, v. 755. Por*^^
Vcucrem: rcipsa l.ycasiem Siculani nicrrti i
quie ob formre clegnntiam, usitatu veteribiis
^crmonc, />»mi appcllittn cst. Avum habuit latur. Huji , „
^/M^yr/fm, ri'gcin Bcbryciiiu circa Ponluin, qiii Pomponio Kaistu. Ejjcstaj filius, dr qiio H ■
1'irstuuin ccrraniiiie occisus est a Polluc : qua- ngitur. li Stephano Efiixtu.^, a rJiony«ioJ5|f^^
prop:cr fu:;icns Butcs, rcguum iii Sicilia cfni- tus, a T/.ctr.c .77y:«/<«, u Vir|iyilio ct Silio A^^
stituit : Kryx pariter ab Hcrcilc rr-stilnis or- tes ~
cisus :*st, iiitni, V. 411. Ex eo iioincn daluin cx
£>^ri monti atqucurbi,circa Lilyb»uin occi- ex
dentale Siciliaj promontorium, de ipio JL 3. riis exciiiplaiilnis, Crinijtu^t C'rimniiiit,et
707. qui^ ntinc iter Trojani dcflcrtunt. De Si- ninn fnirndatiiisime, ui contcndit Cluverim ^'
raiiif, antiquiii Sicili.-e populis, /K. 'A. (»87. Sirili.i, 1. 2. "2. Criinlivs. Ilic inodiN, ul ide^^
25. Remetior.] :Nota cnim ciant j.iin inilc Iticulcntc probat. noii e»t brcvis illc flmititt'
maria iUa Palinuro, ut niodo dixiiuu.s. i^circstani iirl)cni in inarc Tyrrhenum inflna
36. ^nsteSf ^r.] Ih* huju-i ^rneit; miiltad vni^^o /Vet/^/o, ut inulti putant ; sedroajcffal ^^
tffm-cisatrcruut adinoduni HinbigtiaHin-trnsiiis us.cx 11^1*0 Panonnitaiio et scptenirionaliS^^V ^
«t Cliivcriiu. FiT iis ista colliiro. Laoincdon, cilitc partc in nieridionalem decurrenii q
rex Trojanu^, ofTensus viro iiobili, cujus frau- cuin liifpsn fliivio dcnique comuiixtus. CQn<
dc ooactus crat Hcsiononi filiairi >tiain luarinar hi marc Lybicum dcvolvitur, ad Selini
belliue 4*xponerc; vicissim tr<'srjus filiHs r?icu- urbiMu, ciiin Hypsa comniuiii dictus Wf-BV'— ^^
lis naiitis tradidit, vcl niari >ub.nrrs:riiiliis, vul Ifitiri, nut Bflici dcstro, quia in dcxtram Hyp"""'''^
qii6 lubcrct avehcndas. His in Siciliuin ap- sasripani intluit. ^^
pulsis, una e Trojatiis ti ibus piielHs filiuni sns- :i7. fhrridus in, ^r.] In pnepoailio, adbibe-''"''''^
cepit : vel cx adolcsccnte TroJAno, qui sc iHis tur hoc niodo ad sipiificandum habitum: M
prie amore comitcinaddixrrut, juNta Dionysi- 4.618. In vcste rccincla. Pelltma nt^t
umHalicarnassciifii ; ^rl ct Cii^ui^io niniic iu miis usiis cst ad vc.stcs, tamco post art
canemconverso, in^taLycophn.^nci;). llichii- folia. (Vros Pliuius ne|;avit natciin Africt»<
jos filius, revcrsus Trojuni Prioini irniporilui.s i'ahdiorcin cn*li tempei icm : Ccrdanus ti
mde iteriim post Trojir r.vt idium iii Stri!i:ini multii. di'fendit Virgilium, in primit au<
^nfressuaest, et srcum Klyinum adirc:iit. Ibi tatc Solini, c. 29. A^umidiei wtiformd tst'
MHaB^ik Sicnni«y cl af^ri» donati, mox AAie- ttrit pra:str*iil, rillis profundioribUM, Ia"'"
■ddcm appuisum <ixccpcnmt, ei cum cq uxvm Kumidicos ct Libycos & ^^Tn ^
JENEDDOS Lm. V. 90i
Hoc Eljrmnt facit, hoc evi matnnis Acestes, Etfmui ld«m ftdt, idcn
Hoc puer ABcanios : seqnitur quos cflptera pubes. Aceftei^iidiorimtu,i(iem
lUe i conciUo maltis cum milUbug ibat 76 ^'j^^SS^^miSr. "t
Ad tumulniDy magna medius comitante catervL ncu cum muitii miiiibmi
Hic duo rite mero libans carcheBia Baccho |!J^*^ ^^^jST Sf ^Sa
Fundit humi, duo lacte novo, duo sanguine sacro : [urtTclrcumftisftlHik^S.
Purpureosque jacit flores, ac talia, fatur : ta ritum effuDdit •tuians ia
Salve, Mocte parens : iterom salvete, «cepU 80 ^Z SSu^nSfd^
Nequicquam cmeres, ammseque umbraeq; patemse. sanguinis srcri : spargitque
Non licuit fines Italos, fataliaque arva, flof« purpureos, etprofat
Nec tecum Ausonium, quicunque est, quserere ;^'* j/j^J;^^
Tybrira. perali cineres» et anima»
Dizerat h«c, adytis cum lubricus aniruis ab imis f 0™^»^ patema. Non fai
o^» ^ i-t*»^ *»^ftMt quKrere tecum recioo
Septem mgcns gyros, septena volumma traxit, 85 ncm Itaiam et agros fata-
Amplexus placide tumulum, lapsusque per aras : ^t nec Ausonium Tybrim,
Coeruleee cui terira notae, maculosus et auro quisquis iUe sit. Harc pro-
« . y t ^ /. 1 i .1 tulerat, cttm yerpens lubn-
Squamam mcendebat fuigor : ceu nubibus arctts cus, ingens, edusit ex inti-
Mille trahit varios adverso Sole colores. «"is penetraiibus 9epukkn
Obstupuit visu ^neas : iUe agmine longo 90 ^^^X^'^^
Tandem inter pateras et levia pocula serpens, sepukhrum, ct labens inter
Libavitque dapes, rursusque innoiius imo ■"*•• ^ «nacuise cocru^
Successit tumulo, et depasta altaria Uquit. JiV^SSlSlJj^'!.^:
mas : quemadmodum arcus in nubibus coocipit mille dirersos colores, Sole opposito. AUieas
videns stupefactus est : iUe demibn repens loago tractu inter pateras poculaque poUta, et de*
gustarit ciiKM, et inoocuus redUt iterum in profundum sepulcliram, et reUqnit aras dcgustatas.
NOT-fi.
73. Elymut.'] Hic, ez Strabone, Dionjsio, quia mod6 dizit, «o/ve, tandeparens ; ergo iU-
I«7cophroois interprete Isaaco Tsetse, fuit rwm talvt ; ter enim eztrema illa salutatio re-
TVojaaus. Post excidium Trojc In Siciliara ab petebatur in Romanonun funeribus valt ; cui
AcMte advectus fuit, ut diximus, ▼. 96. Addit synonymum est «a/ve, ex Varrooe apud Ser-
Tsetses, funse spurium Anchisas fiUum. Tes- rium : non qu6d saliitem iis valetudiiiemque
totur Dionysius, regio genere ortum esse : optarent, qii& frui ultra nou poterant ; sed
ide6qoe ufvos Uios Sicilia incolas Trojanos, pacem saltem et gaudium in altero statu. /2e-
unirersim suo nomine EhfmoM appellisse. Ne- cepii nefuic^tani «fiere«.] Per cinerety a\t Ser-
gmrc Tidetur Virgilius fuisse Trojanuro, Anchi- rius, patrem inteUigit, quem ^ Trojano exci-
am filium, ct regio sanguine oriundum : siqui- dio frustri Uberaverat. Imm6 eintre» ipsos
dem eum concepfis verbis Siculum testatur, intelligit ; qnos anuo superiore rcUquerat in
▼.300. TumdvoTrinaaiijitvenettEljfmutPi^' SiciUft, nunc autem recipit reditu suo, ac ra-
nopttque. Deinde ouUaakei laudcm ab JEnee risit, nequitquam tamen; (|uia non conferet re-
eonsanguinjtate et rcgia origine tribuit : quod ditus, ut cum eo adtrc ItaJiam liceat. Jhtimm'
cert^ non omisisset, qui eodem loco, ▼. 297. que mmlnvigue.} Vel plurali ouracro usus esf ,
Dlorem coramendat d ttirpe Priami ; et ▼. 24. pro siugulari ; ut paMim po<>tMe : vel rcipslL
Erjrcem /ro/rem jfhiea appellavit. Itaque hoc plores ptitavit esse animas : de quibus rom-
onuro fatetur, ▼. 391. Elymum fuisse eomiiem modius dissvremus, iE. 6. ▼. 724. et sequenti-
aeniorit Aeettte ; cui se comitem adjungere tam bus.
iM ipsfc Sicilii, qu4m m Troade potuit. 82. Finet rtalot.] De italiA, JE. 1.690. De
77. CarehtMia Baeeko.'\ De Carehetiit pocu- Jhuonid, Italic nomine, ^E. 3. 171. De 7y6n*,
Hs, G. 4. 380. De BaeehOy vioo, Ecl. 6. 69. De Italie fluvio, .E. 1. 13. De adiflit, \oc'n inti-
jflcriff fujubriim, lacte, vino, sangulne, HL. mis, .£.2.297. De s^uomu, 0. 4. 13. Dxio.eu
3. 62. seu /rtc/e, JR. 4. 700. De a/:mins, in serpenti-
79. Purpureot ftorei:\ Vel rosas inteUigit, bus, G. 3. 423. De verbo /t^ari/, degustavit,
florcs dicatos Veneri, Anchisse amatrici ; Tel JE. 1.786.
generatim flores quoscnmque purpureos« 93. Dtpatta aliaria.'] Non ab igne virt imai
80. iterum M/ve(£,reee|>/i.1 Ittrum talvete ; consumente, nondum enim ctetm fuecaix^ \v<.-vx-
BMi autem, ittrwn rtcepti. ittrum, ioquit; »ire ms *, sed ab Vpfto ler^tkXt ^ ^\\»fv\DA^ ^\diJ^*
qmiaJMm mauo euperiore axequU» patrem ho- baveral.
rerMt, tuJutafentqaa fuaebri more : siTe
*• f ^
90S P. VIRGIUI BfARONIS
IVuit^ ma^s JCneai perficlt Hoc magis inceptos genitori instaurat bonorei :
Mcra inchoata mhomremi^^Q^^^ Geniumnc loci, famulumne parentiB 95
natrii: dubitanR, an Geoi- t, l . ,. . ' , u-j ^
!mi loci, an famuiun pa-Esse putet; caMlit quinas de more bidentes,
tris eiistimet «um effge;Totque sues, totidem nigrantes terga juvencos : ^
mactat juxta consuctudi. vinaque fiindebat pateris, animamque vocabat
pem quinquc ovef , et toti- ^ ,7 • a i.
dem siies, totidem juvcncos Anchisse magni, manesque Acneronte remissos.
nip-os ter^ibus : et effun- Necnon ct socii, qua cuique est copia, Iseti 100
f^iiabatTniLSTm^i ^^^^ ^^^^^^ ' oncrantque aras, mactantq; juvencoi.
Anchis», et manes «^uiOrdine ahena locant alii :fusique per herbam
emissos ex inforis. Pari- Subjiciunt verubus prunas, et viscera torrenC
ter et socii offenint mti i^^^j-j^ a
nunera Kcundum facuita- l!-xpectata dies aderat, nonamque serena
tcm que cst unicuiquc : et Auroram Phacthontis equi Jam luce vehebant : 105
oncrant altaria, et •"?»<>- FauiMBftitahimos et clari nomen Acest»
lantjuvencos. Aln dispo-,:, J^^nB|3^ _ ,.
nunt srea vata per ordi- -tilipBfat f ItCtO COmplerant lltora CCetU,
ncm: et strati superherb&, Visuri ^ncadas, pars et certarc parati.
ZZZ^yt::^'^'.^^^^"^ principio antc oculos, circoquc locantur
tata advenerat, ct jaro equi lu medio : sacri tripodes, viridesque coronae, 1 10
Phaethontis advehebant
nonam Auroram sercno lumine : ct fama ac nomen Ulustris Accstae eduxcrat Ticinos: occii|iBve"
rant litu<< bilari multitndine paiiim visuri Trojanos, partim etiam parati certare. Praab im-
mia statuuntur ob oculos et in medio circo : sacri tripodes, et vircntes coronse,
NOTiE.
M. Fnsiaurat.'] Renovat incepta sacrificia : 98. ^nimamque voeabali {t.] Non siBpUd
jam cniiu fnderat vina, v. 78. mox(|ue iterurii ter inclamat, invitatque ad sepulchrales ant,
fuudit, V. 98. Quid ita.^ an quia sacrificia RC-r- ut sacrificionim sanguine pascatur : «|iiemad*
pciitis occur»! turbata esse putabat ? At bono nio<lum pascuntur unimae roortuonnn, impri-
erat oinini serpeutis occursus. An quiacum niisque Turcsioe apud Homer. Odjrts. 11. 95u
pnrvia sacrificia b floribus et liquoribus, quasi Qucmadmodum Acliilles tuta nocte circa Par
niortuo homini obtiilcrit; niinc viso serpcntc, trodi roguin vina fundit, animam e|iu'
niRJora offerenda existiinat, qiiasi hcroi, intcr Uiad. 23. 221. Non ita inquam. Scdii
Deos admi>i<;o ? Ccrte nou admodum diversa ut sibi adsit propitiuspater, cujusmiR«itfcA<-
ab hJA siicrifH-ia Plutoni, Proserpinae, Diisque rontt remistos putat, et inter Deos vitam da-
iureronim aliis oflort, JE. 7. 243. gere. De ^cherotUe, inferorum fluvioi iB. 9:
QTi. Geniumnc lociifnmiUumnet^-c.] Gcnii 32:). De m^ni6u<, G. 4. 4(39.
ct cnstodr^, locis, urbibus, doinibus attribui 102. ,ihena.] Vasa cerea : vel ad lavandki
Bolebant; ut et hominibus singulis attribui so* corpora, vclad eiixanda» cames. Lic^
litos diximus, Ecl. 4. f>3. Famulos item majo- Houierus hcroibus suis elixas camea non pn-
ribus Diis suos assignabaut : eosque e bnitis ret, ut notat Plato de republ. 1. 3. has tainen
miimantibu.H plcnimquc assuraptos. Sic M. 6. priniis etiani illis temporibus in usu fuisse tn^
19U. cohimbw uiiuiBtrn sunt Vencris, ut ifl- taviinus, .£. 1.211. Dc c/iu/u post lacrificiay
nenm ad niircain arborem dcducant. Sic ex plura vidc, JE. 8. 180.
Silio Italico, 1. 13. 124. apud (^apuam ; AV 106. Awroram Phafthontis e(pti.'\ Pkaeihon,
men eral jam cerva loci, famulamque Dianit hk, vcl Solis est filius, qui cum k patrc diur-
credeltant. Sic aqiiila Jovi. Sic ex Plutarcho nuiu regimen currus cxtorsisset precibusy et
in Clcomene, dracones heroibus sacri puta- equos inscij^^feeret, cx iis i Jove in Erida*
liflRvuv
bantur : unde hk anguis Anchiss famulus. num Italiflffvuvium fulminc ezcusfus
96. Ctedit quinas de more bidentes.] Vd r<e- Ovid. Mct. 2. Vcl potius Sol ipse est, qui di-
dit de tnore, id est non pcr scipsum, scd per citur ab Homero Odyss. 11.320. *HiXMf pmUmw^
famulos, more pontifiatm Romanomm. Vel Sol PhaCthont id est, splendcns. Ejus equi qua-
oves de more bideiUcSf id est, biennesy aut amln- tuor, PjfroU, k wv», iipiis ; Eois, ab lUv, ^ur^
deiiiesf dn quibus JE. 4. 67. Vel quinas, de more ra ; JElhon, ab mJi^vro : PA/cgon, k fX&y»
CQBlestibus Diis adhibito; quibus numcro im- ii\ftammo. Dc .^uror/i, G. 1.249.
pari victimic ca^debantur, qiiia numcro Deus 1 10. Tripodes, ^•c.] Tripus pippri^ lelle
tm/)ore£ffV(/e<: inferisautem numeropari, AI. mcnsceqoc species, tribus uixse ji^ibus : cui
6. 243. Igitur ofiert Alneai patri quinque pc- quandoque insidebatur, sepo kaaMBebantur
cudcs, utjam coelcsti Divo;easqae nigrantes, lcbetes crateresque ad iibamina7%. 3. 359.
'X inferis assumpto. Notatque Turnebus Saccr diciuir, quia in templo DelphicOf rcquc
lodi sacrificia Romanis suovetaurilia dic- omni diviii& magni erat usus ; tum viris foi^
; qum mt€, ove, tt taun fiebaut. tibna donabatnr io pnemiuoi uadc Hont Od.
iENEIDOS UB. V. 308
£t palm», prediim victoribus; armaque, et ostro et|MlBi»,donft ▼ktoiibuf
Perfusffi vestes, argenti aurique talenta : ifc^tna/a, ct arma, et re^tM
Et tuba commissos medio camt aggere ludps. argemi et auri : et medio k
Prima pares ineunt gravibus certamina remis tumuio tuba canit iDdictot
Qua tuor ex orani delect «e classe carin». 1 1 5 i^?;?.^!r'X\,'f ^
2* , »j ^i •. • • Tfc • • va«tu remu, electK c tota
Yelocem Mncstneus agit acri remige Fnstm, ciasse, incipiunt primum
Mox Italus Mnestheus, genus a quo nomine Mem- certameo. Mnestheui aji-
Ingentemque Gyas ingenti mole Chimaeram, [mi : «^'^"pSilL'!*^^^
Urbis opus ; triplici pubes quam Dardana versu inquam, moz Itaius -, k quo
Impellunt, terno consurmmt ordine remi. 120 nomioeoriturfamiiiaMem-
« ' ^ mii : et Gjras magnam Chi-
jDsram, magn& mole, opua inMar nrbis ', quamjuveneiTrojani triplid versu impellunt, ciiire-
■li lurgunt triplici ordinc.
NOT^.
1. 4. S. Donarem tripodat pntmiaforlium Gra- balflmarum genere, de qak M. 3. 427. Secunda
jorum. Chinutra^ ignivomum ac triforme monstrum
111. £/ pabna^t prtHum tictorilnu.] Id est, quod ex Ovid. Mctam. 9. 649. mcdiit in parti*
pretium solrmne et vulgarc victoribus omni- biu hifcumf Pectut tt ora teay caudam terpen*
bus. Qucrrit eoim Plutarchus Sympos. i. 8. tit habtbat. De e&, J£. 6. 288. Tertiam omabat
qucpst. 4. Cur sacroruxn cfrtaminim aliud aiiam Ceniauri pictura, ez equina ct humani spede
kabe.nt coronnmy palma ril commutiis omnibus. conflata, dc quo gcncrc, G. 2. 456. Quartam
RespoiMletque, hoc ide6 usu venisse, qu^d viro StyllcCf marini in frcto Siculo monstri, effigies,
forti palma persimilis, non deprimatur onere, quam explicuimus, J£>. 3. 427.
sed i-ontra magis obluctetur. De oj<ro, ostreo, 1 17. Mox Italas Mnestheusy fnr.] Ut nobi-
sive conchylio, unde |)urpura ezprimitur, G. libus Romanorum familiis gratificetur, eas 4
2. 5<J6. Trojanis deducit, k Moestheo Memmios, k Ser>
\\2. Talenta.] TaiMpjiPyk rmXmtt iuffero: gesto Sei^ioi, j^ Cloantho Chuntios. Addunt
quia prim6 libram signiticavit, qu& pondera aJii etiam a Gy& Geganiot : quod tamen Vir»
iq>peuduntur : tum quodvis magnum auri ar- gilii lestimonio caret.
gentique pondus, dcnique certum determina- 1 19. Urbis opus.] Urbis instar ; in quSL tan*
tumque pondus, varium tamen apud varias tum operis fuerat, quantum in urbe positum.
gentes : celebratissimum Atticum Talentum, Sic Apud Cicer. Ac. in Ver. 5. 38. Erai itta
qood sic describitur k Rhemnio Fannio : navis amstrata ; et Ua ma^na, ut si inpnedo»
Cecropium superest post h<tc docuitse talentum, num pugnd rcrtaret ur, urbtt instar habere inter
Scxaiima mmat, teu rit, tex millia drachmat, Ulot piraticot myoparonet videretur.
Quodsummum doctit perhibttur pQndutAtht* Triptid versu, fyc.'] Triremem signiflcat na-
nit. Tcm: qualem tamen Trojanis temporibiia
Porr6 drarhma Attica, denario Romano, et noudum fuisse probabile est : &ed poCtse ut mul-
grotso Francico sequiparatur. Grosmi pars taalia, sicct ilkidperanticipatiouemdicere li-
est marc4t sexagesima quarta. Marca signati cuit Quid sit autem in navibus versut et ord9
argcnti hoc anno 1675. Liidoviceos argeoteos remorum duplcx, triplex, quadruplex ; unde
capit novcm ; hoc est, libras nostras sive Fran- biremet, triremet, quadriremet, ^. appellantur r
cico8 viginti septem. Grossus igitur valet oc- vald^ ambiguum est. Quia tamen ex Vir-
to solidos cum denariolis paulo mliuks sex : rilio, tripliei conturgurU ordine remi : constat
qui grossi sexies millies repetiti Francicot m utroque navu laicre remigum ordines sur-
confiriunt 25»V). Et hic valor est argentei tor rexisse alios aliis supcrpositos * non ita tamen^
lerUi Attici ad modum nostrum revocati. ^u- ut snperiorum remigum pedcs hiferiorum ca-
rei auten talenti valorem conjidcs, hstbitSi sui- fiitibus impeodercnt, pcrpendiculari, ut aiuntt
ri cum argcnto comparatione : aurum enim rectaque linei : sic enim latera navium ex*
Gnecum Romanumque duodedes argenti va- truenda altius fuisscnt ; scd ita, ut scamnisy
lorem ; Francicum sexies etiam ac decies et qusD etjugaet franjfradicuntur, oblique a sum-
«mplius nunc superat. Ottera, infri^, v. 248. mo ad imum instar grnduum dispositis, insis-
114. Primapores, 4^.] I.LUDUS,napitii»cfe- terent remiges ; quorum superior ordo ibi
eursut. Cujus exRnpIum in Homero non habuit figebat pedesi ubi ordo inferior insidebat.
Virgilius uec vcr6 voluit cursum illius eques- Poit6 scries iUsB remigum, k summo laterc ad
trcm imitari, quia Homcrus in eo plus opena imamcarinam obliqu^numeratse,ordinef dice-
studiique posuerat ; ludos alios imitalu» est, bantiir ; et pro multiplici ordine, navis erat
quos ille minibdiliffenter scripserat, Iliad. 23. 6iresHf, triremit,quadriremit, i Ptolemso Phi-
\\6. Prittin^ ^^ Naves quatuor, Bquales lopatore extnicta etiam qiuidraginta ordi-
«lagnitodioe ac roborci snis insignit noniini- num : atesedem series a pror&ad puppim no-
btti qun k piccis in puppi nxmstris repetit. meratc, dicebantur vertut, et sic in singulis
Prim* Pruifii apjncu erat iMriM beliua h lateribuf f wnu aliqiuuido vifinti «viinqs&e^
S04 P. VIRGILII HARONIS
£t Sergestus, k quo funilia Sergestusque, domus teuet a quo Sergia nomeiiy
Sergia trahit nomen, ▼ehi- Cpnj^uro invehitur magni: Scyll&que Cloantinis
Cioanihug, unde tibi origo Coerulca, genus unde Ubi, Romane Cluenti.
est, 6 ciuenti Romane, ▼e-Est procul in pelago saxum, spumantia contra
^n^^^^S^enis^t^-^''^^^^ y ^"^^ tumidis submersum tunditur olim
motum litiu, est rupcs ; Fluctibus, hybemi condunt ubi sidera Cori : 198
qu» aiiquando meru ver- Tranquillo silet, immotaque attoUitur und&
beratiir fluctibus. auandoy-« • • .• ^* • •
hyemaies Cori ahi^conduutCampus, et apricis staUo gratissima mergis.
utra: at tranquiiio fern^o- Hic viridem iEneas frondcnti ex ilice metaro
renilet, et crigjiur cx im- Constituit, sijnium nautis, paier: unde reverti IM
motis nquiM, veluli campus ^. ^ : i i • - n ^
et perfuffium gratiifcimum Scircnt, et longos ubi circumflectcre cursus.
mergis apricantibus. iinc Tum loca sortc lcG^unt : ipsique in puppibui aoro
rf!^'nd^sT?iirr"'IJ?^^ Ductores longe efliilgent ostroque decori :
pignum nautis :' a qun sci- CflPtera populea velatur froude juventus,
rent redire, et circaquam NudatOSque humcrOS olco pcrfusa nitescit Z 135
iSJr^l^^l^JtcriConsidunt transtris, iutentaqae brachia remis
etipsi duces t* puppibusJntenti expectant signum: exultantiaque hauriC
procui rcHpicndent, insig-CQrda pavor pulsans, laudumque arrecta cupido.
ncs auro et purpum : rcli- » i i- i j j-* «^ ^ V i» •!_
qui juvcnes conmBntiir ^^de ubi clara dedit sonitum tuba ; tinibus omiieff,
popuiei^i toiiis, et renitont Ilaud mora, prosiluere suis : ferit sethera clamor
hncti oico,»ar nudos hume- Naudcus, adductis spomajit freta versa lacertis. 141
ros : sd<ient tn transtns, cl , ., , ' . f i • • .
expectant si^ium obuixiiuhnduut paritcr sulcos: totumque dehisat
Mciim/umbrachiarcmisin-Convulsum rcmis rostrisquc trideutibus lequor.
X^ ar:^;::^ d.^d«r.u' No» tam pr«cipites bijugo certamine can,pun,
giorix iatigat corda sub- Compuere, ruuntque eflusi carcere curms. 145
witamiu. Deinde quandoNec sic immissis auricne undautia lora
clara tuba emisit sonum, ^
non tst mora, omncs e terminis siiis proniperunt: nauticus clamor pulsat «elam, fluctin tar-
bati QdductJK brachiis spumunt : pari impeln imprimuut sulcos in aquU : et tncum mara cfMliua
rcinis et rostris tritidis aperittir. Non tam cclcres currus invadunt campum tfi oertUBine bi-
garum,et erumpuut emissid carcere. Nec ita aurigs immissis jugis quatiunt babenaa ninaom,
NOTif:.
aliqiiando plurcs; et in Ptolemsi navi, qtue refcrttamen quomodocnnque ipia ropefl, chI
quadraginta ort/inum fuit, et qaater mille rc- ramas infigltiir. De osfro, purpur&, G.SL6O0L
roigum, rerntfquiuquaginla fuere. IgiturChi- Dc popnlo, peupliert roPLAR,G. 2. 13. D%^
m»ra hic Virgiliana, quae triplieivertu^ Iripliri ce, yeuset tiii: holk-oax, Ecl. I. 18.
ordine instructa ernt ; remiges in singubsla- 135. 0/eo.] Ad mcmbra roliorandar UMte
teribus novem, tota nave octodecim capiebat. etiam co luctatori ungebantiir. JR, 8 280,
125. OlimJ] Jiliquantlo, indefinit^. Ssic G. De translrit, scamnis rcmigom, suprk, t. 1 19l
8. 303. Cimfrigidui olimjam eadil. 137. Hawit Corda paror, fyc.] VenoB jam
IsMS. Mjflttrni Cori, fyc.] Conu veiitus, flat explicuimus, G. 3. 106.
ab occasu a'stlVo. /fyAeniiisdicitur, s<*u fri^i- 143. Bostrisoine trideniibus.] Passiynligcbliu
d^, qiiia situ maximc ad septontrionaics vcrt- olim jfru/en/iou«; sed obstat menmni prim
tof acccdit. CondU tidera oimbis iiiductis. syllaba» quB ubique longa est. Scd 4 virk doc-
Scribitur eliam Cwrtis. tls academl» NeapolitaiUB profectm eat nipe-
128. Apricis mer^.]^ Avibus Bquatici8,p/on- riore ssculo illa correctio, quJL uai tmmi ;
ffeotity nrvERS, qun; cum frf>queuter se aquis utpote cum antiqnii navium apecie reteiilw-
munerganty amant ad Solcro siccare se, in que nummis ae picturis convenieiitissima, qoa-
iocif aprieU, id est, Soli expositis. De voce rum in pmr^ rostrom trifidAn ex are bifi-
aprieu, Ed. 9. 49. dumve addebatur, ad hottilef navet in iacww
129. ^/om.] i¥efiiestez/reiiiiRu,fenninttr.- vulneramlas.
■iveinagrb, siveincirco: vulgd i lapidibiu 144. Bi;ifgo eer/ffmtne , ^.] Cntwa himjarmik
oUoDgiS) in acumen ac pjramidem erectis. et t/uadrigarum : De quibus, G. 1. 6l£ Dt
TUIs erat Romano in circo figura metanmi, earcerito infiri, v. 288. Jwgit» I%m
in cxtremo decursu scpties quadrigse cir- aa quibus eqoi tsmoai currAi
lecfebanr : eb aUiidit Virgtlins : et quao- hk ver6, Jnzta •lli|aQf| pl* '
\Wch ramtis honc figuna non leCevl*, eqvii orarpuitur.
^NEIDOS LIB. V. 305
Concussere jti^s, pronique in verbera pendent. tt proni eztcnduiit $f ad
Tum plausu fremituque virum studiisq; faveutum ^«r»w«ramium equo*. Tnnc
Conionat omne nemus, vocemq; mclusa volutant et rre«iiu hominum, et ac-
Litora, pulsati coUes claniore resultant. 150cianiationibuiraventium,et
Effngit ante alios, primusq; elabitur undis fanthus "?**™ ^°*T* ."»VT"'" ^
m ^ •*!••* r* j • S /^i cluium.collesicUcUunon-
Tarbam mter fremitumq; uyas: quem demde Cio-buiieos rcmittunt. Uyai
Consequitur, melior remis ; sed pondere pinus primus abit antc aiios, et
Tarda tenet. Post hos «quo discrimine Pristis ^ Sutr'".!.»
Centaurusq; locum tendunt supcrare priorem. 155 dcinde cioanthus lequitur,
£t nunc Pristis abit; nunc victam preeterit ingens ""«^*!»^ ""'7'«'^ "^emis, scd
Centaurus; nunc uni ambaejunctisque feruntur USinet^T^ist i^ibs ^^
Frontibus, et longa sulcant vada salsa carinL iutervailo Pristis et Ccn-
Jamq; propinquabant scopulo, metamq; tenebant ; •"T" con*"*"^ ^tingcrc
^» ^'*^. *^ ^ j. ^^ . ." . «i/^P^orem tocum. Et nunc
Cum pnnccps medioq; (jyas m gurgite victor 160pruiij,pni:it; nunc ma^
Rectorem navis compellat voce Menoeten : Ccntaurus prsccdit eow
Quotantummihidexterabis? h«c dirige cursuin, ^^ni.JT^Jill^rS'!^
Liitus ama, et isevas stnngat sine palmula cautes : et ion|ris carinis srcant sai-
Altum alii teneant. Dixit: sed cceca Menoetes I64»o8 ^"«^«"s *-* ja°» *P-
Saxa timens, proram pelagi detorquet ad undas : S^JI JZ^JrSmtciS
Quo diversus abisr iterum, Petesaxa Menoete, Oyas, qni primus erat, et
Cum clamore Gyasrevocabat: et ecce Cloanthum'^^»;»."™^***®"!*"*"'"*^'*"
•II ••^•^^^ ^ • . P«t hu Tcrbis Menu^tKa
Kespiat instantem tergo, et propiora tenentem. ^,bernatorem uavis rMs.
lUe inter navemque Gyse scopulosquc sonantcs Qu^ taiuiim reccdis mihi
Radit iter Ittvum interior, subitusque priorem 170*** ^*"^'!!"- i^"*".^**?*
w% • • * ,/ . curRumyadhsrcutorirtiflnf,
Praetent, et metis tcnet sequora tutarelictis. et pcrmittc ut rcmi radant
Tnm vero exarsit juveni dolor ossibus ingens, sinisira saxa; aiii currant
Nec laaymi» caruere gen« : segnemq; Menaten, ^^^"^«."«mcf^J'^:
OblltUS decorisque SUI SOCmmquc Salutis, culta saxa, detorquet pn»
In mare pra^cipitem puppi deturbat ab alta> 175 "^ «** "»**" "^*- ^^
« xJ^ f * L'* • • ^ reccdi8 divcrsus ' iterum rc-
Ipse gubemaclo rector subit, ipse magister : ^ocabat eum Gyas repetenM
aan damore - P« r -asa, 6 Meucete : et interim videt Cloanthum tmmineutcm dorso, et teineu-
lMi|iroxiiiiat/Mi/.'/ Ille Cloanthus intcrior radit sinistram viam, intcr navem Gyie ct saxa
aoaantiB) et repentinus pnctcrgrcditur Gyttm qui moddftierat prior, et tcnet sccurum mare me-
lii prcleritis. Tunc autcm inff^is dolor acccnsiis est in medullis juvenis, et rens non caruc-
nnt laiCbrymis, et immemor (Ugnitatis suse et vitie sociorum, dejicit tardum Menoctem ex al-
tft poppe pronum in mare. Ipsc succcdit gubcmaculo modcrator, ipse magister navis :
KOTiE.
140. Voeemqfue ineluMVolutant TAtora.] Com- tram esse » quia, ctkm in Circo meta ad iinii-
imitatio cst : pro, vocemmu intlumm rotutmit. tram curruum essct^ brcvior circa eam flezut
168. JtfiAi dexler abis^ MUii abis {.^bundot sinister erat, isque mct« propior atque in-
h)c miki ; nt alibi saepe, et G. 3. 16. ' /n mtdio terior: dtxter autem exterior atque 4 medL re-
mihi CsuoT erat. moCior. Igitur,ci\m navalishic ludus Circeu'
163. Litusama^ Aceede vropiiis ad litus, •emimitctur^hktn/eriorest s»nii/er. De Cir-
Sic Horat. Od. 1. 1. 25. 3. Amatquejanua li- eo et metis, infra, v.288.
«icn. ^ Jiibet igitur ut navem admoveat pro- 171. Tuta.] Nempe k periculo saxorum,
pius litori ; non Sicillr cquidem, ncd rupts et qua mctam circumstabant : nonduro tHmen
metie ; ne latiore cunu eam circumcundo, ab omnino tuta, quia nondum victoria parta
aliU insenuentabus superetur, erat : poit metam quippe supcratam, et ali-
Falmwa.] Pars extremaremi planior, etin qnk ex partc circuitam, in portum siniitro
modnm human» palmie portensa. Catnll. in cursuredeundumcrat,utdiccmu8infru,v.225.
Pbaselo, v. 4. Sire patmulis opusforet volorc, 174. Deeoris suij socidmque, ^.] Deeoris m.
jire linteO: qnia indtfnum est priucipem vinim ab ali«
170. interior.] Quicqnid sit de hujuf vocis pcenam luis manibus exi^crc. SoeiHun iolutis i
«ignificalione in nominum consesiu et incessui id est, «o/ti/if loaenim, qun aniisso gubcmatora
dczfrimannniifrvmpartemiiotet^certumeBt pericBtabatur. Nec placet Cerdanus, qui lo-
iAdecwfu Gircesti) biteriorem pwiem dnu^ cium, agiioKit accuMiU^Q casvi \ ^ixa^^^^^wsi^
306 P. VIRGILU MAROMS
ct horutur luutas, et rerttt Hortaturque viros, rlavumque ad litora torqnet
ciavum adUtora mctoi. Sed ^t gravis ut fiindo vix tandem redditus imo eit
taa undu mgrh tandem Jainsenior, madidaquc fluens m vesteMeuoetei;
cmisfliH est ex imo Amdoi Summa petit scopuli, siccaque in nipe resedit 18^9
jam .enior, fluens huniidi ju^^, ^^ labentcm Teucri, et risere natantem :
in vcstc conscendit iium' '
niitatcm'rupiK,ct Bcdit inEt salsos ridcnt rcvomentem pectore fluctns.
«rido Raxo. Trojani riie- fUc la^tacxtrcmis spcs cst acccnsa duobus,
r.liIIrem^1."we"„?'«V" Sergesto Mnestheoque, Gyam superare monnteBE.
meutem k pcctorc saiitara Scrgcstus capit aute locum, scopuloq; propinqQat s
aquam. Tunc bona spes ^^ tota tamcn illc prior prsBcuute carina : 188
supcrandiGvnratardaiitemn ^ • .^ -^ in**
orta c*t uitimis duobus, Partc prior, partem rostro premit semula Pristis. .
Scr<|rcstoct Mnesthco. Scr- At mcdia socios inccdcns nave per ipsos
gc8ti« auticipat spaiium, Hortatur Miiesthcus : Nunc, nunc insurffite remis
ct appropiuqnat rupi : ncc -- , .. rn . * Jl^
tamen iiic prior cst, totaHcctorci socii, Trojce quos sorte suprcma 190
navi pra-cedentc : prior Dclcgi comitcs : nunc illas promitc vires,
.T;u%rL™Tal» ptNuncanimos; quibus in Gaetulis syrtibus usi,
tem. Sed Mnesthcus am- lonioquc mari, MalcsDquc scquacibus undis.
iMiian» mediu in uavc inter Nq„ j^m prima Dcto Mnesthcus, ncq; vincereceito:
il>sos sorios, ruf hortatur : /^ ^ *. i . «i t nr -. »
Nuor, iiunc iiisur-itc in re- ^uanquam o ! sed supcrcut, quibus hoc NepCane de-
mos, ATrojaiii socii, ^uof Extrcmos pudcat rediissp : hocviiicite, cives, FdistL
»1 citremo cxitiu Troj«Et prohibctc iicfas. Olii ccrtamiue summo
clc^i couiites * nunc cxcr- «-v
cete iiiud rubur,iUam forii- Procumbunt : vastis trcmit ictibus aerea puppis,
tudineni ; qua usi utU in Subtrahiturquc solum : tum creber anhelitus arfns
Co. .^nukqrSl':: Arid^qV»^ O"'.^'"'»'» '' «"'»«" fluit undique rivi,. 200
lcar. Noujam pcto prima Attulit ipsc viris ODtatum casus honorcm.
/of,7, tgn Muesthciis «iof/()iyfamque furciis animi dum prora ad saza subunret
tiWor ; noqiicc.ontendoviii-x ._ • .• i'*C3a*«^
cerc: THineu 6 u/waw '"^.^Vor, spatioquc subit Scrijestus imquo ;
»o«.«(m.'^dviiicnnt quibuslnfelix saxis iu procurrcntibuii hnesit.
W coiKe^5isii, 6 N«;ptunr. Concussac cautcs, ct acuto in innrice rcmi 205
] udrat iios iiltiiu(»s rcverti : >-v, . . .... ,.^
hoc supeiate, 6 civcs, nObnixi crcpucrc, lUisaquc prora pependit.
impoditc hor dedccus. Ilii suinma contcntioiic inciimbuut in remo<; navis srata tremh mtr-
no suc«:ussu, ct tequor siibdiicitur : tunc frcqucns aiihelitus concutit meinbra et sicca onmm-
gum : sudor iltiit uiidiquc in rivos. Ipsa fortuna attulit viris gloriam cupitam. Nam dom
Scrf^>stus ardcns nnimi impcllit proram ad scopulos, inter teopulot et Mnesthtum, et daWtnr
spatioauirusto *,niiser adhirsit scopulis protcnsis sub aqud. lliipcs commota; tunt, ct remi im-
pacti in acutum sa^um crepucruut, ctprora allisa ^ctU suspensa in seopulis.
taliir ▼rrbi re;;imen, oblitm deeori*,torinmque : Sporadibus ct Cjrcladibos insuUs od Stroplw
tiiin quia non vidco qiii dici possit Mencetes ces itcr fccit, J£. 3.
tpeiw tidutis. IS^. (^npuun 6 .' stdt ^.] Duplex «ftc*
l77.C7rfrum7i(e.]Pur8inRuinmogubemacu- tus. I. Victorie optatio: Mon rineen cerfa:
lo trauiiversa, iiutikr cnpuli, qiiii gubcriiacu- quan^piam tS .* retiKU ti lieetUf rincere. lI.Cor-
lum rc!;itur. Gubernacutum ver6, reiuus craC rcctio. Sed iamtn rinemit Utit quibut Aoe, JVcp-
longior Utiorque, ad puppiiu reli^atiis, qiio tune, deditti. De^eptuno,Al. 1.126,
cunum navis giibnmator moderabatur. I>e 199. SubtrakiiurfUt solum.] Substraia mari*
Tetterisj Trojmiis, iK. 1.235. aqua non secari, sed quail pcr vim lubtrahi
186. Cortn/r.] Iina traU est, navis totius fa- vidclur retr6, tanto impctu navis iiorr6 tm«
bricaui rulciciis, ct instuApiue a pror& ad pellitur : sotum enim cst <}uicqiiid aheri wb*
|mppim dccurrens. De roi/roy v. 143. De •teraitur, ut oitendimos £cl. o. 36.
QsetutiMf M.4.AK). \>is sifrtibuM^ Mn. 1. 111. 2U3. interior.} /n/er Mncsthcum el metun,
De Mmio mnrij A^n. 3. 2ii). flesum breviorem eC jinitfrum captani : gopr^
|iLlB8- Mateaqut seipiaeibut tuirfii.] Malea ▼. 170.
■taontoriuni cst IVloponiicsi, sinum inter S06. Mmiee.J Saso acuto, «spen^ acpro-
^HlJBpn et Lacoiiicum, nunc CapoMalio di mmente : sic dicto k mwiet gstreo, mide pai^
^^Hbp.* procellis inforttum; unde tequares purcus liquor ezprimitur, aijiii condyinm
^kfiir mulip; <|uaii MUtai insequcrcn fiutifiatimi eC ■COHim cst.
.'ofuiji .'iiitcju ab £u€ii fn&t, cum ^
A^NEIDOS LIB. V. 307
rgunt nautcT, ct niagiio clainore morantnr : Coniur^nt nanuei ct ma^.
asque sudes et acuta cuspidc contos "** ^"* ciaraore tistunt : et
>*^i*^ 1 A* *. adhibent ferrataa trudefl.
lunt, fractosque legunt m gurgite remos. «, ^^„ .cuminatii cui!
us Mnestheus successuque acrior ipso, 210pide: et coiiigunt^ mari
le remorum celeri, ventisque vocatis, [5°**** fractoi. At Mnci-
, , ■ . / theui raudens ct ardcntior
petit maria, et pelago dccurru aperto. « iiio «uccessu, veioii im.
Spelunca SubitO COminota Columba, pulsu remorum, et iuvoca-
imus et dulces latebroso in pumice nidi, £^^«0;^!:^?*«,".« t/'*"'"
, , * . ' . les, cl navigal patcuti ina-
in arva volans, plausumque exterrita penniSri. Quaiis coiumb^, cui
cto ingentem : mox aere lapsa quieto, 21 6**«"°"» «*"'**• «"»«? m cavo
iter liquidum, ccleres nequc comniovet ala8:,*^7i^JJVc"m*JI<^'SSl
aestheus, sic ipsa fuga secat ultima Pristis laus, et territa dat ulis ic-
ra ; sic iHam fert impetus ipse volantem. «"«» biBentem donmi sua -.
r . 1 1 . . j •* I. n^n. niox eUpsa m a^reiu tran*
mum in scopulo hictaniem dcscrit alto 220q,,iiium,fiecatviauitoniiem,
tum, brevibusq; vadis; frustraq; vocantem nec movct c«-iercs ului» : Sic
a, ct fractis disceniem currerc remis. »"*?'**«"";, T • *''" V"'
, ' . 1 #-« I • 1 ristis findit fugieus extre-
ryan, ipsamque ingenti mole Cnimu.Tam mum«;M/tumajf}>?7uif»ma-
3uitur; cedil, quoniam spoliata magistro est. "«;»•<-• »p»c impctus pro-
jaD,que ipso supercst in fine CloauUms : 225 «lliljJ^^JSt^^^-.i;
petlt, et SUmmiSadniXUS ViribuSUrget. couniteutcin adverbus m-
ero intreminat clamor, cunctiq; setmcntem i*'" aiiamctv^adahuiniiiu;
^ ^ j.. ^ /» 1^1 friistraquc iiuoioruuicm
int studiis : resonalque fragoribus lether. auxiiium, et teiitaiein ena-
priuni decus et partum iudignantur honorem, tare fraf:ti!i reiiiis. Dcinde
2ant, vitamq; voluiit pro laude pacisci. 230 <^?»«^"'«"r Gyan,et ipsam
' *' ■ * f jus C himaTuiu vasta* ma|f*
: vincitur i7//7, qiiia orbata est gubemature. Kt jam umis Cloanthus restat viucenduM
lumterininuin: huiic Mnetthcus sequitur, et premit contendciis lotisviribus. Tunc
ilescit cluiiior, rt oiniic» favuro incitaut inscquentem, ct aJ^r sonat fra^ribus. lUi in-
T, nisi conservcnt gloriam propriam, ct honoremjani coniparatum; ct vellcnt pacto
itam cum victuria ■
NOTit:.
4des . . . rontos, ^r.] PcrticaM, qum anthus tamen jam a versu 171. melit tenet
udts appellaiitur : quibus vado iiihae- aquora luia rrUctis: llsc, ut conciliem: exis-
tellitiir navis, uut iners alia molcs timo prasmiuin ei propositum fuissc, non qui
tur. Moiiet<|ue Isidorus cwi^idem eoH' diintnxat metain attingcret primus ; scd qui
on arinatoiu csse, sed tuniuin ex ipso pra:tcrea rircuinitijL metd, primus sinlstro cur-
iiniuatani. su rediret in portum, unde dextro cursii naves
gmitu rcmorum.] Actii motiique re- exierant. Idque uianifestum est ; I. Quia hiec
>rdinato, et pvr qiiaiulain succossio- tria proponit iilneas certaturis, v. IdtK Con^
tinuo. l)c iilii voi-o, (t. 3. 4i!.'{. stUuit sii^num fwutis oaterj unde rererti Scinntf
rona inaria.] Sccuiida, fuciiia, sine e//o)i;,'o«M6iri'rfuni/7ec/erf ci<r«u<. H. Quiamox
obstaculo; cur>ii tuui faciii, ut non v. *243. navis Cloaiithi tum victoriam obtinet,
vquorf, scd iii declivi loco prouus ciiin ad terramfuf[ilf e/ portu se condidit atto.
pps currere videutur. riinius 1. 2. At, in nipo, <{uie nivtfe loco fuit, ^or/u«, isquc
la adrr.rsoy in aiia prono mari. altus fuisse non potcst; cum esset objerta portui,
i(mir(.] Puniex iapis est levis, spon- et tnutum statio gratissima mergis. 11 ic i^tur
d scabni lcvi^^Hiida aptiRxiniiis : liJc jain et Mnestheiis et Cloanthus metam preter-
mosa rupe sumitur, por tapinosim; ^essi putandi sunt : Clomithus qiiiJem, qiiia
'. Gurges, pro mari, qiicina<fan(Klum metis tenei Oiquora tuta relietis ; Mue^theus vc-
IH. \. 118. Est autcm hwc, navim ro, quia/ifffd<rr^^/<i/na fFOMora. Cloanthus
oliunbami scite inslitiita comparatio; auieinio/rii ipaosa^rtst injuie: id eit, in ex-
um et volutus inagnn co<;7iatio sit, ut trcmo recursu, reditu a meta ad portum : quo
£n. 1. 224, et iiuix Muesthei navem in reditii enm supcrarcy aut saltem Kquare
volantemt v. 2ID. Mnestheus contcndit.
'Ititna 4t(fuora.] Ultiroam assignati 228. Fragoribus] Ita cx manuscriptis cnm
tem, ultra mctaiu. De bretUms ra- N. Heinsio emendamus. Olim elamwUnu :
111. sed parum exacte, cum iuperiorc Tenu dize-
tperest xnjine Cloanthm.] Mncstheus rit| /}i|g;ejntfMl e/amor.
m ctmtendit cum Cloontho. At Clo-
308 P VO^QIUI li^ARONIS.
Hi mfiiifaiitiir wccAfa ; Hos successus alit : possuut, quia posse videntor»
S^^^*M^^* ^*? f^'Et fors aequatis cepissent preemia rostris :
^2?Lroi^nw»« pn^ ^* palmas ponto tcndens utrasque Cloanthus
mw navibus ex Kqoo ndri- Fuoissetque preces, Divosque in vota vocasseC :
dkemiuimflL^m^ ^*'' quibus imperium est pelagi, quorum eequora
manuum, emisisMt precet, Curro ; 235
ct Deos invoc&iset periro- Vobis Iffitus cgo hoc candeutem in Htore taumm
l.Vm^i.SijT^umd.J^f^Constituain aiite aras voti reus, emque salK»
ro tpatia: e^ vobii ofle- Porriciam in fluctus, et vina liquentia fundam.
TwiBtiuio|iocUtore«ntei)'ixit : eumque imis sub fluctibus audiitomnis
votoobU^tu«,Tpwj"diSNereiduin Phorcique chorus, Panopeaque virgo;
viscera in laisos fluctui ctEt pater ipse manu magna Portunus euntem 241
eflundam vina pura. Dixit: Injjp^lit . i\[^ J^^^^ CltlUS Volucrfque sagitta
ct Gx mtimifl fluclibus au* ^ i' i* • i* i« i
diit eiim onioii turba Ne- Ad tcrram fiigit, et poflu se condidit alto.
reidum, ct Phorci, et virgoTum satus Anchisa, cunctis cx more vocatis,
?:ZruV4-Mm' Victorem magna prKconU voce Cloanthum 245
puUt narf mcurrentcm:iUal^eclarat, viridique advclat tempora lauro:
ceierias vcnto ei pennatajviuneraque in navcs, tcrnos optare juvencos»
Si.T'i.'^rtr?.;^ Vinaque, et argenti magnum dat ferre talentmn.
nium. Tuncfliiui Anc)iiMae,Ipsis praccipBos ductoribus addit houores :
Tocatiiomniiwsjuxtacon-Victori chlamvdem auratam, quam plurima circooi
suetudmcin, declarat ma<^. ■!<. ., "^ , , i* • ii« i*i_ «^ m^«
n« voce pneconis cioaS- Pwrpura Mseaudro duphci Mehboea cucumt, 261
tbum victorem, et coronat ejus caput viridi lauro : datque ipsi eUgeodos tres JuTencoa, et ▼iMf
ct magoum taicntum argeuti possidendum, ^iiie erant muncra pro navibus. ipsis verd dHdlMH
tribuit singularia dona. Victori CloaiUho chlBmydem auro iotextam, circa qiuuB JtfeDban
porpura dcnsa escurrit gemino flezu,
NOT-S.
237. Vott rtut."] Voto obligatus ; Sic Ecl. 5. vcl ad alia praritbat * ut enim uu|ait
30. DamniUfis tu quoque rotit : ubi verba luec concio est populus, qui per prsconem <
ezplicuimiis. et convocatur ; ita pneeo, qui prgeiti et •■!•
238. Porrieiam in /bic/iMi^^.] Porrd eiproeul con ventum ezcitet populum, nt veniat
iaeiam in fludu*. Vcrbum est in sacrificiis go- 248. Talenlum.'\ Constat cz rnmpaiiitinnB
lemne. Sic apud Livium 1.29. 27. Scipio^ cum allis pnemiis instiHitAf.fdieitlimi, nequt
Sidlift ^ in Africam navi^timis, entda exta, hk>, neque v. 1 12. snmi posse pro taUi^ wfll-
rauil«tdimd,iiiimo«ej<,minare^Nirririf : /u- tieo. Constat idem ez llomero, ani H. SS.
ba/pu tignum dedit proJiciKendu Libalionii pneimum statuit equestris curricnli, ptuam
▼ero par ezemplum habcmus apud lliucyd. quidem, fceminam cum lebete ; accundiiM,
lib. 6. ubi Nkias, Lamacbus, et Alribiades, k equam prsegnantera ; tertium, l^etem ; qoM'-
Pireeo Athenicnsi portu solveutes, aureis tum duo auri talcnta. Igitur vel ta^enlMma pra
argcnteisque pateris vinnm in mare fudisse di- quolibet auri argeotique pondere hlc nuBeo-
ciuitur. dum cst, ut dizimus, v. 112. Vel pro talcnto
24U. Aerefibflii Phoreique ehorutt {/«.] Phor- Sieulo veteri, quod mininuim qiiid Toliniae ui
CHf sive Phorrjft, marinum numen, Ponti ac PoUuz I. 9. Et ez ipslai Terbis coUigit B«>
Terra filins ; fiias habuit Gorgonas trcs, Mc- danisfuisse tej: dnicAiii(inaii,hoG eit,aoudorani
dnsam, Euiyiden, et Sthen yo. fhorut ejus nostrorum Francicomm vizdum miias et qoio*
floarina alia numina. A'ereldet, Nymphae quaginta. Homerus autem si non Slcolo to*
maris, Ncrci ct Doridii^feiut sororis filin. lcnto, simili saltem aliouo usus est.
Fanopea, Ncreidum uiii^le qua G. 1. 437. 2&i. Purpura Maanmh^.] De ellaaiWief
Ubi de Portum qiioque dizimus, cui a porlu eataqut, a loosb oovm ob coat, £. 4. 187.
vd jwrtam/if navibus nomcn est. Ue ^Vo/o vco- Fuit Iudc aureo teztu aurata : sed czCreBA io
to meridionali, Ecl. 2. 68. ori, geminum habiiit sinosum flezuoiaiBqao
S46. Prmeonit.l Prmto, non tMeen, quia, limbum plurimA pwrpurd, Id est, dCBoior^
•pud Liviuml.83. 18. Anaaniodipcc/Aru/iiiii distinctum. Jlftraiuler flavhis iniaorit Arim
C0fuei/eruA/, e/ prteeo eum tubieine, vt mot eti, roaziinus, h Pbr^gia najore naBceas, tms ioier
n mediatn arenam procettU. Pnsco igitur, qui Cariam et loniam in mare M/rtoitaB, qjWB
"oee, aoa cantu, popiilaiB, Tt& ad hidumi pan est lEgaA^ od HcradcBa onefli iafl
^NEIDOS
'0'-
300
et refrhif puer Om^fmedei
tfi ed iuteztof , ardeDSy ti»;^»
milu anhelanti, P^rieifMtt
tur cunu et jaculo cervMW
latextiuqne poer frondosa regius Ida
Veloces jaculo cervos cursuque fatigat,
Acer, anhelanti similis ; quera prropes ab Id& _
Sublimem pedibus rapuit Jovis arraigeruncis. 255ceierct in fda syUotki
Liongaevi -palmas nequicquam ad sidera tendunt ^™ "^^ anniger Jovh
^ ° j '^ - 1 pedibus uncif nipuit ab
tJustodes, saevitque canum latratus m auras. ida in aubUme. Frui^
At, qni deinde locum tenuit virtute secundum : >«n«* custodes tencmic
Levibas huic hainis conscrtam auroque trilicem J:::::";!^»??^™"^
LiOncam, quam Demoleo detraxerat ipse 260 o^rcm. At posteii huic
Victor apud rapidum Simoenta sub Ilio alto, Mtustiuo, qui viribun obti-
Donat habere viro, decus et tutamen in amiis. ^^ '"^^^n^^^r^Zi^
Vix illaro famuli Phegeus Sagarisque ferebant compacum hamis et oma-
Multiplicem, connixi humeris ; indutus at olim ^?*^ ^"5^**^',*'^*V""' ni
JDjerooleus, cursu palantes Troas agebat. 265 JJ» £^0 ^^neat %%c vS
'TTertia dona facit geminos cx a?re lebetas, tor hanc abstuierait pcmo-
'<yyinbiaque argento perfecta atque aspera signis. |^^"*^ "«ttoT TWmT
Jamque adeo donati onines, opibusquc superbi, vix minittri Pbegeus et
Puniceis ibant evincti tcmpora t<eniis : Sagarisobnixihumeriipor-
CuB«evo e «copulo n.«Ita yix arte revuhus. 270 J:''-:^^;^^^"-
Amissu remis, atque ordme debilis un<4l
Irrisam sine honore ratem Sergestus agebat.
Sualis ssepe vine deprensus iii aggere serpens,
!rea quem obiiquum rota transiit, aut gravis ictu cuia conflata arg^iito at-
Semineccm linuit saxo laceruinque viator : 275 *>"« *f*J*«* figuru. Jam-
mi . I i* • j ^ flL . ^ Quc adpo omnca remnnera-
IVequicquam longos fugiens dat c»{)ore tortus ; ;;^ ^t gioriantei opibus, in-
Parie feroz, ardeiisque oculis, et sihiia colla
Arduus atttfllc£s ; pars vubiere clauda rctentat
Nexantem nodos, seq; in sua men.bra plicantem.
Tali remigio navis se tarda movcbat :
Vela facit tamen, et pienis subit ostia velis.
Sergestnm ^neas promisso muncre donat, gioriai. Quaiis s»pe intcr-
ceptus in emineimi viae anguia, qucm rota rrea obliquum trajcdt, vel quem viator graviter fe-
ricH reliquit semBbrtuum ct laceratum saxo : frustra fngiens movct corpore longos flexuf :
pttrte sui femxyfi^miciins oculis, et subliinis erigens colla sibilantia ; pars debilis vulnere
tardat eiiai torqokun nodos, et involventem se in sua menibra. Navis tarda movebat se
b«w remii : tamen^Klt utitur, ct intrut |K>rtuui vrlis tumentibus. Alneas, gandens pi
navem et iocios reductos, donat Scrgciitum proniisAo prsmia.
au-
tem iUd olim armatus agi-
tabat fug^ Trojanos vagos.
Tertia pracmia dat C^c,
duos lebctas ex serc, et po-
ccdel>ant coronati rubris
vittis rirca caput : cum
S<*r{;riitus multo labore vix
extractus ^ scopulo, remii
280an>i>^'^T ^ spoliatus uno
remonim ordine, provche-
bat navem irrisuun tine
iiu|Mr
N
NOT^jj
nunc Maire appellatur : lot floxibu» iii sc qua-
M recmrens, ut pro quibuscunqiie flexibus me-
tapborici tumatur. Melibaia, llicssalia* urU
«d radicea montit OtsK purpurei oxtrei pisca-
tu ac tioctura relebrit. Dc purpurd deusiore
m€dibaphdt0.2.aLi6.
2Sa. Piter regiiv Idd.] In chlamydr, textus
aca Qanjfmedei, Trhs rcgis filius,'dc quo Al.
1. S8. Dtldd Traadis montc X. 2. 801. £t
divisam quidem hanc picturnm fuisse neccsse
cft, duas velut in partes : quanim altera vc-
lumtem Ganymedcni cxprimeret ; altera rap-
tum ejiu et comitum stuporem. .
SS6. Jaei» rniugtr.] Rx lliuio, 1. 2. 65.
Fnlmen noa percntit e volucribus aquilam,
«HB ide6 minislFa Ailminis Jovisquc k poMit
•ngitiir. De kami» r< ioried auro iriliec, M. 3.
497.
S60. Demoleo.] Demolous, Gnecorum dux
aliquit ab JEneA. occisiis. SimoU, fluviut Tro-
adis, JE. 1. KiO. IUo aUo, Grsco more cor-
ripit vocalem lougum ante uliam, absquc vo-
calium elisione, ut G. 1. 281. Imponert Pelio
Omam. De //lo, Troj&, JE. 1. 1. De lebeiibut
dono datis JE. 3. 4Gti. De Cjfmbiis, vasculis
if:.3.6&
2fl0. Ainieettftpm.] Vittislancis, seulera-
nitcis b laureft corbna pendentiims, quie coro-
nae, iemni$eatai diccbautur. 7<eum, vox dittjl-
laba, per contractioncm : ut possim aiireit.
Dc punieeoy tive rubicundo et roMO colore,
£cL6. 17.
273. Vim m agyrere.] ^gger, via publicB
part media, cmioeutior et lapidibus ttnrta at-
que ezaggerataf vl pUtTita deflnassu
310 P. VimpUI MARONIS
Datur ilij icnn* haud in- Servataiii ob navem lcetus sociosque reductof •
• J^ ^^ ^^^'^^ O"» s«rva datur, operum haud ignara Minerv». .
TRolo^, et bini filii ad fl^^ressa genus, Pholoe, geminique sub ubere nati.
wbera. Piua £nca« diinii- Hoc pius iEneas misso ccrtamine, tcndit 286
r.J?rm "l^^Kr?-.» Gramineum in campum, quem collibus undiq; cnrv»
iy1v« in collibtis conati» i^ingcbant sylvae : mediaque m vallc thcatri
fo«r«riaudebantundequa-Circus crat, quo sc multis cum millibus hcros
ciTcuimViLrtri, quiTh^ Consessu mcdium tulit, extructoque resedit. 290
intuiit sc mediuui intcrHic qui fortc vclint rapido coiitcndere cursu,
multa miilia, et composito jnyjtat pretiis animos, et pracmia ponit.
in coetu rescuit. Illicinvi-TT j> > . m • • • c^»
tat vaiorc ;w«rmi(irum ani- tindiquc convcnmnt Teucri, mixtiquc Sicani :
mos, qui furtev(>liut ccrta-Nisus et Euryalus, pHmi.
"nd;^'X:;r^2:;^Z::E?^ forma insigms, viridiq.,e jnventa; 295
jftui, vt Siiani cum i« mix- ^Nisus, amorc pio pueri : quos dcinde secutus
ti: pnnii Nisu» ct Eurya-Regius cprcgia Priaini de slirpc Diores.
^hriS'":;'S7]»:Hunc Salius, simul et Patron ; quorum aher Acarw
vcntute: Misus, honcAto Altcr ab Arcadia, Tcgcicse sanguinc gcntis. [naii;
muore pucri : quog dciadG.scquitur DiorcN rcgiug jurenis v pncrlara Rtir|>c Priaiui. Hi
quwiiiir siinul Salius et PaUron ; qiiorum alter est Acaruaii ; alter ex Arcadii, ^
Tc^i populi.
284. Opcrum Mlnerrtc.'] Que cum artilius J^posita : ba; in utraqne arensB putelert cs-
aliis, tum prvcipu^ lauificio, ac tcxtiirtr prte- TrHin.i po.»it(e crant, relicto tamen circnmni-
cssc dicitur, JE. 2. 31. CrtssOf Ci^es, Crci:sa, d dKpic spatio, quo rirra inetas aurigsc cumns
Cretfl, Candiay FP.,^. 104. fnciU> flcctcrent. VH. 6'|/tiia, fuit septum, te»
288. Thtatri Circus eratf 4^.] Dc thtntri nnidrim longitiuliucm f:irn, a mctiL ad metUBt
fonna, G. 2.381. Dcrirro,cuju9 aliqunm viini- iubtur spiiin: dorsi protluctam: circi aic-
litudinem vallis han: Siciila refercbat ; h:i'C ac- ntim duas in partcH, dcxtram siuistrBmmie
cipe. I. C'tmi5 loriis fuit u. Tarquinio Pri-ico di^termiiiHns. I ii ca ro/i/»/i/i<r, oAe/un', i/c(pm-
RoiuT extructiis, uiontrs iutcr Avciitinuin nc 911, Dcorum ntalmF, dcluhra ctinm et aaenaia
Palntiuinn, Iiidis cck-brandis nd imitationom dispositn ntl ornadim. VIII. Cumu A car^
Ulympicoruin ; sed proecipa^ dccur&ionibus cerilms iiMripiebnt, soiMmdura Litus dexterum
tqucAtribus ; qiiaK jam IU>mulus iu cuinpo circi ; ita ut mrta: uliiiuai ad siniaCram cur«
Martio ad Tybris ripnin instituerat, ct luincii- ruutn sitie cssent. Ad eas qui pcrveneranl,
paverat equiria. Nuinen indc liabuit qittMl rir- cirriiibant vas srpticv, in thiiiitram inter»-
rtUaris 8C«i orbicularis essct fipiitr, loiij^ior rcinquL' purt<*ni deilectendo : inde pcr ainii-
lanicn quam latior, qiiippn lonji^itudinR pcdos truiii circi latus rodibanl ad mctiu Munin
circiter biN millc, latitiidiiic inillc tnntuin coin- carccribiiH pi-oprioi-cs, ubi e curru dcscende-
irfeanis. II. Curc/t, fuit ainbituA cini, ubi po- baiii. Vefaciionibus aiirigiminii tt snimbutf
puUsedes, in funros diKtincta:, ut dc theaiio G. 3. IK.
diximus. III. Jhnuif spntiuin fnit c.iiri mciii- 21' 1. //)r, quifortt vtHtd^ 4^.] fl. LUDCSi
nmi In quo auri^n* dccurrcbant: coiiunlnutis PetUstriscurstis. Imitatur iloraerum VirjplinSt
albii lapidibus, aliqimndu etiain minio ct chr\ - qui Iliad. 211 740. trcs iiKliicit cursom npud
■0C0II& constratiim. IV. Earipa»t fiiit lacunn, 1'ntrocli tumuliim, Ajaeem Oileit Uk^utmy cl
■hitudine ac latiliidinc |icdum decem, arcuas AntHucbum ; et Ajaccni quidem Minerm! clo*
cirmnndAtay eamque n caveu dividens : iu cain lo fiii«;it bovino in fiino lapsnm es«e : id unnm
deriTabantur aqun* : luide ab Euripu nomcu cx eoinutiiatus est Virgilius, reliqua longo iu*
kabuit, Eiibolci frcti angu^tbiikimo luco, in (}uo tcrvallo supcravit.
irpties aqiMC singulis diebin reciprocaut. V. 21)j. Pretiis . . proimia.'] Divena lunt :
Carferes, loca fnerant fomicata, ubi curnis aii- pnr.mia, munem ipsa ipretta, viUorf dignatas-
te pngnam cot>rcebauturi et mMlc dnto si^^io que premiorum. De TeucriMf JE. I. 2& De
foblalisquc repa<;ulis enimpcbant, ducto per 6'iran/«,i£. 3.687. De wVtso et jRurya/o» A. 9.
■ortem^rdine. Dicebantur eKta etinra et li- 176. De Priatno, JE. 3. 476.
mina :'«fnriun(iuc mediom crat ei/titm, quo as- 2118. Jhammn.] Salius, ex AcaranniAf Epiri
ccndebatiir ad locum iibi erat ludoruin cdito- parte, dc quA JE. 3. 292.
rb ymrsidumque sessio. VI. JI/c/« roolcscrant 299. m^readid, 7eeetf<c, fye.'] Pairom T^am-
Japifdeee, rotundw, m acumeo desinenlcs, trcs, iis,re/7Vj|fea/tM^xle|^iiirbeAraidiseti
«Bol Juncitr, quanmi acaminibus o^a crant pa;^ c«iutanto juzta Strab. 1. 6. D«
iENEIDOS LIB. V. 3H
Tum duo Trinacrii juvcnes, Elymus Panopesque, Postca duo jurenes SicuU,
Asraeti sylvis, corailes seniores Acestae. 301 *^> 1™"* «=' Panope», auueti
MulU prseterea, quos fama obscura recondit. ,i. i,„upcr muiti quoi fft-
JSneas quibus in mediis sic deinde locutus : ma obKun ceUt. Quoa in-
Accipite haec animis, lcetasque advertite nientes : |^ J^^ «?'" e^iSto
Nemo ex hoc numero mihi non donatus abibit. 305 hsc animo, etAurappiic»-
Gnossia bina dabo la?vato hicida ferro ^ *«*«« mcnte». NuUui tx
Spicala, coplatamque argento fcrre bipcnnem : ^.^^J^^Z iZ"1^
Omiiibus hic erit unus honos. Tres prxmia primi reportanda duo reia Gnos-
Accipient Oavaque caput ncctentur oliva. "* mUiantia teiriffato fer-
n • 1.1*** •^ti_. n.^ rotCtKecunm/eefamcmato
Pnmusequumphaleris msignem victorhabeto. SlOargento: Hoc prvmium
Alter Amazoniam pharetrain, plenamque sagittis crit «imiie omnibus. Tres
Threiciis ; lato quam circiim amplectitur auro P"*"' "^«««ntmunera alia,
■n 1 «1 • y»i 1 ■ /» *' coronobuntur pallida
Balteus, et tereti subnectit nbula gemma. oiea rtVca caput. PrimiH
Tertius Argolica hac c^alea coiiteutus abito. 314 ^ictor hnbeat e<iuura dcco-
Haec abi d.cia : locum capiunt, signoquc rcpente 1^^.^.»' Atal"^""
Compiunt spaua audito, hmenque rehnquunt repletam saf^ittisThmciis;
£ffusi, nimbo similes : simul ultima sifrnant. «l»»»"» *»«"* balteus cx au-
P« I •. 1 • . • *" ivT* re cjrciiraambit, et fibula
nmus abit, longeque antc omnia corpora Nisus- „^iii gcmmA tercti. Ter-
Emicat, et vcntis et fuhnliiis ocyor alis. tins abeat contcntus h&c
Proximus huic, loutfo sed proxiinus inter^-allo, 320 ^'^»»*^*^ Ar^oiica. Post-
« .^ o !• o .- • . I • 1 !• . quam hiec dicta *»/n/, su-
Iiisec|uitur halius. bpatin pust dcindc rehcto ,„unt locum: ct audito tig-
TertlUS Eurvalus. »»o Rtatim asgrodiuniur
Earyalumq;Elymus scqu.tur. Quo deindc sub ipso il^ttapsi.^iliJite!
£«cce volat, calccmque terit jain milcc Diores, 324i)o:simul attcndumoiiter-
Incnmbens iiiiiner» : spatia vt si pTura snpersint, ininmn. Primus currit Nis-
Trauseat elapsus prior, anibiguuinve relinquat. ncs*sVdol?vSr"ii ^en^
tia et alis fulminis. Prozimus ab po, kciI post lon^^um intcnrallum pros.iuui8, sc(|iruur Saliuii.
Tura spatio post Salium relicto Eiirvnlus tcrtius. Elymiisque sequitur Kuryalum. Dfiiidc juxta
fauDC ipsam statim currit Diores, ct jaiii fnrat tjus calccm calQe,imniiiiciisa//mr;iiihuuieror
Ct si loofini rcstarct spatium ', pnetcriret eiun cupsus prior, aut reliuqucrct dubiuin.
NOT^. V
ifi4, £. 4. (j8. Dc TrinacrxA Siciliu, J£.. 3. 687. cui eripuprat : vcl Argolica fig^urik: ut CBiin
De Elpmcy supr&t ▼• 73. Dc ^ctstd, v. ;$t). vidinius, AL. 3. ^il. clypcos Arf^olicos siogsh
306. Gnotsiaj ^<] Onotsusy urb^ Crrtir in- laris fuiitiie fonnai ; ita et galea* fiicrunt : uam
floloe, sive Candiae, iE. 3. 104. uiitlo spirula iu Grwcorum cacde, /K. 2. 392. Trojani ciiu
laudatissima : spieulum autcm; noii xa^^ittay occisonim arui.i Ribi aptassent, galca et
scd missilc teliini fuit, pedum quinqui?, triHu- Uraiarum errore juba^um, tantikm ■ou ^ suis
gnlo ferro : pilum uliter dictuin. Dc bipcnnit occisi sunt. De .'hgbt urbc Peloponacii, iE.
wciiri utrinique acntu, G. 4. 3;i 1 . 1.2 284.
. a09. Flard otivA.] Arfoore dicat\ Mincrfa*, 316. IJmen.'] Lineam aliqunm dogeriptam
G. 1. 14. f/ari .- quia fulii pars |>o^tcriur ^iiib- in campo, quce rarrerts ct oslia circa supplc-
pftltida, ct coloris veluti porracei cst : ck ro- rct, suprA, v. 288. Dc alis fulmiui appingi so-
ronabiintur victores Olympicis ludi.4, (■. 3. 2fl litin, M. 640.
810. Fhalcrig.] Phaitra, equorum ornamcii- 324. Calum leritjam calee.] Arguitnr hk k
tai pnesertim in capitc, rit ^«Xa^At, quod est^ ^uibusdam Vir;;ilius : quud calcem prasciir-
f^flueto: harnachurc, capaeasntn, iiar.nf.ss, rcntif, inscqueutis culcc tritain dixcrit: cum
iE. 7. 278. teri non'i>OMit ab insequcnte nisi siimniis p**-
Z\\, AmwtQniam pharttram, ii^r.] Qualcm dum articulis. Temcre: ncquc enini Diores
ferebant j^mffcones, quas in ThraieiA propri^ Elymum Bquft.directuqiiO liuea insequebatur,
dicta aliqui vetcrum coHocabant. Dc vcra tor alioqui nunquam ipsuin anteire piotulsaet ;
mm sede dicomus, ^.11. 659. Dc .'iaiasDniiM at pauUum ad latus : ita ut ppcn^ inouinberet,
Bomine, Mi. 1.490. De TliTatiA, J¥!,. 3. 14 non ejus AimerM, scd altcri tantum Atiiiier»;
313. Tere/t.] Qiae rotunda, ct in longnm et pedet utrfanque secundum latcra so in-
porrectn est. terdum •triBgerent; atque tta calcca^
d>\^Ar^kd golfd.] Vcl quin Argiro ati- rerent.
312 P. VIRGILIl MARONIS
Jamque paen^ m uitimo Jamque fere spatio extremo fessique sub ipsum
curricuiopo«7i, et fatigati Fjnem adventabant: levi ciim sanffuine Nisus
accedebant an ipsum ter- ^ i «^ • r i- • */•*'• !r^ •-
minum j cum miier Ni«u8 Labituf infelix ; csBSis ut fofte juvcncis
cadit humido in sanguine, Fusus humum viridesq; supcr madefecerat herbas.
quippc mactatif ^^^fl^J^jHic juvenis J victor ovans, vestigia presso 331
Ibrt* sangutt superfusus-, •'_ . **. , . i ® . '^.
madefecerat ttTr.Mii ct vi- Haud tcnuit titubata solo: scd prouus in ipso
rides herhas. iHic juveuii, Concidit linmundoque fimo sacroque cruore.
iZ fi™ar'^Jl"r:^on tainen Euryali „o» ille objitus amorum :
preKsa terrfi vaciUanteni : Nain sesc opposiiit Suho, per lubrica surgens; 336
•cdpronusccciditinipsumiiie autcm snlssa iacuit revolutus arena.
limuniQue obscanum san-,, '^rii* •*_ ••
Ruineinque sacrum. Non *-micat EuryaUis, et muncre victor amici
tamon iiic ohiitu:« tjtt Ku.prlma teuet, plausuque volat fremituque secundo.
ryaii, nequc aui..ri« : nam p^^j Elv mus subit, et nunc tcrtia palma Diores.
aurirensui hibrico /oro op- -.-^ «^ ' . • . ^ -*-.«.
|K)suit Ro Saho; iiic autein Hic totuiii caveie consessum ingentis, et ora 340
jncuitsupinusmdensHarc-Pnmapatrum inaguisSalius clamoribus iraplel ;
"Lr w,cKrJcc"Ereptu„,que dolo reddi sibi poscit honorea,.
pat priinum tocuniy voiat- Tutatur fuvor Euryalum, lachryma^que decone,
qucplausuctncclamatioue^jratioret pulchro venieus in corpore virtus.
fnvenlc. Foflra hiicrcdit aj.^V^ * i ^ t\« aMf
Eiymus, ct mox Diorcs ter- Adjuvat, ct magna proclamat voce Diorcs : ^ 345
f iii» viirtor. Tunc .Suiius Qui subiit palm<x ; frustraquc ad prsemia venit
implet raaRiiis clamorib.njijj„,jj ^j pri^ni Salio redduutur honores.
maj5noti.cutro,etcoiispcc- A^uni pater iEiicas : Vcslra, inquit, munera vobi»
tum primorum proccrum : Certa manciit, pueri,ctpalmain movet ordiiie nemo.
et iK,8j«iat sibi rc«titui gio. j^ jj ^ ^ misercri insontis amici. 350
rfam Irauilc ercptam. ra-^, ^, , . *^w
vor etdcccns flctus, etvir-^^ic tutus, tcrpTuoi Ijrsetuii iminanc lconis
tus pratior apparcns i"DatSalio, villis oiierosum atque unguibus aureis.
KuT.iur'^.7;.''S:Hic Kisus : Si tai.ta, inquit, sunt pr«..nia victis,
aia^'ua voce ciamat Dio-Ette lapsorum miseret ; qu^ muneraNiso 354
re»: qui succcttit 'cr/»wDJ«ma dabis, priiiiam merui qui laude coronam;
victoria* : ct frustra ucccs- vr* cf !• r_* !.. *i«.*a
«itad uilimum prffimiiim, -^» »«<?, quK bahum, fortuiia inimicatulistet?
Bi primn i;loria reMituitur £t siuiul his dictls facicm ostciitabat, ct udo
Saiio. Tuiic P"tei *:ne«s:T„pia inembra fiino. Risii pater optimus oUi,
Vcstra preinia vobiu ntant * r t 7
ceila) 6 juvciies, et ncmo mutabit ordinc virtnriam. Liccat me iniscrcri ca»As amici insootit.
Sic locutus, dat Salio majjniam pelleui (j»tuli leoiiiii, trruvcm villis et aiirataui iiiifruibus. Tunc
Nisiiii aiti Si tanta niuncra dantur victis, et te iniscret eorutn qtu cccidcriint : qu« daliit di|nM
dona mUii Nuoyqui nicruisHcm virtutc primani conmam, nisi adversa eadcm foriuxMf^um ob-
stitit Salio,mihi quoque obttitissei '* Ac nimul hiec dicvndo osteadcbat vultuio» et ■■»*■■ ^ff As.
dMa bunddo fimo. ratcr optimus JEneoi arrisit ilii :
NOT.f:.
3S9. 'Cmritjuvendx.'] Ad sacri/icia Anchisai re^, quorum In conspectii Btqoe ante «m vd»
pcrsolvcnda. ciiicraiur.
332. TituJbaia.'] Paiisiv^, cAm tiluho ncutram S44. Venifns in eorpare rtrftu.] ^prnmg^
▼im vulg6 habeat. £t hic Nisi c9L6m Vfti ex- cresctns; meliOiSi exvtem : oam ttnio Mgnilical
pressns ex HomcrO} U. 23. 774. ut jam nota- sa'pc »um. txisto: G. 1. 29. An DtUi imwunii
vimtiSt V.291. venias mnris.
339.A'unetcrtiapalmaDiores.]Pclmamh\ci 351. Gtr.tuli leoniSf ifc.'\ Africa toto lconi-
non solnni pro rictoridt sed pro ipso cicture bus, frris(iuc alii» intesta : impriraia GtctuHm
usurpat : ut ii. 1. 59. palmas eyiiarutii, pro r/c- cjus par» dc qua jE. 4. 40. Fellis aolem bnjof
trieibus inter eqvas. Porr6 quia Diores qiiin- un|;ucs ad splcndorcm deaurati fuerant ; wt-
tom dimtaxRt ordincm obtinebat} ncc uisi ca- gnihus aureis.
m Nisl, ct rrtiude Salio fact&, tcrtium in lo- 353. Si tantrty 4"^ •] ^^^ Nisi verbomm hvc
cum provectus c«t : ide6 dixit, nuuc : ni/nr, e&t : Cgo el Salius ambo occidimut : ni ego
Inquum, primis duobus rasii nc fraude subl.i- primuS} hic secimdiu ad nfetam mbiboi : ai
lir. Ve rnredi paiic circi^ hupra, v. 288. ergo hic doDatui miuiere» cur rgoiBdonBlw f
940, Ora Prima jtatrum.'} Seaiorcfi ac judi-
JENEIDOS LIB. V. 313
Etcl^rpeum eflerri jussit, Didymaonis artes, et imperavU clypeum ef-
Neptuni sacro Danais dc poste refixum. 360 ^*""'» **P"* Didymaonis
Hoc juvenem egregiom prcBstanti muiiere donat STpJ;;^ diSJS! d^mI
PoBt ubi COnfecti CUrSUS, et dona peregit: eKreffium juTenem hoc in-
Nonc, u cui virtus animusque in pectore prsesens, ***!" ^T!"!^:.'^''!*^*^ P^
A j «I^ ^ • *• *- n -. iT i • 1 • qmm abtoluti naU cofiaiy
Adnt, et eVinctlS attoilat brachia palmis. et perfecit remunentio-
Sic ait, etgeminum pugo'^ proponit honorem: ««»: Nunc^7,«i virtui«rt
Victori velatum auro vitUsque juvencum ; 366 ^^^ ^^^^Z^^!^,
£osein, atque msignem galeam, solatia victo. brmciiia ligatii manibus.
Nec mora : continuo vastis cum viribus effert S*<^ ****»*» «? proponitgcmi.
^%_^ Tk ^ • A ^ 11-^ num pnemmm certamin» :
Qra Dares, magnoque virum se murmurc tollit : ^ictori jurencum tectum
SohiB qui Paridem solitus contendere contra : 370anro et t«nii8 ; victo gia<
Idemq: ad tnmulum, quo maximus occubat Hector, *i**"» ** puJfhr*» ««"•-
.•• ^ n ^ • ^ • 'uera, ad .soiatnim. Nec
Victorem Buten immani corpore, qui se niora ctt -. itaiim Daret
Bebrycia veniens Amyci de gcnte fercbat, «rigit vuitum immani aia
PerenUt, et fulva moribundum extendit arena. ''^?rl^i!X!!!!.Z^^'
•M t* • i-\ 1 • !• «• __,_««OTfremitu liominumimu
Talis pnma Dares caput altiim in praelia tollit, 375 soiwi toiebat certar« cma
Ostenditque humeros latos, alteniaquc jactat Faridc: et qui itiem ad
Brachia protendens, ct vcrberat ictibus auras. SSSS^ri^Sl.r^r
Qaseritnr huic alius: nec quisquam exagmine tantositButeniiiustremvictoriis,
Audet adire virum, maiiibusque inducere czestus. 5"* J*5!f*?* "5, p^"? «*
* fumilia BelKTcia Amyci, et
fHiMtiAfil eum roorientem in arena fulvft. Talii Dares eri^t caput altum in pnma certamina,
«C •rtentat humerot latos, et porrigeni jactat brochia altematim, et vcrberat ictibus aCrem.
' tnr alter ecriaturut eum eo : nec ullus ex tant& turbl aodet tc oflerre huic virO} et alligare
manibuf.
NOT^.
360.; DJdfyMaonu.] Fictum est nompn , et in* 87. Contul adtoeald eoncione PJkdi eumulaiat
pMm artiftcem hkc notat. novd virtute laude» peragit : et praUer mililmria
80Oi JTepiuni taero, J^-c.'] Censet DAtatuf, aliadona/Kuredeorondeumeieentumbobiutjea'
konc c^fpeam, ex aliquo in Orscia Nepf uni imioque uno albofipimo,auratit comibut^donai.
iMploerutum abipso iEncd,cumperGr»ca« 370. Paridem.] Hunc enim Priami littmii
Imwu atqne urbcs nnvigaret : qucmadmo- etsi moribiu moUiem, viribus tamen robnstnii
djnieum aliiim postibuB Actiaci Apol- fuissc, et ccstanm certamine victoriam ex Ipso
■erati iE. 3 288. atque ita ad contemp- Irlectore fratre retulisse, diximiu, £cl. 2. 61.
fSracorum illk fixum, hUr reji.eum cly- Dc eo multa, JEneid. 1. 27.
■ AiiBse. Sed non deciiit pitim ,Slneam in 371. Quo maximtu oceubat Heetor.'] Hector,
gpnliaadia Deorum templis socrilcgium ad- Priami fiiius, de quo, ^n. 1. W, occisus ab
BUtlere. Qiuure Servium libcntius audio : qui Achille, rcdemptus a Priamo in Sigeo promim-
patat catera iuter munera, qiias Helenus M- torio tiimulatus est ; factis, ut halMt O^^
IMMB ez Kpiro solventi dederat, JE. 3. 464. Phrygius, inter utrumque ezcrcitnm doiraii^
hunc fuisse clypeum, oUm 4 Pyrrho refixum k nicusiuin iuduciis : hidique ad tumuhmi rin-
Neptnnii templi postibus, in excidlo Trojie. gulari pompft cclebrati suiit : in qnibui Da-
S}eJfeptum, iE. 1. 125. Dcpottibut, partc ja- res hic Virgiliauus inter alios dicilur decer-
innB, Je, 2. 442. De Danait. A. 1. 30. t&sse.
902.PdtlMibi,^.] lU. LUDUS. jPuiri/a/iM, 372. Vietorem Bvten, fye.] nicButa,non
oweetetluum certamen. Exprcssns ex Homero, iile fuit Amyci filius, pater krycia de quo su*
lUad. 28. 663. ubf contcndunt intcr sc f}peut prk v. 24. quippe Er^rx mult6 anie Trojaunm
€i Eurjfalut : scd vix ullo eventu memorabili : beUum ab Hercule occisus fiiit, ut mox
andc Virf ilius Homero plan^ liW superior csf . Tidel>imiu, ▼. 411. Quoinodo igitur Butr^.
Jj^oeum sibi nimium conftdentem imitatur Vir- Erjrcis pater, sub uUimuin Trojnn» obsidionis
cilii Daret, Ewrifalum Entellutaeuiex.Depugi'' tcmpus occisus fuisset fk jm-cue Darete P Ita-
Jatu, infrii, v. 401 . qne hic Bttfef , de qiio hk scnno, altcr aliquis
366. Velatum auro vittitque juveneum.] Bo- fuit, ^ priini Buta posteris : quud innuunt Vir-
▼cscomilius deauratis vittihque ac taniis in- gilii verba as Mmcni Amyd de genteferebat .
•ineseraiit, ct cum statuebantur mactandi quie sani rcmotiorem aliquera, qudjn fiiii, gra-
•d aras, et sspe ct&m in pneraium dahanlur. dum notant. De Bebryeibtu, et Amyeo eorum
JH primomove, iE. 9. 627. Kl ttaltuam ante arat regc, occiso k Polluce. snpri, v. 24.
mnntifronlejueewum. De alieio JLivius 1 7.
314 P. %IRGIUI MARONIS
"Ergo Ixtuii et nperant lu- Ergo alacris, cunctosque putans ezcedere palm&p
pcrarc oiniie* virtoriii, .tc- ,Kneie stetit aute pedcs : ncc plura moratus, 381
«liutiuR tardaiiH, uinc ap- t "^ IflBva taurum cornu tenet, aique ita fatur :
prehcndit sinistrJi manu Natc Dca, si ncmo audct sc crcdcrc pugna?,
TT^n^r^:: :i ^J:^ g"«-' «•"* *«»«!««? q»» •"« 4«« mque tener. ?
det contriidcrc roenimi Ducorc dona )ubc. Cuncti simul orc fremebant
quM cru fiiiii cxpcriaiidi f Dardanida», rcddique viro promissa jubebant. 386
Snrrrr^L^rL^^bdSiHicgravis Entellum dictis casti^at Acestes,
ccrc praniiuin. Kiiiiui om- Proximus ut viridantc toro conscderat berbee:
iici Trojaiii frcincbant, ct Eutdle, bcroum quondam fortissimc frustra,
volcbant nririiiia rcddivi-»^ . ' • n • if «««.m.
. Tiinc AccKtPR KiA^ift^T ' 'ii^t^ii^* taiii patieus nuUo certaranie toili 390
r tiinorcm : ai vcru san- Projccit: quibus acor Ervx in pra^lia suetiis
t Su« "''rvir:^: f'<^"^ «"»«""'. .«•«^q"'' iuteiulorc bracfaia tevgo.
iiicrepat vcrbii Kntdiuin, Dona sinesf ubi nuuc tWbis Dcus ille, magister
quippc Rt|demt proxi.i,u> T^f -^ j^,^^ mcmoralus Ervx? ubi fama per oiii-
tn vindi iccto hcrbaruin ■ _ .1 \ •• .n • '^ i . FVr
Knieilc, fui fruiitra /rfrKi 1 rinacnam, ct spoua illa tuis pcndcntia tecUsf [neiD
oiiui rortisKimiiii brroimi : f ]]e sub ba'c : Non laudis amor, nec gloria cessit
;ir„rp™mi»'r:i.;;r!.i:".P«»*'' !»et.. : sed onim ger.«h,s tardantesenectiSOS
pugnn ? ubi nunc tiu Dcus Sauguis bcbct, fri^iitquc cflbDta? in corpore vires.
illc Kryx, fnistra dirtiw gj mihi, quap quondam fuiTat, nuaquo improbns iste
nubis a tt niap^tcr luus .■ -^ i. ' i* i • r «ii • .
iibieif fama fparsn pcr to- Exultat fu|ciis, si niinc forct illa juventa ;
tuiu Siciiiain, et iiia vpoiia H;iud cquitlcui prctio iiiductus pulcbroque juveiico
xuspciisac tiiw tci-tw r* l!l« Vcnissciii : ucc doiia inoror. Sic dcindc locutus.
iid nu;cifi/; >on abur ninur - ,. .... .' .
laudis iicc gloria tu^ratn In mcdium ^eminos iimnaiii pondcre ca^stus 401
ptr
gui
tute
b« .
norc. si inihi, « nunc nii7n 'Pe|.jra bouiii plumbo iiisuto forroqiie riffebant. 405
ade!<iict illa juvcutus, qiia
adfiiit oliin, ct qua iiiipni
bui
dentia;
nom,
prximo et lonnoso jtm
co-.noccuropririiiiuin. Sir Qujd si quis ca*stus ipsiiis ct HercuHs arma 410
loculiu, postca projcrit in
Dirdium duoi» ca>luH niugni pondcrii; : ri/m qiiibuK l^rrx ardcn« sulcbat iiifcrrc maiiui in pogr
nam, ct ciiigcrc bitirliia diiro coriu. Obstiipiicruiit aiitmi Apcctftlontm : taiiri eranthtwcnyfw
rum soptcni ma^na cnrin ri^^csccbunt pliimbo cl ffrro iii..<utn. DurcK ipttc obstupeacit prieoe*
tcri.<i,ct tnullum abnuit pngnare ; •'! ^rnfro<ii< filiux Ancliiga' vcrxat hiic illur ct |iondiu et ipM
iugcntia invokici-a li^ininum. Tuiic .'^cnrx Entetlus cuiittcbat e pcctorc talia vcrba : Quid, li
aliqus ustriLtn vidisfict ca»tus, eturinaipKius Ilcrcidisi
NOT-E.
3R4. Qua: Jirwt.'] Aniat Vir<i:ilius hoc nomcn cingulvmj hrum : ct lu>c ji »ih'iw, pvng», ania
fcpmiaino generc : /¥l. 2. V>4. Htr.cfinisFriaini nvu punrtum vt cuiixiitum crat. Sic apud iio'
fatontm. De Dnrdunittisi A\. 1. 2;i3. De imr. Iliad. 14. 2U. \ fnitx dcponit in sinum
*ort}j lccto .1^. 3. 224. JunoniM r«xfum suiiin, scu jkir«* ifttmCW^pnntlum
3t>6. San^uix hf.tntt frifccnttpic fjftrftr., ^f.] eintiulum, i-iii aiiior. dcsidcrinm, blandilo-
Sani;ui!i iu bcnibu* miiiori copia, tardiorci qucutia, omucisiinf ad cHptandas rocntcs inc-
spiritiih ct crasj<ioi*cs eniittit } undc fri^us ct rnut ilic<-cbnc. Kt vcr6 V'irgilius iis csstum
«tiipor. KJfirttc priipri** dicuntur fcuiniuic, expriiuit \cibi<( qua^ tinn^ulo apprime con-
quiF mulio:« fu*tu8 pcp4'rcmnt. gniuut : v. 34>4. Krinrti$ nttoiitU ftrachia pA/mUf
4^»!. C.ishtf.] CfT.stua, chirotbcca; specie« v. 4(W. Vinrlurum iinmrnsarolumina, r.^ii^.
qua^d.iiii <--t c loiis biibidiii, pluuibo eiiain ac nnr//it(.f;m/m/iiirifi«ri/t/ arinix. Liulusautcmille
ferroiiitci\Uiiu inviito : iiis |Mij!ilcs inunifbunt iiiliY anii<pii^^tiiio> fuit, vocabaturque Tiii/^ila-
munuii ; ••oai|iic cuhito utqiic hiiincrn, nc cx- tus : in <'o divL-mus h hirln ; qu6d, iii pugtlaiUf
cuictTnter, alli^almnt. Nonicn inidti, i.iter mnniriiii } ni^itij sc iiiviccin cifderent, ab ad-
gufw Vtjssiujif dvtlnvuut ia ra.doj idco«iue 4cri- vcvbui «u^ |iu!£tto ; in /ur/d, complexu intcr-
huiuciisiux; lualiui aiidin* F«'?tum cl ScaU- \\sc\no\tvacVuttaAV^«i)kM&luxwr«idL«t%A^rat«
^nmi, Poet. l i. 22. qiii dwlucuul k »»f •« leTamenV.
JENEIDOS UB. V. 315
Vidisset, tristenMue hoc ipso in litore pugnam? et triste ceHamen in hoc
Heec irerinanus Eryx quondam tuus arma crerebat. «P«o J»tore? Eryxfratertu-
o • • j L • /• ^ u *•« fercbat <iiin hirc arma.
Sanguine cemis adhuc sparsoque intecta ccrebro. w^ ^i^c ^ rsdata san-
His magnum Alciden contra stetit : his ego suetus, g|i»«> «t cerebro spano.
Dum melior vires sanguis dabat, cemula necdum "" iiugnavit advertua
m •! • • i_ ^ ^ « A ""NC"""* Herailcin: ego
reraponbus gemmis canebat sparsa senectus. 416|it£m •oiitiu vvgnare,
Sed si nostra Dares hiec Troius arma recusat, ^»o» sangui* calidior pm-
Idque pio sedet iEne», probat auctor Acestes ; ^"t»'ura~t"" br.
iEquemus pugnas. £ryClS tlbl terga rcmittO, ■par8autnM|uetemporibaa
Solve iiietus : et tu Trojanos exue caestus. 420^"/"'"- ^' " UarcaTroja-
Hc ^ 1 !• u-^_^ • 1 • •^ • ^ ' uui rccuiat arma hac nof-
eec fatus, duphcem ex hmnens dejecit amictum : tra, ct H id piacet pio M-
Et raagnos niembrorum artus, magnaossa, lacertosg; ne», idquc probat Acettea
Exuit : atque ingens media consistit arena. \ f."^*" *">' pugfut^wL-
rvi A I • * «• i "(cr ptienemus. Dcpono
1 um SatUS Anchisa CfestUS pater extuht ceqilOS, tui rauia coria Erycis, de-
£t paribus palmas amborum innexuit armis. 425 p(>nc timorem : tu qu6que
Constitit in digitos extemplo arrectus uterque, r^l^rpilnte»'!::!
iirachiaque ad supcras interritus extulit auras. ris gemimim amictum: et
Abduxere retro longe capita ardua ab ictu : "«***»* magnos artus mem-
Immiscentque manus manibus, pugnamq; lacessunt. ^^'^"'«''Sdu^IU^itat *!^
lUe, pedum melior motu, fretusque juventa : 430 medio campi. Tunc pater
Hic, membris et mole valens : sed tarda trementi |Jf ^tSs e ^i^SeT* ?*"
Genua labant, vastos quatit a?ger anhelife^ artus. vit*^utriMquc*manu*8 pim-
Multa viri nequicquam inter se vulnera ^vant, i>u8 armis. Statim utcrque
Muha cavo lateri ingeminant, et pectore ^stos J^/JunT^^^^ili^rep^^^
Dant sonitus : erratq; aures et tempora circum.435 ft brachia in aitum D<*rem.
Crebra manus: duro crepitant sub vulnere malce. ^**^ avertenmt ab ictu
* alia capha» et misccnt ma-
nus manibuSi et provocant certamen. Ille) fortiori agilitate pedumy et dcfcnftus juventutc : hlcy
robwduf vastitatc membrorum ; sed gcnua pi^^ra vacilUmt trementi, et dilBcilis anhelitns a^tat
vasta membru. lili riri fnistrii mter se minantur multas pIag;aS| raultas ingtfrunt cavis lateribus,
et edimt magnor sonitiis pectore : et frequeni manos vagatur circa aurcs ac tempora, e/ mal«
crepitant sub gravibus ictibus.
NOT.C.
411. Trisiemguet ^x.] De ifercuic Jovis ct 418. Sedet.] FixUm est, sedet in animo.
Alcmeiiw filio, JE. 8. *£S(i. De Erjfre filio Ve- J9urior Jteedts.] Non auctor quidem editor-
iicris atquc ita .'tlneie/ferf/mnofnitrctsupray v. quc Indorumi quos itlnttas uniis indixit: sed
24. Causiii» pori-6 cur ab Hercule in SiciliSL hortator EiiteUi| ut cum Darete pugnaret at-
KrjfX ocri^iisi eit, hanc aflferiint. Herculcs, que itai«4uc/9r: suprA, v.387.
occiKo llioriiv si>-e Hippaniie rej^ Gcryone, 421. Duplium amirtum.] Vci geminam vei-
bovcs ejtis lum iii Italiam addtixisset ; corum tem intcriorcm et cxteriorcm : Vel tmicam,
uniis furmH prscipuu», transiiiisso frcto in Si- camque suflTultam ct intitnr duplicis, qnalis
«-iliam enatunif ab Eryrc raptus est, et ab fuit Uctutt dc quui iE. 4. 2ti2.
Ilcrcule trustra re|»etitus. Iliiic |p-nris inter 432. Memhrvrum oHum.] ,irlui, Buatcom-
eos pu^iia trr cirstibus commissa, quarum ul- paginea ac juucturas majonim rorporis mcm-
tiina Kry X intcrfectus est. 'i . brorum ; Bt artieiUi minornmi putk digitorum.
414. JHriiien.] Ht rculem : qui licet Jo«'is et LdKeriuto» cst uiier inani^s «-crtcbram et cubi-
Alcnicnar Alius : tainen ei AuiphUryoniadeM et tum. Braehium est os inter lacertuui ct humc-
/Hcides dictus est : ab jiMphtlryone Thebano rum.
Alcmeii» inaritOi ct ab Mctco, Amphitiyonis 432. Geniia labani.] PrDceleusmaticos est,
patrc. Aliqiiideri\ant ab AXa«i roMir. quatuor brevet pro dactylo: ut G. 4. 297.
415. J7:>/iu/a lencdiu.] Vnlgii» inridam ex- ParietibuM^ prtmuni aretis.
plicant, qiui* vi^urem ju>cuibus in«idere solet: 434. Caro taieri.] Vel n(rro,quia infra la*
vcl quff fnistr-i vi^umn illuni imitatnr, ^mU' tcracorpus flectitnr et cur«al\ix -. \«\xT?c^nktA^
laturque. VortoMi: ttmulam dixJtiqnia in otrii- rO| qu\a \ateniBk coClilb QVm v^^cftora^dBASi^tt.
que tetoporibus canob >par^cutem: quasi circiinicill^m.
utnque temporm curn fvMtinatione quftdam Ct
mmalMthDr certutim canvhc^rtrat.
0'y
S16 P. VIRGILII MARONIS
Entellus consistit giavfai, Stat gravis Eutelliis, nisuque inmiotus eodem :
etiininonwincodcin»t«iu,CQ,.pQP^jg|jj njodo atque oculis viffilantibus exit.
iaDtuminodo cludit ictus«|, ', , ^•i*i. i
corporcctocuiisTigiianri-IHe, velut celsam oppugnat qui molibus urbem,
bus. Aiteri sicut qui inra- Aut moutaua sedet circum castella sub armis ; 440
dit urbPin machini*, aut jy^p^ j ^ jH^^ aditus, omncmque pererrat
nut oosidctin anms mon- . , ' ,. , /. . . ^ *^
tana castcUa, sie pcrvesti- Arte locum, et varus assultibiis irritus urget.
gat doiose nunc hos uunc Qstendit dextram insurgens Entellus, et aite
'}l?^ ^l««^Z"?™JSExtuiit: iileictum venientem a veriice velox
cum, ct eum prcmit frugtni „.,.,. , . . - -
variis imprcssionibus. En- Pra^vidit, cclerique clapsus corporc cessit. 445
teiius insurpens osiciidit Entellus vircs in ventum efludit, et ultro
dcxtram, et aite ereiit : al- « . , , , .
tcr ccicr prwvidit ictum Ipsc gravis gravitcrque ad terram pondere vasto
immissum a rapitc, et levi Concidit: ut quondam cava concidit, aut EryraaJi-
rorpore elapsus effuffit. ^^^ IjJ^ j^ magna, radicibus erula pinus. [tho,
EntcUus effudit impetum^ ^,..rri • m- . i. ""^^ft
in auras, ct ipsc ^vi.<! ct Coiisurgunt studus 1 eucri et 1 rinacria pubes : 450
j^viter procumbit uitr5 It clamor ccelo : primusque accurrit Accstcs,
mL^".d"TnHrarlo7i;f qu^vumque ab hun.o miserans atu,llU amicuu..
evuisaradiribusprocumbit, At noii tardatus casu, ncquc territus heros :
in Erymaniho, aut iii mag- AcHor ad puc^nam rodit, ac vim suscitat ira :
na Ida. Troiani ct uivcncs m i • i^^ • ^ • * a ^pp
Sicuii surguiit divtni, ani- Tum pudor inceiuht vn es, ct conscia virtus : 455
inis: ciamores mittniiturPraH:i])itcin(iue Durcn ardcus agitsequore toto;
ad creiuiu: ct Acestcs pn-]>fy,j^. dextra inti^eiuinaiis ictus, nunc illc sinistra.
luus accumt, miscraus c-.. ^. .,a ^. •«_•
rigitctcrraamirumaqua»-Ncc mora, nec rcquics: quam multa grandme nimbi
vum. Scdherosnuntarda-Cuiminibus crepitaiit ; sic densis ictibusheros
«"«•"■re^raSor^^lCreber utracj..e raauu pulsat versatq; Dareta. 460
pii^^nani, ct ira rcvocat ru- Tuin pater ^neas, procedcre longius iras,
imr : prajtcrei piidor ci Et sa'vire animis Eiitcllum haud passus acerbis :
«.«»« rit', -Tl^Z Sotl finen, iraposuit pugna, ; fessumque Dareta
urgct toto campo currcn- Eripuit, inulcens dictis, ac talia fatur.
trm Darct.1 ; nunc deiterii, iijfeiix ! qu« tanta animuin dementia cepit f 465
nunc idcni Kiuisti-a iui;c- ivt • i* • \.* a
rcns ictus. Ncc est mora, ^on virt^s alias, conversaque numina senUs f
■ nec rrquics : quain spim Ccdc Dco. Dixitquc, ct pra*lia vocc dircmit.
gTAndinc crcpitaut niinbi
Muper tectis ; tam spissis ictibus lieros utraquc manu frcqucns vcrficrat ct agitat DBreta. Tuac
patcr /Encas non passus est iras pro<;rcdi iiltcrinH, rt Kiitclluin furcrc aoinio crudcti : scd in-
dixit fincin ccrtamiuis ; et s^ulMlnzit lus»uin Darctu, sulans eutn vcrbis, et talia loquitur :
Infeliz! quK tanta iniiauia ocrtipavit inciilcm : nounc czpcriris aliud robur, et nnitatos Deoaf
Cede Dco. ific dixit, ct diccndo abi-uj>it piiguoin.
NOT.f:.
438. Tela. . . .] Tela viilgN a t«x», lonffi: 446 VHro.] Per sc ipsc,nuno impcllcntc.
nndc significant mistiUn qutccuiuriue ui*nin, 448. Eri/mantho.] Krj/mmUhut mouny sylva.
qti» procul ct cininus jaciuniur. Tumcn ali- et fluvius Arcadio; iii rdoiiouncso : nmic Di
quando usurpantur qutM|iic pro amii.-^ quilms misana : lociis svhis nspcr, ct apro quondam
pugnatur cominus. Pro ense, ^. 9. 747. >^/ non inlcstus, quein occidit Hcrcules. De idd,
hoc telumy mea quod vi dextcra rtrmtj Effu^ri- Phryj^i<T moutc etinin sylvoso, JK. 2. 801. De
ts. . .Sicaity ct tublatum alth conmrf^t in enMem. Terucris, /En. 1. 235. l)c Trinacrid. iE.3. 667.
Hic pro CKhtibus. Uiide firmatur cuiijectura Dc (tquorCt pro cam|>o, X,v\. 2. 780.
Voasii: qui dcducit k /r^c, tegulum, tilum 4(ki Vircsalitu.] Majorcs illi, niinoret tibl
priore producta ob coutractioncni, ut u prcmot vircs essc, quaiu putavcrns.
premulum, prelum .* atque ita sig^nilJciibat id 467. Cedc Deo.] Vcl Deo tV/t cujut nomiaft
omnc qiio quis »c tcgit ac tuelur. jum k tc uvcrsa sunt. Vl'I Eryci htroi, Dea
Edi.] Acliv^, pro eludit, cvUat. Sic ct JR. iilio, Entelli magislro ac protectori, quem
11.7dO. rtm riri6u ext/. Voz Lucrctiuna I. 5. Arcstcs vocavit Deuin, suprik, ▼. 391, cni
J329. Almn tratwersa ffrm ext6an( dtntit mox deinde tanquam Deo taurum EntcUus im-
tidactiii JinnenUs. moUx, ^ . 4^^. n^X^ Tolxoni ^ juxta mentem na-
JENEIDOS LIB. V. 317
Ast illtiin fidi «qnales, genua aegra trahentem, At MtUn socii Dantit da-
Jactantemque utroque caput, crassumque cruorem f""^ ■<* ^^^ i**"™» •«*■
r^ •*.* ' A. • «j^ --r/vnentem frenua infirma, eC
Ore rejectantem mixtosq; in sangume dentes, ^ 470motantcrutrinqiieca^t,
Ducunt ad naves : galeamque ensemque vocati et exspuentcm ore spiMom
Accipiunt : palraam Entello taurumq; relinquunt ■•■K"»"«°» *c dentes mix-
•,N ' . ^ » . . ^ ^' 1 UMGum sanffuine: et to-
Hic victor, superans animis, tauroque superbus : cati ab JEned accipiunt
Nate Dca, vosque haec, inquit cognoscite Teucri, caMidem et gUdium ; et
Et niihi qua fuerint juvenili in corpore vires, 475 SrTirL^^-S^ercr.
£t qua servetis revocatum a morte Dareta. eiatus auimo, et superbieni
Dixit, et adversi contra stetit ora juvenci, tauto, ait : FiU Veneris, et
Qui donum astabat pugnce : durosque reducta raadvertite?ct°qularr<*ur
Libravit dextra media inter comua c«estus mihi fucrit in corpore ju-
Arduus, effractoque iilisit in ossa cerebro. 480 "?""'» *» ^ ^°?" °^ «»'
f^ . ' . ^. 1 . • «1 piatis hbcratum Dareta.
Stemitur, exanimisque tremens procumbithumibos.^tc locutus at, etstetitad-
IUe supcr tales cfTudit pectore voccs ; veraus caput oppositi tauri,
Hanc tibi, Eryx, meliorem animam pro morte Dare- Z^ ?S «™
Persolvo : hic victor caestus artemq: repono. [tis rcduct&, impegit duroa
Protinus ^neas celeri certare sagitta 485 ^^^ »"*««■ "*^»* comua,
Invital, qui fortfe velin^ et pr«m!a ponit : t^X"'^i,iT ^^T^
Ingentique manu malum de nave Seresti bos, et tremcns proddit in
Erigit ; et volucrem trajecto in fuue columbam, tcrram moribuniius. lUe
Quo tendant ferruro, malo suspendit ab alto. toreiaiia^crbT:* o Eryx]
Convencre viri, dejectamque cerea sortem 490inMnoio tibi promorte Da-
Accepit galea : et primus clamore secundo l^^'* ^^"^ r*^ poiiorem.
„ ' .P y r , luc victor depono artem ct
Hyrtacida? antc omnes exit locus Hippocoontis : csstus. Statim i£neas in-
vitat qui fortv velint oontcndere sa^ttis, ct proponit prcmia : et ma^a manu attoliit malum
de nave Seresti : et sufpendit ex alto malo columbam in func trajccto volitaiitemy ad quam di-
ri^ant sagittas. Convcnertint viri, ct «rea cassis excepit sortes conjectas : ct favente clamoro
primus autc oeteros extrahitur locus Hippocoontis Hyrtaciy!/ti;
NOTiE.
tarchi qui aiictor est hoc provcrbium apud Sa^ttarum jattus. Ezprcssus est ex Ilomeri
•eptcin Gneciaa sapicntes fiiisse, c<rv 61«, SC' Iliad. 23. 80O, ubi TVuccr columbe funem se-
quere dcnm : explicatquc, obtempera ralioni, cat ; Mtrionei coluiiibam ipsam evolantem
quie quasi Deus oracula de rebus agendis sem- fcrit. Virgilius qiiatuor indiicit certantes ; i/i*»-
per (iictat. pocoorUat Mnedheum, Eurytiona, Acetten. Et
472. P/i/mam.l VV1 trauslatio est, pro rte- Uippocoon quidem nialo sagittam infigiu
iorid ; vcl proprie, palttia, de qua diximus, v. Mnestheut funcm secat. Eurytion columbam
111. inter nubila transfodit. Acesta sagitta in au-
483. Ilane tibi, Ert/Xf meliorem animam.l ras conjccta i^cm concipit.
Metiurtm : vcl quia vili|K*udit k se victum Da- 487. Stretti.] De hoc Trojano duce, lE. 1.
reta : vel quia l)iis gratiores sunt victimce ex 611.
briitis aniroantibus, quiini huraanse: vel allu- 491. Galea.1 In ga/eaifiiquiaapud milites :
dit, nd tuccutaneas victimas ; qwe, cum pri- apud cseteros vulg6 in urnam autn/u/am,sor-
ros fugeraiir, aut infauslie fuerant, earum in tes conjiciebontur.
locum subitituebontur, dicebanturque, melio' 492. Hyrtaeid^B HippoeoorUit.] Ilortensiaa
ret inclamontibus sacerdotibus, htfvi^f dfttf cum appeUat Hyrtacidcn filium Hippocoontis.
»0»»v« teewuiit metioribut. Donatus raeliuii Hippocoonta filium Hyrtacl.
4S4. Hie victor cattutj ^.] Morcm notat Lst quidem apud Homerum Hyrtacidu Auut,
gludiatoruin consequentis aitatis, qui cum per II. 12. 96. sed Atiut propriiim est, Hyrtaddu
a:tatem ab arte discedebaut, virga donabon- patronvmicum, ut {Mitet II. 13. 384. ubi Atiut
tur, quam rudem appcllalMuit ; vocabaiiturque idem ille ab Idomeneo occiditur. Est ctiam
rudiarii, et ariis siue arma suspendebant ad apud eundem» niad. 10. 618. Hippocoon
postes Herculis. Hk Entcllus, iion Herc\Ui| Thras, cooaofarliinf Rheti : qiu ca ipsa nocte
a quo Kr>'x occisus ; sed ipsi Eryci sua con- qii& IUmsus ad T^an ouui ett, i sonmo cx«
sccrat, (|uem Dci loco vidctur habere,ut jam citatui cst ab ApoUiiiie. Hlc cs iEne^ aocih
diximiiii V. 4<57. CfMdcinde iKVtiiiil.
466. Cclcri certare tagitfd.l IV. JC.imUS.
2J*
316 P. VIRGILII MARONIS
EotelUis consistit gravhi, Stat gravis Eutelliis, iiisuque iinmotus eodem :
etiinmoiiMiDeodemstatii,(;;;Q,.pj3Pg^]j^ niodo atflue oculis viffilantibus exi
iautuinmodo eliulit ictus.,, '1^1 ' . • i*i 1
corporcctoculi8Tig[ilanti-lllc, velut celsam oppuguat qui mohbus urbem
bns. Aiter, sicat qui inva- Aut montaua sedet circum castella sub armis; •
dit nrbrin machuiis, autj^j^yj^^ ^ ^^^^1^^ jjj^^ adiius, onuiomque pcrerrai
nm obsidctin annis moii- , ' .. , . , . . ^ '^
tana castella, ne pcrvesti- Arto locum, et varus assultibus irritus urget.
gat dolos* iiunc hos nunc Ostendlt doxtram insurgens Entellus, et alte
''}lZ rj^«!^:^.mT?.^KtSExtulit: iUeictum venientem a vorticc velox
cum, et CMiM premii irustni • i« 1 • 1 •
variis imprcssioiiibus. En- Pra?\ndit, colenque elapsus corpore cessit.
telhis iusurgens osiendit E„teii„s vjrcs in ventum efliidit, et ultro
deztrain, et altc oreiit : al- « . . , ^ , .
fer cclcr pmVidit ictumlpse gravis graviterque ad terram pondere vast
immissum a capite, ct levi Coucidit: ut quoudam cava concidit, aut Erym
rorpore elap«.s cff..ffit. ^^^ j^i^ -^^ magiia, radicibus eruta pinus. [1
I.ntcniis effudit impeium -, ^,.. m • rn • ' • 1 *•
iu auras, et ipsc gravis et Consurgunt studus lcucri et I miacria pubes: •
in^viter procuinbit uitr6 It clamor coelo : primusque accurrit Acestes,
ir. X-r&Tario". iEqurcvumque ab hurao miserans attollit amicu
eviilsarailiribusprocumbit, At uou tardatus casu, ueque territus beros :
iii Eryraantho, aut iu mag-^^rior ad puc^nam redit, ac vim suscitat ira :
na Idii. irojani ct luvriieRrri 1 • !•* •
SiciUi surguiit divenu ani- T"»" pi^^">r Hicondit vires, ct conscia virtus :
inis: ciaiuores mittuiiturPnccipitcmquo DiiTcn ardous agiticquore toto;
ad ca?luiu: et Acestcs P"- JVuuc dextra imrominans ictus, nunc ille sinistra
mus accurnt, iniserans e> _, "- . . ' , . ,. .
rigitetcrraamicuma-quw-iNcc mora, noc requios: quam multa grandmem
vum. Sedhcrosnuntarda-Culminibus crcpitant ; sic densis ictibus heros
c".,:'''redT.S:r'!SCreber utraq..c mauu pulsat versatq; Dareta. •
piigiiaTn, et irn revocat ro- Tum pator /Lueas, procodoro longius iras,
bur: pra;tcrea pudor ctEt sa?vire animis Entcllum haud passus acerbis
llam»« "1 :TZZ »^'} «'.'«n imposuit puK„a. ; f.ssumque Dareta
urget toto campo currcn- Eripuit, mulcens dictis, ac talia fatur.
tcm Darita; nuncdextera, lufelix ! qua? tanta animuui dementia cepit?
Dunc idem sinistia lu^jfi- ivt • i- • ^- a
rens icius. Nec csi moTa, Non vires alias, conversaque nuHimasenUs ?
nec rcMiuirs : quam spisia Cedc Dco. Dixitque, ct prsolia vocc dircmit.
gTAndine crcpitant iiiiubi
tupcr tectis ; tam spissis ictibu^ henis utrTiquo inaiiu freqiicnK ^erbrratet agitat Dareta. '
pater £neas non passuR est irns pru^re<li ulteririf:, «rt Kutelluiii furcrc aniino cnideli : s<
dixit finem certaininis ; et iiulHliixit lassuui Dareta, Kolans eutn verbi^, et talia loqu
Infcliz! quw tanta iusania ocnqiavit iiiniteui : nouiie exi^eriris aliud robur, et luutatot E
Gcde Deo. Sic diui, ct diceiulo abrupit puguaiu.
mrjE.
438. Tela. . . .] Tela vulg^ a r?Ai, longt: 446 Cfln).] Ver se ip5r,nnIlo impellco
unde significant mwilia qujccuinqiie amin, 448. Eriftnantho.] Erymnnthiu rooiis, s
qiUB procul et cminus jnciuiitur. Tamrn ali- ct fluvius .Arcndia' iii IVloi>oniieiio : nui»
quando usurpantur quu<pic pro anuiii quibus mizana .- loriis svlvix asiier, ct apro quoi
pugiiatar conunus. Pro ensc« X,. 9. 747. -it non iiiro!»tiL<, qiietu occidit Hcrcules. De
hoc lelumt mea quod vi dtxtera rerMtj KJfup- Phrypfiir nioiite etiuiu sylvoso, .fl. 2. 801
et. . .SieaUtCt tuolatHm alth eonturgit in ensem. Teiuris^ /En. 1. 235. IX' Trinacrid. iK.Sw
Hic pro ceslibus. Uiide firmatiir conjectura Dc trquoret pro cnin|)o, JEn. 2. 780.
VoHii : qui dedncit k tcgCf tcf^ulnvty tthnn 4(i6. J'ircs alias.] Majorcs iUi, mitioru
priore producta ob contraclioncni, ut a prcmoi virrsi essc, qnain imtnvcras.
prtmulum, prelunt : atqiie ila si^uificubat id 467. Cc^tc Dc».] Vel Dco Uli ctijus du
onine quo quis se tcgit ac tuetiir. jam k te aversa sunt. VvX f.Vyci hcroiy
Exit.} Activ^, pro eludil, critat. Sic et ifl. Alio, Kutelli nia;ri«tro ac protectori, <
I. 700. f'im twtbit exit. Vox Lucrctiauu I. 6. Accsds vocavit Deum, supra, ▼. 391)
'^ J^am fransverSQ feroi ixibcaii dtiitis mox deindo tanquam Deo taurum Entelln
Uia Jmnenta. xofiaXy ^ . Ai^. n\:\> xaXioni^ j uu menteia
JENEIDOS LIB. V. 317
As^ illum fidi «quales, genua eegra trahentem, At fidcics socii Dore/Mdu-
JA.ctantemqueutroquecaput, crassumque cruorem ^""* "<* «aves iiium, ira-
Ore rejectantcm mixtosq; iii sanguine dentes, 470 m^tantem^^Xinq^Ta^t
Du cunt ad naves : galeamque enscmque vocati et czspiiontom ore spissum
Acrcripiunt : palraam Entello taurunKi; relinquunt. ™5*""<^'n ^^ ?«'«««• ">'«-
ic victor, superans animis, tauroque superbus: cati nb .^ned accipiunt
Nsi.teDca, vosque haec, inqnit cognoscitc Teucri, cassidem et fi^iadium; et
Et «ihi quje fuerint juvenili in corpore vires, 475 i:™;;;:!''"^»"^™»"
tr qua servetis revocatum a morte Dareta. cintus animo, et supcrbiens
Dixit, et adversi contra stetit ora juvenci, tauro, ait . Fiii Vcneris, et
Q*Ai donum astabat pugnw : durosquc rcducta I^'dvcrtii!^?^ quaiTrobllr
I^^bravit dcxtra mcdia inter cornua c^estus mihi funrit in corpore ju-
Arciuus, effractoque illisit in ossa cercbro. 480 "?"/}'» ^» * nnaii morte eri-
Gt>^ • . '. I . I «1 piatis libcratum Dareta.
J»teniitur, exanimisque tremens procumbithumibos. ^ic locutus «f, etstetitad-
Ille super tales cffudit pcctore voccs ; vcrsus caput oppositi tauri,
H?*»TC tibi,Eryx,meliorem animain pro mortcDarc-rj***'", ^J^ZIT m™
p^^^ , ' , ^•' ', » nimis : ct sublimi*} manu
* er^lvo : nic victor caestus artemt]: repono. [tis rcducta, impegit duroa
I^rotiiius iEneas celeri certare sagitta 485 »^^*"» •"♦«'• "»«>»« comua,
Witot. qui forti velint, et pr«mia ponit : '4rt™i;" '" °s"™^
fj^&^ntique manu malum de nave Seresti bos, (>i tmmons procidit m
^*^^t; et volucrem trajecto in fune colunibam, «c""" moribundus. nia
Q^A tendant ferrum, malo suspcndit ab alto. tore 'taiirverbT:* o E^^
^^tivenere viri, dejectamque oerea sortem 490 immoio tibi promortc Da-
Accepit galea ; et primus clamorc secundo \^J'lTr !o!f"n p^^^*^^";
l|^_^ ' ,P y r , , hlc victor dopuno artrm ct
V»lacid« antc omnes exit locus Hippocoontis : ca*stii«. statim iEneas in-
Vr^^ qw forte Telint cootcndere sap^ittis, ct proponit pnrmia : et mag;na manu attollit maium
. *^^Te Seresti : et tnspcudit ex alto inalo columbam iu func trajccto volitantcm, ad quam di-
f^*^t safnttas. Coavcnenint viri, ct icrea cassis cxccpit sortes coojectas : cl favcntc clamore
^^^^ ute oetcros «trahitur locus Hippocooutis Hyrtaciyi/u;
NOTiE.
se|»i
9«e,
^^^ qni auctor est hoc proverbium apiid Sapiltarum jaetut. Ezprcssus est cz Homeri
^^^m GrcciaB sapicntes fuiMC, i<rv ei^, se- Iliad. 23. 8oU, iibi Ttuecr cohimbee funem se-
Zgj^^^ ifeiim : explicatquc, obtempera rationi, cat ; Meriones cohiiiibam ipsain cvolantem
plgpT^ ^uasi Deus oracula de rcbus agendis sem- fcrit. Virgilius qiiatuor indnrit certaiites ; lilp'
4« w^iicfat. pocoonta, Mncsttuum, Kuriftiona, wicetttn. Et
l^f^^ Palmam.^X Vcl translatio est, pro ric- Hippocoon quidem nialo sagittain infig^iu
III *^ ; velproprie, pa/ziia, de qua dixiinus, v. Mnestheus funcm sccat. £urj//iou columbam
^ r^ intcr nubila transfodit. Acestoi sagitta in ou-
j|ff^^^>% llane iibif Eryx, meliorem antmom.] rasconjecta ipicm concipit.
'^j/tm : vel quia viiipcudit k Re victum Da- 487. 6'trei/t.] Dc hoc Trojauo diice, lE. 1.
brt^ ^^ vel quia Diis graiiores suut victimoe ez 61 1.
dit ^ s anunaiitibus, quain humann;: vd allu- 491. Galea.'^ In ga/eam, quia apud miiites :
mn^ ^%A mccittaneat victimas; qun, cuin pri- apud catteros vulgC^ ui ur/ia»» autit/u/am,sor-
Iq^ ^ Vugvrant, aut infauslw fuernnt, earum in tes coojiciebautur.
i^, J>n substitucbontur, dicebanturque, metio- 492. Ilyrtaeida: Hippocoontis.'] Hortcnsios
^ ^oclamoiitibus sacerdotibus, livn^r d/Mf cum appcllat Hyrtaciden filium Hippocoontis.
» , seeundiM mclioribus. I>onatuR mcluis Hip|>ocoont a fitiuin Hjrrtaci.
^YiT^^f. Hie ticUfr co-s/tu, ^.] Morcm notai EsC quidem apud Homerum Hifrtucules .isiuSf
^^^'latorum consequentis astiuis, qui ciim per II. 12. 96. sed Asius proprium cst, Hifrtacidu
^^^^m ob arte discedebant, virga donaban- patronvmicam, ut {Mitet II. 13. 884. ubi A»iu$
^J* quam nif/em appellabaut ; vocabanturque idem ille ab Idomcneo occiditur. Est etiam
''^«irisy et artis kue arma suspcndebant ad apud eundem, Uiod. 10. 018. tlipjpocoon
V^tct Herviilis. H)c £ntuiluB, nun Herculi, Thras, coniobrlnut Rhesi : qui ea ipsa uocte
^)Uo Krys orcisus ; sed ipsi Eryci sua coo- qui lUiesus ad Troiam aesua csit, h somno ex-
^crat, qiiem Dei loco videtur habere, ut jam c&atut est ab ApoUiBie. Hic ex ^sm wSii
"^iximiMf V. 4«i7. esieUeinde potnit.
485. CWeri certare tagittd.l IV. LVVVS.
22*
318 P. VIRGIUI MARONIS
iimc lequitur Mneiiheiu Quem modo navali Mnestheus certamine victor
mod^Tictormiiaiitic&iiur Consequitur, viridi Mnestheus evinctus oliva.
^^o^^^^T. Tertius Eurytion, tuus, 6 clarissime,frater, 495
rytion, tunt frater, 6 no-Pandare; qui quoudam, jussus confundere foedus,
biUMioic Pandare : qui o- 1|, medios telum torsisti primus Actiivos.
lim iui»u» turbare uedui|«<, ^ i a . a * i *.. *
primuB vibrftiti jaruium in Extremus galeaque ima subsedit Accstes,
medium Gneconim. uiti-Ausus ct ipse mauu juvenum tentare laborem.
mu. et in profundo cafsidi. rj, ^,^y j^ gg^^g mcurvant viribus arcus 500
Rmaniiit Aretteni aunis ... i i •
ctiam ipie agjciedi manu Pro se quisque viri, et depromunt tela pharetns:
laborem juvenum. TuncPrimaque per ccelum nervo stridente sagitta
:::c«!^k^;ra"rii;SHyrtacida! juvems volucres divcrbcrat auras,
flexiies arcui, ot educunt Et veuit, adversique infi^tur arbore mali.
iag:iMas «> phRretri». Et »- intremuit malus, timuitque exterrita pennis 505
fntta juvftmi HyrtacidBB ., ^. . ^ ^^ .i*^
prima fcrit icrem aercm, Ales, et mgeuU sonucrunt omuia plausu.
ttervo per cusium lonante : Pust accr Mnesthcus adducto coustitit arcu
SriSrT",Sirr^^i« Alta Pctens, pariterque oculos telumque tetendit:
maJi. Maiui tremuit, et Ast ipsam miseraudus avcm contmgcre ferro
avis territa tremuit aiis, et^on valuit ; nodos ct viucula iuiea rupit, 510
rpL'r*?w":;^£Q«e« inncxa pedcm malo pcndcbat ab altp.
Mnesthriis stefit inflexoiila Notos at(]ue atra volans m nubila tugit.
arcui dirigens in altiim, et •puin rapidus jamdudum arcu contenta parato
■imul mtcndit oculos acrT« i a r ^ -v* ^* • ^ •.
■a^tum : at miser non Tcla teneus, fratrcm JburyUon m vota vocavit :
potuit attingere fcrro ip- Jam vacuo la^tam ccelo speculatus, et alis 515
■am aTem: tonjum »«:"!* piaudentem, uigri figit sub nubc coiumbam.
nodos et funes lincos, qui- -rv . ,. ' . V .^ ,. . . .
iHis pendebat ab aito maio Dccidit cxanimis, vitamque rcliquit in astns
constricta cirea pedem. U- Acriis, fixamque rcfert dciapsa sagf ttam.
ir^i'^^^":'.^ "li": Amissasolus palma superabat Acestes :
de promptus Eurjtion, te- ^ui tamcu o^thereas tcluin contorsit m auraS| £9D
nens sagittain jamdiu in-
tentam arcu parato, iuvocavit per vota fratrem Pandarum : et contuitus columbam jam g»
dentem aPrc libero et plaudcntcm alis, transfodit eam inter obscuras nubes. Cadit moctaa^
amisit vitam in astris coelestibus, ct labens refert sagittam in6zam. Acestcs rettalMt
amistfc victoria ; qui tamcn cvibravit sagittam in aCrem sublimcm,
^OTiK.
403. ridor.] Non primoy sed sccundo loco. indnctus in crrorcm his Ilomeri veraibiis, Iliad.
496. Pandare, quit fye.] Convenerat Gne- 4. 1 19. ECxik ^ *AwikXmi Aimnyini, iae, ^iy-
oos inter ac Trojanos, ad dirimcndum bellum, plicabai auiem Apottini Lycio, ifidyfo farulafe-
iit Paris HelenB raptor, et Menelaus MclcnsB rif af^orum pnmogcuiiorum oarrifiDahmm
maritus, siiiii^ari certamine dc Helcn^ con- claram hecatomben, uhi <lpmi«i rtrertui emef
tenderent. At Paris, cikm propA victus essct, r/ard:iiiiir6emZe/f>. EstenimZe/«a,urba3^-
4 Venere ^ pugna siibductus est, inducta cnli- si8e,ad radices iiiontisId»,et ItuviamiEnpimiT
ffine, Uiad. I. 3. 380. Deinde Jupiter, adnitcntc cujus acrolas populos in auxUium Priami aii-
Junonei MincrT» mandavit iit fcedus turbaret: duzcrat PandariM, ut legitur ibid. ▼. 91. l^ri-
quod ut faccret, persuasit illa Pandaro, ^ My- um igitur ApoUinem ab eo invocatum potoi mb
ik, Lycaonis filio, iit santtam in Menelauin qu6d patrii esset Lycius, sed propler Isfcu
•▼ibraret; atque ita ▼uinerato Menelao rur- templi atque oraculi celebritalem; de qooiE.
•us in bcUa itum cst, Diad. 4. 89. De AchiriSf 4. 345. Fralrem ▼cr6 invocat EUiiytimiy ▼el ot
JE. 1.488. beroa, vel ut summe iaculandi peritnmv qmp*
612. Abfoi.] Ventoi qnosUbet, propri6 mc- pe qui Menelanm vulDeFa^erat, lUad. 4. I8a
ridionalet : Austri aUter dicantnr, Ecl. 2. 58. Sic ManUus afmd Livium, L 88. 4B. 2V L. &»•
614, Fratrem in, xota voeasnX^ Pandanun, pio appeUotCuju» ego int/U, tueudem i» via»
qai, inquit Scrvius, apud Lyciot, coUlur c\\tiA\ uaperxi tm^tufulem/e&ttafemfiie mmfiw^
wos. At etm si eu u ide6 Lycium fu&sM ^V%.X) ab DUs miMiTldiiiJim ^fftfMhu fiim.
319
£NEIDOS LIB. V,
tans artem pariter arcumque sonantem.
rulxs subito objicitur mamioque futurum
rio monstrum : docuit post exitus ingens.
ue terrifici cecinerunt omina vates.
i; volans iiquidis in nubibus arsit arundo, 525 "" ^ "Pf jcuit poite^, et
vitque viam flammis, tcnuesque recessit
unpta in vcntos : coeio ceu ssepe refixa
icurrunt, crincmque volantia sidera ducunt.
itis hsescre animis, superosque precati
crii Teucrique viri : iiec maximus omen 530 n«»t in 'leTes vcnun -. qucm
oitentani iimul ii
tt ■onitiiiii Mtct» mi, Xvm
occiuiit oculit prodifiim
rapentimim et faturam
BMgiio ominl: iagtnM ca*
▼nteM terrifici dcclarmTe-
nmt tanUm pnedictionem.
KwntagUta anmdincaTO-
lans inflammata cit inter
aireat nubeii ct ignc nota*
vit iier, et abniiupta eva-
it £ncas : scd lietum amplexus Acesten
ribus cumulat magnis, ac talia fatur :
, pater, nam te voluit rex magnus Olympi
us auspiciis exsortem ducere honorem.
Al* I •! III*
admodum laspe bicIIb ca-
dentcs i cotlo trauseuiit, et
▼olantci trahunt poff «c co-
mam. Siculi Trojanique vi-
riBteterunt Btupefacti ani-
, , mo, et oraTcnuit Deog : ct
Anchisnc lon;;c^vi lioc inunus habebis : 535 mazimut iCneag non reje-
cit omen, scd amplexus
Acetften ornat eum magiiif
donii, et talia dicit : Acci-
pe, 6 pater, nam talibui
prodifiic magnoi rcz cosU
Toluit te habere honorem
ra imprcssum signis, quem Thracius olim
sae genitori in magno munere Cisseus
sui dcdcrat monimentum et pignus amoris.
tu8, cingit viridanti tempora lauro,
imum ante omnes victorem appellat Acesten. extraoidinarium. iiabcbiii
onus Eurytion pra^lato invidit honoriy 541 **?f_^^*"!P""**f""^!l?
ivis solus avem coelo dejecit ab alto.
mns ingreditur donis, qui vincula rupit :
mus, volucri qui fixit arundine malum.
pater ^neas, nondum certamine misso,
dem ad scse comitemque impubis liili
den vocat, et fidam sic fatur ad aurem :
chiHe : poculiun cwlatum fi-
gurig, qood oUm Ciucui
r€X Thraciae dcderat ha-
bendum Anciiijw patri pro
-.^maf^no munerc, et quati
545 piiriius et monimentum sui
amorii. Sic locutui, coro-
nat caput ejvt Tiridi lauro,
rt dcclarat AceMen pri-
:torem antp omnci Et bcnignui Euijrtlon non inTidit Tictoriae tibi pnriata;, licM lolin
et volucrcm ex alto aGre. Proximui c*t tn dittrihutione prfcmioruin, qui lecnit funero
qni lcri sagitta perfodit malum. At pater iCneas, ludii nondum dimiuii| vocat ad le
a, cuHodem et comitem pucri Aicanii et lic loquitur in anremfideiem:
mJJE,
Pariter areumque.] Pariter ultimam
hk producit sequcnte vocali, propter
B.
wfu^no numttrum : docuU pdtt, ^r.}
ini proprie quid sit. diximus A^. 2. 703.
qnolibet si^o ac prssagio futurorum
m lomltur. Monttrvm ent, quicquid
rerum natoram Rccidit, ct aliquid
t ac li^ificat eventunira. Eritut qui
zMtt» est, incemiio fuit navium Troja-
infri,T.659.
hraque, l^-e.] Explicat Scrviui gravia ;
iaafutura ; Onlauus, iarda : hoc len-
orabant qi^ hoc inomtro portcndere-
mos docuit exiiui ; tumquevatei in-
mt apemenintque omnia, led seriAi
tti ; cum nuUus ultra cisct reracdio
^ mthihut artii arumh.'] Prodi|pium in
|ii6d id juxta rerum ordinem accidcre
erat ; nt sagitta ex arundine, qimmli-
ca, igncm iater nubila ooaciperitt;
quod de terras exhalationibui in altnm aiiram
eductii Ariitotelei ait. De tieUit, ut Tulgui pu-
tat, eadentibut, quales et unde nnt, dizimnt
G. 1.365.
030. Aee omen.^bnuiiJEneat.^ Cmndcbu-
issct aversari, accipit, atque ut iibi proiperum
a^oicit ; tcI diiiimulani ob Aceitae rcTeren-
tiam, et licet infaustum iciret ; Td potidi de-
ccptuif recordatione hetc Uliui flainme, qiui
in Ascanii capitc cfluiierat, JE. 2. 660.
634. Extoriem dueere honorem.] Extra torien
ordinemque propotitorum pramiorvm. Et mo-
rem notat Or«coniin ; apud quoi, antequam
pneda, «liTidcretur inter militeiy lelectisiima
quieque, iii qui ic fortiter in pnrlio MMerant»
non lorte, led jndicb dabantur. Sic lE. 9. 871.
Aicaniui Niio ; Ctypewm eritiatque ruhenUt
Extipiam tortifjam nme fuapnemto, JVUe.
637. Ciiaeiii.J Kez aliciijui Thracia partii*
Hecubte patcr, qua Fnami conjux fuit,ab
eoqnedictaCiMCu. Da 11l!r«ti&K.^A\.
W 12p3|liden.^ *^ ^" '"
922 P. VIROILn BCARONIS
Et ttod^ pnsbiBtcerga fa- Et nunc terga fuga nudant, nunc fpknla vertont
«■• "oJ^^J^^^^J^JJ^Infensi, facUL pariter nnnc pace femntur.
qoaUtef inceduni muui pa- ^t quondam Cret& fertur Lab^rrinthus in alta
r £• eompotita. QoenMui-Parietibus textum cascis iter, ancipitemque
S^dwlKlSuSi^TimMine viis babaisse doluni, qni signa sequendi 590
Uer impiezam obscitfii p«- J^ alleret indeprensus et irremeabilis error :
rietiiKiB, et fraudein iBcer- {Jaud aliter Teucrfim nati vestigia cursu
^'S;!rl'Sll^,^3X;in>P«liuDt, texuntque fugas et praclia iudo :
ioexpiicabiiis turbabat tig- Delphinum similes, qui per roaria humida nando
Mprofinediendi.NonaUter(;;^^ Libvcumq; secaut, luduntq; per ondas.
filii Troianorum mipediuot Tj ' t J^ l -* • • »#>/»
currendocur»um,etmigcent Hunc morem cursus, atq; haec certammapnmus596
fogas ac certamina ludcn- Ascauius, longam muris cum ciugeret Albamy
do: »^"« 5!«>i?»;»°jf' J^Retulit, et priscos docuit celebrare Latinos;
natando per liquidum mare ^ ^ .*^ , m •• i
flndunt Carpathium ac Li- ^uo puer ipse modo, secum quo Iroia pubes :
bycum more, et lodnnt in- Albani docuere suos, hinc maTima porr6 600
SS:^*^'S:"Accepit Roma, et patrium servavit honorem ;
gam mmnibus, renovavitTrojaque nunc, pueri, Trojanum dicitur agmen»
prinras hanc consuetudi- fj^ celebrata tenus sancto certamina patrL
oemdecursionis, aUiuehasTiA i* ^ ^j ^ . ^
Bugnas; et docuit Vetere» "ic pnmum fortuna fidem mutata novavit
Lathios eas edere : quo Dum variis tumulo referunt solemnia ludis : 605
modo ipse puer, et cum eo j^j j j^ • j^ Satumia JunO
Trojana juventus: eodem^.. . , . .
modo Aibaid docucruntHiacam ad classem; ventosque aspirat eunti,
loos postfrot: hiuc ver6Multa movens, necdum antiquumsaturata dolorem.
'^Z SZmTilllUa yiam celerans per mille coloribus arcum,
ct uii pucri nunc dicuntur NuHi visa cito decurrit tramite virgo. 610
^jaetTrojaiiumagmen.QQQgpj^j^ inirentem concursum : et litora lustrans,
HactenuspugiiKeditc ru7(/Ti *. -i * * t r x
sancto parenti. Tum for- Desertosque videt portus, classemque rehctam.
tona primi^m convcrsa niu- At procul in sola secretse Troades acta
tavit fidcm. Dum per di- Amissum Auchisen flebant, cuncta?que profundum
▼ersos ludos persolvunt se- T^ ^ , ^ i_ • ' j i« •
pukhro juftta: Juno ^ia l^ontum aspcctabaut fleutes: heu! tot vada fessis
Satumidemisitirim^cceioEt tantum superesse maris, vox omnibus una. 616
j:^rre„7i.Trd:!c«:Urbem orant: t«detpelagi perferre laborem.
dentem, piurima parans, et Ergo inter medias sese haud ignara nocendi
■ondum explcta secundiim
iretcrem indignatbnem. Ulavirgo festinans iterper arctim mille coloruin, nulli aspectabilis
descenditper pronamsemitam. Videt roagnum concursum ad ludot; et circumieos litora,
ccmit portus vacuos et naves incustoditas. At Trojanse procul separats in dcserto litore plo-
rabant Anchisen oinissamT et cunctie plorantes aspiciebant altum mare : unus ertd scrmo om-
nium ; heu ! tot flocttis et taotum maris restare fatigatis ! postulant urbcm : tedct eat pati as*
peritatem moris. Igitur Iris non ignara noccndi immittit se in medium earunt,
066. Creldfaiur LabyrinlhuM.] Dc Creld in- inare, ad orientem Crette insula^, ubi est Car^
suU, CandiOi JE. 8. 104. De Labifrintho, JE. pathu* insala, Cretam inter et Riiodum media,
0. 27. £t coipparat varias cursAs piierilis figu- uuuc Scttrpanio. Lybieum inarc, circa Libjam,
ras cum J[<a6j/rinl/io ; currentes dcindc pueros, dc qua Africflc partc, /E. 1. 158. et G. 1.241.
cum delphini*. De JUeanio, J£. 1. 267. Dc Albdt J^. 8. 48.
694. 6etphiwum,^c.'] Delphin,we\delphinu*, De Latinia, veteribas Latii incolis. iE. 1. d.
roraniunitercreditur csw!pomtfmarinitf,inar- 606. iriiii de etdOi 4*^.] De /rtiie, et arcu
loum, A PORPoiSE, quem fals6 incurvo corpore ccel^sti, JE. 4. 700. De Junone, Sutumifitidt
pinxere vetercs : nisi fort^ sic apnaret propter iE. 1. 23.
impetum ac velocitatem motiU cum erumpit h GI3. Seereta Troadu aetd.] Nam,utaitHor^
ttiMri: verk eniro dicitur a Plinio 1. 9. 8. velocis- tensius, indecorum cst bonebtas matronas pub-
nmvm omnium anifnaiitmh nom $oliun maniui- Ucis in ipectaculn esse cum viris. Ma litua
rum/ oc^or roluai, ocyor telo lantd vi eCi, ib k£^\ cv«^ w««!^:vwDa>Mwa ait Cicero»
^*/*ff viplennnmte weUt nanum Iraiuwlel. de ^uV» iatoc«VQae^«Ka<»N«rra!^V%\« 13«»
^% CaipatkHam Ub^cmqiu:] CiwyarWum remtil iutirtdawneoiwvbAtfe.
iENEIDOS LIB. V. 323
Conjicit, et ikcimque Deie vestemque reponit. etezmtfonnaniqiieethabi.
Fit Beroe, Ismarii conjux lougseva Dorycli, 620 ^ ^- Aieiinnatiir Bc-
Cui genus, et quondam nomen, nati(}ue fuissent. cii ismariitoii fuerat oiim
Ac sic Dardanidum mediam se matnbus infert : nobiiitas, et fania,et nobo-
O miserae, quas non manus, inquit, Acbaica bello ^i^^JJSS^XW^ **
Traxerit ad letum, patriae sub mcenibus! 6 gens nun: o iafeiiGes, inquit»
Infelix ! cui te exitio fortuna reservat ? 625 q«M manusGrwcoram noa
Septima post Troj» excidium jam vertitur »stas ; J^ l!::Sr^.V^
Cum freta, cum terras omnes, tot inhospita saxa ^ens infonunata • cui mor-
Sideran; emensae ferimur: dum per mare magnum tiresenrattefortuna? Jam
•r I* ' i* • . ^ I * i^ septima sestas transiit ab
Italiarn sequimur fugpentem, et volvimur undis. eJtioTroja»; ex quocm-
Hic Erycis Ones fratemi, atq; hospes Acestes : 6 30 pore va^amur emenss tot
Quiaprohibet murosjacere, etdare civibus urbem?™^;;?^' tZSS!!; «
O patria, et rapu nequicquam ex boste Penates! sidera: exquopervastua
Nullane jam Trojce dicentur moenia } nusquam «»«* quKrimus Itaiiam fii-
Hectoreos amnes, Xanthum et Simoenta videbo ? g^ll* Hk «TKSJS^ESi
Quin ac^ite, et mecum infaustas exurite puppes, 635 fratris AV<e, et hoipct
Nam mihi Cassaudrse per somnum vatis imago Acesies: quis Tetat^ieo»
Ardentes dare visa faces : hic quicrite Trojam : Eim cWtoT 0"!»^,"^
Hic domus est, inquit, vobis : jam tempus agit res. Pcuates fmstr^ erepti ab
Nec tautis mora prodigiis : en quatuor arae 639 ^^^*- ^ deinceps nuUi
T., • T^ • i» • • • . . vocabuiitur mun Troja?
Neptuno ! Deus ipse faces auimuinque ministrat. nuliibi aspiciam flwriot
Htec meraorans, prima infensum vi corripit ignem : Hectoreos, Xanthnm et Si-
Sublataque procul dextra connixa coruscat, moenta? Imm& a^iie, et
II . . ^*^- * i» 1 mc!Com mcendite funestai
Etjacit. Arrectse mentes, stupefactaque corda naves. Nam umbra Cai-
Iliadum. Hic una e multis, quae maxima natu, wmdr» vatis visa est per
Pyrgo,tot Priami natorum regia nutrix : 645 ::r:r.SSXl^;"l«^'
qusrite Trojam, hk est vobis domus : jam tcmpus urgrt rem. Ncc mora ut adhibendti tantis
pnesafpis : ecce quatuor altaria;Mw»/a Neptuno! Ille ipse Deus siippeditRt nobis aniroos et fa-
ces. H«c diccus, primapfr vim rapit funestum i^ncm: ct crecta dextcrft niteas procul librat,
et conjicit. Arrecti tunt auimi et atf onita corda Trojanarum. Hk uua h multifl, quc erel
annis provectissuna, noifiiu Pyrgo^rcgim nutrix tot filiorum Friomi :
NOT.I:. ,
6*20. Bero^f lamariiy ^.] Ficta nomina aliis lc^tur temput agi ret : id est, ttmaut
BeroCt et Duryeii. itmariut is dicitur, id cst, a^endi rem. , Maps tamen placet primalec-
'riiracivMy ab Ismaro, Thracin maritims raon- tio, lemput agit ret : id est, tpnon tcmputt ipta
tr, dc (|uo G. 2. 37. De Dardanidit. JR. 1. 235. oreatiOf rem urget et porrd imptUU : nam eue
l)e Achaid, Graicia proprie dictfii vel Fclopon- faeet, ^-c.
iicsi parte, i£. 1. 4tj^. 6^. Quatuor arm .Vfpfimo.] A quo constitu-
eOfS. Jam rertitur tettat.] Jnm pneterita tie ? noii ab ^flnen, qni ad tnroulum, et in
CKt Keptima, et convertitur verj^itquc in octn- patrb honorem sarra fcccrat : tumiUus autem
vani. Hunc cnim essc sen»aiu dizinius, i£. 1. ct socrificii locus procul aberant ab ca litoris
76d. Kt ver6 tuoc iu loquebatur liero#, non parte ; nec procul 4 circo ; ut patet cx boma
a^tatc, sed verc : ipso quip|ie ludorum die, ut sanniine, qno lapsus est Nisus, v. 3^)3. EreOy
statuimus supra, v. 46. vel a Cloantho : qui, hoc ipso in litore Sictuo»
608. Sidtra enuntx.] Fer navigationcm, immolandum pro navali victorii taurum Diis
quc astrorom aspectu rcgitur. pelagi voverat, v. 2:r>. vcl ab ipsis Trojanb :
629. Fugienlem.] Quia« un6 propiiU ad eam qui, dum ^neas Aii<'hi«ie sacra faeeret, mac*
accedcbant, eo vidcbantur ab ei lungiiis vi t^.tMint ipsi juvencos, pro sua quisqiM copift;
tempestatum repclli. Do Eryeej iGncse fratre, sire nt Auchisen, sire ut alios etiui Deos co-
V.24. De .4ceifd, V. 36. De Fenaft6ut, .£. 2. lerent, ne<iue enim id a poetih^^ftnitur, ▼.
717. De Heetore, Au. l.M. De Xmtho, Tro- 100.
adis fluvio, J£. 1. 473. De Simofntc, Troadis 642. Ignim . . . rttrutrat.] Nentrum id vuM
item flnvio, JE. 1. 1(0. De Cattandrd vate, verbum est ; ap«id Virgiliuni saepe actlvum. M.
Priami fllia, JE.2.246. 10.651. Slrklumqu,t twnuuil nwctoaMa. BL.
638. ^eit rej.] 8ic RonMUuit, ac Medicew 12. AXi . WaMnmmA coTUVfll.
earfar, aliiqae rattati, apud Plcriami Uch in. Mk. Prc^^V VV
Sa4 P. VIRGILII MARONIS
Nonhscvobis ettBero«, ^Non Beroe vobis ; non haec RhoeteTa, matres,
nitret) non iixor Wi«teiaEsj Dorycli conjnx : divini signa decoris,
Dorycli : uiimadvertite m- . , ^ -^ *> ^ . °. ... .',,.
diciadivin«piikhritudinif, Ardentesque notate oculos: qui spintus lUi,
ctocnioi micantet, quis lifQui vultus, vocisve sonus, vcl grcssus eunti.
!l:;"ri^r.S''rriiSl! IE^» egomet d«dum Berocn difjressa reliqui 650
ambulanti. Egomet ipM, ^gram, Indignantem tali qnod sola careret
jamdiu digressa a Beroe, Munere, nec meritos Aiichisae irrferret honores.
reliqui BeroCuvgrotantem, tt_^ «flp«#«
«tdplcntemqu6d 8ola im-"«^*^"*^^' . , . .
munisessct taiis oflicii, nec At matres primo ancipites, oculisque malignis
exhiiicret Anchisc *J»^» AmbiffUfT, spectare rates, miserum inter amorem
Kacriiicia. H»c locuta ejf . -r» ^'\ r ^- . T--.-.
Scd roatret pnmhccfperuni r^rcesentis terrae tatisque vocantia regna : 656
ajpiccre navesocuiismaie-Cum Dca se paribus per coelum sustulit alis,
Sf :ii«™r^o1:im'p^ Jpg^nteniq»*^ (»S^ ««="it ^»}> nubibus arcum.
•entis rrgionis ct regna m- 1 um vero attoiuta? knonstris, acto^que lurore, 659
▼iuntia per fatum. Cum Couclamant, rapiuntque focis penetralibus ignem :
wm L"^ «qu^iis,'^^^^^ aras, frondem ac virgulta facesque
ccssu signavit magnum ar-Coiijiciunt: furit iminissis Vulcauus habenis
cum intcr nubes. Tunc au- Transtra per, etremos, et pictas abiete puppes.
tem stupcfactn prodi^i*, »t • i i' i i '^ '/ .
et impufsas furorc, Tocife-^""^»"* Anchisae ad tumulum cuneosque theatri
rantur, et rapiunt ignem Incciisas perfcrt naves Eumclus : et ipsi 665
^^''J^^^t^lZfnZ^^P^'^'''''^ atram in nimbo volitare favillam.
daiM arasi injiciuntque -.■^ . ' . . .
frondes et ramo» et faccs : Friinus ct Ascanius, cursus ut hrtus equestres
i(iniss«vit iaxatis habenis, Duccbat, sic accr cquo turbata pelivit
pSppI^*"p"i^t J^ « ""2^^^^ • "^ exammes possunt retincre magistri.
ttructas. Knmelus numios dofcrt ad srpulchrum Anchisn ct sedcs thcatri naves esse combns-
tai: et ipsi 4ptc/a/orf« vid<*Mt nigrautcs favillas volarc in fumo. Et primus AscanhiSi quemad-
Boduin laetus regebat deciirsioncm, eo modo cucurrit ad castra tuniultuautia, lcstinus m equo:
et magistri stopcfacti non possunt cum retioerc.
NOT/l^:.
Priami qninqiiaginta flliii<, ac doodcciui filia- ernffk^ran! ; tt neer.fiLitr eoactus tnrbnm rehn-
bu!«, Al. 2. :jOS. qur.re, quum post ahmmptas navrs reliqtur ca-
^ 646. /Jiff/efa.] E RJicelcot Troadis promon- pcre tum poterant. Plutarcbus in Romuh), rc-
torio, non pmrul ub-urbe Troja. fert cx uiiquoritm sentrntia incrnsas k mulie.ri-
647. Divini ngtia deroris.] Quatuor ea sisrna bus navcs Trojaiinrum fnisso in ipsib Tyhridis
commemorat. 1. /^i/gorem ru(<ibetocii/orum. fuucibus, Kom« cujiudaro TrojanoR sunsu, k
II. Spiritunh >d e^t. halitum odoratiim. III. qua d<>inde Roma nomcn habucrit. Strabo, 1.
inetssuniy aitt graudcm, aiit flnentem. IV. SO' 6. id Cro|one accidisse narrat, et sir deinde
nwnrociSf san^ altiorem firuiioremque. De rem dcfinit iRatj rirSv Tpttdhitfh riyunfui «^-
triboa primis diximus, JE. 1. 402, 403, 405. ftfi^irmt «■•XX«;^v. &ic. Et Trnjanarum quidem
De quarto dixit .Vneas ad Venercm, ibidctn, fartnus muttis ascribitur locisj videtwrque inert'
▼. 328. ubi : JVec cox /tominem sonni. dUnlr, eum tamenfieri potncril.
6bi. Indigtumtem qnddy ^-e.] A)^ feren- i^yl. Spotiant aras.] Frondibini, vcrbenis,
tcm, qti6d per valctudinem sibi non liceret tirniis, qnibus omat» erant ct arae et statur.
intercsse lacris. ./£. 4. 4^7.
eiGi).Rapiwitqu£foeisptnelmlifmsiffnem,^'r.] 662. Fuiranus habenis.] De Valrano, pro ig-
Dionysius Halicam.^^stquam dc Ms^nto sive ne, G. 1. 2U5. flabenis.] Tmnslatio ab auris^s,
Aceiita, et Elymo, Jam in Sirilid con?(idcnti- qui habcuas ad incitatissimum cursum laxt-
bus, locntus est ; ita de hoc navium incciKlio orcs eqttis permittunt. Dc transtris, supra,
dl&ierit,!. l.*E»>xi^}ftLf«^*M(AfW«r«v)>«^;, v. 119. De abietCt snpin, fir. G. 2. 68. De
&c. /n hos autcm triros poslquam ineidit ^liuas, cuneis theatri, suprA, v. 288.
eompleeiituiffl^os eomiteTf ei condit in eorum 665. Eumtlus.] EfiVrtus aliqitis sencx, qui
gratiam urbts ^¥.gtst(tm tt Erjfctm, ct extrcitus apud naves cuin inulicribus titetorat. ^
std partem in iis rttiuquU : quaniiim e^ ron- 669. Magislri.] Vel alii duces duo, Priamus
jieiof sud monte, tU laiwre tt mmrinisjariationi' et Jitjfs, qui sic appellantur, v. 662. Vel cus-
bm ftsn loeo ttdo quitscerent ; ut vtrd atiqui tos Ascauii *Epytidcs aliommque juvenum
seribunt, deirimtnium dsusis iU^e passus ob ui- custodes. De ^rgiris, et Argis, orfoe Peiopon-
siaikAff, fuada/ifU0i/tantmB Ucdi» iiar^ationis uesi, JE. 1. 284.
JINEIDOS UB. V. 323
^Otljicit, et iaclemque DecC VCStemque reponit. etexuitformamqueethabi-
*^it Beroe, Ismarii conjux longaeva Dorycli, 620 J.^J^ ^d^^^EkJT
^ui genus, et qaondam nomen, natique fuisscnt. cifiU^ifS fuerat^S
^c sic Dardanidam mediam se matribus infert : nobilitms, et fam«,et nobo-
5 miser», quas non manus, inquit, Acbaica beilo l!!::,?*l*"iI!?J™'S'"*?* ■•
l^itiierit ad letum, patnae sub mcenibus! 6 gens ram: o infeiices, inquit»
**^felix ! cui te exitio fortuna reservat? 625 <!»«• manu»Gr«conim noa
Septima post Troj» excidium jam vertitur <cstas ; ^^ t^Z^^LI^
v^iim freta, cum terras omnes, tot inhospita saxa gremi infortunata ! cui mor*
Sideraq; emensae ferimnr: dum per mare maffnum tirepenrattefortuna? Jam
i^ .. *' i* • ^ «. I • j^ leptima cttas transnt ab
Italiam sequiniur fugientem, et volvimur undis. «xitio Trojaj ; ex quocm-
' Hic Erycis (ines fraterni, atq; hospes Acestos : 630pore vapamur emense tot
Quisprohibet murosjacere, etdare civibus urbemf ^^^^^j^f; StST^/S
0 patrk, et rapu nequicquam ex hoste Penates! «idera: ex quoper vastum
NuUane jam Trojce dicentur mienia f nusquam m»»^» quserimus itaiiam fo.
Hectoreos amnes, Xanthum et Simoenta videbo ? frJr^&^^^UT?!;^^^^
Suin aj^te, et mecum infaustas exurite puppes. 635 fratris JEneo'., ct hofpet
am mihi Cassandrae per somnum vatis imago AcCTte»: quls vetat.2>iea»
Ardentes dare visa faccs : hk quierite Trojam : S ""^.7 0*1,^,"«
Hic domus est, iuquit, vobis : jam tempus agit res. Penates fmitra erepti ab
Nec tantis mora prodiciis : en quatuor araj 639 *»««'»J*"« • *« d«nceps nuiu
^- . T>k ^ i» • • • vocubiiutur muri TrojaB?
Neptuno! Deus ipse faces animumque miinstrat. nuiiibi aspiciam fluvioi
Hiec memorans, prima infensum vi corripit ignem : Hcctoreos, Xanthum et Si-
Sublataque procul dextra ccnixa coruscat, IS^l inStetr^.:;
£tjacit. Arrectae mentes, stupefactaque corda naves. Nam umbra Cas-
Iliadum. Hic una e multis, qua? maxima natu, «indr» vatis visa e»t per
Pyrgo,tot Priami natorum regia nutrix : 645 r«"„'J::S«'"Hte
qaseritc Trojam, hk est vobis domus : jam tcmpuR ur^t rem. Ncc mora est adhibendti tantis
pnesagiis : ecce quatuor lUtaria />o«i/a Neptuno! Hie ipsc DctM suppcditat nobis animos ct fa-
oes. H0C diccns» prima fier vim rapit funcstum ipfnom: ct crecta dextern niteus procul librat,
«I conjicit. Arrecti tuni auimi et attonita corda Trojananiin. Hk una 6 multis, <iuc erat
mauM proT^ctissima, nomine Pyr^^rcgia uutrix tot fUiurum Priomi :
NOT.?:. f
620. BeroT., itmariii ^y.'] Ficta nomina aliis Ic«^tur ttmput ngi ret : id est, ttmaut
Btroet et Dorycli. ismariut is dicitiir, id c&t, af^tndi re.m, , Magis tamen placet prima lec-
TVoctiiff, ab Ismaro, Thracis maritima; mon- tio, tcmput agit ret : id est, iptum Umput, ipta
te, dc qoo G. 2. 37. Dc Dardanidit. JR. 1. 235. orcatio, rem urget et porrd impeilit : luun eeet
De AehmAi Gra^ia proprie dicta, vcl Pclopon» faees, ^«.
ncsi parte, i£. 1. 48S. 6%). Qxialuor ara .Vfp/imo.] A quo constjtu-
626. Jam rertitur testat.] Jam prartcrita tic ? noii ab «flneu, qui ad tnmuhim, et io
est scplima, ct convertitur vergitquc in octa- pntris honorem sarra fcccrat : tumulus autem
vRm. Uimcenim csse sensain diziinus, ^.1. ct sacriticii locus procul aberant ab cJL litoris
766i Kt ver^ tuuc iu loquebatur lieroC, non parte ; nec procul k circo ; ut patet cx bouin
BState, sed verc : ipiso quip|)e ludorum die, ut sanffuine, qno lapsus est Nisus, v. 333. Ergo,
•tatuimus suprii, v. 46. vd a Cloantho : <iui, hnc ipso in litorc Siculo»
028. Sidera enunsa.] Per navigationcm, immolandum pro navali victorid taurum Diis
qoc astrorum mspectu rcgitur. ^ ^ pcl<^^ voverat, v. 235. vel ab ipsis Trojanu :
629. Fugientem.] Quia, un6 propius ad eam qui, dum ^neas Aiichixic sacra faceret, mac-
•ccedebant, eo videbantiir ab ei longius vi t^.bant ipsi ju\enco«, pro sua quisque copiai
tempestatum rrpcUi. Dc F^ryeet /^ncws fratre, sive ut Auchisen, sive ut alios efiam Deos co-
T.24. De .^resfd, V. 36. De Penatibut, JE. 2. lerent, neque enim id a poet&«!icfinitur, v.
717. De Hedore, /E. 1. 99. De XmUho, Tro- 100.
adis flnvioi JS. 1. 473. De SunofiUCf TroaiUs 642. tgnem . . . fvrusrai.] Nentrum id vuM
item flnvio, £. 1. UK). De Cauandrd vate, verbum est ; ap«id Vii gilium sope activnm. M.
Friami filift, iE. 2. 246. 10.661. Strietumque eonueat mucrontm. M.
03B. Agii ret.] Sic Romanut, ac Mediceot 12. 431 . Hattammie eoruteat.
cota, iJiique vetusd, apud Fknami Uckt in. 645. PyiPi x^ititiim aooMii k poCtl. Da
324 P. VIRGILII MARONIS
Nonhflscvobis eitBero«, ^Non Beroe vobis ; non hacc Rhceteia, matres.
amtrei ; non uxor RhateiaEsj Dorvcli conjux : divini signa decoris,
Dorych : aniraadv-ertitr in- . j ^ *' i ^ i *=*.... .'„,
diciadivin«pui<:hritudinii,Ardentesque notateoculos: qui spiritus illi,
ctocoios raicantes, quis «tVQui vultus, vocisve souus, vcl grcssus euntl.
illL;'n'.;er.u"6-.™:iE^* egomet dudum Berj^n diffressa reliqui 650
ambulnuti. Ef^met ip»a, ^£^ram, |ndif^nantem tah qnod sola careret
jamdiu digrei^sa d ^cro«r, ]yf un^i.^.^ u^c nieritos Auchisce inferret honores.
reliqui BeroCuB-grotftiilem, tt pflTat^
et d,(ilentcm quiM sola im- ^^^ enaia.
mnnis csvct talis officti, ncc At matres pnmo ancipites, oculisquc malignis
exhibcret AnchiK» digna Ambiffurp, spectare ratcs, miserum intcr amorem
ftacrificia. H»c locuta e*/. t> ^- * r *• .• ^»-^
Scd matret prim^fCF^frMii/ r ra?senlis tcrrr? Iiitisque vocantia regna : 656
aspiccic nuvcsoculismale-Cuin Dca se paHbus per ccrlum sustulit alis,
Lf mitcrum^m^^^ Ingontemque fuga secuit sub niibibus arcum.
scntiK rcffionisct rcgiia in-Tum vcro attonita? monstris, actsDque furore, 659
▼itaiitia per «atiim. Ciim Coiiclamaiit, rapiuntquo focis ponetralibus ignem :
l^: Lt ;^;:!ils,'X.t Pars/polia.,t aras, fr«..dem ac virgulta facesque
ccssusi^niavitinii^mmiar-Coiijiciunt: lurit imniissis Vulcanus habenis
cum intcr nu»K's. Tuijc au-i'raiistra pcr, ct rcmoji, et pictas abieie puppes.
tcm slupclacttP prodi*;ii<. iv' • a i • i . i ■
et impukiu furorc, vocif«- ^""^**"=^ Aiichi^r-o «id tumulimi cuncosquc thcatri
rantur, et rapiunt isncni lucciisas perfort iiavcs Eumolus : et ipsi 665
ix aris i"timi.s: pars nu-j^ j^,ij„^^ ^^^^^^ j^ „j^^^ VolitarC favillam.
dunt aras, iniinuutqiie _. . * * . ,
frondes einimoset fncrs : "iinuis ci Ascanius,cursus ut Iji?tus equestfes
if^isswvit laxati« habcnis, Duccbat, sic accr cqiio turbata petivit
jrp,:^"";";»:' «Tw-^^Castra : ucc exa.«mos possunt retinerc magistri.
atruclat. Kiimelus numins dcfcrt ad Frpnlchrum Anchisn» ct sedrs thcatri naves esse comlKii-
tas: etipni j;>6r/A/orMvidr<i( iiigraiitci» f;o iihis volurc iu funio. Kt priiuus Ascanhiw, qiiemail-
■lodum hctiis ro^ebut dcciivsioncm, eo iiiodo cururrit ad castra tuinuhuaiiliR, lcstinui^ in equo:
el maj^iiitri stupcfacti nnn fios.simt tum rctiurrc.
JSOT.V.
rriami qiiimpiaglntu filiii:, ac duo<U'ciiu filia- fitUfh cranl ; ct nrcr:r^tr rumfusturbam relvi-
bu"». yfl. "2. 'ii)^i. (firre, i/iuun pifsl ahjmmpfax ttarrs reHqtuc ca-
^ 6-1«). li/iuttltt.] E Wiatcoy Troadi» promou- jMrc wni pntrrant. riutarchus in Roinulo, rc-
torio, non prorul iib-urbe Troja. fcrt cx aliqnoruni sciitoiisiu iucpiLsasamulieri-
647. Dirini aii:na drrorin.] tt^intuor en hisrna bus navt.:» 1 rojanortiin fni>sc in i|>sis Tybridis
commcmorat. h Fnlgorcm rultiL^ t^-.i oriilurum . fauribus, /tW<9B cujusdnm Trojante sunsu, i
II. Spiritum, id cst. halitum odoratiiiu. III. qufi ^l^^iiidc //oma ni>incn habuerit. Strftbo, 1.
inccaum, aiit pTUidcm, aiit fluentein. IV 6V>- 6. id Crotont; acridi<t<;c iiarrat, ct i^ic dcinde
num rorif, sanc altiorem firuiinrcmqur. De rem dcAiiit -.Kmi Tora!* Tf^mit^vh ri>.atnftm «■•-
triboa primii dixhnu», ^. 1. 4<K!, 44KJ, ^iK'}. f^fipiTni 4r«XXg(;^v. i>ic. Et Trojanarnm qnidcm
l>e quarto dixit .i-Enea^ ud Vcnercm, ibidcin, f>irinujimulti9 airribitur locist ndcturque incre-
▼. 328. iibi : Aec nur homincm sonal. dihiir. ruin tnmen fitri potuirit.
^l. indignaniem qiMly ^'C.] .'Ksriv fcron- M{. Spuliant arns.] Frondibiis, verbenin,
tcm» qii6d p<T vnlctudinem fibi nun liceret t;r-iiiis, qiiibus ornut» craut et are et statu».
Interefse tni-ri«. y£. 4. 4o7.
660.Httpiwitqvefoeispt}ietralihiisi^ifm,&^.] 0tr2. l'utraniis habmis.] De Valrano, pro ig-
Dionysius Halicam. i>ostquam de /Kc^crtto sivc n<>, G. 1. *2iKi. {{abcni.t.] Tmiislatio ab aurips,
Acciit^ et Klymo, jam iii Sicilia con^-idonti- qui hiilN.>uns ad incitatissimum cunium laxi-
hus, loctitua c»t : ita dc hoc iiavium inrrii«li<> orr« cqiii» pcnmttuiit. De transtrist supniy
dlffMrit, 1. l.'K»7v;^«>v#tii^iM/r AiSi/BrarJ^^cr;, V. 119. l)e abiete, anjnny fir. G. 2. 68. De
Iec. in hot oM/em rtrcM postquam inridit j/jMav, ci/n^i5 thcatri. Riiprn, v. 28^^.
cvinp2edi/uf*^'eoj comiterj tt condit in corum fk)o. Eumtlua^] KiTu>tus aliqni^ KCnex, qui
gratiam urbtt *T.ifejtnm cl Erifran, vl e.rin:itus apud naves cum iiiiilieribn» ntctcrat.
JMi parlem tn itt rcliHquit : quantnm t^o nin- ($09. .Magislri.] Vel ulii duces diio, /Viamtif
IbM| fiui fponre, ti/ labore ci nMrinisjarlntioni- ot JitifSf qiii sic nppcllantur, v. 6<i2. Vel cus-
JM /U "*^ ^*''^ quiciircrtrtt ; ul rerd aliqui lus Ascanii 'Kp^iidcs alionimque juveniira
^gfKti, deirimentum dnssis ilDe pasnis ah in- custo<ioji. De ^rgicitf ct JirgiSf arfoe Felopon-
matfa/iqafii/ocmintetwdiomcijtatioxdt uesi) iC. 1. 28<1.
iENEIDOS LIB. V. 325
^uisfuroriste novus? quo nunc,qu6 tenditis, inquit, Ait^^, Qiiis ai istc novm
Heu miserae cives ! nou hostem iuimicaq; castra ^^\' ^ miaerm civet?
^vum ; vestras 8pes uritis. En ego vester eiZ^^T^L^^I^^tUZ
Ascanius. GaJeam ante pedes projecit inanem, Ua castm Gneconim -, nd
Qna ludo indutus belli simulachra ciebat. 'P^ veitrM. Ecce «
Accelerat simul .A^neas, simul agmma Teucrum. cicad pede» vacuam catai-
Ast illae diversa metu per litora passim 676 ^^t q^^ opertua m ludo
piffugiunt, sylvasque, et sicubi concava furUm ^^ 31"^^:
Saxa petunt : piget inccpti, kicisque : suosquc mui muititudo Trojano-
Matatae agnoscunt : excussaque pectore Juno est. ™"?- ^ »"* P'** timore
Sed non idcirco flammae attiue incendia vires 680 mS^^ntSra^^^rt^cUm^^i^
Indomitas posuere : udo sub robore vivit runtsyivasyacmpet cavcr-
., Stupa, vomens tardum ruinum : leutusque cariuas "?*"' " «Jt«;"bi fwa .- ptt-
• ^ -K* S 1 1* • nitct ecu lucmont et vite :
• * Ejtvapor, et toto desceudit corpore pestis : et revocat» afvavrt agnot-
Nec vires -heroumy infusaque flumina prosunf. cunt suos «>«.• et Juno
Tuin pius iEneas humeris abscindcre vestem. 685 ''^:^'^ ^^Zi^
Auxjuoque vocare Deos, et tendcre palnias : non amitennit pcoptereli
Jupiter omnipotens, si nondum exosus ad unum ^»™ ««^ • «<"P» emitteqi
Trojanos, si quid pietas antiqua labores t^^!:^ f^
'Respicit humanos; dadammam evadere classi ignis ab«umit trabes, et
Nunc, pater,et tenues Teucrum reseripe leto : 690 1»^'^"''^'*^?/^"»**»*"*; /»«•.*<>■
X7 \ .. j ^ • /• /• 1 • X- **"> molcm : et labor viro-
V el tu, quod superest, infesto fulmine inorti ^ nim intcrjcct«im» unde
Si mereor, demitte ; tuaque hic obrue dextra. oon proficiunt. Tunc piua
Vix h»c ediderat : cum* effusis iinbribus atra i*^"*^ .«^" .^^"'^ ^**-
^ ^ . . tem ab humeriSi ct invoca-
Jtempestas sine more furit : tonttruque tremiscunt rc Dcos tnauxiiium,et ex-
Ardua terrarum, et campi : ruit aethere toto 695 ^«"ere paimas manuum .-
Jupiter omnipoteiu, ait, sa
Dondum odisti Trojanos omncs ad unumv si vctus misericordta tua spectat casus hunianos :
coQcede nunc dassi eviiare incendiuin, A patcr, ct serva ab exitio rcs an^ustas Trojauorum :
vely si mereori tu tra<le me morti iniinico fulminc, et hU: opprimc mt tua manu quod iolum
nstal Vix dixerat ea : cum immissis phiviis tempcstas furit praetcr consuetudincmi et alta lo-
€0 terranim et campi quatiuntur fulmiiie : *
f
NOT.€.
073. Galeam . . . inanem.'] Jam taruam pro csdc ; in aliam fadionm pesiem indde'
<|iuppe extractam e capite. Alii explicant: bani: dephantts enim a6 recioribus in liiut
jpo/iotem eorond, quse prius supcrposita ga- aeti exeunies obterebant. Plinius I. 2. 48. pro
kci jam impetu decidcrat De Teuerii, M.\. temi>c8tate: FrtRcipua nacigantiumpettitt SfC.
235. 685. Abtcindere vetiem, ^.] Maximum hoc
661. Udo tub ro6ore.] Duro .quovis ligno; signum dolorisfuit: usitatissimum apud He-
aliquand6 ccrt& specie arborisi k qucrcco ge- brsDObi ut patet ex sacris literis. Sed et fqrad
nerci G. 1. 162. iEgyptios cx Herodotoi I. 2. quos mortuos
682. ^tipa.J Linum vilci cortici proxim^ prosecuts mulieres vR<;fir per urbem percutie-
adhserens, obturandis ac stipandis rimis ac fo- bant se nudatis mamillis. Apud Trojanosi cx
Kaminibus comparatum. Grsec^ ri^ ^ rvf*»i Senecii in Troad. v. 101. ubi Hecuba: Cadat
oMringo. ex humerit vetiit apertit ; jam nuda vocant
Tardumfimum:lentutque, 4^.]Quiaudact peeiora dextrat. Apud Gnecosi cx HerodotOi 1.
vicina undis materia nun facild in flammam 8. re mal^ gestA k Mardonio. Apud Ronianosi
cnucabai. cx Suetonio in ISerouCi c. 42. qui pottquam
683. f^apor.'] Propri^ est halitus ac flatusi Galbam ei Hitpaniat deteiviue eognovii ....
qni forai instar expiratur : hk pro igne sumi- vette ditcit^, eapite ronverberato, Mditm de te
tuTijuzta Lucrctiumi I. 2. 149. ^t vapor it pronuneiavii. Causa autcm hujus moris hnc
^ptem 8oi mmit,lumenaue terenum. Curvm croi, ut pectus pateret ad planctumi cujuseti-
trabei.suntime innavwut. am frequcns apud vetcrcs umis.
Corport pettit. Corput hic pro navium di^. jirdua icrrarum.] Montesi spntia ter-
jDOle i Ptiiit pro igne usurpatury ct ssope pro ramm altissima. Vulgaris est ca locutio at-
Doxil qoftcuiique re; et apud Livhmi 1. 44. que elegans; ut £.2. 332. JJn^juuta wbcwx.
326 P. VIRGIUI MARONIS
imber sommi aquii et dcn- Turbidus imber aqua, densisq; nigerriinus Anstris :
latus k nigrris Austris cadit Implenturque super puppes, semusta madescont
ex toto «ere : et naves dc- „ C ^- ^ j '^*^ '
inper impientur, Ugna le- Kobora : restmctus donec vapor omnis ; et onmeSy
miusta humescunt : donec Quatuor amissis, servatse a peste carinse.
ipiis totui «^tiucti» ei* ; et ^^ ^^j. ^neas casu concussus acerbo, 700
cstcne navei recepts «loii _. » _ . .,, »
ab igne, qnatuor f wi/wn JN uuc huc lugentes, nunc illuc pcctore caras
absunipUs. Sed patcr M- Mutabat : versans, Siculisne resideret arvis
cr;niS^'.b«'jr: OWitus ^«0™«., Italasnccapesscm oras
mat;nas curas, nunc iiuc,Tum senior Nautcs, unum Tntonia Pallas
mirtc iUuc : dcUberans, anQuem docuit, multaque insignem reddidit arte; 70S
rcmancrct vn Hffris Siculis ff ji*i _^i*«
immemor fatorura, an pc- "«-'c rcsponsa dabat, vel quflB portenderct ira
teret rcgiones itnias. TuncMagna Deiim, vel quiB fatorum posceret ordo.
«ncx Nautcs,quem Trito.| j^j ^„eam solatus vocibus infit :
nia Pailas unicc instituit, ct ' « t-^ ^ . *. ■ ■
cfrccitciarummuiasvatici-Nate Dea, quu fata tranunt retrahuntq; sequanmr.
niis ; edebathB!crcsponsa,Q|jicquid erit, superanda omuis fortuna fereudo est.
hra"rmi;i'^::^SEst m Dardanius diviu» stirpis Acestes: 711
quid exigerct serics fato-Hunc cape consiliis socium, ct conjuugc volentem.
rum. AtiiupinesolatusA:-[{„ic trade, amissis superant qui navibus ; et quos
neain lotiuitur hu verbis : — » '..*'. ^ ' ^ ^
Fiii Vcucris, eamus quoPerticsum magni uicepU rerumque tuaruni est ;
lata vucaut et revocaut. Longscvosque sencs, uc fessas cequore matres; 715
S«^iuS'™MrEt ^«'^^nuW t.ec«n.invalidum, metuensq; ppricliert,
riuido. Est Ubi Trojanus Delige : et lus liabeant terris sinc moema fessi.
Accstes i diviua origine : Urbcm appellabunt pcrmisso nomine Acestam.
:SX Jicrrld7Si"Talibus i»census dictis sen.'orisamid :
Da iiii eos, qui supcraui Tum vero iu curas animus diducitur omnes. 720
niiif amissis navibus ; et E^ ^ox atra polum bigis subvecta tenebat :
errcrumtuanuu^erenge V**^ dehiuc ccelo facies delapsa parentis
lencs grandxvos, et matres 1assu.H navigatione, ct quodcunque tecum cst infirmum et timeni
pcricula : ct permittc n/ iiU ratiguti ha)»eant urbem in h&c rerione. Vocabunt urbem iUam
Acestam, concesso ab AceMtl uuminc. JEn^a commotus td tahbus verbis amici lenis : deinda
ver6 distractus «%t anirao in omiics ciiras. £t noz nigra occupabat cvlum uivecta duobus
cquis : deindc spccics Anchis» patris ddapsa e ccclo visa
NOT^.
n^id, v. 72o. Opaca locorum. Dc Austris, vcntis 722. CmUt faciet delapta partntiSf {rc.] E
meridionalibas, £cl. 2. 58. l>e roboribus, su- lo labitur, quo cjus manes AtAtronU rtmismt,
prjk, V. 681. et inter Divos adiuissos putari vidimus, t. 99.
704. JVaii/e«, unum 7Vt/onia, 4^.] Kautes, Tanien moz coiivcniri vnlt apud inferoi, v.
caput Jfautitt familise Romanie, cujui incus- 733. Scilicet piitabant veterei qoatuor inciie
todia Pailadium Roniie per succcssionem fuit: hoinini, de quibus X. 4. 885. pnecipo^ mti-
nt hnbct Dionysius Ualicarn. 1. 6. Et causaui mnm ; et simulaerum, sivc idolumf sive numef,
diximus, JE. 2. I<i6. De PalhdetJE. I. 39. ct animain, heroum prttsertim in ccehim abire,
S. 31. l)c Tritotiidf ejus co^ nomine, Al. 2. simuhcrum eorundcm raanere apud inferoa
171. Dc ordintfatorum, JE.l. 239. I)c Actstd Sic apiid ilomenim Odyss. 11. 6U0. Ulynea,
ftgtf DardaniiB ifirpi'«, supra v. Sti. in >ll:'i kii:\ ui(»rtiiorum ez infcris evocationc,
718. Aetstafn.l Vc hac urbe, infr:\, v. 7.^5. nit: To ^i fitr tlrMnrm /^'«f <H^X«uitv,E#2wX«r
721. Bigis.'^ Ut Soli qundrigft, sic Nocti ot Kvrit ^i , ^c. Post htme vtr6 tidi tim Htrtult'
Luntt big^f u pol*tis trahcndo ciirrui assii^- (n/i, idotum : ipse rtrd apud immortmitM Dem
Dantur ; et quidcm ab OviUio equif ab Ausonio obledatw in ronririis. Dc tlio, J£. I. 1. Defa-
'WvenAr, ab aliis muli; quia sicut miili non siio, tit, X.. 1. 239. De ItaliA, JR. 1. 630. De LiSioj
•ed equi renere procrenntur ; ita Luna, nou Jtl. 1.6. De Ditt, PhitoDc, G. 4. 467. De jffKr-
ano, led Solii locet lumine. Tibullus tamen, ni#, pro inferis, J£. 6. 237. De TVirfaro, inSmo
1. 3. 4. 17. attribuit Nocti quadrigax. Color iufcronim loco, G. 1.36. Dc JEMbi bcatomn
^ ■Btem illii niger vulg:6 datur : ^ Claudiano apiid inferos sede, JR. 6. 638. Dc Sibyltdf JE,
^Mncfettf, qui iiupc siimitur pro nigTo ; ab Ovi- 6. h). De saerifkio Sib^lstf JR. 6. 949. Degc-
•Mus, quia illlc de Lani agitur. nerc «Ciieci Ka potter», JE. 0. 766.
^NEIDOS LIB. V. 327
Anchifis, sabit& tales effundere voces : eM ipti repent^ profem u-
Nate, mihi vita quoodani, dum vita manebat, *^ ^^ o fiu^mihi ma-
Cbare magis : nate, Uiacig exercite fatis : 726 d^^uincSS^ihirfiH^JS-
Imperio Jovis huc Venio, qui classibuS ignem tatecaMbusTrojanit^Tenia
DepnUt, ct ccelo tandem miscratus ab alto est jlllli!^ T ■''f '^
^ ■ .-,/ 11 . T incendium & navibus luu,
Contilns pare, quse nunc pulchemma Liautes «c denique misertui est tid
Dat senior : lectos juvenes, fortissima corda, " «1^ caio, Obtempera
Defer in ItaUam : gens dura, atgue aspera cultu, 730 ^^^-pAX" iS ■
Debellanda tibi Latio est. Ditis tamen antfe transporta in Itaiiam eiec-
Infemas accede domos ; et Averna per alta tos jurenes, genero«issimos
^ ^ ^ ' -M • • animos : gens fortis et as-
Congressus pete, nate, meos. JNon me impia namq; pcra moribus vincenda est
Tartara habent tristesq; umbric ; sedamcenapiorum tihi in Latio. Tamen pn^
ConcUia, Elysiumque colo. Huc casto Sibylla 735 -^ ^^.^^^^
JNigrantum multo pecudum tesangume dncet. [ces.quasre mcacoiioquia,6fiU.
Tnm genus omne tuum, et,qu8e dentur moeuia, dis-NonenimsceieratusTaru-
J«nque vale : torquet medios nox humida cursus, i:::,^^^;.^^"^
£t me saevus equis Onens amavit anhehs. istos ca?tns bonomm. Cas-
Dixerat, ettenues fugit, ceu fumus, in auras. 740**Sibyiiahucducettemui-
s* Vk * j • j • a « • • 3 • •^ to sannime nifraruin nc-
^neas, Quo demde ruis f quo proripis f mquit : timamm. Tunc disces om-
oem fugis f aut quis te nostris complexibus arcet f ncs postcros tuos, et urbcs
s
flecmemorans, cinerem ct sopitos suscitat icrnes : j"nj^o[>ce«>«nt"«'- Ntincau-
-n 'r *■ i> yT . teiuvale: nozbumidape-
Ferg^eumque Larem, et canse penetraha Vesta; ra^ it medium cursum, et
Farre pio et pleni supplex vcneratur acerra. 745 s3 oriens cmdciis me a^
Extemplo socios, primumque accersit Acesten : S&?i"erSfA «22
£t Jovis impenum, et chan praecepta parentis Tciuti fumus in levem ae-
rem. Aneas demdeait: Qn6 curris ? qu6 te subtrahis ? quem fugis, aut quis te cohibet ab am-
]ilcxa nostro ? Hac dicens, suocendit igncm in cinere sepultnm : colitquc supplez pio frumen-
lo €t tburibulo pleno Lares Trojanos et sacrariaalbss Veitae. Statim advocat socios, ac prim^
Accstcn : declaratque mandatnm Jovisi et jussa dilecti patris^
NOTiE.
738. Tbr^uf/ mcdiot^ ^f^f'^ >ub^ ^^ no* pnximn, aiqw in reihrmUionet rana ctfe vita
Umda. I. iEsUs, sive Mrotium imminensi prop^ cmwenii. Quarc verum hoc insomiiiam
h)c significatur : cum scilicet nox est brevis- ^^neas esistimavit.
cima, prjmumque dihiculum mediie nocti ferk 744. Pergameumque LaTtm% 4^.] PenaleSf
coojunctum : ait enim tonpiet medtot noxeur- Laretf VetUunt id est, inextinctum i^em, se-
fut; et cricfM me equit affiacUy id cst, Sol orient. cum in Italiam advexisse ^neara dtximus, JE.
QoB ratio temporis cum iis qu» diximus, v. 2. 293. ubi de ycstd : et jE. 2. 717. Decultu
46. apprim^ convenit. £t vcrb confectb ludis, Larium diximus M. 3. 177. Colebantur au-
vcrisimile est Aneam consilii ambigiium dies tem injcctis In iguem fioribus, vino, thure, li-
■on paucoc in deliberando posuissc : cum hoc bis, sive placentis e purissimo frumento, quod
Spsi Insomnium contigit. II. Umbne noctu far appellatur ; molii item saUa, de qiia JE. 2.
tsmtihn tolent apparerc, diemque fugiunt. 133. Unde h)c tAtfarrt piot \d est, placenta ct
Propert. I. 4. 7. 89. libo ; et aeerrtij arcitla thuris sive tburibulo.
IfoeUvagmferimur,noxclautatliberatumbrat: Supcrsunt Uc tria noUnda. I. Perjopi7o«i^-
£rrfll et otjedd Ctrbervt ipte terd. netf non intclligi it^nes cxtinctos, boc enim ne-
LuuiubenHegetLeUuBaadttagnarererti: faserat; sed lentius emicantes. II. Vestam
jfot vehimurt veetwn nauta reeentet onus. dici eomnn. Vel qnasi anfiquam, ut dicu c«t,
iUii hoc tribnont uanfrrM, qusB circa tumulos X.l.29Q.eana Futet. Vd quia Vestoles dr-
naaebant ; cum manet sive idola apud infe- inde rirgines albo amictu indutse sunt. III.
roc dansa cssent. Lic^ autem hasc Anchis» JEneam, poct AnchiMB disccssum, sacra feds-
spcdet h ccelo, non ez inferisi apparere hk le Laribut: quia putobant vcteres, nihil aliud
dicatur : eandem tamen ipsi triboit lucis ac Laret esse, qu4m animas parentum, ut ostcn-
did Ibmudinem. UI. Sonmia tantum eapu- dimus,^. 2. 717. De trmuiritf supr^T. 119.
tAotur ▼crm, qu0 ad cxtrcmam noctcm obve- De ruientibut, infra, ▼. 8s^. De voce ttmbtid,
aiBnt : fidga, qn« sub primav nocteiu. Can- J£. 8. 967.
amm affert Plmius, 1. 10. 75. Jl rino tt h eibit
880 P. VIRGILn MARONIS
Atpere iraeundU ct insa- JiinoDis gravii ira et inezsatorabile pectas
tWNiis animui Jimoiui co- Cogiint me, Neptune, preces descendere in omiiei :
KUDtine delabi ad onnes^ ^ , ■• • ^ • • ^ »
irecet, 6 Neptunc. Hanc,Quana neclonga dicf, pietas nec mmgat ulla ;
Aeque diuturmun tempui , Nec Jovis imperio fatisve iufracta quiescit. 784
^.l^i^^ll^^Srf^i^Nonmedi&de gente Phrygun.exedi.se nefandb
•ut fatif. Non lufficit ipti Llrbem odiis satis est, poenam traxisse per omnem
consumpsiiise infando odio Relliquias ; TrojiB cineres atque ossa peremptae
H!;?2i-."t"dSn"™Sln«q''«t«/ = caus« tanti sciat illa furoris.
relitiuiaa per omnc gfniM Ipse mihi nupcr Libycis tu testis in undis
pananun; persequitur ci.Qug^nn molem subito excierit: maria omniacoelo
neres et ossa mterfecte «i* •^ tei i** r ^ n* ••«««
Troj» : nowit ips^ causas Miscuit, iEoliis uequicquam frcta procellis : 79 1
unti fnroris. Tu ipse testis In regnis hoc ausa tuis.
M.quantainexcitavt5rit mi-proh gcelus! ecce etiam Trojanis matribus actis
lii nuper tcmpeiitatrra in -2^ • /• i. i '' i .
mari Libycoiconfuditom-^^xussit teue puppes, et classe subegit
nia inaria cum cojIo, frus- Amissa socios ignotfiB liuquere terrae. 795
::^r^"hrini'iSSl!.c.^»od fupemt, oro, liceat dare tuta per undas
Ocrimen! en etiam iropui-Yeia tibi, liceat Laureutem attingcreTybrim :
sis rouiieribtis Trojanis in- gj conccssa peto, si dant ea mcenia Parcae.
ccnait fccde iiaves, et co^ rn c? . • i j «^ • j»j*^ i.-
i^it rties amiafa ciHMe rc- Tum Saturnius hspc domitor mans edidit alti :
Unqucre ^ eas mtUieru in Fas omne est, Cy therea, meis te fidere regnis, 800
K'^.ifcp,?^';!H"'*^ genusducis; merui quoque: saepe furores
liceat Tnrjnmit committere Comprcssi, ct rabiem tautam coelique mansque.
tibi per undas veia secura,]>]ec minor in tcrris, Xauthum Simoentaque testor,
ir;Kf.W«"i2pcS ^ne« "»••«" «"'•» t"i- Cum Troia Achilles
Tti concessas, siquidem Exauimata sequcns impmgeret agmina muns. 805
Parctfjet fatadantiWweas jiiiiia multa darct leto, gemereutque repleti
nrbcs. lunc /utUiSatumi, * • • * i s,
rector profui^di maris, pro- -Ajnnes, nec repenre viam atque evolvere posset
tuiit ista : o Venus, omni- In mare se Xanthus ; Pelidae tuuc ego forti
no ajquum est t^ confidcreQQ™^gsy„, iEneam, ucc Diis, nec viribus sequis,
mco imperio undc accepis- _ ,o ^ • • • ^ • • o«^
tiortum; hoe ctiam menii : Nube cava eripui ; cupcrem cum vertere ab imo 810
sepc repressi furores ct ra- Structa meis manibus perjurae mcenia Trojae.
rt.N«:Zr"'c:r"«.ri:Nuncqnoq; racns ea<fem perstat mil.i, pelle timo-
hi jEnem tui in terris, tes-Tutus quos optas portus acccdct Averni : [rem;
tes apptUo Xanthum et Simoenla. Quando Achillcs perscqncns turmas Trojanas territas alli-
debntee»a(Imuros, et tradcbnt niorti multa millia, et fluTii' pleui eaWareri6u« i^emebant, et Xiaii-
thus non poterat tnTGiiire yiam et exoncrare sc in mare ; tunc ego servavi cava nube .£neam
certantcm eum forti JUio Pclei, nec Diis, nec viribus pnribus, quamvis optarem eruere ii funda-
mcntis munimenla pcrjune TroJB constnicta meis manibus. Nunc etiam rcstat mihi eadem
voluntas erga JEnetuiif depone metum : penrenit securus. ad portum Avcmi, qucm cupis :
NOTiE.
784. fnfraeta,] Fraeia. Affirmat enim fer^ JE. 1. 257. De ejui gentre ct orfu k ipmQft
semper uigetqiic, non negat; scilicet ab tn- marit. JR. 1. 2S6.
fringOt <V*od scmpcr affirmat. ^ 801. Merui fuo^txe.] Mcrui beneficiis mais,
788. CauMu tatUi teiat illafiSoria.] Signifi- nt mihi fideres.
cat nullam csse furoris iUius causam; qnasi 8i>3. Xanihum,^^.) Hos attestatur fluTioe
dicat, «rtd^ Ula causor, ego enim yiesoo. De Ld- ^eptnnut : non quasi sacra sibi numina ; sed
6yco mari, ciica Africara, i£ 1. 138. De JEolo quia reipsa testes fucrant exhibiti £ne« auz-
ventorumDeo, Jtl. 1. 62. iJii, quomm in ripi ^neam periculo Nepta-
790. Molem.] Ciimuloi fluctinim, tem- nus eripoerat. De Xantho ct Simo€ntef fln-
pestate siiscitatos. Sic £. 1. 184. Nepto- viis Troadis, JR. 1. 100. 473. De JEnU ex
nus increpat vontos : ranios audttit tollere MniHt manifrus erepto, JE. 4. 228. De PeUddt
molea f ]> Farcit, qu» pro fato sumuntur AchiUe, cjusqiie patre Peleo, JE. 2. 268. De
JE. 1. 22. DoJ^qUuno, Satwmi JUiOf JE, 1. JTepiuniodiofn 7Vo|'ano», iE. 2. 6ia
J^ . 8l9,Poriutaeeedet^verm.} QuinoakMMcA
ANEIDOS UB. V. SSl
Unus erit tantum, anussum quem gurgite quanret ; imoserittantimiiDodoquem
Unum pro multis dabitur caput. 8 1 5 [J^^'^/"^"*!^."**" '
His ubi iaeta Deae perraulsit pectora dictis ; ^ST *" plStqSSn'' pa^tS
Jun^t equos curru genitor, spumantiaque addit J^ejHunut recreavit his ver-
Tr»na feris, manibusque omnes effundit habenas. **'?. ^"^"' «nunuin Dce,
* , ' , ' . , ailiFat equoi currui, ct im-
Cfcnileo per summa levis volat sequora curru : ponic iU ferodcntibut fnc-
Subsidunt undse, tumidumque sub axe tonanti 820 n« «pumantia, et manibut
Sternitur aequor aquis : fugiunt vastoieUiere nimbi. 1^^",;,^^ ^;^^^ «^1
Tum vari^e comitum facies : immania cete, tus in cumi coemlco, un-
Tlt senior Glauci chorus, Inoiisque Pala*mon, ?* dcmittunt »c, et mare
fT« . .^> ni . ' •. . lunatum compianatur a-
Tntoncsque citi, Phorcique exercitus omnis. ^^ig, .^,1, rotis souantibus :
I^ajva tenent Tlietis et Melite, Panopeaque virgo, nimbi fugiunt toto aere.
Nesa>e, Spioque, Tlialiaque, C ymodoceque. 826 "^""^ ^»f" ''"*^!1* ^'^^**"'^
1 TN • To 1 1 j . . ^ . appartnt, grandia ccte, ct
Hic ])atris ^neae suspensam blanda vicissjm choms Giauci senioris, et
Gaudia pertentanl mentem : jubet ocyus omnes PaiiemonfiiiuslnAs,etTri-
Attolli malos intendi brachia yelis. Sr&" ^'a
Una omnes fecere pedem ; pariterq; sinistros, 630iMeiite, et virgo Panopea,
Nunc dextros solvere sinus; una ardua tofquent Nesase, ctSpio, iiiaiia, et
Coruua, detorquentque: feruntsua flamina classem.,,^"^*^^*'^,^,';^^'^^^
blanda Istitia subit ani-
mum inccrtum .^nere ; imperat celcriter omncs malos erigi, e/ admovcri manus ad vela. Si-
DQul omncs extendemnt funes veli : et simul laxaverunt moild sinistros, mod^ dextros sinuf
reli : simul vertunt et obvertimt alta comua antema : venti prosperi provehuot classcm.
NOTJE.
pervenict, JE. 6. De AetmOi 6. 2. 161. &. 4. . quod Plauto toileriay Homero iV«^««n appel-
512. i£. 6. 2:i7. latur. De trtetiont Mc loquitur Vir^lius. I>e
815. Unumprom^dtitfi^.'] Palinurus, qui iitr/mo/tone, Lucanus, 1. 3. 45. /)!^ /7on'fo rfmu
Morphci fraude submerg^etur, v. 86<). De petierunt lUora tnalo. II. ^titenruCf oblong^
etjuis ot curru Keptunii £. 1. 156. Deferisy pcrticc, k quibus expansa pendcbaiit reU:
pioequis, iE. 2.51. luc malo transversac suspendcbautur, vci in
&20. Sub axe tonanti.] Vd axe M^eptunii ip6u mali summitatc, si niaior vcoti vis cap-
rurruSf qui raa^o rotarum strepitu impelli et tanda erat ; vel mcdio in malo, si moderatior
(]uaHi tonare videbatur. Vd axe aeli, id est, sufficiebat. III. Brackia et eomuay partei
ca^lo ipso, quod tempcstatem minabatur, ct eraiit antcniue: 6rarAiaquidempartesmediry
Jam tonabatt priusqiiam has Neptuno prcccs quie hinc inde ad mali latcra promincbant :
funderct Venus. comua ver6 partes extrem», qua; bracliia ter-
S'22. Varioe comitum faries, ^-e.] Varia maris miiuibant. Itaque hic per brnckia, totas ipsat
numiua, aut monstra. I. Cettf maximi sunt antenuas .^neas intelligit : jubetqiie velis in-
pisrcs, qui pro balsuis vulgiiftumuntur: neu- tcndi antennas, per enallagcn nive coinrautatl-
triu!< ^cuerio, ct pluraliii uumeri : quia Grasca onem ; id enty julfet reia inttndi anttnnis. Ni-
V(»x o^t, caquc ncutra, r» xfirfl«, phirali nume- si fort^ pnestet ita simpUcius explicai-e: jubet
ro rai «nria, ct pcr rontractioncm »«rii, unde admoverimanus tt brachia arttmqueomnem ex'
cele. 11. OlauniSt Panopeny PaUrmon ^u» pticandit veHt. IV. Fun«, quibus antennae vc>
/ntu,G. 1.487. 111. 5enior G/atx^icWufyNym- lis instructa; dcmittebantur attollebanturquei
phw, nut Tritoiies : et commiitatio cst, id est, vocabantar rudentes : qui ver6 ex utroqnc infi-
fenioris Glauci cliorut. IV. Tritontty M. 1. 144. mo veli anjfuto pcndcbant, diccbantur pedet.
V. Phorci eiercitut,9iiprkt2-U). VI. 77islit,Ne- V. Ptdwn luus crut, in captando vcnto : cikm
rei tilia, E. 4. 32. cum reliquis Nymphu so- enim vulg^ ant^na extra malum, proram
roribus, quarum nomina singulatim txplican- rerMSi ex cquo pcndcrct : pcdcsque hinc at-
tur, G. 4. 338. Pnvtcrquam MtHietf quie ab qae hiac ^ velo pcnduli ad latera uavis, item
lIcKiodo numeratur inter quinquaginta Nerei ex lequo alli^orentur ; prout mafis miniksvt
filia«, hUXirn, k /KiAf, mtl. pedum alter aut laxabatur aut strin^ebaturi
829. Jittolii malot.] De rc iuiiitic& luec ac- ila magis minibve iu dextnim sinistrumve Ia<
cipc. 1. Malut, ing:euB arbor est| in medio tusflfe/orfue^an/urcomuaantennarum, ipsaque
navis erccta, b qu/i vela suspondiintnr ; cum obtiqutUintur antenna, et majori miuorire sinu
fn altum solvcbaot veteres, hunc erigebant ; vela vcntos excipiebant. Atque illud est, o6-
liiKcnrbantque foramtni, qiii Latinis moiturf^ /iguare <inui mve»/um, supra, v. 16. Itcmque
i|^pN-i.s fiiaiifAn, dicebatur ; tiim funibus nndi- faeerepedtm, td est, cxttndtrt pedcm, ut saep^y
q«e firmuliaut : appulsi autcm ad litut, enie* Jcetrt rtla, id cstf eor /ejidcre ve/o.
bam^mM/iOjetincIioabantadpuppimimli^o 8^2 Sua/lamttui.l Pf0tp<ra%«8iMMidflL.
23
332 P. VIRGILU MARONIS
PiUinunii primtii tnte om- Princeps ante omoes densum Palinunis agebat
nei daccbat deiitwn cJm- Agmen: ad hunc alii cursum conteadere jussi.
rera cunum ad iiium. Et Jamq; fere mediam^ cceh nox humida metam 835
Jamnoz iiumida «ttigeratContigerat; placida laxarant membra quiete
pen^ »?^"" «I^*™.;^ Sub remis fusi per dura sedilia naut» :
li, remiges •tratiinter dura . r . i_ ^ .
Rcamna lub remif pcrmi- Cum levis setbereis delapsus Somnus ab astns
lerant membra tranquiUo Aera dimovit tenebrosum, et dispulit umbras,
S-.'* SdlZTcS». Te, Palinure, petens, tibi tristia somnia portaus 84»
tiboi discttisit aftem ob-Insonti : puppique Deus consedit in alla,
Mumm, et fugavit tcne- phQri^sinti siinilis. fuditque has ore loquelas:
brai: querens te.A raii- « • i -n i- r . • i
nure : ferens tibi binocen. laside Palinure, ferunt ipsa jequora classem,
tl somnla funesta : et Deus ^quatse. spirant aurce, datur hora quieti.
Ci!:»'!!! «'TSSuiu'^: P«°« «="P"^' |?«*o«i"« «<=»J«« f"'^'*' '»^?"- 8«
▼erba ista : o Paiinurp, Ipse ego paulisper pro te tua munera inibo.
fili Jasi, ipsum mare pro- Cui vix attollens Palinurus lumina fatur :
:;rl?r'.e;p«i X:; pne salis placidi vultum fl^
ad quietem. Demitte ca- Ignorare jubes .«^ meiie huic confidere monstro.^
r^''h!^*'^^* '"^**" **^" iEneam cVedam quid enim fallacibus Austris, 850
ptebo pro tetuum'Sflfcium'Et coeli toties deceptus fraude sereni .?
tantisper. Cui Paiinurus Talia dicta dabat : clavuroque affixus et haerens
lespoiidetyixaperiens ocii- |^j„sq„^^ amittebat, oculosque sub astra tencbat.
los : An vis me nescire fa- ,, ^ ,^ i- i i
cicm tranquiiii marts et^<^ce Deus ramuni Liethaeo rore madcutem,
undaruin quictarum ? an Viquc soporatum Stvgia, supcr utraque quassat 855
"JidllSm itmi«r!S::Tempora; cunctantique uatanUa lumina solvit.
neamAustrisdoiosis.etiara Vix primos mopuia quies laxaverat artus:
toties dccepti» fraode ae-Et superincumbens, cum puppis parte rcvulsa.
rissereniP Profcrebat ta- r^ * u i r • i • «^ • »'
)ia rerba: et nuiiatcnus Cumquc gubcrnaclo, Iiquidas projecit in undas
deserebat gubi>macuium, Praccipiteni, ac socios nequicquam s^epe vocantem.
eiaffixiis et adhwrens j et ipg^ volans tenues se sustulit ales in auras. 861
lutcndebat ocuios m sidc- x^ •. •. . •< t •
ra. Eccc i>eu« excutit su- Cumt iter tutum non secius a;quore classis,
per gemina teropora ra- Promissisque patris Neptuni iutcrrita fertur.
mum sparsum aqua Lc-
thca, Gt soporntum virtute Stjgia: et relaxat obnitenti oculos fluitantes. Vix somnus impro-
visus occuitaverat priina membra : et iialim Deiit super innilens, impulit, ciim panc puppis
efirarta et cum gubcrnacuk», Ulum prouum in uudus li(|uidas, et saii^e imploraatem socios
frustrii. Ipse alatus et volans sustulit se in levcm aCreni. Classis decurrit mari viam doo
miniks tutam, et provchitur tecura promissis patris Mcptuiii.
NOT-E.
Ovid. Trist. 1. 9. 49. Vosfaeiie t</ renioi, loea aPrc m aUs findit : vel significat, aPrem ab co
ciiiyi diifena piiamutf Jlta tuot habeatfnecmi- etiam clariorem redditumi ut ejus iiisueta tc-
niu Ula nios. reuitas Paliuuro fraudem faceret.
835. Melam.} A&rtm eirco comparat, in quo 842. Phorhanti.] IVlulti fuerunt linjiis no-
tideray noxque ipsa, decurruiit : tcrram, exi- minis : iuterquc aiios unus e filiis Priarai : de
guis rotundKquc molis, positam in roedioi quo hic sennonpm pssc putat Ilortensii». la-
comparat me/ie ; quam sidera circunicuut : tiusj Trojanus aliquis. patcr aut avus Palinuri.
De ctrco et metdf v. 288. l>e talef pro mari| £n. 1. 637. De jhutrit^
838. <Somnitf.] Dc eo, ejusqne insignibus, veutis mcridionalibusi £. 2. 68. De elaro,
M, 6. 893. Delaptut ab atirit : id est, ex aere, manubrio gubemaculii supra, 177. Dc Ldkma
per quem vagatur, ut varia hominibus som- rore, et ibute apud inferos oblivionem indiH
niaimttittat: cnm euim noctis sit filius, et centeiG. 1.78. ct.£. 6. 706. De Sl^gc, flnvi»
habhet apud inferos; cz astris et cwlode- ctiam infemo, A. 6. 323.
meitdcre, quasi « propria sede, non potest. 866. Aa/mfia/ttMifia.] FlitUmiiui, qpm uaac
899. Dv^uiii imbrax^ Vel ftfanpliciter mo- aperiuntur, naiic diuduDUir. THgubwmcuhi
tam exprimit TolaDtu Dei, qui tencbtwim v&vci)^-n7.
iENEIDOS LIB. VL 333
Jamque ade6 scopulos Sirenum advecta subibat, im&jainprogressaradeiMit
Difficiles quoDdam, multoromq: ossibus albos: 865™p«« Sirenum; oiim m-
Tnm ranca assidno longe sale saxa sonabant : nraitorum ; tunc rer^ sau
Cum pater amisso fluitantem errarc ma^stro hornsona muiti&m itrepe*
Sensit, et ipse ratem noctumis rexitin undis, ^?.^^l!f°.^l .
^- • ' ■ . ' . . paier iZiDeRs acnont na-
Mmta gemens, casuaue ammum concussus amici : vcm ire fluitantem amisio
O nimium cobIo etpelago confise sereno, 870ff"*>f"«<o«»«< ipse^ber-
Nndus in ignota, Palinure, jacebis arena. SSLirSLSS ^mSs!tl
tafbatus animo ob sortem amici : 0 Palinure, aitbatt qui nimis fidisti celo et mari tranqaiUo,
jaccbu insepultus in ignoto litore. ^
NOT^.
964. Sinniun jcopti/oi,^.] Duoqu«renda: terdum est deeipio. U. Sedas earum coUoca-
q«B Sirtnts, qui earum teopuli. I. Shrtntt tur ad Surrentinum Italis piomontorium, in
monsfra faerunt; Acbeloi floTii et Calliopes mare Tyrriienum prominens, inter agrom
mt Melpomenes Mos«, fili« trei, Piarthe- Campanum et Picentioum, sinumqoe Jhitao*
mpt,Leuama, ligta. Variikspeciepinguntur: lanum et Pcstanum. Sed cilkm ilUc plures
aoperiore auidem corporis parte foemiaae ; in- sint insuhe ; imprimis Coprttt, major insulay
ieriore ▼ero gaUiuc, not passeres, aut pisces. Tiberii secessu ac voIuptHtibus infamb, nuoc
Harum una Toce, altera tibiis, tertia lyri ca- Caprit adPuteolanum sinum magis accedens ;
nebat His deliciis nautas prKtcrnavigantes item Strtntua, scopuli, continenti propiores
in nanfWigium pelliciebant a<' scopulos. Ha- ac Pcstino sinut : hinc sedem Sirennm alii in
rumque fatum fnit, tamdiu rivere, quamdiu Ccpreitf alii in Sirtniuis locant ; optimi qoi
cantantes eas audiens nemo impuae prster- in Sirtmuit, nunc ab^que nomine scopuus.
Tectas esset. At cdm Uljsses, monitus a Cir- Psstanus, Ter^ sinus nunc est golfo di SHemo ;
ce, sociorum aures obtorasset ceri, seque na- PuteolanuSt golfo di Napoli.
nsasalo aliigari jussisset ; eflLque arte traje- 871.AWii«tntgnofd,Pa<miire,^.]CBtera,
dsset incolumis : ide6 Sirenes in mare se prs- qus ad PaUnurum pertinent, describentur, iE.
dpites dederuot. Nomen: non k ruft/f traho, 6. 337. Non enim fluctibus haustus est, scd
quia Sirenet, non Syrenet, appeUantur ; sed, enatans ab ItaUcl Utoris incolis occisui.
▼el k fiif^ eaUna,funit ; vel a m^t, quod io-
P. VIRGILn MARONIS ^ENEIDOS
LIBER VI.
MQVMBffTCM.
jiPPULSVa Jfnea» m Italiam ai Cumoh peHi antrvm SibyUm Deiphobet: ium^ tmtM
PkeAea m ten^ deteripta eaniea^pUaWf jubehtr vietmat teedere : peradiique taerifmt cmi-
«im StSyOam <le Jtotarti eMirfiftitt, d^ tefiiw Sib^ tria tu|«^ ^ Mr
2S^
334 P. VIRGILII MARONIS
lum ab ItaHs vmare graiistimum ; ramumawreumt invfnUt perdlffleiUm, adeunti inferot jm!-
randum tm ; dtnxqut unum tx amicit m lUore mortem interim o6tiite. Redit Xneaa ad auMp
mortuum Mitenum reperii ; hnj\u extruendo rogo dum exeidUw tylva, eolwnlktf aret Veneritt
ad aurcam arborem Mneam dedueunt. Hic igiturfunert perfuneiutf noetumitipie tacrifidu
ad Jremuyn antrum inferorum numina rcneratut, ad inferot Sibylld duee detcendit. VidU
iUU^t I. tn vettibulo, monttra raria, ii. in ripdjluviorum inftmorum,umbrat defunetarum
aditum peientu ; inque iitf Orotittm, Palinurum. ilt. in iptoftumine, Charonta portitoremt
quem,tecum deaditu rixantem, aurei rami contpectu demuleet. iV. in limitu, Cerbcntm,
eanem, quem topii objtctd offd. V. Lltra limen, ttdet variat, quat iucoltbani : 1. Infaniet : 2.
injuttd morie damnaii .- 3. Froprid manu ptrempti : 4. Amanta, xn quibut Dido. A. Betla-
iorttfinierquot Delphobut, aiiique Trojani et Grtcci ductt. VI. jid sinittratn, eminiuear'
eercmvidit impiorum pesnis dettituitum : quan locum adire ciim non pottii ; d 5i6y//d varia
rariorum mpplieia edocttur, Gigantum, Salmonti, Lapiiharum, Ixionit, Thctei, ^t. VII.
Ad diztram verto itinert, ptrvenii ad Elytiot campot : ubi multot heroum nactut, a Jl/iuffo de
loei ineolarumquc condiHone, deque Anchitti, certior fadut ; in iptum Anchiten incidii. Vlli.
Anehittt, muUa de animamm naiurd juxta Pythagorte doeuutenta prerfaiut, ciarittitnum
quemque pottcrorum ad usque Augustum ei ostcndii. IX. Denique periustratis omnibut, per
ebunuam tomniportam ^kitat ad tnot revertiiur ; ct i Cumano litore, ad Cajttanum narigat.
I5TZIIPRETATI0. S[C fatur kcrymans, classiq; immittit habenas,
Sic loquitur piorain, ctEt taiidem Eaboicis Cumarum allabitur oris,
SSJ^i^^rd^mL^^Jj: Obvertunt pclago proras: tum dcnte tenaci
iituriitori Euboico Cuma- Aiichora fundabat navcs, et litora curvae
rum. Kauta: ▼ertunt pro- p^getexunt puppes: juvenuni manus emicat ardens
ras ad mare: ueioae an- v «^ • it • «^ • m -.
chora sistit naves uncisi-^itus in Hesperium : qu.Trit parsseminaflammiD, 6
tenacihus, et curvatae pup- Abstrusa iu vcnis silicis ; pars dcnsa ferarum
pciteffunttx/reinumiitu^T^^^ ^^ svlvas, inventaquc flumina monstrat.
prompta turbu juvenum . . -t-i "^ ' m t • ti •*'**«**•
cxliit in terram ftalicam : At pms iT^ncas arces quibus altUS ApollO
pars qusrrit Krintillas ig^nis latontes in venis lapidis : pars collifpt ligrna arfronfm, quoi ntnt
opacK domus ferarum ; et Oktcndit rrpertos fluvios. Scd pius itncas vadit ad teuiplum aJtuin
cui Apollo
KOTiE.
1. Siefatur, ^.] Quid fatur ? id ncmpc sinu», qtii inde Cumanus Bp]>cl]Atu< cst, etiam
quod extremis duobus libri quinti versibus con- Putiolanus, niiiic golfo di Xapoli. Grtp-vis urbs
tinetur : 0 nimium cqjIo, fyc. dicta Kufm, I«atinis Cunut, quibii«dain etiam
Ilabeiutt.] Metaphora ab cquis petita : qiia^i Cuma : nunc eversa est Hniic inult^ poftt
liberuni iinpetum cursumque naviuin signiA- Trojana temporn conditam e^sc trsiatur Vcl-
cat. Harc ad irnem translata eat, JE. 5. M2. \e\ns, 1. 1.4. rnde hac ^ Vir^iliu de ex
i^un/ immiisif ni/ranu«Aa(>emV Kt adcresrcn- dicta eese necessc est i>c:r aiitiripationca
tM aji>oruin ramos, G. 2. 964. Palmet laxit tcmjioris.
ptrpurum immittut hc^nis. 4. Anchorafundai)at,S,'C.'\ Qnia nnvim, an-
S. £t£6orr» Cumorum, V^.] £ufr(ra, maxima de per fuiioin demittitur, comuiitiit, allignC-
Ctt Onecis insula, hu<Ue Ntgro^nt : ad scp- qne inariR/ifm/o, atqucita stabilit. Antiqiiif-
tentrioncmet orientcm, Locris, Bu^olia-, At- ftiin.T auclionr lapid**»; fuerunl, ut ronctaC ex
tica;, in longitudinein obvcrsa * ab tisque di- Arriano, iii Periplo ponti Euxini : deiode
▼iM freto ahgustissimo, quoil Kuripti^ dicitui-. ]i^n«*a^, pluuibo munita* : postmodum ferrex.
An^stissimu freti loco urbs cst ChalciSf quR' i>c IIe.fpcrioy sru Italico litore, A\ \. 630.
continentiGnecinc, ponte juiictacst..^/iV;,it?l i\. Stminaflamma. Scintill&s. Sic Lucreti'
JEoiit, repo est Asic minoris, ad A<i;a?um ina- u$,]. 1 . 9CM). %'crum ttmina tunt ardorit muiia.
K, ct loniie septentrionem : in ea iirbs fuit Sic Homerus, Odjss. 5. 490. %mtffm ^pfit,
CkmdMDunc Foja nova. Hippodes Cumanus stmen igtiit. lmi> Lucretiiis, qiiasi esaet sJi-
■KiE<nil,et Mcgasthencs Chalcidensis ex Ku- quid plantis et igni comroune, dixit, L 1. 890.
fmLeokmitun iiiriusque geotis in Italiam dc- honec flammaf julterunt flort raofio.
^Mrait; urbemque condiderum iu Cam- V. Areet quibuM aUut Apoiia^ ^•t.'\ IDc 119-
ttrct pronaontorium occVdcnXale e^ui Uxkdi^ «^i.. l. iCncx prima cvft ai| adkra
^x\EIDOS Lin. VI. 335
Prsesidet, bonrendflequc procul secrcta SibyUac, 10 prsefct, ct ad Tastam peni-
Antrum immane, petit: magnam cui mentem ani-^*"<^*]^""*{**®"*?*?JJ*
Delius inspirat vates, aperiique futura. [mumqueSJ°^iiu,jnip?njt'^^^^
Jam subeant Trivia; lucos, atqfie aurea tecta. •nimam ct iotclUgentiam^
Dffidalus, ut fama est, fuciens Miuoia regna, decjaratque rw futunu.
■n •! . . ' '^ , I ° , . Jam intrant iylva$ ct aura-
Fraepetibus pennis ausus se creaere ccelo, 15 tumtempium UianK. Dc-
Insuetum per iter gclidas eiiavit ad Arclos, daiui, sicut fama perhibet,
Chalcidicaque levU tan.lon. supcrastiut arce. [^rnXT^ '^iT»
Redditus liis primum torris, tibi, Pboebe, sacravit pennit veiocibus, evaiit ad
Remigiura alarum; posuitcjuc immania templa. frigidum septenientrionem
In foribus, lcium Androgeo : tum pendere poenas, ^""^tSit^^n?^ ^^}
arce Cuman^. AppuUtis priiniim hi» tcrris Mcravit tibi remos alarum, 6 Apollo ; et fundavit
vaitum tcmplum. In portis erat scuipla mors Androgei: dcinde Athenicntes jutii in poenam
NOT.€.
Sibyllam : juxta monitum Hcicni, JE. 3. 441. datam Pa)(ipha0 rcgmie opcram ad promoveo'
pneceptumt|uc patriM, JE. 5. 7'il. U. Tcm- dum eju«cimiTaun>udukcrium,turreinclusus
plum illud in l.itcrc oriciitali ciillini urbis Cu- cum Icaro filin, iiitle, sibi filioque jiplumis et
mnnx pars ct vcluti arx fiiit. III. £xtriirtum ccru coin|>acli« alis, evoiavit in Siciliam : ubi
fiiit cx uno eodcmquc rtipis saxo, ct vclut in multa reliquit artissuec iuonimenta,juxta Pau-
ipfto nipi» siiiu excavatum. IV. Aiitruin Hi- snniam ot Diodoriim. Juxta Virgiliumtamenf
liylla uon extra tcmpluin, sed in iiitimo tcin- c|ucm SiliuN, Jiivenalis ct Statius ducem «ecuti
pU loco fuit, multosi iu reccasus naturalitcr dc- suiit, in Ituliam aufiin^it ad Cumas Campa*
Ibisum. Ilabentur ista ex oratitmc parwueti- niir, ubi tempkim Pb«el)o coiulidit ; opinor
ca Ju»tiui Martyris, qiii anuis post Viri^ilium ideu, qu6d ejus alas ardore iion dissolvissct, ut
ecntum circitcr ctseptiuigiuta dorcbat sub An- di<soIvcrat alas Icuri cjua filii : qui imprudca-
touino Pio, tcmplum(|0- ipsum vidisse sc |>er- tiiis por at^rem eva^attbi, alioqiii inito cursu, in
hibet : tum ex Agathia histor. L 1. cujus ff:taie eam JEf;m mari<i partinn ceridit, quiccst ia
lemplum vidctur tuisse dcslructum, aut in ar- scptentriouein Crvia*, circa Sainum insulam ;
cem convenium, ciii cavonm Sibyllo' siilijefta nomrnque, ct in«ul» Saini vicino;, ct huic ma*
crat. V. Templum iUiid, juxta Virgiliuin, ris plagie, reliqiiit suum.
Aponiui simiil et Diante dicatum fuit ; Kiqiii- Minolaregna.} Crctamifilve CanJ^4my de
dem Sihylla vocatur Ffurbi Triviw.qw. Moerrdot. qiia .'£. 3. I^ Ubi reg^avit Miiwtt Jovis cl
YI. Templo Juucta de morr sylva fiiit, sive Kiirnpa; lilius, qui ex Patip/iaS Solis filia, ge»
iuctu; aut utrique numini, aut uni Diaiia: syl- nuit Ariadnem^ P/nedramct Jiiulrogtum. Mul*
varum pnesidi sacer. De Sihylldf infrH, v. tis bcllis adversiks Athenienses Megareoiesque
36. Dc ApoUint et Phtthoi ctKliMn nuinine, victor : ciim fugientem Dsdalum insecutus,
£cl. 3. 62, 104. Dc Triridj DLiiiu, sic a triviis l>ello Cocalum Su-ilisc regem appcterct, ab Co-
ubi colobatur dicta, JE. 4. ryW. De Dilio raic, cali filiabu!i thermarum vaporc sufibcatus est ;
ApoQine vatum Deo, £rl. 3. 67. JE. 3. 77. justitia; nomincsic nobilitatus, ut apud infcroe
1 1. Mtnitnt animuttw/ite.] Noii cst ha>c sy- judex animanim a Grecarum fabularum auc-
■onyma, sc<l rcrtim diversarum ezpi'c««io fa- toribiis constitutus sit : qui tamen iidem, qu6d
BMliaris poCiis, Liicretio, 1. 4. 59. jiiciuaninu ab co male mulctati sspc Grcci fuisscnt ;
xigiUU. Catullo, £pi|^. ati Ortalum, V.4. Mcm iJe^ familiam ejus, uzorem, filiasquc propu-
animiiarUiM fiuclual iusn malit. Ilonuio itcm, dioxis figmentis iufamcs fecerc.
k4;.Itadistiuj|^uuturaLactuntio, 1.7. JN^bn/cfrm 16. Eiwrit ad ^lrctos.] In eas cvolavit
csl Mtns tt Animus : aliud tnim ett qno rivi- regioncs, qiue ad Scptcntrioncm Crctx insuls
snu», aliud mio cogitamus. jVjni dorntitniiiun sitwsmit. Pacc tamen dixerim Vir^ilii ; Ita-
Mensy non Animus sopilur, cl infuriosis Mciut lia Siciliaque muli6 ad occitlcntcin Crctie ma-
extinguitur, .inimus manet. llaqiie nicns, gis vergunt quam ad septentrionein. Enavii.]
ipsa €*st Animi iulcHis^cutia et cou»ilium : ex £volavit : ma<i^a enim iuter navigattoncm et
Lucretio, 1. 3. 616. Animi nunquam mttis con- volatum afliuitas, tmde mox alc vocantur
tilivmque. remi^ium oiarMn : ut cnim inuliiplici remoniia
14. DitdaluSffyc.] Athenicnsiii, solerti ad- acremigiumordinenavit hincindeprovehitur,
i«odum ac subtiU ingenio fabcr ac sculi«;nr, a- ita gcminis htnc iude alis agitatur volucris :
sciae, tercbnc, multorumquc aliorum instru- i£. 1. 224. De Arclo gemindf ''^ Jfl^HfeJC
mcntorum auctor: cum Perdicem, sororis septentrionalibwi, G. 1. 138. DM^^^^^
•tue filium, ob invcntum scrrs u«um ex in- sive Cumca arce, tupri, v. 2. W
vidia occklisfet ; jutiicii metu fugit in Cre- 90. Ijetum Androgeo, 4«.] jlW
tiiu. Hic admissut in gratiam rep-it Minois nolt ot Patiphafts GUmi, m ^
labyrinthvra fabricavi^ led moz; «b roiumo-
338 P. VIRGILII MARONIS
dare singuiis annis scpiem Cecropidse jussi (miseruin) septena quotannis 21
corpon fiiioruni,ref inise-0Q,.pQ|.2i^ natorum : stat ductis sortibus urna.
ralwieiituma ufiae sortes .>, 1 . i ^ • i * r< • * ii
cduct» erttHt. Cretica insu- Contra elata mari respondet (rnossia tellus.
laemineusmari respondctHic crudelis amortauri, suppostaqne furto
tJ^^^aS^^g^ZZ^^P^''^^ mixtumque genus, prolesque bifonnis 25
rum,etPasiphai^suppo8itaMinotaurus mest, Vcneris monunenta nefandse.
per frautlcraet Minotauru» HJc labor ille domus, ct inextricabilis crror.
^mtl^no^imS fl!^^^ rcginaB scd cnim miseratus amorem
tiosa; libidinl*. kiic adctt Dtcdalus, ipsc dolos tecti ambagesquc resohrit,
iUadifficuUsweterrorincx.Cgpcareffensfilo vestigia. Tu quoouc niaffnam 30
plicHbiluilabvnnlhi. rNum T-k ^ •^^« ^jiw ii
l)icd:iiusmiscranRinagniimPfrtem opcrc Hi tanto, sincrct dolor, Icarc, iiaberes.
amurcm fiii»' rc^!», ipstTBis conatus crat casus eilingere in auro:
cxpiicuit 77i«co iraude^ et Bjg ^^188 cecidcre mauus. Quin protinus omnia
circuitus paritftum, diri- »-» i i- • - ^ . ' ^ , •«*«»
gciis fiio passus (jat iiicer- Pcrlcgerent oculis ; ni jam praBmissus Achates
tos. Tu ciiaiu, 6 icarc, ha- AtTorct ; atque una Phabi Trivia?que sacerdos, 35
':.:;;: ":.i;;;™,'r"o.';««pl>obc Glaud, fatur qu« taUa regi:
permisset. Bis conatus crat cxprimerc in atiro calnmitatcin Ulam: bis inanuK pntcrn» defccc«
ruut. At voru Trojani uJtcriiis porlustrHssent oriiliii omnia : uisi Achato:t antc pnemiMus ab
JEntA aii HibyHam^ lediibsct ; ctcuiu eo Di^tphobc /!/ia Glauci sucerdos Apollinis ac Diane, quae
dicit hxc regi :
NOT.i:.
' ludis sxpenumcr6 victor, ab Athcnicnsibus ct ultimam Psammitichus imposuit. Serundui
Mogarcnsihas ex inviUia oi cisus est. Ide6 hic Crctcmiis Dtcdali opu.<(, ad ^iliv-ypiiaci cx-
Mcgureusrs a MinoO iH^IIn pctiti et subturti emplumcxtnictu!), sed viz centenam (^jiu par-
iunt. Athcniensos tribtito inulctati scptein teni refcrens. Tcrtius in Lemno insiiiu» ccfli-
pucrurum, totidcmque puellannn : «pins tum et qutnquai^inta columnis insignis. Quar-
in Cretam, vcl quotannis vel tertio nnt iiono tus in Italia juxta Clusiuin, opus et scpal-
quoqiic aniio, sortc vcl delcctii, miltvTC Jube- chrum forscnnffi Etniscorum rc^is. Locui^ fu"
bantur, includetidos labyrintho, ct ;Min/r,tauro it multis tramitibus intcr se implcxi!*, cre-
devoraudos. Viri;iliu>, pucrus tantuin nu- brisque foribu.s ad fallcndos occursiu rvcur-
merat. .'indroizeoy gciiitiviuestAtticus quar- susque inlercisus : tectiis fomicibns undeqna-
tx inHci tionis ri 'A^tyut. que, et muhis pyramidibus fastigfiatus. Vidc
"1. C6rro;nV/rr.] AiitiquumAtheniensiumno* Pliniuml. 36. 13.
mcn ; quoniiu u:\ primus fuit Ctcrops <^'^yp.- 28. Rcginee tedenintt 4*^.] 7%e<ftu, .Ct^cl,
tius, qui populiis hujuK rc::ionift vui^os duu- Athcniensium regfis filius, firmatus oraculisA
dccim in oppida coiis^regavit, primuiii(|up vo* patre veniam obtinuit, ad persolrendnm Cre-
cavit Ce<:roj>iam ; qiiu: deindc fuit aixAthe- tensibiis tribiitum, in Ci^ctamcumreliquis pu-
nicnsis urbis, ciiiu Tliei;cus duoderim hirc op- eris profiriscendi. Huc appuhus. prllecta in
pida unam iu uibrmCeCl^it, miirisi|iie ciii\it. . amorcm siii .^'a</ne, Miiiuls ct Pa<iphaM fi*
Ve tnrlibiu vx urnil cducendis, /Eu. o. 491. liu, cjiis oper.i k, Da'dalo glomerntiim filum
De OnostOi urbc Crctn; inniln*, Am.'S. liM. acccpit : quo ad labyriiithi januam alli^to,
24. Amor tnurit ^t.] Pmiphai, .'^oh'« filia, et intpr ciindem evoluto, cum Minotaiirwn
dc quu I>rl. tV 4t5. turpi amurc tauri oorrrpta, occidisset, indc remenso itincrc egressi», cap-
dicitur arte Doidali inohisa varrn» lit;nc;e fu- tivos reliqiios ipsamque Ariadnen navi sccum
is^c, qiii arte rlum /ur///m|iic susirpit c tau- avoxit. Ilanctamen in itiuerc doscrniKSC di-
Fu monstrum 6{/bn/tf, scinibovcm ac somi- citurin insulaNaxo ; ubiaBnrchosuiiceptKCft,
viriim, Minotmunnn nomiiic : qui iiio.lusu.s io et conuiu donata, quam doindc iiiter sidera
labyrintho, pucrorum AtlnMiiensiuin sans^ui- Dii retulcrunt /£e/(t/iflt vocntur, id c^sl re^is fi-
iic pasccbatur. Tanrut hic, ju^ta ali<|UOS, lia ; ut Polyxcoa npud Kuripidcin ^i
unus aliquis fiitt cxaulici« principibus: qiii stii- De inortc /rori, supra, v. 14.
pri consuctudiuom cum rc^na, Daxlalo ad- 31. <LVi/ifre/do^or.] Supprimiturn porticnUi
ministro, habucrat. mutaturqiie tcmpus pro, ti tirittet dolor.
25. /Vo/(» 6//or//tt«.] Ortus puer cx illa con- 33. /Vofmtw o»i/im.] Omnio, diuu ultunoi
•uetudinc ; qui ad geminum rcforri |>oterat vocales iii unam contrahit, ut .««pondirua fiat.
patrcm, verum alterum, ahcruin falsuin Sic .'^..5.352. Vn^ihut aureit. Dc/icAafr»
undc ct nomcn ex utrr>qiie inixtum tu- fidissiuio iflnesB comite, passim dictiim. Dc
lit. Dc Vtntri umoris ac libidinis l)ou, ..ii^. 1. Pheehi Tririieque taeerdote siipru, v. 9.
SOe. 3(t. Dtiphobe Gtauci, ^r.] Dc SibyUis con-
■ 27. Labar iile domHt^ f^.l Lahyrinthut f\u;L- fusa obscuraque onmia; luec mihi' ceitiorm
^^tpkfx fuit. Prinius .Ei^yptiacus apud Ucia- occurrunt. 1. Sibylim nomine nuncupaUB fne- #
ifidjtas, opus mulloruin rcgum,cui mvkum lunV) Itt^BOiSA f^nfti^^m oouwfi qui l^
iENEIDOS LIB. VI. 337
Non hoc ista sibi tempus spectacula poscit : Hoc (empui non pctit «bi
Nunc inrefre dc intacto septem mactare juvcncos Jl«^ •jw:i»cuia: nuiicpo-
•n • K ^ -^j i_^j i_»j-. ^*"» *'** unmoiare leptm
frsestitentf totiaem lect^s de more Diaentes. jnvencof dearawnto adhuc
Talibus affata JBneam, nec sacra morantur 40 indomito, et totidcm oret
Jussa viri, Teucros vocat alta in templa sacerdo». Slnru.V'!^;.^'^
£xcisnm Euboicae latus ingens rupis in antrum ) va-Uis, invitat Trojanoi in
Ouo lati docunt aditus centum, ostia centum : »^""> tcmpium: et ramidi
Unde ruunt totidem voces, responsa Sibyllae. u^^ti^yS^^^LZm in-
Ventum erat ad limen, cum virgo: Poscerefata 45gens rupis Cumanae exca-
Tempus, ait: Deus, ecce, Deus. Cui talia fanti ^*V*" ^ in>mamantri:
- */. 1 «^» V w 1 QuO ccntum lau aditui et
Ante fores, SUbltO noii VultUS, non COlor unUS, centumport» ducunt: un-
Non comptae mansere coma*; sed pectus anhelum, deerumpunttotidcmTocef,
Et rabie fera corda turnent ; majorque vlderi, f.-^^SSilTSSl^lf K
Nec mortale sonans : afHata est numinc quando 50 tr%: ci^m Vir^o dixit: tem-
pos est petendioracu]*: DcusyDcusadcKt. Cuidicentitaliaanteottia,repcnt^nonremanfitfacie0
ittdenh non idem color, non capiUi ordinati : sed pectus anlielans, et cor efferatom intumcscit
rabie : ct^tg[uc apparcre major, 6ec ioquens modo liumano : ex quo correpta est spiritu
miJE.
tora cum aliquo impetu Airoris I>eiqq^flUfla- quk tantundem petiit. Cujus pertinaciam
tn prsdicebant. II. JVbMen cst, a ri«f M- rex aduiiratus, et persolvit pretium, et librot
olica voce, pro Qtit, Detti ; ef /3itX| contilium : inter sncra Roroani imperii habcri voluit,
itti tkt SibylUt titf divini comiiii ffnrticep*. III. et in Capitoiini Jovis Kacrario sub terram
Vifv diutumitate et virginitatis laude vujg^ in arca lapidc& dcposuit : constitutis viris,
conamendantur. IV.' Ambrosius, in cpistolam quL^uotics exigcrent diibia reipubiicK tem-
I. ad.Corinth. cap. 2. existimat eas malo spi- jtnvA, libros eos consulercut. Hi primum viri
ritii afilatas, non vcri Dci beneticio futura duo, poste^ dcccm, dcniqne quindecim fucre
conjecifsc. Hicronymus taroen adversi^s Jo- Syllie dictatoris tcmporibus. Haec Tarquinii
▼inianum lib. 1. vidctur existimarc divinatio- Sibylla aliis CunKca, aliis £ryf Ard;a, dicitur,
'*neni iis a vcro Deo in pncmium virginitatis da^i^ul^^ tainen Cumana : nominc AmtUlhta^ vel
tam esse. V. Multa de Christo pnrdixeruflv Dtmophile. VIII. Libri illi incendio Capito-
Cumana imprimis ct Erythrsa: ncque taim^n lii conflagrirunt, anno ante Syll» dictata-
inde, aut vero numine afflatas, aut fide omitfuo ram : quare legati ex senatilb consulto nuMi
dignas, putat Augustinus. Sic enim ait <ontra sunt in plerasque Grsccife et ItaliaB civitatef,
Fai»tum,l. 13. c. 2. Sibi^laporrd vtl SWyliaf qui carmina Sibyllarum undique conquisita
ef tijui alH mitt rel phiiosophi gentium de Fi' ]U>mam deportarent. Hi collegerunt ad millt
/fo Dei cera pntdixisse perhHtetUur : r^Uet ^- versus : qui deinceps aagni cura servati,
dem aliquid ad pagmtorumranitatem rerineen- tandem 4 Stilicone Honorii imperatoris soce-
doM : non^ tamen ad iMorum auetoritatem mn- ro crtmati sunt. Libros autem SibyllinoruiB
plutendam : eitm iilum Deum not eolere osten' oraculoruro octo, qui Grc^i« versifrus scriptl
ditnus, de quo nec iiii iarere potuerunt: qui tuos circumferuntur, omnino suppositos puto. IX.
€9in$^dUts popxdos idota et dmmonia eotentet Uenique liaec Vii^iana Sibylla, Cumeta este
pasiim doeere rnui tunt, parlim prohibere ami putatur, sive Cimmeria, quK in Italia paul6
•- fion tunt. VI. Ideu existimo, Sibjilas malo qui- post excidiom Troje vatidnata est. Hanc
demspiiitu aiflatas fuisse : factum tamen, ut Justinus in parcnctici orat: ait fuissc ortara
in pnemium virgioitatis, aliqua etiam vera Babylone, et Berosi Chaldaicarura rerura
declarari pcr eas volucrit Deus, ad revincen- scriptoris filiam : Virgilius Dciphoben, ct
dam ethniconim pervicaciam. VII. Plures Glauci cujusdam filiam nuncupat ; atque ita
paucitvesve k divcr&is auctoribus numerantnr ; Gnecs putat esse originis.
decem a Varrone, quem vulg6 sequuntur mn- 38. Grege de intaeto, ^.] Juveneot nondum
ncs. Detpkiea, ErvthroM, Cumita, Samia, Cu- jugum passos : hi enim uni sacrificiis apti
fiianii, Helletponitca, LUtyea, Pertiea, Phrma, erant, G. 4. 551 . intaetd totidem cerviee jmejn^
Tiburiina. Harum una Tarquinio Frisco, Ko- eas. Deinde numero septem : quia AppoUini
inanorum regi tres vel novem obtulit lilMros, ex immolandi erant, uni k Diis superis, ouibas
Biultarura Sibyllarura vaticiniis contextos ; impar numerus placet, iE. 5. SM. De biden^
pefiitqoe pretium trecentomm nummonim: /t6tM ort6tM , JE. 4. 57.
despecta ii rege, tertiam librorum partem ab- 41. Jiita in iemnla, ^-e.] De situ tempU, eC
jccit in ignem; tum reversa, idem iterum rupis, deque multis eius ostiis et recessibut
pecCinm poposcit ; iterumque repulsam passa, suprii, v. 9. £ki6ofed, id est, Cumemd nrbe, t.2
paftaa hbrorura altenr* uiccBdit} pro reli- 90.JIJPata tdyife\ N^UxA&m^aie3ttk^~^
338 P- VIRGILII MARONIS .
Dei jam presente. Dixit- Jam propiore Dei. Cessas in vota precesque,
mie: Tarduj» «s ad emtten^ TpQg^ ail, ^nea? cessasf neq; enim ante deluscent
TVojaMf toJdus^e»! nam Attonitffi magna ora domus. ' Et talia fata
ma^a osiia antri terrificiConticuit. Gelidus Teucris per dura cucurrit 54
Mo aperientur prius, qiti^ Qssa tremor : fiiditque preces rex pectore ab imo :
prectj emueru : et hffc lo- _., , rwi . *^ • 11
cuta sUuii. Trcmor frigi- "iioebe, graves Trojse semper miserate labores,
dussubiitinossaduraXro-Dardana qui Paridis direxti tela manusque
te-^c^ex^umro" ^orpus in iEacid«e : magnas obeuntia terras
de : o Phfrbc, qui semptrToi maria intravi ducc te, penitusque repostas
misertiis « acerbonim ca- Massvlum ccntcs, prsetentaquc Syrtibus arva : 60
suaniTrois: qui direxisti y I j t* i* r • *• j»
sagiitam Trojaiwm ct ma-J^/" tandem Italia? fugicntis prendimus oras.
nuui i'aridis in corpus A- Hac Trojana tenus fuorit fortuua secuta.
chiiiis; tc nuctore ingrcs- y^5 quoque PerffamesB jam fas est parcere eenti,
sussunitutuiariacingcntia^.. * ,,* ^ •* .. . T. •,. ° /
magnas tcrras, et nationes I^nquc Ucfeque omncs, quibus obstitit Ilium, et in-
MiLs.<yiorumiongi>rcmotas,GloriaDardanie. Tuqueo sanctissima vates, rgeus
P„rS„i;;e^^dn-Pr«^^cia venturi: da (non indebita posco 66
litora itaiia; rccedciitijt.Regna meis fatis) Latio considcre Teucros,
Hactcnuscalamita» Troja- Errantcsque Dcos, agitataquenumina Trojae.
ritl^Num:* aq»mm"cRt voiTum Phoebo et TriviaF solido dc marmore templa
ctium ignosccrn TrojauK Iiistituam, festosqi^dics^yM^ominc PhQ?bi. 70
jrciiti, A Dii, et i)e.T onin./^», T^. quoque maffj^^fccntrfeiis penetralia nostris*
quibusadvcrsabHtur Irnja «jx * * .^..aA^^^HL .^Iw /»
ct magiia gioria Trnidij. rlic cgo najanH^PD|^tPU||aii^que fata
Kt tu, d sam:tissiiiia SibvuDicta iMfliPIR^^nam ru sacrabo
]a,prwvidcns futunim,pcr- . - ■ m§^^ *
mittc Trojanes, ct Dpos Tagoii ct nnmina Trojae jactalat ^^lc^ in Latio: non pcto regna
iion debita meis fatis. Tunc stutiiam Phwbo ct DiaiiK templaTflkmure solido, et dics festot
dc noniikic l'ha;bi dictos. Magnum ctiam sacrarum ezpectat te iu regnis nostris. £go enim
Ul)c rccondam tua oracuUi et sccrcta fata dcclarata mea; g^nti ; ct dcdicabo tibi viros clcctoti
NOTiE.
nt nuniinis spirilu : sed plcna et corrcpta : ut de renim evcntu consubicrat : mozim^ io in-
contia S5cr>-iuin contcndunt interprctcs. Sic sulii Dclo, Jh). 3. 64. Et ad Lcucadem atque
Ovid. Fast. 6. 7l^. Jibiam dixit affirilamf At-tiuin, Ibid. 274. Tum iii Epiro apud Ilc-
qune vniito plena Cht, ct quasi inflata : fnrtn- lciium, Ibid. 359. Dc Mojii^lis, Afrisi JE. 4.
tam Satf/rus primiun wiralur ; et uiumNescity 480. Dc SiprtibiUf vadosis Africi maris plagisi
el qfflatam tciuil haltere sonuin. I;;iiur prn- JE. 1. 11.
HtseDcum. Dardanid gente et Tcucris, i£. 1. 235. De
6,3. Mvnitig maf;na oradomus.] Ostia ilia Pcr^nmo^ A\. 1.4fifi. Dc llio ct Trojd, X. 1.
ccrf/um, idcstjpluriina} dc qiiilnis, v. -1-1. Du- 1. Dc lAitioj JE. \.^. De uuminibus Troj^,
muK vo<:atur attonita : vcl quia >oruin cruni- JE. 2. 717. De Tririd, Diana, Al. 4. 511.
ppiitium soiio, quasi toiiitru conculitur: vcl 6l>. Of marmore ieiNf;//jf 4*^.] Alliidii ad ple-
quia attonitos ac ti-cpidos facit queinadino- raque, <|u«c a Romanis JEnrtc |>osteris in ApoU
dum mors dicittir patlida, c)iiia palltircin iiidii- linis huuorem instituta sunt. Ad tiidu* qiii-
cit. £t sriisiis est : E{;o quo; nniic tu allo- dcm ApoUinares primo bello Piuiico iostitii-
quor ajUefores; non inlrabo iii ipsa aiitri }>c- tos cx Sibyllino canninc, Cornelio Rofo dc-
netralia, uudc oraciila solco cinittcrc ; uiu cemviro : qui' indc dirtus est Siifulla^ post-
prius vota concepcris. De TcucriSf ^. 1. niodiim comipto vocabulo SjfUa. Deiiide ad
835. temphim ApoUiniS) in Palatio post AclisM:mm
5<i. Phabe, ^r.] Trojanis favit : undc Ovi- virtoriam ab Augiuto magnificeutissim^ cz-
diusTri&t.l. 1.2.5. Mutciber xn Trujam^pro tnictiim.
Trojdstaftat^-ipollo. Dc yVia//o, E<i. 3. 62. Dc 1 1 . Te quotpte, ^.'] Non sigmScai templK
PondeyX.. X.^J.!. TkimirhUttf h 1'aridc in tcui- Sib^lloe c«se cxtnicnda: led locum dnntajmt
plo ApoUinis CK'ci«o, yE. 3. 3*21. De ./T//ro, assij^nandiim In ipsts Jovi» Capitoliiii penetni-
Acbillis avo, AI. 1. 99. Dirfixtiy pro dirixisli: libiiK ct sacrario, ubi libri Sibyllini reposerm-
jE. 1.2i.)l. Jircistis scopvloSfitro acccssi.\tis. tur sub eorum rirorum cura, de quibnf dixi-
^ Duce te.} Ip>ius enim oracula sa-pius muS|V.36. Deior<i6tit proflram/tii JE.4.94l6h
JENEIDOS LIB. VI. 338
Alma viros : foliis taDtuin ne carmina manda ; 6 alma : untummodo noli
Ne turbala volent rapidis ludibria ventis : 75 [«««ri^rc carmina frondi-
<■> -c^^jji*^ 1 j> '^^* Dc confusa eToient m
Ipsa canas, oro. Finem d^it ore loquendi. indibrium rapidonim wn-
AtPhoehi noDdum patien^ immanis in antro torum: precor te, loquere
Bacchatur vates, >nagnun| si pectore possit ^^ 'J^J^^kt^^Syt
Excufisisse Deum : tanto raagis ille fatigat 79 ingens, nondum paticni
Os rabidum, fera corda domans, fingitq; premendo. Phajbi,furitincavenia,/Mi-
Ostia jamque domus patuere ingcutia centum X'" ^^l^^u^^S.*
Sponte su&, vatisque fcruut responsa per auras : iiie tant6 magif exagiiut ug
O tandem magnis pelagi defuncte periclis 1 rabidum, subi^ns pcctui
oi^ * • xT T £* '^ OA tfferatum, et oppnmendo
Sed tcrra graviora mancnt. In regna LaVmi 84accommodat ad oracuta
Dardanidae venient, niitte hanc de pectore curam : profarenda. Et jam ceniura
Sed non et venissc volent. Bella, horrida bella, "**?"« ?«"• ^*?^ ■P*'^"
-^ «ri « • 1 • sunt motuproprio,et eimt-
£t Tybrim multo spumantem sanguine cemo. tunt in acrem hae resptmta
Non Simois tibi, nec Xanthus, nec Dorica castra SibyU» : o qui evMind
Defuerint: alius Lalio jam partus Achilles, ina^apericuiamarii|! Sed
'It . "^ ^*-i€».Mv j«MM |/t*i t,%io ^^x,fEiM%.9y miijora ezpectant te tn ter-
Natns et ipse Dca : nec 1 eucriS addlta Juno 90 ra. Trojani pervenicnt ad
Usquam aberit. Quem tu supplex in rebus effenis, f*"*:"'"" . Lavinium, ojice
^ ..1*1* A •13 buncsoi*citudmemecorde:
Quas gentes Italum, aut quas non oravensurljes ? «^ eupiout quoquenoued
Causa mali taiiti conjux itcrum hospita Tcucris ; pGrvcnigsc. Vidco belia,
Externique iterum thalami. *»°"^"^"« *•»"»» f ' Tybrim
•ri 1 1* 1 . « 1 • • . - spuniantcm inulto saneni&-
Tu ne cede mahs ; sed contra audentior itoy 95 „e. .Nonticerunttibi Sinio-
Quam tua tc fortuna sinct. Via prima saluus, >** nct* Xantbus, ner rxer
• citus (jrsci : alter At:hille>
jaiD paratu^ cist in Latio, ipse etiam filius Dc.-n : ct Juno infesta Trojanis non aberit ullo locoh
Qnem tu, quas uatioiies Itaiorum, et qua» nrbc« non implorabis supplex in relnis cxtrcmis f
CauMi tantaruu calamitatum erit runus Trojanis conjuz hospitio excipiens eo«, ct rursuB pe«
legTiuae nuptix. Tu nuli fran^ calamitatibus : scd contra rcsiste audacior, quam tua fortui&a
t€ permiUct cue. rrinm salutis %ia
NOT/E.
74. Foliis ne rarmina matida.] IIoc Sibyllffi ppr\'enict. JF.. 7. 45. De Tybrit JE. 8. 330
lUi pecultarc aiunt fulAKe, ut palmarum foliis 88. JVun Simolif ^f.] Couipurnt vatcs beHa
oracula sua desrrilMTCl ; citatquc Varroncm Trojuua cum futurb in Itali^ bellisy cx loco-
Hortensius. CctilHnus couiiet id cx u.su fuissc rum, pcrsonarum, CHUsanimquc similitudiue.
ftUirum tcmporum .* qiiibus uoudum srril>cl>a- Confcrt cnim Xayiihum et 6'ifnof}i/a,dcquibus,
tur in rorticc ant papyr^ aut pcr;;amcno co- ^K. 1. lOU. 473. cum Ti/bri et JVUmia), de qui-
rio; sed in froodibus tuntiimnrborci^ bus JR. 8. lHff). ct £. 7. to(V JiehiUemt cum
76. Finxm dedit ore loquendi.] Consulto Turno, dc qiio JE. 7. M. Ihlcnam, cum Lari'
dictum id voluut intcrpretcs : quia iiitcriin nid, dc qua .'E. 7. 72. I)e ImHo, JE. 7. 5-1. Dc
animo multa volvcbat prccab.iturquo, dum ore Jhrieii rastri$, id cst, Gr:rci«, ^K. 2. 27.
tacebat. Kgo tamcn hic po6ta: diligentiam 00. •Va/iii et ipte Dcd.] Ut cnini Achillos
«iesidcro. matrom babuit Thetida, Ecl. 4.32. sic Turuus
77. Xondum paliens.'] Vel nondum hic si^- Vcniliam nympham, .C 7. 56.
nificat non, utccusct (*ujariiii{: huc^euftu: iM). Teueritaddita Juno.] /n/c^ft, ct quasi
ailnflla impatiens thahi conalnr emn excutere. luteri somper qfflra. NHin a'Idcrr., ptsi aJiijnnn*
Vel potius signiHcat, Sibyllam noiiduni eifsc du bunam iu partcin «uniitur, iit JH.ii. ^J4.
OMin/iio doeiletn subdilnmquc Phufliu, iit cx ip- Decus addite Dicis : sn>po taincn in lualani : ct
sius arbitrio oracula clo({uatur : scd rcluctari, prupricdeinflictisverbcribusdiciprobutTauh-
douec fingatur, cogaturquc. mannus in Planli Aulul. act. 3. sc. 6. v. \9.
78. Aacc/ia/ur.] Furit morc Baccharum, de citatquc Macrobius hoc h Lncilio: 6< mihi
quibus JE. 4. 301 . Si possit ; locutio sic cxplcn- 7wn prmtoyfitt additus, aiquc aptet me.
da, tentan» ati possit. Ut Jlu. 2. 756. Fcdetn si 9"^. Conjux. iteruin liospUa.] Ut Helena,
jfortilulissct:\dfiJit,exploransanpedemretuIissei. Menelai uxor, quo; Paridcm hospitio Sparte
84. /ArcgnaLntrin^] Rct^na Larima : rc^i- excepit, ab codem rapta, Trojana bello cau-
oncm italiB, ubi nrbs Lavinium: sic JE. 1.247. sam dedit ; sic Laviniu, filia Latini qui Alne-
nrifem Fatati, ubi est urbs Pa/artum. An am hoKpitiu cxcipiet, Turno proinissa, ab.£.
%er6 jam ante iEocK tcmpora Lurtnium urbi nca expetita, belli itcruin uurtor crit.
iKMmco e«fet, diximiis, i£. 1. 2. Quidam le^unt 97. Grntd ab urbe] FaUaideo, urbc Enun.
Don matt rtgna Latinif rc«^ ad qucm .^neas dri Arcadis : dc quo ilu. 8. 51.
340 P. VIRGILU MARONIS
aperietur tibi ab urbe Grae- Quod minimi Tem Gnlk pandetor ab urbe.
ea, quod non puu«. TaJi. Tallbus ex advto dicds Cumea Sibylla -^
buB Tcrbis Cumca Sibyila *« , «^ i_ ^
canit k rccettu terrifica» Horrendas camt ambages, antroque remugit,
ambagcs, et reboat e ca^er- Obscuris vera involvens : ca firffitta furenti 100
ia,obteffen«veraol»curia:C ^^i^ ^ gtimulos SUb peCtOre VCrtit Aoollo.
nc Apollo re«;it habenas, _ .7 r .r^
«tta^itat •limuios sub ejuM^t primum cessit furor, «t rabida ora quierunt ;
«^c. Statim atque furor incipit iEneas beros: Non ulla laborum,
cxcessit, et os efleratum si- 1^ ■,:-^-^ m^«*» ««2 ^^!.^ im,.^^im*Lm,^ «••.«.:* •
luit; hiro. iEncas coepitS ^'^^®' °^^* 5"* ^*^*^ inopmave surgit :
loqui: o vir^, nuiia spe> Omnia praecepi, atque animo mecum ante peregi.
cics Ub-jrum ocrurrit mihi Unum Ofo ; quaudo hic infemi janua regis 106
s^n Ji ct mwSm p^iiis nien^ Dicitur, et tenebrosa palus Acheronte refuso ;
tc confMi cuncta. Uuumlre ad conspectum chari genitoris,et ora
prccor:qtiamioquidcmfcr-CQn^jnj.a^. joceas iter, et sacra ostia pandas.
tur hic uu |K)rta rcffi« m- ,,, ° ^ • mi ^*^ ^ i « • ^
iemi, et obscnra paUis lllum c(^o pcr flammas et mille sequentja tela 110
Achprontecxundimtc;iice-Eripui his humeris, medioque ex hoste recepi :
Tt «ImJr di.«.r'^?ri; : 1»« meum comitatus iter, maria omnia mecum. .
inonstra ittr, ct apcri sac- Atque omncs pelagique nunascGehque ferebat
ras portu». K;ro hi„ humc- Invalidus, vires uitra sortemque scnecta?. 114
ris scrvavi illum nitcr Ihun- /^ . ./ i ^ * ^ !• • j»
mn« ct miiic M.icuia in«c- Q"»"» "^ te supplcx petcrcm, ct tua limma adirem,
qiientia, et cxtraxi e mcdi- Idem orans mandata dabat. Natique patrisque,
is hostibus: lUc secutus ev Ahna, prccor, misercre : potes namq; omnia ; necte
mcum itcr ct oinnia luana «,. : * , • tt i« • * •
roccuin; atque toicrai>at^^^q"i<^q"2i*" "^^''^ Hccate prflBfecit Avernis.
oinncs niinas ct ctrlict nia- Si potuit maiics arccssere conjugis Orphcus,
ris, 7««i7u/iminfirmus, su- Tbrekia fretus cithara fidibusque canoris : 120
pra robur ct cooditioncm , ▼-» n , * , •
senectutis. Pr.x-tcrca ipsc oi f ratrcni Pollux altema morte redemit,
rog^ansroo, «tni»i/(]nbat jussa ut convonirr-m tc siippiex, et venirem tuam domum. O alma, |»e-
cor, miscrerc filii ct pntris : nnm potes cuncta : ncc frustra Ilccatc prvposuit te sylris infeniif .
Si Orjilicust potuit cvocnrc mubrafii ui^uris; adjutus cithara Thracia ctchordis sooaalibus: Bt
PoUux cripuit iVutrcin ultcrnd morto,
NOT.f:.
9S. .^/iy/o.] Loro antri intimo, JE. 2. 207. ad'tiis cst ad infcros, undiqiic sylvts ctnctos
99. ^mha^es.] Circuitiis aitdtiguos : ab auti- crat, ▼. 237. Ihcait^ Proscrpina, AI. 4. 610^
quo mnhly nrcuni ; pt /7^0. 511.
1(X). FrariM. . . . stimulos^ S^'C.'] Mctaphone 119. Si potmtt ^.] Petitionis «qttitatem
ductic ab cqui» ct tiobiis : quonim ill i rcguntur firmat exemplis JCncas. Orphtus adire potuiC
frauii», atqiic habenis, liinc indc trncti» ot con- iiiferos, ut conju|^era revocarct : quidoi possim
ciosm; hi fiistibiis iinpclluntur pun^nturqiie utpatrem duntaxat videam .' Po//u£ et Cas/or
pra:ucutii. Fiii^itur autem ApoUo quaf:i vati- totics eadcm via cunt ac redcunt : quidni e^
bus insiden«. rquitis aat a^itutoris in inorcm. scmcl ' ThtKiu ut Proserpinara raperet : Aer-
105. Onniiapracepi.] Monitis Heleni, JE. 3. eufes, ut Ccrberum : quidni ego ut pi^ agam ^
44 1 . Alonit is Anchisrr , JE. 6. liHK Mancs arcesurti ^.] ^rcesstrt est advoeart :
lUti. Ific xnfernijanua re^is.] De hoc aditu pro quo posterioribus tcmporibus dictiira est
inferorum, iu Caropanii liarife, ad Avcrnum acrrrscre : neque enim fidcs iis habenda, qui
lacum, diccimi!:, v. 237. De Jlc/ttrontCf irgtu- dicunt, nrcessere esse, reptllere : aceersrre ve-
aute et sta;;uHiirc, v. 323. r6, ndrorare : scd unum idcmquc significant :
111. Kripui his humeris.] E Trojano inceo- et arcessert quidcm magis ex usii probatissimo-
dio, GraTonnnque potestate, M. 2. 721. nira scriptorum. De manibus, infra, v. 722.
1 lo. Vt tt supplex pUerem mandata dabal.] Dc descensti Orphei ad inferos^ ad liberaiMiam
Cum i£ncte noctu appuruit, JE. 5. 731. conjugein Eurydicen, G. 4. 454.
117. Altna.] Ab alendo propri^ dicitur: 12<). 7%rf fctd . . .yfrfi6u*.] rAriicirf, quia Or-
unde alma Ctres, ci atnuz parem. Siepe tamcn phcus Tlirajc fuit : dc e& regione, /E. 3. 14. Fi-
apu<l Latinos, pro pnra sumitur, ut lux alma: desj chordse cithane : non qiiC»d intcr se qxrX-
atquc ita \\\c pro Sihjflld rirgine. dam veliiti fide coacordcnt, ut vult Festus :
J 18. jLuris Hccatejn-afeeit Artmis.} Lueit sed omnino a e^»htf que Hesychio ehord^ sont.
Jrtnisi.' qutA Avcnius lacasi juxla quem 121. Potfux,4^JDeFo//tiaietCajlorttge*
JENEIDOS LIB; VI / ^^^ S4I
Itque reditqne viam toties : qnid Thesea, magniimettocictitreditqiieperiaaHi
Quid memorem Alciden ? et mi genus ab Jove/"'^ ^*™ • "^ P~^«-
Talibus orabat dictis, arasque tenebat. isummo. num Hcrcuiem ? mihieS-
Tunc sic orsa loqui vates : Sate sanguine DivAm, «m ongo est 4 supremo Jo-
Tros Anchiriade.: facilis descensu, Ayerni : mZJ.'^^^.^^
Noctes atque dies patet atri janna Ditis : Tuoc Sibjiia co»pit ita lo-
Sed revocare gradum,superasque evadere ad anras, ^» = O create *^jE;^
Hpc opus, hic labor est Pauci, quos rcquus amavrt ^^^^"/^^S^^Jcsceni^
Jupiter, aut ardens evexit ad sethera virtus, 130a/f iuferos: porta nigri
Diis ceniti, potuere. Tenent media omnia sylvse, «"tonU apcrta «tdiu noc-
^® ••!» • JM -^ ^ tuque; sed referre pedem,
CocytUSque smu labens CirCUmflUlt atro. et redire ad nerem lubU-
Quod si tantus amor menti, si tanta cupido est, >n<^n), ba;c ett diakaitat,
Bis Stygios innare lacus, bis nigra yidere ^f,^ q1:,'jur^"1oSS?r
Tartara; et insano juvat indulgere labori ; 135iexit, vel quot generoia
Accipe quae perageiida prius. Latet arbore opaca virtusextuiit ad coelum, ui
Aureus et foiiis et lento vimine ramus, C^^^l^^A'^"
tus fliiei» nigris^exibus circumcingit. Si tamen tanlus amor et tantum dcsiderium incst ani-
mo prsctrrnavigandi bis fluvios Sty?ios, et videndi bis nigrum Tartarum : et si placet susd-
pcre vanuni laborem : audii quas prius perficienda sunt. Kamus aureus et frondibos et cortice
ilexiii; qui dicitur dicatus ProserpinsB infernaei latet mumbrosi arbore :
TiOTJE.
ncre dixirausi M. 1. 650. Uterque Ledam ha- infrJii v. 617. De ^fru{<l| Hcrculis Domioe, JE.
buit matrcmiTyndarci Spartani regis uxorem: 5. 414. De ejus factis ct dcscensu ad inferos,
patrcm Pollux quidem Jovemi unue immorta- JS. 8. 288.
lis fuit. Ca^tor ver6 Tyndareum, nnde morta- 128. Et mi genus ab Jove.] Tam matemum
lis fuit. Communi tamen ambo nominc dicti genus a Vcnerc Jovi:; filia, ^f^. 1. 2o6. quam
tunt, et Ccutoresj et Tyndnrida : et AtUnnfes, paternunii A Danlanoi Jovis filioi JE. 3. 167.
Diotcuri : id cst| Jovis JUii. Castor equestri Undc se ranjorem cxistimat Pollucci Uercule,
arteiPoHux pugilatuinsignis mcmoratur: am- ct Thcsoo ; qui rantenio gencre mortalcs
bo iiiicr se amicitia conjunctissimi ; Hclcnam erant : Pollux Lcds, Hercules AlrmetuCi The*
sororeui a Tiiesco raptam reccperunt : Col- scus i^thnc filius ; Vctencrulis aris inter sup
chos ad expuguntionem velleris aurci cum plicandumi JE. 4. 219. Do Jivertw, 'mtvk, v.
Argonnutis profccti sunt : qu& in expeditione 237. De DUe, Plutonci G. 4. 407.
cum na\t8 periclitaretur votaque DiiD ficreut ; 131. Tenenl mcdia omnia fvnvc.] Non me-
igncs cx utriusque fratris capitibus cmictierci dia inferorum Ibca, ubi carcer igneus impio^
quos traiiquillitas maris statim consccuta est : rumi et Elysii piorum campi : sed intervalla
ronrc pirutii) purgavcre. Mortuo dcindc Coxto- et spntiai intcr Sibyllac cuvcnmm ct infcro*
rci Pollux a Jovc obtinniti ut sunm cum ipso nim fluvios mcdia : Avernus cnim lacus syl'
immortalitatcm partiretur : otquc ita factum vis cinctiis erat| v. 237. et aditus ip$:e infero-
e5;t, ut altcrnis diebusi alter in coiloi aitcr apud rumi v. 257. De Coeylo ct StyirCf v. 323.
iufcros degat. Fabula; locum dcdit sidcnmi iU 134. Bisnigra, 4^.] Rt nuiiCi ct aim ali-
lurum naturn, quos jreminos appcllamusi qiii ct quando morieris. Tarlarusj phir. Tariara^ pro-
ipsi dicuntur csse Tjfndurida: : aiunt enim in- fundi&simus est interorum tocu.s. Alii dedu-
tcrpretCK, altcro oriente alterum occitlere ; ciint d verbo rmfmpr^uij tmncre : nisi potius
qutxl oinnino falsura est : id quidem vcrum ; hoc vertwm ab illo toco drductum est : aiii k
ita btcllas utriusqiie capitis esse dispositos in- r^uir^ni lurbnre.
tcr se, ut in ipso,quod aiunt, sive ortus sivc oc- 137. Aureus ramiis!] Hoc fictiim a Virgilio.
casus puncto, cuin attera primum orituri alte- Occasionem ligmenti petitnin putat Sorvius ^
ra iufra borizoutcm adhuc latcat ; cum altem sacra Dianx sylva, opud url>cm Latii Ariciain,
primum occidit, altcra supra horistontem ad- cui sacerdos pra*crnt dictus Kex nemorensis,
huc apparcat. Sunt et ignes eorum nomine conditione fugitivus. Haiic i« sylvam qiiis-
dicti circa navium vela malosque errare soliti : quis fiigitivus venisseti si |>otei-at inde ramum
qui nihit ab tgm6i£i/£Uui«diflerunt. HietoUn auferre, poterat ct cum saccrdote dccertare
et etiamnum, si duo apparent, salutares nautis singulari certamine ; ac si eum vicisseti ejus
habentur ; sr unus tantikm appareti funestus in Tocum succedere. Auctor hujus ct sacri et
existimatur : Hispani nautSB nunc vocant ig- moris fercbator fuisse OrestcSiqui ex Tanrici
Acs sancti Hermit aut saneii Telmi : Itali, Chcrsoneso aim Iphigenia sorore fuga elap-
§encti Petri, ei sancli jYicholai. ■ sos, rapttim inde DiaoB simolacmm
122. Thtita*} Accosatiriu Grcciis. De eO| collocaircraL
342 P. VIRGILU MAROMS
banc omaif tyiva occoitat, Junoni iDfenie dictnB taccr : hunc tegit omnii
et ainbr«5 obMuranim vai- Lucug, et obKnrift claadont convalUbus umbne.
coDceditur intrare loea se- ^ed non aute dator tellans operta subire, 140
cretatcrrc, priusqiiam aii- Auricomos quun qnis dccermerit arbore ibetus.
!lfr''±^!lJ'^'';lSr.!;il'Hoc sibi pulchra sonm fetri Proserpina munus
reum raraum. jumic pul- _ . . <l^ . , « /• • i
cbra Proscrpina fcrri ad se InStltUlt. FrimO aVUlSO UOU deficit alter
suom iiiud donum : Uno Aureus ; et simili frondescit virga metallo.
i:rZo"f «%ZX»l-Ergo alte vestiga oculis, et rite repertum 1«
luiat Aimiii ractaiio. l(,ntur Carpe manu : namq; ipse volens facilisq; seqaetury
qiuere iUuni ercctis ocuiia^Si ^ f^^,^ vocant ; aliter, uou viribus ullis
ct mventum cvHlc manu*!-. -, ' ^ . ,i ^ *
juxia riium ; nani ipsc V mcere, nec duro poteris convellere ferro.
frpoate ct facii^ cedet fiV/i Proeterca jacct exanimum tibi corpus araici|
*'??*7fl' *' ^V^ ^^*"IJ?' Hevi nescis ! tolamque incestat funere classem ; 150
fltft/i/erM; alioqnlnonpo-— ^ .t .... j
teris i^Mm superaits uUoLHim consulta petis, nostroque m linime pendes.
itibore, nec aniputare duro Sedibus huHC refcr aule suis, et conde sepulchro.
mi™ c^m^Z^ j^^rilibi^^^^ n»Sfas pecudes : ca prima piacula sunto.
heuifriiorasiV// et funrstat Sic demum lucos Stygios, rcgna invia vivis
morte loinm ciasbcm dum Aspicies. Dixit, prcssoque obmutuit orc. 155
rcquins rcspousa) et sus- ■*;,• ^ j r i • i^
pcnsus fucrcs ad juuuam-^»eas moesto defixus lumiua vultu
mcam. Frtu» dr poiie huiiclngredltur, linquens antrum; csccosque volutat
in piH,pria Rcdr, et iucimie Eventus aniiuo secum : cui fidus Achates •
tuniulo. Demne duo nd a- , ., . . . >. .
ram victimas nijrias : iite U comcs, et paribus cuns vcstigia ngit.
primassintespiaiioiies. itaMulia intcr sese vario scrraone screbant : 160
t^^ '^"c^;. Q:'"n socium cxanimem vates, quod corpus haman-
vivcutibuK. sic loruta cvt^Diccrct : atq; iili Misenum in litorc sicco, £dam
tum ciauso orc uiruit. Ai-Ut vcuerc, vidcut indicrna morte peremptnm -
neas rcliuquciis Ct^nenmm \t* h? i* j * ** i*
iuccdit vuitu tristi, iigeiw^^Iiseuum ^olideu, quo non prsestantior alter
ociUos ni /crram ; ct voivit iEfc cicre viros, Martemque accendere cantu. 165
sccum moiito casns obkcu- Hcrtoris hic maffui fucrat coraes : Hectora circum
ros: cui ndnlis Achati>< it r»^ ,., '? . . ... , ^*
^ vomcs, ct fii^it pedc» /f-/7a. J*^t htuo puguas iiisiguis obibat et hasta.
^Bj tus siinilibus curisi. Jactabaiit iiitcr sc pluriina vario colloquio: leUieeft quem sociorum mortimm
^' dixiKSCt Sibyllai quod cadaver tumulaudum. At illi |K>ktquam pervcnere ad suos, aspiciunt hi
litore arido Alistfumn oceisum miscranda morte : Misenum^tum ^oli» quo non crat alter ap-
* tiur ad incitaiidos tuba viros, et inflammandam puguaiii sonitu. Hic fucrat sociui ma^fiii Hec-
turi)>; juxta Hectora circumibut pugRariie* couspicuus tuba et hastL
NOTiE.
138. Junotii infcrntE.'] Prosorpinar, inforo- 153. Eaprima piarvlo sunto.] Centent a]i«
rum deas de quaCi. \.'A'.). Jutw ivftrna voca* qui pr<i>scribi sacrificia funcbriaad cxpiandam
tur; quein:)dmodum vir cjiis PliitOi Jupilcr lalK*m cx morte Aliseiii contrartam. Aliimeli-
Hii^tirinsy i*K. 4. 636. £t vcrik sylvam Avenio us rcfenint ad sacrificia, Diis inferis ofieraa
circuinjertam, dc <iuii dircmiis, ▼. 237. aiunt da, infra, v. 243. Licdt cnim illa impdratoria
Froserpinm dicatam fuissc HomeniSi Lyco> videri possiut, ad obtinendum aditum infero>
phron, et Diodorus. ruiu ; erantetiam trpiatoria: expiandse enun
\4l. ^^iriconws f(ctus.] Vcl fructus etinm crHiit »celerum lttbcs,ut quishocbcncficiodig-
aureos,aureiscomis,idei»t,frondibuK, ornatos. niis habereturi quare iEncat aqtta rccenti
▼cl ramum ipsuin aureuiii, qui, quia pullulat cor)Nis lustrat» ▼. iS35. Dc lucis StygiiSf v. 2SI7.
ex arborc, frctus illius dici potest. De St^gCi v. ^23.
150. Iiteestut funere elasstm.] Inetxtumy op- 164. Misenam JEloliden.] Pilium eum lacit
ponitiir easto ; ct ineestare est, potluere,fune»* JRoH, ventoi-um Dei» dc quo JE. 1. 52. quia ad
tare,fa4are. Censebatur verO polluta domus inflandam tubam vento flatuque opos cst. De
omniit, in quuquis mortuus fueraty nisi ceilis JVnr/e, qui hlc pro pu^k sumitur, Ecl. 0. 12.
pianilis cxptirgaretur. De Heciore, Priami filio, ab Achillc occiso, £.
i^i?. ^^i^ niij.J XerrK, qas proprtus est 1.483.
locus taortuonun. 1^1 . UAw ."[ Tvba recta «st : eortm plan^ in-
jENEIDOS LIB. VI. 343
illain victor vita spoliavit Achilles, Ex quo virtor Achitici pn-
lEnetB Sese filltissimUS herOS vavcrat rHk Ilectora, hc.
8«Ki«n., non inferior. secutus. no.^^r^^SX^^x';::
rte cavi duin personat equora conchi jano, nou tecmui Tiiioi^m
t cantu vocat in certaraina Divos ; «iomiiium. Sed mod6, dum
. m •* • j j- ^ "*rte inconKuUuB sonat pcr
:ceptum TritOn, Sl Crcdere dlgnum est, marc concha excayata, et
^irum spumosa imnierserat unda. lonitu laceuit Deos ad
» magno circim. clan.orc fremebant : TAZS," ^'id ^i^^',
piUS^neaS. Tumjussa Sibylla?, 1 76 wbmericrat tpumaiitibiH
B^ festinant flentcs ; aramque sepulchri fl"^»»*»"« homincm circuui.
arboribas, coeloqne edncere ccrtant. I^Sromr^cW.Xt
iquam sylvam, stabula alta ferarum : rcbantur magno d&mori' :
[it picea? : sonat icta securibus ilex, 1 80 !"P"™« P»»" -«iwm. l>c-
V^ , •^/••11 indcy exequuntur matiaata
ue trabes : cunexs et fissilc robur sibyiito piorantci, nuiu
advolvunt ingentes moiitibus ornos. mora e«/; ct contendmit
neas opera inter talia primus ttccumularc ex arboribu.
*^ ., .« , . at(|uc crigtTC ad cculum ro-
3CI0S, panbusque accmgitur armis. guin scpuichraicm. Eunt
ipse SUO tristi CUm COrde Volutat, 185 >» »>lvam vetcrem, prolmi-
s>lvam im.nensam, ct sic ore precatur : t\. "^^^,^ t^l^TJoJ^ii
nobis ilie aurcus arbore ramus pcrcussa sccuiiiuis <t
emore in tanto : (Hiando omnia vcre V"V.^* rraxiuci roburqu.!
1 ^ . Tif 1 ^ ^ fissilrt tmiiL^itur ciiiiris:
m (lc te vates, IMisene, locuta est. voivunt i moutibus maR-
s erat, geniini'c cuni forte coluinbo; lOOnasomos. ^ucas quoquc
■a viri ccl»1o venere volantes, l"^^*" «**'•-«. ^**^"":* !"".""*
j ,« , . , ' iiicitat socius, et iii&iruitur
idere solo : tiini inaximus heros ^- biiuiiibiiji iustnuncntis. ln-
gnoscit aves, hetusque prccatur : «*?"m ipsc mcditaiur inc
6,siqua via est: c,.rs..mqueper anras-^illl.rmsT.mVc;
lucOS, Ubl pingliein dives opacat 195 ita omt vucc : O sijam ille
num : tuque 6 dubiis ne detice rebus, •^''»"V". """'*'"? moi»'*''?^ ^
S^i* . . . rK^bi^ III taiita sylvii : siuiii-
IC eflatUS, vestlgia preSSlt, ^em. 6 Miseno, Sibyllaui.
qunp signa ferant, quo temlere pergant. inisvci-edixitainctiide ic.
Ila? tantuin prodire volando, \ i^Liocutuscrat ista : quan-
■ ,. ' * -^ _ ^ do duoj coluiniKB foite vo-
cie possent ocuh servare sequentum. 200 i,intcs pcr aerem vencrunt
in ipsuui conspectuin ho-
crunt in viridi torra. Tiinc maxinui^ heros agnoscit voiucres matris «m«(*, ct
O 101 CKtoic du(-rs, si i;st atiqua via : ct ex urrc dirigitc iter mcuin insyh^ani,
:iosUii inumbrat torraiu fu:cunilAin : «;t tu, d Dca matcr, iic <Icscre wir in rcbiis
locutiis coiitiuuit pcilt^ro, cxploraiis qu'e dcut indiciu, qu(> pcrf^ant ire. llhe
crunt taiituin prugredi subsiliendo. qtiantum oculi scquetiliuiu ])Otei'ant ob^crvdrc
).
NOT.T..
lintcr utnimquc nricdius : ab e- 184. Jlrmi^J] Srcuribus, instmmoiitis li^ia-
ilus aug^iiralis /i7i( U5 quoque dic- torum. Sic imrniiutnta pislorum, /E. 1. 177.
;, antequain cx n:ic fiercnt, c dicunt ur C'crca/i/t rrr//)/:. Ncc dcdcccbat piuiii
ii oblon;;i.squo in u«!U luerant. pi incipcm hxc pictas iu mortuos.
rrojaiio, ^I. 1.235. De Tritone, liKi. Maitrnat «rrcf.] Coliimbas, ob rcrcun*
iic, /K. 1. 141. ditntfm Vencri xacras, y(Incn; matri.
zptiichri.] Ro^im in modum U>9. Paactnltt iulando.'\ Non, passis in
i solitum, IfL. d. 49-t. aercin alis volando : tuin qiiia sic pascere uon
4^.J Picta, piiri s[u*cics, resi- potuissoiit ; tum quia mox, v. 302. tolhmt «e
-bor fiincsta, dc c|ua U. 2. 2<j7. ctUrt$, Erco prius incedebanli et hater pa«-
0 gencre, ycusti 1101.AI oae. cendum volitabant subsiliebantque. AUudit-
T nota,/r^rte, asii-tuek. Ro' que |H>rta ad pullorum aogurium, quodopti'
lercAs, G. 2. 20. Ornus fraxl- mum habobatur, si pascvreot frjlU
EclCTl.
S44
P. VIRGILn MARONIS
Deinde pottqnam pcrrtne- Inde ubi venerc ad fauces graveolentis Averni;
nint ad ot foBtidi Averni ; ToUunt 86 celeres, liquiduiBqae per aera lapsie»
attoliunt «e veloces, et« ,., ^ .• ■ • * -Z _t «i -.
ciapse per aerem tenuem Scdibus optaUs gemina super afbore sidnnt,
tistuntgratoiocoBuperge^DiscoIor uude auri per ramoa aura refulsit.
mini arbore,unde splendor q^ j ^^ j j^ brumali frigore viscum 20S
aun dittimilis colorit emi- -rT i • *^ a , ^ • «
cuit intcr ramot. Quale r ronde virere nova, quod non sua seminat arbos,
vi8cum,quod propria arborEt croceoToetu tcretcs circumdare truncos.
ruS„'^o;::1;.'Si:i.''^::Talis erat species auri froadentis opaca
cere foiiit recentibut : et Ilice, sic leni crepitabat bractca vento.
ring^ere nunutcuio fuivo Corripit extemplo £neas, avidusque refrinfiit 210
ramos tuvorum rotundos. ^, *. f.. .' i^* ci^ ii
Talit erat fonna auri pui- *^unctanlera, et vatis poftat sub tecta bibyllae.
luiamb m den8& iiice, sic Nec minus luterea Misenuin in litore Teucri
lamhiaiitridebat duici ▼cn- Flebant, et cineri iuffrato suprema ferebant,
to. JEneas statini arcipit ^ . . : . ^ ,. ^ *^ ,
ramum, et cupidus dccer- Fnncipio pmguem ta^dis. et robore secto
pit leiitiorem, defertque in Ingeutein struxere pyram : cui frondibus atris 215
domum SibyiUT. Ii.terea i,^iexunt latera, et ferales ante cupressos
Trojani non scgnin» plora- *"^^ " * 1«*^!«, v* «^««1^.0 «i.*v. vu|^B«.9avro
bant in utoro Mistnuni; et Constituunt, decorantque super fulgentibus armis.
parabant uUinia ojffitia ca- p^rs calidos latices ct aheua undantia flammis
Uavcri motsto. rriinoercx- ^71 ,.^ 1 *!••*•* ^
cnint mafjnum bustum ^ Expediunt : corpusque lavant frigentis et unguunt.
tvdis ptDguibus ct (|nrrru fiss& : cujus latcra omant raniis funestis, et in partt antcriore ccdlo-
cant funchres cupre^sos, et dcsupcr ornaut arrois splcndentibus. Pars adhibent aquam cali-
dam, et tata srca cbullicntia tx igne : et eluunt unguimtque cadaver frig^ntit.
NOT*«.
201. Faviccs AvtrrH^ Ad os ipsum Avemi
lacus, qua partc cum htcrino lacu coramitti-
tur, ut diximus, G. 2. 161. Hk tollunt se co-
lombas in auras, non inod6 ut pestiieutcin la-
ci^s halitum evitent ; scd ut in arl>orcm vici-
DRm cvolcnt, in eaquc latentem ramum ostcn-
da;it JEactK. Dc JiveniOf infrk, v. 237.
2(»4. Diicolor.] Nou enim tota arbor aurca ;
Kcd iu ilice viridi, ramiis uuicus aureus, quo
avulso subibat alter. Aitra auri. Fui^or auri,
undc aiwumf et anroram, ct thtsaurum dici pu-
tat Scaliger, Pofttic. I. 4. 16.
2<i5. yiscutn.] Spccics cst fruticiji, {>oIili ct
glutinoiti, iu ilice et laricc et qucrni maximo
l^encris arboribut, hyenip cnmipeiih iii ramuli
moilum earuraquc arbonim minis adhaircs*
eens : «xtra fulvi, intus porracei coloris, guy
tU chCnCf MiSLETUK or tke oak. Nou nascitur
^ scminc proprio arboi is ; ct ncquc ez in.siden-
tium volucruni (Imo ut putaverc vetercs : sed
ez ipso arborum vilali excremcntn : unde ait,
qmd tum sua uminai arbos. NuIIa tine vitco
tacrn Gallorum yaccrdotes Druids faciebant
ez Piinio, 1. 16. 44.
201). Brarlta.] Tenuior tubtiliorque lami-
na : hanc euim tpcciem aurec frondet habe-
bant.
210. ,9riduM ... Cuneittntem.] Quomodo
cunctuniemi liquidem dizerat Sibylla : faeUi»-
que stqutlur, Sitefaia vocantf Nodumtolvit
vox i.>ta aridui : quippe avido citittima quK-
que tardiora videntur.
213. Cincri ingraio.'] Ad qtiem Dullut fune-
trium oifirioniiB scoiiis pervemebat. Vei, qoi
nuUam erat gratiam relaturus. Vel potmt, qui
mcestitiam omnibus creabat, minime grahu et
Ixtus. Habet porr6 funus iilud pr^^pua ve*
terum coremoniarum vestipa.
215. Pyram, ^.] I. De pifrA, rogo, btulo, JE.
4. 494. II. Atrte frondes, rami sunt funetta-
rum arborum, quales taxuSf picea, eupreuut
iraprimis : qu» cum ^ravis csset odorit, ide^
juxta Vanonem addebatur pyrte, ne combustl
cada\*eris fcetor narcii adatantium ItBderet; vd
quia, rtlim ezcisa nuuqiiain reuasci toleat, ide6
raortis erat insigne. lU. Arma, et retfcf, et
quicqiiid vivo charissimiiin fuerat, «tiam coai
mortuo comburebantur. Atque hnc ad ttnic-
turam rogi pertincot : rcetcra ad curam cada-
veris.
218. CaJidos laliees.'] l. Lavabant cadaverm
calidis undis ; iit ti quid esset vitalis tpiritfts
quod homines faUeret, excitaretur calore. If.
Un^cbant auiomo, hyacintliino rosaceoque
ungucnto : non tantijlm quie diu scrvanda e-
rant ut apud nos in usu est ; ted etiam in ho-
norem quee proziin^ comburenda ; idque offi-
cium erat penet/ie//inc/orej. III. Fiebant gemi-
tos et conclamatio : tum ad dolorem ; tum ad
vitam, si adhuc superesset, revocandam: et ad
id muneris conducebantur mulieres ptwfiatf
qus cietcris plangendi modum statuebant. IV.
CoUocabatur cadaver in toro, lecto, k ttragu-
lis ac vestiboi cougesto. De toro. /E. 3. fS4.
V. Lectus ipte imponebatur fereiro : quod
cratit instar fuit, k ligno et vimine : neque
tolikm aptum fuoeribiis, ted aliit quibutlibet
pompit, in quibuf iimulacrm ant epoUa fere-
£NEIDOS UB. VI. 345
Fit geniitus: tuin membratoro defletareponunt, TH coiopionitio: defauie
Purpureasqne supir vestes, velamina nota, 221 ^^*"^ ^ '^^ membm
Conjiciunt. Pars ingenti subiere feretro, ri^r^E%J!^S^^!S^
Triste ministerium; et subjectam more parentnmtegmina coMMta. Pan
Aversi tenuere facem : congesta cremantur • f!?'*"^*'!!^!?*^.^*"'
m« 1 1 ' ^ 1* ^^ _ trO) ouoci £tf Critie ofiKnum :
Thurea dona, dapes, tUSO crateres OllVO. 225etretroTemporrexereflap.
Postquam collapsi cineres, et flamma quievit, poiitain tacem, ex confue-
Relliquias vino et bibulam lavere faviUam : j^ J^^^ ^^
Ossaque lecta cado texit Chorineeus aheno. tburisi et camcs, et p«)caia
Idem ter socios pura circumtulit unda, ""j*^ ®I"- . Po«tq«am ci-
r? 1 • A r !• •- !•-. co/\ ™^rc» •ubsedcront, et nam-
Spargens rore levi et ramo fehcis olivse : 230 ^^ defccit : irrigamunt vi-
Liustravitque viros, dixitque novissima verba. np reiiquias et ik^iiBs sic-
At pius -ffineas ingenti mole sepulchrum ^^^ SS^^^eS^
Imponit, suaque arma viro, remtunque, tubamque, idcm circumiit ter toeiot
Monte sub aerio, qui nunc Misenus ab illo aqu* piacuiari, atper^eni
Dicitur, «temun,que tenet per «ecula nomen 235 i^i^-reJ^Sp^ rTJ:,
His actis, propere exequitur prsecepta Sibyllae. et protuiit vocefl uitimas.
Spelunca alta fuit, vastoque immanis hiatu, Sed piu« iEneas jtatuit
^ * tumulmp magnie raolis, et
in eo propria viri UUut arma, et remura, et tubaro, sub excebo montc, qinunc appellatur ex
illo Misenus, et servat perpetuum nomen in secula. His perfectis, implet celeriter jussa Si-
hyUm. Futt cavemaprofttnda,patenslato blatu, * *
NOTiE.
bantur ; 4 ferendo dictum ; linde et Juf^Uer AtbenaNim 1. 9. in qn& titionem tingcbant,
Feretriusj cui Romulus spolia Csninensinm sumpCum ex altari, iibi pere^erant sacra. V.
reg:is prnelio occisi io cjusmodt fcrc||lo obtule- Verba noriifMta, alia et^nt quibus alloqiieban-
rat, ut est apud Livium, 1. 1. loTvi. Subi- tur cadaveris reliquias, nerope tcr rcpetitum
bant huinesi^ feretnim consaiiguinei, virique Vale : alia quibusdimittcbant populum, nem-
nobileutfM: Augustus ab Senatoribiis ebitus pe /ih'ce/,idest tre /ice/; idque ultimum usur-
est, cx Suetonio, c. 100. Germanicus k tribu- pabant in omnium sacrorum exitu, non fune<
nis et centurionibtis, ex Tacito 1. 3. 1. Severus brium Umtum.
ab equcstri^rdinis nobilissimts, ex Hcrodiano 230. Rqre leci et ramo felicisi 4^.] Sunt qui
I. 4. Vlf. Propinqui facem pyrse subjicie- aiperi^iiifiinteUiguut^exo/tP^^jetroremarina
bant, sed avcrso vultn, ut se id invitos lace- frutice,n>imsuYn, RosEMART,dequoKd. 2. 41K
re ostcnderent. VIII. Pingues etiom liquores, et.G.2. 213/famcncoromodiiis de aqua instar
thuSf oleumj dapestid est cames adipemque vic- roris aspcrsa. Feiieis 0/ir«.] Fcrtilis, salivte ,
timantm ro^ adjiciebant ad excitandum if^- non sylvestris, nrc oieestri, qui dicitur G. 2.
nem. Ita Achilles in funere Patrocli, Iliad. 23. 314. infelix superai foliis oltaster ainaris.
168. 23A. Sepulehrumt^.] Notat i£ne<c pietatcm
227. Relliquias rino, ^.] C^mbusto cada- tn amicos : et morcm iilius etiam temporis, dc-
vere, l. Vino prunas extinguebant, ut cineres functorum insiguia tuinulis insculpendi. lg\'
facilius colligi possent. Patet id ex Patrocli fu- tur Miseno pouuntur arma ut bellatori, nam
nere, Iliad. 23. 250. II. Secemebant defuncti v. 167. pugnasuuif;nis obibat el hatid. Remust
cinercs Bb iiliis cineribus ; imprimis ossa, cog- ut qui in cursu navigationis obicrat : ita puni-
nitu facillima : qiiod notat fiomcrus eodem li- turet Elpenori ab Uiysse, Odyss. 12. 15. Tu-
bro, V. 240. Fuit ctiam apad ludos lini genus, ba denique, ut tubicini.
molli et lapideo filo ; quod igne.splendcsceret 234. Qia nunc Misenus, ^-c.] Misenum iii-
tantiim, non absumcretnr. Hinc regibos texe- telUgit promontorium montc assurgens ; ct
baut tunicas, qusB corpomm favillam a reliqoo Puteolaoam nunc Neapolitanum, sinum ab
cioere separabant, ex Plinio I. 19. 1. UI. Ci- occidente terminans, hodie Capo Miseno. No-
neres imponebant ura«, cado, phials, ut se- men huic indttum k sejiulchro Miseni /Encic
Jiulchro dciude mandarentur. Uiad. 28. 253. tubictnis, consentiunt ^ poStis post Virgilium,
V. Quia mactdara aliquam contraxerant ex Propertius, Silius, Statius ; e geographis Soli-
funere, unde funestati et incesti putnbanttir : nus et Mela. Ulyssis taracn socium illum facii
kle6 antequam abirent purgabantur 4 sacer- Strabo. InUra sinura, non longe a proniontorio,
dote trin& lustralis aquie aspersioiie per circui- erat portu» Misenu» ; ubi Augustus ad tutelam
tioncm, purd eireumhUU undd : unde verbum Italis classem alteram semper habebat, altu-
htstro, quod propri^ est fo/vo, expto, ad signi- ram Ravenn».
ficandamctrctti/tonejntraductumestjE. 1.^. 237. Sjpe/imea a//a /ut/, ^.] 1. ^vemusf
M. 3. S79. Aquft ttotcm liistralifl trat juxta dUfm ab • privativo et ^nt^ axii^ 1%k^ ^eiX
346
P. VIRGILn MARONIS
sazoM, defenfR n%ro laca Scnipea, tiita lacii nigro nemoruroque tenebris ;
•t umbri» syiyanim : lu- Quani super liaud ullflB Doterant impune volantes
teraixt totb facere iter aits : ^ endere iter penuis ; talis sese halitus atris 240
taiis vapor erumpcns ex Faucibus eflundens supcra ad convexa ferebat ;
:JSrrr!iU":u!"«od:j^d«l°<="™ Gn.ii dixemnt nomine Ayernum.
Gneci appcHavenmt lo-i^uatuor hic primum nigrautes terga juvencos
cum Domine Avemum. Illk prinii> statuit ad arat quatuor jurcucos uigros Hxundum tei^p^
NOT-i:.
non lon^ k Puteolano Campanis sinn, intcr
Bajas et Poteolos : hujus situm ct cura Lucri-
no locu coDJUQctionem descripsimus G. 2. 161,
151. JSnmeiiadhuc hndiey laicod* Avtriw. Hoc
auteni iiorocnolim,nonpeculiare huic luco, sed
fis omnibus conimimc fuit, h quibus vnporos
hantusqueerum|)cbaut avibus pcstifcri ;seu la-
cu^, sen cavrrnn campiquc csst^nt : idque ma-
nifv>tum e.st ox Jaioji^io I. 6. 738. Sunc a^e .-?-
vernn tibi tpi(c siid l^t cunque Incustfue : tum cx
lliniu, qiii iii pi-oirinio 1. 4 locum ejusmndi .4-
uni.on ctimn iii Kpiro coilocat.'H. Spetunra cir-
cahunr lanim a<lhiir npparct duplex; allera
ad meridicm, qua: dicitur etiamunni, irrofta fii
SibtfUa : vitlrturque <^s:ic ostiuin illiu« cuuiculi,
qui ah Avcnio CiminR usque deducebat, cl jam
suhsidente tcrra opplctus est : altera, qua; h.
Putcolis hodieque diidiicit iVcapolim: suAbsso
monic PautUypo. Est tamcn utraquc .ilnex
teuiporibus mult6nTeutior: quippc puulo an-
le srriptum opiis /t^ncidos, u Cocceio cUbssa ;
jeqiicntc, iit ait Stralm, fidmlosam fuuiam dc
subtorraiiriK hn jiis loci iiicatibus et Cimmerio-
rum cavemis. 111. Tf ra hiijus locinatura tolis
fuit. Avcruiis ip9(.> lacus limpidis^mus, scd
profundi»siiuu8 : uiide cx Diodoro 1. 4. cmru-
lcus, ifl cst ni.Grer, apparet. Idcm pi^a^cisis rec-
(issimi&qiie coilibus, et proptcr sylvas dcnsiii-
siinas olini inacccAsis, cingcbatur, in orbciu
unditiuc pra:terqiiaiii in aditu immiuenlibus,cx
StralHtuc, 1. 5. TotuSf Ulc tractus calidse
aquae fontibus innumcris scntct, sulfure, alu-
miue, srIc, nitro, i>ituminc coministis. ex
Fiiu. I. !il. 2. Idcm Cnmpauice litus, ut et vi-
cina: SiclIiT, passiiu iibiqiic cavum Ctst : ut pn-
tet cx Charvbvii, cx V>suvio,ct i£tna,montibus
i^nivomis : unde Horntius objertas huic mari
rupcs, pamices vocnt. Od. 1. 1. 11.5. IV. Faln
liiuc miilta poPtc Anxcrunt, Homcro ducc :
qui rum Dlyssem ctrca Siciliam ct Italiam er-
rantcin indurcret ; ad concitandam admira-
tiourin nihil cavit diligentii^s, qu^m ne quid
Domiric suo appellarcl. Itaque cuu^Ll^rsscs,
juxta Cirrcs nionita, « Circ«eo Latii monte
sivc iusula ad Plutonis domum nave contendit,
Odyss. 10. 512. et Odyss. 11. 13. omnino sif::-
iiilicatiir hic Campauite locus: siquidem huc,
et Borea vento, et imius diei navigatione U-
lykVf^ )icr\'eiiit. At ver<6 ci^m sciret Homerus
Cimni enijquosdamessc in Asia septentrionali
populosycirca Sarmatas ct Scythasi Mmoti-
demqu^alud^m et mare Caspium, mii fort6
obcnli^inetog re^'oiiis nias hilitiuniro So\«m
vldereet perpeluis io tcnehris vivcre dicereo-
tur : cuin item Grafci qiiatuor prsclpui a^-
noscerent a)md infcros flumina,.^cAerofi£em J^y-
ripklcgtthonteintCocjfiumfCt Stiffrcm: ide6 Cim-
mcrios populos in cavis Cainpiiuiae locis inco-
las statuit ; nuvioriunquc infernorum nomiiui
calidis ac sulfurcis circa Avemum fontibus at-
tribuit ; Tyrrhenumque ipsuin sive meditcrra-
ncum mar*! ; Occanum appcUavit. V. Man-
serunt a))ud fxistcros Uvcv. cadcm dcinde nomi-
nn. Et jichcrmiam quidcm puludein agnnscit
Strabo, cuenoKnm qiiaudain Tyrrheni maris cf-
fusinncin« inicrCumns ct iMiscnuui proinonto-
riuni, nuuc tagodi CuUucia. Ag^no.«cit ct Pyn-
phtegcihoiitem ex nquis calidis: ci ad ipsum ma-
re, non prociil ab Avcriio, fontcm aqua; pota-
bilis, a qui\ tamcn omnesabstincut, Sty^eue
aquain rati. Tc$(tutur Silius Itulicus, 1. 12.
117. C()^|^ vocobulum imlitum fuisse Lucri-
iio lacui, qui Avemo junctus crat, jamque ez-
siccatus esl. Ciinmerioruin vcr6|^pidum ilH-
dem ulim fiiissc uiuiit Plinius^Stephroa«
Fcstus rompciiis, qui addit eo nooJiTO dictoa
esse, qu6tl couvnlleui incolcrent emineDti Jugo
circumdatam, sole ncqiic matulino ueqise
vosperlino iUustratam : E|>h(»rus autcni «pud
Stnilioiicm ait cos in cuuirulis habitasse, et
motallis cflfodicndis ibi qiia^^isse victura. Indc
aiuut locuiii illum Pluioni dicatum esse ; et
nemus ibidcm fuissc Froscrpina! sacrom, syl-
vam haud dubic Avcrno circumdatam ; ct sub
tcrrii ornciilum, ubi viia functi responsa da*
rcnt : ct qtii lacuiii niivigahant, prius sacrifi-
ciis solilos |ilucare gcnios subterraueos. Fobto-
rem veri> A\erni ))ci'niciosum avibus intcr fa-
hula$ Stialio rcpunit, proptcr aquae limpitudi-
ncin, etinm Arii>totcIi memoratara. VI. Hinc
deini^m factiim cst^ ut Latini )>o<itae, cum suis
dc rf^Jiiis ugunt, ostium iufcroruin in speluncit
lacus .hcrni coustitiiaut : ciim aiitcm Grarci
dcscribuut, in antris collocnnt Ttcnari moiitisy
qui proiiMmtorium cst Laconi»» in partc Pelo-
)>onnesi maxime meridionall, inter Laconium
et Mcsseuiacum sinum, nuuc capo Maina. Hitc
desccndissG dicitur Herculos ctim ThcseO|
apud Sene<»m in Herculc fureutc : hucOrphe-
us, G. 4. 467.
241. Conrera.'] Concava spatia. SiciEn. I.
310. Clamniineonrexo ncmorum, ^.
243. ^uatuorhkcpriiniafn,^^r.] Dc hocsacri-
ficio, quod Sibylla Diis infcris ficri praNxpe-
rat, V. 153. lucc aocipe. I. Sactrdotf i)|»A ^-
bi|Ua t«t) <\aein^dmodum saga ilU} JE, 4. 601^.
JENEIDOS LIB. yi. 347
Constituit, firontiqiie inver^t vina sacerdos: et ncerdoi eAtndlt ▼immi
Et summas carpens media inter cornua setas, S45 P ^^} «*^ • ^ •««•»•
« ., . -•. • |.i . . ' in medio cornaoniiuininos
Ignibus imponit sacns libanuna pnma, pUos injidc eos in sacras
Voce vocans Hecaten, coploq; Ereboq; potentem. flammas, ^fuari primitlas
Supponunt aUi cultros, tepidumque cruorem "^'If™'*'*!^^!!:,''"^^
^ * ». . ^ ^ . w *^^ • « • "^ Wecaten potentem m
Suscipmnt patens. Ipse atn vellens agnam ccelo et inferis. AUisuffi-
ilfneas matri Eumenidum mi^aeque sorori 250 f"»* cuUros,et excipiunt
Ensc ferit ; sterilemque tibi, Proserpina, vaccam. l^Jeml^lp^^^l^^c^;
Tum Stygio regi noctumas inchoat aras, giadto agnam nigr» peDis
Et solida imponit taurorum viscera flammis, "!**" Furiamm etmagnm
T». % '^ 1 i» j j -.!_ *• 'J^ sorori ct mccam mfts-
Pingue superque oleum fundens ardentibus extis. cundam tibi. 6 SMMiin».
Ecce autem, primi sub lumina Soli et ortus, 255 Deinde facit nodtAa sa-
Sub pedibus mugire solum, et iuga ccepta moveri ^^^^^Zf dSJ&J*!^
Sylvarum ; visasque canes ululare per umbram, corpora taororum, et sn-
Adventante Dea. Procul, 6, procul este profani, perfundens eUam oieum
* "^ Tisceribus incensis . Ecce
fttitem circalucem et ortom primi Solis, cmpit terrareboare sub pedibus, et cuimina STJra-
rum aeperunt agitari : et canes ▼ise sunt aUatrare per noctem, appropinqnante Hccate. Tme
Sibjrlla exclamat ; Longiki loBf^ leoedite, d piofani,
NOTA.
Crinatffiuamurdot Tereenium tofuU ore Dt' joribus irictimis ut icta exammats concide-
o«. II. JLocuj sacrificii, tpdunea est, per quam a- rcnt : tum deinde cultris jugulabant De pri-
ditus esse putabator ad iaifcros : dirersa illa qui- mo more dixit JE.2. 224. Tatfrt» ei incertam ez-
dem ab antro Sibyll» : SibjrlUe enim antrum eusnf eenoiee teeurim. IX. Sanguintm suvcipi-
in ipso erat ApoUinis templo, Comaiiftque ur- unt|idtferir,planis patentibusque poculis : utcir
bc, ut diximus v. 9. haec ver6 spelunca, apud ca aras in terram efluudant ; quemadmodum
Avcmum lacum. Mos autem ftiit^pf smodi Ulysses in scrobem, Odyss. 11. 35. X. iEneas
sacrorum, ut sub tcrrft fierent: efioss& etlam ipse, nonoper&minbtrorum, sed manuproprii»
scrobc, in ^U0^ sanguis , et Ubamina inver- victimas aliqoot jugulat : heroum more qui
gerentur^nta UlyMfH^IH^rss. 11. 26. III. ' fer^ semper hoc officio apud Homerum defun-
TtmpuM mr\&cu^i^:y. 252. noctumat tn- guntur. XI. Deoique solida pixera comburit
ehoai aras : ct n^Hm noctis parte sacrificinm flammis, quod vocant Aofocoiu/um : iroiK>ni(que
duravit, ad uMf^ortum.SoIt8,v. 255. IV. Kie- solidaipsaoorpora,8ola detracti pelle : visctra
•tinuenigrte : oo inferoruro te^ebras,/»art itiims- enim ait Senrius essc, quicquid sub pcUe est,
ro : quia Du8 inferorum hic ptacebat, ut tmpor etiam cnmes qmbus ossa vestiuntur : exta
suporis JEJi. 06. S/enVuvaceo, Proserpins quia verb sunt ea ipsa visccra qute roaxim^ extant
Dullam ex Plutone marito prolem suscep«!nit aperto pectore ; utcor, pulmo, licu. Aliiti au-
V. Sacen/oimrergi/ rina,infronteinad proban- tem insacrificiis, camium ct extorum partes
das victimas : si enim 8ubiti Uli vipt aspersbne aliqiue distrihuebantur ad* epulas, ut JFs. 8.
non contremiscereot, sed stnperent immobi- 182. Tum victimas tj^ssa inspcrgit oleo, ut fa-
le>i, sacrificio apt» non erant. intergit por- cil^ combnrantur.
ro ; id est, convers& plan* maim aive paterft 250. Matri Eumenidumt 4*c.] Mater Eiime^
dcor^i^m effiindit, quia Diis oflbrt inferis*. si nidnm, JVox: qu» ipsas ex Arheronte peperit.
auteni superis ; mann supini qnasi in altnm Soror Noctis, rerra ; nox euim terne umhra
emittens, vinum comtbus eflVmdebat : quare est. EumemdeM furi>e trcs, de quibus, JE. 4.
tunc oit Virn;ilius, JE. 4. 61. Mediatnter eomua 469. ct G. 3. 552. Dc Prostrpindt G. 1. 39. De
fundit ; nuiic ver6 inrergit. De voce Hbo quc tiil» Stygio rege Piutone, JE. 4. 638.
/o, deguitot et tacrijieo etiam significat, JE. 1. 257. CSnes ululare . . . Mctntante Dfd.] In-
744. VI. 5e/at et paVos carpit, etin ignyja- vocavenmt Keea/en, inagico roore: ut iis nu-
cit: ut sacrificium incipiat, ostendatque^icti- mine snoadesset ad itci tnto pcragvndum.
rnam Diis jam devotam esse. Agamcmnon ta- Adest illa : scd quia se manifcsti» vidcnd^un
men lliad. 3. 274. piios illos non in i^cui non exhibot, ejus prscscntiaro te&tantur ulu-
jacit, sed adstantibus distnbuit : ut significet, tantes eanet. Per canest intelligc, vcl canes quas
omnes foDderis, quod sacrfkio illo cnm Troia- Hecate condtes attribucre veteres sot-jbaut :
DM sanciebatur, tcvtes ac Viodices futuros. VTI. vei ipsam Hecateo, quie tribus e cuj^itibus u-
Vcce, id est sono confViso ac tninultuoso, non num habebat canmum : vel can<pm Ccrl>crumy
(li&tincta voce appellat Hecaten, qus in corlo exeunti regina allatrantem : vcl Furias, dic-
Luna, in inferis Froserpina appellatur. De l/e- tas quoque tnferaas caues.
tate et Ercbo JE. 4. 609, 510, 51 1 . VUI. Minls- ^^iPrpcut ttte profani.] Qui sncris non inl-
tri victtiuas cvdunt : idqne fiebet, primdm tiati estis, scelesti, non expiati. Et b«c solem-
jcmn in cervicem impndl, pnesfrtim in ma- lUs fvit sacrerum) ciVaiik ma^cviuTik^ \»raB^\
J4
348
P. VIRGIUI MARONIS
\
d exite^ toca sjMl EttaConclamat vates, totoque absistite luco.
ingredere viam, et eztrahe TuQue iovade viam, vaginique eripe ferrum : 260
S?.'r. forSSSne. S^cNunc animis opus, iEnea, nunc pectore firmo.
«nimo constanti, 6 .£nea.Tantum effata, furens antro se immisit aperto :
Hoc soium loruta, infert se j jj^ jucem haud timidis vadentem passibus sequat.
fureos m profundum «pc-— k.. «v • • ^ • v
InncsriUejSneafpagsibusDii, quibus impenum est animarum, umbrseque
non timidis assequitur eun- Sllentes ^ 5^4
tem. 9''",'^"*"J"*|~-Et Chaos, et Phlegethon. loca nocte silentia lati,
lestas m animas,etroium- .1 . /. 1. 1 • . •
Vrs muts ; et Chaos, et Sit mihi fas audita loqui : sit numme vestro
Fhicgethoo, loca undiquc Pandere res a)ta terra et caligine mersas.
lldil'^'~.'i'I):.';i»>ant olKcurisoli sub nocte per umbram,
•it lifjHumper divinitatem Perque domos Ditis vacuas, et inania regna.
''"SSLSSr^^^^hft^S"^^ P^^ incertam Lunam sub luce maligna 270
ritete?^^^nt*loii perEst iter in sylvis : ubi coelum condidit umbra
noctem obscuram in tene- Jupiter, et rebus nox abstulit atra colorem.
brb, et per domos vacnas Vestibulum ante ipsum primisq; in faucibus Orci,
et mania rcgna rlutoms. - i .**.•!• ^
(^iaie est itcr in syivis, ad Liuctus et ultrices posuere cubilia Curae:
Lunam dubiam, sub lucc Pallentesq; Habitant Morbi, tristisq; Senectas, 275
S^f^^igrtJlKS^Et Metus, et malesuada Fames, et turpis Egestas,
obscura eripuit rebumjLTerribiles visu formse : Letumque, Laborque :
rem.Anteipsumyestibuiu^rum consaucniineus Leti Sopor, et mala mentis
etmpnmoaditumfcrorum, rH j* ^•r i • i* • t> 11
Lucta8etCur«vindicesfix'^*"d'*> mortifcrumque adverso m limme BeumDy
crunt cubilia : habitautque Morbi paUidi, et OKBSta Scnectus» ct Metus, et Fames suadeni m&-
la, et Paupertas infamis, spcctra horrida aspectu : ct Mors, et Labor : dcinde Somnus fnter
Mortis,ct Gaudiaauimi scelcrata, et in hmine opposito Bellum mortifcrum»
NOT^.
%.
■i.
nt profani inde arcercntur. Cerdanus, profanos tant umbrsB levcg, et
refcrt ad spectra alia qu» in Hccatcs comita- Diiey Plutone, G. 4 467.
cMbni
ns cxpcrtes. De
tu prsBter Sibyllas voluntatem aderant : idque
firmat multis po^arum similibus locis. Eg^ ad
omnes ^ueae comites refcro, quorum cauHa
non cclebrata fuerant sacra : unius eiiim M"
nes expiandi rationem habuerat, unus erat ad
infcros dcducendns : quare ceeteros arcet, non
k spelunci solum, scd k totk ctiam lacus Avcr-
ni sylv&.
2d0. ragindque eripeftrrum.] Ad fuganda,
270. Jneertam Lunam.'] AliixxpUcant, Ln-
nam cura Sole conjunctam, tumque minimi
lucentem. Alii mclius, Luuam nubibus et aC-
ris caligioe intcrclusam. De Jove, pro aCrc
£cl. 3. 6i). £cl. 7. 60.
273. Vesiibulum.] Spatium cst, sivc area»
qu8B viam k domo dividit, estquc antc portam
ledium. In hoc infcrorum vcstibulo varias
describit calamitatcs, quas borrendis formis cl
quie dcinccps occurrent, spcctra. Quamvis quasi corporibus vestit. II as fcre omncs cno-
cnim in dicmonas, ac spiriti», ct genios ejus- mcrat Ciccro de natura Deorum, I. 3. 44. ait-
roodi vim ferri nullam essc compcrtum sit : cs- quc esse Noctis et Erebi filias. I,.octun ctiam
•e tamen aliquam existimavere Platonici, et habent inter Noctis liberos, in Hesiodi Tbeo-
po^tie veteres. Ita Ulysses Odyss. 11.48. ffoni&, v. 225. Orctu, hk pro inferis, alibi pro
fugat euse umbras, in scrobcm sauguine plo- Dco iuferonim sumitur, infr^, 323.
nam avidiib incurrentes. 276. Malttuada Famts.] Non taut^ est tn-
2(35. Chao* etf S^.] Invocatio est poMse : opiH rtdib ; sed etiam araritia, ct auri tacra
qualcm solet magnarumrerum descriptionibus famu, quie nullum non suadet scelus.
4>nefigere. De C/tao, rudi et confus^L molc, cz 278. Conumguintu* Leti Sopor.] ^mntadici-
qua rcs omnes eruperunt, et qutt pro Deo Deo* tur ab Uomcro Iliad. 14. 231 jMM-iyfnTtf #«M(rM«
nimque parente hsibctor ab Hesiodo, diximus, fraler morttMj ct Hesiodus in Thcogon. v. 214.
G.4.V.347. DcP/i/^ge/Aonto, infcmofluvio, in- Mortem et Somnum ait Noctis essc Itbcros.
fri, v. l-{23. Ut autem eonsangutneiu apud Latinos/ro/rem
268. Ibant obKuri iolA, ^r..] Commutatio, germanum »mpe significat. sic enim usurpat
tive hypallagc: pro, lo/t tub ol^tcurd noctc. Statins, I. 11. 407. ct alibi : ita qnoque
8ic JE. 6. 149. Voctmqut induta vohUanl Ia' tut^iy^iUt apud Gnccos.
ipra, pro uuiutam rocem. 278. Maia mmUit Gaudia.] VolnptM ex per*
iMP. Jhmot Diiit v§euah 4^.] Qoti babi- petratii iceleribus percipt soUta.
iENEIDOS LIB. VI. ^49
Fcrreiq; Eumenidum thalami, et Discordia demcnset ffirca cubicula Furia-
Vipereum criDem vittis intiexa cruentis. 281 f""*.» ^* i^i^^^ordia uisaoa
I' 1* v t_* j*x implicata ttcniis Aaiicuino-
n medio ramos annosaque brachia pandit ic„tia circa ca]>iiio« Hngui-
Ulmus opaca, ingens : quam sedem Somnia vulgo nco^. in lucdio testibulo
Vana tenere ferunt, foliisquesub omnibus h»rent. "**""* ""<"»«» uu.brwa,
^m t ^ * . ' ^ ,. ^ ^ explicat ramof et brachia
Jllultaque praeterea variarum monstra ferarum, 285 vitora : aiuut vuk,n> Som
Centauri in foribus stabulant, Scylheque biformes, '"'^ "»«^»a ocrupaic huuc
Et centum geminus Briareus. ac bellua Lern« '^^^^.T '/Z^ tt
Horrendum stridens, flammisque armata Chima?ra : pni tcreu spcctra piurima
Gori^ones, Harpyia?q: et forma tricorporis umbnx». «"»""" ft rarum inancnt
^, . «^ i\ i •'1* * • 1 r • V r -^^^ nd porta», Centaun, Scyl-
Compit hic subita trepidus formidnie fernim 290iae Wormci, et Briaiou«
JEneas, strictamque aciem venientibus ofTcrt. ccuiupicx, et Hjdra Ler-
Et, ni docta comes tenues sine corpore vitas ?**i!*"Z,^i;i[^!^Lf*^"
^ j _, A 1 . . /. ina'ra cvoniens iffoes . uor-
Admoneat vontare cava sub ima^ine formse, goucs ct Harpyue, ot spe-
Irrnat, et frustra ferro diverberet umbras. ^'^*-'^ umbra? iricorporb.
Hinc via Tartarei quae fcrt Achcromis ad undas. ^l^V^^^^ir.rcTgi^Zrc;
TurbicVis hic cceno vastaque vorap^ine gurges 296 iniciitat vcnicuiibu:$ &tric-
^stuat, atque omncm Cocyto eructat arenam. tum t//iui acumen. Emisi
-n »^ t * r 1 '^ /■• sapiciis comcf docui!(&et,
r^ortitor nas horrenuus acjuas et flunnna servat aninus mi levp« vagari si-
Terribili squalore Charon : cui pUiriuia meuto "^ corporo &ub immi »i-
CaniUes iuculta jacet, stant lumina flamn.a, 300 j^tTfffirirTuC
Sordidus ex humeris ntKio dopcndet amirtus. bias ^iadio. ludc incipit
Ipse ratem conto subigit, velisque minislrat, ^**'*^ M"<xi <i"^'» a«i aq«a«
^t ferruginea subvcctat corpora cymba, ^"t^tJ^
Jam senior ; sed cruda Deo viridisquc senectus. vastu vora^inc, txundat,
ct exuncrat oiunr-m are-
nam inCocytum. Charon, vcctor tromeudus horribili sqiialore tciirt ha.s aquas et hos fluvius :
hnic multa cst in mento canities nes^lixta, onili pkui »unt \f;nCf yviUn M>rilidu ncKlo li^aia pcn-
dct cx humcris. Ipse impellit cymhain portica, et adjuvat vclis,ct traiisj;<irttLt um/frojcorpo-
niui uigr& cymba, jam scoex : sed scnectiis robusta ct vc^eta cst, utpotc l)cu.
NOTiE.
280. Eumenidnm thalami.] Non lerli ronju- sam habes, JE. 10. 565. Dc bellud Ltmtty tive
galest Quia nunqiiam nups6re Furia> : .scd fnirs, hydrn, qiiam in Lc.riin^u Arn^ia.* ref^ioiiis in Pe-
fubiaua, vcl ubt iiatn.* sunt, vcl iibi dccum- lopouncso paludc Hcrculf^ occidit, /R. 8. 300.
bunt ; propric tameu /A////?mi/«dicitur dcciihi- 288. Chimetrn.] Monstruin ignivoinum, cui
ciilo nuptiali, 4 ^«XXm rireo. l>c Eumenidibus, capiit lconls, pcrtiiif hirci, cnuda scrpentii :
JE. 4.469. G. 8. 552. haiic dicitur Bcllcrophontcji occidivsc FcjfaM
283. Quamsedrmf^^r.] Somn ia «ib arfrore cquo invcctuN, qiiia moiitcni Lycis, habilabi-
pmtul& et opaca collo<:at, quali» apta rst somiio lcin rcddidit : ciijiis iu i<j;iiivomo caruiniiic le-
conciliando : fub ulmo, quia ut ulmiis sterilis ones crant, in radicc serpcnies, in mcdio pajs-
arbor est, ita vana et caKHa vul^u somnia : cua capris alendis aptisriima. De Coreonibus,
wbfoliis, ob lcvitatcm ct mobilitatem : et sororibus, quaniin natu maxiina Mediisa Sfjr-
qoia eo Innpore quo caduut ai-burum folia, |M>iitinns crincK hahuit, ^l. 2. 616. Oc //nr-
pnc«ertim vana e.«4e somuia vuls^ dicuntiir. pjfiis, /R.3. 211. De tricorporc umbrd GerjfO'
286. Centauri, ^-c.] Mouvtra, superiori partc n/>, A-1. 7. 662.
huniana, inferiori equiiia: Ixionc ct nubc 292. Tenues sine eorpore rifas,] Vitas, qui-
grniti, G. 3. 38. llicssaiite populi fuerc, dcin,quia aniuixsunt iiH!nortales;/fnMe«, quia
ideO sic dicti, quiii primi ex equis pii<;narc, et s#*panita: acorporc, v\ >ic :\ vuhicnmi ct uiurtis
eos «tireulis ^«^itare docuenint, h kivJioi, stimu- pcriculo jam immiiiic«. Cur crq:o, v. 2t)0. jus-
1» ; I>e tts, G. 3. 115. De Hcytlis dunbus, al- sus crat .'Enens frrrum striiiirfrc f non san6
ter« infcriori partc in canes, ac deiade in sco- ut utnhrns vulncrarct ; srd inco quit^cmjudi-
pulum cooversa ; nlteiiiin alaudam miitatii, rio, ut rcrrerct rccordalionc qiiadam fcrri
Kcl. 6. 74. /li. 3. 421^ ct pnctoritorum in vitri pcriruloruiii.
287. Brittrf.m.] Gi<;;ns, Cci-Ii etTcrrtt6Iiu.<t: 295, Tartardqurr.fert,^.] Ve. Tartaro,\n'
ren/um^emtniM, id est,rcntumhrachiisiuKtruc- fimo inferonim loco, snpr\, v. 134. Dc ^eht"
tas ; non centum cori>oribu5. j^^'<eon etiam ap- roiite ct Coryto, iufrii. v. \y^i.
peilatur, et iuferorum cnstos hic vidctur e>'sc, 291>. ChoTon.] F.rchi ox Xort'? filius [^r and-
DOB ut ccteri gi^ntes pa>ni« diimnatiis. Cau- phrasin dirtus,qu(Sd miuime ^it x*if»ii gaudtnt.
24*
350 P. VIRGILII MARONIS
Omms turba cumbat huc Huc omnis turba ad ripas effusa ruebat ;
tffusaad ripai: matrei et ]vf atres, atqueviri, defunctaque corpora vitSl
Si^ml&f cr^Magnanimun. heroum, pueri innupueque puellie,
ri,etpucUcinDuptK,et ju-Impositique rogis juveues ante ora parcntum :
venet eiati in pyras in con- Quim multa in sylvis autumni frigorc primo a
fnikiS*^u°!«"roSrerex" Lapsa cadunt folia, aut ad terrara gurgite ab alto
cutKK cadunt per ijivas Quam multse glomerantur aves, ubi frigidus aim
E m5?;r:S ct„!Tran8 pontun. fugat, et terris immittit apricis.
giegantur ad terram ex ai- Stabant orantes primi ti*ansmittere cursum,
10 mari, quando tempcstas Tendebantquc manus ripee ulterioris amore.
^J^:.7\i mtlt rptaJSNavita sed tristis nunc bos, nunc accipit iUo»: 3li
caiidai. Stabaut precautes, Ast alios louge summotos arcet arcna:
ut primi trajicercnt spati- ^ncas (miratus enim; motusque tumultu)
um, et exteiidebam manus i-\* ■. a • -j i^ j a
desiderio rip» opposita;. D><;, ait, o virgo, quid vult concursus ad amnem r
Sed vector aspcr nuuc ac- Quidvc petunt unimse ? vcl quo discrimine ripas
cipit ho,, nunc ilios ; pro- jj iinq„unt, illac reniis vada livida vemiirt ? 320
cul autera a npa expeUit ^,,. . ^ . /. i t ^
aiios. iEueos iuquit (nam Olli sic brevitcr fata est longocvo sacerdos v
obstupuit et coramotus e*t Ajichisa geuerale, Deum certissima prole^,
Srui'.iScl.'"/^? j^Cocyti stagna alta vides, Stygiamque palud.
tM aii iiuvium ? ct quid po:s- Dii cujus jurare timent et Tallere numen.
cuntanimK.' vciobquamjjpec Qn^nis, qiiamccrnis, inops inhumataque tur-
diffcrentiam hie i^ecedunt e U . ^ r s qoc
ripa, illae secant remis ^^ ^St : oZ5
aquBs pniiidas ? Sic anti- portJtor iUc, Charon : hi, quos vehit unda, sepolti.
iTiur^^t-H whLi°^^Nec ripas datur horrendas, nec rauca fluenta
estilli: r ili Anchiss, cer- _ r .^ » im • » -.
tissima soboies Deorum, Tnmsportare prius, quam sedibus ossa quierunt,
ccmis stagfna profunda Co-
cyti, et paludem Stygiam, cnjus Dii mctuunt jurare et violarc diTinitatcm. Hkc omnis turba
quain vides, est egenaet insepulta : vcctor ille, eH Charon : hi, quos portat unda, sutil scpuhi.
Nec permittitur trajicerc ripas horribilcs et fluctus sonantes, autequam ossa reposita slnt in tu-
mulig.
3lK). Stant luminaflatnmd,'] Ila plcni suiit urbcm, juxta Strabonem, 1. 7. et PaiuaniaB
flanuna ociili, iit vetuii cx ck toti cou^tarc in Atticis. Cory/ u«,juxta eiindcm Pausaniani,
videantur. Sic dicitiir, Al. 12. 408. Stare non loiigc ab Acherontc ibidem fluit, aqu& ia-
pvUrere cor/i/m. Horat. Od. 1. 1.9. lldes %U suavissima. Stjfx, fons Arcadite est, ad urbea
altd std nire candidtim Soraete, ^•c. DeferrU' Nonacrin cx alti^sinm rupe stiUaus, indequc
ginfocolorcpropri^fcrreo, h)c nigro,Ecl.2. 18. pf^nvtrHto saxo in Crathin fluvium delcbeos:
312. Tcrrii apricu.'] Soli eapositis, Ed. 9. taiii pra>!seutis vcnoni, ut vasa qua^bet eiiam
49. lli porr6 scptcm supcriorcs versus ferc cx- aurca diffringnt, ncc possit nisi equi uagula
pressi sunt ex (i. 4. 473. Quod niitemaitde contineri. Ha^c Pausauins in ArcaOicis. Cor
trajectioue avium lu calidiorrs plngas ; de hi- autcm Dii pereaui jiirarc soliti siiit, disinus,
rundinibu», dequc gruibi» et ciconiis mcmora- G. 8. 651. Leihef dve, ut nia\-ult C-sMiiboiiui,
tur.G. 2.319. fluvius Z>/Aci gcnitivo casu ; niit nnvina Lt-
S)23. Cocifti stngnaj ^-c.] Quinque ^nilgo a thtrru: unus fuit in Portiigalia , vulg6 /iuia,
Gnecis apud iiifero^ flumiiia statuuntur. Jehc- juxta Straboncm et Mclam : alius iu Africa,
ronfCociftui,St,^XiPlUcgi'thon,PyriphUgethond «rirca majorem Syrtim urbemc^ue BerenireBt
LttJke, ^ouiiua illa dcsuinpu sunt c voriis juxta Lucanum : alius in B<solia, nd Lcbndc-
Grspcifi^ r;mtibus ac fluviisi quos propter noxi- am oppidum, juxta Pausaniam in BcBOticiB.
am aliquain natorai viin iu inferis quoquc re- Lc/A^iamnesahbicomplurcs&Strabonenumt-
peririiLDxerunt. l. Jichcron nmUipiex : iinus rantur, 1. 14. PA/e/^e/Aon, aut i'jfr^pAlege(49iif
m Elidc, or^tdcntali et maritlma Peloponoesi nulli quod sciam loco assignatus est, prder-
Kfpone, in AlpheuminnuenSf juxtaqucmin- quaiu calldis circa Avernum fonUbus, ut («-
•ignis cst Pliitouifc et Pioberpins ruhus, ex fert Strabo ex Homero. U. Nonina httc om-
Strabone 1. 8. Alter in Thesprotift Epiri regioue, nia luctuosum dliquid significant. Acheton ab
«I Achenisii palude proflncDs, ad Cichyrum ix*f (^lor, ttf^fluo, CocTfui i mvmt, Jlft,
jENEIDOS LIB. VI. 351
Centain errant annos, volitantcjj hacc litora circum : Vagantur ptr centum an-
Tam demum admissi stagna exoptata revisunt. 330 '■<>* ^^ ▼oDtant circa haa
Constitit Anchisi satus, ct vestigia pressit, S^lj^rum-ZM!
Blalta putans, sortemq; animo miseratus iniquam. deraros. FUius AncbiuB
Cernit ibi mcestos, et -mortis hoiiore carentes, *tetit,Ltc«nitiuuit gres«uni,
Leucaspim, et LyciSe ductorem classis Orontem : Jf^ «nimri^rJnT sort'^
Quos simul a Troja ventosa per requora vectos 335 «cerbani. Videt iUk tristest
Obruit Auster, aqua involvens navemq; virosque. ^^* prjvatoi honore scpuitu-
1:« i l -n x" 1 ^ "■•» Leucaspim, et Oron^
Eoce gubernator sese Palmunis agcbat : tem ducem Lyciai iiassis :
Qui Libyco nupcr cursu, dum sidera servat, n"o« * Troade navigantes
gxdderat puppi mediis effus.« in undis. 339 KrJ^SSlliT^t
Hunc Ubl VIX multa mcestum COgnoVlt in umbra, eu in aquis et navem et
Sic prior alloquitur : Quis te, Palinure, Deorum bomines. Eccc Paiinun»
Eripuit nobis, medioque sub aequore mersit i fi'^Tqui nu^^ln^Savi.
Dir, age: namque mihi fallax haud ante repcrtus, gatione, dum observat ai-
Hoc uno responso animum delusit Apollo ; *"*» ceciderat h puppe, lap-
^ ' r ^ ^ ^ ' 1 r t^r»>if-stuin mcdias aquas. rost-
Qui fore te ponto incolumem, finesquc canebat 345 q„„,„ ^^neas difflciii eum
Vcnturum Ausonios : en liaec promissa fides est.^ a^ovitobspissastencbras,
Ille autem : Neqiie te Phcebi cortina fefellit, j!^ aiUxniitur prior : o Pa-
_..,.. ,^ ,^ '• Imure, quis iJcorum abstu-
iJux Anchisiade ; nec me Deus lequore mersit. lu te nobis, et obmit sub
Namque gubemaclum multa vi forte revulsum, moiXxo mari? Dic, age: nam
Cui datus h^rebam custos, cursusq; regebam, 350 *i;;;"»,-"|.i%t'::i'r
Prjecipitans traxi mecuni. Maria asperajuro, spouso deropit mentem
Noii uUum pro me tantuin cepisse tiinorem; ""^''» • qnando pnedicebat
Qy^ •• ^ • • . te fiJtiirum essc salvum per
uam tua ne, spoliata arinis, excussa magistro, ^^,,.^ ^^ perventunim ad
Deficeret tantis navis surgentibus undis. 354iitu!t itaiiiuni; an iiia e«t
Tres Notus hybernas immensa per lequora noctes auiem''m o!il?™o dulT
fili Anchlsa:^, nec oraculuin Ph<rbi dccepit te, nec Dens nicrsil mc inari. Nam forl6 cadena
prseceps, abstuli mecum jsrubcrnaculiim inulto pondcre iibruptiim, cui commissus custos adhie-
rebam, et quo moderabar cursiiin. Testor maria as|>era, tnt nullum habuissc tautimi mctum
pro me, quam ne tua navis, dcstituta ^beniaculo, ct privata gubcrnatore, submergeretufi «•
Umti fluctus tumescereut. Austcr validus lustentavit mc tres noctes asperas «i/per
NOT.«.
Styz i fty'^i odio proKquor. Phlcgcthon aut 346. .^ujonfos.] Dc iis Italiae populis, JE. 3.
PjripUegethon, a«rv^,^HiiclfXi>M,rofn6uro. 171. De Cor^indi Phxtbi, loco unde oracula
Xjrthe & A.ii#«, oblitio, qiiod ejus cpoia aqiia ob- reddcbantur, ^j. 3. 92.
liviooem induceret. III. De corum in inferis 94B.J^ttme Dtmtequortmtrnt.'] Aliquisic
sitn pluribus dispiitat Cerdanus. Hoc certis- iutcrpimguat : luxtt Fhabi anriiiui ftfdttt, nte
aimum: iis nooiinibus promisGuc poCtas abuti, mt : DtVA aquort mertit ; nam a Somno reipsdi
nullo admodum certo ordioe : vulg6 tamen di- fuerat submersiu. .\lii communem rctincnt
cl, ez Acheronte profluere Stygein, a Styge continuamqtie verborum seiucntiam : aiunt
Cocjtum propagari. IV. Eridanus ctiam m qne, ez opinione Palinuri Phorbantem illum
campis Eljrsiis a Virgilio constituitur. Cau- fuisse, non Deum, cujus suasu sonino scdcde-
lam vide, v. 659. rit. Dc Abto sivc Mutroj meridionali vento,
334. Oronttm.] Ejus mortem habet, J£. 1. Kcl. 3. 68.
1 13. De JiuMtro, vento meridionali, >kl. 2. 68. 353. Exeuata magittro.'] Comniutatio : id est,
De Palinuri catu, X,. 6. 835. umle magitter txcuttut trat. Sic infrii, ▼. 607.
338. Ubj/eo eurtu.] Nou tamcn mari Libyeo, Abme n et arma ioeum terrant : id est, loeut
Scd Tjfrrheno ; cum e SiciU& io llaliam sofvis- tertHit arma. Et JE. 6. 149.
aet. lu tamen poCU locutus videtur, quia h, 355. Hjfbemat iiocfef.] Ver tamen erat SBitati
Liby& iD Italiam JEoeas navigansi in Siciliam prozimum, ut liquct ez £. 5. 46. Igitur h^
defllezerat, De Ubjfd .£. 1. 158. Ezpressum emt hk pro teinpestate ct roaris asperitate lu-
esthoc Falinuricum .Alnea colloquium ezHo- menda est, ut yE. 1. 122. Ao/iM lifk AM
■lero Odyu. 11. ubi simile qoiddvn eit inter flat i roeridie, E. 2. 66.
Ulysicm et Elpenora
354 P. VIRGILIl MARONIS
JEneas Trojanus, iiiustris Troius ^iicas, pietate insignis et annis,
pietaie ct fortitudine, dc- ^j genitorcm, imas Ercbi descendit ad nmbraf.
pZtuJ:il ^:^""^ " Si te nulla movet tant^ pietatU im.go, 406
nuUaspccicitantspietati!! At ramum hunc (apcrit ramum qul veste latebat)
comraovet, •aitein aRt»o«cc Agnoscas. Tumida cx Ira tum corda residunl.
hunc rannini; et ostcndU^-o , , . •-, , , , ., _
ramuin qui tcgcbatur ycs- IVec pUira his. Ille admirans venerabile donum
te. Tunc corda Charoniis Fatalis virgnc, longo p68t tempore visum, 409
SLTpTra hVtr.!:JS.Ca>ruleam advcrtil puppim, rip«que propinquat.
IUg admirans muiius vcuc-Inde alias animas, qusD per juga longa sedebant,
rabile fataiis rami. ^uorfpcturbat, laxatquc loros : simul accipit alveo
plif *«PP^iut "Tk^"™ XlnBPV^<*m .Eiieam. Gemuit sub pondere cymba
vcm, ct acccdit ud ripam. Sutilis, ct muUam acccpit rimosa pahidem. 414
Dcindecjicitaiiasanima.srpj^i,j^,„ ^^^^^^ (luvium incolumcs vatemo; virumq;
qu« scdebant m scaninu . /• . i. i a •.•!-* ^'
lon^is, ct evacuat tabuin- i "lormi hmo glaucaquc cxponit in ulva.
ta: simui admittit in rym- Ccrberus hrec iugcns latratu regna trifauci
c;™i-"o'S;';:;;mf^r.i:«'>:«0"««. «dverso rerubans im^anis in antro.
subdncrc, ei bibit per ri-Cui vatcs, horrcrc vidcns jam colla colubris,
uiui muitiim aquar. De- ]\Ielle soiK)ratam ct medicatis frumbus ofiam 420
iiiquc tranvniittit nltm flu- >-x| •> .. ' •u /• _ i 'ja * • * a j
Tium saivos iEncam ct Si- Objicit : ille fiime rabida tria guttura pandens,
byiiam in f«rdo linio et vi-CorHpit objectam, atque imraania terga resolvit .
ridi hcrbu. Magnus Ccr- F„sus humi, totoGue incens extenditur antro.
bcrus sonat pcr hanrre-^ «,' *-. " ^ . i^
Rioncmiutraiuetiibusgiit-Occiipat iXineas aditum, custodo sepulto,
tuhbii.t truHipente, de«-iim- Evaditquc celcT ripam irremeabilis undse. 425
bcns viLsujs in speiunci ^^ Coutinuo auditw voccs, vagitus ct ingcns, \
positA. Sibylln animail- , ' •i«-^«\
vertcns ci>iia Crr6m Jani Infantumquc aiumze ticntes m limineprimo:^
ri^^cre ttcrpcutibiis, projicit liuic placcntam conditam melle ct fru«^ibiis pneparAtJs. lUe
aperiens tria g^tturu, prtt faine furiosa, dcvorat fianc p/ojcctam, et prostratus humi delicit
▼aijitiY meiiibrls, et quantiis ctt porrigitiir per totam speluncam. Cuitode sopito, iEneiu occu-
pat introitiim, ct pirrvadit proinptus ripam fltivii, uivlc non rcditiir. Stalim voccs audita nuili
et magnus vngitus, ct aiiima? iufantuui plorantes sub primis portis,
irrumpet JEneat in Proserpina ihalamum : tU druconis cauda, tergore varijs serpentum capt-
etia/n in ipso domiU limine $tare xlla casta qui- tibiis sparso. Idcirco latraiutrifauei ululat } et
(lcm tt serura pussit. Proserpina.] Cern i< filia dicuutur ejiis colla horrert eoluitnt. Uesiodoi
cx Jovc : undc IMuto fratcr Jovis, ipsiiis i-t mn- tnmen in Thcogon. quioquagiota ipai capitB
ritu.x ot piilruus ciit. Ercbns : vel Dciis, vel tribuit.
locus inffToniiii profundi^Aiiniis, Al. 4. SXi^. 421). Jlfe//e itfpera/am, {nc.] Q^, placentv
Juf^ay MTnranii uantica, JE. 5. 1 19. Foriy tabulu- spccics fuit, ez cdulibus rebus diversua aittii
ta nitvi<», A,. 4. W)o. G. 4. 25(). subnctisque confectsc : /m^« Gnccis dictftesfp
41l!. ^ilico.] Non fliuii, sod cyinbir. Itn uiidc Lotinis massa: eratque priai6 ex
Livius 1. 1. dc Kcinu ct Rouiulo cynihn' iinpn- aqiia ct oleo ; mox majori luui condita
i:itiii : Ciim Jluilanlrm cdrcum, quo e.xpositi fiii*., pupavere, lactc, ficjs, melle, quod sMcha*
crautpuerif tenuis iusicro aqua (lejttiinistct. ri loco vctcribus erat. iVuges, itaqueerul
414. CffmlM SutUis.] Constat cyinbas apud farra sive farioa, et papaveris semiuaf quonua
p1cras<|ue natioiies e corio pKllibusquc consutis utiiim in bcllariis jam notavimus, jL. 4. 4Ml
iicri. iNcque taincn inde cxistiroo infcruam Jtfafiea/c eraot, id cst, tempermte et sirauJ bm-
illuni (rjii4 f^cneris fuissc: scd tantitm cx eo ccratie. Soporatam dixit, id est, vi sopofifieHk
moiG \iTbiiiu suere traductum esse ad fabri- prceditam: qusequamvis non inerat mella, i
cam cuiiipagcmquc ligncanim etiam navitim, rat tamen papaveri et aliis fru^bus. Qn
qtialiti huc fiiit : sicut et verbum texertt ; quia e frustr^ lcgit Tumebus sapwaiam : qam vox
juncu pn&sim aliijua.' contcxt» fuenint. scquioris tetatis scriptonun, AminiaiUy Ter»
41i>. (7rd.] Hcrba palustris, absque ccrto tulliani; ciun SfljporaliMi eo sensu jaa discril
nomntc. Virgilius, .£. ft. 866. v^fue tmnUum SiggiA.
'417. Cerbcnis.] Canis infenutjanuacustos, Mcllita autem soUta dari canious clfiHla, ■••
dietua CcrdenUf (| uasi nftM^ , comiconu. De- tat Cenlanus ex Apolinmio ct FhilotlnlQw
aeriiHtur ab Apollodoro cuta trilrai cap4ti9tMS«
/I:NE1D0S LIB. VI. 355
-Quos dulcis vitic exsortes, et ab ubcre raptos quos dies fuoMta eripuit,
Abstulit atra dieg, et funere mersit acerbo. priratcwjucund^vitactab-
Hos juxta, falso daninati crimine mortis. 430 rrn^nJol:;:;;* f^S^
Nec vero hw sine sorte data?, sine judice sedes. h<» tutu, qui «ddirti turu
Quxsitor Minos urnam movet : ille silentura "1°*^ 'iJ injusiHui caium-
W •!• ^ •. ^ • • !• • nmin. IScc vcm iukiirnan-
Conciliumque vocat, vitasquo et crimina discit. turiiia scdw ab*quc sortc,
Prozima deinde tenent mcesti loca, qui sibi letum ab«quc jndice. Miuot in-
Insontes pcperere manu, lucemqne perosi 435 ^^ '^SZTJT.rZ,
Frojecerc animas. Quam vellent {ciliere in alto etdiscutitvitam ac sceiera.
Nunc et pauperiem et duros perferre labores ! Deiude trittes occupant
Fata obstant, tristiquc palus inamabilis uuda S^r.'ibT«;[2;:pl::
AlH^t, et novies Styx interfusa coercet. [nemprid mauui et pertcu lu-
Ncc procul hinc partein fusi monstrantur in om- ?*'?" P"l?*^™"* "?*""•
» *^ ^ .'..,, • !• . A *^ Quam vcllcnt nunc in su-
LiUjB^entPS campi : SIC lllos nomine dlCUnt. 441 pcdsauris tolcrareet paa-
Hjc quos durus amor crudeli tabc peredit, pertatcin et laborcs diffici-
Secreti celant calles, ct m vrtea circiim !f' ,' ^■\* ^ prohibent, et
£, , ^ . ' . % . ,. palu» odiosa impbcat tni-
SvJva tegit; curse non ipsa in mortc relinquunt. tibus a<|uis, et Styz noviei
rfis Phaedrain Procrinq; locis, ma?stamq: Eripiiylen circumnua detinet. Nec
'^ *^ louec biiic osteiuluntur pa-
tentcs in omncm partcm campi higentes : ita appellnnt iUos nominc. Hk occults semit» ab-
■condnnt eoi quos diinis amor absumpsit crudeli Tcneiir>,ct sylva myrtea uiidique tcg^it eoj, ncc
■olieiiodiuci descrimt post ipsam mortem. Uis locis videt Phc^drain, ct Procriu, et tristiei&
firiphylen
NOT-«.
431. Hmnntmrttdidit.'] Desortibusin ju- pua dignitat pen^it Minoa, cui soli sreptrum
diciia divcrtus mos f iiit GrsFcorum ac Roma- atireum ab Ilomrro datur, Odyss. II. 667.
Borum. Apud Roinanos in umam conjicic- Viri^ilius n>cntioiicin de i£Hco nullain facit,
bantnr, tcI noinioa jiitlicum ut sorte eli^eren- Rliodauianthi se<lcm in impionim carcere col-
tur ad iingulas causas : vel, juxta alios, ipsa locut pa-narum si>ecicin ac raodum unicuique
causanuD oomina, ut, quo quaH|ii» ordine dis- deccrnciitis, ▼. 566. Hlc solikm statuit Minoa,
ceptaoda esset, sorte statueretur. Apud Gr»- hos alia.^vc sedes |>ro inerito singulis assignan-
ms umie statuebanturdue in quns sin<piliju- tem. Quod autem disculiuut nonnulli, an
dicet calculum sortemquc, vel damnantum, vel qiiestoris^an prstoris Romani miiuus hic gC'
nlMolveDtem,conjiciebant. Dubitatur quo mo- rat : omnino arbitror inutilc.
rejiidida pcragi apiid inferos Virgilius velit. 436. (luam veUentt^.] Ex scntentii Pla-
Eninver6 unus videtur Minos hic cssc jwlex, tonis : qui ait eos iu infcris graviter puniri,
ut moz dicemiis : ergominim^opusemtjiidi- qui sibi mortem intiilerunt; ct vulg6 animos
CM forteducere. At ncque varii erant calcnli, mira teneri cupiditatc corporis : ut iufra vide-
o&m unos csMtJudex, ide6que duplex oinuino bitur, 721, 724. De 5/^, supra, v. 323.
cnloiliu ; et urna hlc notatur unica, cuqiie 443. Myrtea «y/ra.J Quia myrtus sacra cst
inorert dicitur, quod in colligcndis calculis non Vencri, E^L 2. 64. Ecl. 7. 62. Xovics intcrfu-
iiturpalnr, scd in mibcendis. Igilur omnino ur- sa St^rx dicitiir, id est, svpiuy:
wun ct sortcs hic adhibcri puto ad cati.snrum 445. P/uedram.] Miuois Hliain, Thesci uxo-
ordiocm statuendum : qiiod Biidwus in inore rem, quv privi^ni Hippolyti aiiutre capta, et
Roinano fuissc contendit, qiiirquid contra ah co repulsa, cum ciim apud inaritui» de ob-
Jfannius aliique afierant reccutiorcs. i^to sibi stupro ucrusussot, eiqnc inoiicm a
Suujudiee.] Judices inferorum trcs praeci- Pf^ *^^ illatam audivissct,laqueo vitani fini-
pui statuuntur, JViiiot, Rhadamanthutf JEaeuM. ▼>*• Seneca in Hippolyto.
De Jtfmoe jam diximus, v. 14. Rhadamatilhu», Proerin.] £rcchthci Atheniensium rcgis fili-
bujus iVatcr foit, ambo Jovii et Eiiropw filii: ^> uxorem Cepliali. Hic ad cxplorandam
et Minos quidcm Cretcnsibus legc* primux de- cjus fidcui, cum dissimulato habitu pudicitiam
diaac dicitur, Rhadamantlius earum observa- «J"« «>licitasset muiieribiis, ac propc expug-
tionem curftsse : ita enim Plutarchus io The- n^'"** • cxprobratu oi perfidia, rediit tamen
•eo. JEaeus Jovis itcm filius fuit ez JEinnft, «^"n» «» »» gmtiam. Sed illa cuin audissct Cc-
Pelci patcr, ct Achillii avus de quo X. I. 99. phulum venatu fcMum Aurnm in umhra inter-
Hi trcs ob juititiv scvcritotem in infcris judi- «*"« mvocare ; m*vi^«^^ «^wvc^i ij^vi>^^^% W
li muncre dgnnti suol a poeU$. Ac pr»ci- •^*** nomen, ul emn iievTC;Vveti^«cvX«NaXM\V v!»»
356 P.. VIRGILII MARONIS
ostcndcntem piagriis ntcep- Crudelis nati monstranteni vulnera cermt, 44C
iaah cmdeli fiiio, et Evad Evadnenquc, el Pasiphaen. His Laodamia rncus.
mia socia c*t iiUrum ; ctl^ coincs ; etjuvenis quondam, nunc foeraina, C«-
Ca*ncii.s oiim jnvcnis, nio- Rufsus ct lu vetercm fato rcvoluta figuram.
'cr^r an.w.trfola':: Liter quas Phcenissa recens a vulnere Dido 450
yerratinn. intcrquas Phrt'- Lmibat sylva in maf^ua : quam Troius heros
niciaDido rrccna iM.st viii^Ut primum juxta stctit, acno^itque per umbram^'
nns MOt tnjiiclum vairal»a»/^i "^ • . ^ . * *^
tur in maicno ucmorc. rt^^scnram : qualcm pnmo qui surfferc mense .
primiim Trojaniu iifros Aut videi aut vidisse putat pcr nubila lunam : '
stettt |»n,p,\ct agnovit eam Oeniisit lacrvmas, dulcique afliitus amore estf «S
«luaiomaiiMnisvidctaiiipu.Inft^iixDido : vcrus mihi nuntius ergo
tatvidisscLunamonriinter V^encrtit, cxtinctam fcrroque extrema secutam.^
?ri;r.ad"l'!l™T;U.t Funcris he« tibi causa fui ! per siderajuro,
Kvinmorclnrutiisoit : iMi-Pcr supcros, ct si qua fidcs tcluire sub ima est,
pcra Dido! cr-« vcrusmm- Invitus, rcffina, tuo dc litorc cessi. 460
cm« nd ujc vcnerat, tc o i ' t^ *> i ■ i_
mortnanK ct triadio passam ^^^ niejussa Ucum, qua? uuuc has ire per umbni,
tiUima fnta. ficii ! tihi auc- Pcr loca scuta situ cogunt noctcmquc profundaOi
lorfui niortis. J"ro pcr as- jmpcriis egcrcsuis : nec crcdcre quivi,
tra, pcr Dcor, ct «i aliqiia«r «i - i- /• ' i ■
cst fidcs suh tcrrn proruii-Huiic tantuni tibi nic discessu ferre dolorem.
da, exivi iioicns e luo lito- Sistc gfraduiu, tcquc aspcctu ne subtralie nostro. 46»
Jll»;rn„n^'lTr^"'''Q"'^i» f"f?»s-^ cxtremum fato quod te alloquor, koc
JL>connn, qua? co^iit wie__* ,., Vi i ^ ^^ — ..w^«»w«j— —
iiunc irc per has umbraA,Ta]ibus iLueas ardcutem ct torva tuentem [cft
pcr loca horrida sqiialore et tcnciiras profuiid<u, cYpulrrunt mc auctoritntc tuu. NecpoCi
crcdere ino tibi allalurum ense tantuni dolorcm abitu luco. Contine f^e<sum, ct iie ii ' ' '
te cons|>cctui meo. Qncni fup^isf ? hoc cst iiltimura tetnpusf quo tccum loquor jier fatum.
mulccbat vcrbls talibufi auimiun initoe ct a^pere iotueuti»,
KOTit.
fniticcs : quihus commotis, Ccphnlns feram 448. Cantm.'] Cmniit Elati Lapitha
ratus Ciiife, jaculo eam incuutus occidit. Ovid. a Neptuno in stupri mcrcedem obtiiniit»
i\Ic(am. V. mutaretur in vimm et fcrro viilneffmri
Eriph^len.] AmphiaraT, vatis Arg^ivi, iixo- ])os:ict. ludc tantain in Kiipcrbiam, m
tem. h cuin bcirct sc Tiu^baoo advcrsus Etoo- rum contcinptum prorcssit, ut hastan
rlcm l>cIIo pcriturum, Intcrc lonstitiiit. Scd ab adorari h subditis vcllct : idp6 irKtin Ji
Adrasto Argivorum rcfrc, vol jiixta iilios aPo- pu^iantcm eum ad%'crsiU CeDtanrot
Ivnice Adrasti jcrcncro, Mtcoclis fnitrc, cor- stipitumquc acer%-o opprimi yoluit. Dicitar
ruptn aurei iiionilis dono Kriphjk lc, miiritum to ct voUmlate Deorum nd pristiniim
pnklidit : qui iid l>elhiin conctus proiirisci, poj^t mortem rcdiisse ; ut sic in poenam
duin fortitcr pupnnt, tciTu: hiatu ciim ciirru tatis utroque Ncptiini dono ■poliatrebv.
Iiaustus est. Eriphylc ex niRriti maii<Iato Pliani}!ttl, Sidontn, Tyrid, JE. 1. 446. De
ab Alcmaronc filio ost inlcrfcrt-i. Iia iilcii- (/omi vulnorc, <-E. 4. 0(i3.
qiic narrant, nlii alilcr. Ciim atitiin iiitcr 402. fjora tenta sitn.} Stntis tmt »pi»:
iimnulcs a Virf;iIio slatuaiur, ncccsso cst viiin dirtus, quia quamprimum a tangentibuiM
non solo moniliii dono, scd stupro fuissc cor- tur: liinc sfntictnuSfCt jf ri/iu, asper, ho ''
ruj>(am TiTcntius in Eunuch. act. 2 sc. 2. v. 5.
417. Kradnen.] Martis filinm, uxorcm Ca- scntumj xyKa/f t/um, crjrmm, pannit
paiici Argivi : qun>, cnin codcin bcllo occisus ohsitum. HitM o«t caries, mucor, iqaalorf
fuissit mariins, ct fuiiu cjuii cclcbrarctur, in huinorc parictibus adhaerescens. jfniecte
cjus rngum in^iliit. Dc PaiiphaCs auioriliu«, aspcctui, dativns contrnctui, Ed. SfTi^.
supra, V. 24. Kd. A. 4(>. 44i6. ErtrcmumfatOj^x.'] Neqiiecai0*f
iModamia.] Acusti filia, iixor ProtCi-ilxi, plius mc vivum mortuumque Tidere poferi*
uniiwc Groicis piin('ipihus,(|ui primus GraTo- non viviim. quia pauculie tuti^m hone r*
nim omnium hrllo Triijano pcriii, occi.siis ab ad ha;c inviscuda loca Deorum Tolimlite
licctorc. iliijns morlcin cum nrcopissci uxor, fato conrcsMre «int : non mortnimi, quii
a Diin fmiiitf utcjiw uivihrau\ sihiliccrct iutii- mea fituinquc bcllatoris aliis iiifcmnnBi
eri : idqiic ciini iinpctrasiet , \n au\p\ex.V!bu» «k»i- \»w« m« addicet.
Jnaoi cfllavit. A&l . Torca\\kinCLm . . .Mb JixMNiilitf—
iENEIDOS LIB. Vfc 357
at dictis, animnm, lacrymasque ciebat. et conabaiur ei moTere u-
llo fixOS OCUlos averaa tenebat : chrymM. IUa infensatcne-
i^ • * 1*. * iiii»AO*t oculoi dcfixos tn ter-
lagis mcepto vultum sermone movetur, 470 ^^ Nec ma^.i movetur
l 81 dura Sllex aut Stet Marpesia Cautes. ueundum facicm ab unqae
?m proripuit sese, atque inimica rcfugit principio wniionis, quam
*^ , ^.., ' *. ,. . , °.,,. •! stetlapi8iluni3,aiitrupei
HUS Umbrilerum : COnjUX Ubl priStmuS llll Marpesia. Dnniqne abstu-
mdet curis, a;quatque Sichceus amorem. '»« •«» «' ft»?« inimica in
UDUS iE.,ea« casu percnssus iniquo, 475 ^'^rSr^l^o:
quitur lacrvmans longe, et miseratus euntcm det ilii Boiicitudinc, et
latum molitur iter : jamq; arva tenebant fesU «"IV"! *"1'?'"«^™ *J»"- ^'**>*'-
_ . ..^ u^ii 1 • * r * * ominui Ancas commotut
a, quffi bello clari secreta frequentaiit. ,cerU ejw mortc, loug^
li occurrit Tydeus, hic inclytus armis ■equhur euntem pioram,
enopaeus, ct Adrastri pallentis imago. 480 *^* »n««««i»/ 'M ^^<^ P^^
, r /i\. 1 ^ 1 11 1 . ieqaitur iter coiiccuura:
lUltUm tletl ad SUpcros, bolloque raduci «t jam attijrerant campoi
inidse : quos ille omnes longo ordine cernens, cxtremo», quoi separatoi
mh: Glaucumque, Medontaque, Thersilo.'';™'-^;^,:;;;';"?!*^^;'^;
:humque, h)c Parthi-nopams illustrii
Aoitenoridas: Cererinue sacrum Polvba^tcn, »""*"• *! "'"i*"^ Adrasti
^^ ^.' _ '. ^ •; .QcP»Midi. Ilk Trojani vald^
nqac,etiam currus, etiam arma tenentem. 485 JJppjj^r^ji 1^^^^ rivM^ ec
mstant aniino^ doxtra Irovaque frequeiitcs. occisi in pneiiis. Quosom-
idissc semel satis est : juvat usque morari, "*^" .'"* y»dcns longa seric
/. , .*',.,.* ' su!4pira\it: etOlauaim, eC
nferrc gradum, et veniendi discere causas. Medouta,et Thersiiochum,
« Antcnoris, et Pol\ boetcn sacerdotcm CcreriS) et Idtr.um adhuc cumui adhuc arma
em. Animx plurimec circumsistnnt ad dcxtram ct sini^tram : Nec sufficit vidisse scmel
: delectat ipfai rcmancrc diu, ct admovere pedcm propiiu, et petere causas cur vencril.
fit>TJE.
m
Distinj^iie tcmpora : primo enim tonrj^ triam fug^cnti similis rcdire, unde palltni hlc
iinoz solo fixitoculo$),tum deniq; aver- dicitur.
I aversa, nonadoculosisedadaiiimum 481. Caduri Dardanida.'^ De Dardanidit,
n refertur, ut JE. 4. 362. Trojanis, iK. 1. 235. Coduct, mortui, caden-
Mar|»e«ta eautcs.] Moiis marmoreui in tes : unde cadarera, et eadueum /uimtn apud
'aro, una b Cycladibus, de qu(i jf-]. 3. Horat. 1. 3 4. 44.
|ta Stephanum. Aut Jiixta Jomandem, 483. Glaucumquet 4^.] Versus ex llomero
i montis pars, ab AuiaKonum rcgiim cxprestsuA, qui tres illos duccx eniimerat in-
ia, qusB ilDc aliqnando habitavit. Do ter Trojanorum nuxiliatores, llbd. 17. 216.
iE. 1. 343. TXm.vxiwnf Mi^tvldn, Oi^r/X*;^» rt. Unde ar-
TjfdeuSf ^'C.] Duccs occumint belli gua^ Nasciinbffiuum : qui suspicatur Mydona
i} pro Polynice adveniiis Rfeoclcm fra- Icgendum esse, quia Mcdontis nullain intcr
Vtfciff Qrlnci iTItoIorum regis filius, A- TrnJAnos fieri mcntionem meminit. Glauciu,
^rKivorum roois filiam iixorcm duxiii liippolochi filius, Bellerophoutis nepos, Ly-
r^lyniccs. Pro Polynice Icgatus de cionini dux cum Sarpedone. Is in auxilium
to rejpio ad Eteoclcm The bns missus, Trojanis vcnit, et ciim Diomcde coiigressus,
■idiis appctitus, viros quimiungintaso- init^L araicitia ciiin eo arma aurca arreis com-
ttirit. Ilinc rcven;uS| ct ad obHidionein miituvit, Iliad. 6. 119. Hic quando obierit,
Hi Adrasto ct Polynico regressiis, a non liquet. ThersUnrfim, inter duces Paeonum,
[H» Thcbaiio vulneratuK oocubiiit. Dio- ex Macedonia Thraciie roiifiiii, occisus est ab
Lter fuit, qui inde Tydidts appcllatur, Achillo, lliad.21. 2U9. Trts Aidemndas, Ante-
noris filios, Iliad. 11. 59. T^urr ^K%inf^—€
*€uihenop^ut,etJldradi,^.'] Pari/ie- ibidcinque appoHantur, Polybus, Ageiior, A-
AlalantSB et Meleag:ri filius, Arcadi- canins, qui ad pngiiam ilectoris et iEnefe socii
^rayit : reversiis ex 'l*hcbaiio bello in- dosoondcrunt. Po(y6o*/eiapudHomenim intcr
ad Trojam dcindc occubuisse dicitiir. Trqjanos non roperitur : sed inter Grtt«*os,/'o-
• rex Argivorum, sorer Tydei et Po- lupctiea, PiritUoi filiiM. l)« CtTeTt<t^\.^>*V^«
qui magno amisso exercitu obsidio- fdaus aari^^n tu\t el «rau^ l^i\assk!i\«^\^
^lMiimi oaiuen coactus est, et in pa- quo lUud. S>L ^IV).
358 IVVIR6IUI MAROmS
SeddaceiGrsconimyettur- AtDanaum proceret, AgameBUMMiifleq; phalaiigM^
m Agamemnonrt.quaiido Ut videre virum fulgentiaque arma per umbraa. 400
▼iderunt A.iieem ct arma » ^•^•j ^ ^ ^*^^ ^
spiendentia inter tenebras; Ingenti trepidare metu : pars vertere terga, /?
eoppcrunt tremere mapio C^u quoudam petiere rates : pars tollere vocem \
cucurreruntcufnaveii:pani Atque hic Ffiamiden laniatum corpore toto
emittere parvaui voi-cm, Dciphobum vidit, lacerum trudeliter ora } 40f
:':.r4- h" ^^ Or'». manusque amba», popnlataque tempora rapdi
iphobuin, fiiiuin Priami, Auribus, et truncas iuhonesto vulnere nares.
dijcerptum omnibus mcra. Vi^ adeo affnovit pavitantem, et dira tefreDtem
bn«. uumaniter laccratumo i* • ^ .* ii . «i i? * r •
circa os: circa (w,ct utram- Supplicia ; et iiotis compeliat vocibus ultro : [Ctt
(|iHf inaiium, et (pmpora Deiphobe armipoteus, genus alto a sanguine Tea-
.,H»rmt« «erti* ««ribui. etQyjg t^m Cfudcles opiavit sumere poenas? Ml
n;uiiin trimcutuin mdccoro Jr» i ^•'•^««•i-i* * a
vuiiicro. itaciuc diflicii^ag- ^ui tantum de tc Iicuitr Mini lama suprema
novit tivnuatciu, et occiii. Nocte tulit, fcssum vasta te cflede Pclasgum
*;:iT.iu';^r'ar^o^lZ''^«^''''^ super confusre stragis acervum.
cu^^niti: o Dcrpiiohr bciii' 1 uHC ef^omct tumuluin KliGcteo in litore inaneiD
coM', soboic» e iiobiii sau- Constiiui, ct ma^iia Manes ter vocc vocavi. 506
Cfuiiic rcucri : nuis ausua ivt * i * m • w.\
cst cxiffcrc iic te tani dirum ^ onicii ct aruia locum servaut. 1 e, amice, neqaivi
luppiirium ? cui taotum li- Coiispicere, ct patHa deccdens ponerc terriu
ci.it contrate?R,iinorpcr. Atq; hic Priamides: Nihil o tibi,amice, relictumtit
tiilit mibi, tc ultimanucte^ '' . r\ •• t_ i i • • * ^ • i • «ia
rro;> laAsum muita straf^o vimnia Dciphobo solvisti ct fuueris umbris : 510
cirifcorum obii«ic •upcr Scd mc fata mca et scelus exitiale Laceenie
cutniilum confuioruni ca-
davrnim. Tunc e^ Ipse ercxi tibi in litore Rhoeteo sepulchrum vacuum, et appeHavi ler Bif*
no rlamorc animam ttiam : locus ycrvat nomen et arma tna. Non potui, 6 ainiccy te videiet ct
abicns tumularc tu patria tcllurc. Tiim vcr6 filius Priami efixt/ : Nihil pnetermissum est & Itf
6 amice : ouiuia exhibuisti ojicia DcTphoboi et umbrae cadaveris. Sed sorsinea et pcrniciofBB
eriincn Hcientt Laccdacmonie
NOTiE.
4S9.Jfgamemnnmatiucphalangej.']Piuilanry 605. Tumuhm tnatiem, ^.]
atpnen propiie Macedonum fuit, constnns oc- qualis statucbatur iis, quomm corpon
to prditum millibuf , qui couticrtiK clypcis prcs* iion poterant : idque sufficiebat, ut humatt di-
sisque ordiuibus pugnabant. lilc pro quoli- crreutur, et essent a ccntum annoram emR
bct agminc ac multitudinc sumitur. I)c Dana- libert. Dc intUnnatione ad tepulchrum diii*
ii,]f!.. \.'<iK>. Dc Jif^amemuone, GrKconim ad mus in funere Pulydori, £. 3. 62.
Trojam docc, Jlf]. S. 54. 607. AbMen e/ omMi, 4^.] Commutntip : pn^
4yi2. Ceu quondnm pelitre ratesJ] Achillc, hcui tervat nemen e/ arma. Porrb onM ^
propter crcpiam ^ibi ab AgRmcmnone BriseT- teulpta intclli«:it in tumulo ; ve) tenitQliB CtM^
da, e Grscorum excrcitii Bbisriite : Trojani dono iEnec data a DcTphobo terTaSaqoeii tf
Gnccos immissis ignilHM ad navcK usque fu- Jl^. 1. 660. pallam Helenae, et sccptmB H^
fuverunt, llcrtore ducc, llind. 15. li'li\. ncs. A^omen autcm Delphobi illi loco
49ii. Delphobuw .] Priunii rilium, poxt mor- fui»«c non jam liquet ex uilis scrip
tem Paridis Hclcuie nmritiiin, /H. 2. .')lo. Dc Te umice.'] 7V, omissli disioDe, oorripilaffM-
Jlelend^ aliqua dixiuiux, JE. 1. CvTA). catcra in- rc lTra>coriim, seqnente vocali.
fra, V. 511. Di' protlilo iib td Dclplutboj A\. 2. (AihFnntrit umbrU.] JPMmu, non pra »
667. £t sic euni n Meucliu) nccutum c:i>c tcft- cris ac ccrcmonia funcbri, ted pro ipw Cikdt-
tntur Dicty» Crrtcnnis. vvi-c liic Humitur : ut iE. 9. 401. QiNe WPH
50(X Tcucrii ^r.] De eo, X. 1.235. Pefns^i, ar/i/r anilsaque membrOf Et fwKiU
Gniri, X,. 1. tk24. Hlueteum et Hi^inmt Tiod- tttius hnbtt.
dis promontorin fuci-c duo, iu llullcspontuia 511. 1/icgwir.] Helenie Lacedwnoni». Jk
excurrcntin : in Rhcetco sepiilclurum Ajncis,in Laattne appellalione» X. S. 001. De cJHf •rlVi
Sigeo scpulchnim Ac hillis fuit. At quia lo< a ^I. 1. 050. Hkc, LcdA j|p«rfam regit ffwiuak
illa tum a Grncu tcnrbantur, cuin indc fu^i uxore, et Jove genita ; 4 Ttieseo priaiuai W^
^.neas ; exi^iimo lihateum hk sumi pro loto ta est : per Castorem ac PoUncem ftnint wm
Troadis litnre, cujus iu parte meridiuuali clam cx cjus potestnte libermtay Meadao dcindtniV'
JF.iieas classem sdificavit, apud Autandrumy sit Mycenamm regi» lilio ; qui nortaD IJfn-
jE. 3. 0. darco, Caitorr, «c FMhwei la regoMi ^pv^
^NEIDOS LIB. VI. 359
lersere malis : illa hr-ec inoiiimenta reliquit. ohnicrunt me liin p<rnM :
|ue ut supremam faisa inter gaudia noctem '^» rciMiuit mihi Jwc in-
mus, nosu: et nimium meinmisse necessc est : iraduxerimui uitimam noc-
fatalis equus saltu super ardua venit 5 1 5 tem in faita icutia, «■ t opor-
una, etarmatumpeditem ffravisattulitalvo. *** ^ nimis recordiri:
* . I t * • • quMido equus fatalis vcnit
lorum simulans, £.vantes orgia circum acccnfu «uper aita Pergn-
bat Phrygias : tlammam media ipsa tenebat >&•, et gravidus imiuxit in
item, et summa Danaos ex arce vocabat 2l!!Ilf**iIf*^™***J* ?^
' - . , i-rt/v""<5«n* choreas, duccbat
meconfectum curis, somnoque gravatum 520circa ••cra Bacchi /ccmt.
K habuit thalamus, pressitque jacentem . ^ Vhrypm» fiu-ioia» : ipia
set alta quies, placidaeque simimmamorti/ liSSS^^S' « iU"^"?"
fl^a interea conjux arma omnia tectis vttabat Gncco«. Tunc fu-
^et, et fidum capiti subduxerat ensem. ?^*" ^***"" •'^'"^^ii^
tecta vocat Menelaum, et limina pandit. 525 tuJlSSSSSo J^lltjucunda ac
«t idmagnum sperans fore munus amanti, profuoda quipi, timiiisquR
nam extinffui veterum sic posse malorum. "^ tranquUi», oppressit
.9 , 1 ■ , ,. me decambcntem. Intcrun
moror.'* irrumpunt thalamo, comes additurdignauzoraufertarmaom-
itor scclerum iGoIidcs. Dii talia Graiis [una n» domo, et subtraxerat
^te.p.0 8ipcenasorereposco. fi30f,t%-».eSLjftS:
e qui VJVUni casus, agC, fare VlClSSim, tra domum, i>to|ierit janu-
erint : pelacine vonis erroribus actus.^ »'"• N'»P« cxwtimans hoc
•^ f^- A 3 A i* _^ i* ^* A maeiium forc donum aman-
omtu Divumi* aii qu» te fortuna fatigat, ^ ^^,-,^^ ^^ ,i^ infamiam
malitiie poise deleri. Quid detineo te ? imuint in cubiculum : addhur simul iit come4
I incitator criminum. Dii reddite talia Gnccis, si imprecor tu luppliciajusto orc. At
c vicisiiro, quiuam carus te adduzcrint kuc vivcntcm : ao vcuii pulsut erroribus marii,
w Deorumi aa aliqua alia sors tc adigit,
NOT.B.
fuccessit : inde nipta a Paridc, ct Tro- Bacchantium in Bacchi honorpm acclamatio
dttclai decennii bvilo rcpctita est. Oc- cst. Hujus vocis orif^ varia rvfertur. Hes}*-
b obsi<lioiiis fnicm Puride, nupsit DeT- chius ait AVaii, ludis htdtram esse, qu& Boc-
Paridis fratri. Quid dvinde i|>:ii rapta clius de Indis trinmphans hastam implicuit.
MHitigerit, ambifruiim est. Vul^cu dici- Aiii dictum putant quaxi tS il,6fn^ i7/iy aut t}f
Tatiam cum Mvutrlao rediisse, et cuin eo va, betiijili : qu6d belio Giganteo primus Dc-
acta «rroribus appuUa in /Rg>'ptiim ; orum GigTuitem intcrfcccrit iu leonem versiu»
erum na« i;;an«, incoluniis ruiii m.irito unde sic illi acclam&rit Jupiter pater. De
m rediit, ubi poKtcii Sfpulti suut in Mc- Batxhoi Rcl. 6. 29. Dc Baechit fieuiinis *, ct or-
Idubro, Therapnift, qnnr urhs v%t f^co- |fiif Bacchi sacris, JE.4. 801. De Phrygid, JE.l.
tag^ alia sors illius a l*aiiMuiia in Laco- ;fil. DeDnnati /£.lAlO.DtlAa/aiiio,supra,v.280.
rfiurtur cx Rhodiorum rooniuncnti<. Ait 629. .£o/tWe«.] Nomen Ulyssi probrosura ;
ielcnam, morttio Mem-lao, Sparta pul- quo, non lcgitiraus Laertc 61ius dicitur ; scd
1 Polyxo Argivnm, nci:ci>»ariam suam, Antirl<*a', I^rtc uzoris,ex Sisypho .£oli filin,
nni Rliotlii regiM uxort-m, lUioduni con- JE. 3. 272. De Graiitf Gnecis, G. 2. 16. Inp-
: Poly&o mcinorem nccis viri sui, qui tauratet reponile, reiiovate, nursus facile, co-
jam occisus n Sarpodom; fucrit, ancilLas rum in pcennm.
luriaram habitu immisissc, qme illnm 635. Ratcit jhtrora ^^nadrigii Jam, 4^.] Dc
.varet compreheniam laquco su»pendc- AurorAt ejnsquc tpiadngit aut bigitf G. 1. 24}>.
lifi alitcr. Hlc distcntirecogor a rcliquis propemodikm iu-
6affu.] J^. 2. 237. Seandit fatalit maehU terpretibus ct cum Dooato sentire, mediwn di-
"Ot. Qiiia cum angustiorcs cbsciit portn, em h)c significari, non mci/iom nocttm. Quic-
li muri fuvrant, iit e<}mis in urbem in- quid enim dicant Gclliui aliique, de variis dir-
tnr. Ibid. 234. Diridunut murotf ^r. rum initiis ac dimciihionibus apud varias t^n-
'gamit, M. 1.406. tcs: nulhim dubium cssc potfst, ubi Virgilius
l>an/e«i>r]^ia, ^.] MrnelausOdysf. 4. dies suos ortu Solis occasiuque dcfinl Te-
irrat Helenam tcr ci|uum circurulustras- nendum autcm id qnod aCcrdano aflertur, e&
«onim singulos duccs iitiminc appcllan- libro Plutarchi de ecnio Socratis : tempuM dalum
Bnde Virgilius fiiixit illos Baccharum etcoucessum ad ejuBmodi inferonun perlustrar
. £raN/e«, Bacch» dictir sunt, Bacchi tioncm, fiy^se noc/i um rfiuirum ct tiNiui f/iei. At
I feminc. £cffit, E»ar, aut Rriw^ ^Sih Alueas sacri/icia perfccit superiore tot^ aoo-
Bccbus : ah evoff vcl (voht. i«r«. qus tc, v. 252. Tum Stygio Jovi fioc/ama« inehoai
360 P. VIRGl4I^AilOXlS
ut ^-cnios in sedes m<rstAs Ut tristcs siuc sole doiDos, loca turbida, adiresf
abs.iie iiicr, ei ad loca lu- jj^ y\^Q sermonufn roscis Aurora quadri^s 535
"di'ino!io^ii/Aurora rT- Jam medium aethereo cursu trajeccrat axera,
bicuiuiis pqiii!< in af^reodcv Et fors omiic datumtrahercnt per talia tempus.
cursu jain transicrat medi- g^jj comcs admonuit brcvitcrque aflata Sibylla est:
nm ca-luin ■ et lorte iradii- ^T «^ 70 ii j j • 1
cercntintaiibuiomnetcm-Aox ruit, iEuea, nos fleudo ducimus horas.
pus conressum. Sed comcsHic lociis est, partos ubi sc viu findit in ambas.540
K"oc'?a"T'oloe7Dextcra, qme bitis jnagni 8ub .noenia tendit :
noz appropcrnt, nos tra- Hac itcr £1 ysium nobis : at laeva malorum
durimuR horas iiigendo Exorcct pcpuas, ct ad impia Tartara mittit.
"tnllr;:'r.t;D'x"™Deiphobuscontra: Ne saevi, magna saccrdos: 544
ttt, quft rxteiiditur iiriqne Discodam : oxplcbo numcrum, reddarquc tencbris.
«d pniatiiim ma?ni Piuto- j decu>, i, uostrum : mclioribus uterc fatis.
nis : per hanc itcr cst nobis ,^ ^ /»• ^ ^. • i. *• • *
•d Eiysiimi: at 8i,.iM«Tantum cflatus, ctm verbo vcstigia torsit. ^
continct suppiiria impio- RospicJt ^iliioas subito : ct sub rupc sinistra
niin.ct diint ad l^artam jj^^jj^ jj^^j^ ^,j^,^^ , • jj^^^
•cfleruta. Conlra Ucliino- _^ ii .*^ i- _*• -i • -»>4k
bus ait: No irascurc, ^yuac rapidus flammis ambit tortCntibus amiiis 550
niaifnn vaieii : abibo : wn- Tartarcus Phlcgcthon, torquctquc sonautla saia.
trln " r„"C';'"i;!.«,™ Port» ad vcrsa,ingcns.solidoque adamanU' columna; ;
i;iorin, i; f.eqiiere fiin ftii- Vis ut Hulla virum, uou ipsi cxsciudcre fcrro
cioni. //«r soiiim iocuiiisCQ.iicoIc'c valcaut : stat fcrrca turris ad auras:
CJi/, ••t in ii/w-erinonc de- r«i. . , , ,,* • * ^ ^* ^--r
flcxii gic^i^imi. i-Eneas rcs- ^ »siph<>noquc sedous, palla succincta crueuta, oq9
pexit Kuiiin ; et sub nii>o Vostibulum insomiiis sor\'at noctosque diesque.
•iimtirt ccrnit ;p«tiosam jjjj,^, ^^-.^„jjri ffcmjtus, ot sa^va sonare
iirbcni, rmctam tribiih niii--.7. , .1 % •
ris: qiiain Tnrtamis Phie- Vorbora : tum stridor forri, tractaeque catenoe.
fi;cthon,rapidusUuviii»i,cir-Constitil iKuoas, stropitumq; extorritus hausit:
«i;iifsaxr.r:nf '''l'w:<^"«' scdenuu fac>es, « vlrgo, effarc, quibusveSBO
la opp«.Mia ni«Riia (sty et U rgoutur pa^uis f quis tautus plaugor ad auras?
columnn cx udamanlc diiriMtinio ; Ua ut iiuihiin rubur horaiuum; non ipsi SD]ieri poisint
cvertiTC enm lcrro. Turris ferii-n siir^it in (dtuin : et TiHiphone scdcnsi ciiicta pallio -san*
guinoleiitu, cuModit linioii vi^il et iiuclii et diu. Hiuc ctrpfrunt audiri gcmitus, et retooaiv
criidcles ictus : pnetciTa stridor fcrri ct trnctoniin vinculoruin. iEiieaii stctit, et slnpefacloi
nttendit ad strcpituin. Qua* iunt illir Kpocic.*: criminumy dic, 6 ?irgo, aut quibus suppliciis cni-
«:4antur ? uiide tautits planctiu turgit iu auras ?
NOT-f:.
aras. Viam infcronim inf^rcssus c«t sub ipsum mentcm, qtii sinjerulis aniutSi antequam alia
Holis ct liicis ortuin, V. i!55. Kecc niUnmprimi in (oi-|>oru rcmi^^rnrcnt, certos quoiduD
tub lumina Solis tl orliu. Munc cinciisa nie- as<i;^nahnt purgaiionis annos, ut «Uieitur iii*
«lifi iliiieris parte, coite non )M>leKt csse nisi fra, v. 7^^. Qnocirtrii sensiis erit ; DitndtHiit
dics media, jnm iu noctcin vergcns : vcspcr- implt-tunu numerum anuorum purffUiowh
4inuin illud tcmptis lotum et iioctJ.s srcunda} qurr JU hit in tcnettris. III. Vcrior, ut puto:
partcm uliqiiain trndiicut perlu^ti-nndo Kly- Discedam. Sinc modd erplcam orationii aiMt
slo: atque ila redihit ad suoii noctr altera (fuaminrepijnumerum r.t periofiam.ii^MmillBi'
qu\in ttb iis disrcsscmt. Isriiur Aurora \\\c di- liin ita torminat : / Hccui, 1, tioafruM, 4^
eni si^ificat. Kt vrr6 Duiiaius ac Lanus no- MS). .Vtf/iia . . . muro, ^r.] MimioMiita ar-
tant, Auroram, niin qiiadri^is invohitiir. pro cis videi, triplici niuro coustantia. Da i^JUegC-
Solc arcipi. Deinde, mx ruitt /R. 8. 'SGi). sig- thonte, siipra, v. 8*2!i.
iiificnt, }io.r arcedit^ vtnit : er^ ct hk codcm .552. Jhlatnantt columnte^ Non ad onatoat
senvu ncripi uihil vetat. sed addnritiem exprimendain ; coinniuaiGra-
541. hitis<, ^T.] De DitCy Plutone, G. 4. cis Lutinisque proverbio, quo (/ura omnSa CC
4ti7. Dc Elifsioy infru, v. (k3u. firma, /<f/ama»if tiiadicuntur. I>e 7Yn»Jboitf,r^
64o. Fjcpltbii nutnerum,reddttrqur.j^'C.] Mul- Fiurianim, G. 3. 6S2. Dc patldf pallio on
tx in hvc verbn aflenintur pariiin sana' hiter- bri. K. 1. 648.
prctntioncs: luo sanissima*. 1. Simplicior. 66-i Heeate^^t.] Dc Htttdtf .S. 4. SM^
JMMcedamt ct impttbo numerumturb^ aqu6 dis- 51 1 . Dc lueit Jhtrnit, supra, v. S87. Da Jftfl*
««n,ur rca//o7uerer:«;ralnempcintcrbrl!icuiios daniantlut, t.431. l>e C7iioMi|iicb« GttMii'
rAnof DeTjfhobuf . 11. Doctior *, ct juxta rintonis suls, JE. 3. 101
JENEIDOS LIB. VI. 361
Tum vates sic orsa loqui : Dux inclyte Teucrum, TiineTttMiiccopitloqui:
NuUi fas casto sccleratum insistcre limen : ciarisuime duz TrojRno-
Sed me, cum lucis Hecate pr«fecit Avemis, r^";;!''"!:.^'!:^! 'ti
Ipsa Deum pccnas docuit, perque orania duxit 565 cpjaudo Hemte prspposuit
Gnossius haec Rhadamantlius habet durissima reirna, °*?^. 'y}'''^^ infermn, ipta
Ci^. . 1.^ II i'«^ r •^ in»hi uccmravit suppliria
^astigatque, auditque dolos : subigitque fateri eondiiuta k Diis, et daiit
Quze quis apud SUperOS, furtO LxtatUS inani, me per omnia. Rhada-
Distulit in scram commissa piacnla mortem. ""fill"* CretcnKig obtinet
^ . , , . . *^ ^ II ^^^hocsnjvissimiimimpcrium-
Continuo sontes ultnx accincta tlagelio 570 «t punit, et audit rruudes,
Tisiphone quatit insultaus : torvosquc sinistra ^t cogit fateri (lUR-cumque
Intentans an^es, vocat agmiiia sa?va sororum. JlS"^? Jit''^' pro3 wt
Tum demum horrisono stridentes cardine sacrse que ad tardam mortcm,
Pauduntur portoe. Cernis, custodia qualis gauden. vani •imuiatioiic.
■T ., , '^i ^ i* . 1. . ' ^ ^^.statim lisiphone vindcx
Vestibulo scdcat f facies quse hmina servet r 575 armata flagro verbcrat rc-
Quinquaginta atris iinmanis hiatibus hydra <>• illudeu*, et sinistra ma"
Saevior iutus habet sedem : tum TartJirus ipse "" '"^*"*^.?" »^°* •*T"'
_. . , ,. ■ tcs, appellat cruddcm tur*
Bis patet m prtcceps tantum, tenuit(|uc sub umbras, bam soromin. Tunc dcni-
Quantus ad fiethereura coeli snspectus Olympum. «i"<^ v^^ apcriuntur ttri-
«Tv .. . n^'^ ■ i ro/\dcut(!S horrisnno rardinc.
Hic genus antiquum terra-, Titania pubes, 580 ^,^^,-/ .v%//a . Vidcs. «lua-
Fulmiiie dejecti, fundo volvuntur iii imo. lc sutrllitjinn scdcnt invc»-
Hic ct Aloidas ffeminos, immania vidi **»'"»*> • «i"«»^, «pjc trum oc-
^ . ^ ., ' . , , cupct pofitc» .' llydra cru-
Corpora : qui manibus ma^nuin resciudere coelum deiior intus habet sedem,
Aggrcssi, superisque Jovem detrudere regnis. horribiiisquinqunjintafau-
Vidi et crudeles dantem Salmonca poenas, 585 ^ „.^-;;j^ tt^-
in profundnm, ct cxtcnditur sub umbrns, qunntus est prospectus inde ad .Tthcrcum cteli Olym-
pom. Illic juveiitus Tituiila, antii]uu sokNilcn Tcmr, prostrati fulinine vi:r!>autur in iino fundo.
Dlkc vidi quo(|UC gcminos filiot Aloi'i, va>i(u corpora : qui suxcGi^crniit evertprc inanibus inag-
num coelum, ct expcllcre Jo%'cm c rcgnis superuis. Vidi ctiuin buiiuoucn solvcmcin duvas p(E-
naSy
fi66. Furto inani.] Seereiit dtUeiis : idc{ii/ia- 579. Qunn/rM .... sufpcctusj ^t.] SutpeC'
fit6itf, quia llco nota Aunt, ct pos^t inortein fi», substiinti^um noincn hic apparct, non
punicuda Furtum aiitom dicitur quirquid nrljcctiviim, hoc seuKu : tain profundiis cst
cJom ct furtiui comniitiitur. Sic ndiiltcria Turtarus, qiiantuscstconspcctus spatii ^''tcrrit
IVlartis vocantur dii/rta /ur/a, G. 4. :^<3. Et adcoclum, vcl ubipsoTartaroadcofluin. Kx-
Pa«ipha^ dicitur supposita furtot Mupra, v. 24. prcssus cxt hic locus ox iluracro, lliad. 8. Itv.
072. Ji^mina sttmsororum.] Fiiria^ tantum ct Heitiodo, iii llieopron. 72o. nbi Tnrtarus
trea numerantur, Tisiphone^ Mecto, Me^icraj tantiiiii sub tcrruest, i^n i^mtts W Jt-^ri >ci«if,
de <|uibu9 G. 3. 552. Notnt taiiicn CVnlanu« quaitliim calum est d^ tcrrd.
▼ulg6apiid poOtait af^tnen ct aicmina vm.-ari, a C^K Tilania pitltej.] Gijn^ntcs, Titaiii» ac
Seueca, turlmm ; a Stntio, aricm. Kxi>tiiuat Tcrrn* filii. dc quibu4, /K.4. 171>.
id factuin ail si^^nificaiul ns caruin multipliccs 582. Ahliias.] (hum rt Ephialtcm ftcpluni
iras. Addo c^o fortasnc trcti taiirinn Fnrias libcroti ex (phiincilin, AloOi Tcrnc nc Titnniit
principcs privati^ uoininibi!s appcllHri, (|uibu>i filii uxore : hos nono ipso n^tatis aiino norcin
sliie complurcs quasi iiiinistrir Nul>M'r\'iaut. rubitis latos iioveni ultiis altos IIoiiiKrus fncit.
]>e eardinc porlarum, JE. 1. 44S. De ccslibiUot Odyss. 11.30I. itaquc in pu^na Gipintuin ab
■upH^, V. 273. AiMlline saijrittiR fiiisiMccoiifixos, ajite<|uaui ad
67t>. Fmmanis hiatibun hjfdra.] ITicr, rcl ]ml»cnatein p<*r>cniicnt.
m1i« cst ab hydrd Lcrnca, occisf^ ub llcrcul«!, 6K.>. Salmonrat ^r.] Snlmonrusj 'SaXiu/ulff
quBmininfcrorum ^'cstibulojnin /Kiicns vidit, vcl Dcucalioiiii Klidcnsis, vfl AloVi filiusfiiit:
▼. 287. Vel, si caficiu cst, huc illuc vag^atur pcr ccrtc in Elidc rcjipmvit, rclopoiincsi niaritiniu
inferos, et ad cruciendos iinpios vnrins in par- et orridcntnli n'7iouc. Ilic icrcis in pontibus
IM tnittitur ; qucmadinodiim Furiae thalauios »c tabulatis quadii^as iinpcllriH, faccu ja(.'ta-
liabcnt codcm in veslibulo, v. 2dt>. ciiro taincn bat in siibditos : iit Jo\«.in iu Klide luUi» maxi-
Tiaiphooe hic in Tartaro sonten crucict. Dici- tuc Olynipicin hoiioratuin simularet. Idc6 a
tor hrdra Merior, id ent, cr;idclior rdiquis Jovc fulininc ictus v*t. MefiiaiQue per Kiidi*
Tartari custodibiis, qui limina servant. Dc %- urbtm : pro mcdiamqueptr FAidis urbtm. De
drd JE. 8. 300. Dc ToHaro, profuadiKMaio in- Oiympo montc, Ecl. 5. 66. Dc f.7frfc»G. 1.69
fcronim loco, supra, v. 13-1.
362 P. VIRGILH MAHONIS
quia iniitntuB /umrf igncsDum flammas Jovis et sonitus imitatur Ol^nmpL
jovis et toniiru cojii. iiie QuatuoF liic invectus equis et lampada quassans.
quaticnB tajdara, cumsbatPer Graium nopulos mcdiseque per £bdis urbem
«zuitans iw gcntei Gro;- Ibat ovaus, Divumque sibi poscebat honorero :
corum, ct i>cr «»^;iiam ur- jy^^^^j^^ , „; ,^1^,1,05 g^ „on imitabile fulmen 590
bem ElHiifli et exigcbat 81- i, . i*
bi cuitun divinum: inta- iiLire ct comipcdum cursu simularat equorum,
BQfl ! qui imitabatur curru ^t patcr omuipotens dcnsa inter nubila telum
:tabo:'o.3™ 35r Coiuorsit (iion ille faces, nec futnea Uedis 693
tabilc. Seii pntcr Dmnipo- Lumiua) pr^ecipltcmquc immatii turbinc adegit.
tens vibrairit fuimen p^r Nec nou ct Tit vou, terr» omniporentis alumniun.
onaca nubila (non ilic ^ . " ' • *
fuidem focc» ct lumi- Cernerc eral : yier tota novem cui jugera corpus
n« Aimida tpdaruini ut Porrigitur ; rostroque immanis vultur obunco
^7-l™.u'i.Tr;^:: J'l'n'o«»l?.i^<=<'r t«ndc„s, foecundaque paiiis
Vidcrr erat ctiam Tityiim Viscera, rmiatnrqueepulis, habitat(|ue sub alto
filiumTrrrwomnipareiitisrPectorc : uec fibris rcquies datur uUa renatis. 600
cnjuii corimfl cxtcnuitiir /^ .. t ..•i* w . ti' «^l ■• a
pcrtotnnovmiju/rcra; ct "**^a memorcni L«ap]tnas, Ixiona, ririthoumque r
imnmni» vuititr fodicanfl Quos super atra silcx jamjam lapsura, cadentique
adnnro ru5.tro jeairpcrpcj^^j^^^ assimilis. Luccnt gcnialibus altis
luiiiii- rt visjccra fa'cuiida - ^ , . , "
flif< poeins, flcrutatur cu m/ Aurca uilcra toriB, opuJo^que ante ora paratae
ribuin, et nianct intra pro- Regifico luxu : Furiaruin maxima juxta 605
I,"^eM*S;u,; fiTri.'t Accubat, et manibHS prohibet contingere me„«is,
pniiuiaiitibus. Cnrcommc-Exurgiique fiiccm attollens, atque mtouat ore.
inorciii
Lapithas, ixiona^Di^ qnil^iig mvisi fratrcs, dum vita manebat,
et riritmMhn .' supfrqiioK-n i\ ^*r-* !•*•
m iainium lao- Pul*atiisve pareiis, et fraus imiexa cneiiti ;
ni<;;-nim mixu
Rurum et Miniio cadciiti iin- Aut qui divitils soli iiicubucre repertis, 610
pcmlct. Fiiicniaiircttjipien-j^;^,^, nartcm uosuerp suis, qufe maximaturba est;
convivia pniata hiuc ora*x''i4"C ob adultenum caesi,quK]ne arma secuti
cMwi abiindiiiitiiV icgali : Impia, iicc vtTili doiiiinorum fuUere dextras,
maxinui FuiianMn aicuu,- j j, • .,^^„.1^ expectaiit. Nc qiuTre doceri 614
bitprope, et leiat laii^fciv • «^ , t ^ ^**-»
mciisas nmnitxis, ctsuigit^nHm p(i.'nain,aut quae tormaviros fortunave mer-
-iocns fiireni, ei yonkia- Siixum iu^cns volvuiit alii, radiisquc rotaru o [sit
c« muol! A rV«/ ''i^^^^ Disiricti pendent : scdet, aeternumque sedebit
eri«
tur
tix'iio(lii))«i/i.
ta durabni, ntn pater vcrbcratu», .lut dolu» fiibricatuR cli«mti ; atit qni «oli iiiculiucrunt opilrai
partis, nec ilocjiuiii pnrtcni tarutn nuis, qua* inrba uiaxima est ; ct ({iii occifli tunt pfroficer
udulUMiiim, r-( (]ui kcciiu guvt bcllii iiijiiMa, iiec liinucnmt violarc liiltMn </a/aiit domlnifl : UH
ini-lu.si CAiM-ftuiit sdppliciuin. No ptnai> duKTri qiialv siipplicinm expectctd, aut quifl modaSy cC
i|;in^oiN uainuavorit cofl. Alii veiVHnf iiuiguiiin »nxuiu, ct pcndcut difltenti radiis rotaraa.
Miflcr The!>ciis scuct et perpctuu scdebit j
. >OT.K.
695. Tityonf ^^."1 7V'yiM, Jove naMis. ct rc cx inferis a»sTeiisus, a Ccrbero
Elara Oi-(.luiincui fillH : (|UiUii ci!lm Ju|>iter vi- cst, MUpri, v. S^i. intWii v. 617. Htfl dilplaL
liu.isot, JuiumiM m(*tu occullAvit iu t(>riu. undc suppliciuin HMitriiaturi tiinor mju imai&DeBtilU
eriiiiipciis Tiiyiisi (jipinti u sporit. , Tisnir riliu« ct inirdii.<<i in epiili^ liunic».
tv* dilu« cflt : i(le>) a Virs^ilio •.•luminis fji\!»f iiou 0i/3. iieruatibus tori* ] Qunlea lecti nwpth-
fiiiu.^ (licitur. llic nb \i)olliiic s}it»:.t;i.s iuter- les *, i\w j^t nialcg ii f^enerando dicuntnr, vel i
fectus i>t| qmr.i Latoiin? vini pniu><sri. Ilanc iseuio, vixjc ac laflitix praisidei de quoSd. 4.
rju*i ineti!>ui-ain et MUpiiliciiim Viit^ilius w:cv- ItA. uuJe xatinlt appellatur quicquid iKtaa
Tiit ab Homrro. 0*lys>. 11. 57i). Kiidcui etiam cst| >it («. 1. 3«i£. Inriiai gemalis hjfemi.
rromctlieo pu-na hL aliis tribniuir <>!(> Sazuin ini^entt^f.Jl ludicai SMjrphaMi
(Hil. fAipitlins, ^^r.J l)e Lapifhis, inimani Aoli tiUuin, latrociiiiifl iufancm: de qaoy QL
Thessjilia (ccntc.quoruin laiiieii scvliis nulluin 3.3^. Itu>*ii»tfue roiurum, ^t. Indkmt lldi^
flin^iiluro niirratur, C l'. 4o(V Dc /xiortdco- iieinidnq«iO|U.8.8t}. qiiem quiaaheri
rnin rcge, «)ui ob tciitaiain Junoiiis piuiicili- ctojain alidLcit, ▼. fiOl. plurilMH
aiii, rota* ujiu(' interoii allii^aliiti c<*t, (j. 3. 38 pliriiH prubabile eflt.
Vf^ J'iri:huQ, qul l.Jtfuis filius luit, aut Jovi» cx <> 17. JEltT.iWm^ tedebii XhJkKx
Viu Jxioait uxorc ; quic^uc Proflerpiutiin rope- Tyresei», dt qno iupri| ▼. 38. d
/ENEIDOS LIB. VI. 363
Infelix Theseas; Phlegyasquc miserrimus omnes ctPhiegjat mUcmmus ad-
Admonet, ct msurna testatur voce per umbras : "»""^* «^,"*""» f* tcsutur
Discite justitiam moniti, et non temnere Divos. 620 bras . DUciie totu» admo-
Vendidit hlc aaro patriam, dorainumque poteiitem niti squitutem, et non
In.posuit : fixit leges pretio atque refixit LTp«ri.r ^'^
Hic thalamam invasit natse, vetitosque hymenaeos. e» impoauit tyraunum fe-
Ausi omnes immane nefas, ausoque potiti. rocen»: tuiit et «uiituiit le-
Non, mihi si lingua; centumsint, oraq; centum, 625 «S^pSi J^Sia??"".';
Ferrea vox, omnes scelerum comprendere formas, tias prohibitatf. Omoct
Omnia pcenarum percurrere noniina possim. *"" 'V^*"'^* crimina et
«T 1 • j- ^ j j»^ r»i_ 1-1 j executi conjilia. Si e«scnt
Haec ubi dicta dedit Phoebi longseva sacerdos : ^i^ ceutum linguse et ceu-
Sedjamage,carpeviam,etsusceptumperficemunus:tum ora, et \ox i*erre«|
Acceleremus, ait. C yclopum educta caminis 630 "^" ^^'f"' romplecti om-
• . '. . "^ j /• . nes »|>ecie« cruninura, ncc
Moenia COnspiClO, atque adverSO tornice portaS : enumorare omnia nomina
Hsc ubi nos preecepta jubcnt deponcrc dona. «uppiiciorum. Pottquani
Dixerat : et pariter gressi per opaca viarum '^Z^u^nTL^T"^,
Gompiunt spauum roedium, foribusq; propinquant. Nunc autcm age, ingreder«
Occupat ^neas aditum, corpusque reccnti 635 ^2™» «^ p*^'^'""^ iiiccptum
£s ^»^ A i" • y ' ^ £t 'a. officium : prui>€reinu8. Vi-
SpargU aqua, ramumque adverso in limine figit. j^o muros fabricatos m
His demum exactis, perfecto munere Divae, fomacibuB Cyciopum, ct
Devenere locos laetos, et amoena vireta P?*^*** ,■"*», W"*'*? ^^-
' nicc : ubi Ihx iios jubent
dcpoaere munera deccrpta ex arbore. ^tclocuta fuerat : et pariter ninbulantes per tenebrusa
jpafiin viamm invaduut mcdiiim kcr, et appropinquant portis. ^ncas occiipat adituni, ct as-
pergit corpus rcccuti aquiii el offigit ramuin in opposito limiiic. Deuiquc liis ub&ulutisy per-
loluto muncrc Proserpinar, perveucrunt acf loca littai ct prata jucundai
r-
NOT*.
dequo, v.30*2|amicitiaconjunctissimi| dicun- sunt. Phh^ifas, Martls fiWm, rcx fuit Lapi-
tnr iuferof adiissci ut indc Proserpinam rape- tharum in 'Ihessaliai Ixiunis juxia aiiquos pa-
rtnt: ct Pirithous quidem k Plutoiie datus teri et Coronidis Nyinplise : ba;c ci\in rx
csse Ceri>ero deroraiidus : Theseus autein re- Apolline Alsculapium peperissct ; dicitur ]>a-
mansisse in vinculis ; douec ab Hcrculc libcra- ter tcinpluni Apollinis inccndissci idr5(|ue
tns sit. AtThescus post niortcmicrim rcdiisset sngittis ab Apolline dotrusus fuissc ad inferus.
■d infcrosi lapidi affixus est ubi vtemum scde- Atquc hirc scntciiiia laihi videtur puiior : quid
rel, in pcenam impii oliin susrepti itineris. Ita enim Tbcseo cum Pblcgyis populi« ?
fabulK. Scd aiunt his(oria;i ct ThcKcitm et Pi- 522. FixU leget, ^r.] Cuiididit, tiilit. Mc-
rithoumconaiusquidem rnpercfiliam Aidoncii taphora ducta a con^uetudiiie ; (|ua iegus In
qui.Groecis Phito esti Molosftoruni sive Thcs- ss hicisae fixi» tabcilis in publico piopfme-
protonnn in Epiro re^i<<i camquc vocatam bantur; quo; c\\m avcllcrciituri dicob.uitur
Proserpinam, matr(?in cju.4 Cerercmi cancm, refi^i. De HifmeiKro, niiptiuli Deo, (i. 3. C().
CTJ ohjecttis fiiit Pirithoiu, Cerbcruro ; postei 630. Cjfelopum cUucta.] Dc CjffiopiLnjt, JE
~ !um iiigratiain Ucrculis ab Aidoneodi- 3. 5dP. His cudeiidi ferri niuiiicijdariiini|uu
idque contigisse ad Cichyrum urbiiiin inveiitio tiibuitiir. Q:uiiv hic fcrreu ct
0t Achenisinmpalddcmidequa v.3:2S. muiiitA ma'iiia lutcUii^. Ediwfa dicuniur:
Intmtar Fansuiias in AtticiK. non quasi eiata in ultuni ; sed (]unsi fcno duc-
618. PkieBfOtipie miterrimuSt^^r.] Ambi^ua ta, eiduetUia, quod fit in cuuuai!» et foruaci-
crt hnjiuloaiieiitcntia : vei 77iefc as miserrimuM bu«.
admiiitut9wmuFhiegya9:\c\i*fileff 1/0.1 miatrri' 631. Mitnia,] Palatium I*lutonis ct Proser-
flHif omnet admotut. PMegjf^e, ikfotiae ^uzta pin«T.
Okdraaennm populi fuerunti i apinis insig- 636. Spargit aqnc^.'} Vcl ({uia r>n]lutus aspec-
; qoi aggrcrisi icmidum AjioUinis Dciplii- tu Tartari ; vcl qiiia »u«:ruin iuuiius Pro.M-rpi*
duipcrcy fulniiuibus, teme motibus, et nn oircrt ; solcinnis nutcm in sncris omnibus
^lnti& poftmodum alMumpiti sunti ex Pau- ablutio. 6/»ir^// vci\> duniiixaf, nonomuino
in BoMrticis. Hos obi iiuulanos fuissc larttt - dc quo nioivi i-E. 4. (i.'i.'».
drca Thcmliam, k rcgc PhlegyA t$:>H. Locra tatot, i^t.] Ltj/tium. I<ocus erftt
Utc dfelM: qui ob frcquentcm contcmptum piis iipud iiifcros^cstiiintii!», dcUciis omiiibis
i Nrplano ImmlsbO diluvio dcfcti afnucn^t. Aiii co!l<*rant in \t\<<viVi t^NWwtAS&A*
25
364 P. VIRGILH MARONIS
I
ctiedei beatas sylrarum Fortunatorum nemorum, sedesque beatas.
^*^*"iwl[?*L.*t';.'^^^ Largior hic campos »ther et lumine vestit 640
mgroi iibenor et luce pur- „ <=» o i • j a .
purea ; et ineoUR cognoi- l^urpureo : aolcmquc suum, sua sidera norunU
cuntsuum Soiem et sun as- Pars in gramineis exercent membra palaestris,
'^•;„h';X:";^°:ce°,r,Contendunt ludo, et fulva luctantur arena:
hidu, et lucuntur tVi aren&Pars pedibus plaudunt cboreas, et carmina diGunt^
fuivu. Pnr» agitant «aita- Necnon ThreicJus lonaA cum veste sacerdos 646
tiones nedibus, et cauunt rvi i • • ^ j* • •
cantiienas. Vates etiam ^bloquitur numeris septem discrimma vocum : ,
Thraciuscum vcste lonp Jamquc eadem digitis, jam pcctine pulsat ebumoy
canit numeris septem dis- n|c genus antiquum Teucri, pulcherrima proles,
cnmtna sonorum : et sonat . r ° . . , ^ .. . i. '^m • *^ 2^^
cadem, mod6 digitis, mo- Maguanimi heroes, nau menonbus anms : . 649
d^ piectro cburnco. H)c [lusque, Assaracusque, et Trojse Dardanus aACtor
^S^wrcirrS,!™^ Arma procul, currnsque virum miratur inanes. .
magnanimi, nati tcmpori- Stant terra dcnxa* hastse, passimque soluti .
bus fciicioribus : et iius, et Per campos pascuutur equi : quce irratia carrAm
Assaracus, et Dardanus a !••*•• «^^ ^Ti*
fundator Trojre. Miratur Armorumquc fuit vivis, quac cura nitentes. 654
procui arma ct currus ri- Pascerc equos ; eadem sequitur tellure repostos. .
rorum vacuos. Hast« sunt Conspicit ecce alios dextrk l«vaque per herbani'
nu; m triTa,et equi liberi.r i i. i r -r— -
pasamtur passim in cam- Vescentes, laetumquc choro paeana canentes, /
pis: nmor curruumetar- Intcr odoratum lauri ncmus: unde superne
IS^^t^/urSlPIuri»"* Eridani per sylvam volvitur amnis.
pingfuos cquos ; idcm manet iit depositis tub terrk, Ecce videt alios ad dextram et md nm
tram epulantcs supcr gramine, et cantantes in choro Istas caBtilenaSi in odoriferli ijM
undc uiagnus Eridaiius dccurrit per sylvam apud superos.
^OTiE.
CanarieSf ad latus occidcntale Africir, de qui- in honorem Musarum. Httc «atem piimfca-
biis iii:.4. 480. Alii in Hispania Bu?tica, An- tur digitii,p€dintt pleeiro: tf9mpUeirvm,Uf
daloitsief Grenaiie, Alii apud Indos. Alii in arcum iUum, quo fila perstriugQiitiir, k pec-
pratis ai^rii», caflum intnr ar tcrram mediis. tiue diversum esse ostendit inventa BoaMe Js
^lomcn aliqui fni^^iuit ab Elysio quodam Eleu- lii tertii temporibus mannorca Orphei ttatiiat
llieri fiUo : aliqui ab HXvrtf, profedio, quod il- qme sinistrii manu citharam, dextrik ' —
luc pioruui aniin»; post obitum pruficiscaiitur: tcnebat, teste Nascimbaeno.
ali<|ui quasi h 3<uri»f, non totubile, qiiia scdes 630. AtaracutqiUf ^.] De h&c
est aniuuirum imniortulium, quoe dissolvi non regum serie, G. 3. 35. De DardwMt J^ ^
possunt. 167.
638. Vireia.'] Loca sunt herbarum arborum- 657. Paana.'] Pexan, hymnus fuit, iM|De di^
qtic viriditatc amwua. plez *, alter in honorem Martis, qui inlrbit ii
641. Pnrpurco: Solemquet^.^Luminepur' te pugnam cani ; alter in honurem ApoUini%
purco, piilchro,^^:. 1. &91. Holem iii Elysio ali- qui post victoriam : indc Ivti qutlibetqaonM'
iim >tatuit vtiani Plato iii Phicdoiir. cuuque Deorum hymni, pttantt etiam dktf.
64J. Grnmineit paloi^rit.'] Patti stra jtara pro Nomcn, vel k wmim, fcrio, quia ob
ludo sumitur, quam pro luco Iiidis adUicto. Hk ab ApoIIine Pythona serpentem» hic
pro ioro. De Palaialrd, siw lucia, JE. 3. 280. in priin6 cantatus est : vel ab lu wtu,
quu difierat u pugilatu, /R. 6. 401. Jfili, qiiibus verbis eiun Latoaa matcr c& ia.
64o. Tfirclciiu vioerdot.] Orjjfiem,F.c\.3. pugna hortabatur : uudc fo jieimi
46. ii. 4. 4'A. Multi fiicrc hujus iioiuims : scd umjihantiuin acdamatio fuit.
oiuni.^ uiii tribuuntur, fabularum more. Dici- 65i). Plwrimut Eridani, 4^.] Duples
tur vx ^Kg^-pto arcauas cereuionias primiis ab iiitcrpretibus hujus loci leoleiitia : l.tJtik
transtulissv ; tum lyrv solertia, et carininis mtignapartEridamituptritpnBeijtUitinkJ^
Hua\itutc pra>ce]luiss(' : quu utro<|ue iiomine ros: notaturque ab iis vit advetliii mpvwi^gB
longacum rttlL iiiducitur, quse ct succrdotuiu motus signi&catur b supcrioce locoininHir
fuit, et muMicorum. reni ; tum natura Eridaaii qui PUnio tMtilCl^
646, A^um.ru scj0/m,4'^.] Numerosis can- ]6.nonIougeabortualMOrbcliir la
i'biis |>er^onat citharara : quai prim6 septcrn cuniculo, et pauU p6tt in ForovlbiMii IflM
li'jpiii invtructa nicinnrutur,. dciQdc novcu, qui nunc cst Pedeinoiitii put| esoiflV» K
iENEIDO^ MB. VI 365
HkniaiiiiiyODpatriainpugnandovuInerapasshGGOHic turba eH eorum, odI
Quique sacerdotes casti, dum vita manebat : certando pro patm tule-
Quiqae pii vates, et Phoebo digna locuU : ^ /"IC^/^S.^^JS;
Inventas aot qui vitam excoluere per artes: vita durabat: ctqui vatei
Quique sui memores alios fecere merendo : P";."*^ ****^*' "' ?*'«:na» a-
Oronibus his nivea cmguntur tempora vitta. 665 mnt vitam htmamim per
Quos circumfusos sic est affata Sibylla, (urteA rrpcrtas d. k .• «t qui
Musaeum ante omnes : medium nam plurima turba i^'*?f ^f;^* ?*'?* memoret
v« . , t . '^ . . , . »u»» "* benofaM:ifndo. Ca-
Hniic nabet, atque humeris extantem suspicit altis : pita homm omnitim coro-
Dicite, felices animse, tuque, optime vaies ; 669 nauturta-niocandida.Quoi
Ou« regio Anchisen, quis habet iocus ? ilHus ergo XTu «rp» ''IJ^./rb
Venimus, et magnos Erebi tranavimus amnes. Mussum ; aam magna tur-
Atque huic responsum paucis ita reddidit heros : *"*. **""^. *'/**^* *" "^***
wr 11» ^ 1 '^ 1 '^ I. i.*. *^h ^t admirataf tuperan
rilllll Certa domUS: lUClS habltamus OpaCIS, tcmahis humcrig: O ani-
Riparumque toros et prata receutia rivis ms fortunate, et tu optl-
Incolimus : sed vos, si fert ita corde voluntas, 675 ™* 7*" ' *!*''*!!» 5""k"*^°5
•• . ' ^ ... . . . ' quislocni tenct Auchiscn r
Hoc superate jugum, et facih jam trainite sistam. iiiius causft venimus hue,
Dixh : et ante tulit gressum, camposque nitentes ^ trajcrimus magnos flu-
Btsuperostentat: dehinc summa cacumina linquunt.JrH!!i?'^'ilTn^^
/SJtl/^ 11 . . * "»»ic dcdit ci rcj«pan8um pau-
r ^ At pater Anchises penitus convalle vircnti cis rer6u.- Nrmo nottr^m
' Inclusas animas, superumque ad lumen ituras, 680 ****^ *.**»" domum : habU
TaU^aj*! tamus m svlvis umbrosis,
Ijastrabat studio recolens : omneinquc siiorum ^t incoiimiis herbosas ri-
Forte recensebat numerum, charosque ncpotes, i>a<, ct prata $empcT norm.
Fataque, fortunasque virum, morcsque, manusque. **!* "^* Vpstamcn, sicu-
•m 1 . . 1 . 1 » . • j. piditas aniini sic jubct,
Isqne ubi tendentem adversum per ^ainina vidit couKcoiuiitp huuc cnlicm ;
JEnean ; alacris palmas utrasque tetcndit, 685 <■« «>« dwiucam nd enm fa-
Effu8«que genis lacrym», et vox cxcidit ore : ;i!i.iri:^o„!:fc.''d»Vpc';
Venisti tandem, tuaque expectata parenti <»iitciidit campo^ aniiunos ;
Vicit iter durum pietas ! datur ora tueri, DiMndcdejiccndunt cx aito
Nate, tua, ct notas audire et reddere voces! 689 l^l!'^^;^ p^*fundi'lHne*^.'
Sic equidem duccbam animo rebarque futurum, ridi circumitpiciebat ani-
Tempora dinumeraus : ncc me mea cura fcfellit. ^as separatus et revemu-
* ras III iiiccin supenoremy
considerans eas studiose : et fort^ rcco^oscebat omnem miiltitudiiieia suorum : ct dilcctos
posteros, et fata, ct fortunas, et niorcb, ct facta hoininum illorum. Ktqiiaudo illc vidit ^ne-
am ez advcrso venicntcm pcr hcrbas ; Iwtus protulit ambas manus, et 1acr}'niar fliixenint pcr
Mnas, et vox exiit ex orc : Venisti deniquc, ct tua pietas ccrta patri superavit itcr difficile ! 6
2li> permittitur aspicere vultum tiiiim, et accipcre ac reddere vo<;cs fauiiliarcs ! Certc nuinc-
rans tcmpora, cogitabam animo ct cxistimabom ita fore : et mco solicitudo non dccepit me.
NOT^.
Unde WMgnut Eridanutfluitadniptriortsterra 667. Musaum.] Dicitur hic h Suidu, Elciisi-
jncolotf quiescntentia mUii prubabilior vidctur : niuR Athcuicnftii,Oq)hci discipulus, cuniiiuum
tum qtla uade indicat hk Elysium nemiu, ubi heruicurum scriptor, qnoruin Eiiinoipo filio
vnrutur ASneas ; ide^quc, tupernif non po- ad quatiior niillia scripsit : floruit sub Cecrope
•mC sigaificare superas terras ex quibus Padus secniido Athcnicn^iuni rege. 11 ic, ct Orphcus,
^occDdai, sensus enim e«sct : Ex quo Elytio Homcro antiquioreR piitautiir : id<M>q; liW
•tMur Eridanuiex territ; qui niotus non sibi cummemorantur :\ Vir^ilif». Supcrest adhuc
COMenliiuH : tum quia supcmd, significat carmcii do amoribiis Li»ndri ct Heru.s, quod
l|iilc«|oid cst supr&, non taiitiim disuper : tuni Musieo tribiiit Scaligcr iii roVtica et longi
qnft mblerranea sunt on^nium fluviorum re- vcrsibiis llomeriris auic|>onit. Negnt tamcn
Ctptacab, unde enimpunt, (*. 4. 364. CAm Vossius, ct auctorvin hiijtu oprri!« vixixse sub
talCBi Eridanns agnim Mantuanum alluat, Augiistis affinuat, ctiain post quartum Cbristi
banc haboit Virplius honorem amni patrio ; seculum.
irt cmn non e communi fluriorum omoium 687. Erpectata.'] Doctissimi lcgimt speelateL
fftccpCnculo, scd cz £l^io ortum diccret. De Ner maU: : lil est, cognita, pcr^pccta, probatv
JMbRO,iiv« Mc ie Po. C. t 483
i5*
F
366 P- VIRGILII MARONIS
o ^ViyffT quftUst temu etQoas ego te teiTas et quanta per eqaora vcctnm,
porqiuuitainanajai-uiuin, ^ccipio! quantis jactatufln, uate, pencUs!
et quant» pencuhs apta-^ , *^ _7 • • j t «u -•u- ^%
um c-o te audio ! quam Quam metui, uc quid Lihye ubi regna nocerent !
tuin
tinuii DG re^na Africn tibilUe autcm : Tua me, genitor, tua tristis imago 695
obsiarent aiiquantum! ^.gjp -^g occurrens h»c limina tendcre adegit.
ocasvcr5ai/:Tua,6pater,Q ^ i rp i i t\ • j -
tuamocsta umbra sspc vi- Stant sale lyrrheno ciasses. Da jungere deztraBi
lairapiditnievcnireadhBcDa genitor: teque amplexu ne subtrahe nostro.
lL'i T;rr™o.'''p.™i."Sic memorans, larpo fletu simul ora rigabat.
m4iti, 6 |>ater,prrmittc con- Tcr conatus ibi coUo darc brachia circum ; 700
juiiifere manuit,ct netenib- Tgr frustra comprensa maiius efludt imairo,
du<:nfl comulcuii raco. oic n i 'i i> i • • •ii* ^
ioqueni,«imuiroadcfacicbatPar levibas ventjs, volucrique simillima somnoJ
xuitum ropio9i!i lachryinis. Interca vidct i^Eucas lu valle rcducta /
Tcr conntw crat impiicarc SecUisum nemus, ct virguita sonantia sylvis, / 704
brachiacollor/iM; ter iim- r ■ , i «i . ^ » ^*
bra frustra comprehen(<a Iziethaeumquc, domos placidas qui praenatat, amnein.
«•i«i»Ka psi i? maiiibus,-.«inii- Huiic circum innumcrie gentcs populique volabant.
ina n.-ari w»mim. Inf.rci i\f veluiiin pratis, ubi apcs DDstate serena
AiuoM icrnit in vaiie sc- £ luribus insidunt variis, ct candida circum
rscia-yivam soparatani, rt }^\\\q^ fuiiduntur : strepit omnis mnrmure canipas.
wim ; etfliivium Uthm.ui, *i^^rf«^s^'«t visu subito, causasquc rcqiunt 710
(]i.i prKtrHiuit tranquillam Inscius iEncas: qucC siut ca flumina porro,
M:iicm. (.%...tes ct popuii Q^^^^ ^.j,.i ^anto complerint agmine ripas.
iiiuuineri lolabaiit ciroa,T> ai« a» «i % ^
htwK^fiuvium. u (lucmud- i^ mu putcr Auchises : Animae, quibus altcra fato
iniHimu quamio ia pratis, Corpora debeutur, Lctlisci ad iluminis undam
:i:^:^^;Z::^ S«c«ro.s latkes et longa oblivia potant 715
tur rircaaii)aiiiiu:«(>oiii-Has equiclcin ineuiorare tibi atq; ostendere coram,
lus campus t-onat ficinitu. j^iDpj.id^.m hauc prolem cupio ciiumcrare meorum:
^i.n<*as i^raarus ru staiiin ^ .' * t^ %"^\. a i* ** r.*
ob.rupct aspcctu, et pctit Q«<^ ««agis Italia tandem laBtere repcrta. [eit
rausas: quinam ergn siiit ii- O patcr, anuc aliquas ad coelum hinc irc putandaBi
ii flmii, aut quiuam homi- Sublinics animas ? iterumque ad tarda reverti 730
in". iHcupavorint ripas laii- ^ a i • • • . j» • « ^
i 4 mviititudim'. Tuiic pater ^orpora f qu{e lucis miseris tam dira cupidor
Aiithises ait : .^uimr qui- Dicani cquidcm, nec te suspensum, nate, tenebo;
l:^:^'r„rw..«u.'';:u": S".scipit Anchises, atque ordine singula pandit.
\iaatcrnact liqnorcK t.tios Principio cwlum, ac tcrras, camposquc liqueDteSy
pil aqtiak Lcthasi flu«ii. Kgo
crrti- jumduduinopto.MiKrrare tibi, «'t coriim monstrarc illas,et enuinerare soliolem iUam ai^
onim . ut inagis (:audr<]4 Italiam dfmuin iiivrntam /uiue & te. O patcr, ait JEntoif aa exntft-
nianiUini ekt auimasaliqtias illustres hiuc redirciu lucrra, et re%'eni rursus in pigrm cwrpoia i
quuduam Ci^t mi>i«?riK tuin iii.Hauum ^it» dr^siderium .^ Rcspoodet Anchiscs ; O nate« cquidca
«i.< aii:. ihm: te rclinipiam 'Uibiuin. £t tir explirat sin^ula p^^r ordiiieni. rriiii& spiritufoviC
iutus f.a*liiin, tcrraiu, spatia aquca,
"SOIX..
qucniadmodum OviiUiis dixit, 5/}cr^r/ur/iiig- qiifi dcinceps Sorrales ct PUlo. Hh ■!-
tiiinu auruin. h.rivt hoc luco Virgiliiis, ut el G. 4. S9QL flit
(KM.JW^uifi/j/iyijr, ^r.] Cuni Didnnisamiv piiiis Epicurum scquebatur, Ecl. 6.81. M
re tc implicuisti, .£. 4. Dr LHtyiti .K. 1. iri8. omiic uiidccitn capitibus roinplect^
Dc j.//t, prn mori, £. 1. ^VJ. J)e Tyrrluno qiiantum k Christiaua Teritate absinty AcOe
mori, (tuUam ad meridicin ulluoiite, A^. 1. 07. eiit intcUirere.
De Litham amnc siipWi, \.\^l. 724. Vnncipio tahm, ifC^ L Ci^piif. Dm
'iX^. Qiuhu* nlttra fitto Corfora ilihtniur.'] nidcm itiformHinqiie materiam in
f^otk eniin omnes anima' alia in corpura rcdi- inenfa primum digessit, ignem, Meremvi
bantjUt mozdiceniiis V. 748. Sed jaroopus C8t, tenrani. Imle mundi covpiu '
ut prouiiisam snpe dv animnrum nauini dis- iu parte^ ac splueias, q«Hui
tertationcm «•!iiiiuamur,ctevolvamiihniysteria tiim : harum suprema, qbbIihh : IrfliT. timt9$
faQiosa:ilIim;tniiifilaiionisauimArumdi\cntain ctii /igue^i/et cmapi, tive amw mfaaieniMri
corpora, qux (inrcis fiC,%u^¥X^»9 dicitur. mcdi» paitci, So/, Mf^ fMut iMmLj Sim <■
Hanc prim5 invcxit Pythugoras, tcniicrunt- feriora elcmciitB i arieidbiB qnari
yEXEIDOS LIB. VI. 367
Lucentemquc globum Luiia^ Titaniaque astra 725 et luridum f;iobiim Lun»,
Spiritus lotus alit, totainque infusa pcr artus S? ***'* Titania et m«ai
Mens agitat molcm, et magno se corpore miscet. movtt totam iiiam moiem,
Inde hominnm pecudumq; genus, vitaeq; volantum,c< miscet se cum ma^
Et quffi marmoreo fert monstra sub «equore pontus. '^^„^5^^: ^*"**". *^""'
r^ ^ ,,. . , . . ^ ■ --i^ !?*'**'• bominum, et necit-
IglieuS est OlllS Vl^or, Ct CQelcstlS OrigO 7 JO dum et vite avium, rt in<in-
Seminibus : quantum non noxia corpora tardant, *••;■ *!"*' ?**'? '^'^ *"'' ^'
rvi • i_i^^. '1.1 1. litu pJaniiie. Inoiit illis nni-
Terreuiqtie hcbetant arlus, nionbundaq; membra. ,„is Vi, i^ca, »^t oi i^o c<r-
Hinc mctuuiit cupiuntq; dolent gaudentq; nequeie»tis; «luatenus rorpont
Respiciunt, clausa? teucbris el carcere ca?co. fauras *"**** P°" jrravant, ct aitu»
r ' L terrciii miMiibraque inortn-
fia non retimdunt vhn iHain. Minc anima: tiincnt ct desiderant, mcrrcnt t*t ]a>tantur: nec sus-
piciunt cwiuoi iuclusar iii (cncbiii ct obsouro carccre.
NOTii:.
tcmiino teparantnr. Ut enim suiii iiifra Ln- permiiii«fie. AppcUatPIaio Jimiorrs Doo«,C!<b-
nm globuui natunc qualUMr clfiiK iiTiwnm pcr linn. 1'<frr:ii'). Sattirnnm, librnin. Jovem, &c
fomia^ di»tinclft* suis in spliit.'nit : ita siipru Tuin iiit, jiiiiioi-r-» l)<'uy, vi\i>ntia cor|K>ra ex
globum etind«>m sunt ca:(U>iii niitiiiic Iimgi' ex- cb'incntis pio^-ici^sf, <|uibiiMduplicrmaiiiinani
cellcDtiori modo pcr viruitfs : liab< nt quip{>G addiiicrint ; ali«-nim iininortnlcDi, es divina
Ctt-K-stia ror|>oia ub i^^nisnatur:! Iinni u a«' uiu- illi .^emc >.<'", q;i:'i sidcra ru:isitu tiicraiit, quasi
tiun, '■ tcrra; njtura Rolidaiu ririuilatrui, nti ai-- cpiodani defluviu di>lap»am : quam tii capite
ri^ naturft pcntpicuitatpin, .tb ntpia; nutuni a*- rotiindo, qnavi ininiindi compeiidi«i locavcrint;
ribilem Ifniiatcni, scd ill.T onim < iiuturR- il- altornin inortaloin a sf> (Oiillatam ; cujus pni«
in formain prarntanti^slinain, iifnipf i^rni":, trm (pia> iru*iritiir, cirra <ror, (pi:r ronim|»i«cit,
rediictie snnt ; rujiiN tanln c>t exci-lk^nlia, iit cirrn i(M*iir, |>o-<iu>i-im."£:#Tiyi rk-;.tti»ir''HXi«v,
quintum clcinentuin %'i\€. ({uinta esrrntia dici rii,- « ils liXnnv, rvjf o' lig ree m>.Xm tvm ifym\m
pOf «il : qiiemadmoduni bic apud iins iii unani XP***^ '''^ ^* A'*'* '''*' '^y**! rnTt >Ut^ wm^^ni
ini:cti formam qii<>ti<Jie coRlesriint : Ita IMuto it»U 9»lfft.m\m tXi^tTio. ^r. Ilinr pntct, riir Vir-
in Timso, ct Marsilius ibid. cap. "24. I)c 7*/- giliiiit vitn^ illa^ swv aiiluias roravcnt temi-
ianiM noroiiic, (|uod !5oli prccipue tribuitur,i%). na. Itcin rur ii^miM vi.i,nr v.X efritsiis ori^ iis-
4.119. dcm «it ; n(*iupr, \rl qiiin prr miilta lieciila
tS/fi.SpiritntirUutalitt 4^-] 11- C(tj)vt. lluic astris uiverl^p arH{uid cx cu (ontraxcniiit na-
nniiidi corpori Dcu.s animam sive tpiritwn ad- tiira, qunni i;;iieain c>isc dixiinu*. v. 7:^'!. rel
didit, cui ine<it pnecipiit* inicUeetiu, iHteiligen' quia foriasye et cudrin c(rli i«,'iie ct quinti
tia et natura, id est, vitaliii ad scminHria vir- issentifi conflut» suiit, ut Fbitouicis quibus*
tni. Et hanc quidem animam Pylhajs^ras dam visum est.
Ileum ipBum esse r.oiitendebat, ut lifpiet cs 781. Quaii/fnnnoti,^'^.] V. Capul. Anima
~ inutio Fdice: at E^ato,noQ Deum,scd opiis ejosdem crant natnra.*, in hominibiis, belluiS)
potabat sammi Dci. Toliicribus, piscilMis: tiqnidem, jnxta Pytha*
728. inde hominum, ^t.] III. Caput. fndt, ^ram ct Platonem, mutua crat ennim com-
Jaxta Pytha^ram siguificat : /Ic hor Deo, qui mutatio. Totum porr6 earum discriniGn ex
ettmuniiamma: quati riecerfita:particula:sunt crassiorl out siibtiliori corporum discrimine
iHUb /uminum tt pccudum. Juzta Platonem ve- pctebaliir : ut intcr infantein ac Jovcucin, ti-
r6 sisnificat: £x rctiquiis hujut temperationiSf nim ac senem, videmus contingere. Atqnc il«
ex qfudmnndianimaniformarerat Dtus;fvr' hid est quod vocat Plato sub finem Timci»
tnalmiindtdttodemnnf^uhtrtsaninucrii^tUiwn. meniitjatlvram et aequititionem, quil inrieem
lca Phto loquitiir in TimaK>. Qiiasoain autem animaiia eommutantur, w«»7« «vn nmi tS* is»'
illa fuerit temperatio, nutM dilucido percipi non fuiZtlmi r« ^m ht JLXXnXm, nf ««; muimt mirsC»-
potest, ncque ex Platonicorum, neque ex Pla- Xji nmi mpint ^rmCmXki/Mvm. Qiio autem urdine
toois ipsiiis verbis. Vir^lium autcm Plaioiii fieret illa trausroulatio, mox dicimns. Ilinc
poti^ fluim Py thn^ne lilc a(ihirsissc existi- intci* ipsos homlncs, indolis, in^nli, inorum-
Mo : f|ma sic melins hxc omnis ejus doctrina que di«-cfiitas, ez cadem oriebatur >-nrictate
CWKtabity utex leqacmii capitemanifestumfiet. corporum : ide6 ait po<*ta, coelestem in eonim
780. fgntus tst oUisvigor — stminibusy 4^.] animb essc onginem, et verb apparinrc : qua-
IV. Ctqfui. Docet Plato diserte io Tinueo, tenus corporum et membrorum ponderc noa
laiicam illum ac supremum Denm, poslquam gravantur.
cs anhnH mundi reliquiis animas formasset, 733.l/ificmefimn/rM;>i'utt/7ife,^.]VI.Capuf.
mtkmia et ioielUgnitiK participes ; cas quasi Ez illo cum corporibus nexu oriuntur pertur-
ilemfpffrniseinSolem,inLuiuim,aIiBcpio bationrs omnct animorum. Prout quippe
ct inatrumenta temporis : ita ut singnlB aut sanguis, aut pituita, aut fiava, atniTcbiliay
^' asuis qunsi vehiculfs invectc, uni- in corporihiM praevalet: it.i molibus aliisi
vereum contcmplari possent. Addit, eiim pon aliisve, facilios animi agitanlur. His antem
ejiH>modisemcntera,animanimcumcorporihus qiiatuor motibnt nrteros omnee poeia
ijuoctioikcm inlcrioubui ac junioribns Diis
368 P. VIRGIUI MARONIS
Prxtereai quando uitima Quin et supremo cum lumine vita reliquit :
luce vita reccsait : non to- ^q^ tamen omne malum miseris, ncc funditu
m«n omnff mnlum. nec om- ^ ' .
735
, . «^. .«, ..«^ funditus omnet
men omne roalura, nec om- ^ . '. ,
net corporeK sordcs om- v^orporeac excedunt pestes ; penitusque necesse est
BiDo recedunt d miscris ; Multa diu concreta modis inolescere miris.
liSl^^ia din^ongJ^tinl!!^'^^ veterumque malorum
ta tu adhuc adhaerescnnt bupplicia expendunt. AiMe panduntur manes 740
admirabiii ratione. Ide6 Suspensa? ad vcntos : aliis sub gurgite vasto
^J^uIlJ^p^Jida' proEri^ Infectura eluitur scelus, aut exuritnr ignL
tnrum nozaruro. Aiia: sus- Quisque suos patimur manes. £xinde per amplum
peus« eaponuntur levibus Mittimur El vsium, et pauci l»ta arva tenemus :
vcnlis: alns crimcn, Quo r\ i i« ^T . , «.^«
mtii infectee, lavatur sub l->onec longa dies perfecto temporis orbe 745
immcnsoiacii, autabsumi-Concretam exemit labem, purumque reliquit
I„^t::::;n^ur.t:;i^i:^t»'creum sensum, atque aurai simplicis ignem.
torrii. Ucindc inducimur in spatiosum Elvsium, ct pauci obtinemus Isetos campos : quaodfl U»-
gn dies confectis spatiis temporura delevit congenitas sordes, ac reliquit purum fenf um cskt-
tcm et simpUcem fuigorem ignis.
plcrtitur : quippc mdu ac dtsiderio aIvc spe in dem terrestreive Dii esse, ci^m Tivis adiHDt ;
mHhiin ar bonum fulunun fcrimur ; dolore ct inferi autem, cum mortuis purgandis assis-
gawliot circa malnm ac bomim prsesens affi- tunt. Loca ver6 huic purgatiuui assijpMta
cimur : et facilc, inclusus quasi ob^curo car- existimo, esse varias sedcsillas,jaua ab .£neA
cere antmuK, auras cceicstes, id est, divinam peragnratas, ubi infkntes, amantcs, bcUicoiii
origincm, obiiviscitur. propriiL maou occisi : qui inde posi rertcM pur-
738. Inolucert.] Est timul erttcere. Vel ab gationts annos in Elysium admittebaotnr. De
alo, qu6d simul alitur. Vel, a ioUot quod simul manihuM, alia Rigni6catione, pro umbris mar-
csse solct. tuorum, G. 4. 469.
7^. Ergo cxereenturpfmiM, 4«.] VII. Caput. 744. Pauei hetaarvalenemuM, {^.IIX. CapiA.
Anim» iil^, ct#i diveriirc i corporibus natune, Pauci fruebantur Elysii voluptattbus ; mxiA
cx diutturiia tainrn cum it4 cfinjunctionc miilta quidemsi per scipsi speGtentur,nam evocabu-
iiiqiiinaiiieula contrahimt. Unde triplici pur- intas^mint magno, infri, v. 740. taineo pao-
galJonc expiantur ; fgnt, vtntis, id cst a^re ; et ci, si cum immenso animanim omiiiom oome-
gury:Hc vofio^ idcst, aquit. Hoec autcm tria iu ro conferantur. 1. Quia multi detnjdebantor
biu-iis iisurpuhantur purgationum gcncra : aut in Tartarum, inde nunquam in hicem aU&ge-
cnini rrn iiifecto: ttcda vel sulfure purgnbantur, ncrationc emersuri, qu6d eonim M:elera oiuft
uiit aqiiu UiMtrQhHiitur, aiit oArt vciitilabantur. purgatione elui possent : ita Plato io Plw-
Et quantiiiu ad animas, hanc Platonicis attri- done. II. Quia pars animarum longi^ naxioM
buit Keiitentiam Augustiims de Civit. I>ci, distinctis iUis in sedibus purgabatur: qiaibiif
lih. 21. 13. camquc adrcrt hiijiis rau^ain : qubd in Elysium succedentibus, alic ex E^sio io
quoninm tcrris mueriora mnt eUmr.nta, wiua, vitam emigrabant. lll. Quia inulti, aut omoii
tWr, iisnis : tx alu/uo i^orum mnndelur, quod aut saltem aliquft purgatione pcrfuncii, icde-
turcnd rotUagiont eontracium cM. riun in poenam dctru^bantur iiova in ooipo-
'44S^(lidniutsuoMpctimurmanes.]}i\cii,Om' ra, belluarum aut volucrtun ; ncc in ElysioB'
fici piUimur noMtros maneM, utWMt/uiqut MUttM traiuibant, ob vitam virtutum iterilen. Ifemv
Quiuam autcm illi sint mants, amhigitiur ; id- fnistrii se torquet Ccrdanus, et piigoaotca eon-
quc vidcri potcst c Platonis doctrinu ctiam rc- ciliet voces : qmMqut patimur, etpaud fffnfnr'
pctilum. VIII. Igitur Ca/)u/. AuiiuissinguliH, 746. Donte langa ditM, ^.] X. Ceqmi. b
jam indc ci primu geucratioiic dci«ccn«uque cx hoc £lysio fruebautiir atiim» qutote pcrfectit'
ostris, gvniuin sive diemoiwm tutrihui cuslo- sima: vocat enim Virgilius, ▼. 669. /S/mmmh
dcm opcruffi, qiii auimum in luccm extrahat mai: et v. 638. lacoi, Uetot, ti amimamnim Fhi^
ac dcindc p<»t mortem reducnt ad infcros, ait (tmaion<iiinemonoii,M4iesfii«6eates. Ergoldne
Piato dc n'p. 1. 10. itemque in Phfcduttc. Hos procul aberant purgationis tonneata. <hM
maneM dici niliil vetat, eosdcmquc pnrgationis Uritur ait Ancfaises: paud Utta onw lOMWtf .*
miiii«tros adhibcri. Qitanquain alii per mo- Doneclongad&ucancrttemtxtmitUAmfOm'
nti, furias aliosquc minores intelligunt iiife- nino aliud mihi sooare videtor domtf ^sim
rorum Deos, k qoibiu anjmie torquenUir: aliis vulg6 interpretibus: neqne bk inierpMtVr
«:t \iir6 ita suniiinUir mantM, U. 4. 489. Sci- quouMqut, quasi f uturom in Elyiio |mi gaiiuvm
rtiil ti igiMMurc manes; ibi eniin Dcos in- notct;scdfi«aiubA>tpnBtcritamtecluriaittlicil
fcrurum sigiiificari tnanifestom est. Utraquc purgatiooem indicet lilqoc duo pcramikt;
cxplicatio conciliabitur facile: si Platonici 1. Qiiia ooo dixit Virgiliuf,dMuc cxniurtlirtl
geoii dkantur, utriusqite mundi haberc com- ezimo/; sediiaiMeexcmi/, quod ctprcwHii ■■
nercium, qualitcr Mcroorioa : et superi qui- n\6e9tfquand»tsmUfqukmqiim¥Mqm€KUmu,
^NEIDOS LIB- VI. 369
Has omnes, ubi mille rotam volvere per annos, Postqiiam vcrtorunt rotam
Liethaeam ad fluvium Deus evocat ai^mine mafrno :!>«"»'»'' anno5,Deu«vocat
Scilicet immemores supera ut convexa revisant, 750 ad amnem obiivionis •
Rursus et incipiant in corpora velle reverti. nempe ut obUtK prieterUo-
Diierat AnchU : natamque, unaque Sibyllan,. r^.^mjSdr"
Conventus trahit m medios turbamque sonantem : piani veiic itorum rcdire
Et tumulum capit, unde omnes longo ordinc possit "' corpora. AnohiHes httc
Adversos legere, et venientum discere vultus. 755 :i3sihX"i. 'm«"u«
Nunc age, Dardaniam prolem quse deiiide sequa- ctctus turbamtiue frcnim-
Gloria, qui maneant Itala de cente ncpotes, ftur ^*^»» *' con»ccndit coiiem,
_.„ ' ■ , , •. ■■ unde poMit considerare
Illustres animas, nostrumquc in nomen ituras, lonira ftcric omncs dbi ob-
Expediam dictis, ct tc tua fata docebo. vcrso» et intueri vuitus vc-
lUe, yides.' pura juvenis qui nititur ha.s.a, 760—;^^^^' 'X!
Proxima sorte tenet lucis loca, primus ad auras qui» honos aiiquando secu-
iEthereas Italo commixtus sanguine surget *"™» «* soboiem Troja-
nam, qui posteri destinen-
lar ex Italici familia, nobiles animas, et succcssuras uostro nomini : ct tibi aperiam tua fata.
Vadetnr ? lUe juvenik <iui insiKtit hasiv nitid»| occupat sortcspatium proximum luroini, primus
crumpet ia a<?rem ccplestem mixtus Italo sanguine,
NOTiE.
S. Quia pari sensu dixit Iloratius, Od. 1. 3. 9. am quarta pars, umhra, qmc scpulcnim incole-
Donec ffraiw eram tibi .... Pertarum vif^i re- but, ut notavimns, /K. 4. 385. Qiianquam hiec
ge beeiior : id est, quando ij;ratu$ eram tibi. ^. umbra ah anima, corpore ct idolo distinctioy
Per aurAlsimp/iaftgnefiifSigiiificat pturaman- non ita vidctur cerla. De I^thato oblivionii
naturam, quae proptersubtilitatem a<Hriet fluminc, supra, v. 323. Rotum volvere, mcta-
li stmiUima CKt, ideo vocat cum Horatius phora e«it pro /m;»Ni /roiiuccrr. ; cx Ennio peti-
1. 1. 2. 2. 79. Dirirue partieulamaurte .- cujus ta, ut tcstatur Servius. Et temporis rotam dix-
ultima diptliougus duas in vocalcs pris- it ; ut pniil6 ant^ orbtm ; et poffsim alibi eur-
eo niore dissolvitur, aurte^ in aural. tumy eurriculum. Convexa tuptra : vcl signifi-
748. Hat omnci, ubij l^ ] XI. Caput. Post- caiit coavexam suporficicm tcrrur, ctijus in con-
qnam animai hac suit beatitate per annos mil- cavo infcri latcnt ; vel suhliuicm et conca^
leinElysio potitn sunt: evocanturad geae- vamcwli conspicui partem, utdiximus^. I.
rationem aliam, aliamque cum novo corpore 310.
■Dkmem. At priuR LethsDas aquas jubcntur 766. Jfune age, ^.] Ostendit Anchises .£-
cbibcre : ut prcteritorum omnium, tam hftbd^ neo: posteronim suonim clarissimos ; ubi no*
riODi quam voluptatum oblitt ; ncc teneantiir tnnda quatiior. I. Postcros illos partim ex
Elvftio desidcrio, nec superioris vits aspcri- Trojana, parttm ex Ital4 gente oriundos fore :
tate deterreantur ; nec supersit quicquam, uisi cum utraqtie {^cns JEnete et Lavinis conjugio
higenitUB qoidam afTcctus animie in corpus. miscenda sit. 11. Non servari ab Anchisii in
QDod autem ait ofnnej, restriug^i dcbet ad eas illik eniimenitione ordinem temporom : ci^m i
otBoeSt ^t^ altera fato eorpora dtbeniur, v. Romulo statim ad Cfesarem transeat, tuin re-
714. Non enimomnesredibantiu corpora ; ncc g^rediatur ad Numam. III. Alios etiam com*
verb tale quicquam de se Anchises commemo- memorari, prater posteros JEwte utriuiqiM
rat, qood lierat futurum, cert^ non omisisset. gentis iUustres viroi. IV. Hoc totum Virfilii
WUm Mtem ab eo reditu fuinse immimes puto, artificium, etsi perqujkm insigne est, errore
qoi ob exquisita meritaadmiisi inter Deos fue- non carere. Is autcm crror est cjusmodi. A-
nnt, el Adurontt remim, ut loquitur iEneas de nimas inducit qu» jam hasederant corpora, in-
Aiichiie.£.6.99. etreversifu/mitnmtmeruin, deque egressae, tum aut pune erant, autpur-
■nde primA geoerationedcfluxcrant, ut ait Vir- gabantur, in Romanorum hcroum corpora
gUius, G. 4. fS7. Horum quippc nou anima» rcversiuv. At si erant pune, incrat iis dun-
■pnd infcrof, sed idola soh\m ac timulacra £- taxat pnnu Kthereus sensus atquc auraT sim-
Ijnlif in campis remansisBe testatur Lticretius i^icis ignix ; atquc ita nullus inerat sensuf
caEnaiol. I. 12D. £t Ul^ues ^Mid Homer. corporU pneteriti, multd miniis futnri : si
Odjru. 11.4MX). ait leinter mferorum umbru purgnbantur, nondum Lethais aquis imbut»,
^iwr idolum HercnliB, quocum fermonem noBdnm pnsteriti corporis memoriam exue-
Iwlnierit : ipsum ver5, id est, ipsius animam, nypt ; atque ade6 nondum potuerant conveni-
apod Hiperof dcgere. Taraen Anchisen JL Vir^ entet futur» olim sorti affectus assuuere;
gUio descrilii : cujas idolum hk A^neam allo- igitur nec Sylvius niti hasti, nec Romulut ge-
qaitiir, dum anina fnutur c<elettium Deorum minas hatiere cristas, nec Numa meutum inca-
coBiiortie. liaqoe tria distingui poesunt in no- nnm gerere, nec circa MtrceUum
mUw ummOf wrpuMiidabsm .- ndditur ab aliif e|i« ttrepere.
870 P. YIRGILII MARONIS
Syiriui, nomen Aibaiiumi SylvivSt Albanuin nomen, taa postuma proles :
tu«wboiespof|trcma:qu^mQuem ^i\y\ loogaBVo scrum Lavima^onjux
di pariet ijbi sciiiori, futw Educct sylvis regem, regumque parentem : ^ 765
rum rcgem et patrcm rc- Unde gcnus looga uostrum dominabitur Alba.
gum:a«,uo fa...iiin nostrapj.^^^j,^jjg .jj p^ocas, Trojance gloria gentis ;
re{;uabit Albas loi)ga>. Hic _ » , ' »' . ® . ° - /
viciniis/t»i<r,ei/rroca3,ho-l^t Cnpys, et iVumitor : et qui te nomme reddety
nor Ti|ojan»e naiioni» : l)e- Sylvius iBneas ; paritcr pietate vel armis 769
Anen^Svivi^,^^^^^^^^ " unquam regnandam acceperit Albam.
ic no.ninc;squaiitcriiius-Qui juvenes quautas ostentant, aspice, vires!
tiis ariniset pietatc, «i tan- \i q,|j umbrata irerunt civili tempora quercu ;
gcndain Albam. Qtii juvc-Hi tibi INomeutum, et Gabios, urbemque r idenam ;
n'?^ viiie quanturo pnc %c Hi CollatiDas imponent montibus arces, 774
S;r;;rcLt:n.tn!;::iP°'"«^''«*. Castrumq«e In...-, Bolamq..e,Coramq«e.
ci>iii qucrcica : hi condciit xisec tum nounnaerunt, nuncsuut smc nomme terre.
tibi i.i moniibii» Nomcn- Quin et avo comitcm sesc Mavortius addct
liiin, ct Gabioi, el urbcin
Fidenam : bi arces CoIl>itinns, Pomctiam, et Castmm Inul, et Bolami et Coram. Ilsc noBUM
luiic dabuutur {7/ij,jam sunt tcmc ab^que noniine. Quin ctiam Romulua Martius,
76J. Sylrius^.HhuiWninutugHt^c.] In liis 770. Si imvtuoih, ^.] iEneas Sylviua fraude
Romana: l]i.>tor}«e ii^itiis puruin sibi scriptorcs tiitoriN reg^ spoliatiis, non nisi anno statii
conkcutinnt Livius liunc Sylviiim, Ascanii secundo et qninquagesimo reg^iun ailcptuf ,
filium facit : Diony.sids Hali(*amas»eus, JEnem. ilhid lamcn anuii uno et tri^inta tenuit.
Scribit enim Laviuiain, tum, ciim obiit ^ncas, 772. Cirili quercu.} Corona civica, k
prarguantcm, Asraiiii privi^ni mctii in sylvas quercu vel ilicey quta alcndae hominum rttm
fugi&sc nd regii pccoris nia^ijitriiin Tyrrhe- glandes olim in usu fuerant, ideo iis dabacurf
Dum ; ibiquc fijium peprrissc, cui inde Sy Ivio no- qiii in puppnii civcm servaverant, simuU|ue oc-
menfuit; Aiicaniain pictatemotuminnovercamy ciderant hostcm) nec h loco deturbati fucraiiC.
sibi bunc ip.«uni Svlvium surccs&orem dcsit^ Hlc iis assignatiir Albnuist qui ad ci\iuinlute-
iiassc i lalo filio suo pontincatuin maximum lara vaiius urbes Italiae condiderant murisve
tribuisst.', uquo gens Julia propaj^ata est. ^l- cinxerant : quorum nomma non iodicatt otpo^
liaRMm nomfndicilurSylviiiicquiaexoore^s tcobscura autiiicerta. JVomfnf 111», nuoc JL«-
Albani communi noiiiinc Sylvii aj>|>eUati suiit ; meiitano, milliaribus diiodecim Ron^ disutim,
iit ]H>}-t(::L iinpcratot ci Komaiii, Cotbarcs. Pot' ad septentrionem. Gabii, urbi inter Ro«
iitmuproltSi d'ipli':i soiisuospliciAbatui- ; vcl quie mam et Prsneste media, dccem circiter miUi-
poM /iunia/iuiicin iMti*isoi-itur;tumi|ucscribitur aiibus utrinquc distnns, ad orientem: niinc
pof/Auma; noii;>o«/uma: vel qu:e/»tfs/reinaori- omnino diruta, juzta divertorium publicaBi
tiii • ctiam vivo putrc ; tumqiie deducitur a/>oj/, cui nomen est /' Osteriaf FidenOf vel Fidenmf
por.eriurfpostfetiius^ ct postumus ; iit ab extra, quinque milliaribiis Roras dissita, ad septcn-
txtiriortfxtrcmuSfejrtimHSvtexlumus.lnhkc tTionem, nunc Castel GiubHeo. CoUatia, non
s^utcnti:t sunt erttditoi-uni diligentib«iini qui- mult6 remotior, adorientcm, nunr nc Tetti-
qiic : qui iidciu aimit usu quidcm vcuisBc,ut pis qitidcm soperstcs. Potmtia Suessa, cajiia
inortiio patrc nati postumi appcllcntnr ; uoii uf^er i'ome/ciu, jPomc/imtf , et i^omp/ifiiM dictiit
qiiisi posl bumationem nati, seil (|uia rc vcrii eitt ; virintrqiie paludcs Pompttnf., nune V
l»ostrenii. £t vero Virf^iiius ait Sylvium na- .iu/fn/e Pa/iu^; urbsruitVnbcoruni,nunGde-
ttiin patre l«>n{|^»vo, fivn patre niortuo : in Icta. Geu/rum inuf , oppidulum Rutulonim in
quo diKCo.Jit quidcni ab ea, quam cx Dionysio, litorc Tyrrheni maris, nunc dirutum : cidica^
ntuiltmus, historio; fiUc : sed eum cxctuat, vel tum Deo, ((ui GrKcis Pmu, r.atinis Faunus, Fa-
cjutdcni liistoriie varictas, vd poClica licentia : tuus, ct tnuus shc Ineubut dictus est, ab inenn-
ncc dcKunt, (|ui, ut historia vcritati consuiant, do ; qubd auimalia passim inirct. Bola vel
ioiig«riiaicxplicent, jam relatum in Deos et im- Bolte, oppidum iCquorum, circa PnBnestc, ad
nwrtaitm ; nituuturque hoc Ennli versn Romw- erientcm Rom«, quod jam Plinii tempore «no
/lu in eotlo cum Diit genitalibut mvum Ducit ; H vestigiis interierat. Cora, nunc caitcllnm no-
JCschyli testimunio qui in Tn^dtk Hptemad men antiquiun retinens, urbs Volscoruni, noa
'lii^bat, vocat Dcos ftmmftCitf iong^tot. Uc La- long^ a PometiA. Has autem urbes ut Latio
riiiii/, Latini iUia, /1u. 7. 02. De Mbd, .£. 8. 46. ascribat VirnlioB, Latinm siunit non proot f
757. Proximnt ille, Proeat, 4<.] Qui projt- rat antiquis lllis teniporibus, sed prout dcin-
Bus ttmc iii Klysio apparebat : non qui proxi- ceps fuil ; cum huic etiam iKqui, Hemici, Vol»
asuM er»t Sytvio siiocesf ttnis : fuit euim Procat sci, et parte aliqua Sabini annumcraii sont
iater AliMtuos repet ordine tnntuiu dccimut T77.4<»roiiitlem,^.} Xumitori, Vroem A*
tertiitii, Capgt sepiimua, AVwit/of decimui qnnr- V» ^mx XmuSAuxa ttaum tmia ^ubo, nddot
ftts, JEntat iiyhiut tertius, jaita Liviam. vt ntore^nte^ttt^wra^»» ^ WwU>«Mfc^i^VMfc>
;kxeidos lib. vi. 371
»s, Assaraci quem san^uinis liiu mater qucn parlct mater Illaex
Videnfcut fremiiiae stent vertice cristap, »'**?• AM«raci, adjkiet se
r ip^ suo supcruin |am siguet lionore .'' TSOduaj crUtK w^nt exeJuM
18, nate, auspiciis illa inclvta Roma capitcct u/ pater Deorun
Di terris, animos feriuahit Olympo, inUnHlI^T^* "^a ^
'., . i 1 L'. "^ »pIenclore? Eccc, 6 filu
)ue una sihi muro cnTumciabit arces. famota iila Roma hujua
role virum : quulis Bcn*cy"Una mater **"ci" rqunim douiinatlo-
.r curru Pl.r^ gias turrit» pcr urbes 785 ^X;Tr";C"'TS
*cum partu, cfutuip complexa nepotes, muro teptcm mnntei. Fot-
coelicolas, oinHCS supera aha tenentes. J."«*'* «obole civium : qua-
, ' , ^ • 1 ^ iiK mater Berecynthia ve-
minas huc ikiie acie>: hanc aspice |?enrem,hiturcumiperurbeiPhry.
)squc tuos. llic Ca*sar, et omnis luli {i:iaK,coro»a/a turribu8,gau>
es, inaiz:iuini ca^li vonturasuh axcm. 790 **f"» n"*l<^ l>:oi-um, am.
, / ^ ., . .< 1* plexa centura ncpotcii, om
hlC esr,tlhl (|Ueili promittl SCepiUS audlS, nrt incolas coili, omnes ob»
is Cajsar, Diviinj genus, aurea condet tinenies ipa/ia aitae/supe-
qui rursus Lati^ rcsnata per ur^ a ^llSnJ^^lcut : °S
> quondani : su|jer et Garamantas et Inuos hancnationcm,etRomaiiof
t imperiniii : iacet extra sidera telhis, 795 <"<>*■ H><^ ««' C«»ar, ei om-
' *^ nis prr>lcs iQli, cxiturn sub
izcm ca-li. Ilic cst ille vir, qucm sspc andis promilti tibi, Augnstus Caesar, filius
qui instaurabit itcnim aurca scciila/>£r Latiuin, per loca olim gubemata k Satumo:
ibit iropcrium ultra Garam:uuus utque ludos : sita cst illa terra ultrafidera,
NOTii:.
filifc, J¥s. 1 . 274. De ^ssaracoy avo bus, ex qno terapore Julium Cssarem, suum
k quo pcr AU>anos regcs oriebotur cx adoptionc patrcni, in i)eos rrtulcrat, se
2U4. Divi filium nuncupahat, quodcontigit annu U.
mina: tfaut rcrticc rriVtf!.] Criatai^ C. 712. ut notavimus Ecl. 6. 64. Dc ai/rc« sa;«
equintT, phunae versicolorcM, f^alcH- cu/o, Satunwt et f^tio, £cl. 4. 6. Notatque
imposittt', u galloriun crixtis ita pacein uhi(|ue ronstitutam, anno U. C. 725.
militudincni dictut, .^. :). 44)H. fir- dc ((ua >E. 1. 291.
miijuiTin oi iintuin, nnn ut gcinini 794. 6'araw a)t/a< e/ /n«fo<.] Vel intelliee ve-
mus iiomulos4|ue signifiretitur, quod ros Indos, Asisc populos, de quibus G. T. 67.
ilunt. et GaramantaSi inferioris Africv populoi, de
ter ipte, ^r.] Vel Mars pater Iloiuii- quibus. X. 4. 11)8. Testatur enim Suetonius c.
lut fU^rrHi/Kiue honoriri parficipem 21. Indonim re^es, Angusti fama permotos,
potiiis Jupiter ;>a/cr «M/)t:ror)<r/t,qni ejus atniciliam quiesisso. Quod cx £uscbii
inore iiuifrnit. Indifjut Homnli mor- chronico accidisse coUigitur anno U. C 728.
rcl fulmiiie ictii*(, vel a suik di>icer)>- At veru,cdin eos ipse bcllo ade6 non domueriti
>ros posteii relatu:» csse crcditus est. nt ne laccssiverit quidcm : malim Indot de
ah eo condi^H, ^i^. 1. 274, 270. Uc .£tliiopibus intimie Africs populis infclligere»
M«; nioniibut^ Ci. 2. 533. de qiiihus Ecl. 10. dS. Hos cnim appellatos fu-
recynthia mntcr.] T.vMe, inater Jo- issc Indos 4 vcferibiis oiteiidimus, G. 1. 171.
>lurium l>coruni : qua" pro terra su-r ct G. 4. 287. AfriciB ver6 partes Ter^ omnes
e tarritain gerit coroiiaiu. Berecyn- tum co^nitsp, ah Augusto domitoR sunt; sive
cst k Berccyntiio custello I^bryipB per se, cum E^yptuiu devict& Cleopatr& in
n fluviuin, vcl moutc cjiudcm Phi-y- provinciam redcgit, anno U. C. 734. sive per
lem MHrsyuni. ubi in^iji^niter cokha- Antouiuin qui ejus aiispiciis de Africi triuiu*
ejutque cultu in Phryi^idf /B. 3. 1 1 1. phavit, anuo U. C. 725. et atios dcinceps.
larfet omnit Itilit ^.] Oe Julio Cm- 795. Jacct esira tidera tellut, fycj Dcscri-
1 hk indicat, Ia:\. 6. Dc iulo, geutis bit candem Afriram : qus ita xonm torridiB
le, Al. I. 267. subjccta rst, ut uUra tropicum Cancri ad sep-
gui<ui Otsar, 4^.] Octavianus, Ju- tcntrionem, extra tropicum Capricomi ad
ncpos, ut dixiinns, j¥L. 5. 6<i9. Au- meridieiu excurrat : qoB ultima pars, etsi non
nc donatus, anno U. C. 727. DirAas circumlustrala fucrat a vcteribus, tamen coq-
ur, quia Anchis^, 3^ncu, et per hos, jecturis nota esse ptHerat. Hoc cons torridB
et Jove gcuitus : Alia exempluria spatiuin vocat {lot^ta >So/m et oitM vtos : qtiia
ri ffiuis, notantquc appelhitionem Solis annuus in ca>Io cnrsus iiittem * *
Kviani : qui in nummis ct mannori- dcfioiturj QcqucSolis dumaut;iccf'^
372
P. VIRGILII MARONIS
uitra hcr Solit et aimi, ubi Extra anni Solisqtie vias, ubi coelifer Atlas
Atlas «eiifcr Tcrsat hume- ^^^j^ humero torquet stellis ardendbus aptum. -
nt coelum conn&uin ■tell»-.* • • i 1 ^ • '
ardentibus. In cjus cxpcc-Hujus in adventu jam nunc et Caspia regna
tataoncjam nunc ct rcyna Responsis horrcnt Divum ; et Msotica tellns,
Se"r.;,.To^"r^ Et septemBemini turbant trepida ostia NUi. 300
nim: et»cptcra ostia NililNcc vcro Alcides tantum teHuris obivit;
stupcfacta commovcntur. Fixerit a»ripcdeni crrvam licct, aut Erymanthi
Nec ccrtc Horculc* pera-n^^* •. „ * _„ «* t ^ /• ^
gravit tot tcrras : licct ot- "^carit neniora, et l^crnam trcmefecerit arcu.
ciderit ccnram leiieui pedi- Ncc qui pampiiicis victcir jug^a flectit habenis
bu«, aui jiacuverit iylvas Libcr, ag^cns cclso Nvsfle de vertice tiirres.
Ervmanthi, et orcu temi--r;,^ j i -J^ ji • . . • ° ^ . »
crit l,cmam. Ncque Bac- Et dubitainus adliuc virtiitcm cxtendere factis.^
rhuB, qui victor regit cur- Aut iiietus Aiisonia prohlbct consistcre tcrra ?
m, t:^X>^^2 ^ Q"i« Procul ille aute.n ramis insignis oliva%
to cacuminc Nysop. Etod- oacra fcrens r nosco crincs incanaque nienta
h««- dubitaniiu «ternnre Regis Komani ; priinus qui leinbus urbem
▼irtnteni factis .' aut tiinor i o
impedit not scdere in terra Italica? Quik vcr6 prociil ille specttbilis ramo oliw, portaas i
rea ." agnosco capillos et barbam canaro rcgis Romaui : qui prtmus 6rDaabit urbem hiBm,
81 0
KOT.£.
rum *cx plnnclurum, qui v nr antur h)c fitlcra,
nec multum cx iisdero i;patiis czcurrunt. l)e
tonAAmpint, ^t. U. 1. -23;^, 238,1240. Dc.^/n-
cd, Kcl. l.ftij.
79<5. Crrtifer Atlaty ^r.] .Itlnt, mons qtiidcm
est Africir septentrionalijs, dc quo, JV.. A. 247.
Sed cum vetercs interiorein ac meridionidem
Africam panim cns^mwei cnt, i>«quc mnns
Africa; sit maximi» ct loni^ scric proiiuctus :
montcs haruin rcgionum oinncs Atluuiis pro-
pafrinein putabant ; ut omnes eanindcm po-
ptilod iilihiopum noininc romplcctebantur, A\.
4.490. A.tem apiuni tltUitf ezplicuimus ibi-
dcm, V. 4S2.
IVS. Catpia regna.} Asiam intellipt, tibi
Catjrium cst marc, nunc nur dc Pacu, ilt Sala .-
ct circa illud ad septcntrionem Sarmata" et
Scjths, ad mcridicm Parthorum iinpcrium,
ad. occidentem Arment. Cum Farthi« quid
egerit, viditiras, G. 4. 501.
799. Mmolica idlut.'\ Scptentrionalea signi-
ficat Curopas populos, ubi Ma^itpaiutj nunc
Mar bianeo, circa quam minores Tartari : que
Uunen loca ab Augusto tcntata nou liquct :
icd foedere tantum adjuncta.
800. Septmgemmi turbant, ^f.] Id est,
iurttaniur. Sic etiam in prosa oratione Tnci-
tus : Si una alterate eivitat twrbai. De MIo,
.£gypti fiuvio, ejusque septem osttis, G. 4. 287.
801. ^lcidet tantum, ^.] Hemtlet, cur
Atddet dictus, JE. 6. 414. suis in varias otbla
Sartes ezpeditionibus famoiui. Adfuit cnim
asoni in Cokhica velleris aurei direptione,
Buslrin occidit in ASgypto, Genroncm in Hi-
Spaoia, Erycem io Sicilia, Diomedcm in Thra-
t\k: Hesperidam hortos in eztrema AfriciL
diripuit : tum itinerum suonim terminum fizity
cdluBiiMi mMicive dnoi| Abylea in Africa»
et Calprn in HispaniA : qui montes
rontiniii c:(sont, ah eo dicmitur separati :
iminis^o mari frctiim Gaditanum
est, /c dCtroil de GibrnHar, thb streigbti »
oiHiiii.TAR. Quibus omissis illfus factby
nir Virgilitis tria elegerit in 1111&
relop<iniicso edita : nempe cervam
dibii.« ct aiireis comibus, Dianc
tantem iii Mainaio Arradis monte, cnrm
prehensam ; aprum in Erymanth»
iteni monte vivum raptiun ; hydmin in
palude, Myc<>iius intcr et Argos, 1
nequc enim inde multa terranim apatia
ffrasse Herculcm colligi potcst. Dn
Jaboribut, /E. 8. 288.
805. Ijber,afent,^.] VeUberBtiM
eho, ejusque in Indii victoriis, Ecl.6. dPl
7. 68. iE. 4. 301. Dicitur idem H
deiiide iOgyptum, et Libyam pemgriMt.
Jfifta qiiidein triplez numeratur. I. Drhi
il^ry pto Arabiie vicina, nbi Diodorai
la Barchi constituit. II. Urba ad
rum, in Indift non longt^ k Cofrficne fltrrloiqii
occidentalem Fnditt partem inflnil;
Baccho Iiidiam peragrante conditBHiy
ue cepit et libenun reliquit Alezandcr. IIL
terume Pamaui culininibus,Jtiztanli
ipsuro Bacchosacrumdicmit; eiquec
cacumeo, Cyrrham nomine, ApolUni
Viciis quiden JVyM lUtuitnr k Slfpkana
Helicone» qui Bmotic inons et Far
lus. Bacrhi aurem tres ab aliqnibM
tur; ut HerenleiquadraginlA: qiuoin
nium facta tribunntur Baccim fiio Josb
Semele ; ut Hereuli Jovif ex
Jhigusli netwiii in iiCroque litoi*,
Africano,G. 8. 38. De JiummAt h^JL 7.
yMriimfliiiB vi. 373
Fundabit, CuribuS parvis et paupenMm mimt in amplnni regnum
Missus in imperium mairnum. CDt.aRDde subibit, ^ P*^** Curibu» et ten^
^. *^^ ^••j _' i_«^ ^paupere. Cui poitei suc*
Otoa qui rumpet patnae, residesquflhnovebit cedet TuUus, qui turbabit
TuUus in arma viros, et jam desueta triumphis pacem patri», et excitabit
Agn.ina. Qucm juxti sequitur jactantiorAncus. ^^l;^"^;^™ w^^^S:
Nunc quoque jam nimium gaudens populanbus di. Quem prope sequitur
auris. 816 A°<^» jaciantior, ct jam
Vis et Tarquinios reges, animamque superbam ^*°^ poruH.^^Tbne eul^
Ultoris Bruti, fascesque videre receptOS? videre reges Tarquiniot, et
Consulis imperium hic primus, ssevasque secures *f'™*.™ gionosam Bruti
... ' ^*^ iii^ vuidicis, et faftces recupe-
Accipiet; natosque pater, nova bella moventes, rato».' Hic primus accipiet
Ad poenam pulchra pro libertate vocabit, 821 iinperium Consuiis et se-
Infelix: utcunquc fercnt ca facta minorcs, -- --~- « P™."-
Vincet amor patriae laudumque immensa cupido. get ad supplicium fiiios pa-
Quin Decios, Drusosque procul, saevumque securi rantcs novum bellum, mi-
Aspice Torquatun,, ct referentem signa Camillum.^^^^^^^-J-^^I^PS;:
llLnB autem,paribus quasfnlgerecernis in armis, 826 tum, amor patric supera-
Concordes animsenunc et dum nocte premuntur, bitct immensum desiden-
«T ^ • ^ i- 11 • 1 • •* um gloria;. Pretereavide
Heu quantum inter se bellum, si lumma vitae louge Dccios et Dmsos, et
Attigerint, quantas acies stragemque ciebuut ! Torquatum sarvientem se-
curi) et Camillum repor-
tantem vexilln. Illcc autem aninue, quas vides splendere ioannis aequalibus, concordes nunc,
«t dum teg:untur /iMtenebris : beu! si pervencrint ad lucem vita;, quantum beUumy quantos
pugnas et cladcs intcr se excitabunt !
NOT^.
809. hicanaquc mtnla Regitt 4^.] Hvumr suo Lucretia pudicitiam, cum toti famili4
PomjniH, secundi Romanorum reg^s ; qni defi- regfno pulsus est : auctoribus conspirationis
ckmte Romuli stirpe propter prudentiam as* Bruto et Collatino, qui perpetuum regum im-
citiu est ^ Curibus, urbe Sabinorum primaria, perinm in annimm consulare permulftrunt ;
ubi nunc Monastcriolum Vaeotio di Sabina. -et/uco, ac purpuram, et alia summae
Ii le^ibuB ct religionum sanctitate fcroces Ro- potestatii insignia sibi cKtertsqiie deinde
manos teniperavit ) iEgerise, ut fingebat, coiisulibut a|tribuerunt. De fascilnu virga-
NymphflB usus consilio ; in pace perpetui ur- rum, quamm in medio securis emiuebat, G.
bem continuit ; unde coronatur o/tvd, qiic pa- 2. 496.
cis insigiic cst : annos vizit octoginta, quo- 820. KatomguitwUtTi SfC.'] Titus et Tiberiutt
ram trcs et quadraginta regnavit, quare )i)c Brati filii, cdm de revocandb in url>em Tar-
de^cribitur mento ineanot id est, vo/ch^ eano, cininiis clam egissent, palam virgis csesi, a^A^ .» s
JE. 5. 784. deindc securi percussi sunt, patre jubente ac '^ij^-
814. 7W/fa, ^.] TtUlut HoMiiHus, rexho' spectante. Qno farto utruin laudcm Bratii*-^*
maiiorum teiiiiu, neque k Bomuli, neqoe h nieruit k pofterii, vari^ disceptatum est, unde ^^
Nurne generc. Albano bello pacem abmpit, addit, ti/cim^ Aren/, ^. \^
quod escepit gravis pestilentia : ob quam 824. Dwioo, Dnuot, 4^.^ Familias Roma
avcrtcndaui sacra diim Jovi Aiceret, ictus fui- nobilescommeiBorat. l>ecto>,quoramtrespro
mine cum tot& domo conliagravit. republidk vitam devov^re, variis temporibus,ut
815. JadarUior Anem, ifc.'] Jtneus Martius, dizlnms, G.2. 169. Drusos: cognomen fuit il-
rez quartus, Numse ncpos ex filii : multa fecit latum in familiam Ldtiam, ob Drusum, Gallo-
inpopuli commoda, cuiiibfi superiorwn regum ram ducem, ab uno aliquo ejus familise trad-
belli paeisque et artibus et glorid par, inquit datum. In hftc multi Consules ac Tribuni ple-
Livius. Jmra popuiarit, est populi favor ; et sic bis; ex e& orta Livia Drusilla, tum Auguiti
describitur k Cicerone Quinctins, pro Cluentio, conjuz. Torquatum, T. Manlium intelligit, qoi
77, homo popularis, gui omnesntmorwn el eon' anno U. C. 893, ob detractum Gallorum duci
rtonimi rtntos eoUigere eonsuisset. k se occiso torquem , inde Torquati cognomen iii
817. Tarquimos^ Corintho oriundos. Duo familiara iotulit : ter cousol fuit, ter dictator :
hujus noroiois Roroae regoavemnt : Priseus, et tertio consiJatu triumi^avit de Latinis, anno
5u/7er6uJ Prisci nepos. Horam medius Servios 414. quo bello filium sccuri ccdi jussit, qii6d
Tullus omittitur k Vlrgilio propter obscurita- contra edictum ducem Tuscidanorum pugnik ^
tem stirpis. Prisctif, Anci filionmi operik oc- interfecisset. Camillum. M. Furium Caail-
dsiit est : ^mrfria, ob violalam i Sexto filio hun : qui qniDquici dictator fuil; qpatec tCL-
374 P. VIR6IUI SIARONIS
flocer defceodens e moitti- Aggeribus socer Alpinis, atque arce Monceci 830
bus Aipmis et nipc Moik». DescendcDs i iFener adversis instructus Eois.
a: ?ener adjutus (Nncnta-i^T • * * • • -^ v ii
libus popu/M opi)Oiitis. 0 Ne, pueri ne tanta animis assuescite bella :
pueri, ne assurfacite ani-Ncu patrifle validas iii visccra vertite vires.
^0™ SvSVp.°,":Taq«e prior, t« parce, gen,» q„i ducis Olympo :
firmuDi ejuM robur. EttuProjice tela nianu, sanguis meus. 835
prior, tuabstine.quitraliisllle triumphata Capitolia ad alta Corintho
guix meiis es. llie subac- Emct ille Argos, Agamemnoniasque Mycenas,
la Corintho victor impellet cumani ad aitum CapitoUum, clnnu ob interfectoB AchiToa Hle
dcstnict Argos, et Mycenas Agamemnonis,
NOTX.
umphavit, de Veicntibui, de Volscis, de Gallis Mcgaren^cj;, totaquc adeiS Pcloponnefut et
Roina libcrot^, iterum de Gallis octogonarius, Grircia Uoiuano impcrio MilMlita, eique prc-
/ uno U. C. 387. pnsitus uiH^istratus, AchaiaD pnrfVrtus deinde
89U. .^/v^eri^iu lorcr .'l/piniJ, ^'C.] CaKar, upprllati.s est : quia Ilomani in Achoris, tmn
cujus filiaiu Jaliaiu Pompcins in mHlriinoiiin Gra'ria- prini'ipibii.<i, GraM-iam iiiiivcrsam tub-
baburrut. lu auxiliis Cssaris cnmt Galli et r^rruiit, inquit Pnusnnins in Atticis. HoYget*
Gcnnnni «b occidentc : in Pompcii »uxilii>, ta Mint priuium ^ Q. CH^rilio Mctello prrCore ;
Asiatici nb orieute. Uinle Ca;sarein ait vrntu- p4Tli!ci» a L. Mumroio consuI<*, qui de iis tri-
nim ex Alpibus, qui uioutcs It«iliam a Galiiii iiiuphavit anno U. C. GiAh Otpitotium, tem-
dividunt, Kcl. 10. 47. Pompcium cx oricntali- pluin Jovis fuit Romir, strui rccptum k Tarqirf-
biis Aurura; partibiis : niiif cniin cst jhirorn, iiio Pri.^^ro, in collc qui priiis Tarpeiu.c dictu
.^rx .Vonocc», jUc/naro, scu wtfou/^i/fi, Principa- fuit, (UmimIo Capitormiisi : noroon iuditum ab
tus, arx, et portu», in nra maritiiua IJjjuria*, inveiito ibidcm humauo rapitc, dum funda-
dela cosir.t ou riviere de iienncxj nr the coast mciitn poncrontur. lluc solchant cumi dedo-
orRivEROF G£NUA, et ipsn Alpiuin maritiniH- ci triuini)hantr*R, ut lauream suaiu in Joni
rum iiiitio : dictiis ihrculi$ Monv.ci purtu;;, ^i-cmio dcpoiirrcnt.
qu6d Hcrcuics, piilsis hostibu^, ilHc aut solus i'SS. Ermt itte.irgos, {-r.] Emet, h)c noB
rcgnavcrit, aut solns privato in tcinplo cultus ■iL^^uificat enrfeij ^o<j simpliriter vinevf. Tom
fucrit, a fiif*f, soltu, ct M»£», tiobitmu. '"^r^o* H Mi/rfntc, pro i-cgno ipso Argolico to-
832. Jinitnii nnueteitt bella.] Duplex com- taquc illa rc«;;ioiic uiiurpantur, ut ssrpe fit i
mutatio. k. jittueMritebetlaanmis ; proasnte- Virf;ilio. (^oiistat cnim ex Stralmue, lib. S.
trite animos bellit. II. .Neutnim activo; a^ Jtfiycenff5ab:])si8 Anpvis iiividia impcriiezcuu
tucscUe, pro attuefacite. £t sic fcre Velieins fuissp, rtonininoddela^; noncrgoaRomaois.'
Patcrciiliw, 1.2. 79. 3li7i/i ac remigi ncofatibns Vide ,¥,n. 7. 372. Dubitatur autcm, cni RonM-
a*sutscendo eertaminibut pntfceius ett mMarcus nnrum durum trihuonda .<<it luec victcnia. L
^grippa. Tribuitnr T. Qainctio Flaminio, quem aKmd
835. Sanguis mew,] Juliut Carsar, qui ab Flamininum niincupnnt : qui Philippum Ma-
lalo Ascanio et Vencrc diicebat origiiicm, sn- codoniK re^cm, cui parcbat lliessaliai GnB-
pra, ▼. 7d3. Idque prr appositioncm dictiim cixqiie ac Pelopcnnesi pars maxima, debeHa-
est, pro, qui ts tani^uis meut : alioqui diccii- Tit ; Ar^os rccepit ; Grncos omnes librrtaie
duin rrar, mt tanguis. dimavit : idciiqtie trilMis continuis diebus tri-
BM.CapUoliaadaltaCorintho,^-i:.] Corin- «unphaTit anno 561). 11. Tribuitur L. iEmilio
fAiifurbs CrrKcise nobilis, in Isthmo, dicto iii- Panlo: qui Per<icum rcl Prrsen, Philippi fl-
de Corinthiaco, qoo PelopoDnesus a reliqua liuin, iisilero fere auxiliis confidentcm, vicH»
Ghrscia divutitur : hiter duo maria, Alpeum et io triiimpho duxit, anno 587. lil. Tribu-
•b orientc, et loDium ab occidente. ./^Airt, po- itiir Q. Cxcilio Metcllo, qui Andriscum tive
puli timt septentrionalet Pdoponnesi, nd occi- Psciulnphilippum, patrc Pcrseo fals6 glorian-
dentem Corinthi:quorumiiomiiie, IIcllaR,sive tom, iisdem opibus frctnm, nltimumque Ma-
mazima pars Gnecice ultra Isthmum, etiam A- cedoni» refccm, vicit : et belhim Achalcum
chftia dicta evt. Hi ckm sibi conciliafisent plu- inchoavit, de quo mox dicebainut, triumpha-
rimaii, tam Peloponncti, qoam rcIit]U9 extra vilque anno L\ C. 608. Phil^pus autem,
PelopoAnesum, GrtKisB ctvitatcK ; diuquc fuis- cjiuiqiie fiUut Perseus, et Andritcut, cx JEad'
lent in tocietate Romanoram : taiidcm Roma- dariim et ^ehilHs famllia ffenn> deducere te
Dorum le^tis ad iilud, quod vocabant, A- rloriabantur, nt tcstatnr Siliut Italicut, de
chvorum concilium diaiolvendum miiwis Co- Pbitippo: JfScgente egregiut,vtieritque abori*
rinthum, ibique violatit, bello n Romauis ap- gine reipii, JEaeidum tecplris proavoque lume»
petn\ Miat : quo ipti victi, Corinthus capta et oat AckHlt. Mem ait Propertiut» 1. 4. 12. 39
hcen3», eonuDque f ocU, Arctdn, Thcbwu, Dc g<niiiivo AcHUlei, pro MiUit^ S* 1. 220.
JENEIDOS LIB. VI. 375
Ipsumque ^aciden, genus armipotentis Achillei ; ct ipsum ncpotem /Eaci,
IJItus avos Troj», templaettemerata Minervse. 840»°*>o*«" bciiicosi AchiUit :
Quis te, magne Cato, tacitum; aut te, Cosse, re- et tempium Minerv«rvioia*
iinqaat? [be]li,tum. Quis omittat te in-
Qui» Gracchi genns? ant geminos, duo fulmina ,f 70'.^"'^!^^
Scipiadas, cladem Liibyie r parvoque potentem am GrncchorumP aut duo
folmina belli, duo« Scipionet dettrudom JLibjc ? aut paupertate gloriosum
yOTJfl,
840. Ultui aroi TrojtCf ^.] Qivr a Grirci», tulit : b quibtw filii duo superstitct, Tiberiut
Achsii pracsertimet Pcloponncsiis, cxcisa fuc- ct Caius Gracchus : qui ambo Tribuni plebis
Templa temernla Mintrvtt fuerant ; tum divcrsis temporibus facti, cum per legee agrs-
^ Pioiede et Ulys«e, cum k Trojano cjus tcm- rias nflcctQrc rcptum vidcrcutur, concita«i
plo Palladium suhripucraut, A"*. 2. Irttj. tum optimatum tumultu, similitcr perienim.
ftb AJace Odei fiUu, qui Cassancli-ain rrMlcui Tihcrius quideni, nnno 621. Cuius, anno
in toinplo violaverat, >E. 1. 4i). A\. 2. 63:).
404. Duo fulmina hdli, Sripiadasy i^f.] P. Cor-
841. .Vagne Cato.] Ouo pnccipni fucnmt nclitu.^ripioJIJrieanu$major^tP.CorneUusSei-
hqjoi mHniBis : major altcr, ct censorins, qui ud pio .^tilianue Jlfricanus minor, majnrii^nepoir,
mnnuim leneclutem pervcnit : minor altcr, et rx fnniilia Pauli ililmilii Maccdonici per adop>
jmctoriufi ^ majoris postcris ; qiii bello Cirsa- tiononi assumplus. Major, anno U. C. 543.
riano sibi mortem Uiicce conscivit, nc in Cce- iKtatis suae 124. cxtraordincm inissus in Hispa-
sarit potestatein veuirct : ambo sic insi^iics niam, indc Popiiob expulit. Consul factiis an*
gnnritatie» ut quisqiiis gravitatem aflcclat icr- iio 549. in Africam anno scqucntc Piocimsul
tiua dicatur Cato, Juvcnal. Sat. 2. 4(K Ttrtiiu tmjecit: ibiqiie ctcsis Pofnis, cof^it Aniiiba-
^eal» euAdit CeUo. Major,i!^ quo h)c ugitur, lcin ad patriae tutdam cx Italia rcgrcdi : su-
Taicalo oriiuidus, b Poilia gcnte obMCiira, ub liartie Curlhagini tribuluui ct obsidcs iinpcra-
pnidaiitaam dictut est Cato. Latiiiis cniin, catui vit, i(le6que nomen Africani ct triumplium tu-
cst|ffadens. Pnetor Sardiuiam subc^il. C\in- lit, bello Punico sccundo confcct», anno 553.
snl aano U. C 559. anno insequentc dc 11 i«- Ccnsor dcinde fuit anno 5r>5. Iterutn Consul
pnniA proooDtul triumphavit. Censornnno U. anno560. Tcr elcctus princeps Senatns : ad-
C.679. L. Quinctium Flamiiiinum crnisiilnrcin vci-sus Antiochum Syriae rcgcm profcctus cst
k sennCu ejccit. Tcilio Bcllo Piiniro Cartha- lcgatus Lucii fratiis, qui ex eh yicloriA dictut
g;iMin ctge delcndam ccnsuit ; scptuagenariiis cat Asiaticus. Inde revcrsiis, ct accusatut ii
Hiams Grocas didicit : octogcnurius (ialbain rctilliit tribunis )ilebis, rcccpti ab Antiocbo
normnTJt: ipse qiuitcr ct quaJragics accuka- ob d.indam pacem |>ecuniri, indignum ratus
tos, semper absolutus. adcssc se ail caatam dicendami abiit Litenium
Caoe.J jI. Cometiui Ccstusj occisoltarte Vo- iii Canipauiam, ibidcinque mortuus cst, anuo
I— i*wift Vcieutium rege, opima ejus si>olla Jovi circitcr 567. Minor, Coiisnl rcnunciatus antc
Ferslfio sccunda roosccravit, ciim Romulus a*tiitcm favore popiili, anno U. C. 607. bcl-
r'nin dediciuuet : Id refenint mnlti in aniium lum l\iniciim tertium confecit delcta Cartha-
C. 385. Oubitalur venb, an Cousiil, an Mn- ^hie, indeque triuraphavit oniio 606. Censor
gistcrcquitum, an militum tribunus, id Cos- anuo 612. Iterum Consul, anno 620. Nu-
■ns lecMit. Dictator dciiide facius anno U. C. maiiti& citeriorii Hispanic urbc dcleta tri-
30a. trinmphavit de Volscit : et M. Manlhira umphavit, anno 622. Morttiiis in lecto rcpcr-
Capitdiuum, regni afiectati lutpcctum, in tus est, anno 685. ita ut quiedam clisarum
ctrccnmi coiijccit. faucium in capite notat apparerent: suspecta
ML Oraem f^tnui.] Hi^us familiie clarissi- fuit dati veoeni uxor ejiis Scmpronia, soror
k_ IMH ftut Tikeriui Sempn/niui GrarckHS : qui Gracchorum, cura quibus fucraift Africano si-
'\ prator de HitpauiA ciieriore, ceu Celiibcris, multatet. De ejut mortc nulla ett habita
t:\ triasiphayit, dettructit oppidis eonun treccn- qustiio. BeUi jutmina vocantur duce Lu-
0j4 liitnQoU. C.576.Conjiul nnno inseqiiente, crctio, qni de eoruin oltcro ait 1. 3. 1048.
^y <uiIUit Sardioium, itcium de ea Proconsiil Scipiadei iteUifulment Carlhaginis fiorror. Kt
^ JWiphBirit, anno 679. Ccntor anno 665. Cicerone, qui de aliis ejiindem gentis, in orat.
^ SS^^ itemm anno 691. gravet gessitcum pro Coraelio Balbo, 34. Citmduofulminanos-
0 i?y^*°* Africano majore inunicitiat > quibut tri imperii mbitd in liispanid Cn. et P. Sdiiio
^gi 2J"*** depotitis, filiam ejut ComcUam acce- fusextincti oceidincnS l>e £.v^yd, Africfit .C
jf " ^onJugnB. Kx «I duodecioi liberos sii«- 1. 168.
376 P. VIRGILH MARONIS
Fabricium > aut te t«mi- Fabricium f vel te sulco, Serrane, sercntero i
""*"^" 'J' "*^?' \-^/' Q«o fessum rapitis, Fabii ? Tu Maximus ille es, '
tigatum,6 Fabii ? tuesiile t)nus qui nobis cunctaudo restituis rera. 846
Fabiui Maximus, qui soius Excudent alii spirantia mollius aira,
^niSr^^LTtplu^Crcdoeqoidem: vivos ducent de marmore vultn.;
«>(fuidcm, conflabuDt soler- Orabunt causas mclius; coelique meatus
tius »ra quasi animata: ex- Describcnt radio, et surc^entia sidera dicent : 850
cidentemarmorcvivosvul-fii • • i r>
tus ; nieiius agitabunt cau-Tu regere impcrio populos, Romane, memento:
saii, et distinguent virga Ho? tibi eruut artes; pacisquc imponcre moremy
circuiius c«ii, et explica- Parccre subjcctis, et debeilare superbos.
bunt ortum astroruni : tu, £>,. a i • i ' • •• ■ «>
Romane^memineris^uber- •^i^ patcr Anchiscs; atque hsuc mirantibus addit:
nare gentcs cuni auctori- Aspice, ut iiisjgnis spoliis Marcellus opiniis 855
^.it««'^"iihto,?o.T.\^?r'"^'^ victorque viros supereminet oinnes.
cis, ei ignoscerc submissis, Hic rem Koinauam magno turbante tumultu
et domare supcrbos. Sic Sistct cqucs : stcrnet Pceiios, Gallumque rebellem : .
dl i^MriSis :%*iS !!^^ armapatri suspendet capta Quirino.
roodo Marcclluf incedtt, notabilis ob spolia opima, et victor usurpt super omnes Tirof.
Hic magno tumuitufurenteiirmabitrcm Romanaro equitatu : vincct Cartbag^ineiitf«s et GaDaB
rebellantem : et dicabit patri Quirino tcrtia spolia direpta.
nota:.
B^i.Fabricium,] C.Fabriciu*bUConm\fnkf 847. F^cudcut /f^'t, i\-c] Artcm regnandi
bis triumphuvit : ct primo quidem constilatu propriam Ronituiorum cuniparat cmn rentim
de EtruAcis, anno 472. secundu de Samnitibus aliarum artibus : cum statuaiia Coriiithioniair
et Lucaiiisi anno 476. Porro 7'o/f!NX, <]uia pnu- oratoria Atlienieiisium, astrolo{;ica Cbaldao*
pertutis ktiidio nobilis, auro ncque a Samiiiti* rum ct jF.syiilioriiiu. l)e rat/io seu virga ma*
biis nequc u Pyrrho regc corrmupi potiiit : res- thematicK, ad varias ctfli IvrrHrumque partei
ponditquc, Riimam auruin non habere, sed ha- aisignandas, diximus, Kcl. 3. 41.
bentibus aurum imperaic. 855. Spoliis Mnrcciiiu ojtimi».] M. CUiudmi
Hcrranei ^.] L. (luinctius CincinnatusUis jlfarcc//ux, picbeia*, srd iii»it;iiis, familia', qiniH
«liclator : prima dictiitura de ;f jquis triiiinpha- quies Consiii, seiitel triuinphavit : primo uen-
vit, anno :Z96. Sccunda Sp. Mailium atTcctati pc consulatu ; dc Galiis Iut>ubribus Gvrmanii-
rcgiii siispicione laborantem per Scrviliuiu A- quc eoruiu socii^i, occiso Gerinanorum rege
halaui obtruncavit, anno 316. tuni o<-to^oiiurius Viixluuiuru, capia(iue (julloruin urbe priiaaiia
ez aj^ro quatuor jugerum, qiicni arabat ipse ct Medioiuuo, aiiiio IJ. C. .'>32. Tertio ronsiilBta
serebat, ad magistratum eductus,uudc6'cTraiu misiiu.s in Siciliam Syraciisas Anuibuli Pcpiu**
coj^noinen habuit a itrendo. qiie fuveutes,et Ai*chiuicdi.'i industriadefcosaSf
845. Fabiif tu MarimuSf ^^e.] Fabiorum tricnnii obi^idione ccpit : ide6que uvant urbeB
nol>ilis8ima gens, et patricia, ct nb H(>rcule iii^rcssus e«t, anuo o4S. Primuf Aontb«leH
dcduceus genus, uua bellum adversus Vcien- in fugani vcrtit, commisso ad JNolam cert»
tcs in se susccpit : quo bcllo sex ct trccenti d miiie : inde SKpins cum co prospcre congm-
VeientibuA ad fluvium Crciueram pcr insidias sus, tandem qiiiiilo cuniiulatu circumvrutoi
opprcKsi sunt: uno ex universa familia supcr- ejus iniii<tii^, interfectiis est, unno &46. Opimm
stitc, qui |>roptpr tencriorem irtatcin domi rc- sjtolia dicebaniur, quae dux duci a se in png>>
Ijcttts fuerat : per hunc propagatuiu est gc- na occiso detrdxcrut : <|ualia Murcellut Vir»
nus : et ex cjus posteris fuit Q. Fabius Maxi- dunialu.
mus,q\u (luinquiet Consul, scmel Censor, bis t^>7. Tumultu.] Propric bellum Galliciui
Dictator, bis Priiiccps Senatds ; bis triuropha- ita nuncupat. Sic euiin Cicero Philippiclt
vit : priino quidem cousulatu, de Ligiuibu^, 8. 3. Majurt* noslri tiuiut.Uum italicumt f wW
anno 621. quinto autcm de Pocuis Tarento eral domtsttcux ; tumiUtum Ga//irum, qwid
reoepta, anno 645. Annibalis ferociam ct for- erat Hnlur.Jinitimus: pnttcrca nullttm ftmisf-
tunam constuntiu. sua contudit ; rcmquc Ro- tutn iwmiiutbunt. Pro]irie etiam sistet rfve*»
manam, acceptis ad Trcbiam et Trasimenum quia Marcrllus pedilaiii rclicto, cquhaiu wl
cladibus fractam, cunctatioue rcntituit: unde mujorem celeritateiii oppresftit tiallos et Vlr*
ru/ic/o/orestappellatus. HuucversumVIrgilius dumarum. De Foenis, Carthoginenaibui, £.
rx Ajiiiolibuf £imii toUuu tnitistulit 3 Unus qui 1. 338.
M^it, ^x. 859. Tertuiqve arma,^-e.] Prima enim cfi>
iENEIDOS LIB. VI. . 9T7
Atque luG JEneas (una namque irevidebat SGOHkTerft /Eneat mt (nam
Eirreirium fonna juvenem et fulgentibus armis ; ▼»<«««»«* «mui inccdereiu.
Sed frons laeta parum, et dejecto lumina vultu) dine et annis spiendenti-
Quis, pater, ille virum qui sic comitatur euntem ? bus ; sed frons parOm erat
fainsF anne aUquis magna de stirpe ne,M>tum ? '^^'o''^^ ^\
Quis strepitus circa comitum ! quantum instar m quisic comitaturTimm ia-
ipso est ! 865 <^entem ? An filius est e-
Sed nox atra caput tristi circumvolat umbra. itw^fe^I^rtCToTZ^ Q^
Turo pater Anchises lacrymis ingressus obortis : strepitussociorumestcirca
O riate, ineentem luctum ne quaere tuorum : ^»"» ' 3""'?^.„»V°*"i"**P
^ 1 ° • t .» i- ^ ' t^ » ^arwW* est in illo ! sed ni-
Ostendent terns hunc tantum fata, neque ultra ^ra noz cingit caput iUiu»
Essesinent. Nimiiim vobis Romana propago 870>na;stistenebris. Tuncpa-
Visa potens, superi. propria h«c si dona/uissent. {^^ntytu^ tSS"'"^
Quantos ille virum magnam Mavortis ad urbem fiu, ne petas dme mapium
Campus aget gemitus ! vel qu», Tyberine, videbis doiorem tuomm. Fau
Funera, ciim tumulum preeterlab^re recentem ! S^^^tmuTlie^PSSLnt
Nec puer Iliaca quisquam de gente Latinos 875 diutiiW vivere. 0 Dii, Ro-
In tantum spe tollet avos : nec Romula quondam °!*^ K«n* ^*^/!? ^^^^^
UUo se tantum tellus j actabit alumno. ho^ muSis^issct ipsTper-
petuura. nie campus, ^tii e^ prope magnam urfoem MartiS) qnantos cmittet gemitiis hoininum !
▼cl, 6 Tybcrine, quale aspicies funusi quando prosterllues sepulchrum ejus nomm ! neque ul-
lus pucr 0 Trojan^ stirpe erigct avos Latluosin tantam spem : neque terraRomulea olim adeo
•e efferet uUo filio.
NOT-E.
ma spolia retulit Jovi Feretrio Romulns, de A- jus equiitular pra ttde Venerit dedieamt. Colu-
crone CKninensium re^, suprai v. 218. iSertm- mellai 1. 3. Fanunnut instar quatuor digiiorum
d!a Cossu», de Larte TolumnioVcicntium regCi erit. Solinns, GeUiusi inferiommque tempo-
supri, ▼. 841. Terlia hic Marcellusi de Virdu- mm scriptores adjecti praepositione dizemnt,
raaro : post qucm nemo aliiiSi ut pcrhibet ad instar.
Ptotarchus in pjus vit&. At querituri cur K67. ingrtssus.'] Incepit loqui, ut G. 2.
Virgilius dizcriti Patri suspendel eapta Quirino. 175. TUn res antiqua taudis et artu Ingre-
l. Nascimbsrnus expHcat, Siifpendit pntri Jxh dior.
vifSpolia eapla Quirinot idest, capta Marle, si- 869. Ostendent ierrishune, ^.] Indicat M.
\ebello. II. Sic Cerdanus,.^^eR ir/ <uir/e/»ue Marcellumi Octavise sororis Augusti filium
motia tertia, spoliis olim d patre Qairino, sive ex Q. MarccUo : quem Augustus etiam puc-
homuto suspensis. lll. Sic Servius, Smpendet nun dcstinaverat mairitum JuUte filiif^ suiCi si-
patri Romulo .- affertqiie lcgcm Numae ; qua bif|ue filium et imperii successomm l&doptave-
jubcbaotur prima optima spolia Jovi offcrrii rat. Is factus «dUis ct ponlifcx ante tempus :
•ecunda Martii tertia Romulo. Sed patet boc paul6 p6st| anno V. C. 731. SDtatis circitcr
edictum fuisse de spoliistribus abeodemduce 20. apud Baias obut: aquamm frigidamm
refercndis : et constat ex oranibusjicriptoribusi balneisi spccie reficiend» valeti|diniS| enectus
Jovi MarcrUiim sua saoravisse. IV. Sic egO| ab Antonio Musa me<UcO| vclper iropmden-
Suspendet Jovi Qitirino, id est| Jovi Feretrio. ilaxn, vel fort^ Liviie suasu. Corpus cjus
Quemadmodum enim dicituri Janxu Quirinus, Romam delatum, in campo Martioi juxta ur-
apud Suet. in Augusto 22. ct Homt- Od. 1. 4. bem, secimdum Tybrim, crematum ac tomu-
10. 9. qu6d belli prases esseti et ejus templum latum est ; rimximo populi Romani dolorc,
fuisset k Romulo Quirino conditum, ut innuit raagnificentissimo funcre, quod lecU sexcenti
Macrob. Satura. 1. 9. sic Jupitcr Fcretrius comitati iimt.
koc utroque roodo dici Quirinus potuit : Qiim- 871. Propria dona.] Perpetua, ut dixirous,
m porr<» nomen ab Aoifdi quie Sabinis rtim aut Ecl. 7. 31. De Matortis sive Martis urbr,
auiris dicituri inditum prim6 est et Marti et Romi|.£. 1.276. De Tyherino ftuciot X, b.
jkomuloi ob beUi curam et studhim. 330.
865. Quanlum instar in ipso est.] Qiub si- 874. Funera.l Interpretare, vel funus ip-
siilitudo ! qus «qiuparatio virtutis ejuS| cum snmi plunde pro singulari : vel lectos illos
prisci ilUus MarceUi virtutc ! InMar, nomen scxcentos : cieteraque funeris oraamenta
est, ut aiunt, indecUnabilc. Cicero in Pi- vel cedes pladiatorum in funeribus uturpa-
§OD.62.UnusUledietmihiquidemimmoTialita- tas. De ilio, X.l. l. Dc La/mif| iE- 1 6
titinslarfuU. SuctoniusinCa<iare,61. Cu- £. 7.64.
378
P. VIRGILH MARONIS
Heu pictas ! heu fides anti- Heu pietas ! bcii prisca fides ! invictaquc bcllo
qua. ct iii*niiii in»upe«ibi- Dextera ! non illi quisquam se iinpune tulisset
imtMimr opposui^sct sc iUi Oovius armato : seu cuin pedes iretm liostem, 880
armato: sive quando pedi- Seu spumantis c(]ui fuderot calcaribus armos.
bu« irn.pi*set in h«""n»Heu niiseraiide puer! si qui fuia aspera rumpas,
sivc percu>&isAet calcAribut r ,, -i i i-i- i . '^^
niembra spuraaati» equi. lu Marcellus cris. Manious date lilia pienis :
lieii puer deploramle ! «'Purpuroos S|>artrain Hores, animamque ncpotjs
toTu^^e^^irMaredU^ ^is saltem accnmulcm donis, et fungar inani 885
liiia pieiiis iiianibiis: ut in- Muuere. Sic tota passiin reij^oiie vagrantur
jiciam iiibicundosflorci.et Aiiris in cami/is laiis, atque omnia lustraiit-
kaltein onii*in ma upiiieri- r\ a i • • ■ 'Jj «
bui umbram m|M.ii8. pi ^ua? postquam Anchisi^s natiim pcr singjna duxit,
persolvam hoc vaauni offi- liicenditquo nnimiiiii fama; vcnientis aniore :
cium Uadiicurrunt "!«- Exiu bellu viro iiuMnorat quio deinde gi-renda; 690
que tota regiouc in vaJdis ^ > c» ™» ^
spMtiif anris, etcircuui*i;ii. ijaureiitesqiie dot:et populos, urhcnique Liavmi ;
ciuniomnia. Postquam An- gt quo qncmqjie modo fusriatque feratque laliorpD.
omda,1rtYn£^a^rk w^^^ Sunt gomitia? Simmi portap : quaruni altcra fertnf
inunwjuf cupiditate ^loriie Cornea, qua veris facilis datur exitus uinbris :
i.iiurH.. : dcittdcmoiutrat il- Altcra, caiidenti perfecta nitens elephanto ; 895
Ii b(.'li:i qu« pOBfea ractcii- oi i/«i i i •..• •
ila sunt ; et dc.rlarat iiii Sed ialsa ad ccclum mittunt iiisomuia inanes.
Laurnitem gvntcm, etur-Hisubi tuui iialum Aucbiscs unaquc Sibyllani
bom Laiini ;ot qua ratio.ie Pfoscquitur diclis, portaque emittit eburiia.
toicratiirus sit ant eviijdi- i ' r l
rus unmnr|m'inque laboirm. Duic sunt janiiir Somni : qiiaruin una «iii-itur fjae cornca, ptr
qunnipeniiittitur liber e^n^sui vcriH fi^ris: altera tulsfrns, ^uia (ucta e caniIii.io cbore; sdl
Dii infcri iniiiunt per hanc fulsasomnia in munduin. nHc tuuc Anchi^cii alloquicur bisvcrtii
.£ncam ci «iinul Sibyllum, et deniittit pcr januaiu ebumeam.
KOTJE.
^'^
67S. H:u piffcts' htUi^r.] Dv^plorat spcm
t'it iii<<i!ri!iiiui viriiituin cuincojtivnir sepul-
lain. hir antnneuindijscnnit Scnwa ad .Miir-
riain. r. 2. Aloltnrrntem unittw alarrtm. iniic-
ttiojintuitemf t'ti rt/nif^aiitalis contintnl'urquc
lii iliif tiiii annis aul opihns noii mt.ilitcritir
tiiimiranduiHi palienttin lattoriif roluptatilms
.ttir.nmn, ^.
8^1. .'Irmns.] Propric hwneri sunt : quse
M:i.-5 qiiiii OLli.aribus nun roditur, sfrd ilia ; ideo
■lic iirinu^y jir-M-i]uo^«>nerHliiu flume.
H^i. Tits Ma^diu.% ^r.] Hic illc v»»r<n!«
%;si, iiiu!in uiidii u:; Octavia, cuni libnim hinic
.v(-\t!un Vir^iliii.o .Vii^iisio ici^itarHt, nniinu
d^-lVTt.i v^t : iussitqiic pro sin^ili« huj-.i*; ar-
•^uuK-uii versibuii aiictori deua M"<terti<i nume-
lari. Inde con.>taty ivci-ir : adliuc inortisi iU
liu« iuctii pciicrtuin a p A^ta libruin hunc
(uisKr-, Ncihcet anno U. C 7^1. >oc phires
qtiiiin quatiior niiniis, in spx imsterioribus li-
bii^ corocii^tsc, citm in sex prionOns circitcr
te|>|fin |K»;ui)Sct. Dc atpertione Jlarnm circa
sepntcra^ .il. 5. 7*J.
bH7. Jkris in rmnpis, 4*f ■] In F*Iy«io ; qiio<l
aerim iticitu**, voi quia vacuiim et inauibiu um-
bri« hnbiiatu.-ii : vvi qnia •nuim in at':rei« pratii,
^«l^iiiimH. v. 6iS. De verbo tuMtrOt circum-
^^^Btot A* 1. t>kS.
^^^. idturKiUutfue, 4^.] De iis, iE. 7. C3.
fcrtwo rcge, Ihid. v. 47.
893. SHntgt-niiiir*'^^^.] Sommim n|NidCiiv-
■nierio.<i, ad nuviuin Lcthe^. coUocat Orid. Me-
tam. 11. 5'>l. id c«t«in iiiferorum aditu. Ciid
euni &i-gc« inugnapapaveruiu, infiiiita soianio>
niin geiiH, iniui-itri tres piutipui : JWorvheiUf
qui fti^ura.s bominum imitiSur : hcluMt vei Ptvr
(>e./or, qni r^tiquonim niituiantiunai; Pka/Unwtf
qui reruui iuaniniatarum spccici. Somniu Vu*
giliu!i jain naic.4 hedLMU as!»ifrnavit ulnni ia-
p-ciitoin iu vcittibulu iiilcroiuinr v. 283L ScdB-
Ik.* aliqiia tuntriiu ha:rere «ouuiioniaB mw'—
arbitrur : htc verC» propriam esRe dawiw : on
poitH« &ciniu»M{Utribuit, ^omero duoe,04y*-
VJ. (Vi'2. eliarneam iiltcramiqua fulia; roimWi
qua vera Soninla cniittuiitur. Cujua dlfcria*-
ni< rutioiiein allVTnint aliqiii : qu5d CDniHf
•int pervia visui ; oburnea rera, imprrvii:
alii, qu''td Lornu uuiuram oculorum refierad
cbiir nntiiram dentium ; qu« autem videalv
oculi.<i inull6 iiunt cerliora, quaia qtnB alicB»
tantiiin ure t*dinaq; percipiuotur. Cum ieittf
Vir^riliu* .-Lnctitn eburnca poria emittil ; lodir
cat pmfL*ct6, quidquid u se do iUu inferoraM
aditu dictum est, iu fabulij utae miincfas-
duin. De elephantOj proeborciqiiodclqpkm"
ti dei» cM, G. 1.57. De vkanibus^ pco dih
infemrutn, supra, v. 743. De CaXcldt ^. 7< !•
De anetwriSf supni v. 4. Dc Aoc mHu
in litortf JE. 3. S77. imde vciibiis iiCt <
cit.
iENEIDOS LIB. VII. 379
IIM viam secat ad naves, sociosqne revisit. lUe corripit viam ad iw>
Tum se ad Caietae recto fert litore portiim. 900 ^"' *« «^p^**» »««» Tujc
A, j *««A-*.i«*^ rarfefw rcctum litus tenfll
Anchora de prora jacitor, stant btore puppes. ^ portum Caiet». Aodi».
ndcmittitar h pror&i et puppct tcfunt litai.
R VIR6ILH MAROI^ iENEHX)S
LIBER VII.
i Cummo hiore ad oeddenUMftwveehUf twmuiatd in Amtmeorum liiore CaMd nutrUe
9uA prmiergremt$ montemCiremwnfCireethabiiationeetreneJUiuinfamem^odia J)fberii op-
peUiiwr. Tune Latinut itlke Aboriginilnu imperabai. Huie imica eraiJUia Lanniay Famd
mrmeuiit dettinata extemo marito, Amatte tamen matrit roluntate promiita Tumo Ruiuiorum
ftgi. Mittii JEneoM oratoret idiureniumt in urbem Latini regiam. LaOniut JEneam non
wid6 in toeium ; ted oraeuH memar, etiam m genirum admiitU. fHierim Juno, protperit
Trtjanorum rebut qffenta, eooeat Ateeto ex inferie. Aletto primian Amaiam Latini 1120«
rtm iia eomeiiat, ut iila Baeeki taera timulantJUiam abteondat m monHbut. TWitii» deinde
fwmit iitdem agit m bettum : ei Trojanot Latinotque ineieem eommiitii, oeeito per Ateanium
eorm, fut Tjfrrhei pattorit regiiJUiee erat m deliciit. Omnibutbelium fremetaibut, Latinut
itfwt obtittii : tamen Jwume ipid belli portat aperienie, rem faiie permiUere eogitur. Conftw-
mtU ad Tumum ex omnibut IlaHee partibut auxiiia .* ^kMeniiut, ejuaque JiHui Lauaut, cum
d%yttMii!; CWtUttf ef GsfSfyCioi» 7>6ttrftiiM
TU qnoqne litoribns nostris, iEneia nntrix, nrreRFMTATio.
JCtmiam moriens &mam, Caieta, dedisti : ^^ jE^^^^b^sTiil^u
mm iuBMm inmiQrtalem ooftris litoribos *
NOTiE.
1. Tu fttOfttC, ^] lo lilore uuurif Tfrrliaii, lio tb JBnam mitrice repetnnt : Aureliui Vic-
faibut uovi Lutii ; nmic ok purte regni Neu- tor k mmitn, ineendere, qu6d illk JEnett nnroo
, efam didtnr Tkrra di laroro, eit ho- ii Trojaaif nnilieribut iocensaf quidam dicMit:
Cbfcta, Qaettt, urte cum finu et pro- Strabo, ii Laconum Imgulj qui curva omiiii
co|iMmiiie. NoBen ulii eom Vhrgi» M«iV]lirr Tocant.
26
380 P. VIRGILU MAR0NI9
cc miiic memoria tua cus-Et nunc servat honos sedem tuus : ossaqne nomen
MH locum; ec Domen J««-He«peria in magnL si qua cst ea irloria,siRnat.
•m mdmt tepukfamm (II- . ^ T •• ^ ^ -^» i P ' ©"•**•
«m in magiiii itaiia, ri At pms exequns ^neas rite solutis, f
aUquis ett hic honor. At Aggere composito tumuli, postquam alta quierunt
&*cr«I:S£'a:Srrf^'l?«'-«. tendit itervcHs, portumque relinquit.
tnictimoietepulchri,p«t-Aspirant aufse in noctem: nec candida cursum
quam tumida maria paca- Lima negat : splendet tremulo sub lumine pontus.
12,«»' Z^ SP":»»'"* Circaa. radantur litora terr» ; 10
portum. Venti favent circa Dives inaccessos ubi Solis filia lucos
noctcm: et Luna splendida Assiduo resonat cantu, tectisQue superbis
non obttat cursm: marejT ., ■ ^ _^«i»*^i
' fulget iub tjtu luce tremu- ^^^ OGoratam noctuma in lumma cedrumy
la. Leguntur litora ricina Afg^to tenues percurrens pectine telas. *
^o^ .o^il iS!:H!'«^«">'diri gemitu», ineque leonum 15
tinuo cantn per lyivai in- V incla recusantum et sera sub nocte rudentum :
vias; et m doaw ma^ifi- Seticerique sues, atque in pra>sepibus ursi
^t^^^m^^at' Ssevire, ac formae maporum ulnlare luporum :
nam, addeMant ncnto pcc- Quos hominum ex facie Dea sseva potentibus herbis
tine teiM wbdlef. Hinc Indiierat Circe in vultus ac terca Mrarum. 20
rappeniiii andin vocei. ct^ . . ^ ^ i* m
fiiwet leottomMxcntien. y « [^e monstra pii paterentur talia Troes
tiumvincuia ct nidentmm Delati in portus, neu litora dira subireut;
JduJ™^*r^wri"c^ ^^"^*^ implevit vela secundis,
ntnt {?^en i^^MabX, Atque fugam dedit, et prroter vada fervida vexit.
et tpeciet magnomm iiqM>- Jamque fubescebat radiis mare, et ethere ab alto 25
^et^Tu.^^ Aurora b rosei» fulgebat lutea bigis :
efficadbui heibit ex Sgan Cum venti posuere, omuisque rcpente rcsedit
homimim in vuimt et pei- F|atus, ct in lento luctantur marmore tons8&.
^ISienm™ri>ateS?tnr ptt Atque luc Aneas iugentem ex aquore lucum
Trojani, provecti in portum ttfiim, et ne appellerent ad fbnesta litora ; Neptunut inHaTit vela
protperit ventit, ct acceleravit curturo, et impulit nnoMultra tpumosum hoe mare. £t jam
mare rubetcebat lucc, et ab alto coilo Aurora crocca tplendebat in equit duobut roteii : quaa-
do vcnti quievcnmt, ^omuit flatut tubito cettavit, ct remi laborant io mari immoto. Tniic
autem ^eat vidit h mwri magnam
3. StrrtU homt tedtm twu.] Vel lensum rMrnf ttioM .- telam texit, opus muliebre, de qno
habet, qoem in interpretatione tng^riniut. JE. 3. 483. Peetme arguiOi id ett, vel atridulo
Vel ett hvpallage, live commutatio, pro «e- vel aeuio.
du iertat nomrem el McmorJaai lumn, JE. 6. 16. RudefUum.'} Proprium est asinonm» m
*2H8. De HeMptriA magndt Ilalii, AI. 1. derti G. a 374. Leo dicitnr ni^tft, led voz
530. ista recentiorum trriplorum ett.
10. Proxiina Cire^exi ^t."] Solvit lub noc- 19. Quot heminum ex faeie, ^.} Dicltar
tcm Caleta, ct ad occidentem navigat ; Circae- Circe potu medicati liqnorit et virgv tacta
umque muntero) Circello, in eodcm Latii iuore mufaste hominet in feras. £t tic in tuet mnta-
prcetergressus, ad ottia Tjberit primik liu:e vit Uljrsiii lociot, prorter fUirylochuni, qui <lo-
pcrvcnit. Dc CiroM monte et Circe, vencfica, mum ejut ingrcdi noluerat ; ut Uljntem, qai
Solit filia, JE. 3. 306. csu cujutdam herbK, moly nomine, pmervm-
11. inaetestot lueot.'] Accesit eb tamen tus 4 Mercurio fucrat. Hot tanien poite4 Cir*
Ulytset ciim tociit. Ig^tur titacceftot dicit ce, Uljrttis rogatu, pristin» rettituit fonMi.
quonim difficilis accessus, qu6 nemo dcbcat Ita Hom. Odjss. 10. 135. &bmi Dea appeUatur
accedcrc propter iUeccbrarum pericula. Sic ab Homero ibid. htni ftit, quia divim '"
«;. 3. 5. dixit : iUaudati Butiridu arat, id est Solis filia. De J^eptuno, JE. 1. 125.
quem iiemo debet landarei quamvis eum Ito- 25. Joiiifiiei 4^.] De Aurord, ejuique i
crates laudaverit. G. 1. 249. De /uleoeo/orei Ecl. 4. 44.
12. JUtonat cantu /ttcoi.] Pertonat, retonart 28. Tbnir .] Remi : sic dicti, vel qnia aunt
d^/, Aetitmm, pro actiro : nt fare JR. 6. 832. k ligno attimta et dolato ; vd quia aquM #«•-
^muscite belia. Porr^ Ciroe nHt ccdrum, «Wc denl.. v«\ twtdwML ei verberant : £nniaMi «1
^tedaar^ ^ cedro pr«tio«& aibore, qoie canefa \jaccfiVMtta^«a.VQaA.%.UA. AMm»mmk^.
nomscntitftt iiikJc vleum emprimitur. Pcr- T«m> wbIw»\w««»SP« >>fl^«nAw^
i&NFJDOS TJB. VII.
381
Prospicit: hunc inter fluvio Tyberinus amceno, SOfyiTam : per uimm T>farif»
Vorticibns rapidis et multa flavus aren&, t^^ ^uvio, ceieri impeta,
In mare prorumpit : variae circumquc supraquc proSiJrin^^I^i!?!',^^^^
Assuetse ripis voiucres et fluminis dveo, aves, Autiet« litoribm et
^thera mulcebant cantu, lucoque volabant Srt^^^r^ab^*""*" ** *""
Flectere iter sociis, terrseque advertere proras ^sfm^^eT^r syi^m^v^^
Imperat : et Isetus fluvio succedit opaco. i>uit. Jubet socio detor-
NW a^, qui reg«sErato, qu» tempora rerum, IZL'^! TS^
Qnis liatio autiquo lucrit status, advena cJassem «ubit amuem umbromim.
Cum primiim Ausoniis exercitus appulit oris, ^ff® "^^> ^ Erato, eipU-
Expediam : et primse revocabo eiordia pugn«. 40 J^Jj-XiSl^u^iSlmS:
Tu vatem, tu Diva mone : dicam horrida bella, ent veterii LatU -, quando
Dicam acies, actosque anirois in Ainera reges, pcregrrinui e„rciftif prim6
mi_ ^* i_ V. Bpplicmtclaisem Italicoli-
Tyrrhen^mque manym, totamq; sub arma coactam tori : et revoWam initia
Hesperiam. Major rerum mihi nascitur ordo, pnmi beiu. Tn Oea, tu do-
Majus opus moveo. Rex arva Latinns et urbes 45 ^ JJ^^; ^^^^^l
Jam senior longa placidas in pace regebat dtus, et rcgei iift impuisoe
Hanc Fauno et Nympha genitum Laurente Marica "J <*«'«>"» «« lurmai Tyr-
A • • T* n* ^ • ^ rhenaSi et Italiam univer-
Accipimus. Fauno Picus pater : ipse parentem ^„ coktociatam ad ^i.
Te, Satume, refert ; tu sanguinis ultimus auctor. Oritur mUii gravior tcriet
Filius huic, lato Divuni,proiesque virilis 50 ^™«»» «^«i»**» °F"« «H®'
-iwr 11 r •* • * ' V. • •* * cilms, oudm prnu. Rex
NuUa fuit : prunaque onens erepta juventa esL Latimu, jam Vrand«vut,
Sola domum et tantas servabat filia sedes ;
Jam matura viro, jam plenis nubilis annis.
Multi illain magno e Latio totaque petebant
rente. Picut /*uera/ pater Fauni:ecF»(Uffte patrembabebati 6 Satume; tu priiniun caput c/i4t
familis. Filius Latino et tobolet matcula nuUa erat» Deorum vohuitatc : ct nascciDi mortua fuc-
raC in prima infantia. Filia unica tencbat donum eC totaro rerioiicm : jani apta uiarito, jam
nubilis ob adultajn lEtaieui. Plurimi e mngno Latio et tota ItalM illam ambicbuut.
gubernabat agros et urbei
quictat in pace diuturna.
Audimut huiic natum Fau-
no ct Marica Nj^inpbu Lau<
N0Ti3E.
30. Tjfhcrinus.] Fluviusy vel potiut flnvii
Deut. De co, Jt:. H. 330.
d&. Fturio tnec^dit opaeo.^j Umbroto, prop-
tc*r arborc» ripain hinc inde miimbrautet.
37. Eraio.] Muta quas veitibut prsett ama-
toriit, ab ifdtt amo. Hanc invocat, quia
bellorum tcqitentium origo es amore Titrni
ec jKnete in Laviniam. De Mutit, £cl. 3.
^. De Laiio antiquo et JiuMtUis infru, v.
43. Tgrrhenam.] Tutcam, Etruscam, JE. 2.
781. De //ei^erid, Itaiii^.i:. 1. r>:M.
47. Hune FauHO, fye.\ Obsciira ett admo-
dnm huius familiffi scriet, et fabulit coufuta.
Mulci ditcedunt a Virgilio, qui tres 4 Saturno
fnidut Cantnm numcrat: Sutumum, Picum,
'annumicuFatuelum,etLatiniim. Aliinovem
dieCinguunt rradut: ia iitquc geminum Sa-
tumum, geminum itcm et Picum et Faunum :
aiuntque ea junioribot Pico et Fanno tribui i
Virgilio, quie pritcit Cribiii debuistent. AddunC
hof jSltoriginum reeet fuitte, qut LaHm, deiii-
de i Latiiio dictitmt: quanquam Latioorum
nomea mnh^ ftiitte Lacino rege aaCiquiaf qui-
dam volunti interqiioe ipie VBfiliai, utdisi-
26*
mut, iE. 1. 6. De Saiurno ejusque fuga in Ita-
liain, i£. 8. 310.
47. Laurente Maried.] Uxor Fauni, tcu
Fatuefif dicCa etC Fauna, aut Fntua. Nonien
halmerc kfando, \c\fatu : quia furorc correpti
futnra /on ac dicerv tulebiint. Marica aiitem
Nympna, ez qua Faimns suscepit Latinum,
jiizta Arnobium fuit Circe : juxta aliot ipsa
Fauna ; quae ii Mintcrnrnsibiis, ad ostia Li-
ris fluvii, tacro in luco colebatur. Laurens vo-
catur ez regioiiit nomine ; de quo infra, v.
63.
. 53. Filia.] Lavinin, qua demi^m ^fliicce nup-
tit, occiso Tumo, JE. 12.
64. Ma^ i, Latio, totAquc . . . Msottid.]
Duplex iMlium fuit : aiuiquum, a Tyberi du-
vio ad Circacum montcin, Circdlo. Noviun,
seu magnum, a Tvbcri ad Liriui ainnem, qui
Bunc ett Garigiiaiio, cnniploctcns Vobtcoty
Anruncot, /Eqiiot, kc. Ha:c umen Lotii ex-
Centio i Romanis regibu% est, mnlti> iEnea
Cemnoribut recentiur; unde itu^picantur mul*
Ci, Latium hic pro tot& Iialia tun>i,queroadiiio*
dnm et Autoniam. Jiusona, Trojauit Cempori-
bot mult^ aatiquiorei, ItaliaB parCem IbcoIoo*
382 P- VIRGIIJI MARONIS
An.bit pr. «teru, omni- Aiisonia. Petit ante alios pulcherrimus omnet 55
b» fonnaii»ii9iMTurniii,Tumus, avis atavisque potens : quem regia conjox
liaien«avi(ctMmvi«,qncm^^jmj_j generum miro properabat amore :
Srrifi*co3iri::f;Sed vanis portenta Deum terroribus obstant.
seii procligia Deonim ob- Laiirus erat tecti medio, in peiietralibus altisy 59
siBtunt per varios ^V^^T*^^cTdL coiiiam, multosque metu si rvata per annos :
miis^iu intimi» r«ces«ibu!., Quam patcr mventam, primas cum conderet arces,
tarra terujidum fromicR,«*t [pjj.g ferebatur Phoebo sacras$>.e Latinus :
t."ol:tr TJTiZ Laurentisque ab ea no.nen posuUse colonis.
nns dicebatur dn^tw iiiam Hujus apes summum dcnsa^, uiirabile dictu,
Phusbo, repcrtam rum fun- giridore in¢i liquidum trans a^tLcra vectse, 65
darct prima mo-nia; et ^, ,^ *=". ■ ^ ... ^
ab iiia dedisse nomen Lan- Obsedere apicem : et pedibus per mutua nexis,
rentibuf incoiis. Apesden-Examen subitum ramo frondente pepeiidit.
»«, rci mira ff *"' J™"*Continu6 vatcs: Extemum cemimus, inquit,
levcm a#rem Toiantes mag- %
no stridore insederunt su- Adventarc virum ; ct partcs petcre agmen easdem
premum iiiius cacumrn : et Partibus ex iisdcm, ct summa dominarier arc«. 70
Sfi«m™«'rS..aT:Pr-'«t"ea castis adolet dum aharia t«dis,
pendit e tVoadow rumo. Et juxta genitorem adstat Lavinia virgo :
Statim vates dizit : Vidc- y j^j^ nefas, louins comprcndere crinibus ignem,
mus appropuMiuarr homi- ^ n *» ** •
nem percgrrinum : et cxcr- Atque omncm omatum flamma crcpitante creman
citum ez efidcra regionr Regalcsque acceiisa comas, accensa coronam 7C
<p«rere Afliu- •■*'Kte.« ^ insigiiem gcmmis : tum fumida lumine fulvo
giunem, et rcgimi-e in hOe , ®, . " . , » ,
wiprema arce. Fnctcren luvolvi, ac tOtlS Vulcanum SpargCrC teCtlS.
duni Lavinia viii^ Bccciidit altaria sacris farilmsi ct stat propc patrem : (res horrida) riiaeit
corripcre ig^nein lon^is capillis ct coniburi flamma soiiante teeuniium omnia ornainenta : et i»-
sa tst a«*cf Qka if riinJum rogias comns, accensa seamdiim coronam spcctabilem gcmmis; d^
inde himans vua ai ciugi rutilanti lucc, et jactare ignem tot& domo.
NOTJE.
nmt infcriorcm, qus ad Siriliam accedit. diim, rtginm quidcm ^ Pico esse condiUm ; k
^lox, quia uotissiini rchun gcstis cvascinnt, Latinoareet, vive munitiones, additas : ct nr-
factuin cst, iit corum uoininc a Unccis voca- bem, ^lauro pnrcipua: maguitudinH, nppeUa-
rrtur tota Italiu, u ^icilin iisqiic ail Alpo^. Ful- tam esse Loiirfn/iiiit, quod nom>n svItk tan-
fti dtMiide ab aliiK, cdiificdernnt iiiter Volscos tiim et regioni coinmune prius fiierat. Dicna-
ct Cainpanos, cirra Liriin, Calctnni, ct Min- tur incoloe Louren/ei, LaiireH/iiit, Laurtntii^
turnH« ; ct jiurunci tunc appelluti sunt. Vide et Ijaurentif hic et apiid Plinium 1. 14. 3.
Cluvcr. hulia.* 1.3. l>. quanqnamaliquilegunihkLoiirenf»,iiODLini-
66. r»rniis.rfrta,4*r.] Dauni t^ Vemlue fiW' ren/M. UrfosposterioribusdictaestLaionaliiriR»-
iis, Riitulorum rcx. ytnilia Koror erat Ainatie wn ; non qu6d eadem fuerit cum Larmte; scd
Latiiii uxoris, divinis liouoribiis Hflccta, JE. 10. qu6d exhaustfiL bcllis utr&qiie, et LsLurenle cC
76. Daiinus inatcruum gcniis duc«;bat a Jovc Lavinio, utrlusque incobe Laiireiilum ron-
pcr Danaen infrH, v. 372. paternum a Pilumuo, fluxcrint, et nrbcm communi nomine dixerinl,
Deo vtihm hnbiio, JE. 10. 76. I)u titu nututo- ut suspicatur Cluverius in anliqui Italia, I.
ruyri, infr^, v. 7tM. 8. 3. atque ut ei Tidetur, ea mmc dicitiir Fm'
66. Rei^ia cojijux.l •^""''^i Veiiili»* soror. ttrno.
62. Fhtrho tnirdm.] Quia laurus Phwbo 60. Prditmt per mntua fifzit, ^.] De ble
dilccta. Dc Phtrfio, Va:\. 3. 62. iqmm glomi*rationc, ^iue vra didtiir, G. 4
63. Lmtrentit eolonit.] Ijaurtnt^ nomen 267. «t 696. Dc wpum fjgwtiie, Ed. 7.
conbtat fuiitse prim6 intlitiim Kylva^ laiircs, 13.
qiur circa litns Tjrrrheni maris tiiit, \ Tyi>eri 70. ParHhut tx litdfMi.^ Apet e TyrrhMl
oricntem versus porrecia. Indc vicina regio maris partibiis vencraut Lmirenlnnit ii
Lavrent ctiam dicta est. lude Fjament dicitur rant laiiri apicem : quo sigmfiobntBr,
Marica Nympha, Fauni uxor, v. 47. Inde Pi- ros Tyrrheno mari Tcnluros, vicloret fbtnni.
cus,Latini avus, dicitur ctiam Lai(reiif,v. 171. summum imperiinn adepluros.
Indc Turnus i|»sc eodem appellalur nominc, v. Extcnsio STllabie, pro domuuirs.
660. quia Rutulorum regioiiem sylva illa at- 71. .^Jot ef attorta tedii.] Adolet thni «d it
tlngeliat. Porr6 cilim orcet primas ibidem tariadomeslicorumDeOTam, iE. 1.7(H.
Mndidisie Latinus dicatur ; et Laiirens Picus, mit adottrt Ptmidu*
ams, eoilem loco regiam habiiisse, v. 171. 77. Vukmim.\ Deom igali| pco IgMi #
riM BuUi coasenlit VirgUiui : «il diceii- G. 1. 296.
-ffi^EIDO§ LIB. VIl. 383
Id vero horrendum ac visu inirabile ferri. Hoc •utcm eapit haberi
Namque fore illustrem fama fatisque canebaot t«rribiieetvigu admirabiie.
Ipsam, sed populo magnnm portendere bellum. 8o£jZ "*S^«*Z!liS
At rex soUicitus monstris oracula Fauni ibturam u$e, led minari
Fatidici genitoris adit : lucosque sub alta ^^^ mag^num beilum. At
Consulit Albunea ;^ nemorum quae maiima sacro I!Sit**aT'oriicIIia^ ftlti^d
Fonte sonat, ssevamque cxhalat opaca Mephitim. Fauui patris «ui etconnuUt
Hmc [talae ffentes omnisque Oenotria tellus 85 "^l''** '^^" "".^ ^**^ ^'^"*
, , , .. ° . * I 1 1 nea: qux Albunta tulva
in ciubjis responsa petunt : buc dona sacerdos mazima syivamm rc«onat
Cum tulii, et c«'esarum ovium sub nocte silenti »«cro fontc, et umbroM
Pcir.busmcub,utstraUs.8om.,osquepetivit: J.-^lfnror «"'omiS;
jVluIta modis simulacra videt volitantia miris, tcrra Ocnotria accipiuai
Et varias audit voccs, fruiturque Deorum 90 '"***: '**&^^L£.'^^'" '"*'
Colloquio, atque imis Aciicronta aflatur Avcrnis. ti*Ut'Imc<lona,et per^^noc-.
Hic et tum pater ipsc pctens rcsponsa Ijatinus, tcm tadtam jacuit ntper
Ccntum laniprras mactabat rile bidenles ; pclleituppoiita.oviumim.
A , ^ /r t • I . molaianuDi eC quKiivit t/-
Atquc harum eflultus tergo stratisquejacebat /icsomoam; videt multai
Vellcribus. Subitaex alto vox reddita luco est: 95fi5"rat vagmntet mirabiU-
Ne pete co.,n,.bus natam sociare Latinis, ^^{^^^ « ^S»? «"
O meaprogeiiies ; thalamis neu crede paratis. moneDeorum, et aiioqui-
Extorni veniunt p^eneri, qui sancniine nostrum •"'^ Archerouta h profundo
irr •*/•■* » *• A Avcmo. Tunc etiam ipM
Noinen in astra ferant ; quorumque a stirpc nepotcs, ^^^^ LRti„u,^ poscem re-
Omnia sub pedibus, qua Sol utrumque recurrcns 8pon«a, iiiic Micrificabat de
Aspicil Oceanum, vertique regique videbunt. 101 nioreccntnm ovci lanige-
•w » ' . T* . ° ^. »1 .• ra» : ct jacrbaC extensus
H^ec responsa patris r auni monitusque silenti gu|,er eanim pcUe et stratji
Nocie datos, non ipse suo premit ore Latinus j vciicribus. Vox ri>j>cntina
Sed circiim laie volitans jam fama per urbes o "„*:^.".!.;oiJr'*n? 'llltl
•f r U Dica prolcS; no quoere
jungcre filiam tuam conjugio Latino ; ncve confide lectia pneparati.s. Vciiit gencr pcrcj^rinua;^
qi-i progentc »itd ex.toUet nostrum noinen ad sidcra ; ct cujui de vlirpc po&teri vidcbunt omnia
venuuri et rcgi sub pedibus suuy qii&cumque Sol revcrtcns a^picit ^eintnum Oceunum. Jiati'
DUi ipse non continet m ore luo h«c responsa Fauni patris» et liffic inouita datapernoctem
lacitAm ; scd jam fama circumundique volaiu sparscrat ea per urbcs
KOT^.
82. Lit&tMque tub aUd^lbune/iJ] ,9lbunea duntfitiumAmphiaraitquiapudTfubatobierU
fons est proAindissimiP altitudiui» : unde crum- tnd aitate ante Jliaeum beilum. Paiisanlat
pit tluvius Mbuta nuuc ia Solforatai siilfureis auiem iu Atticis lotiuens de Amphiaraoi in-
ayqiiis mcinorabilis, quae priiuo frigids sunt, signi somnionim interprete, qui a Grsecis ide6
Box inducnnt calorem. Jitbula, paulu infra inter Deos relatus est ; ait, apud Oropum, At-
Tibary influit in Jinienem fluvium, nunc Tere- tice maiitimam urbem, Ampbiarai fonteia
rone. Odor ejus et sapor corruptus est : unde esse ac templum : ubi arietem immolant, cu-
ait Vir^lius «xhalare Mephitim. £st autem jus substrata in pclle dormientes nocturna vi-
Mep/iitu, Jimo afri corrupto prcsi«lcns ; cui sa eipectant. Ex iis colligit Cerdanus, ejus-
■des apod Hirpinos fuit ad lacum Anisancti, modi lacra a Tiburte Ampliiarai filio tnin«laU
ez Plinio I. 2. U3. et apiid Cremonam, ez Ta- e«se in Italiam ; eaque k Virgilio e^sc Fauuo
cito hitt. 1. 3. mc Mep/iiti» pro ipso putore attributa, qusp Amphiarao GrKci tribucrant.
snmitur, ut Vulcanus pro igne, Jupiter pro 91. Aeherunta offatur Arernis.] Per /fcAe-
a<*re. Juzta Scnligerum vox Etrusca est, a ronia, fluvkim iniemum, de quo, JE. 6. 923,
Syris deducta, apud quos gravitatem odori^ umbras Deosque inferorum iutelligit. Per
■igniiicat. Apud Albuneam iifloa fuit sacra Avema, iuferorum ostia, de quibus, i£. 6. 237.
Bousis, ez MnrtiHli : ibidem cuhi lunt Fauni, ipto4 indicat inferos.
ez Virgilio et Statio : ibidem, ez Lactantio, 96, LaHnit.] E Latio, quod complecUtur
Njrmpha Mbumeoj quas Sibylla fuit Tjburtina. Aborigines, Rutulos, Laurcntes, Volscos, lcc.
De ilaiit et OeQofrtu, i£. 1. 630. lupra, v. 64.
87. Ctetanm otium tub noeie, ^.] Plinius lOU. UtruMiupie renirrenty ^^.] Magnitudi-
1. 16. 44. A^pud TiMirfei(unde nonlongc abcst nem notat futuri imperii Romani : vel ab oce-
Albunca) extaml UieutrUy etiom Tibu^ eondi- aoo orientali ad occidentalem, qu^ Sol dioma
lore corum vetuttioret, FuitH mUtm tum tra-' nNta recurrii ; vel ab eccaoo geptcntrioDaU «d
I
384 P- VIRGIIJI MAROMIS
Itaiacai : cdm jnrentiu Tro- Ausonias tulerat : cum Laomedontia pubes 1 OS
jana Appiicuit navec ad Qp^iqIq^q pjpgg religavit ab aggere classem.
SrS.^'^r^^«i^ne«. primiquc duces, et pulcher lulus,
duces, et fonnosus AM:ani- Corpora sub ramis deponunt arboris altee :
i»,8tcmuiitcorponi«ia8ub j^g^jjyyjjj-yg dapes, ct adorca Hba per herbam
ramis arooris alts : et m*-, . .. . > i* / • t •m. -n i. a.\ ««a
choant cpuias, ct in gra- SuWiciunt epulis (sic Jupiter ille monebat) 110
mine supponunt cibis pia- Ct Cerealc solum pomis agrcstibus augent.
cental k *^^ "«;!«» »;^"[ Consumptls hic forte aliis, ut vertere morsus
ipsc Jupitcr suggerebat, ct r; . ^ • r^ • j •* j j»
onerant iUud suium panis Exiguam in Cercrem penuna adegit edendi ;
fhictibus syivestribus. 11- Et violarc mauu malisque audacibus orbem
S:,;r.'?i:o^T^";c::;S FataUs crusti, patuUs nec patcere quadris : 115
vertcre morsus in panem Hcus ! cdam mensas consumimus, inquit liilus.
exiguum : et frangerc ma- ^^ plura, alludeus. Ea vox audita laborum
nu ac dentibus audacibus^ • ' m*' /• • i ^* r
orbem fataiis crusts, nec Prima tillit nnem : primamque loquentis ab ore
abstinere d, pianis quadris : Eripuit pater, ac stupefactus numiue pressit.
6^:i!"/"tHi™ '^ Jmi^ Continuo : Salve fatis mibi debita tellus ; 120
Heus! etiam comeaimus • * ^ i. m • i t^
mensas ! Nec dixU piura. V osquc, ait, o ndi 1 rojae salvete Penates.
Vox iUa ««diu ^indkaw^ Genitor mihi talia (namqj
erpate^Texcepit ^am^C Nunc repeto) Anchises fatorum arcana reliquit :
mu« ab ore loquentii, et Cum te, nate, fames ignota ad litora vectum
fecum expendit admiratus Accisis coget dapibus cousumere mensas ; 125
oracttlmn. Statuuque dix- ,-, % % i> •! •
k; Saivc tcrra.dcbita mi-Tum sperare domos defessus, ibique memento
hi perfatura; ct vos saive- Prima locare mauu molirique aggere tecta.
Hk it Imlll! h J«t p"i: H»c erat illa fames : haec nos suprema mancbant,
tria. Etcnun nunc remi-Exitiis positura modum.
niscor patcr Anchises de-Quare agite : et primo Iffiti cum lumine Solis, 130
to^fatJSli :"Fiii, flSS", Q"« loca» qu'»ve habeant homines, ubi mcEnja gentis,
quando famcs cogct tc ap- Vestigemus ; et a portn diversa petamus.
puUura incogniu» H.«oribu« Nyn^. pateras libate Jovi, precibusque vocate
comederc mensas, cibis dc- ^ ^ r -i
ficicntibus, tunc fatigatus roemento sperare sedem certamt et manu statuere iUk ac dngere
inoeiiibus primam url^m. Ula fames erat ida : hl eanu extremi erant destinati nobis all^mri
finem miseriis. Agite igitur : et sub primam lucem Solis inquiramus laeti, quaenam nnt Ac re-
giones, aut quinnm homines occupent eof, ubi sirU urbes illiut nationis : et abeamus in Uca re«
mota a portu. ^'unc efiundite pateras in honorem Jovis, et prcctbus invocatc
meridtooalem, qua Sot aonuo motudiBcurrit. dris distincta. Ita Cerdanus^veteribuspoCfif.
De rario Solis motu, G. 1. 238. 1 19. Stupefactui numitu.] Oraculo divinO}
1<J6. ^utonias, ^.] Supr^, r. 54. Laome- quod ex Ascanii ore erumpebat ; aut potite
dontia pubes, a Lauroedoiae Trojano rege, G. oracuU divini qn&dam solutione. FrettU.
1. 602. jJggere, JE. 6. 44. Adorea IHhi, puiccn- Vel contimnl tiiitUio : vel potiiU, teeum tadii
cas ex fruioentu purissimo, qiiod ador,%ivefar, expendU.
nppeHatur ; £.7. 33. Kt forte, quia appel- 121. TroJ€B Penatet.] DU regionis iUiot p*-
lat lilfa, innuit VirgiUus sacrificia i)us tum pri- trii ac domestici : qui, cum iis Penatibus coa-
mdm ab JEnea. facta esse : et e placcotis /t6a- juncti, qnos 'lVoj& advehimus, jam commiiid
iit oblattMiue socios pavisse fainem, ut h victi- nomine Penates tutdaresque Trojc ac Trqyaf-
marum extis fieri solitum videbimus, /E. 8. 183. iKMiim dicendi cstis.
111. Cerea/c io/um.] So/tim est quod cui- 128. ///o/amet.] Prcdicta, non tantvkm ab
que rci sustentaudse supponitur, EcL 6. 35. Harpjia CleUBiio JEn. 3. 257. sed etiam ab
Cerer, Dea frumenti, pants, £. 5. 79. CereaU Anchis& : fort^ JE. 6. 890. ubi fiUo memorat
totum, quadra ^ pane. futura bella in Italii : £/ qua qfutmquit modl»
1 14. Orltem Fatutitcnuti.] Mox vocabit 91UI- fufnaivefcratu kdtorem.
dram, tum mtntam : ttptaeeniat intelUgit, qoe 130. Aimo ciivi iumine Sotit.] Poitertt lo
pro patinis tum foenmt, et ver5 sape esse sole- cis initio. Himc cnim diem in ezacenstt» et li-
kxant apud veteres. IUbc vociim diversitas e bationibui, et Deorum veiieratioiia poaut»
jUaceaitB Bgurk repetenda est Erat cnim to- Tunt. De /itaftMie in mensa, iE. 1. 786. Dc
tuada quidem, ted lioeis duabiit decnssatim dtvimUiAe ilnaiiMt) S». V^>^«^. \KG«-
io medio signma : itaquc quatiior vcluti q^inr niu locofuit^ 2L.^.%b.
iENEIDOS UB. VII. 38£
Anchlsen genitorem, et vina reponite mensis. jMitrcm Anchisen, et nir.
Sic deinde effatus, frondenti tempora ramo 1 35 ^ «^ ^^^ *^r!^
Implicat, et, Geniumque loci, primamque Deorum ^^t (^put mno liri^
Tellurem, Nymphasque et adhuc ignota precatur omt Genium kujm lod, et
Flumina : tum A«:ten^ noctisque orfentU «gna, ^•JJ^rpgS^SD.SS
Idfl^umq; Jovem, Phrygiamque ex ordme matrem rumadhucuicogiihoe^deui-
Invocat, et duplices coeloque Ereboque parentes. deNoctem^tsidennurgen-
Hic pater omnipotens ter coelo clanut ab alto 141 KTSSUS '?^.
Intonuit, radiisque ardentem luciset auro giamperordinem invocat,
Ipse manu quatiens ostendit ab sethere nubem. etgeminot parentei^ecBio
vV*j-. iN 1.-.* m '• • etexinfens. TuncJnpiter
Diditur hic . subito Trojana per agmina rumor, omnipoteni imonuit ter tc-
Advenisse diem quo debita- mcnia condant. 145 renut k supremo c«lo, ec
Certatim instaurant epulas, atque omine magno m<>n»t™wt h cmlo nubem
^ , . r ,» *i ~o conucantem auro et radiis
Crateras laeti statuunt, et vma coronant. luminis, ipse commoTenf
Posteracum prima lustrabat lampade terras ««» manu. Tunc ttatim
Orta dies ; urbem, et fines, et litora gentis ™ ^^ZT^^
Diversi explorant : haec fontis stagna Numici, 150diem qno «dificcnt uiiiem
HuncTybrira fluyium, hic fortes habitare Latinos. <*««*™*'*™- ^^*^"*/*"
Tum satus Anchisa delectos ordine ab omni t«mii^topfiBtli^ dii-
Centum oratores augusta ad mceniaregis ponuntpocniaietooffonant
Ire jubet, ramis velatos Palladis omnes : ^»"*- <>«^o diet poitera
T^ '^ j> ' m • nascens ctnztt terras hice :
Donaque ferre viro, pacemque exposcere Teucns. Mpaniti inqoinmt nrbem'
Haud mora : festinaut jussi, rapidisque feruntur 156 et terminos, et litora kujtu
naiionit : diteunt, h«c em
ftagna fontis Numici, boc esse flnmen Tjbrim, hic manere gcneroeos Latinos. Tunc fiiiut
Anchis» iroperat centum oratorea electos ex omni ordine ire wl magnificam urbem regis, om-
nes coronatos nunjs MinenrB : et portare ilH riro munera, et petere pacem jmo Trojanis. Non
ut mora; jussi properant, etvadunt oeleribui
NOTJE.
196. Fnmamfiie Deorum TeUunmt {«.] cmlocadeiis, mod5fausti,mod6in(au8ti, omi-
Joxta Hesiodum, qui in Theogon, ▼.117. post nis, G. 1. 487.
Chaos primam Deomm ponit Terrttm, qua 142. Radiit lueit et auro."] Lueit aurete. Sic
prim6 genuit Ceelum, ex Ccclo Oceanum, Sa- G. 2. 192. Paierii libamut et auro.
curoura, Gigantes, ^. Aneas dcinde Ifym- 144. DidHur.} Non deditur : hoc enim k
phoM precatur, de quibus Ed. 2. 4(i Et ftu- dedo,trado; iilud a diJo,dutribuo. Horat. Sa-
mtna, que suos quoqoe Deos liabere potaban- tyr. 1. 2. 266. servtt .... mimta didit. Lucreti
tiir. £t ho« adjungit 7elliin', quia eam omant os freqnentimlmi^. De eoronatione vini : cum,
atque iocolunt rel impleiitiir Tino poaila, vel reipsi cingun>
138. Metemj^-e.] Deam item, apod Hetio- tur floriboi, JE, 3. 625. et G. 2. 628. De
dura, ▼. 123. prognatam ^ Chao, et parentem lcmmailc, pro Sefe, JE. 4. 6.
Diei atque iEtheris : unde com e& coi^fttngit 1(M). SlagnaJCumiei.] Fontem Numid fluvii,
signa sive adra, quc noctu ortuntur et appa- cnjot liremsiiiMis cursus est prope LaTininm,
rere incipiunt. Noctem in?ocat, ut immi- inter Laurentem et Ardeam. Hunc fontem
ncntem ; quia tamebat sibi tum ab incolamm aiunt sacmm fiiisse Anna PereniMe, qnam
insidiis. Ovidius, Fast 8. 651. putat Annam esse Dido-
139. Ideeumque JovemJ Natom in IdA Crete nis tororem, e6 proftigami post necem soitH
monte, et educatum in Dicteo ejosdem antro, ris dhvptamque ab ImSa Carthaginem : Nunc
G. 4. 151. De matrePkrvgid, Cjrbele, fai Phry- e<t rtM de Abnt. De 7y6rt, J£. 1. 13. De
gii prsDdpue culti, iE. 3. 1 1 1. LaHmt, supri, ▼. 64.
140. DupUeet eatoque Erebo^ parerdet.] 164. Rami» Palladi».] OUtc, Falladi same,
Veoerem matrem : quc in coelo, et Anchitem G. 1. 14. De PaltadOf JE.1.99.
paircm cujus idolum quidem apod inferof.erat, 167. Detignat maniafottd.] Locnm ad ori-
linima tamen in cmlo apud iuperos. J£. 6. entalem Tjberis ripam, ptMb supra maria
748. De ErebOf profundo inieronim loco, JE. litus, cui nomen Trojie dedit, ex Livio et
4. 610. Dionysio HaVvcmsii. ^ ^€vTA<b OilLVa 'wi^
14 J, C/amta^ alio /ntonmi.J Fulmen Mreno tb Ajmco M«sc\o '^TMmvosimx^^ ^tio&fiaiL«<(^
386 P. VIR6IUI HARDNIS
pattibds : JEruat ipie de- Passibus : ipse humili deftignat moaiia
•crUNtiiiurMdepreMifou&y]|^Qlltui.qu^ locum, primasque in litore sedes
cC iachoat urbcniy et in li- ^ . * . 'T - ? . • •*
SnTcingit primam iiabita- Castrorum lu morcm pmnis atque afl^re cmgit
tionem vailo et ptDnis io Jamque ker emensi, tnrres ac tecta Latinonim 160
formam castroiTim. ?« j«n Arduaccrncbant juvenes, muroque subibant.
juveaei pcrfuncti itmcrc .^, «^» n ' ^
rideiMint turres et domoi Aute ufbem pueri et prmisvo flore juventus
aitas Latinoruui, et appro- Exercentur equis, domitantque in pulverecurnis:
pinquabant muro. Ante ^ ^ tendunt arcus, aut leuta lacertjs 164
urbera pueri et juvenet «nlf . "^ *'-"^*«"* — ^m», »u«,««.uia >««.«« u9 aw
prima pubertate excrcen- Spicula contorqueut, cursuque ictuque lacessnnt.
tur cquif, et regunt currus Cum Dfovectus equo loniTsevi reffis ad aures
in arena: aut intenduntivT _*• •_*• **• * ^*
difficiies arcus, aut Tihrant Nuntius ingentes ignota m veste reportat
brachiis spicuia flesibiiia, Advcnisse viros. Ille intra tecta vocari
et proyocant se cursu atquc imperat, ct solio medius cousedit avito. Tius,
jactu Ulorum. Tunc nun-rn '^* ^ • ^ li- r
cius vectus eqiio refert ad J^ ectuiu augustum, mgeus, ceutum sublime coiom-
aures grandrvi regisveuis- Urbc fuit summa, Laurentis regia Pici, 171
S.r&u."""l^ >£S Hprrendum sylvis et relligione parentum.
iot adduci intra domiim, Uinc sceptra acciperc, et primos attollere fasces
et scdct in avito soiio, Regibus omen erat : hoc illis curia templum,
l"tlS;^.^domu; H«c sacris scdesepulis : hJc ariete c«go 175
siagua, maj^niScAi cducta Perpctuls soliti patres cousidere mensis.
centumcoiumulsjpaiatiumQuin etiam veterum efficnesexordine avorum
LaureuUs rici, treroenda aa*"* j r^ i . oi*
o6syivas et reiigionem ma- Antiqua e cedro, Italusque; patcrque Sabinus
joriim. Initium erat regibus, inde sumere sceptra, et erigere primos fasces : haec curia er^
iHis templum, hic locus desiinaim sacris conviviis : h)c mactato ariete |>atrrs solebant scdere
ad mrnsas longas. Ini6 pneterea stabant in vestibulo per ordinem imagines vctenim patmm cs
antiqua cedro, et Italus,et patcr Sabinui
mrJE,
ICO. 7er(n La/inon/m.] Redundatsyllabain crifkium, illis in partibus tnm in osu fu»
«^rsii, ut in Uto, (t. J. 2!)5. Vulcano deroquU se jam dizimus, v. 87. Perpduis mentU: in
humorem. Notut LauretUum, urbem Latini longum porrectis, ubi continua serie acdc-
regiain.- rmt convivss : noii ver6 distinctis in lediK-
171. LaiireniMregiaPiVi.] De illii regt/f, et btis. Sic JE. 8. 183. Perpeiui tergo bavu,
Ijxurcnte aizro, supi-a, v. (>i. De PicOj v. 47. et Ton^ considere, non in Iccto recumbere ad
iiifri, V. 189. mcusasy heroiris temporibus moris fuiice disi*
173. Attolhre fatrci omen cral.] Fasces po- wus, JE. 1. 698.
suit, pro (]uil>u8libet imperii insiij^nibuA ; non- 178. Itabit.'] Hunc aiuntquidam fuiise SiriK
dum enim fnscium hic usua crat. Omen po- lorum rcgem : Dionysiuii poteutcm virum, Oc-
suit jifo iiiilia : qiiia vetore», gravis.siinarum notrum genere, et ex eorum Arcadum prosa-
reniia initio, captarc oniiua, et anspicia, et pia, qui dnce Oenotro Lycaonis filio, illuces
auguria solcbant : unde autpiciwn ctiam et Feloponneso venerant : cumque propagato
antpicari, dicimiis, )>ro, iiiitium capcre et in- imperio» regioncin Oenotriam antc dictan,
eipcre : et imugurari, prO| tn dignilatcm tUi" nomiue suo Italiam nuncupasse.
quam atsumi. 178. Sabinus VititatoTf ^.] SabmuM nomeB
174. Ciiria templitm.'] Ciariat locus cst ubi rcs dedit Sabinis, genti ex Lacccbemoniis quidcmi
piiblir» curantur : sivc divins , ut sacrificia ; ut vulg6 existimatur ; sed, ut Cluverius probctt
sivc humanat, ut judicia, consilia ; luide ali- ex Oscis Ausonibus oriundat. Filios fuit Samit
quaudo cuni teniplo fvre convenit : aliquando hujus regionis genii, qoi alio nomine DivM fV*
ab eo divcrsacst ut h)c. Qui curin prieerat, rftux, alio item Semo dicebatur : ut patetex O^
dicebutnr indc apuU Romanos eurio ; et poKt- vid.Fast. 6.213. Hunc vitem ct tigettB cokiine
f|uam populus Romanus4 Romulo tres iii /rt- non liquet ; qnare multi versum hunc U
^us distinctus cst, singuhB tribus divistc sunt Ft/tMitor,ciirraiiiJervaiWy4«.refcnintadi
in dccem curiat, sic dictas a lociS| qu6 sacro- num. At cert^ stractiira vcrsui onniao «d
rum negotioiumque cauifc teparatim cives binum esse rcfcrcndiun ostcndit Et ti
convcnidHint. cere fas est : puto hunc Sabinum ^mqn
176. Aritte eato Perpetuitt ^.] Jlrietit s«- trcm Seneum^ ancn leniKUi ten» ■ to
^NEIDeS UB. TII. 387
Vidsator» curvam servans sub imagiDe falcem ; piantAtor vititi tenent ia
SatuTDusque seoex, JaDique bifrootis imago, 1 80 ^^^^P^^ ^»'*^«'° curvatam j
— • .1 1 . r ' !•• u • • 1 *^ Keiiex SuturDiM, ct em-
Vesubulo astabant : aliique ab ongine re^s, gicg jani bifronUg ; et aiii
Martia qui ob patriam pugnaDdo vulDera^assi. reges k primd origiDe, oui
Muluque pr«terea sacris in postibus arma, '^rvf J™ iSlct. e;
Captivi pendent currus, curvsque secures, 184prictorcapcndtnt clrca sa-
Et cristffi capitum, et portanim ingentia claustra, cra liminu arma piurima,
Spicula<,ue, clypeique, ereptaque rostra carinis. ^HJ^i.^r/n"» "U^il^l^.Tt
Ipse Quirinali lituo |>arvaque sedebat magna ciaustra portarum,
Succinctus trabea, laevaque ancile gerebat [jui « •pic"]'»» ^t scuta, et ros-
--fc. A 1 • ^ .j. ^ tra avuUa navibus. Ipsc
Picus, equum domitor : quem capta cupidine con-picus, domitor equorum.
Aurea percussum virga, versumque venenis, 190seciebat cum bacuioQuiri-
Fecit aveo. Circe, sparsitque coloribus alas. ^' « -^i';» ^^,^:
bat leutiilum ; Pieutf quem amatrix Circe, corrcpta nimid cupiditate percussum aure& virgi
«t tnmsformatum venenii fecit arem ; et variavit coloribus eju9 alas.
NOTiE.
rcperisse ; unde Sannu dictoi tit Semo ; non appcllatus sit (^nrinui; ide^lituus hic, i^^m'
quasi temihomo, id est, iutcr homines Deosque tiaiis, pcr anticipHtioucin vocatur.
mediiu, ut interpretatur Vossius; sedanrmt- 188. ParcAtucdnetustrabtA.'] Trabta,tQ^
mtndo ; atquc ita vitistdor etfalce amiatut pin- tuit, cummunis sive albi coloris : iu eo dissimi-
ritur eius filius Sabiniis ; ciu6d furtasse aricm lis pratexUe ; quud pnetexta purpureo limbo
ulam a patre inveutam perfeccrit, et vitium tanluiu in imaorapractcxeretur ; trabeamul-
culturara eidem addiderit. De Hattwtw, Al. 8. tis fa.tcii^ virg^isque purpureis, instar trabium
319. Dc Jaiio bifronte, iiifrl, v. 610. De ret- tran.sveniis ac di&ciirrcntibus, ornaretur : iis-
iilndo, scu atrio, in quo disponebantur imagi- que, vel intcxtis, vel assutis. Oruamcutum fu-
nes, i£. 4. (i66. it cquituin in docuniionc publicu, quas idibua
181. Ab orip^iiie reget."] AUusum aliqui pu- Juiii fiebat : itom et Consulum iu apcricndo
Uuit ad populos AI>originc8, quibus tuiic La- Jaiii tomplo : nru|uando etiam augiirum, qua*
tious imperabat. Hosi quidani voluut prinios lis liic omatii9 Pici dcKcribitur. A Romulo tra-
fbisseltalia: incolas, ibidcmuatos,noo aliuiide beam usurpatam, pretextam a Tiilio Hostiiio
advectos, ideuque dictos Aborip.ntt^ cujusino- priinum inventaui habemus ex Pliuio, 1. 9. 39.
di homines Gncci vocaut mvr9x,in*t. Alii Qiiare Virgilius, qui cam attribuil Pico, pro-
ex variis natiouibus vagis coHlm to», unde Irpsi sivc ftiiticipatioiie uswi cst. Dicitur h«ec
Jlberriginet dicti sint, ab aberraiuto. Alii ver6 IMci trabi'a, parta ; id cst, stricta, brevis atque
plures, Dionysio Halicarnasseo duce, eosdein an^ista, qiulcs initio togie fueniut ; non lax-
putant fuisie cum Oenotris, qui ez Arcadi^ iur ct fusior, qualod deinde luxus induxit. De
profecti, annis ante bellum Trojanoruiu plus- nnrilibm, scutis minoriims ac rotundis, i£. 8.
quam quadringentis, in Italiam appuksi, mou- 661.
tes patrio more incoluerint ; iudcquc t|uasi 189. Picut, equum domitor, ^.] Studiosut
coguomine qiiudam appellati sint Aboriginct, equorum diciturubOvid. Mctain. 14. 3±2. mu-
ab S^H mont. Videtur V^irgiliiis primam opi- tatusquc in avem picuin, jrirert, a vvoui) pkck-
nionem tenere, JE. 8. 314. Dn pottibu», AI. *2. ek, a Circe ; quod, ob fidom uvori sus Canen-
142. Dc cristit gattarum, M. 6. 779. Dc ti Kcr%andnm, cjiis amorem sprcvisAet. Fin-
ro^rit, in pront navtum prouiincutibus, iE. 5. gitur mutatus iii picum : quia avi^ iila maximi
143. inHu fuit in cnptandis au;>;iirii.s, qua in arte
187. Qttirinali lituo, ^.] IMuns hic bacu- idein rcx cxcclluit ; uiidc et augurali habitu
lut ett augurum, iu summa partc hicnrvus, hk describitur. Jured rirf^d.] Aliqui legunt
qna ceeli regiones ad consulendos uvinm vo- aurea, in priroo casu, iit ad Circen referuiur,
Intua diitinguebant; alibi tuba cst, ejusdcm qucmadmodnm f'c)2»«fr?ireanppclIatur,.K. 10«
Ibrnue, JE. 6. 167. Igitur tuecinctut ad irubcain 16. Ahi, aurcay in i>o.\to casii, ut ud virgam
duotaxat pertioet, non ad liluum : nemo referatur : qiicmadiiiodum diximiis, JE. 1. 698.
«nim einetut bacuk» dici potcst. Quirinatit di- Aured eotnpotuit tpondd. Voiuttur Circe ron-
citor ; qniaex PlutBrcho, Komulus augiiranUi« jux, id est, amatrix, quae coujiigis loco opta-
mak peritus fuit, ob comque rem lituum sole- bat cssc ; ut Ecl. H. 18. Cotijugit indigno JVt-
bat geatarc: qui deinde studioei •ervatufl in m itecepiut amore.
cori» Ssdiorum, qoc est io Palatio, com ea dc- 191. SfmrtHtfue coloribut nlas.] Purporco et
flagHwset, inveutus cst intcger, ut est apud fulvo, quibu^ pici p^Miu.-e ditftincte suot. De
Cicer. de Divin. 1. 1 . 30. Cum ergo Bomulut Tcucrit et Vardanidii, Trojanis, J&. l. 235.
398 P. VIRGIUI MARONIS
Lathiiu ledeas intra taie Tali intns templo Divfiiiiy patri&que Latiiliii '
cempium Deorum et avi- gg^g sedcns, Teucros ad sese in tecta vocavit :
tamilomum,accenivitTn>> • . ■ . • i «j • j- j»^ «M>a
janos ad s^ .ub tecta : et Atque hgc ingressis placido pnor edidit orc : 194
prior dixit hiec ore trna- Dicite iXrdanidae (ueque enim nescimus et urbein
quiiio mingre«.i* : OTro-Ej auditiquc adveititis Muore cursum)
jani (neque emm irnora- ^ ?, '.. a ^ ^ . '
mus eturi>em etgenut res- ^VLld pcUUS .'' qute Causa ratCS, aut CUJUS CgentCS
irum, et cogniti direziiitiA Litus ad Ausonium tot pcr vada coerula vexit ?
fud.eTurdp."i:u??«ri f}y^ f.'™'« .^•«. ««!» tcmpertatibu, acti,
na tidit per tot maria cceru- (Qualia multa mari nautfic patiuntur in alto) 2i0
ka ad litus Itaiiciim nav«Fluminis lutrastis ripas, portuque sedetis :
t'e«/rM| aut cnjus ret nidi-xT r •- i •*• * f . ' ^ t /•
genics? Si.c puUierrore^® fugiie liospiUum : ncve iguorate Latinos
vianim^si«fproceiiiti(qtia-Saturni geiitem, liaud vinclo nec legibus sequam,
lia miiita iiavi«aiitc* toie- gponte sua, veterisquo Dci se more tenentem.
rnnt per altuin mair) in- .■ ,\ ' . . -- , . ...
([!rr^M istis ripas AuvutifM. Atqiie cquidem memini (famaest obscurior annis)
friy ct stati'j in ponu ; nc Aunincos itaferTpseiies : his oruis ut agris 206
f;;"r:«t:,i,'''it!:;;;r«^)^f "!.!»'.'«'* '''««* pi.r>gi«.pcnc^avit ad urbes.
popuiuin s..iiiriii, nonjns- riircKMainq; Samiim, quienunc Samotlir^cia fertur.
fiim vor vincuia i^jmm, Hiiic illum Corytlii Tvrrhena ab scdeprofectum
W.<<jHiiitc siin.ot c«iiitiiitMi- A i: ^ ii .^* • _••< ^«a
irm 5.0 in ro,i.Mict.wiiiu. :/- -^^»rt'a luiiic soUo stcllaMis rogia coai 210
/'U.I aniiqui D^i. it saii" At*cipit, ct iiiiincrinn ] )iv(Miiii altaribus aug^t.
rjHordor (quamram lai.ia |)ix..rat : rt ilictji llionnus sic vocc sccutus :
t/Mmi!iii:;iiotae«r obi«'iu.«- ,<t . ,■« . ii .■
tairni) Aiirancos Hcnos itii*i^'^. frciins ojrrrpuiii t aiuii : iiec fluctibus actof
iiarran?; gMonioiio 1 ijujjjii- A ifa Mihegit livcms vcstris succcdere terris ;
rr^l/L^^riV" ''tlli^iTr''* ^'^ c sidus reaionc via% litusvc fcfellit. 215
%cnit Hd luiras iiriys l'lii v- _, •!• i • • i •• «i*w
gia?, ctarf .SaiimmTiirari.^^nsnio haiic omiic.s nniiiiisqiie volenubus urbem
am, qiiT minc voc:iiur .Sa- Ari<'riiuiJr : pulsi rciniis, qiia* ina^^ima quondam
niothracia.
o»r«.„.c.u'^K^,c;;i;K.«'^''"'> vomonsSol a.pincbat Olympo.
soiio iiiuni liiur pmtVctuin Ab Ji>v(> |^.ni]ci|uum gciieris; Jovc Dardana pubet
•• TurhenA uri.c c*or>tJn. Cfnidet :i\o : Ffx ipsc Jovis dc Kente suprema« 220
inenin, divonim. Di.viat: ^ rouis J.uuas lua iios ad liinina misit.
< t iii(>ii«>iis tiic ifNjiomiit Quuuta per Idfcos smvis cflusa M ycenis
tocc vcriiii rj'ns: l^''»i Tcinpcstas icrit caiupos ; quibus actus uterque
« .\unia prnlcs t aiini : \wc * .^'j « ' * ^^^
nif^ru tcinpc<tns co'';;it um n^itatoii marrHnti nrc in reqpnnm vcntnim : ncc aatrum» wal blas
nbdaxit uof \. rertn. rf'<;;ionf' vin*. Oiunc!i coiisull5 et animi^ libootilmx appelUraiir ad hmcv-
heni : cjetti i-i'i;iiis. qua.' .S)l oriens cx iiltinio cuAo «pectubiit olim ampliMima. Initium nMCra
f tirpis csf a Jovis Trojuna jiiventiis f.Moriatiir Jovc imrente : rex A^ueni Tnijaaius ip<e k moh
niu tamilia Juvis, nii<it n<i> ad tuam dwmuin. Si tcrra ultiina cclnt aliqucm interriiao ocvaiio;
^i /ona Soli^ torridi. porn-i*ta in mcdio (|ualiior zonarum Kcparat aliquem u cc/ertf AomiiisAttt ;
i\ q'.ioqucaudi\it.qunn:a i>r'K'ellu biUii eruin|>«:iH i- ciudcUbus MyccuiS} |>ercrraTerit «gnM Id»-
o% ; ct quo faio •.:c:iiinii!i
NOT-E.
C<>2. Ijnlir.ot ^alirni^csi^tn.lff.'] Indirat motliracia dktHf nune SommidrarJti : dcqab
atutem anrcani. Dc <|(:ii, K. 4. t). G. 1. 12*>. hlc sermo cst. l>e CorytkQ oppido Tiuctet
i>c Saiurtii iu Italia re^no, ifC. 9. 31W. Dc nunc CorfonA» .£. 3. 170.
.^iruneis et jlasonibusj siipra v. Cm. 217. Regni», qiut tnaximat 4^]
2U7. Dardamts Idicast Vr.] Hoc nnrravimns, enim maxiuitu parti minoris Asic iaii
JE. 3. 167. JE. ] . 235. Dc idti, monte Troadis .£. 3. 1. De ortu Dardani Ji Jmre, JE, B. 107.'
in Fhry;:ia, JE. 2. 601. Dc Tyrrhend rvj^iouci 220. Joriidegente . . . JEitia».] Et pntcrw
Al. 2. 7bl. geiiere, per Dvdanum ; ct matenaov pcr Te-
2it8. Threlciamquc Scmum.'] Snmos triplcx. nerem. lifei roiifpi, Troiani» ubi noiia Idat
I. iMoxiina, ad o<xidcntem sinus Curtnthiaci, M. 2. 801. Mjfotnit, arbe PeloponMrii A-
in mari lonio, nunc Ccphalome, de qua, £. 3. gamemnonif ragUi, JE. 1. S84. Aropm a§fie
271. II. Minor, ad occidentem loniie. in ma- Mte orfru: QrKci, qui ex finropl ; TrqJMw,
ri lcario, minc adhuc 64iino, de quil, Jt:. I. 16. qui ex Aiii. CMaf) pro nwndi pirt» hfcn
1 II. Miiiiniiif ad meridicm Tbracin:,contra ostia mitor.
Hvbri amri*, io inari Jlgscop cnnuaiuii^ Sa-
£NEIDOS LIB. VII.
389
orbls Europa atqoe Aite
gg^ commiuut lit. Ab illo ex-
cidio, jactati per tot marim
immenta} poKcimuB vr9
Diit dometticis ledem au-
fruBlam, et Utus necurum,
et aquam atque a«i em com-
munem omnibus. Non eri*
£urop« atqve Asie falis concorrerit orbis :
Audiit, et si quem tellus extrema refuso
Submovet Ooeano, et si quem extenta plag||rum
^uatnor in medio dirimit plaga solis iniqui.
^iluvio ex illo tot vasta per cequora vccti,
Diis sedem exiguam patriis litusque rogamus
Innocuum, et cunctis undamq; auramq; patentem. >°u< dedecon regno tvo,
Non erimus regno indecores: nec vestra feretur 231 ^jn!*J^^^^^^
-n m . ^ , , , . ^ . nabeoitur, nec delebitur
t ama levis, tantique abolescet gratia facti : graiia tanti bene6cii, nec
Nec Trojam Ausonios gremio excepisse pigebit. pani^bit itaiot admiiiue
Fata per iEne« juro dSxtramque potentem, ^ZlJ^T^iT^
Sive nde, seu quis bello est expertus et annis : 235 tram ejuM pocentem, seu
Multi no8 populi, maltfl^ (ne temne, quod uhro ^*» •«** **^ •* •"«■» •*
•CB i* ■ 'i -' «^^ 1 dU \ ^ius ezpertus est eam:
frsefenmus manibus vittas ac verba precanium) uiuiti popuii, muita: natio-
Et petiere sibi et voluere adjungere geiitcs. nes, et peticniui, ct n>iue-
Sed nos fataDeum vcstras exquirere terras ™* ■**** ^'^ «^- ^
Impenis egere suis. Hinc Dardanus onus, 240|H>rtamns manibus timiai
Huc repetit : jussisque ingcntibiis urget Apollo «^ ^^rba suppiicantium.
Tyrrhenum ad Tybrim, et fontis vadasacraNumici. ^Z^i^ ^^^T^
Dat tibi pneterea fortunae parva prions ro^onem vcstram. Dar-
Munera, relliquias troja ex ardentc receptas. •**"»*• ^*"^ ^*^"* ^**» ^^^
Hoc pater Anchises auro libabat ad aras:
Hoc Priami gestamen erat, ciim jura vocatis
More daret populis, sceptrumque, saccrque tiaras,
Uiadumque labor, vcstes.
Talibus Ilionei dictis, defixa Latinus
Obtutu tenet ora, soloque immobilis hseret 250
Intentos volvens oculos : nec purnura regem
n4z revertitur : et ApoUo ma^
"*^ iiiM oruculiy impeUit nos md
Tybrim Tyrrhenum, et ad
fluenta sncra fontis Numi*
ci. Pneterr4 .Alneas of-
ff rt tibi exigua dona prae-
tcrit» fortunvy reli4{uia«
Hcrvatas e Troja incenkik.
Auchiscs pater ejui Ubabat
huc paterd aurea ante al-
hic erat omatus
w Picta movet, nec sceptra movent ^Priameia tantum, t^ria
I ^antum in connubro natae thalamoque moratur, .'irSi.rtliSS^jC;
r £C veteris Fauni volvit sub pectore sortem. i>opuiis convocatis,etscep-
4nHB, et sacra tiara, et vcstes, 'i^us Trojanaram mnlierutn, tnler talia vrrba Uionei, Latinus
tonet vttltum defixum inluendc^Vstat immotiu loco, volvens oculos attentos : nec purpora
coforata, nec sceptrum Priaav tam movct ro|^m, qu^m nttcndit ad conjugium et nuptini
flnB| ct mcditatur in aninM^raculum autiqui Fauui.
>
NOTii:.
SE25. AuSilf ei m quem, ^.] InteUigit inco-
IU| si qui sant, xona; fiipda' ; qu« ultra ocea-
aiUD| ad meridianum et septentrionalcm po-
lam hinc indc recedit : et incolas aonae tor^
rids, mm in mcdio orbis itineri Solu subj^
cet» Ue his tribus xonis et aUii duabus tem-
peratis, 0. 1. 233.
S87. PTmfkrvmu maaibut titiat.] SuppUces,
tiuB apud Latinos, quikm apud Gnecos, sole-
bant oliTBranram prvfinrre, rerinctum laneis
vilfii ; qu« m manus suppUcnm dependebaat :
^OMla dicuntnr passim ctiam uUammm, et tH-
J^dm ; qubdveUurciitmannsetquwiTincirent:
capitum Tcrb infute mlgi6 ctiaa dMnt i tc-
■tti vittiiqae laniis, £. 2. 1»|.
843. Twrhemm ad 7>6rim, ^.] De ro, J£.
2. 781. De^^Mmieo, supra,v. loO. De libalione
adarmi, JE. 1.738.
247. Saeenpu tiaras.'] Pileos fuit omnium
fcr^ orientalium principtmi^i^turetPhryfum;
oblon^us, rotunduf, in acnnien desinens, pen-
duKs ad aures Tittis insignitus: cujus acumen
erectum quidem regcs ferebant; cieteri ab
rege Ulnstrcs viri, pauMm inflexom.
fi4& iHmiumquA talmft rettti.] Vefltet acu
picts, qwKl Phrjfgum tnventmn fliit : niMleec
Pkrjfgimma dicuntur ^iusmodi artiicct. IH-
adet, TrejanB mnlieres, Phiygi».
S64. 8ortem.] Oraculum,%.4.34A.DeM-
rikutmupieiitf proi pari potcfiatey iE. 4. lOS'
390 P. VIRGILH MARONIS
Hunc OK iiiam genenun, Hunc illum fatis extenia a sede profectura S5S
S:nn».itr«St'!:rc;P°'-":"i' ST"""' parib«sque >n regna vocm
hunc\ocsLT\ in regnum w- Auspi(MS : hinc progeniein virtute futurain
qua potestate : hinc oritu- £gregiam, ct totum qujB viribus occupet orbem.
jri.;:!'t'"qur'^emriTaudein tetusait: Dii nostra incepta secondent,
Bubjiciat totum orbem. Auguriumque suum. Dabitur, Trojane, quod opti
Deoique lacms ait: piiMunera nec sperno : non vobis, rece Latino, 29 1
protpera reddaut oostra r^* • • i • rvi • t' • i •
coaiiUia, et sua auguria. LliviUs ubcr agri, Tro|a^ye opulentia deerit.
Vir Trojaiie, concedetur I psc modo ^neas (iiostri si tanta cupido est,
IfZ^^^dZ^J:- r:^:Si l"ngi hospitio properat sociusque vocari)
iiantc Latino, non dcficiet Adveniat; vulius neve exnorrescat amicos.
vobii fipcuuditas divitis Pars inihl pacis erit dextram tctigisse tyraniii.
jT' ?rmmm^o"v.^a\:i Vos contra regi mea nunc mandata refcrte.
ipseii^ueas: sitantum estEst mihi nata, viro gentis quam jungere nostnei
-.«>i desiderium nostrt, si p^on patrio cx advto sortcs, non phirima ccelo
properat conjunci mecuM-mr ^ • * r ^ , ,
Jure hospitii, et appeUari^"on»^''a siuunt : generos extcrnis afiore ab oni|
Mcius : ct iie tiint>at vuUus Hoc Latio restarccauunt, qui sanguinenostrum 2T X
Tpgis. Vos ver6 jam re- i^t reor, et (si quid vcri mens augurat) opto.
portatc regi mca dicta. Hffic efTatus, cquos uumcro patcr eligit onini.
S^L^u^f^L^pLVrir," Stabant terce.uum mtidi in pr«sepibus alU».
non miiiia prodi^na c co lo Omnibus cxtemplo Teucris jubct ordine duci
tniua pcrmittuiit rac soci- ins^ratos osi,.^ alipedcs pictisque tapetis.
are manto nationu nos- 4 ., !•' «fi
trsc. Edicuiu hoc »upc- Aurca pcctoribus demissa monilia pcndent :
reswei^iio: ncmpe vrniu.Tecti aufo fulvuin mandunt sub dentibus auruni.
nim C.W ffciierum c pere-^i^^^^j ^ currum ffeminosquejuffales,
priui» r«|;ioiiibus, qui po8- , ." ' .,•' S '
teritatc su/i cxtoUat ad t»i.Semine ab sE^tiiereo, spirantcs naribus ignem:
dcra nosirum nomeii. Kt Hlorum dc tfeule, patri quos Daedala Circe
^Scm^auT-.i.":"'; «.'"<; Supposita de matre nothos furata crcavit.
rupio, si m€it mciis cou-Taribus iEiieadtne donis dictisque Latini
jicii uii<{uid vj . i. jih c lo- Sublimcs iu equis redeant,pacemquereportant
cutus paler,elp^it cquos cx * ' i • «^
onuii miilfiuidiiic. Tircciiti /^cii^curati cnint in altis stabulit. Statiin imperat cquosi
pertuk purpura et varintis straTuUs, daii siiiguUs Trujaois per ordincn: aurcc phakn^
dciit dcmi^s.v in pectora : trcti aiiro mordont sub dcutibus aurum rutilain. lmpawii>^
Aaiqu: ubsfnti curruni r( ^oiniuos e^r/o^jugalos, cx orif^iue cwle&ti, exhalantet ignem naifln'^
de siirpt> iUomin, qtioi in^ciiiosn Circc, Miiriii-ata patri sito Soli, creaverat ootbot k
suppo^ila. Trojsuii posi tiUia muncruet verba Latiui rcvcrtuntur exceUu in equi8,et
paccm.
NOT.E.
262. Uber npri.] Substantivc pro ubcrUde frontc ; licrodoto tegiunenlo chca
Urnr, G. 2. 185. las.
HM, Tifranni.] 72cj,Wf. Sic cnim Plato, et 282. Pa/W 91101 JDbnlflia Circe, <«.] rogiv
iMcrate^, ct Gr%ci poet» Tragici, l>onum hic a VirgiUo Circe, 8oUi fiUa, patcmif c^
ctiam priucipem appcllant. De oc(yto, ilil. 2. equamcUxmsupponlMC, qusliMLatioie^
297. cx eoruin scmioe pepererit : unde Mfhi ^
277. Imtrato* oUro alipeda^ Alipedet cqui cuntur, id eait, nort tegitinu, quomm tatfij
Tcloces ct quasi alatis pedibus : dcsumpta vox notus est pater : quonun «nim ignolui tfd ■
k Lucrctio, qui cervos ita nuncupat, I. G. dicuiifur tpuru: 4^ GrvcA voce «tliii f^
765. Oslro, purpuril h sao^nc ostrci ex- idem signiucat. Ciret diatiar JkedaiOf U^
prcMia G.2. 5U0. Fidit tapetis, stracriiUs |Nir- ingeniosa: vi^ k Dtedalo inmiiofo ariilA
purcis, sed acu picfft ot variatis : pictura eiiim JE. 6. 14. vd -!. ikiidiJim, artificiomfaaa. ^
do ocu Mcpe dkitur : repcritur itfett lapeie, Lucrctius, Mioervaffl, Terrau, liuguam, A^
ia^vm, dalam pasiim appcUaf. IMcHur aatrai Ofi*
878. Jlfomfta.] J^fca/enitmiidamiaterpretaa- 4 quib:i«dam rukie Bfnrica iUa Qyaqitiai ^
i^f. Kt Tcrb phalcnB «unt Plinio, pcnsilia or- ter Lalini, d« qni« ^. 47.
Mmcnta : qnamquMm Suida sont Kutula in
JENEIDOS LIB. VII,
391
lachiis sese referebat ab Argis
iix, aarasque invecta tenebat :
n, classenique ex aethere iooge
lo prospexit ab usque Pachyno.
videt, jam fidere terr»,
: stetit acri fixa dolore :
iput, hflpc cffudit pectore dicta :
isam, ct fatis contraria nostris
Ecce anteio Atpm «lor
Jovis rererebat se ab Aifte
loachiiii et ibat dtta ptr
aerem, et procul ab usqne
Pachjoo Siculo Tidet ex
29Qa<^re l«tuiii ^neaiD. et
claMem Trojanam. VidaC
Trojtmot Jam ttruere do-
mofy jam confidere rerioiiit
reliquisse bairet : ttetit af*
fixa ittif, pnt grmfl dolore :
dehnde movent caput, emi-
num Sigeis occumbere campis,
re capi ? nura incensa cremavit 295 "* * pectorc hcc vett» .-
.dias acies, mediasque per ignes ^^ d^^^S
\Xj credo, mea nuniina tandcm voiuntati mete • An pehu-
liis aut cxsaturata quievi. f*"*' P*"" j" ««»?»• Sige-
k excussos infesta per undas 299 p' ? "^"SJojIJ^^^SISb^a
*ofugis tOtO me opponere pontO. combuttit hominet.' Ergo
ucros vires ccelique marisque. r^pcrerunt iter per ntedloa
S11 ... .*, ^? % 1. cxercitut et mediat flam-
cylla mihi, quid vasta Charybdis mas? At opinor,neapotes-
COnduntur Tybridis alveo, **• denicjue jacet lasta : aut
,ue mei Mars perdere gentem ^^S^cS^^^ZI^r^JiJ:
lium vallllt : concessit in iras 305 qui imeraqnat eot ezpnl-
uam genitor Calydona Dianse : »ot patrii ct toto mari me
T «,r:#i.:^ *«. # * r« 1 j ohjiccre tit exulibtit. Vlret
Lapitlns tantum, aut Calydone^^eu et marit contumpt»
iurU contrm Trojanot. Qnid
Jovis conjux, nil linquere inausum P*"?^i*«™°* ™^ S^Jif»»
*' ' . ^. . autScjlla,ant roaFnaCha-
i, quffi menict in omnia verU ; rybdit? te^turilveode-
. Qnod si mea numina non sunt tiderato Tybridit, tuti k
bitein liaud equidcm implorare;;:?,'',;:^^'^^:;;;?^
lam est : 311tionem Lapithitmm: ipee
O SUpcrOS, Acbcronta movebo. V^^*^' I)eorum permisit fo-
,• r^^.^\ I •! T *• • ""^ Dian« velcrem Caljr-
ns (esto) prohibere Latinis, ^^^^, q„^ ,^t,„ «J.
anct fatis Lavinia ConjUX ; nam tcelerit mercntibut
moras tantis licet addcre rebus ; ^rT*^" *"* Calydooc?
' sed ego, magna uxor Jo-
littere intentatuni, qnie converti me in omnia, superor ab Alneft. Qii6d
9t satis potoTiii ; non san^ dubitabo invocarc quicquid utquam ett : ti
q>eros, coiiiinovclfo inferos. Sit Ua, non permittctur mUU arcere eot ab
uia fatij; de^itinatar JEnecc uxor certittima : scd licet diflerre, et adhibe-
NOT.E.
] De .^rgitj urbe Pclo-
,jR. 1. 15, 284. Inachii
0 Argivontm regr ; vel
prope urbeni fluit ; ez
no, promontorio Sicili»
ivi, JE. 3. G99.
».] De/fl/fi, iE. 1.23».
De Sipro Troadii pro-
Dc numitief Jl^. 1. 133.
c.l In Libyco mari va-
De Scj/lid scopulo, et
1 freto Siculo, JL. 3.
getdem IjtpitMtm, ^.]
fcz, dc quo Jk^. ft. tiiil,
ppo«liune nuptiat cum
nneS} uno exccpto Mar
te, invit&sset : Mars utramque gentem Lapi-
thai et Centaurosi cladc utrimqua maximi in-
terpoeala commisit. Ita Servius, quem sc-
qutmtor csteri interpretes. De LapiihiMf et
Centauritt Thessalhe gcntibns, G. 2. 466. 0. 3.
36.
306. Calydona DiaruB, ^t ] Oencut Calydo-
nit rex, in iEtoliu, circa ostia Evcnl fluvii :
cum Diit omnibus, excepta Dianft, prlmitiat
frugum obtuUsset ; irata Dca aprum immisit,
a quo vastatus e«t lat^ agcr Calydonios, do-
ncc k Meleagro Ocnci fiUo fera ocddcretiir,
Ovid. Mct. a 273.
312. Mmmiu] NuibIm iafeninia, M
^eherw <■!%■■, M. 6. 32a
316. 4(MUre,4«.]
stare postent, diximot, JR. 1. 1
393 P. VIRGILU MARONIS
sed Ucet evertere popuiog At licct amborum populos exscindere regum. 316
uiriusque regis. Gfoerct jj^ irener atque socer coeant mercede suomm.
tocer rw:iant fadu* hoc.^ o. m- ^n^ij^u
pnemio .uorum. P«eii«»anffuine Tfojano et Rutulo dotabere, vii^ :
htOiibu pro dute sang^ui- £t Bellona manct te pronuba. Nec face tantum
ru«:i;ieT;:d:;u^rCisseispra.gnan»^^^^^ 320
tibi prouuba. Nec soium (|uin lucm V cnen partus suus, et Paris alter,
ifecu6a^ia Cisscijirraridapunestseque itcrura recidlva inPergama ta^ae.
^Ciel^^Sf.urfiglfreiHtec ubl dicta dedit, terra» horrenda petivit.
rit idem et aiter Parii, etLuctificam Alecto dirarum ab sedc soromm
fax iterumpcrniciosa coii-i„fernisque cict tcnebris : cui tristia bella,
traTrojam recidivam. Post- • • -j* • • • \»
quam protuiit haic verba, Iraeque, insidiscque, ct cnmma noxia cordi,
descendit tremcnda i» tcr- Odit et ipse patcr Plutou, odcrc sorores
l^™ ^.o^r!i™m PtTJ?™!."Tartarca> mtmstrum : tot sese vcrtit in ora,
rum Aororum et iMcmis __ >.« iii •••
uinbrii Alccto hictuosain ; 1 am siCVOL' facics, tot puliuiat atra colubris.
cui beUa tristia, ei irtt, etQus^m j„no his acuit vcrbis, ac talia ftttur :
insidir, et «rimiiia pcrui-Tf 'i-'] • • ^i^t^i«_
cio^a Muiii cordj. ipsc eti; Huuc mihi da proprium, virgo sata Nocte, laboren,
Am pater Piutou aversntur Hatic opcram : uc nostcr houos, lufractave cedil
hoc mo.wtnim,avcrsanturpamaloco: iicu counubiis ambire Latiiiam
sororcK internre, tot con- .., , ' . « i i • i ^
▼eriit se iu s|)ories, tam ^'"caa«'e possint, Itaiosve obsidcrc DDes.
crudcics Muit rigiira; f/ia,Tu potcs uiianimcs armare iii prcelia Iratres, SSa
ilo ™i:l"::r.lirr: Atque odils versare domos ; ta vcrbera tecti.
bis, ct loqiiitur taiia: uT uncrcasque infcrre faces :jtibi nominamiUe,
virgo filia Nuctis, concodc niihi huiic laborein proprium, hoc offlcium : ne ooalre ^loria, vri fc-
Ma victa, ccd^t locum ; et iie Trojaui possint rirciiinvcuiiv LutiDum pndextu conjupi, ctii-
vadcre regionem Italiam. Tu potes conuiio\-ere hi pu|^ai fratres coqjuucibttiiMM, ei '~
odiis famtlias : tu immittcrc domibus vorbera ct mortifcras tsdas .- tibi iunl niille i
NOT.£.
317. Mereede tuorum.] Damnu populorum > que rcpullnlantiat rtpanUa^ cg«» li
quae mcrce^ irouice dicitur. ita Cicero Tuscul. iterumeadtniia. ut .C4. 344. Qui em
3. 12. JS^am istuCf nihil dolerti non sine magnd cunt k eado (et arbores qUK cvmb el radssif*
merude contingilf immanitatii in animdidupo- pullulant) non advcrtunt obstare inCBiHn
ri» in rorpore. s yllabae sccundie brevera : unde mclios i rarih
319. Hellona pronuba.'] Bellona^ Dca quam & ea:do dcrivatur. Pergamaf uces TffO'
bellorum pricses, Martis soror, qux cidein ad jana* urbis, JE. 1. •Kid.
bclliiin eiiiiti cumiin et equos parat: Uracis 324. MeetOt 4^.] De h&cfurii, aliiiqiiedi-
dicta Enyo. Proinitkt, mulieres diccbtuitur, abus, G. 3. 552. .£. 6. 572. l>e Ptutmu,G.i.
qu>e niiptias couciliuhant, caquc udmiubtra- 4c>7.
bant, quo; pcrtinebani ad nuptias, et Duplam 331. Vir^ tata -Vorie.] FcrgmaM wrtt fr
in I(*cto coilucabant: c.ik oportcbat uuiviro rinin. Vel simpliciter, pro puella: oucaMdt
nuptas fuisfi', ad boniini oincii. PaHiphaf dicitur rirgOf £cl. 6. 6A. Vd pccDfi*
320. CiueU proigtutiu iirnii, ^x.] llecuba ari furiaruni nomiiie: qiue sic dicnBtar, qai
Priami uzor, Ciisci Thracias regis filia, antc- sever» ct iu puuiendo incoiTupta : wMle Aju
quam parerct Pariu, visa est sxin fucem fla^llifer apud Sophoclew, v. 847. «oetf CW
utcro gestarc, A^. 1. 27. Ignei cnixa jngalei, «li wmfinitf, itmptr virgimu. ?ioc(li et Ac^
intelUf^e Parin ipsuin, vel incondium Troj», ronti» eraiit filic
qiiod illiuK partus et conjugii fructus fuic : di- 337. Tibi tumina miUe.} Vd intellipC i^
citur enim jw^ale quicquid ail conjii«:iuia le pcstcs, furiarum quasi famulas, qw f^
pertinct, et conjugium ipsum, jugum, JE. 4. sim in earum comitatu ponuntur 4pollKy ^
69. tincto) variis nominibus : ut sunt LuelH, f^
321. Idem Veneri pnriiu, ^-e.] 3]neas, Vo- vor, Faine».Discordiay kc. Vel inldUniMWii
neri filius, orit alter Paris, allera ruiiia Tro- noceiuii : frequcnter enim neiReii un CMnd
i«, qiMin a se excllataui io ItiJti itcrum |>cr- sumitur : unde passim fuo nmntnc- wn ftt
det. dt eauid.
S2flL BitUiva Pergcma.] Ezplicont pleri-
fNEIDOS UB. VII. S93
Boceiidi artes : foeconduni concute pectus, miUe artei nocendi : con-
Disjice compositam pacem, sere crimina belli : «** animum feruieni, du-
^ «^ ,, » *^ . 1 • • ^ turba pacem coDfectam.
Arma velit, poscatque simul, rapiatque juventus. umina cauMs beiu : /oc ut
Kxin Gorgoneis Alecto infecta venenis 341 juvcntus veiit arma, simui-
Pnncipio Latium et Laurentis tecta tyranni ^t^^wl Sit»*
Celsa petit, tacitumque obsedit limen Amatae ; nit Medusvis, prim6 adit
?iuam super adventu Teucrum, Tumiq; hymenaeis, Lat»«>«» ^ ■>?»« doinum
ioeminese ardentem curseq; irseque coquebant. 346 ^^g * ^lJIIkStf * Vmat» :
Huic Dea cceruleifi unum de crinibus anguem quam fdcminca loiicitudo
ConjiciL inque sinum praecordia ad intima subdit :f' im cruciabat, fla^n-
-»,•'-;,*,, * . ^ tcm ob advcntura Trqiaoo-
Quo funbunda domum monstropermisceat omnem. nun etnupUaiTumi| Dea
Ille inter vestes et levia pectora lapsus injicit ci coiubrum uitim h
Volvitur atuctu nuUo, faUitquc furentem : 350 S^S^InTrJ^ir ^!^'.
Vipeream inspirans animam : fit tortile collo fundum cor -, ut acta in fy-
Aurum ingens coluber, fit longae Uenia vitta?, 'orem per id monsmun
Innectitque comas, et membris lubricus errat- luripi^lSer vwfM^Tt
Ac dum prima lues udo sublapsa veneno pectus levc, serpit nuiio
Pertentatsensus, atque ossibus implicat iirnem, 355 V^S'"» ** «ubrcpit furcnU
-mr % • \.* -^ \. n mfundcns halitum vipere-
Necdom animus toto percepit pectore flammani ; um : magnus iiu coinbcr
Mollius, et solito matrum de more, locuta est, flt aurcus torques eiroi coi-
Multa super nata lacrymans, Phryiriisq; hvmenceis: *"™* fit «afma long» vitt»,
_- ...'^j^ j •'.T • -01 • et imphcat rapillos, ct lu-
£xulibusne datur ducenda L<avmia lcucris, bricus vagatur per mem-
O genitor? nec te miscret, nata^que, tuique.^ 360*»ra. Et quidem dom pnma
Nec matris miseret : quam primo Aquilone relin- P"^» ^t^^^r^^^^^
_^, , -*. jT.. t^f ntno movct scusus, et im-
Ferfidus, alta petens, abducta virgme praedo r [quet miscot flammas ossibus, et
At non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor, nondum animus exccpit in-
Ledieanique Hclcnam Trojauas vexit ad arccs ? ,rut".nrq«mii.'":i
guid tua sancta fides, quid cura antiqua tuonim, soUta consuctudiun ma-
t consanffuineo toties data dextera Tnrno ? 366 f.™"» ^*^"» ^»^tnra ob fi-
^. ^ A ^* 1 ^ T .• • l^am et nuptias Trojanas :
Si gener externa petitur de gentc Latmis, o patcr, an Lavinia datur
dwxnda Trojaais? nec miseret te, et 1111«, et tui.' nec miseret/e matrii>,quara perfidus Ult
prBdo deseret primo veiito, abiens mari, abrepta vir^ine ? Nonne pastor Phrjgius sic intmvH
S|Munain, et Jtc abKtuIit Helenam Ledn filiam in urbcm Trojanoin ? Quid eril tua sacra fide«,
qaid antiquum studium tuonim, et dcxtru totics data cognato Tumo ? Si qucritur Latinis
fcoer i gente alienU,
341. Corgoneis rencnu.] Quia Medusa nna 363. 4( non sie Phry^uii 4*c.] Le^itur ^n
k Goryonibiis, /E. 2. 616. caput habuit serpen- nonf per simplicem intenro|^atJoncm. £t eU
tibus horridum : quod & se abscissum Perseut non? pcr interrogationem ironia; conjunctam.
cim per Africam circiimferrct, stillantes inde Pador^ Paris qui prim6 pastorfuit, j£. \. 27.
in terram sanguinis gutiaB totidem in angues PAr|^iiw, Trojanus k Phr>'(ri5, JE. 1. 381. Ln-
irenenatos mutatae sunt, unde multitudo tanta c«/«mona, Spartam in Peloponucso, i£. *i.
vcnenonim et serpenltum in Africu. Ovid. 677. De Helenm orta ex Leda, ct raptu, X^
Mclam. 4. 690. ct Apollonius, L 4. ir>14. De 1. 660. A:. 6. 01 1.
LoKb suprA, v. 64. De Lanrtnte reirlonc, v. 63. 966. Conaonguwico TVimo.] &Iatrem habcbat
De tyranm nomine, v. 266. De Teueru^ A\. Veniliam, sororem Amatc.
1. 2E36. De IfyintnetOt nuptianun pneside, U. 367. Hi gtntrj ^.] Eludit oraculum Faiini,
8. 60. de quo supri, v. 81. probatque illtul in Tur-
^BO.^tadunuUo.'] Sensibili, qiiem Amata numcadere; tum quia Kutuli iion parebant
perciperet. Lalini», et lic extcmi poterant dici, quamvis
350. Titnia ritta.'] TVrnio, ezlrema pan rit- vidni : tiui quia ^ Gnscis Argivis ortus crat
lc : promiscu^ vulgo sumuntur. Dc Mcrotif- Tunini ; Aaraa contrX h Dardiuw Ii^.
lanimusu,iE.2. 133.
961. JtauiUme.] Vento septentriniuUi, Ecl.
7. 6 L H)c pro quolibet vento.
394 P. VIRGILII MAKONIS
et id sututum est, et man-Idquc sedct, Fanniquc prcniunt tejussaparenfis :
data patri» Fnuni urgcnt Qn„^g„, equidcm sccptris tcrram qaac libera nostris
rei?i"ncm nwi omni m. <|utt l->issidct, cxtemani Fcor; et sic diccre Divos. 370
iK.n kHbdita doniinationi Kt Tumo, si ])rima domiis rcpctatur origo,
^txIZ^r-iwTJli:,: l'»»cl'"? Acnsiusquc patrcs, ,nedi.-eque Mycen».
Prntcrfi si rr<|!:iratiir pri- liis ui)i ncquirquam dictis cxpcrta, LatiDum
ina orio^o famiiiji' rwni* ; Coiitra starcvidct; pcnitusquc in visccra lapsum
?rrc;uI:ro.''™:-..Ir.-r" Scrpentis f«rialc ,.ml«.n totamqac pcrcrrat : 375
ria. rosti|uam rni.«iir.i a^- Tum vtTO inrdix, ingcntibus cxcita monstris,
KTCKfca his vcrbi» Laiinum, Imnicnsnm sinc morc furit lymphata per urbem :
rcrnit eitm contni nrrsistc- r^ i ^ _^ i-^ L i_^i_
rc : et ftostmutm niriwim ^*-*" quondam tOFto volitans snb verbcre tortx>,
vmciuimcoiuhriintimf-iap-Qucm pucri matrno lu gvTO vacua atria circnm
^um eu in vi.ccra, vt ,>cne. i„teiiti Uido cxcrccnt. Hlc actus habena 380
tra ( ram totam : tunc vrro^, . ^ .. • • ■
mi<rra, commota maTnis ^urvatis fertur spatiis : stupct uiscia turba,
inon»tri4, sa^vit uiira mo- Impubcsque maiuis, mirata volubilc buxum :
::r^™'T;iZHirr ^«^ '^^J^^s plag». Non ca»a scgnior iUo
quaiidu (urbo cui^iiaiiii siih Pcr mcdias urbcs agitur, popalosqnc fcroces.
lorto flageiio, qupin pucrriQuin etiam iu sylvas, simulato nuininc Bacclii, 38S
vacuntrf hido acilant in-iir*i '/•- i*
macii«morbcmcinaatriaWaj"*adorsa ucfas, majorcmque orsa furorem,
fpaiiovia. iiie imiMiNui fla- Evolat : ct uatam frondosis montibus abdit,
gfcllo vagatiir sinimsis spa-
tiiK: turbu i;rnara oh<tupecit, et a^inen impube roiretnr buxuro vertatilc : ictui adjiciont vi^
tntxo. Rf^ina non lcntior qud,iu illtr cursus, va^^tur pcr medjas urbcs et popuUi« furtlii
Im6 pmtfrcH, aiiAu f;miidius crinirn ct ossa majorem furoremi abit in sylvu, Jii6 fictA rdigi*
onc Hacchii ct occultat filiam in montibus umbroKis :
notj:.
372. inacktu ^(rinutque, fr.] Innehm Ar- tis admonitu: palrioi vento jteiiitte
^ivorum rfx fuit, qui nonien fluvio ibidcin de- lurgo Mvcpns ct Ar^ pro eadcm nrlie
ffiit. Arrhius cx cjii^ fiiit posteris ; pater Da- patie. Itcni If^. 6. S3S. sic ait de ducc Ro-
nar$. qii;iin cum amlisflct pariturum pasp fllium, mano : Lrud. ilie JirgpM Jif:amemtiamaMgu€ Jfy'
ji (pio ipsc Ibrct occtdpiidus : turrc vlr^incin rrria«, id cst, Ar<;ivonira regnum eiuet. Coa- ■
inrlii^ii. Iln'c illic viiiata a JovC| suh aurci Ktat cnim ex Stra1>onis loco citato, .ffycenn
iiiihi i!» sprf-ic por ti><^las delapso, pcp<'rit Pcr- non h Ruiniuiis, sed ab ipsif Arprta ease em-
sruin. Idco inclusa cum piicro iii arcu ab A- tas. ita ut suo tcniporc ne veatipom qaidea
miio, pt in marc prujccla, allapsa e*i secuii- paritm rcpcrirctur. Itaquc li)C| MedigtfueJfy-
xUim Graros scriptorci, ad iasulain .Si.Tiphiim, ccnff-i sipiifeCat mediam Grteciam, medum i^
iiiiain (' Cvcladibiiii iii ."E^co inari ; ihiquc k lupanneMum : partcm pro toto, locum ceitoB
Voly dortc vjsccpta c^t ; scrumhim Latinos ad pro inrerto.
liuis Apuliv, uhi Filnmno rcfri» Turni avo, 377. Lymphata.] Furios t. Vei, k JVJmUi
ntips:t ; ct Jrdeam condidit in Rutulorum fini- lymji/utrum pra!sidibuS| qu» eot, 4 qAm
bu« : i*ilumnu!t Duuntini, Daunus Turiuiin ex crant ounspectVi in furorum «gebaflt : ki
Vciiilia Amatn; «torore gcnuit. fer^ Fcsius : Vel, qu5d in rnUca acli,
Mtdiaquf. Mycenar.],irgotvt Mycenm virinsR lympham, id est| aquam, timetnt: itt bMt*
Pcloponncsi urbcs, ita iit commtinc Jiinonis tm. *
teniplum habcicut, intcr utramquc posiiiim,px 382. ihixum.] Buxus trbor Cft : 6unM li||^
i^truh. lib. 8. uni cidemquc principi parchat to- nnm uriioris, tfu^, Aoit cz qoo fit turba, hm^
ta illii ditiu. Acrisii iem|>orc ; ncc disliiK (iim riiim instrumentuii^ -ftrsatilt, Gall. Mtef^A-
Mvivnis rc^nuiu con«titii(uinesi, ni.«i Hiih Pe- top.
lopik postcrisi iit notat ihidciii Stinbo. i^iare .')B5. Baeehi, ^.] De eoi deoue Ikjfimh
oh viciuiam et indistini tuin diu hnpfriuini hantis pempiim veitnbi E. 6. 29. Dt Bmedti^
.irpoi cs MjfC( na proiniscuc pro uno cofleniqiie miilieribaH tMem Acris; qntnim fitfortniiiBt"
re'Mio. ar fcn> loco, habentiir a poTtis. impri- labat Amtttv M. 4. 9UI. De vocifcrtligat
■-■-•-'•- 517. De cAof» m
DtonuB tioMltatf
pioctrciaMt^Ali
nou (lOiuie : omrnt m rtpttani Arigii, id cst, nisi tt)6.
ArgotgtJttnt »11110111116 refot toi, Ctlchtn-
iENEIDOS LIB. VII. 39if
Quo thalamain eripiat Teucrls, t«iHl'.iNque inoretur : ut anferat hoc conjtigium
Evoe Bacche fremcns, soluni te virjrine (lignum TrojauU, aut rctnniet nup-
Vociferan». Etenim raolles tibi sumere U.yrsos, ^.tT::»^:::. d^^'„™
Te lustrare cboro, sacrum tibi pascere crinem, 391 m^c pueiia, 6 Haeehe. va
Fama volat : furiisque accensus pectorc matres ^''roruniorsparf^itur^puci-
*j •II •. " . inra jr«'stare pro 10 thvrsog
Idem omnes simul ardor agit nova qucXTcre tecta. tenrros, rinuiro cUoriR tu-
Deserueredoraos : ventis d .nt colla comasque : ^1° itnatpnem, uivrv coniam
Ast alifle tremiilis ululatibus a?tliera complcnt, 395 ;!L'H/:''"!mn \vl "^'***'." '""
—^ . . . ,,., ' ' pMlitas imptllit 8intiil ora-
Fampmeasque gerunt mcmctre pellibus nastas. no< matrei» inflammHtu« fu
Ipsa inter niedias flagrantcni fervida pinum ','"*" p<*^torc, ad quaren
Susunet, ac nata? Turnique canit hymena?os, „,^ a„,„o, ^ p^j,^„^ J^„.
Sanguineam torquens aciem : torvumque repente tit roiin et 'apiilos: aiis
Clamat:Iomatres, audite ubiqujeque, Laiina?:400*"*f";*"P*^?* af^.em ire
f,» •• •• •/•i**A muiixclainoriuusietmdurie
Si qiia piis animis manet iiifelicis Amatae pcllibus g.-Munt hastuH or-
Gratia, si juris materni cura remordet : na/oi pampino. ipsa r^gina
aolyjte crinales vittas, capite orpia mecum. '" '"^^'^ ^"''7** *^"« Pf-
/flP^" , , , ' ' ^^ niim namniaiitein, ctcaiiit
f Talem inter sylvas, inter deserta feraruro, nuptias Aiia: sutg et Tumi,
Reginam Alecto stimulis ap:it uiidique Bacchi, 405 *^»**«'"><x^y»'<" *««»&»**«<»'«»-
r% ^ • ^* • ' • /• tos, (!t subit^ clauai inima-
Postqiiam visa satis pnmos acuisse furores, „;,;,, j^ ^^^ Latiwe,
Consiliuinque omnemque donium vertisse Latini : audit^-omnesubicunqueef^
ProtinCis hinc fuscis tristis Dea tollitur alis '". *} M"»* ««mor rcstut piis
A j • -n ^ \' j» j*>^ i. anirais crga miscram Ania*
Audacis Kutuli ad mnros : quam dicitur urbem tam, i^i soiUcitat i^ cura
Acrisioneis Danae fundasse colonis, 4l0auctoritatis matcm», re-
Praecipiti delata Noto: locus Ardua quondam »^J\«*** .**»*'*« capaionmi,
-^. «^ . ^* , cclebratemecumorria. Sic
Dictnsavis,et nunc map^um manct Ardea nomen. undiquepcr «yivms,per de-
Sed fortuna fuit. T^ctis hic Turnnsin altis »ena ferarum, Alecto im-
pellit reginam furiij Bac-
chi. Postquam IVn funrstn viita cst tibi sati< stimiilaviue prima^ iras, ct Uirbasse omnem fa-
miliam atque CfmKilium I.atini : statiiii aiifertur oi^ris alis inde ad muros Rutuli au«lacia:
quam urlicm Dann^ dicitur condidissc civibus AcrisioneTs, Auc advectn cpieri veoto : locuailU
■ppellatuf eH olim a mnjoribu^ Anliia, ct luinc nonicn insignc restat Ardea. Sed casuB Ua Itt-
[it. Illic Tunuiv tpncbrosa
NOTjE.
301. Tihiwueert crtnem.] .'NIox apud (inccos, dc arcd Danac< cflTutiunt, ut suprii narraTiiniif ,
OBiUMM, Barbaros, capillos Diis sacrarc : v. 372. hoc videtur h\c Virgiliiu d(
jRoBiUMM, Barbaros, capillos Diis sacrarc : v. 372. hoc videtur hic v irgiliiu de nari intor-
idque iebat duobus modis, vcl eos flucntcs ct pretari, quft,cum Argivis aliquot, fugam I>a-
inoaduM «leodo ; vel detoudendof et tcmplis nae in Italiam ceperit : qu6 allapsa, favcnte
^pendeDdo, ant mortuorum tomulis iiijicicn< vento meridioaali, JS'oto, condidit ibidemAr-
do. Contendit tamen Ccrdanus sempcr sacra- deam, in gratiam rolonorum Argivomm, quof
toe fuissc per tonsuram, nec solitos ali, nisi ut advezerat secum k regno Jienm palris sui.
poite^ lecarentur. ^rdea urbs fuit regia Rutuloram, iu iinibui
897. Pinum itu/inef.] Facom niiptialcm, qus Latii, mare Tyrrhcnum vcrsi\s, ad orientem
firequenter e pinu, Ecl. 8, 29. Fnces cas, iion Laurenti ; ntuc vicus nomcn rctincns. Nomen,
toiitum4puerii,sed 4matreetiiim latas, prae- vel ab.^b^d ave, cujus cz auguiio coudita
tafnk apud GtfKO§, probat Cerdanus, ez £u- est, tette HyKiDO apud Senecam, quem qui
ripido ct Apolloni^ sequuntur ez|mcant hic vocem avis, dc ro^ucH .-
400. /o.] Voz cst ^mnes pnpk affifctos ex- vi<ieturque oVidius, &fet. 14. 574. alluaisse ad
Mtoan, dolorem, gaudium, iic. Sit, Deorgiit, illam urbit originem, cum eandem 9b Jlunek
(foehiiacris, iE.4. 301. czcisam et in ^rdeom avem miitatam fingit.
. 408. SoMte ainaUt viUatJ] Qus virginum Vc\ potius, dicta cst ab arduo situ : unde sic
tt vMtniiamm capilloa cofirccbanl, non mcre- lcgimus, duce Servio, et MSS. apud Pierinm
Cricnn. Unde Ovid. de arte, 1. 1 . 30. Ette jn-oeul compluribus : ^i» Muaquondean dktut avitf
mhm t9mi/v, intignt pudorit. £ns retolvcre, id est, majoribut.
Ibimris ct inToreauidiB BOta fuit, Baccharum- 413. Forhiniajuitj fye.} Vd ad inporioim !••
^Qf moo. fcrtur ; i^ortuna eatutque fititt ut namen %rii
410. ^mkmeU ealomtf 4^.] Quod fabubn tnmdiu remamcntf tolatiift urMin?» aminikmf
27
396 P. VIRGILH MARONIS
Doctcjamcapicbatmedium Jam mediam Digra carpebat nocte qnietem.
■«minum io «ubiimi domo. A|ecto toTvam faciem et furialia roembra 415
Alccto depoiiit scvum vul- t-* • • i /• «i
tam, rt mcmhra turioia:^^^uit: in vuitiis sesc transfofmat amles,
iDuiat sciiisp<Mi(>mvetuiie,£t froutcni obscoeuam rugis arat: induit albos
Sln^''TJZ; r^^^^^^^^^^^^ vittacrines: tum ramum innectit oUv«.
dam: assumit capillos al- _.,, ^ « , t • i»
boi cum tainia : tuni impii- 1 it Lalybe, Junonis anus, temphque sacerdos :
cat iis coronam oiivn:. Fit Et juveni antc oculos his sc cum vocibus offert: 420
Mcer*?ci.'^^^^^^^ totincassum fusos patiere labores,
hibcr sejiiveui prw ocuiis £t tua Dardauiis transcribi sccptra colonis?
cumhi««vri>i8:Tunic,anfe-Rex tibi conjuirium ct qusesitas saniniine dotes
rc» toi laborei abu-c frus- ., ^*: • ^^i
tri, et tua rrgna iransmitti Abncgat, externusque ju reguum quderitnr baeres.
Trojaiiis advenis ? Rcx ab- 1 nunc, iiigratis offcr tc, irrisc, periclis : 425
^;;L:*U"ut;r;;:rj:Tyrr^^^^ tege pace Latlnos.
ha^rcs pcreto-inui qusriturHaec acleo tibi me, placida cum noctejaceres,
ad rcgnum. i mo4i6, iiiusc, Ipsa paiam fari omnipotcns Saturniajussit.
X"Uupi« Tt:rorJ:Q"«« ?g«. « «"""i P»beni pertisque moveri 439.
ercitus, prote^pace Liui- Lsetusin arma para : et Phrygios, qui flumine pol-
Dos. ipsa autem omnipo- CoHscdere, duces, pictasquc exure carinas. rchro
teus Jmu} fiua Saturni pa- r^i^A . * % \ -n • ».• *-
iam jQssit niediccrc hjec ^^l^s^um vis Hiagna jubet. Rcx ipsc LaUnus,
tibi, dum dormis tranquiiiaNi darc coujugium, et dicto parcrc fatetuT,
noctc. Agc igitui, ct i*t«s ScnUat, et tandem Turnum experiatur in armis. '
cura juventutem arniarict,,x . ^ . - ., . ■ . . .1«-
«'inKti portis ad boiium : et iiic juvenis vatem imdcns, sic orsa viassim 435
succonde duces Phrygio8,Ore rcfert: Classes invectas Tybridis alveo.
t^ pTc.S"*r Non. ut rere, ineas effugit nuntlus aures:
MajHUi pote>«tas Deoruui Nc taiitos mihi fingc mctus : ngc^regia Juno
Aoriraperat. Ipse rcx Lati- Immeinor est hostri.
nus, nisi consentit CQnncerc 1;« j***.»^ • /r^ ^- a a^
matrinionium, etstarc pro- ^^'^ ^ ^icta situ, vcrique cffoeta scnectus, 440
missis, sentiat ei cxperia-O mater, curis nequicquam exercet;et anna
turdeniqueTurnuminbel- Jl^^m Jnj^ fV^jg^ ^^^^^ formidine ludit.
lo. lum luvenis ridcns va-^ x-i • tv- * i»! • .. 1 .
tcm, itavicissim ore re|K>-Lura tibi, Divum cfiigies ct templa tueri :
uit verba : Non, ut puias, Bclla viri paccmque geraiit, queis bella gerenda*
'ZX!!t u;^.r™ Talibus Afecto dictis exarsit in iras. 445
fluvium Tybrim : ue mihi At juTeni oranti subitus trcmor occupat artus,
fmgc tantas caiuat timcn- Dirigucre oculi : tot Erinnvs sibilat hydris,
di, rei^ina Juno iion est ob- »/ »/ 7 ^
Uta nostii. Sed,6inaler, sciiertus fracta annis ct inibecillaaileo^OJeefuiam veritatem frmtraagi-
4at te curis, ct dertpit vatcm falso timore supcr bellis reg^m. Curati/ tibi custodire simulaciaetteBi-
ptaDcorum: viri, quibus bclla debent csse curae,udministrent bella.AIccto erupit iu furoremta-
libus verbis. At re|H:utinus trcmor invadit mcmbra juvenis loqucntis : oculi cohorruerunt : t<it
colubris sibilat furia,
NOTii:.
aut mulatis aut tepuUit. Veladsubsequcutia: Saturoi fiU^, ^. 1.23. De PAr^tf, Troja*
Fortnna eatuat(utfmti quod Tumut tum dor- nis, X». 1. 381.
miclHii, ^. 44(>. Plela titu, vtriijue effata.'] SUutf iqua-
418. Cumriltdcrines, ift.] Calyben, poCtasa- lor cst ez vctustate contractus, JE. 6. 468. ^'
ccrdotcm fingit tvmpli Junonii, quod Arde« fu- futta dicitur mulier qu» cessavit foetut emittef*
i««seindicat:undefavorJunonuinTumum. Fi/- et parere : unde ven ^(B/a| erit) quse ceaa-
faiiUnsiveiH/u/amsacerdotalemgercbat,..£. 2. rit vera dicere et cogooscere ; quales ▼etahe,
133. InnectU ramuM olirit, in coronam infulse quie falsa ssepe pro ▼crit accipiunt.
supcrpositam. 447. Erinnjft tibUai hydrit.] Fritmjft, com-
426. lyrrkefuu, i, tteme aeiet.] Adversus mune furiarum mmeni JE. 2. 337. ifyinu,
quos Latinii bellum gerentibui opem Tumus vel ^filra : nroini^ lerpMtif (tauf ia aqiiis
Mfpttukm, D9UitM*^W. Dc/knfne, defeiii, ab Mf «Siia.
iENEIDOS LIB. VII. 397
I
i
Tantaqu» 8e facies aperit. / Tumflammea torquenstam horreDdum vuicu^ e/uj
Ijaraina, conctantem et qU^renteni dicere plura exhibct »c. Tmn jiUdo
Reppulit, et geminos erexit crinibus angues, 450 repdh moramcm et^l^l
Verberaque insonuit, rabidoque hsec addidit ore : tem luqui piura, et extuiit
En eco victa situ, quam veri effoeta senectus **"?• co»"i>"«,et »oii"it fla-
Arroa inter regum falsa formidme ludit. f„rioKo -. Ecc e-oiuw iUa
Respice ad haec : adsum dirarum ab sede sororum : obruta amiis, quam senec-
Bella manu, letumque gero. 455 2^^'! iJt^^rZ
Sicenatafacemjuveni conjecit, et atro mctu inter bciia regum.
Lumine fumantes fixit sub pectore ttedas. Aitcndc ad iita . veuio h
r\tf • •* ^ -.-A - domo «ororum fuiiestarum :
Olli somnura ingens rupit pavor : ossaque et artus f^ j^ manibus beiia et
Perfudit toto proruptus corpore sudor. 459 mortcm. Sic locuta torquet
Arma amens fremit, arma toro tectisque requirit. ^»**»™ m juvenem, et £git
c,.^ ^.' , •111* lub pectore facrt lumantefl
Sevit araor ferri, et scelerata insania belli, ni^r^ ince. Magnm limor
Ira super. Magno veluti cum flamma sonore abstniit iiii M>mnum : et tu-
Virgea suggeritur costis undantis al.eni, , Z^^crZlT^^S^Z
£xultantque sestu latices : lurit mtus aquse vis, nu furcnt potcit arma,
Fumidus atque alte spuinis exuberat amnis: 465 q"«r'>« arma ptr lectum et
Nec jam se capit unda; volat vapor ater ad auras.f~ frJe':?^:'"^::;
Ergo iter ad regem, polluta pace, Latinum beiii, ei pnrtcrttaira Sicut
Indicit primisjuvenum: etjubet arma parari, qu«ndo flamn<a txcUaUik
Tntari Italiam, detrudere finibus hostem : crephaiatSiIl"J//r^
Se satis ambobus Teucrisque venireLatinisque. 470 spumantjt, ct und« ardore
Haec ubi dicta dedit, Divosque in vota vocavit, «ubtiiiunt : hm vioientia
^ . -n 1* ■ ^ • aquK funt tntut, et Uuviui
Certatim sese Rutuli exhortantur m arma. fumidut aite exundat spu-
Hunc decus egregium formee movet, atq;juventae;«nit; necjamumia conti-
Hunc atavi reges, hunc claris dextera factis. rj^„'X,:?%pl^
Dura Tumus Rutulos animis audacibus implet, cc, imperat pnedpuif jo-
Alecto in Teucros Stygiis se concitat alis : 476 rcn"™ «^r^ ^ «JJg» • «•
Arle nova speculata locum, quo litore pulchor itaiiam^^^eri,"^ peUm
Inridiis cursuque fcras ac^itabat lulns. hoAtem uitra temiiiiot rc-
Hic subitam canibus rabicm Cocvtia virffo • fi^onu: ait te tattt mm
g^,,» .^ , . . •', ^ .fv/\<^o'(/^fl utrosqiie,etI«atiiiot
Objicit, et noto nares contmgit odore, 480et'i'rojanoi.Port<|uampn>-
Ut cervum ardentes agercnt : qua? prima malorum tuiit h«c Terba, et invoca-
Causa fuit, belloque animos accendit agrestes. ^^.•^"^'irt.SS l^t
Cervus erat forma pra^stanti ct cornibus ingens: tantte ad beiium. Huoc
TyrrheidflB pueri quera matris ab ubere raptum incitat eximia tpeciet pul-
Nutribant,fvrrheusquepater,cuiregiaparent 485 ^^"^„^1" iU^^^C.^^:;
Armenta, et late custodia credita campi. majorcs, iiium manus ejui
clara factis. Dum Tumut
unplet Rutulos audacifk animosA, Alecto Stygiis alis immittit le in Trojanos : intuitu per no-
▼am fraudem locum m litore, ubi formosus Ascanius persequcbatur feras insidiis ct curtu. H)c
BoeOa Cocjrtia immittit caiiibus furorcm rcpentinum, et percellit nares odore cognito, ut agilet
Luequerentur cer^nim : quod fuit priinum caput calamitaturoi et inflammavit ad bellum ani-
BKM nutioot. Cervus erat eximia tpccic, et sJtis comibus : quam filii Tyrrhei alebant ab<
ttnctum ab uberibus matrisi et ipse patcr Tyrrheus, cui subdita craut armenta regis, et com-
aissn erat lat^ cura agrorum.
NOTJS.
^' 470. rentr*.] Egge. Sic 0. 1. 29. An Deui no petoris cuitodem ait Dionjrt. Halic etad
unmenri veniat mant. De Tetimf, iE. 1. 285. eum deinde, mortuo ^ne&. fugiiie LiTimviii,
l^ Styge et Coeyto JS. 6. 323. nt diziaus, JE. 6. 768.
4W. Tifnimuftu paier.] Huiic fuisse Lati-
27*
398 P. VIRGILH MARONIS
S^ivia soror eorwn omoi Assuetum imperiis soror omni Sylvia cura^
321** ilr** ri.^ cio " w*^^^^ intexens omabatcomua scrtis:
fwrima^flSJib^ t^cnfri^ et Pectebatque femm; puroque in fonte lavabat.
pcctebat ccr^nini, et luvn-Hle manum patiens, mensseque assuetus herili, 490
^^^l^^^^y^^^^illln?'.! »i'Errabat sylvis : rursiisque ad limina nota
paticns tangi nianu* et as- » . •' * ^, i» %
fiuetut mcuJ^oniini, va- ipse domum sera quamvis se nocte lerebat.
i^tur per s^as, et po«- Hunc procul errautem rabidae venantis liili
mu^^^co^itamrqtimvu Commovere canes : fluvio cum forte secundo
provectanocte. Cunes fu- Deflueret, ripaquc sestus viridaute levarct. 495
tiosB vcnaiitis Ascauii ex- jpg^ etiam eicimi» laudis succensus amore
citavcnmt iliuiu nrocul er- / . i* •. • i
Tantem ; cAm forte euatfts- Ascanius curvo dircxit spicula comu :
set prono fluvio, et leniret Nec dcxtrne crrauti Deus abfuit, actaque multo
caiorem m >»f »>«>^,/*P*; Perquc utemm sonitu, perque ilia venit arundo.
Ipsc quoque Ascanms, m- ^. » r n >• . m^^
fiaminatus cupiditate pui- Saucms at quadmpes nota intra tecta refugit, 500
chr» iaudis, curvato arcu Successitq; gemens stabulis : questuque, craentus,
rTfuU^S^IoZulTn: Atque imploranti simiUg, tectum omne replevit.
cert«, et tagiua aruodinea Sylvia prima soror, palmis percussa lacertos,
impuisa magno stridore Auxilium vocat, et duros couclamat affrestes.
transit per utcrum et per^,,. , . • ^ •*• i * * 1 • \ e/ie-
iiia cervi. At cervus tuI- ^u' (pestis enim tacitis latet aspera sylvis) 505
neratus fugit io notam do- Improvisi adsunt : hic torre armatus obusto,
.'Zl»», rrgJrr ' Stipitls Wc gravidi nodis : quod cuique repertam
tus ac simiUs pcteuti openiy Kimanti, telum ira facit. Vocat agmma 1. yrrheus,
impievit qucstu totam do- Quadrifidam qucrcum cuneis ut forte coactis
mum. Sylvia soror feriens c^* ^ j^u^. «^Jl^ii «^:-^,.-. :-««-.-.^;. «*v^-«: eiA
humeros manibus, prima ScHidebat, rapta spiTaus immaue secun. 519
petit opem, et inciamat du- At saeva e speculis tempus Dea nacta nocendi,
ros rusticos. niircpcuUni Ardua tecta petit stabuli, et de cuUnine summo
aaveuiunt : nam furia ex- — . ^.
4sk>erans eoi clam latet mPa§lW«a4e cauit siguum, comuque recurvo
syivis : tiic armatus titione Tartaream intendit vocem : qua protinus omne
prausto, bic nodis ffravis ^^^^^„^^1^ uemus, et svlvfie intonuere profunddP.
fust»: furor convertit tii ^ .i. ^ m • • i « i ^••^ *^ fm^
arma quicquid obvium est Audiit et 1 riviJB longe lacus, audiit amms 516
iinicuique quajrcnti arma. Sulphurea Nar albus aqua, fontesque Velini :
2L^:dt^i.t"e[r;;:e««» ^Pi^f^ matrespressere ad pectora natos.
fissiicm in quatuor partes, Tum vero ad vocem celeres, qua buccina signum
iiorrendum iratuS) corrept& securi convocat multitudincm. At crudelis Furia nacta h specu-
listciopus nocendi; conscendit altum culmcn stabuli, et de supremo vertice canit signum pas-
torale, et cunro comu conteodit vocem infemam : quii statim omnis sylva intremuit, et iotiaiSB
« surbores soouere. Audiit etiam procul lacus Dianiei audiat fluvius Nar aUnis aquSi sulfureft, ct
'^ontes Velini : et matres timidie pressenmt puerus ad ubenu Tunc autem a^colae indocilet
> - correptis armis undique accurront prompti ad vocem, qu&
^ . NOTiE.
489. Fmun.'] Natttr& fcnmi animal, cultu ciuseijuxtaAriciamiirbem) tribuscirciterleu-
nansuetum. Sie equum appellaviti M. 2. 61. ris Laurento dissituS) ad septentrionem, nuiu;
tnque feri eurvam eompagiu» aivum. la^ di nemo. Trivia, Diana Doinen a triviif
466. Deut.] Aleeio ; nam Dem etiam ^e- ubi colebaturi A. 4. 611.
rc communi, de foemina ^citur : JR. 2. 682. 617. Sulphured JVor albm aqud.] Aor, wamc
499. ilia.] Partes imi veotris drca sominas Jfera, fluvius Umbriam Sabinumque agmm
coxas. disterminansi et influens in Tybrim. NoaMBi
609. Quadrifilkm ouerrum.] Fissilem in a Sabin^ voce AViTi quK sulphur significat, ob
qumtuor parte», fd mtf in multas partes > nume* vim odoremque aquaium.
rm eertuspro locerto. FonUa^ue Feltm,] Lacus, Velmm, ab Uati
^i4. TJarimmm voeem.] TWIomi, profm- pobis: n»Bcla||ftaik|M^LNCo^aboppido vi-
dut Jbaferorum locuf, JE. 6, 181 cioo •. VoM^fMMia tguawi^ wbwhb^ m us.
M. lYitrim iacw, fc.] Lm» Dian» AiW t(WAl»ta^
^NEIDOS LIB. VII. 3fl9
Dlra dedit, raptis concurrunt undique tclis 520 dirum cornu bnpulit to-
Indomiti agricolae : necnon et Troia pubes. 5!™.* «^ juventus etkm
Ascanio auxilium castris effundit apertis. ?^r "tSSiSnS;
Direxereacies:nonjam certamine agrestiy nio. Ordinaverunt «^.
Stipitibus duris acitur, sudibusve pra?ustis ^ ?* • oon jampugnatur pr«-
a Sr • •*^- j * * 1 *' -,^_lio ruutiro, Autibui durif,
sed ferro ancipiti decernunt, atraque late 525 aut paiis pneustu : sed di-
Horrescit strictis seges ensibus, a?raque fulgent micant ^iadiis dubiis, et
Sole lacessita, et lucem sub nubila jactant. llf.^*' "l^ ?*^/ '^*^'
V '. • « II "^ torum ensium; et arma
Fluctus uti primo coepit cum albescere vento : «rea, soie percussa, emi-
Paulatim scse toUit mare, et altius undas «ant et emittunt spiendo-
Erigit, inde imo consurgit ad aethera fundo. 530S»TticSrp*iraib^^^
Hic juvenis primam ante aciem stridente sagitti, mo vento : tune mare toUit
Natorum Tyrrhei fuerat qui maximus, Almon Ikj^r* diii!de*"fiir 'h'^
Steruitur : hcesit enim sub gutture vulnus, et udie ^rcm ex "intimo*'fundo!
Vocis iter tenuemque inclusit sanguine vitam. HJc Aimon juvenis, qui
Corpora multa virum circa : seniorq; Galesus, 535 S!^"»' T' ^'^"' ^^f^
^ ^ . ,. ir ^ ' .' ' ™^*» prostemitur sagitti
Dum paci medium seoffert^justissnnus unus^ souantc ante primum ag-
Oui fuit, Ausouiisque olim ditissimus arvis. r™^» • «**« pJ««r» *»««t sub
Quinque greges iUi balantum, quina redibant ^^^* vUm^^^dte v<^
Armenta, et terram centum vertebat aratris. 539 et levem spiritum. Mnita
Atque ea per campos sequo dum Marte geruntur : ^^'^'^ homtnum stermrt-
Promissi Dea facta potens, ubl sanguine bellum sI^Mx^GaiesT, di^jS^
Imbuit, et primse commisit funera pugnae ; bet se conciiiatorem pacis,
Deserit Hesperiam, et coeli convexa per auras, i"\V°V» ^nium Mt oUm
Y • • i«* « A ' aequusimus, et ditissimus
JuBonem victrix atratnr voce superba : agromm itaiicorum : Quin-
En perfecta tibi bello discordia tristi : 545 <i"« greffes ovium, et quin-
Dicln amicitiam coeant, et foedera jungaal. cT«i~e;^'":.t!!Ii'
aratris. At dum ea fiunt per agros Marte adhuc sequali : Furia compos facta promissi, post-
qnam inchoavit beUum sanguine, et inccpit caedem primi pneUi ; reiinquit ItaUam, et vecta per
spatia coeU, victrix aUoquitur verbis superbis Junonem : Ecce disscnsio confiata est tibi ptr
beUum triste : nunc jube %U conveniant in societatem, et faciant pacem.
NOT^.
637. ^utoniU arvit.] Italicis, v. 64. Irwepitbettum Mngume.'quo more dixitProper-
638. Q^ina rcdibani.] £ pastu fti stabula. tius» 1. 4. 10. 6. In^uii exemplum priuuey tu Ro~
640. Xquo marte.] Antequam Latinorum mule, pa/mc : id est, tnc^m, ins<t/uu, dai «2-
pnecipui occisi C8sent,dum adhuc cqua utrim- emplum. De Hetpaid, Italiii, JE. 1. 630.*
qoc esset fortuna pra>Ui. Sic Donatus : quem 643. Convexttperauras.] Conteda. Sic G.4.
ai«k> sequi, quam Scrvium, qui ezpUcat t^erto 293. Utque eeAraiit amnit devexut ab indii :
Marte .- aut Ascen^iura, qui interpretatur tequo id est, aeveetui.
et plano campo. De Marte, £. 9. 12. 646. Die in amieitiam, ^.] Fac, si potes,
641. Promitsi Dea facta potent.] Compos ut in amicitiam redeant. £t cst irouica Furis
facta rei, quam Junoni eficcturam se promi- jactatio, quasi dicat: £as ego turbas excitavi,
Mrat. quas nec tu ipsa Juno componere possis. Au-
642. Imlmit.] Tinxit,perfudit: metaphoricc: sonfo tanguinCf v. 54.
sfie^pi<iini/ihN/:pertranslationem42anew,ra«- 647. Quandoquidem, ^.] Cseteri conjoii>
eultt, quas primum liquorc aUquo perfundun- gunt cum superioribus : ego subscqnentdimt
tnr ; vel k primis infantftm potionibus, quas adjicio» boc scnsu: Quandoquidemtamfeliciter
ptwrilis vocisimitatione butu ab antiquis dictas Trojanos RutuUs commisi ; permitte mihii ut
CMe, Nonkis ez Catone et Varrooe testatur. Si alias etiam rentes huic bello admisceam. Oe
fgftturbksumatur proprili sigmficatiMie,sensus Marte, EcL 9, 12. De UjfmentBOt O* 8* 60. De
cffit: TinxH tanguine 6elJiMi,id est, beUiea Kenere, iE. L 256. Dc O^ys^ E. i. 6^ Df
mmm; nt maz v. 564. Sangvif namu inUmit CoejftOf iE. 6. W.
anna, Si •unMtur metaphoric^i sensus erit : *
4M P' VIRGILH MARONIS
Siquidera perfudi Trojanof Quandoquidcm Ausonio respcrsi sanguineTeacroi;
Jtaiico fc«nguine ; prarte- jjq^ etiam his addam, tua si mihi ccrta voluntas:
re^ boc ac^iciam illi« re&iM, ,^. . . » • u ii r -u l
wi tua vcOuDtas inihi noia 'f "ntimas 111 bella teram rumonbus urbes,
Jiai: incitabo rumoribiifl Acccndamquc aiiimos iiisani Martis amorc, 650
taflr™.ri:::?«1."''furi::Undiq;''t '^,"';"'*» venlant: sparpam arma per agro,.
ak ciipiditatc Martis, ut I um contra Juiio: lerronimet frauuis abundeett:
undeciiiique accurrant ad Staut l)elli causa? : pugnatur cominus armis.
".■"^tcTm^T^^terQ»» fors priina dc.lit, sanpuis novus imbuit arma.
no vicisgiiu ait : Satis cstTalia coaiuil)ia et tales celebrcut hymena^os 555
tcrroris et doli : «nanpiitEjrrocriuin Vencris crenus ctrcx ipsc Latiiius.
caus« bclli : ccrtatur comi- ^ ~ i ^" -k» ^-^
nAsarmis: sanKuis novusTc stiper a^iliereus errare licentius auras
tinxitarma^qua; casuA pri-Hiuul patcr ipsc vclit suiniiii rcguator Olympi.
fcs*Veni^» et^i*M '^ru^ ^^^^ '^^'^ * ^?^' ^* ^"* supcrfortuna laborum est,
tinus pcragant taUa conju- Ipsa regau). Talcs dcdcrat Satuniia voces : 560
gia et tales nuptias. Ipscljla autcin attollit striilcntes anguibus alas,
ffi.7^^ri"Ei/T«:Coc.vtiqHe Dftit sedcm, supera ardua r.nquens.
per spatia ccelestia. Re-Kst locus, italio} iu incdio sub inoutibus altis,
cedeci AwIocis:sialiqiiodNobiIis, etfama niultis incmoratus inoris,
Qiscnmrn superest iii hoc ^ .* n i • i /* i*i . •»«•»>
neffotio, ogo ipsa regam U- Amsancti valles : deiisis hunc frondibus atrum 565
iud. Saturni filia protu-Urgct utrinquc latus ueuioris, mcdioquc fragosus
lcrattaliavcrba:Furiave-j)jjtsonituinsaxis ct tofto vortice torrcns.
ro cxplicat alas sonantcs.TV i i • • i t^* •
colubris, et adit redonem Hic specus horrenuuin, ct sa^vi spiracula DltlS
Cocyti, rciinquens 7ofo ai- Monstrautur , niptoque ingens Acheronte vorago,
famcdra«,^l':?;i:Pestiferas aperitfauces: quciscondita Erinnys, 570
iDoDtibus, insignis et ceie- luvisum niimcn, tcrras ca*lumquc levabat.
bratus fam& in reeionibus N^c luinus iiUerca cxtrcmam Saturuia bcllo
Sl^*' UtT syiv«,^™i" Intponij regina manuni. Ruit ouuiis in urbem
^im spissis foliis, premit Pastoruin cx acic nuuicrus: ca^sosque reportant,
uiriiiquc hunc locim • et in Almoncin puerum, fanlatiquc ora Galesi : 575
mcdiu tjtu torrens tuniul- » , ^ i-\ i . ^ .. t -.•
tuosus ^iit strepitum saxis lmplorant(|uc Dcos, obtestanturquc liatinnm :
crumpcntc vortice. Osteii- Turnus adest, miMiioque in crimine, ccedis et igois
diintur hk antrum h"rn- rp inLrcminat: Tcucrosquein regna vocari,
bile, et ostia savi Plntoni» : ^ . ,9 . r>i • i« • ^ t^ THt
et ma . la vorago ii|>ertiii Stirpcm admisccri rhrysiam, se limine pelli. 579
inferiu pandit aditus pcsti- Tum, quoruHi attouitrc Baccho ucmora avia matres
rllHa, XSrocatTibr^^^ ^*>»«sis (nctiue cniin leve nomen Araat»)
bat cfBlura ct tcrras. intc- Undiquc collccti cocuut, Martcmque fatigant,
rea filia Satumi non scg-
nius addit bello maniiin ultimam. Oninis nui1titiit!o pnstonim recurrit «; prselio in urbcn : et
referunt occisos Aliuonera piicrum et rdput GalcHi ca^i>i, et invocaiit Dcos et prccantiir Lati-
Oum. Turniis ndest,et in medio caflavcrnin aiuict tiiiiorein cm\U ct inrendii : aitque Trojanoi
admitti in regna, gciiteiu Phry^^inm ussociari, i»e cjici domo. Tunc i7/i, quonim matrcs pcr^
citSB Baccho pcrcurrunt «ylvos iiiarrossas cum churcis, conveoiuat undique congrc^aliy tt^Mr
ercentbellum : ncquc cniin levis cst uuctoritas AmatiT.
nota:.
666. ,9mtaneti vcdles^ 4*^.] In Hirpinis, qui est, id cst, cireuim Mcer : ambi CDim vel ambt,
Apuliam ab oriente, Campaniara ab occidcnto vctcribus fuit, cirriim •/^. Diiitj PlDtoaiii
habent : medio fer^ spatio, inter mare siipeniiu G. 4. 407. Achtrontti X. 6. 323. jEiswiy,
tSve Hadriaticum, et iofenim sivc Tyrrhcnnm Furia, JE. 2. 337.
est vallis, in qua lacus ^in«inr/iu, nunc Mujfitij 675. Fadati.] Vulnerati, csttt, Vide ^9.
k Mephitb templo qaod ibi oUra fuit, ut <iixi 65. Ferro Jlr^lieaMfndart laUbrai.
■ms 1 npr^, v. 82. aquis nigris,et odore tcterri- 677. Crimine.} Cmau cedaTeriboa, qaoffvi
misjio medio lacus ad vm proceritatem in^n- ctedem Turnus crfaniDi vertebet Troianis. Dt
ti fragore ebuHicDtibus. Uoum tt, oitiis iiifero- 7euariff, M. I. S86. De Pkrygid, Ibid. 381. Dt
^"^ "^ili credidere, et inde ^mametuM dictiu Baeehotjuaqait tkmdit feu cliortifi Eel, 9l M
L
iENEIDOS LIB. VII. 401
tinfanduin cnncticontraomina bellum, Sutimomnei, intii Diif,
ra fata Deum, perverso numine poscunt. flag^itant dirum beUumi
atiin regis circumstant tecta Latini. 585 ;riS^r5J^;i2:°S,S:
velut pelagi rupes immota, resistit : tim cingunt domom racii
elairi rupes, macrno veniente fraccore, ^*"* '• *"* o»«"tit, v«hit
W • 1 ^ ^•i_ !• rupet marii, immobili*:
sese, multis circuralatrantibus uudis, vciuti mpci mari«, magni
^tenet: scopuli nequicquam et spumea circum tcmp«>state iostante; qu«
fremunt, laterique iUisa refunditur alga. 590;;','i;|' «"^;^' ««^^^^
im ubi nulla datur ceecum exuperare potestas sua : fmstra scopuii et saza
silium, et saevae nutu Junonis euntres ; spumantia cirrumsirepunt,
M Deos aurasque pater testatus inanes : ^ Z'^ ^^j^^Z
igimur beu fatis, inquit, ferimurque procetla. nuiu affertur facuitas ever-
has sacrilcpTO pendetis sancruine pcenas, 695 **"**» ia^^anum consUium,
. , ^ m * /• ^ T^ • . t • ^ et res fiunt au arbitriuni
isen l te, Turne, nefas, te triste manebit dune Junonis : patcr s«pi-
)licium ; votisque Deos venerabero seris. u» attestatus Dcos ct a<*-
i mihi partaquies, omiiisque in liinine portus; T°*. ^*^""™ ait: Heu i
^,r. i. ikT II * vmcimiur fatis, raptamur
*re leUCl spolior. JXec plura iocutUS, tempestate O miseri, roi
it se tectis, rerumque reliquit habenas. 600 »p« persoivetis has po^nas
erat Hesperio in Latio, quem protiuus urbes ^^^"XwMe" ri.^»'^
ns coluere sacrum, nunc maxima rerum tristis pcena: ettardioribus
a colit, cum prima raovent in praelia Martem : PJ^W»». *"™'****J^* ^^^-
Getis inferre raanu iacrymabile bellum, 604 t»"S ^SHTnir^rtu» e^ii
^nisve, Arabisve parant ; seu tendere ad Indos, conipectu : iantian priva*
bor morte fclici. Ncc plu-
utui, clausit se domo, et deposuit reg^imen . remm. Erat coiuuetudo in Latio ItaUco,
urbes Albanae solemnem perpetu6 servavemnt ; guam nunc Romani potcntissimi orbii
it, quando concitant Martem in priroa certamina : seu parant inferre manu triste bellum
aut Hyrcanis, aut Arabibui ; leu proficisci c<mtra Indos,
NOT^.
Jiam mihii ^-c.] Nam mihi nihil timeo, ex Dionc, Indos pacem lanxisse cum AuguS'
t in propinquo portus nrartis ; cujus to et ad eum dona advexisfre, cnm Sami bye-
mittam quietem, sed tantum honorei marct, sub finem anni 794. aut initium se-
kt et pompam funebrem ; capti et ras- quentis : ci^m Aug^tos in urbem re^ret es
IVojanis urbe mei. Asi& et Sjrri&, ubi multa composuerat" Con-
HeMperio in LaUo, 4^.] De HemeriA, stat, Phraatem regem Parthornm, veritum ne
JE, 1. 590. De Lo/io, supri, 54. De Al- bello ab Auj^to peteretur, eidem in Syriu
canii regia urbc, JE. 1. 271. JR. 8. AB. versanti signa captivosque remisisse, quotquot
5ure Getii, 4^.] Populis Dadse, Thra- Crassi Antoniique cladibus Parthi ceperant :
idnis: circa ostia Danubll, O. 2. 115. idque accidisse civca SMtatcm amii 794. At
triumphaverat pauI6 ant« ha»c Virgilii cdra hsec propicb accedant ad mortem Virgi-
"a M. Licinios Crassus Proconsul, Au- lii, quac anno 735. contigit : non dubito quin
aspiciis, anno U. C. 726. Virgilius, non quidcm de h&c ipsa signoram
Hyreanisvey Jhabiney ^.1 Hyreania : reccptione, et itiiiere Augusti : sed dc ejiis ap-
arthise pars, il^. 4. 367. Hiiic nullum paratu explicandus sit : quse omnia contigere
m belluin k Romanis illatum est ; sed circa annum 732. Nam, ut habet Dio, Augus-
i,qiiomm imperiocontinebatur .Ara6ia; tus itineri se dedit, antequain inirent magis-
topnli Jirabes, vcl ^€ihi : inEens Asie tratum consnies anni 733. Idcrn signa et cap-
leninsula: Syrise, Mesopotamw.etPar- tivos i Parthis repetiit sub fiucm anni 731.
I impcrio contermina : G. 2. 1 15. Hanc Quo fort^ tempore etiam legatos ab Indis de
ire et subigere tentavit Angustns anno pace accepit : siquidem ait Dio, «os pacem
ice expedittonis .£lio Gallo, juxta Stra- per legatos priib petiisse qu^ eam Sami coo-
; non £lio Largo, ut mendos^ legitur ficerent. Atque hinc VirgUius, qui hsec Ronar
^ionem ; neque Comelio Gallo, de quo tnm videbat, ad bellum tendcre existinmvi^
K ut mali Casaubonum in Strabonii 1. ciaa tamen demde pacc perfecta sint De hlt
imentari ostendit Valesiut in Ammia- (fif, G. 1. 67. De Jhtnrd, G. 1. 249. De Por-
<Air, Edl.eS. ^
ktf 9d Jnd9t, ^uroTum^fuej^.J Cokntat -^
401 P. VIRGILII MARONIS
ctpeneqiii AiiroraM;nil!ir, Auroramque sequi, Parthosque reposcere sigiia.
2 '•P^'* wg:!» a Parthis. gy^ rremince belli portae, sic nomiiie ^icunt,
lMntliocDoixiinr,venera-Rciiig>one sacfo? et ssevi torniidnie Martis :
mn reiigioiie ctmetucru-Centum aerei claudunt vectes, cptemaque ierri
t^,!^^:'Zl7::^ gobo'» • »ec custos absistit U.nine Janus. 610
ciauduntMu.ctJanu^scustosHas, uDi ccrta scdet patribus sententia pugiue }
nou rccedit iportii. Quan- ipge, Quirinali trabea cinctuque Gabino
coniliuTbim ;^"^^^^^ rescratstrideutia limina consul;
«ui, notabiiii trabea Romu- Ipse vocat pugnas : sequitur tum csetera pubes.
lei ct cinctu Gabino, apc- ^reaque asseusu conspirant comua rauco. 6H!
nt illas e/ stridentes ean«m TT .. 7r« i- • i* i n t •
cardinei ; ipse inclamat Hoc et tum ^neadis ludicere bella Latinus
Mium:tumreiiquajuvcn-More jubebatur, tristesque recludere portas.
JST^S AUS: Abstinuit tactu pater, aversusque refixgit
nuKo. Tunc quoque Lati- r oeda mmistcria, et cfecis se condidit umbris.
nos cog«baturindicerebei-Tum reffiniv Deum, coelo delapsa, morantes 630
lum Troianis ulo ritu. etr i*^ • . i*
•perire<fcstaiportas. Wlmpwlit ^psa maiiu portas, et cardine verso
pater abstliiDit a tactu oor> Belli ferratos rupit Saturnia postes. ^
tarum, tt abhorrenf %it^j.jgj inexcita Ausonia atque immobilis ante.
torpe mmutcniun, et abp n j • . • i ■ •
scQadHieinobsairistene.P^9 p^des ire paratcampis; pars, arduus altis
brii. Tunc. regma Deorum Pulvemlentus equis fiirit : omnes arraa requimnt :
•(asrrituriu ,sj: P"? irt^ «='>?««* 5» «p'«^"'» '»"«»=» ^^s^^ ««
tas obsiktentes, ct cmoto Arvinapingui, subiguntque in cote secures:
cardina frcgit postM beiii Siflniaque ferre juvat, sonitusque audire tubarum.
/erratos. Italiai pnus oui- ^ • 1« *.•• i*i t
eta et non torbata, nimr Q"inque adeo magnae positis incudibus urbes
flagrat. /ft panim volant ire peditcs per agros ; Partim ssviunt sublimes et exeUantet pnl*
▼erem altii equis : omnes quserunt arroa ; partim purgant arvina pingui sciita polita et «p^r^h
•plendida« et acutmt secures in cotc : et placct portare Texilla, et audire sonatum tubfunni.
Itaque qainque ma^c urbes defixis incudibus
KOTiE.
~ 607. Siml gemifUB, ^.] Virgilius utitur an- gine, ut quidam volunt, Itngua dnpUci U^
ticipationc. Tcmplum enim Jani ad bcllum qucrctur.
aperiri, non nisi a Num^, secundo Romano- 612. QiurinalitrabeA,cinctuque Gabino,i€.J
rum rege, institutum cst. Cetera pcte ez JE. Dc irabcd, qu» QinrifMr/iaabinventore JZonMi/S
1,294. dictaest, supr^, v. ISSj^nr/iu GoHmiifiitt,
609. Vedes.^ PiedUiinstrumenturainraodum c^m to^ lacinia, qua|8ini8tro brachio wirt
trabis aut pali crassioris, quo vel janux advcr- imponebAtur, inde sAducta, in tcrgum ilm
sos vim muninntur, vel promoventur iuipel- rcjiciebatur, ut contra^||Mfrahcretur ad pcc-
limturque moles oncrnm, vel dinrantur muri : tuS| atque Ha in nodi^m necteretur : qui nodDi
k vekendo dictum : idque ez «re, fcrro, ligno. sive cinctus, togamcontraliebal» breviorenM|M
610. Custot limitie jantu.] Vel quia srntua ct strictiorem "eddebat. Ita Ferrarius, qui d«
<jus erat in liminc bifrons : vel qiiia pra;erat re vestiaria quam accuratissimd scripsit. No-
omnibus januis, qus ab ipso sic dictse sunt. moo ct originem derivat Servius a Gil>iiS| Latil
Pneerat enim omnibus initiis domorum> quae urbc : ubi ci!kni cives, sacris operarentiir to^alig
iantut sunt : annii qui mensis Januariiu, &c. subit6 ingruentibus hostibus, ctim noo essct
'Primus rez fuit et ontiquissirons Italia;, qui spatium arma sumendi, sic succinctis contrac*
Satumum hospitio ezcepit. Hunc aliqui No^, tisque togis ad pugnam ezierunt. Hoc rita
«liqui Japhct NoC 61iiim putant. Vini usum Consul bella indicebat, duces et imperatoM
ia Italiam inrezit, arasque» et templa, et por- spolia hostium cremabant, sacra sscpe tidlft
tttmm ac claviam usum. Ah aliis primus dici- faciebant, devovebant sci &tc.
tnr Deonmi. IK/rom pingttur, vel qnia cam 621. Cortftns vctjOi 4^.1 De eorclma por*
Batumo regnum partitus est, et mazima con- tarumi JR. I. 448. Depotiima, JR. 2. 442. Do
Jnctione cum eodem vizit : vcl qubd ob sum- .^usontd Italili sopri, v. 64.
■lam prudentiami prcterita scuret, futura pro- 627. .^ntndptn^, ^.] Est sevmo, itv^
▼Meret : vel qo6d Italiae geotes 4 feris moribos piofuedo ilUii qius ioter ciumem ct cutcm aaah
•d mansoetiores traduzerit, qasD duplcz rita maUum est. Cot, fffiminini generisy lafNt iit-
JVygpUri roltu aoCotur : Td qnbd Chrwcus ori- 4|no oikri acuuator.
^NEIDOS LIB. VII. 403
Telanovant: Atina potens, Tiburquc supcrbum, rcnidunt tcla: Atim po-
Ardea, Cnistamerique, et tnrrigerse Antcmnee. 631 ^^*"?» ^ Tibur e-ceUiun,«f
Tegmina tata cavant capitum, flectuntque salignas rA^^l» JTSSrS:
Umbonum crates : alii tlioracas ahenos, '^ant tuiasg^eas capitunf
Ant Icves ocreas lentoducunt argento. ^ , ***''""* ^ "*!^« «"^
Vomens hucet falcis honos, hucomnis aratri 635ioricas mcan vci poiitat
Cessit amor; recoquunt patrios fornacibus enses : o<*rca^ argcnto flcxiu. n-
Classica jamqne sonant : it bcllo tessera signum. ^^^ l£Z^!l
Hic galeain tectis trepidus rapit : illc frementes aratri : reco<|uunt patrioic
Ad juffa cocit ennos, clvpeumque auroque trilicem ?'»*''»« "» fornacibus : ct
L*! ^ . j . • *. j " ' • .^ * /».i/\ja»n buccina; •unant : da-
oncam mduitur, fidoque accmgitur cnse. 640-;ur gymboium signum bel-
Pandite nunc Helicona, Deae, cantusque movetc : li. Hic fcMinus cxtrahit
Qiii bello exciti reges : qua; qucmque secuta? '^"*^*" ^ *^*=*° iile juupt
J9 ,^, o n. '.,'»,. ^ adcumimcfliiosfrementcs-
Complennt campos acies : quibus Ital.i jam tum iugtruiturquc ciypeo et lo-
Floruerit tcrra alma viris, quibus arserit arinis. «"'ca cum tripHci licio auri,
Et meministis enim, DivK, et memorare potcstis : t.ZrfiU^l .^^S
Ad ros vtx tenuis famte perlabitiir aur:^;^' 646 iiciicoua ; et sui,^^ritc mi-
Primus init bellum Tyrrhenis asper ab oria^ ....- A/ cantnsiVo*: <)uiiiamre-
Contemptor Divuio Mexcn ti us, agminaque'ariiiat. f^,', rquinamTerchl^
Filius huic juxta Lausus : quo pulchrior alter cuti imiiiiiqiicmqiieoperue-
Non fuit, excepto Laurentis corpore Turiii : 650 «••."* ^^*»"!»"* » ^"!^."» »»<""i-
v 'a', . iiiiT i» nilnisnhuiulaveritjamtunc
liausus equum domilor, acbellatorque lerarum, (eilus Itaiica nutrix nua,
Ducit AgyUinanequicquam exurbe secutos quibus bciiis flagraverit.
Main roj, Diva:, meministii,
«t potestii nanrarc illa : viz levis ruinor fniiia' pprvenit ad nos. Priinus Mc/^ntius contcmp«
for Deorum asper incipit bellum e Tyrrhena rcgioiie, et iuslrait exercitum. Laiisos filiua
Jiiiic prope adetl : quo neino alter fuit fomiosiior, exrepto corpore Laurentis Tumi. Lausin
iiUf doinjtor equonimi et vict6r feranim, ducit millc viros fnistra sccutos ijtsum ex urbc
Agyllina:
NOTii:.
f 030. Atina, 4^.] Urbs in septentrionali re- flcxum, i houm cornibus : cx qnibus factum
icVolscorum,inApennLuijugo,nuncadhuc esl priusqnttm lerc conflaretur, uude dicta est
1 retinens. Tiburt nunc Tivoiiy iu septcn- buceina. Liluus panluin incurvns, figur» iatcr
li parte veteris Latii, prope cataractam tubam et comu mediie.
Aaitsah flurii h rupibus prvcipitantis : super- Tessera.] Proprie figura cst, sex constans b-
Bmn dicitur : vel ob illas rupes, propter quas qnis latcrilnis, omni cx parte quadrata : luso-
jlMWlnim dicitur ab Horatio, Od. I. 3. 4. SSi.et riis talis, quales hodie habemus, non absiroi-
mntm k Martiali, Kpig. lib. 7. 12. vel ob supcr- lis : nomcn a rUrmfa, qualuor. Varios habuit
MuB, qua cum Romanb jam poteiilissimis ausi iisus, pr&cipuc in bcUo : ubi Ki^ficnbat sig-
nnt bellura g^rere, anno U. C. circHer 400. num illud, qiiod ab impcratoribus ad tribunos,
03L Ardtaf^.'] Ardea, Rutiilonim caput, a tribunis ad centurioncR, ct per eos ad alioa
.pD|»ri, ▼. 410. Crustumerium vd Crwdumeriat dciude militcs pertinebat : vel ut milites invi-
non long^ ab urbe Roinn : in illo Sabinc rcgio- cem se cognoscerent, vel iit its iinpcraitomm
nil ■Dgulo, quem Anio in Tiberim procurrcus niandata innotcscercnt. Aliquando inscripta
«flkjt :'nunc forte Marcigliano vecehio. jJnieni- fuit, aliquando vocalis : nt fre«|uentcr sub
!, vel AnttmnOf nunc diratum oppidum, ad Oesare Vtnus ^«nt/rij:, sub MHrio LMr Deus^
lacutcm Anienis in Tibcrim : scd in Luli», siib Syll& Apollo Detphicus.
in Sabinis : ided sic dictura, quod ante 63U. JJtfjuga coi^it rquos.] Tuuc enim viri
'pds*tumsit. principes e cumi pugnuiMint. lye loncdauro
638. LmtHmum erates.'] Scutoram fulcra c trilicet Al. 3. 467.
Mlice, qn» deinde corio vcsticbnnt. Utnbot (Ml. HelicotUi,Dctr, ^f.] DetE, Musa*, Ecl.
part est sniti eminentior, Jl^. 2. 546. 3. 60. Hetieon, mous BaHiiio?, I\Iusis sacer,
037. Cbutiea, 4^.] Tubie .* sic dictir, qu6d iis Pamasso vicinus.
ttahiludD ealaretur, id est, vocaretUTf sivc ad 647. Tifrrhenis ab oris, ^.) De Tyrrhend
belhimf «Te ad concionem : nnde et etasses dic- regionc, sivc TuMid, et Eirurid, JE. 2. 781. Dc
t9fant, tnm excrcitus, non tanlum navalesi MtztnlUt, ^]. 8. 481. l>e Laurttdt Tumo, tn-
Md etiauB terrestres ; tum civiiim partes ad pr^, v. 63.
CTf*««w" dittrilmt». Tuba antem proprii recta 662. AgjftUnd ntquiequam ti wrbty 4^.] «A-
lyif 4 tubo lire cutli dictit Comu, omniiio gsrfla, uri»i Etnuris, fer^ in coofinio Latii} leuciL
404 P. VIRGILH MARONIS
di^us qui felicior atet pa- Mille viros : dignu^ patriis qui laetior esset
teruo rcgtio, et cui Mczcn- imperiis, et cui pater haud Mezentius esset. ,
(iiuAonfuisset patcr. Po«t*) ^ i. • • i « • ^mg
boi formoBus Avcniinu*. ^ost hos insignein palma per gramma currum, 655
genitug formoso iicrciiie, Victoresque Qstentat equos, satus Hercule pulcbro
ostr«t«t per campos cur.p^j^.jj^^ Aventinus : clypeoque, insigne patemam,J
rum illustrem victorui el-, \,.7rT», o r y
equosi victoreii: ct profen t/entum angups, cmctaiiiq; gerit serpentibm hy^
«n siiito insigne patrU : Collis Aventini svlva quem Khea sacerdos r<^aii^
:.'Xd™r'circ3r™F«"iv«m partu sub luminis edidit auras. 660
«cnx*ntibus. Rhca saccr-Mixta Dco muher: postquam Laurentia victor
do«, muiier conjuncta Deo, Geryonc extincto Tirynthius attiirit arva,
protulit illum in auras iu- rr* "i i_ ' " a * i«-fi.
ris furtim in Miva coiiis Tyrrhciioque bovcsm flumme lavit Iberas.
Avcntini: postqiiam Hcr- Pila mauu, sa^vosquc geruiit in bella dolones :
Cules victor nb ucciso C' "' — - --
ryone pcnrcnitinvcgionf
Laurcntcm, et lavil vacc
Hispanas in fluvio liwco. Terribili iinpcxum seta, cum dcntibus albis, y ^ O
^»'iA liLLT^rJt au" I»d"tus capiti : sic regia tecta subibat ^^
nu ad pupiam pita et ctu- . , W , ^ ,
ros doimics: ct ccrtantliorruhis, lierculeoque humeros mncxus amictu.
«cumine ti>n*ti, ct vcru Sabello. Ipsc pedcs, quassaiis pellcm ingcntem leonis, impciumi bo^
ribilibus pilis cuin dentibus candidi», ct cinctiui ca rtVra ca|iut : sic intrabat domum re^B
terribilisi ct oi>ertui> circa humeros iodumcnto Hercnleo.
cules victor nb occiso Gc j^^ ^^^^^5 punr„ant mucroiic, vcruque Sabello. 66^
ryone pcnrcmtinvcgjoniMn- , * ' . * , .
Laurvntcin, et lavii vaccas I pse pedcs tegmcn torqueus imm<inc leonis,
T<
pault» plus una distans a litore, a rdasgis c dc dicitiir quoquc JE. 2. 781. Lydhu, aTjr-
Tlicwialia profcctis condita ct appellata : k rheno Lydo, qui reenum ibi consistuit. I6cnf,
Tyrrhenis ver6 ^ Lydiii. oriundis cnpta, ct Grre nomcn Hispaiiie:, ab Ibcro fluvioy qui muicMtt
dicta : nunc Cervdcrij rcgia Mczentii : unde Ebre.
expiilsus a siiis, cum reliqniis fideliuin sibi 664. PUa . . . dolunetf ^.1 IVIilitcs Aventiaa
gubditonim Turuo se conjunxerat. JVcquic- regioiiisarmat po<*ta, I. Pi7i«: quspropriade-
quam : cum et Mczcntius ct Lausus ct Turnus inde fucrunt tcla Romaiiorumi hiutilia 1
hoc bollu morituri csscnt. iinplcntia,iicptcmcirciter |>edes longa,
657. Insif^ncpaicrnnnhCentumangueSi ^r.] tcrtia pam in ferrenm mucronein hamatua tr
Insig^nc ad nicmuriain patcmaj victorioR coin- bibat. 11. Dolonibw : contis ingcnttbitt iignHii
poKituiu : scilirct, dcbcllatie hvdrx, in angiics quibus vcl priefixnni erat femim ita bretCy fll
innumcros pulliiliuiii«, Al. 8. 3u0. vix appareret : vel ferrum ipsum latelMt Iwtn
669. Coilis.ircitlini^^-c.ll Unus ^ collibus, ligniini, indcqiic cum erat opus evibrabaMr:
qnibus in:»idct Roma, niiiic montc di S. Snbiua. ide6iiumcnhabent ado/o. III. Fenf/ifl, qvuKf^
Ambigiium reliuquit Virgilius ou colli noincn cat veru Sabetlum et /6releinmiicrDn«ili: qoBlB
ab illi> Hcrciili.t filio, an illi pfitiu:» u colle no- eo tautum videntur a pilis divcna fuiasCfqiiW
mcn fiicrit. Cum autem lUieaui saterdotem ap- fernim tenuius habercnt, pila latius. VotA
pcllat, Hcrculiin sylvis furti«'o amorc con- reru£»a6ef/umrt/ere9inucro,iioniuntdivcni;
juiictam ; prieludit atl Hhtum Si/lriam Vesta- sed rcs eadcm per disjunctioncm expreiiai ^
lcm, quo? dcindc circa hunc cuudem locum, G. 2. 1U2. Pateris liltaMiu et auro.
€x Moite Romuium coucepil. AI. I. '274. 665. Salitllo.] Vel 6^6ino, vel SammtkcBac
662.Ger^Nc extincto Tirynlhiust^-c.] Gery- eiiim noiucn iitrit]ue gvnti communc fuiiteM-
on,G>rvonw;vrl Gcryoncsy Geryuna: ; vcl f>V- tendit Cluveriuspaskiminaiitiqualtalia: qaM
ryontusy Geryomi .- qiiia Gnccedicitur, ri^iw», uiiique coinmunis origo etset: iMmpc ab Jh-
Tifuitnt^ Tt^vnln. Rex fuit Ilispauia: \ qui tria w/iifrvji,qui deiude Oviri sive Oscii tnm JtaAc^
diciuir habuiiise cor|M>ra, qiijkl Iribus etiain in- ti : dcindc in plures divisi pturtes, SanuniUi W
suliK HispanitT adjacciilibu«i impcrarct, Balca- ortum, S^bini ad occasuin dicti sudL Et liliil
ricai! majori, minori, ct Ebuste : vel quv>d troi quidcm Sabinprum, qui Homv ct AvcBtiM
cssent fratrcs amorc conjunctisyimi, qiiibuM colli propiures fucrunt, probat hic ifafa/ftin
devictis, HerciiIcB coniui armenta diripucrit, dc Sabini» dcbcre intcUigi. Intvlligit
ct Bccum iu Italiam advexcrit. Tyrinthius, 11»- Lipsiux de Samnitibus ; quia Samita/ia»i
nien Herculu : Tirym, urb& fiiit Argis viciiia, a tclo deducit Fe»tus, quod #m>mm Grftct di>
nbi nutritiit cst Herculci. Dc LaureiUibus cunt,quavoccvcrlitieniperDioDysiiHi
arvit tuprii, V. 63. Livii. Hvreo tamcn in primaL MBtcatia.
668. Tyrrkeno influmine, 4^.] Tyberi, qui 669. ^ercu/eo amic/u.] Hcrailcs oub iaia-
hciMM leu Etruriam ii L«Uo dividet : un- tus vulg^ fuit pcUe NemcKi leqpiiiy I te ncciH
JENEIDOS^ LIB. Vn. 405^
gemiflS fratref Tiburtia raGenia linquunt, 670 Potte^ duo rratret rdiaqB-
di Tiburti dictam cognomine gentem, ""} ™""» •|?**"'^°|*' P|°!!
losque, acerque Coras, Argi va j u ventiis :,yl TiZJi frSTrU I^ : nm.
rimam ante aciem densa inter tela feruntur.' /yeCatiiiusetgenerosatCo-
jno nubiirense ciim vertice montis ab alto rMijuvcne» ArgriTi; etin-
endunt Oentauri, Umolcn Othrynque nivalem anteprimumai^en.Qiicm-
uentes cursu rapido : dat euntibus ingens 676 «rf»nofium duo Centaun
a locum, ct magno cedunt virgulta fragore. S"""",' «^in.™^??;
Prsnestma? fundator defuiturbis^ montis, deserentcji celeri
ano irenitum pecora inter airrestia reffem, *^V"** Omoien et Othryn
* _ r • • j^j^^ ^ ^o^niTOtum : /iim sylva pne-
itumque focjs, omnisquem credidit atas, 680 b^, ,Y/i, currcntihui Utum
ilus. Hunc legio late comitatur agrcstis : «patium, et arbuscuUece-
ue altum Prc-encste viri, quique arva Gabinae **""^ "■?"° fra^. Ne-
,., .. 'ni ^^ que abfuit CaBGtuuS) condi-
niS, gelldumque Aniencm, et roscida riVIS torurbisPnenestin«,qaem
ica saxa colunt : quos, dives Anagnia pascis ; rcgom omnia svcula puu-
, Amasene pater. Non illis omiiibus arma, 685«';:^.™:".';;^"^«!;;:
clypei currusvc sonant: pars niaxima glandes pcrtum in ignibus. Muititu-
itis plumbi sparmt, pars spicula ffestat ^^ msticana lat* cingit ip-
*^ r 1 1 • I II i Ruin : et homioes qnihabi-
manu, fulvosque lupi de pelle galeros ^.^ PrKncste e.ceismn, et
npos Gabince Juuonis, nt rri^idum Anicncm, et nipcs Hernicajt irriguas rivis : qnos alis,
ta Anagnin, quos ht,6 pater Ainusenc. Anna non sunt illis omnibus, nec sonant m scu-
rarrus : niaxima pars fundit glandes pluinbi lividi : pnrs prafert manu dun spicula} et
id tegumentum capitis pileos fulvos de pelie lupi : ^
f
NOTiE. ^, • , '
Tiburtia, ^•c.] Dc Tihure iirbe, v. 090. rcntcf ac Kuttilos amplcxn. De VulcanOy ignis
Argiva jucentus'^ Coras : Tihurtj Tihur- pnpside, G. 1. 295. Dc legione, quie improprie
Twumus, et Cahllns, prima brevi apud sumit«r pro quovis aginine, G. 2. 2B0.
Dylongaapiid Virgiiiuin,iieii Catilus, qiio 6H2. GtAinm Jutionis, ^.] Enumcrat popu-
> usus est Horatius ; filii fucrc AiAphia- los hub Cipculi signis militantes. I. Igitur Pnt'
r|^vi juxtamultns : conditores Tiburis ntn/inos. II. 6la/»io«, urbem ubirdigiose Juno
luain Italiaurbium,qu6 vencruutpost colebatur, de qua iE. 6. 773. III. ^ten«m.
i^em ad Thebas iier<*m patris, de qua jinio,^nien, vc\Anienus, fluvius est distermi-
145. Sextius apud Solinum lio^ trcs Am- nans Y*:tiis Latiiim a Sabinis; dcinde in Tybe-
nepotes facit, ct Catilli filios. Cato riininilucns : Iiodicdicitur TerfrDne.-habebat-
, Catillum Tiburis conditorem, non Ar- que fontes in finibus septentrionalibus Hcmi-
sed Arcadem ceiiset, classis Cvandri cortira. IV. Hemica Mixa, 4^. Hemiei, populi
tnm. fuerunt novi Latii ad oricntcm, inter iEquoSf
Kubigemt . . . Cenlauri.] Superiore par- Marsos, et Volscos: Sablni fuisse generisvulg6
an&, iuferiore eqiiiiia ; Ixione et nube putantur,siquitlcmaitServius/^rn/iSabinisdi-
Thessaliae popiili, G. .3. 38. JE. 6. 286. ci sojta, uiidc ^cnti nomen. Honim caput Jhuig-
(hnoien Othrifnque.] MontesThcssalise. nin. Honim fines ad meridiem fere nttingit fon<
\uUi»f G. 2. 21. ^^mazeni fluvii, nunc Tonpia : qui inde per
Frenestino!, t^t.] Pr<rneite, antiqiii La- Pomptinns pnliides, circa Circ«ura proroonto-
s nd orientem Itoms, nunc Pniestrina. .riuin in mare Tyrrheniim evolvitur.
i Praneste Ulytisis nepotc conditam ali- t>d6. GlandeM IJrentisplumbi, ^.] ArmaC
Bt : Virgilius et alii qiiidam a Ceculo, poi>ta militcs Cfltculi. I. Fuwid et^landibut
t Dieitiorum fratrum sororr coiH*eptum pluniheis. II. Spiculis duobus, id cst, ineo judt-
t, cum eam Vulcanus sub scintillie spe- cio, hastilibus minoribus ac tenuioribus, quo-
ftsset : eta matre abjoctumjuzta tem- ruin crassitics uniuit digtti, ferruin pedalc, lig-
ovis, ad ignem re|)cnura ewic, cikm ei iiuin tn|K-iialc ; (|ua: inter nnna vclitum descri-
ocalot aliquantuli^m Ivsisset, undeCc- bit Lipsius. III. Gaieris ik lupina |>clle, id est^
ppellatus cst. Haec e Solino ct Scrvio pilcis turi>iuatis et in acumcn desincntibus. IV.
eoocionata. Snspicor tamen hunc Ca^ Ptrone, hoc est, calceamento rustico k crudo
Bon fundatorem propri^ urbis Praenesti- corio, ait tutclam dextri pedis, cilim sinister no-
i, sed tantim instauratorem- Causara dus esset ; qtii mos Autolorum fuit : unde Ma-
odividebimas, £.8.661. Hinus ainplis- crobiiis Hernicos non^ Sabinis, sed h PdM-
tio We deacribitur,.ab ortte rrsencstinft gis oriimdos putat, per quos hanc morem A-
fert iiMmlem, kmgo circaitu Ja»' tollcara •cceperiitf .
406 P. VIRGIUI MARONIS *
rriinqiiuQt i>UntRs siniittri Tegmen liabet capiti : vestigia nada linistri
pedi* nwU*. caicwM cnMii Instituere pedts, crudus twrit altera pero.
Mimii, «k.iuit»>r equoruin. At Messapus equuni domitor, INeptania prolei,
Ai»Ki4ir« .Ne|>iiuii« quoin ue- Quem neque fas igni cuiquam nec stemere ftiTOi
niiui Uiiu.» crai «^^Wcn- jj^,„ j^^^ resides populos desuetaque bello
rtuH-iiat aa iH^nu» suiMii- Avcinma ui arma vocat subito, femimque retractal.
tiiit amtuiu orio-Mw a«- lur- Hi Fescenniitas acies, a^quosque Faliscos, W
r;..tr nr^:^'?*:: «•• Soractis habent ar«s, Flaviniaque anra,
wufH rttutii K\xr\hu* v^- Et Ciinini ciiin monte lacum, lucosqne CapenoL
rruuiiK>soiju>u»^FaU«m. 11,2111 apqnau numcro, regemque canebanL *
ritauiiKi. KU»m.o*.vt la- ^^^" quoudam nivei Iiquida inter nubila cycm
iiuu i^imiiiuiii ciiin mi^nte.Cuin scse e pastu referunt, et longa canoros 7M
H %yUm* i\ipeii.i». *n*^^- i>aiit por colla modos : souat amnis, et Aria loDge
^MaUtiil n'«;oinfHNni.QiHiik * UlSa palUS.
iuiiiiMtiiu/ aiiiiuaniio ca»-Xec quisquani ceratas acies ex agmine tanto
bibiu. c;..u rt iti^t se e «isccri putct, aeriam sed gurgite ab alto
|ia»iu, et fiuiitunt numt^ro- Urgeri volucrum raucarum ad litora nubem. 705
•aw vocom|Hrcaiiaoi,u>n-E^.ce, Sabiiioruni prisco de sanguine, mafnium
ra : luin n^Konal anuiis et a r^i •• •••_^
paiui Asia procui mpercus- Agmeii agcus Clausus, magniquc ipse agminis instar,
a»a. Noc uiiiis oziHtimaret Claudia uunc SL quO difiunditur et tribuB et gens
«trui ar.n.itum cxerciuira Per Latium, postquamin partem dataRomaSabims.
ex lant.i miiliituuinc. immI a- » r ^ r
l*riaiii nul>em raucanini a\ iiim impclli ex alto mari ad litora. Ecce Clausas, ex antii|uo ■angv^
nc Sabiiiorum, ducons magiiara turbam, et ipsc instar ma^iue turb» : u a quo nunc et tftei
ei gcns Claudia propagatur pcr Latium, cx quo tempore Roma ex parte concessa cst Sabioii'
NOT-flE.
G91. Mtuapvti 4*^.] Grvcus ex Anthedo- Faliscuni et Veientera fuit : minc
n\kf Btvotia: rej^ionc, iibi Messapio monti no- Dc ryritonffis cantu, E. 8. 66. De Md
men dcdit : pn«iniodum profcrtus in Italiami in Lyditt} G. 1.383.
occupavitexircinHmcjuspcniosulamadonen- 7U6. 6'aMiioriiiny ^.] Sa6tm,orti juitaafi*
tem. qtue Mossapia ab eo, deinde Calabria vo- quos cx Laccdsmonib : juxtadiligentiMHiM
cata cst. Dicitur .Ve;//uniVi proltSy ob uavigan- scriptorem Cluvtriiuni ex Opictt ec AanailM
di pcritiain ; tffuiun domitort quia e<|uus Ncp- iudic:enis Campauiie habitalonlNS ; cwn hfr
tuuo sacir e«t, G. 1. 14. Huic tamcnregnum biicrunt Iialiw partemi qtm est wlicpCMfti^
Yirgiliu.s a Calabria lon^ diversum attribuit, nem Latii : iotcr 6uvios Narem, Tyberia^ Ar
nempc iii orientali Etruriac partc, ad scptcu- niencm ; et roonlem Appenninnin; annc ^
Irionrin Romic. retinct fcrc nomcn, estque sub dttione
61io. Feiccnninas acicsn ^r.] Sub Messapo ficia.
crant. [. fVjeeimia,8ive Fc«reniiium,oppidum 707. CYaimu.] Atim CinuMutt pot/t
Ktriiria*. pauUi iufra confluentem Naris in rejf^H, cuin tota familia et quinque
Tyberim : uiide orta est licenlia nuptialium clioulAin et nmiconim, ^ Sabinonun
carniiiiura, quas Fesrenntna dicta sunl : nunc priilo. Koinam transmigrmvit : ut<|«cnd
qiiibiisdam dicitur Go/eM. H.Falisci: populi Romanamnomen aplarct»uuin,Appiui
paui6 infra Fescennium : quorum urfosFo/erti, diiis dici voluit. Ide6 in patricioniin ni
3tue Falitcutn aliquando appcllatur. JFAfUos adinissus cst : a^r ei trans Auicncin
ixit, quia legum duodecim tabularum aliqua altributus : et cam Romulus popaliun
tupplementa Romaiii ab iis acccpcrant. Ita num in tres partes dbtribuistct, qaaaiMA»
Servius. III. Soracit : mons in agro Falisco : erat tribuSf nimiriun T^iffumi , iUhamMMA
nunc monU di S. SHvtMro. Dixit arca pro m- et Lucertntem ; fucrunt a poctcra ata ci*
jpihut illins montis : ut G. 4. 461. Flirunt Rho- plures addits, inter aiuu ClaiMltn triboi. H
Jopefm arcet. IV. Flavinia arva ; vel uibs, vel hic Clausos, de quo V irgiKu, ^ mnjeribM fl^
4fer, prctcrquam Vir|^ ct Silii versibus ig- us Claudii fuisac iufitig. De voce tMMVk ^
V. Ciiniiiiii .- moas ct lacus cum Cimt- 6. 865. Dc Ltiiio, supri, ▼. 64.
■d occidetttem ia Etruriam interior 709. In partem 4tUa Roma Satiiiii.] BHI
Chifferim montem eum es- coutigit. Priia& pastpr«lin pro niptit8ir^~^
inaacHMitardi FilerdOf lacum,^ Romanos intcr ac Sabinot dia eommiM:
VL C^pgiMi ; mbccnmluco ct sic compoMtn innt» «t Roiaalni et TaJai
' ladripnl^btriiytBlaragTiun BmtutafregaMMl«iiamMfat|flabM
ANEIDOS UB. Vn. '4C
ingens Amiterna cohors, priscique Quirites : Simai mngna cohon Ao
maiius omnis, olivifera^quc Mutuscoe : 711 ^"*^» *^ ."."^'Ji"*^,^"!*
iomeDtum urliem, qui rosea rura Velini ; Mutujiraj oiiviftr» t qui o
fetricae horrentes rupes, montcmqne Severum, rupant urbem Nomentui
>riamque colunt, Forulosq; etflunien Himelljc. JJ^^-ql.V';.;':: ''^l^i
^yberim Fabarimquebibunt:quosfrigi(iamisitTetricw, et muntcm Sev
a, etHortinie classes, populique Latini: 716"»»">*' ^*^'»P<™'n,et F
. /• . • - 1 •* A 11* ruio*,€tfluvmm Hiiucllai
que secans infaustum mterluit Allia nomen. q„j po,iu,t Fabarim t-t T
i multi LibvCO volvuntur inarmore fluCtUS, l>erim : quos Nur^ia nivoi
s ubi Orioii hybernis conditur undis : mittit, et ciasses Hortin.
c^ t t • . ..rk/> ^t ircnte* Latmee : et uui
uam Sole novo densic torrentur aristn?, 720 Aiiia, nomen fimestum, d
lermi campo, aut Lycia? flaventibus arvis. vident intcrfluit. Tam mi
.onant, pulsuque pedura tremlt excita tellus. |i;„<J»n„"-':^«X.";S
Agamemnonius Irojani nominis hostis quaiidoafporOriunoccii
1 jungit Halcsus equos, Tumoque feroccs "» . an"»* iiyboniM : ^
rapi t popu los : vertuut felicia Baccho 725 21,7^ s!Sc nov^urin^iS
ca qui rastris : et quos decollibus altis Hermi, aut in arviiflave
tibu« Lyciie. Cljpei rcs
: terra tremit commota pulsii pedum. Hinc Haletiis Ajpimeinnonim, hos)i« Trojan
aUig^at equns rurrui, et adducit Tumo mille bellicosos pojmlos. Adsuiit, qiii fiudui
Miusicuin fu'cundum vino : etqiios
NOTiE.
prarent e (luribus sui.4 ; et Roraa qui- nunc Farfa. XIII. A'wriat ultima Sabinaru
omuU servaret noin«'n, Rnmani ver6 nrbiiim ad septentrionem, inter Apennini pr
I a Curibu4, Sabinorum url>e, diceren- iuns, quare frigida appeUatur ; nunc .Vorri
rund6 id coutig^it iii Clau^o: qiii, utdix- XIV. Hortanumt vel /forta, urbs apiul cuiifli
ost expiitsos n-i^s ailmJMsus ett : et de eiites Narisac Tyberis,in Etrurid quidem, si
cunda adinissioue po^.^tain puto expU- Sabinis contermina : nunc OWa. C/asiei, cxc
1. citiim terrestrem interpretor, non navalem, <
/kniUma rohorx, ^c.] I.ora enumaran- dixiinus supra, v. (S37. XV. Laftni, qui Sabin
in Sabinoruni. I. Jiiniternumf urbs in contermini sunt ad ineridiem, supdi, r. 5
Nrientali rcgioniji Ulius et Apcnniui ju- XVI. jilliaf fluvius in orientalem Tyberis i
ic excisa, propc oppiduliim 5. l^ttorino. pam irrumpens, paul6 infra Eretum : ubi R
ct ipiiritfj. Non Kumani, sed Curcnses, inani a Gallis Scnoncnsibai gFBvitcr deinc!
e Curibus, unde Romani Quirites dicti c»s\ sunt, nunc rio di Mono.
u parte re^ionis plan^ op|ioMtil et occi- 718. IMnfco. . . . tncmfior«, ^t.] JE, I. 15
: niinc ye.wtvio di Sabinn. III. Eretum, Orion, fuitruin fomidabile, non tantcim on
1 angulo iDcridionali, fcrp ad conflticn- ut dixiinus, lE. 1. 535. scd etiamoccasu hybe
lic et Tybcriv, nuiM; nwnte rotundo. no. De Orione, /E. 3. 617.
fMiiliim, F.rcto viciniim ad oricntcin, 720. Quam Sole noro, 4«.] Multi cocUc
MMn/aNo. V.MittiviCfr.,aiitcr Trebuin,\i' srribunt quum; ubi suspicor, legendum quat
eptentrionali partc, ultra paludem Rea- qudm denuD ; ut sit sanior sensus hujus secw
Mac moii/e Ijtont. VI. Rosearura Ve- die comparationis. Per Soltm nouan, non tvi
n agri Keatini, sic u Plinio, Varrone, scd sKtatem primam inteUigtt, qua maturc
ppeUata, a rore, qui fertilissimum trac- ciint aristc. Hermu», Lydise fluvius, rcjji^ion
im efficit : circa Vdinnm fluvium, nunc ferarissimae, G. 2. 137. Lycia, forax itein fr
r et VtUnum laciun, nunc loQo di pie di mrnti, meridionaln Asia» minoriA rcgiu, jE.
fU. Tetriea et Sererus, oiontes incerti 143.
Bkmdo circa funtem Fabarisfluvii col- 723. Jigamtmnoniut, 4^.] Agamenmonis 1
r, in parte occidentali ; hic monit Jft' liiu aliquis nothus ; qui horrorc patciuoe ca
flMiile di S. Gioranni .* a Cluverio, in dis, de quft /E.3. M. inltalinm fii^cns, diciti
ftim iflfra Ciunes delabitur ; nimc Ain. pinos, nd septentrioncm Sammum, ad mei
7^6», JK. 8. 830. XII. Fabarit, vel Far- diem mare.
• oricntalem Tjberii ripam iofltfeus, 726 Matriea qui> ^f] Caiiipauii: geoiet
408
P. VIRGILH MARONIS
Aiininci patres iniscnint h Auninci misere patres : Sidicinaque joxta
moiiti»>u$ exceUia ; ot qui ,Kquora : quique Cales linquunt : amnisque vadotf
«tn/iiropemarcSiujcinum: a i \r i* • •* o -.• i
et qui profici5ici.mur CKii- Accola Vultunii : panterque Saticulus asper/
bu«i : ct accoia Vnitunit Oscorumque manus. Teretes suut aciitles illis 73§
flummis vRaosi ; ct simiu.rp^j g^j ^^^^, ^^^^^^ ^^^^ est aptare flagello i
tcr dunis 5»aticulus, ct a«r- . ' • i« i • K s ^
nienOsconim. Anua sunt i^spvas cctra tof^it: laicati comiuus enses.
illis Aciidca tcn*ti s, wr.i r>j^,^ |„ carminibus nostris indictus abibis,
riiif ce^?: p:ll;;«u si!:^ l:^l>«l^> :•!»,«» ^ '"^*'= ^elon Sebethide NyB.pl.&
tras manus: curvi •riHdii r ertur, Teleboum Capreas cum re^a teneret 735
aunt iffii nd f«^^W«m jjuj, seiiior : patriis sed non et filius arvis
cominu«. Noqiic tu omittc- ^ ^ ^ i ^» • * j*-.' _ ^i^ *
riiinoumemoraiu«vci.^ibu«^«"tentus, laiejam tum diUone premebat
nostris, 0 Oebiiio : <|uciii Sarrastcs populos, et qu£e rigat sequora Sarnus :
Tcion dicuur g..i.uis»i. iQuique Ruras, Batuiumque tenent, atque arvi
^ympliu bcbetliidc, rum ^" Vi i .
Jam senczobtiiicrctCapic- CeleilllflP J
osy n./?mim Teicboarum : Et quos maliferic despectaut moenia Abellse : 740
at vcro fiiius non omicntiw rp j . j. j t^rquere cateias,
patcrna rcffione, jam tmn ^'«•••v.v ■ai.M ox^«i*> »«^>^««w«, ^»*w»ay
iatr occu{>at imporio f^'iite4 SarrastcR, et cainpofi quos Samns perluit : et qni habituit
et Batulum, et u^ros Celeona: : et qiios muri AbellflB fmctifene^iespiciuiit : toleut vibrmrt
jas more Tcutoiiico,
yO'£JE,
loca pra;cipua. I. MtMieiu moia, ad mare, io
confinio novi Lntii. ndoccidcntemagri Falcr-
ni, tractus totiis viuo percelcbris : nimc montt
di Dragone. I)e Hacchoi Erl. ,■>. 69. Dc rax/rM,G.
1. 10(1. II. .^i/mnri. vnlir|ui^ Opiconim •tive
Ausonum in Italia, qui intcr Campnniam et
Volscos conscderunt, supra V. 5-1. II 1. Sidicinif
pars eorundcm Opiconiin idin, quu; in mcdi-
lerraneis Auruncorum finibuK conscdit, circa
Tenniim urbcm, et juztii Virerilium ctiain ad
litus ali(|mintiim pvninuit. IV. Cattt plunili
numcro, oppidum supra MaKsicum nioutcm
Campnnife : nunc Calri. V. Vutliirnm ctiam-
nnm rctinens nomcn, fluviiis Cnmpaniie ipsuin
4 Sainnio ma^uu parte distcrmiuans, ct ad
meridiera a§:ri Falenii iu mnn' iiiilucns. VI
Saticula, vcl SatricutUt iirbs ud oricntcm Vul-
tnmi et Capua-, niinc Cascrta. VII. Osci : no-
mcn diroinutum ab Opicitf gcntc Ausoniu, et
hujus recionis indi^cuu.
730. Ttrttti aetidcs, i^-c.] Arma Campano-
Vuin. I. Midts tcrttes: id c&t, vel exigua
missilia, quod ccnscnt alifpii, quia pliuvs ab
codem gestantur apud Valeriuni : «el clavs
Inreves, emineotibus hinc indc ocuiniuibus as-
pere, loro sivc flagello alligatK, iit post im-
pactum vuhms revocari posseut. Noincn : vcl
quasi mMiiit, ab mMttt aevmcn ; vel qiiasi mptu-
Ai7tf ab mfmykr, qua; jaculi spccies fuit ejus-
nodi loro alUgati. II. Cclra, scutum loreum,
Afris Hispanisque familiare: voccm putat
Mauromm Vossius. lU. Ensis, in falcis mo-
diun curvatus : harptn appellat Ovidius, tri-
Iniitquc Pcrseo, ab Mnfalz.
194. Stitethidt jyymphA.] Filii 5e6e/At, ad
■dlnpolim /Iun't,^ifie della Maddaltna.
^ 'n^T%UMmCaprWiif9\CQfruii]B^wXk
numero, bsula est oontra Surrmlii
montorium, delicia olim Tiberli
nunc Capri: quara tenoerunt TclelMMi, cs
Acaraania, Epiri regione,profecti.
738. Samutt%^^..] Parebant CEbnlo popdl
circa Surrentinum promontorium: nemi
pani orientales, Hirpiui, et PicentinL I.
HUt fluvius locn tractds iUius aUuit»
no : fluens per Campaniamy ez HirpinofWi
finibus, iUud tiniks Neopolirani laMmgomi
&uiTentino promontorio tenninntiir. oMf
accolas vocat Sanattu. II. Rtnfist v«l Af/ni»
vel Ru/rium, nunc l?uro .* lutw aid
remotior, in extrcmis Hirpinis
siiB. III. Balulum et Celeima ; urbet ifMli
situs. IV. j^eieUa non Btlla, ut mal^ hiM
quidam codices : nunc JheUa : luba
trionein Sarni : in angulo Campnms
bus et Hirpinis confini: excelso altaiOTaa
dttptctart subjectos populos videtiir: Jbni
nucum, qiue iude artUanm dicts
iion maia quidcm, sed pomii Tpt^H
1.15.22.
741. Tlniionteo, 4^.] Arma popnlonni
nim. I. CaUjOj quK ab ATentino toi
frenuB fuisse dicitur, unde torqnebantar
melius ab Isidoro, telum qnod piomei |fWi*
tatem non long^ evolabal, sed vi maatimE mr*
fringebal. Hcc Gallonim erat propriat IW-
foAumoue: oui Germanimeraiit pt^mtttcii
('imbricam Cbersonesum, nbi oanc Dm
II. Galea € cortice suberis, qni
spissiatimu8en,lMf8,coBK. III. Pdta
qusB brevc icutiiB fiiit» in ""fiL"
media, tcI hcdcracei folii : MipN mI MA
serea; vd «|dk ImubI piiottcla^ I?.Ml
«rtiit.
j:neidos lib. vn 409
Tegmina queis capitam raptus de subere cohex, quibus cortices ^fetnca h
iEraUeque micant peltse, micat cereus ensi^. «ibcre «m/ gaiett capitum,
Et te uiontosae misere in priBlia Nursffi, t^TpU^^^
Ufens, insignem fami et felicibus armis : 745 rei. Te quoque, 6 (Jfenfy
Horrida prsecipue cui cens, assuetaque multo momosaB Nurs« miserunt
-mr ^ ^ 'j»h:i-i ii_- ad bcllum, illustrem fami
Venatu nemorum, duns iGquicoia glebis : et pugnis feiicibus : te in-
Armati terrara exercent, semperque recentes ^«w» cm prssertim paret
Convectare juvat praedas, et vi vere rapto. f .^^t? r ' !!i^.;^!? ^-
r\ ' ^A/ri-'* '^j ^ j assueu frequenti venationi
Quin et Marrubia venit de gente sacerdos, 750 sylvamm m dur& terri ; hi
Fronde super galeam et felici comptus oliva, armati coiunt terram, ct
Archippi regis missu, fortissimas tfmbro : r£r%^|^.f ^S
Vipereo generi et graviter spirantibus hydris latrociniis. Pra*terei venit
Spargere qui somnos cantuque manuque solebat, quoque Umbropnerosissi-
•aji iu*« A *i i!* «pp ">"*> missu reris Archippi,
Mulcebatque iras, et morsus arte levabat. 755 saccrdos cx Mamibi& na-
Sed non Dardanise medican cuspidis ictum tione, omatus super cassi-
Evaluit : neque eum juvere in vulnera cantus - dem foUis oieqj feiicis: ^ui
r« •/• • m^ • *^ • •« 1 « solebat cantu et tactu m-
Somniferi, et Marsis quaesitse in montibns herbae. fundere soporem generi ▼!-
Te nemus Angitise, vitre& te Fucinus unda, peramm, et hydris noxi^
Te liquidi flevere lacus. 760 lirJ::fj!^7,;,:J ^^^2
- T -. . 11. 1 11 lurorem eorwm, et sanabat
Ibat et Hippolyti proles pulchemma bello, arte morsus. Sednon po-
Virbius : iusignem quem mater Aricia misit, •"'•^ sanare vuhms Trojani
Eductum Egeriae lucis humentia circum J!i;r.Tp^a"cou3:
in Marsis montibus, profueront ei contra phigas. Te SjrlvK Angitiie, te Fucinus aquis pellu-
cidis, te puri lacus luxerunt. Veniebat quoque Virbius, sobolei Hippolyti clarissima bello ;
ouem roater Aricw misit illustrera, educatum in sylvis iEgeriC} juxta litus humidum,
N0T5:.
744. Ki U montosa:, ^.] -iEaut, vel Xqm- De Hydris, supr^, v. 447. De Dardanid, Tro-
ro/t, 8eu.^uirM/t, quam hic JEjpticolam gen- janft, JE. 1. 1^.
tem appcllat Virgilius: fuere ad oriehtem su- 761. Hippolyti proles, ^.] Hippolytus,The'
perioris partis luitiqui Latii : k fontibus Ani- gei Athenarum r^is filius, k noverdL Phaedr^
eiiis, fcr^ ad usque Tlbur : nunc pars est Cam- frustrit intcrpeUatus de stupro, ideoque ab ea-
paniffi Romanse : ibi urbs olim fuit Nwsff, dem de vi in se parata fals6 delatus ad patrem :
jam iguoti sit(ks. De venatu pro rena/ut, Ecl. cum nd litus maris currum ageret, devotus k
6. 29. patrc, «quis subito marini monstri incursu ef-
750. MamilnAi ^.] Mani : ad orientem feratis raptatus ac discerptus est. Diana ejus
ac septentrionem A^quorara, inter continua cultu et castitate commota, pcr ^culapium,
Appenniui juga : gcns orta, vel jaxta Plinium, . Phoebi et Coronidis filium, revocavit eum in vi-
Gcllium, Solinum, ^ Circei filio ; k quo vim tam, commendayitque ipsura Egeris Nymphae
advcrxus venenaet serpentes didtur accepisse : Aricini nemoris : ubi inter minores Divos cul-
vel ^ Sabinis, quod propter linguK coiimiunio- tus fuit, appellatnsque Virbius, quod inter
nem Cluverio magis placet: veljuztaalios, 4 rtros bis fuerat. Fingitur a Virgilio filium
Marsiu rege Lydorum. Loca MarSoram pr»ci> habuisse sibi cognominem, qui Turni ausilio
pua fiKrunt. L ^rehippe, urbs olim, qu» hi- venerit.
atu terrse hausta et in Fucinum lacum disso- 762. Mater Aricia.] Vcl est Aricia, urbs
Inta est : quo ex nomine Tirgilius Arcbippi antiqoa Latii, tribus circiter leucis Laurcnt*
regis nomen finxit. II. Marrvhium, vel Mar- dissita ad septentrioncm, nunc la Riccia : qiiSB
rurium, regionis caput,in ejus meridianis fini- mo/er dicitur, quomodo Italia, G. 2. 173. mag-
lius, infra Uicum Fuciuum, iirxta fontes Liris na parens frugum, magna rir^m. Vel .^ricia
Auvii ; ea nunc Morea dicitur. III. Lueus quaedam Nympha, quam videtur fingcre Vir-
sive nemus Angitite : qus fuit juxta Solinum gilius amatam ab Hippolyto Virbio, matrem-
soror Circes, vcnitque cum e& in Italiam, et que secundi hujus Virbii . quie .\ricix urbi no-
viciua Fucino lacui occupavit. Lucus hic ad mcu dederit ; ut Virbius vicino Ariciae colli,
Qccidcntem taciis sltus foit : hodie oppldum cujus Pcrsius et Corautus memioerant.
ijuco. IV. Furiyiuf laciu,fcr^inmeditlireg^oiie, 763. Egeria luciSf^-c.] Cirra Ariciam ne-
propius tamen ad meridLiem tiescendens: nunc mus ingensfuit, dicatum Diaoa:, vel £geri« :
01^0 fucino ; vd k ykiao oppido; lagft di CtUmo . ubi Dnnc oppidum .Yemo : item um^buBL I^W
410 P- VIRGIUI MABONIS
nbi ra an Dunn tNngun, LdtOTa, pinguis ubi ct jdacabiUB ara Diaiue.
ct pinchu. Qiuppe tx '■■Namque Terunt bxok Hippolytum, poitqiuin ute
HUL URTmnt liinpoiytuin • , rr */ 'r-i .^__
lauscitatum horb» oicdi- tlOVerC^e 765
cinaiibiii et nmDrc DiBur, Occiderit, patriasqueexpl^ritBatiguine pceDU,
lJBJ«iin!'"t™b *B«n:m'»ir Turbatis (listractus eqiiis, wA sidera ruraui
ftitomat «riii |>oi(qnuD ^therea et super.-is ccpii venlsse sub anras,
obiiaieifTauricnDt-rruir.ctPgionliE revocatuin hcrbis, et amore Diaiue.
I2!tri','db™p^in.ft'^"u"i '''"'" pater omnipoteus, aliquem iKliputltU A
cdbrBlii, Tiuic pnleroin- umbrls 710
^potcni, Kfyv frreni^ul- Mortaleiu infernis ad lumina surgerc vilie,
infenii»"ii"neb^iiii Jucrm [ps^ rcpertorem medicinie talis el artis
«itB, ipic iieniisii fuiminr FulmJiie Phtebigetiam Stygias dctnisit ad "inliii.
Ant^nU ipruniM^i/iaih ^' Trivia Hipnolytum secretis alma recondit
■Bciiicinc'» Brtis. ^eiiui- Scdibus, ot Nymphi£ iGgeriee uemorique rele*
» [)i.n. ubKoiiHit llip. gat ; 77»
dinSr<ir*-^«.n yjmr Sulus "l»' '" «ylvls Italis ignobilis rcvum
phwDciadsjlvaui- iit il-Exigerot, vcrsuque nbi noinine Virbius esset.
Iic teiia in nyiri* [uiUci«, Undc etiam Triviic teniplo lucisiiue sacratis
■DroEnili» (liMvret iiioui, /-< ■ i ^ ■ j i •
ir virijiiu,^'"''''?^^^^'''^^''^'"'^*]'") <iu^<' htore currum
Unile ciiun cqii) conirlt uogtilit cipellunlur ji lcinplo et lylni dicatii K*
iti moiutiii luarinia Bbjcccrual in litore cumiin
I5uS^'dicer
NQT*.
u DiuiB;'!
... .cloen rf» JVewo. Laci
I^ar fonli
Srythicie veI Taariac ; et lacui DiuiB^A- ttAc religioDcn ab Italii ^r PelupM M ta-
Utgfl ii NttBO. Lacui oiuliiaML ■ 'udu eiie accciiUun. Consf-- — ^ - ■ -' —
ic Kyniphaui Numa Poiopi-
liui,Itumanarui» '■■- '•''■'■ —' —
ciprri!. t^laniliin tineil Ovidim, e
nur niBiiuiii ilolculttin. DiiiDR m
fonliin itUtm eon»iT»un fuioir
76:1. /Jumtilfia riirum iilsnr.] IlatRomi
COdirr', ■jMil Picriuin, cmcnilHuduin duxiin
rdm vulpaB [erlia, lltimtttia, tmiatt tnaw. du4. Mfiiwi «ifitjfrirta r^ .
tiu» //jinKfttu, mviu ■pibui c1 nM.-tle celrlirii, hui: illu rElisio Caligulc icmporc : CBf» m
in Auirii r>t, rl prinuuu liabet (yllabani bie- vila, Swloniui, c.Sfr. Nhitorrnii Tt^,9M
wmt ; neqnc lillum ia cn llali« traclu uomini* luufiiu /am annw p«f irdiir toardaiia, inlMi
IniJiiiN vinlipum «^i tiifauiua, PlmiKuitiui, roN in/ccrian'tin> wtwnwrir.
NawJDibcimi nviiliuiil, TtiU. Paumii htrbi», fyt^ Hcrbia medldt:
TlTI n«Mtili[iii iT fiiiiiir ] InTauiicdClicr- Piton Fuim, etii certum tnadici nomen iotei-
■onc» colebatur Diiuia suuuniiw ritrmrum lur ab llomcro, lliad. b. H99. pl alibj : vUi-
IphiKCniun AEamemniiuiii /lUara, •■ HicriliriD nicilicanun fuiMc ddimii, ab Apolliiie Diedic»-
■ubduclHin, ei illuc ei Aiilidc ImnHlatim libi rum l)ro dcductum, qui iVoii iptp dictu» ait ;
iDiarrrdotem canKrravcral.it;. j.llii. Orct- qua ilc causii, diiimui #:. 6 nS7.
(« Agnmcmnoniifitiu<,uliilciH'niiilun nccvm T73./'Aiii(gtiiM,4^1.CKuJ(i;iiiiin,PhcMa
pBliiiijaMrvml.^ljlii-miinitramiiiicrici-crHl.if:. el Cornnidc |coiUm, Phlejuc Lapiibana
S.aUl. ldc6furiitat[i(Htu>,iiilcrcuurBpiBculn, rcBii fihii, £. 0. «)& Uic ftcuUpiQi tim
jnHiii diritur in Tauricani abirc CliersonOkuro, nrle medendl iMJgBii, Bon ■» '** * —
lodcqae [KanB.' tiiuulacrmn criperc. t^i icilar icd ■lioi Cwnplnrai ad *iMm
cumamicoP,vl*drpnili!Ctui,jui(u r<^gi( 'tho- niiae BdBClu atf od UilenM
■ntlt taiiti)mnouiiiUDolatuiicat:iC(lU|ruitu>i Cvclopai, (UirieaMlM Mmuii,
WfarcdamcumeaDianBiiinulacrumi ' ' " '" ' - ■ — -
m
tlkbulBnuii rarielu, Mvrrnu eipulil, caC(ilqw ■ortali rnd oimc^AV-
- iixUHjpaam:Aihenu.juit. 3. De Aw>, «L ft 938. De TVir^g^^
ipideu: juita LaiioatpleratqueUne- <ju«GallfeM«tibhlil(2. 4.6)t. J
— ■— *-■-■— SuipKanuClBmiw —-j.
JENEIDOS UB, VH.
411
U jaTenem monstris pavidi effudere marinis. 780 et jnTeiMiii. Fiiiiii ejut nr-
Filius ardentes baud secius squore campi ^" DihiionimA* impeiiebat
Exercebat equos, curruque in bella rucbat. ct;;:i!^.c3'ita,«K
ipse inter primos praestanti corpore Turnus la. Ipitc Turous cgrrgio
Vertitur, arma tenens, ct tolo vertice supra est. cwpon iucedit inur pri-
ui tnplici crimtajubagalea aha Cliiinceram 785pereinuiettotocapitc. Huic
Sustinet, iEtiueos efflantem rnucibus ig^nes: cassit exceUa, cristata tn-
Tam raagis ilia fremens, et trislibus effera flammis, 1~' J"*''^.^"**^^^^^ ^*»;"-
-^ , ° . ^ ] , ' ram, emittentem gutturo
l^uam magis enuso crudescunt sanguine pugnae. flarorangii:tnea8:taiit(>raa-
At levem clvpeum Sublatis COrnibuS lo P» ^"* freraena ct roinax
Amro inslguibat, jam sotis ob.siia, jam bos, 790 '^'itT.rto^'
rArgumentuin ingens) etcustos virginis Argus, guine. At lo, ex auro,cor-
Co&lataque amnein fundens pater Inacbus urna.
Insequitur nimbus peditum, clypeataque totis
Ag^ina densantur campis, Ar&rivaque pubes,
^ custos puellK, et Ina-
ejiu patcr pmittcns fluvium er urna c(clAti^. Nubcs peditnm sequitur Turnwn, et agmina
'- coogregantur tutis caropis, ct juventuA (jncca,
nibus erectis, jam opertn
pilis, jani bos, ornabat po-
litum ciypeum Tumi (ar-
g^mentum iflustrc) et Ar<
KOT^.
781.
Haud tediu, ^«.] Nihilorainus, non
_ : etsi paier Hippolytus al> cqtiis laee-
nliM fuisset, suprik, v. 761. Do vo«'i; serivit (1.
8. 877. De Chinurrdy Ji^. 6. 2S8. Pc JFJiKru
tgmfrtif,qui pro quibuslibct hlc siuiiunlMr, JFm.
S. 678. De jubis equinis in apicr galcip, Jkl. 3.
468.
789. /o, 4^.] lunchus Argivorum rcx, flu-
Tio ibidem nomcn de<lit : undc pn> iluvio ipse
tamitur u poetis. Hujus fluvii filia /o cum ama-
fcCur u Jove ; ab codcra, nc a Junonc agnosce-
rctnr, in juvcncam cst convcrsa. Juiio juven-
cmm k Jovepctiit, acceptamquc dctlitcustodi-
mdan pastori, cui ccntuiii cmnt oculi,nnmcn
Arpis. Is a Mcrcurio sopitus fistula; cnntu, ct ,
olrtnuicatas est. Juno paiitoris oculoj pavoni
uapoauitsuo» juvcncam furorc penmlit: quo:
io JSgypliun usquc fugicns, ibi tandcm a Jovu
priMtiom reddita est fonnir : nupsittiuc Osiridi
T9^f et ab iCgyptiis sub lisidiii nominc culta
caL Hanc fabulara iraposuit Turuus clypeo,
qnia originem ab Inacho ducere gloriabatur,
•upiiyV.372.
794. Argivaqut pubetj 4^.]i Populos enu-
■lermt, qui diiccm Turnum scquebantur, non
q|ii6d omues ei subditi, ^ed qiuVl ci milites niit-
ttEvnt suoa. I. Argiri : liaud dubic ipsi Jirdea
incola, ex Danne ArgtvdL orti, v. 372. unde
«Jbrupnef vocati sunt, ▼. 410. II. ,9uruMi rcli-
mIb Aasonum, inter Volscos et Campanns con-
tidtnlTf." 64. Hos tanien aliis etiam locis spor«
M Aiiue videbitur, X,, 1 1. 316. III. Rutuli .- po-
pidi Ladiiis consanguinitate quidcni et coimu-
Uit ac viciiiitate conjuncti ; scdTumo tnmen,
■an Latino subditi .* quorum pnecipna scdcs ;
•b oriaile, Antio Volicorum oppido mariti-
a^ ; ^ oecidenle, Numicio amoc ; 4 neridie,
J^Manrio I<atiiionim urbe, contindMUur. IV. ^
MRs .* ▼•! Aierunt ceita cniuidam urbii in Ln-
fto popidij aivudem «■ nfadiii, 1. a 6.
!■£ iBftv fmiaBnBCiBta
liquiat Siculomm, quos oranioo primos Italia
incolas contendit fuisse Cluvcriu<i ez Diouysio :
qui dcindcab AlrariginibusetPelasgiseGrteciik
prnfectis pulsi, in Sicaniam insulam fu^erunt,
eanique suodiicisque sui nomine Siciliam appel-
lavfrrunt : unde Siculi, quotquot erant in Italift
supcrstites, ez sociomm suonim victoritl, Sicani
ctiam sunt dicti. V. Sacrajii : quomm origr-
ncm Cluvcrius, ez Fc.Hto, Scrvio, nc Dioiiysio
Ita concinnat ; ut velit partcm fuisse Pelasgo-
rum ct Aborigiuuu,(|ui post j^uUos h. sc Siculos
vici.ssim n sJabinis cz mcridieingrucntibus puUi
sint Reate T>ppido, ultrn Anicnrm fluvium, ci
scdcs ei^ealocum, uhil^unccst Roma, qua^sive-
rint ; .unde, quiu Rcute mcra Cybclcs magno
erant inhonorc, Samrani appcllati sint. VI. La-
bicif Labicani vcl Lbcirani : quomm urbs La'
bicum, nuncZagan<o/o/m scptcntriooali veteris
Lntii parte supra Tusculum. VII. JlecoUe Tjfbc-
rixj dc quo. Jtl. 8. 330. Dc aaltibust pro sylvis,
Ecl. 6. 56. VUl. Accolte A^umirif, fluvii, dc quo
supr^, V. 160. IX. Circa:i, iucolie Circsei moii-
tis ct promontorii, quo Latium vctus ad orl-
cntcm tcrminatur ; mons hodic Cirecllo, JE. 9.
Ii36, X. Anxur, neutro masculinoque gcnere :
ubi Jupitcr nb urbe dictus Anrur sflR Anxurut^
singtilari cultu colcbatur : non pucr et imberbiv,
ut somniant post Serviumgrammatici: sed pro->
missu barba, ut conitat cz nummo apud Cen*
staut. Laiidum cum inscript. JOVIS AXUR.
Nugantur iidcm Grammatici, ciim nomcn illud
Grvcum volunt, quasi iKnu/ ^v^v tine novaeuld i
nit cnim Plinius, I. 3. 5. nnmen csse & Volsdk
liuguu rcpelitum. Urbs pnstca ^ Gra^cis prop-
tcr situs aspcritatem, dicta cst rpmxtf^i TVa-
chine, k v^;^vf , atper : indcquc TaracitWf vcl
Tarraeina, nunc Terracincj adorieniem Circal
moniis, apud Vol8cn.s. XI. Feronioi lucui,cam
fonte ac Tcinpln, fuit intcr Circii os ct Tcrrad-
nam. Qaaniam autcm htec fuerit i)ea, ambigi*
tnr. Aiunt plerique Juuoncm csse : aliter 111-
Mi viditar, dbn Fcroniam VirgUioi, Hcrili
412
P. VIRGILU MARONIS
et tunnic Auruncn, ^t Rn- AuniDcaeqae manns, Ratulii veteresqae Sicui,79S
tuH, rt antiqui sicani, etE| Sacran» acies, etpicli scuta Labid:
"^"'Tic^r^rn/Hm d^lQjJi saltus, Tyberine, tuos, sacrumque Numici
cani
pcos: qtii coiunt tiias syi-Litus arant; Rutult>8que exercent vomere coUes,
Ya>, o Tybri, et •acram ri- Circaeumque juffum : queis Jupiter Anxunis anris
pam .Numici; ct tcindunt-^ •• .^ ^ • ?j. j r* '^ • i oaa
ioUei Rutuios, etPraesidet, et vmdi gaudois Feronia luco: 800
pam
Tomore
raontera Circ«*iim : quibusQua Saturaejacet atra palus, gelidusque per imas
^f lT'"jw£"e™Qu«rit iter valles atque in mare coDditur Ufe».
lyivi riroutc : quc^ porrigi- Hos supcr advemt Volsca dc gentc Carailla,
tur nipra jmiui Pomptina, Agmen agens equitum et florentes aere catervas,
dit «6i viSn*^rprofuS2SJBellatrix : non illa colo calathisve Minervae 805
vaile», et roerptur in niare. Foeniineas assueta mauus ; sed prslia virgo
r^Mtionc^^VouS^ duMni ^""^ P*^^» cursuque pedum praevertere ventos.
turmam equitum et cater- IHa vel intactae segetis pcr summa volaret
VM fuigentes fpreis armis, Gramina : nec teneras cursu laesisset ariststs :
Sm^piu^-Tu 'Je"^ Vel mare per roediam, fluctususpensa tumenti, 810
cumiitm faemincas manus Ferret iter ; celeres nec tingeret sequore plaatat.
coio et caiathis Minerv» ; i\\^ Qmnis tcctis agrisque effusa juventus ^
Muajmc/atoleraredifficiletrwv i • ^^
pugnas,etpra!currereTcn-Turbaque miratur matrum, et prospectat euntems
tos cursu pedum. iiia Tei Attonitis inhiaus animis ; ut regius ostro
volashet per snmmas hcr-
bas scgecis non tangcndo, nec fregisaet currendo tencrot calunoi ; rel hahnimet iler pcr afr*
diuin mare, sustentata undis tumidis, nec madefecisset aquis teoeros pedes. Onuiu jui
egrcssa domibus et agris, et turba matrum admiratur iHaim et as]ricit iDcedentcm :
sfupcntibus animis ; qoomodo regalis omatus tega
NOTJE.
Pnrnestini refrismatremfaciat, iE.8.664. quod
in Junoncm cadere non potest, qiiar nullos nisi
cx Jovc libcros suscepit. Narrat Dionysius, La-
cedarmoniorum nuroen fuissc : qui illuc appulsi
Lycurgi temporibus, FerQnuB Dem locum dica*
▼erint, qu6d eos feliciter mari/errt contigerat.
Innuit tamen idem 1. 3. Latinorum et Sabi-
noruni numen esse, quod Gneci sufi. lingua ver-
tunt Mififnt fioriftram; alii ftXtrifaut,
ammitem eorotuurum ; alii aliter : qtue omnia
Deam florum, aut hortorum fliisse significant.
XII. Saturie palus : qu« et Fometina, iiMie et
Pomptina et Ponlina dicta est, inaritimam . feri
omnem Volsconim regionem pnetGxens, loiigi-
tudine leucarum circiler doodecim : k loco
quem vocobant olim/restodemotpDuncCii/ema,
ad usque Terraeinam : qiisB pan ejus extrema
ad orienlein, eadem latissima erat : duobus flu-
riis ibirestagnantibus,^imifeno,nuncroppia,et
Vfenle,aaaeAuftnte^m\o palusipsa etiamnum
appellatur /' JiufenUpidiuie. Unde ponr6Pomp-
Imoy dicta sit, patct : nempcaburbe Volscorum
^yesia Pometia, mediterrane& VLM. quidem, sed
ci^us ager jmI mare pertinens abibat iu has pa-
indcs. Unde autem Saturm nomen acceperit,
Don ita liquet. Eeo sic statuo : Virgilium ▼o-
luisse utruroque romptine paludis terminum
hic significare : ab oriente qiiidem Ufentem
Ikivfaim : ab occideate ver^ flmriura jSehtramf
nonc nomlttis. Quippe huc Jktwramt
Xf^f, Festus ^fiatDii, mus codes
apud Sigoninm in librum oclaTnm Lini» Sita-
rum ▼ocal. Hoc autem fluvio definiiam ab
occidente fuisse paludem,iiec ipse laegahit Ch-
▼erins : siquidem initium paludls petit k tnk»
tabemitt^t «gro 5uessic Pometim .* qem «teM-
traque ad ^Uuram fluvinm siia erat. HaiBi
paludis spatio trcs et ▼igioli uvbci «■■
fuisse tradit PUniiui ; per
aggere viam stravit, suo
mine: siccare conati snnt variis
busComelius Cethegus, Aiigvstus, ct '
ricus.
80a. Volxddegtnte CmmttiL] VUtei,
bellicosa, Rutulos ct Latiuos, ab
Aunmoos et Campanos ab oriente ;
et Aquos k septeotrioiie attiafesiB: iaMrtl
generis, sed lugws k Laliii& dimw ae 4K
propris. £ aMditerruieis hujns regieBis «■
bibus milites adYezisse puto Caniillam, ekm
maritime fer& Turaum sequcrenlm'. Hmai
CamillsB casus et origo narraiiliir, M. 11-
635.
804. FZDrenlef creearefMU.] Ormatmfwlgmr
<ei: iiietiiphofm,de aua, G. 2.6. De
canistris, ubi flla et laiuB et aUn
Ecl. 2. 4A. BSiner^»
teztiliuinque
284.
814. Oifre ■gfaffcsimi^ic.] ,
t&wo miuicis ■■■iiiimi cxpiwl»Qi 1^1
.SNEIDOS LLB. Vm.
413
Vdet hoDM leveB liaiaerosjat fibala crinem 815 panxa* nitidaf hnmera,
Anro intemectat ; Lyciam ut gerat ipsa pliaretram, <i<;«n<Mio fibuia eoiunt
Et pastoralem praefixi cnsp.de myrtum. S^TrTE^cir^JS:
tnuD, €t BjTtam fiMtorakm amuitam cuipidt.
NOTiS.
ffittft:qmftn§ittmMO mrttLgfcUiioMlei. De 4<7. Ptttofvbm appeUat, qoia Tita fvIirMtri
AsimmuMriimerkllanftMioiie,iE.4.143. ac paitmvU im«itiHa 4 Metabo Amrat CamiH»»
imetiiibne ob Ugai firmitatem aptam ut Tideliitm', JE. 11. 6(V.
Mmt^ Jam notant Virgaim, G. 2.
■<
R VIRGILn MARONIS JBNEIDOS
LIBER VIII.
ARQUMENTUM.
Vnmdwm odDwmedimmiUUtUtwmadbeiHtoeieUaeMaUkiai. JEneat, Tjfbermljkh
m§milu, Uer eodem eoneilie ttueipit ad Boandntm : qtU ex Jtauiidprofugut m PaLUhm
eomtederal, Eeander, eaerit HercuHt tum xntentut,^ineam iitdem adkUftt : eorum ort-
edoeeif vietoriam tdHoet Hereulit de Caco, regiomt illiut infigni oUm pnedone, Tum
fuadringeniorum equiium tuluidio jural ; Utdem PaiUnJtemJUiumprmficU : JEneam
f)frrlmotfexpuito Metentiot rtgem poteentetf eum eertd regni auxiiiique tpe dimittii,
podiridie parte aiterd e^riarum teeundoftumine ad tudt remittdf emn aiterd 1)frrht»
fnierim Venutarma JEnett tuo defert, d Vukano febrieata .* clypeum iatpnmit, in
ret prtedar^ oHm gerendat k Rtmamt potterit nUrd arte etttaiat admiraiur. Prm-
ee in epere loeut ett Jhtgutlo ; eujut egregitun de JhUonio et Cleopaird ^igypti regind
triun^^leum diiigenHiu poeta deaeriirii.
\ UT bdli ftignam Laurenti Turaus ab arce
nrrBRPiiETATio.
Poftquam Tunmf fiisttt-
Ut ex arce Lanrenti TezUlum beUi»
NOTiE.
Ite«« m.
Cmeiundio, eAm in tubito tnmnltu dozy
dtoi Mcramento adigere non ▼acabat,
''la dnptex attoilebat YexiUnm : roee-
" |ibpeditfli : ceBndcami qob coni-
414 P. VIRGILH MARONIS
ct hibv lonurjnmt rauco Extulit, et rauco strepuerunt cofDaa cantu ;
strepitu j ct postqiiaiD ox- Utquc acrcs coDcussit equos, utque impulit
^rtiS^^^ovUar^^ Exteiiiplu tufbati aniroi : simul omoe tumulta
itaiim onimi turbati /u«-Conjurat trepido Latium, sievitque juventnt S
ruid: «mui totum Latium Eflf^^ra. Ductores primi, Messapus, et Ufens,
coniipirat ut m turaultu -., «-v C ■%f • j-
subiio, ct juTciitns f.jrox Contomptorquc Dcum Mezcntuis, undique cogum
furit. PrsrcipuiducesMcs- /VuxiUa, et latos vastaut cultoribus agrofl.
«m!;S^.ri^iS;::;Mittitur ct m^^n Venulus Diomedis ad .rbem:
coiiigtint undcctimqtic sub- Qui pctat auxilium : ct Ijatio consistere Teucrof,
sidia, et spoiiiuit ajfricoiis Advectiiin -Sucam classi, victosquc Penates II
JiturJdil^TidurbcTnKi^.lnferr^ et falis regem se dicerc posci,
ni Dionu'dis : ut po.'(at Kdoccat ; inultasque viro se adjungere gentes
op<»m:ctdoceai/>io»m7/rm Jl)^j^,jJ^j ^^ l^^^ Lj^^j^ iHcrcbcscere nomen.
Irojanos stare m Lalio, -^ ' . . • i» ^
jEntnm navibuiappuisumH"*" «truai Ins cceptis; qucm si fortuna sequator,
tssfy et indiircrp Dcos suot Eventum pugune cupiat ; munifestius ipsi, 16
t^^^t^ SS»r Turuo regi, aut regi apparereLatino.
piurimas natiooes tociarc Talia por Latium : qua^ Laomedontius beros
»c Auic homini Trojano^etCuncta videns, magno curarum fluctuat oestu :
&TT" X,'SJ^ii" Atque animum nunc huc celcrem, nunc dividit iUoc,
ab ipso Diomtde ciaria«,In partesquc rapit varias, perque omiua versat %l
quam i regc Turno, aut a gj^.y| aqu» tremulum labns ubi lumen ahenis
rco^e Latmo, quid JEntoi C3 • ^ i* ^* • • t
mSrhinctur hu consiiiis, Solc rcpercussum, aut radiantis imagine Lunae,
quvin optet ozitum ccrta- Omnia pcrvolitat late loca : jamque sub auras
«:"'i:ii/%T^r UtllErigitur, summique ferit laquearia tecti. S5
uiii : quo: omnia crmcus Nox crat, ct tcrras animalia fessa per omnes
Trojanus heros, agitatur Alituum pccudumque gcnus sopor altus habebat:
cT?:i«!t^»X;iS:^ Cum pater in ripa gelidiqne sub «theri» aie
distrahit mcntcm vagam, .Xncas, tnsti turbatus pcctora bello,
tiditrert in partes diversns, pjQcubuit, scramque dcdit pcr membra quietenu
ft volvit pcr omnia. Vciuti«w .« . \ • i% • jtk i^ • ^ai
quandoiux treinuU, cmiiw Huic dcus ipsc loci, fluvio Tybenuus amceno, 31
k iSoic uut specic rutiiantii Populcas intcr scnior sc attollere frondes
*'""*:u.^*'"?* I \>. "^" Visus. Eum tenuis glauco velabat araictu
srcis pcrvaf^tur latc cunc- ^ , . " . - ,
la loca : ct jam nttoUiiur in Carbasus, ct criues umbrosa tegebat arundo.
ncrem, et pcrstrinjfit la-Tuin sic aflari, ct curas his dcmcre dictis : SS
qiiearia suprcmi tecti. Noz
crnt, ct profuni lus sumnus tencbat animalia lassa et gcnus volucrum ac peconim pw OHMi
terrus : quando pnter ^^ueas, solicitus animo ob diflkile bellum, decubuit in rip& ci hA» u>
frigrida ar-ris, ct pcrmisit corpori tardain quictcm. Ipsc Tyberiuus scuex, Deoi ifgiMJi ii'
mine nmc^no, visus c^t erigcre se inter populeas arbores : liouni subtile tegdMt •u vM
vcstc, et opaca anindo uiiunbrabat capillos. Tunc corptl alloqui «£hean, ci ■nftm " ^*
dinem his vcrbis :
NOTiE.
Eroeatio, cum divcrsi diversas in partcs ad 0. Diome^ ad ur6em, ^] Arpot «d J^
cogcndos cxcrcitus mittcbantur. Ita fcre gt/ripantj nrbem in Apul^ Dttanii, cc
Scrvius. VeriUum autem Romanis fuit relum a Oiomede. De e4, deque Diowud^t & ^L
minus, quadratum, ex liasta suspcnsum. l>e 248. Dc Ttueritt M. 1. 289. De
Laurento urbv ; quam Tumus, aduitcnte A- ^nea;, Troja advectis, A» 3. 717.
matd, habcuis rcruin a Lntino relictis, belli 18. />iomMOii/tu«Aeroi.] JEwcMiC»*
tedem fccerut, Jf^, 7. t>3. Vie cornibui^ tubit^ qua Laomedop, rcx Trojami>,feinilft,0.j>1^
A. 7. 637. De La9iieari6iit» iolcratitiia
3. Coneutsit tquot, ^r.] Ezcitavit cquos 726.
lonitu comnum : milites impulaa armofum, id 28. .ffUheni «n.] Sub aperto 1^% A>*^
H^oUisu ad clypeot hastis : cujus morU iu- 612. De 7)|MiM, lofrik, ▼. 880. Dt dMilh
^■pera sunt apud auctores vetticia. De La- lini spccic, A 4. 417. Dc ArMHb J6
C. 7. 64. De .Veismio, Ibid. 091. De Trqjc, JE. L466u Dc £mrailc.|gr%Jt^
fe,lbJd.744. DeJlfesefUtc,lb.647. 63. DclViMaiii^ £.2.717.
£NEIDOS UB. VIII.
415
(lc« rcrta esl tibi, ccrti Pe-
nales> ne ccsscs ab inrtuto :
iicve torrearis cummina-
f ione bclli : oinniii iuilijpia-
tiu et inc Deonini ci.7»&ave-
riiut. Kt ue cxi&tiino.s som'
O late gente Deum, Trojancm ex hostibus urbem o nate exfamiiia Deoram»
Qai revehis nobis, «ternaque Pergama scrvas, *J'" redncis ad nos uritcm
£cpec(ate solo Laurenti arvisque Lath.is : l^^^T^r^l^^t^^^XT:
Hic tibi certadomus ; certi, ue absiste, penatcs: rxpcctatcinicrraLauit;nt«
Neu belli terrere minis, tumor omnis et irie 40 V '"""U" '^"!!".^ * ^'^ ^"
Concessere Deum.
Jamque tibi, ne vana putes hiec fmgere somnum,
Liitoreis ingens inventa sub ilicibus sus,
Triginta capitum foetus enixa, Jacebit ;
Alba, solo recubans, albi circum ubera nati. 45num sug^rcre Uhi hax
Hic locus urbis ent, requies ea ceria laborum : ,c invcma sub iiioibus lito-
Ex quo ter denis urbem redeuntil)us annis ici;», qu(r. pef>rrcrit ra>tus
Ascanius clari condet cognominis Albam. trigiuta parccUorum, jace-
tiaua incerta cano. jOIuuc, qua ratioue, qnod instat, et |M>rcriii albicircn mam-
£zpedias victor, paucis, adverte, docebo. 60 «n iv Hi<' «nt loms urbi*,
Arcades his oris, genus a Pallantc profcctnm, »'"'^' cc»iH.,»ics aiai»oriini*,
Sui regem Evandrum comites, qui signa sccuti,
elegere locum, et posuerc in montibiis iirbcm,
Pallantis proavi de nomine, Pallantciiiii.
Hi bellum assidue ducunt cuin ^ente Latina :
Ho8 castris adhibe socios, et fa*dera junge.
Ipse ego te ripis et recto Humine ducani,
Adversum rerais superes subvectus ut amncm.
Surge, age, nate Dea: primisquc cadentibus astris»*'^"*'"""'^^*^"^^^'»"»^™"'*
Jiinoni fer rite preces, iramquc minasquc
Supplicibus supera votis : mihi victor honorem
Fersolves. Ego sum, pleno (|uera flumine cernis
Stringentem ripas, et pinguia culta secantem,
Coeruleus Tybris, coelo gratissimus aranis.
H)c mihi magna domus, celsis caput urbibus exit
Dixit, deinde lacu fluvius se condidit alto.
cx quu prcc'>>ii:iOi unuis iri*
pruita rccurrcntibus, Asca-
niiis fuiulubit Albnin iirbein
iiobili iioinim*. Non prin-
(liro tibi dubia. Jam nt-
55 tcnde, dicuin tibi paiirii
vfrbi*, «inumodo conficias
qund hnminct, ad obtinen'
(lam victoriain. Arcadcs,
{Tcns orta a Fallante, qul
rcgcm ct vc.xilla ejuSf elc-
oOjyemnt scdcm his rcgiont-
bu5, ct riindaveruiit in mon-
tibus urbcin Pallant<*uin 6
noniine Pallantis proavi
Kvandri. lli scmpcr bei-
lum gcrunt ann popnla
Latino. f-Ios adjungc soci-
os excrcitui tuoj et alligft
66 '<A< V^f fcedus. £go ipse
ducain te per ripai meoM et
ffvctnm flariwBiUt subleTatus vincas facild remis fluvium adversus te fluentem. Agc, nvge,
fiU Vcnerif : et primis itellis occidentibus, ofler rcliposc prcccs Junoiii, ct placa submissi»
votit inun et mioas ejut ; exliibebis hoDoram mihi, quando erit victor. Ego sum UUj quem
videt luBbentem ripastumidis aquis,et dividentcm agros fcrtilcs, Tybris cceruleus, fluvius ac-
captisiimiM diis. Wc mihi ett «rapla domus, fous erumpit apud altas urbcs. Sie locutus est
MunoM : ddnde menit se profundis aquis,
NOTif:.
8Utoiltme6M.]GeMcnimTrojan« pcrPar- Tyberim in montc ^t oppidulo, quod vocavit
dsonm ex Itnlifli oum profecta erat, Al. H. 167. PalanHum, PaHanteum,Pakdium ; vel ab urbe
4B. Mbamf 4^.] Cognomento longamt ob Arcadicr Pallantio, unde profccti fuerant, jn.xta
atnray inter lacum et montem indc Albanum Pausaniam, Dionysium, et Livium ; vel a Pal-
^ppcUalum: Roniidissilamquindecimcirciter lante Arcadioe rege, proavo siio, juxta Virgi-
Bsillibus ad orientcm. Hsec ab Ascanio condi- lium. Matrcm habuit, juxta Solinum, Alfco-
tA : poitqnaM anoos trigiota Lavinii rcgnatuni stratam, qus ob fatidica carmina Carmcntis k
CMCt : cx uigurio repcrtK aUNC suis, cum tri- Latinis dicta cst ; patrem, juxta plerosque,
^otn poicelUsy ot Jiabent Romani scriptores. Mercnrium. Condita deinde Roma est in eo
2s aani illi triginta de quibus Tybcrinus montc, qui Palatinus dictus cst, nunc Palwao
itur, non ab hoc ipso .£nce adventu mancgiore seu Palatino.
sunt : sed ab urbe Lavinio con- 67. Keetoflumine.] Absque errore, cxpcdito
dilftf aut potiik, ab ipsa JEoitK mortc, qul itinere.
tict amiM regnaiit, ut dictom cst, JE. l. 26G. 69. CadeniUnu os/rti.] Dcccdentibus, fob
61. Aremdii,^.'] Areadia rcgio est Fclo- primamdicilaccmy^. 4. 81.
■omieiiHCdia, EcL 4L6a Hinc profcctus est 63. Pimgiiia euUa.] Loca culta ct pingoiat
■mBidcr : tcI ob occisam cs crrore patremi nt G. 1. 163.
iMiirat Scmai ; tcI ad edBcendamcoloBiam, ut 66. Afogna domuM.] Fnetcr allatam intapft-
frft FwiiMJsi io Aitadlds: ctaitiilVHjwia tatlonem, aflcrtut hcc alia, led dorior: iV^
41S P- VIRGILn MARONIS
detceiMieiii ad intima : noz Ima peteus : noi iEneam somnusqae rdiqiiit
ct Mmnui deMniit Xnt- SuTffit, et setherei spectans orientia Solis
™.rrU« »tSLun.ina,ritecavi8undam de flunune palmi.
S«>iiBi hajsit reiigiot^ cavit Sustulit, ac tales effudit ad aethera voces ; 70
manibus aqaam de auvio, Nynaphw, Laufeutes Nvmphae, ffenus amnibss
et emi»it ad caliim talia '^'^'l^ •rr^o
Terba : Nrmph», Nyraphae Unoe est,
LaureDtes,iquibascfftori-Tuque, 6 Tybri tuo g^nitof cum flumine sancto,
p fluwonim: et tu A Ty.^ . j^^ ^ueau, et taudem arcete periclb.
bn pater, cum tuo sacro r ' , , r . ,
fluvio,admittite iEneam, etQuo te cunque lacus miserautem incommooa noftra
denk|ue protegite k pericu- Foute tenet, quocuuque solo pulcherrimtts exis ; 7S
S^^^S^I^/^tr^SIJSeniper honore meo, semper celebrabere donis,
centem caiamituuim nos- Corniffer Hesperidum fluvius regnator aqaamm :
tranim ; quicuague wgi- Adsis o tautum, et propius tua numina firraes.
miL '^"^^ de^SXI^is Sic memorat : gemmasque legit de classe biremes,
cnhn meo, semper muncri- Remigioque aptat : socios simul instruit armis. 80
bos meis, 6tuquiei amnis g ^^^^^ subitum atqt oculis miraWk moostrom:
comutns, rez aquarum Ita- ^ r * i lu^
ikamm. Soccurre untum- Candida per sylvam cum foetu concoior albo
nodo, et presenti niuri/io Pfocubuit, vindique iu litore conspicitur sos.
S^-^si^^i^X^^SS"*"* P'"' ^"^'^^' ^^'' *^"^™' tibi, maxima Juno,
clifit duas naves k classe, Mactat, sacra ferens, et cum grege sistit ad aram. 8S
ct aecommodat ad rcmi.Tybris ea fluvium, quam louga est, nocte tnmentem
5Si"^ Src?^^^^^ : et tacita refluens iu substitit uid& ;
prodigiom repentinum et Mitis ut iu morem stagui placidseque paludis
admirandum risu; •«»•»■ Sterueret sequor aquis, remo ut luctamen abetset
ba ejusdem colons ac rcctus ^ • • ^ . i . j aa
■ibitt, jacuit per syivam, et Ergo iter mceptum celerant rumore secundo. 90
cenitur in viridi litore : Labitur uncta vadis abies : mirantur et undas,
SZiS!t^„^."S:iu:Miratur nem,« in.uetum, fulgentia long^e
no, offcrens /t6t sacrificia, Scuta virum fluvio pictasQue inuare carinas.
et constituU ante aicariaoHi remigio noctemque dmBMue fatigant,
^^ri.*;':^ .Sr!^, Et longos superant t«»Mmsque tegunmr j .«|
nuim longa fuit, sedavit Arboribus, viridesque secaut pJacido8equor0jyivis."^
jumen nmm inflatum : et g^i medium cobIi conscenderat iffueus orbenk . •!}.
relrb fluens steUt fluctibui --, , i ^ j ^-.IZ. -.'
sic tranquiius, ut •quaretCum muros, arcemque procul, et rara domomm ^i,^«
pianiticm aquanim in mo- Tecta vidcut, quse uuuc Romaua poteutia coelojiisy
dnra moUis stagni et quie- ^lr
tSB paludis, iia ut lalK>r abesset in remignndo. Igitur mmorc prospero deproperaat iter m>
ceptum. Abies oblita picc decurrit floctibtis : et aqua mirantur, ^lva inassueta kit ^ptdmcMF
Kt miratnr, c^jrpeos liominum procul splcndentes et pictas naves vehi flumine. nii nwaigudm
traducunt noctem rt diem, et prBtervriiuntur longos ctrcuiint ec imwibrantiir divcnia vbai^
bus, et trajiciont virides sylvas tranquillo flumine. 8ol ardent pervenerat md mediMm qmlt
um coili, citin iongi^ aspidimt murot, et aroem, et panca oiliiniMi domonim, qtm BoMna
magmtudo nunc eztulil ad eoBliim :
NOTJE.
miki magna domut exil : assurgit paulatim, rum aqiiarum ; non magnitudint tnS, qiii ho-
lapsu temporis, id cst, fundabitur, erigetnr. nos Eridano triboi debet, et ver6 triboiCiir, O.
F«t Romam innuit, qun bis in regiooibus SHli- 1. 482. sed ob futuram magnitudinem regfaua
ficanda erat, caput reliquanim urbium futura. urbis Komse, quam preetedluit. Ueiiide po»
De fonte 7jf6nc, inft-a, v. 'S!3f). tcvt iEneas hiinc ei honorem habere ; Am
S9. Undant de ftumine.] Ad lavandas pur- nondum Eridanum, aut majorem uUun ia
gandasque manos anie precet : qui inos multis ItaUa fluvium viderit De conit6itt /hcvioniM^
cxemplis ab interprctibos firBsatur, JE. 2. 719. G. 4. 871. De Hcipertd, ItaUi, JR, 1. SSa De
71. GemuamnUnu,^} Njmphae, aquaruin biremibutf X, 6. 119.
et fontium quommlUiet prBaidet : quonim ez 90. Ihiiitore secimrfo.l Sparso inter aiililM»
toUuvie Bunt aaspemunme flavU. De Laureitfe de successu itiiierifl beae ominaBlea. De ^flK-
^giofu, jE. 7. (S. tU> MEpm, k rafoasa^ v^aRa ep« hlc pro
77. CWTK^tfuperiAna,^.] Rcx Itilkm- Dmwatat ^.VfA.
£NEIDOS LIB. VIU.
417
tam res inopes Evandnis habebat. lOOtune Ertndcr possidetwt
Ocyus advertunt proras, urbtqtie propinquant. ^^ anffustinn. Statim mp-
Forte die golemnem illo rex Arcas honorcm ?odunt irf uriimJForti^-
Amphitr}'oniadae magno Divisquc f(*rebat, lodierexArcadiutEpandfr
Ante urbem, in luco. Pallas huic filius una, oflorebat soieinne »acnfici.
1-T « • • • ^ ^ > um masno tilio AmphitiT-
Una omDesjuvenum primi, paupcrque sonatus, 105onif,et Diis, antc urbem,
Thnra dabant : tepidusquc cruor fumabat ad aras. *" *y^^^- ^^i>""i FoWm au-
Ut <^ls.8 videre rates, atque iuter opacum li^-^Sv-rl/^S
Allabi oemus, et tacitis incumbere remis : inopi , oirervhaut tbura hu-
Terrentur visu subito, cunctique rclictis j.*^ ^^*» • ^^ »«ns:ui& < niidu»
Consurgont mensis : audax quos rumpere Pallas 1 10 jn^^A" cruiu"?^^^
Sacravetat; raptoque volat telo obvius ipse, vcs, a nro» appciH inter
Et procul e tumulo : Juvcncs, qufe causa subeirit ""*"^*>f?n» ^y^'^]* «« «;-
w*^^ .a , 1. ."»• . r ..cunranm rvmoii trauquil-
Ignotas tentare vias f quo tcnditis r inquit. [ma.'' io« : terrentur aspectu ino-
Qoi genus.^ unde domo? pacemne huc fcrtis, an ar-p»"©» **« ooiuci surgunt rc-
Jon, pater ^neas.puppi sic fatur ab alta, ll5SM^ti,,'«r«»';i"
Iracileneque manu ramum prsetendit ohva^ : riremouiaA, et ipte correp-
Trojugenas ac tela vides inimica Laiinis, ^« ^»^*" cmrit «bviam, et
#V».«v« :Ti: u^ii^ -^ ^r.— ^ '^ u eminus exclamat c tumulo :
Qoos lib bello profugos egere supcrbo. o iuvciK., <,..« causa im-
£vandmm petimus : ferte hcnec, et dicite lectcs purii vot cxpiorare itcr in-
Dardaniae venisse duces, socia arma rorautes. 120 fpKuitwni ? <,u6 itis ? qui «.
ObStUpuit tantO perculsus noinine PallaS : e^Uicriuidum ,»aeriam ? an
Egredere 6 quicunque es, ait, coramque parentem pacem huc ponatiK, im bel-
Alloqoere, ac nostris succede penatibus hospes. i""' • .'^'""^ »'"*•*: ^"*'" **^
- * . ' , * , . / . lo<,uitur V siiminH puppc, et
Accepitque manu, dextramque amplexus inhaesit. prwfcrt mauu ramum oiea
Progressi subeunt luco, fluviumque relinquunt. 125 !>»«**<«: cvmi» Trojanos
Tumregem^fl!:„ea.dictisaffaturanHcis: ^Lr^ll^Sfo^^^^iJiViX'
Optune Grajugenum, cui me fortuna precan, lemut i>eiio rcroci. Adimui
Et vittacomptos voluit prsetendere ramos : TArcas, Evandmm: referte tV/i uu,
iw _ _ «j *^ ^. . * -Tk A « j j ^ let dicite venitse electot
Pion equidem exumui, Danaum quod ductor etpri„cipesTrojr,impioran-
Qnodque a stirpe fores geminis conjunctus Atridis^tes socictatem armomni.
Sed mea me virtus, et sancta oracula Divum, 131 f**!** ^»*»!»"?"*^ ■Ta^
^ . ' • !• 1* /• tantonorame: £xi,ait,Alif
Cognatique patres, tua terris didita fama, quisquis es, et aiiare pnt-
Conjunxere tibi, et fatis egere volentem. ■«•» parcmem mcum, et in-
Pudanuf , Iliacae primus pater urbis et auctor, ^ ^^,^
flMnn, et pentitit amplecteng dezteram. Prog^redientes intrant sylTam, et recedunt a fluvio.
TVmc JEneai alloqnitur regem amico sermone : Optime Gnecorum, cui fortuna voluit me sup-
ylieuei et proferre ramos omatot t«niis : eqnidem noo metui, quiklesses dux GnMoram,et Arcat ,
#t qo&d ab origine co^natus duobns Atrei filiift. Scd pietas mea, et sacra monita Deomm, ct ma-
Jom nodfi cousangumei, ei fama tua sparsa per terras, sociaverant me tibi, et audoritaU fato-
rum impnlenmt waejam volentem. Dardanui, primni parens et fundator urbis TrojanB ;
NOTiE.
I
' lOa jflR^tfryoniadc.] HcrcuU, infra, ▼. cii, JE, 1. 30. De Arcadidf Ecl. 4. 68. De
9B8. MridUi Atrci filiis, Agamemmme, A. 8. 64. et
, 106. Senohii.] Concilium senum : quod Menelao, iE. 2. 251. His quomodo conjunctna
JtoinrVi k Romnlo et Romanii Tocatum est m- csset Erander, ? ari^ ezponit Sorrius : inulti
smHii: repetunt ez Atlante, cujus septem fiUse fue-
110. JMmiif.] Ubi vetcebantnr sacrii cmni- runt : quarum ez un& et Jore Tantalua Atrei
tai: ctpnniueceratfaGrificii. DesacrlPiu avus prognatus est; ex ali&, ncmpe Maii,
imiimtennnnpendif, JR. 3. 406. De Olictt ro- Mercurius pater Evaodri.
mB_ Undia araato, ad paeempeiendamtX. 7. 131. Mea me viriui, 4^.] Conscientia rir-
tf7. De IMaRtif dodbiii, J£, 1. S36. De tutii me», qui^ nihil mihi videbar commitistey
AMrtAMfy prodomo, JE. SL 717. quod odio tuo dignumetset
^ IM JDlMaM» pdlii fc] Da ikmmi, Gn> 134. Dardamu. {<.] De Dwrdud arigini,
418 P. VIRGILH MARONIS
natut,qaemadmodum(}nB-Electra, utGraii pcrhibent, Atlantide cretui| 1S5
ci te.taiitur, Utctr^JUid Advehitur Teucros : Electram maximus Atlas
Atlantis: anpulgus m aa-r, ,. ,. , , . .. ^ .
Teucrof. Maximus Atini,Edidit, rcthercoshumero qui sustmet orbes.
qui portat humeris orbcs Vobis Mcrcurius patcr cst, quem candida Maia
cfflettes, pcmiif Elcctram. c yllcncs ffclido conceptum vcrtice fudit. 199
Mcrcunus parens est vcs- .•'.,.° ,...'. ,. ••
ter, quem candida Maia At Maiam, auditis si quicquam credimus, Atlas,
pepcrit coDccptum in frif^l- Idcm Atla.«< gciicrat, cttli qui sidcra tollit.
S".ir,rJi2">5;«li;si«= g""'^ '"«•i'»'-"'" *"«d''t «« ^^rs""^ *»> ««»•
9u«audivimus: Atias,idcm His Irctus : 11011 legatos, ncquc priina per artcm
Atias qiii portaiastra ccrii, Tentamcnta tui pcpiiri : mcine ipse ineumqiie
utriusquf di^idit ic ab co-Objeci caput, ut snppiox ad liminaveni. 145
dem sHnguiae. Confisns Gciis cadcu), qua" tc, (Tudeli Daunia bello
his refriii, noD adhibui cum iijgpqjjjjjjj, . j^^,j, ^.j peHanL nihil abforc crcdunt,
calliditalclccationesetpri-^ .» ,, '. '.. ,.^.
macxpcrimcntatuajro/un-C^uinomncin Hcsperiain penilus sua subjuga mil-
/fl/ij ; C;^o nicmcl exposiii, tailt :
mTl."';&^^^^^^ '"«rc, quod siipra, tciicant, quodqiic alluit infri.
bello 150
cntus.
ct
mum
^quentis
minus siibjiciat siib dicio- Jaiiidudum ct totiun lustrabat Iinnine corpus.
riem suam omnem omniiioT^,,,^. ^j^, ..^ j.,.f,.j.j . ^J^ f„i.tissiine Teucrum,
Italiam; ct occupct mare ... * im i i • - .L
qiiod aiiambit eam pupra, Accipio agnosooqiic liboiis ! ut vcrba parcntis 155
ct qiiod iufra. Accipc, «Et vocciii Auchisfc lua^vni vultuuique recordor !
cC™'::!.™,.» a;;tn::!:j; Na.» ..«.<..»..•. Hcsio,,es viseutc.n reg..a sorori.
■unt animi^ct juvcms in- Laoincdontiadon Fiir.inuin, Salamina petentem,
sii^^s rebu% eestis. -+'»«»8 PrQtJmY.; AiTadiiC ffclidos inviserc fines.
sirdixcrat: Kvauder jam- rn •! * • * s.'i ^ a • > «mj&
diu cl.cumspicicbat ciuiis ^u»» >"'*» P"nia giMias vcstibat flore juvenla : 160
vultumetoculo!^t4omnccor-jMirabar(|iiediices Teiicros, mirabaret ipsum
pu8 diccntis. Tiiiio ita ros- Laoniedpiitiadcii : sed cunctis altior ibat
pondct paiira : Occnero^is- ^ i • ' ir*i • • 'i* i i. ^
iiinicTroj.iiioruiir, qiiumJi-Ancbisea. Mihi iiiensjuvcndi ardebatamore
bcntoragnoMoiceiaccipioiCompcllarevirum, ct dextrx conjmi^re dextram.
qufim hn^ rcinii.isror sor- ^ccessi, ct cupidus Pbeuci sub uiaMiia duxi. 165
moiirin ctvort?nict>pcMom _,- .,..,* , •- . ,
iiia^u patris tni AnchiH.-v ! iUe mibi lusi^nem pharctram, Lyciasque sagittas
KainmeminirriHinnm,fiii-Discedeiis, chlamydemque auro dedit intertextaiiL
umLaomcdontisjin V iscntcm
regnum sororis sua llcsioncs, tt cuntcnt Snlamina, continuo i/mere periiistrAssc fri|pdaoi regi-
oncm Arcadir. Tiinc priinajuvcntus fcp:el>at iniiii malu<t lanu^ne : ct adroirabar priDcipci
Trojanost ct adminilmr ipsum l*aoincdoMtis nrmm : scd Anchises incedcbat sublimior oamibai.
Animiis fervcbat niihi juvcnili dcsidrrio nlhiqiirndi hominemi crt sociandi deztrmm dcztrc
Audivi cumt ct cupiiiiis dcduxi etim ad ttrbcin Phonciim. Ille abicnB doaavit mihi iUaitiCfli
pharctram, et sagiltas Lycias, et chUiinydcm intcxtam aim>,
JT.. 3. 167. De .■?//.7Ti/f, /E.4. 247. Dc Flt rtrf), ct filia, u.xor Tclamonis Salaminis insulK refis,
Mai4, ct Plcif!(fihus sonii-ibtis, G. 1. 1^^. l.lc intrr IVloponnesum ct Atticum, JE. 3. Alt.
Mtrrnrio, et Ci/llf uc nionle Arcadia*. .li. I . i2*.>7. [>c JlrratVu)^ Kcl. 4. 58.
138. Vobis Mercuriiis paterrst. Vcl rrt/;i« yisr.ntemregna tororis I^iamum.^ Aliiaoa
Aftadilnu : quin natus ille in Arcadia. Vol ro- viscnlem animi causa ; scd cnptiTum iDuc ^
hii Kvandro et Pallanti : diximus cnim, v. 51. ductum u Telamonc soruris marito aiunt : cK
Mercuriuin habituui essc patrem Evandri. jan^ictimi, AI. 3. 476. De LaamtdtmU Mfr'
146. Daunia.] Hutula, a Dauno reg^c, pa- mi^lrc, G. 1.502.
trc Tumi, JiL. 7. 7M. Dc Hctpcrid, JK. 1. 5:i0. 165. Phetui.] Pheneumj tcI PhentMMt Am-
149. Et mare, quod, ^.] Superum, sive IIu- dia; urbt ct lacos, opad CyUenea ■MotcaB. Dt
driaticum, ad scptentrioaero ItoliB ; inferum, Lyeid regionc, cujoi ceomiciKlaiamlur wgiWi
ihc Tyrrhenum, ad mcridiem. ct pharctr», J&. 4. 148. Dc ehlomjnlci
167. Henmvut 4nc.] Heriontt Ltomcdontis ▲ looss qowiti ok coaTi M. & 4Al
iENEIDOS LIB. Vm. 419
Frflenaqiiebina, mens qnse nnnc habet aurea Pallas. et frsna duo waan^ €pm
EfflCo et quam petitis, juncta estmihi foedere dextra: "^ ./^ ^»}*«» ™«>*
Et lux cum primum terns se crastina reddet, ITOaextra, quam rogatitjan
Auxilio Ifietos dimittam, opibusqiie juvabo. ^ me sociata est foedeve
Interea sacra haec, quando huc venistis amici, vohwum : et quaDdo pji-
Annua, quae differre netas, celebrate laventcs rct icrrii*, rcmittam vo% re-
Nobiscum, etjam nunc sociorum assuescitemensis. f^^-c^ossubsidio^etadjuvabo
H«c ubi dicta : dapes jubet et sublata reponi 175 Z^^-^^^^^X
Pocula, grammeoque VirOS locat ipSC SCdlh : lU amici, pcrficite benevoU
Praecipuumque toro Ct villosi pelle leonis nobiscumhapc annuasacri-
* 'vlTri !• •-•!* ncia,qua2nonlicctdifferrc,
Accipit -Slneam, sohoque mvitat acerno. ^t j^J i„ j^ assucscite epu!
Tum lecti juvenes certatim araeque sacerdos 17911« sociorum. Postquam
Viscera tosta ferunt taurorum, onerantque canistris ''"i^ dktn/M«ri«i/ impe-
«^ , , r-% » -n \ « > mt ribos ct uocula subduc-
Dona laboratse Cereris, ilacchumque niinistrant. tjirefcrri,ct ip*c coaatituit
Vescitur ^neas, simul et Trojana jUVentUS, homincs in herbida sede:
Perpetui tergo bovis et lustralibus extis. [edendi, r™'' ""''IoS^Tm-
Postquam exempta fames, et amor conipressus betosi leonis, et inducit in
Rex Evandrus ait: Non hsec solemnia nobis, 185 so»J"m e.r acere. Tunc ju-
_— - _ • • • VCUC4 clccti ct saccrdoa
Has ex raore dapes, hanc tanti numnns aram, ^^^ ^^^^^^^ p^rtant vU-
Vana superstitio veterumve ignara Deoruni ccm tosta tauromm, et ac-
Imposuit : seevis, hospes Trojane, periclis cnmulam in calathis mune-
c* » r • -^ i- f* confccti panis, ct pro-
Servati facimus, mentosque novamus hoiiores. fcunt vinum. iEneas, et
Jam primum saxis suspensam hanc aspicc rupem : simui Trojana juventus,
Disjectffi procul ut moles, desertaque montis 191 ^f »".^^^^ dorsum longi bDvU
^ »' , *^ 1. . ^ . ct vLScera piacularia. Post-
Stat domus, et scopuh mgentem traxere rumam. quom famcs abiata fuit, et
HlC spelunca fuit VaStO Submota receSSU, cupido comedendi satiata:
Semihominb Caci facies quam dira tenebat, ir.i^.^arfis^t.^u^d:
Solis inaccessam radns: semperque recenti I95deorum antiquomm, io-
Caede tepebat humus ; foribusque affixa superbis dixitnobishas reremonias,
r\ . * ^ • *• j i. * ii^j * 1. bas epulas ex consuctudi-
Ora virum tristi pendebant palhda tabo. „e^ hiic aitaria tanti Dei :
exequimur istud, 6 hospes Trojane, erepU k gravibuA pericolis ; et renovamus meritum cul-
tum. Considera nunc prim6 hanc rupem susteotatam saxis : quemadmodum moles longc dit-
mptc, et domus in moutc stat vacua, et saxa accumulavenuit magnam minam. Hic fuit
caverna subducta in longam profunditatcm : qnam dira spcciei Caci scmihominis occupabat,
inviam luci SoUs : et terra semper iUle calida erat stragibus novis : et cnpita homioum fiXA
ad crudelos portas pendebant Uventia trisli sanie.
NOTJE.
175. Sublaia . . .pocu/a.] Mctu navium ad- 187. Vctarumignara Deorwn,'] Non colimui
▼entantium. De toriit herbcis sedilibus, JE. Hercalem, recentiorem Deuin, contcmptu an-
3. 21M. AcemOi ex accrearbore, trabk^ maplk tiquioram et majomm Dcorum, qualcs Jupi-
TRXK. De more sedendi ad roensas, JF*. 1. 6VB. ter, ApoUo, $ic.
De assisy et etixis caroibus, li:. 1. 21 1. De Ce- 194. StfghfUnis Cacij^.] Media parte fe-
rtrej pro pane, M. 1. 177. De Baccho, pro ra, medi&flpk JV^Oicitur : nihil tamen
vino, £cl. 6. 69. ei affiBgit Yirgj|pBw1fer&, prvter viUMom
183. Perpeim tergo bovisi 4^.] Boves con- pectus, mM^raSs. Huic Propertius tribuit
stat integros ad ignem et epulas apponi soU- tria^|rtfa, 1. 4. 9. Livius pastorem ait fuiBse,
tos apud veteres ; et apud Homerum aliosque f^Kwk viribus. Nomen k »a»itj nuUus. De
apponi pnecipo^ viris principibus dorswju il- uer^ne terganinOf ejusque bobus ab Hercule
ludque iWt«i(, 2ongum,con/inuum, pmrf^m: direptis, JE. 7. 662. Dc jilcide, nomine Her-
quod h\c perpctuum dicitur. Exta tustraua .* culis infr^, v. 288.
quae relig^ios^ comesa, /us(f/ire, id est, purgare Semihominist 4^.1 Sic restituit N. Heinsiut
putabantur, M. 3. SS79. De extit, JG. 4. ex MSS. Faeies Caa tenebat : id est, Cacut to-
64. nebai. SiG,JE. 3. 691. IgnoHnotaformaffi-
186. Evmtdrus.] Gnecafomai *Msm»ij^, ri . . , manm sui IUortt ttrulU, Id est, fririg'
LaUna, Efsandtr, notut masnu iendit.
420 P. VIR6ILU MAROMIS
VnktnuteratimmshujutHuic monstro Vulcanus erat pater: iUius atros
BMMutri : tnotuhrum erec- Qre vomens igues, magna se mole ferebat.
Su^^^I^ffeS irvLti Attulit et nobis aliquando optantibus setas 200
moie. Tandem teinpuif at- Auxilium adventumque Dei : nam maximus altor,
lulit nobw cupientibu» Tefffemini nece Gcryonis snoliisque superbus,
h*am venit Hercuic», illuf- Alcides aderat : taurosquc hac victor agebat
tm vtndex, inH!o>>'* '"or^' Ingentes : vallenique boves amnemque teuebant.
;irt!'«v.^orp:;iU»ir;'; Al f«ris Cad «.«« effen.. ne quid inausum 20S
iianc ngionem taunis aia^- Aut inleiitatum scclerisve dolive fuisset :
not: et bovci iinpiohaiii Quatuor a stabulis praestRnti corpore tauros
▼allem et fluviiiin. S('d Rui- /* ^•^^^•j^i» •> ^ ^ *•
mui latroniK Chc! couriia- A vcitit, totidcm iorma su|K?raiite j uvencas.
tQf,neBuperefsetquicqiiain Atque hos, ne qua forcnt pcdibus vestigia rectis,
crimmif aiit frnudis, qiiod (JquJ^ 'm tit>eluncam tractos, versisque viarum 210
non auderet aiit tentan't, - .... '^ i. i ^
abducit k fubulifquntuorindiciis raptos, saxo occultabat opaco.
Caurof eximio corporr, to- QuaTentcin iiulla ad spehiiicuin signa ferebant.
tidem ^cTHf P"«^»«rion., j ^ ^ cuin jam stabulis saturata moveret
ipecie. Et ne aliqua \o«ti- J
gia rcstaroiit ex uniriiiN Aniphitryoiuades armenta, abitumque pararet :
recii.-. . ho« abductosriiud:! Disccssu inugirc boves, atque omue querelis 215
!rve™ili'fi^°^ir,ai^in*I»"P>^ "^^"5» «^ colles clumorc rermqui.
debat vaiita nipc. iNuiia Reddidlt una boum vocem, vastoque sub aiitro
flgna ducebant ad r.vcr- Mnffiit, et Caci spom custodita fcfellit.
nam etun qtu qua^f ivinfct. « «^ ^ &i * i /* •• a. ^ t%m^
Interim cam Hcrcuicf ciiu- "ic vcro Alcida? iunis cxarserat atro 219
ceret i Btabuii« aruiciitH Felle dolor : rapit arma manu, nodisquc gravatam
jam faturata, et pr«-|»ara. j^^^j^ ^^ ^^^jj ^^^^^ ^j^ ^^^ montis.
TCt. disccf 8um : bovcf im .-. ' . , , J^ . , ^
Lpifiiu LajjLJiiJifiumi, ct 1 um primum nostri C/acum videre timentcm,
tota fjrlva eapU repieriTurbatumquc oculis. Fugit ilicct ocyor Euro,
r?*atjri 'cu« d.Sr.Speluncan.que petit : pcdibus timor addidit al«s
Vna vaccarum remiMit cia- U t scse iiichisit ; ruptisquc immaiie catenis 225
IDorem, ct tub crayerim];)gj^^.j( ^.jlj^^ll,^ f^r|.Q qu^^^] ^^ qpI^ pQ(Q|.|)^
re.rtr7^m 'ScrPendebat; fnltosque enu.niit obice postes:
TuDcautem iiercuii doiorEccc fureiis auimis adcrat Tirynthius, omnemqoe
Inaammatut af in iraf ni- A.ccessum lustrans, huc ora fcrcbat et illuc,
ma, It tnuMcum^^^vem Dcntibus infrcndens. Ter totum fervidus ir& 230
nodif , et curreudo conicn- Lustrat Avcntini moiitcm; ter saxea teuta(
TinfpSS^rri AS.LinHna nequicquam ; ter fessusyaUeresedlt.
Mpexcmnt Cacum metu- Stabat acuta silex, prfecisis undique saxii^
cntem et vitn turbatum. Spcluncse dorso insurgens, altissima visn,
8tatim fugit celcrior Kuro, '^ o '
«tciirrit<M( cavemam : metnt adjunxerat pennat pcdibut. Pottquam clautit fc; et frmcib *•■•
cuUt demitit taxum ingent| quod peudcbat ferro et arte patrit VuUani ; et munivit pMn
defentam hoe obf taculo ; ecce Herculet adet t furiofuf auimo, et contiderant omncm adi\Ba^
hnmittil ocuk» huc et iUiic, ftrident dentibut. Ter ardent furore circuit toCum inontcm Avta-
tinum ; ter invadit fruttri faxeat nertaf ; ter tedit latf iit in vaUe. Erat rupet acuta, taxit imde-
quaque acdtit, erecta k durto cmJ^ ; vitu exceU itfima,
NOT^.
r 906. Fvrit.] AUbi/ttrrM: ted ez veteribJk mU. De rDtort, gravi Ugno, G. I. Itt. Dt
codicibut ita emendavimuf, duce Pierio. •^^'A vcnto orientali, G. 1. 371. '
219. JltrofdU doloT.'] FtiUt pro ^*'' • >n q^l 2%. Jlfttpaiernd,] Cjclopct cnirn» i
vkktnr poMa iracundiam ponere. Vulcani, aitem repoitte dicuntnr mn
_ MO. Arma . . . no^tfOHe gropafifm JZo6ur.] rum urbiura, JR, & 080. 7Tgywl>twf,L „.^
B^ndcm remdixitfCnrMni, tpus ipdui erant Ilerculif, JE. 7. 6fl8L ^oejifuuu moM| M '%
i^^ivcl aHa arma vraier rloMun, nempe 667. Dixtlqac MMiftm AutUmdf ^ftk T
^W; ^dU t. M9. oetiiper JHndaUtitprt' wbtm Paiaoit JE. 1. M7.
£NEIDOS UB. Vm.
4»
Diramm nidis domuf opportana volucrum. 235laiebraaecomiiiodftBUUia.
Hanc, ut proimjngolaevumincumbebat adamnem,y'^|J|^^»|U^fJJ^™_5j*J?2?
Dexter in adversum nitens concussit, et imis " "" '""" ""* "
Avulsam solvit radicibus : inde repente
Impulit, impulsu quo maximus insonat a>ther :
Jfcsultant ripce,refluitque exterritus amnis.
At specus, et Caci detecta apparuit ingens
Regia et umbrosee penitus patuere cavemae.
Non secus ac si qua penitus vi terra dehiscens
Infemas reseret scdes, et recma recludat . ^ . . . -
Palhda, Diis mvisa: superq; immancbarathrum 245 « antra tcnebr«Mi iotimj
Cernatur, trepidentqiie immisso lumine Manes. apcna sunt. Non aiiter
Ergo insperata deprensum in luce repente, *»">»;?*' ^/''' ^r ^" '«•*-
• 9 *^ '^ • "^ 1 mr diflrracta apenat doinoi
Indusumque cavo saxo, atque msucta rudentem, inKTnHs^npcriaire^^na pai-
Desuper Alcides telis premit, oniniaque arma '"^»»' iiiJwpertH A DiU, et
jugo cunra penderet in flo-
▼iumnMtinifftrum : Hera/h
It* commoTit illam et alNm-
pit crutara intimis radict*
^ 1>u!i, ronnizuB ob dextrft
240;)ar/e in parteui oppositam*
«ieindesiatim prupulit) qno
piilsu iiia|i^uro ccelum so-
nuit : ripie dissilueniuti et
fluviiu territuii retrogressua
csl. At spelunca et magna
imiiiciiiib vora^o dcsupcr
, . - . . 1. X «"Plt ifttur : ei iiinbr» tre-
llie autem (neq; enim luga jani super uila pench estWmt iucc iuitiHn. Icaqne
VttiifihiK tnovkntpm rnmiim niirnhiltf» Hi^fn ^m'ulc« desupcr ureet isp
Advocat, et ramis vastisque molaribus iiistat. 250 ^,,,|,i„,„, , ^, ,„„i,^„ ,^
Fancibus ingentem fumum, mirabile dictu, '^•;nuh«< desuper urget jsp
irt «^ • I •« 1 I* * * culix CaniM subito iuter-
Evomit : involyitque domura cahgme cwca, cppi„„, in u.mine inopiix»,
Prospectum eripiens oculis : glomeratque sub antro ^i ciaiisum in mpc cava, et
Fumiferam noctem, comroixtis igne tenebris. 255 ^;x'i;";»n|fniiiwuetoinoite;
•Kr^.. Ai*_i •• • triadliibct cuiicta arma.eC
Won tubt Alcides animis : sequc ipse per iguem o|>priniii ramiset ma^f
Prscipiti jecit sahu, qua pluriuiiis undain lapidibus. nieverik (uam
Fumug agit, nebulaque ingens specus «stuat atra. Skr;'/!!^*^^!"^"!*!^^^
--^ ^ '-o i^ ^^ ^ o f disci iinini») emittit eutture
Uic Cacum in tenebris incendia vana vomentein magnum lunmm, rvs mi-
Corripit, in noduni complcxus : et angit inh«rens ™"*^»' '''ciu, ct impiet to-
EUm. oculos, et siccun, sanguine guttur. 261 rrraufeZt"»":^
Panditur extenfplo foribus doiniis atra revulsis : li» -• et coUig^it lub ftpeiunci
Abstractsque boves abjurataeque rapinie ""T*?'" ^""«^««n' ^^^^ ^
^ t ^ j ^ j«f- • i» j nebrw cum Uamma. Iiercii*
Coeloostenduntur; pedibusque intorme cadaver ic» prte irit non toicraWt
Protrahitur : nequeunt expleri corda tiiendo 265 ^Pf.;.^ 'i^ immiiK se
Terribiles oculos, vultiim, villosaque setis
Pectora semiferi, atque extinctos faucibus ignes.
Ex illo celebratus honos, Ifetique minores
Servavere diem, primusque Potitius auctor,
Ma imitUes i^fnes, comprimens eun in nodum : et incumbeni itrinnt oculoi extruioR, et jugn-
luB aridam fine languinc. Statim aperitar ni|^ ipelunca portii tractii : et ezponuntar luci
abductB et pnedK ablat« cum peijurio : et foedum cadaver raptatur pedibus : animi ne-
: miari ipectando oculoi horribiles, et faciero, et pectus semifcri Caci hiipidum pilis,et
extinctos in (^tture. Ab iUo tempore solemnis eit gloria HeraUit ; et posteri gmudentct
luHihune diem : ct primus institutor PotitiuSy •
NOTiE.
S8ft. iXrflBrttni voiwrum.] Babonum, corvo- SS7. Vhiamfumm agit.'] Vaporem in mo-
raiBi kc. dam unda; erampentem, G. 2. 4(12.
S88. LtBVum.] ^renltnuf, nunc monte di S. 863. ^bjurattcque rapirue.J Juxta Senrinm,
ScMiSy Tyberim habet ad occidentem, quam per rtfnrelen/c: ^uztaGentilem, emptm oAf-
▼iifilfais sinistram montis partero appellat. fuepem/ii/ojpreho ; juxtaGermanuroetalioa,
HbkuIcs igitar stabot ad orientem ilUus rutiis» quibus assentMir» 91101 quit habere te negai eum
qjomermt ia monte ; siqaidem dexier in adver- Juramento et porjurio.
JM. De mnitM Hdexirdf Ed. 9. 16. De So- ^. PoiUtut, ^.] LiTius, 1. 1. ait poit C8-
milrv, iB. 8. 431. De Mmubutt G. 4. 4B9, M. dem Caci, tam prim^m bo%e cximia de grcgt
4l 748. Do verbo mdcrt, G. 8. 874 capti sacruro Herculi factum : adhibiti Si mi-
SSaJMorilw.] aaiii
cjpiti flaltu per flammasp
qua partt roultusfumus iro-
pcllit se in uiidam,et roagw
naspdunca eihalat nigraai
nubem. Tum apprehendit
Cacumevomentem in tene-
IplpM- Mitawmibfem^Pofifmac/*ifiarui,fiMiltMi
422 P. VIRGIUI MARONIS
cciainnia Pinaria, miuis- Et doiDus Herculei custos Pinaria stcri, 270
tn Hwcuiei nocrificii, coi- "^^q aram luco statuit : qu« maxima semper
locavit hanc aramm nac-rw. ^ ■• ^ «^ ^ •
lyWa : qiuc ara semper di- Dicetur nobis, et erit qu» maxima semper :
cetur k nobis mnxim.if etQuare agite, 6 juveQcs, tantarumin munerelaudumi
qum scmper crit maxima. (-.j -^^ ^^ ^^j comas, etpocula porgite dextrls :
Ante igitiir, Ajuvenfls : in => ' i^ r o ^
celebratione tujitie virtutis, Communemque vocate Dcum, et date vina volenles.:-^
coronatc capiiios foiiis, et jj^xorat, H^rculca bicolor cum populus umbr& 276
{^iVD^mcomrilL^^^ comas, foliisque iunexa pcpendit :
ct offertc ci vinaiibenti nn- Et sacer implevit (lextram scyphus. Ocyus omnes
tmo. Sic dixerat: cuinpo-|„ meiisuin lieti libaiit, Divosniie precantur.
piuiu arbor remini culorii ^^ . ^ , ' r^ Ai aoa
et tcxit capilio» ommum Dcvpxo Biiterea propior fit vesper Olympo : 280
uinbrallerciilea,ctpcp<Mi-Jaivj(]ue saceriiotcs, primusque Potitius, ibant
ditimpUcatafronaibus:Kpj.i|i^u^ i,^ ^^^^rem ciiicti, llumma.sque fercbant.
aacrum poculum replovit , ' «
dextram manum. biatim nistanraiit cpulas, et iiieiisa? j^rata secuiulfc
omncK biiares proji.iuiu VI- JJona forunt, cuuiulantque oneratis luiicibus aras.
num iu mcnsum, et oraulrii . tj i" i <. * i^ * ■ -ii^r
Peos. Iiitcrim «KrciiUm cu.- ^ "»» ^.'"^^ '"^ caiitus, iiicensa altana circum, 285
lovespGrfitvicinior:ctjnii^^^:;^Ieis adsuut eviiicti teuipora rainis.
•accrdotcs, et pr""»»«r.i«.J^7io juveiium <rliorus ; ille scnumqui carmine laudes
tJus.incedcbantciiKti pclli- , r *^ i .• /. •
bus juxta coiisuctudiiicm,Herctileaset iacta feruiit : ut priina iioverca?
et portubnnt fiicoy. Kiiiuvaiit r:>ii\ i^ ium, et {)ortant jucuudn inimera mcnsa; sccundap, et ofic>
riunt altariH patinis plcnis. Tunc Saiir circa urus (lummantes accedunt iiitpr cantus, coronali
cnra capita rauiis populeis. f lic eM chorus juyennni, iUe seniim : qui cantu racmoront laude»
et gesta Herculis : qucmadmodum strin^ns occiderit manu prima monstra oovercs,
NOT«.
iia cvenUf %it Potitii ad tempits firitito taenl iis- perindc vcncrandns rrat. Pe populot arbore
quc exta apponercntnr .- Pinarii extis adtsis ad viridi et pallidn, llcrculi *acTix, peupiier, por-
aeteram renirenl dapt m .Indt inslit atum inmisit, l ar-trer, £. 7.61.
donec Pinarium pcnus/uiti nf rjtissolcmn^bns 278. Scifphus, ^•c.] Gricca vos, rnvfw, vai
vtscerentvr. Pofilii:nh tlvanitroedoriijfnUislitcs amplum, lierculi pr.iirtpiu^ addictum ; ut mn-
tacriejusper muJ'tisirttJcsfucrunt : doneriro' Iharus Bncchof ex Macrob. I>e iibatiotu M
dito scrvis publicis solem nijamilite m iaisitrio ^e- mcnsitmi SE.l. 73ti.
nus mnne PolHiorum i/i pcenam inierii'.. ijiiod 282. Pfllibus m morcm cincti.'] Vel in
cxcidium Potitiui rr.inili:R rontiptsub Appio rciii pastoritiiu viiir, et Panos Arcitduin Dd .
Claudio Censior<^, aimu V. C. 442. Pinariam vi'l potiiis in inorcm Heiculis» qui leonii pcUe
durasse ad usqiic ;M:iziiuini tcmporn rcuMct indutiiii crnt. De in.^Jnuratione et rcDOvalioat
Cerdanus ; scd fuHiiur, »iquiJi.iu cx lior loco epulantm per gicundcs mcnsat, nbi poma, bd-
patet jamLivli aetatc c.\ri<:im fiiL»5c. Politios laria, nicllfacpliicenta;, .'E. I. 7S3.
inde dictos (]^nidain putunt, (|ii.'>d v.\tii^ poliren' 284. Lancibus.} Ldinx, patina, est, ^ lat^§k
iur : PinarM k wiimi, famcs. fScd ntigari nc dicta.
mihi videntur. 285. Salii.] Priui6 in.stituti n Xitm^ doode-
271. Aram. . . . qutc maximaf ^f .] Apud Li- cim numcro, h patricio gt>uere : duplicati dei»-
vium» 1. 1. sic Evander Hcrculem alUM|uitur : de aTullo Hoftilio : arroati saltabant ad tibte
•fore nale Hcrcules, scUve : te milti nio/rr, rerie^i- modulos : concussii» hasta brcvibiu scotia, ^fam
€aifderpresDcumf (fucturwn ccelesiium nunie- ancili.i vocnbHiit. ^onicn4 sa&'cnrfo; iindeli-
rum cerinitj tibique aram h\c dicatam iri, ^uam cct a Nuinu iii»iituti sint, ct in honorem Mar-
opulentissima otim in tcrrisgcns maximam vo- tis ; tnmeu apud Kvandnim in honorem Het^
€ii, tuoque rUu colut. Dtxtrd Htreulesdatd : ac' cnlis inducnntur k Virgilio, qui vim aonmm,
eipertsc omen, impleturumipiefata, ara conditd, non rutioucm teiuporis spectant.
atque dieattU oii. Aram illam iu foro boario 288. Vt prima novercm, ^.] //emnlef Jovii
Romtn perstiti&cji memoratOvid. Fast. l.jSo. filiuset Alcmeiur, qum Ampbhryouia ThebMi
£rat autem forum boarium iuter roontcs, Aven- nxor erat, Junonis novcrcir odin nmltis Ubori-
tinum, Palatinum, ct Capitolinum. biis'cxpositus cst ; nnde cum JilcidgM \
27& Comiiiufirm I^um.J Dii commT/nr« vo- nb jltcto Arophitryonis patre; Tocatna
cantur : qui coluntur ab oninibu« populis pr >p- 'H^ccAnf , Hereuies, ab "H^ JutUf
tcr coinniunem utilitntem : aic JMars proptcr ^loria. Procipui ejnt biborcs hk TCceumMr.
liellum,Mercuriuspropterartes,Herculesprop- I. Cum essctin canii, iromtfsoi i JnnoaiM"
ter debellatn ubique monstm. Et singulariter guct duos disit. JI. Trojam cepit lub Lmmm-
ilerculei : qni Arcadibus, Italis, ac Trojanis dontf , ob nc^atan tibi merccdcm tifrPfiHf k
iENEIDOS LIB. VIII. 423
Monstra manu, gemmosq; premens cliscrit an^]os;et<luo.>sorpcntcs;q«cmad-
Ut bello egrcgias idem disjccerit urbes, 290 j"^**"'" '«^;*»" cvertCTit bcl-
Trojamque, Oechaliamque: ut duros mille labores JtO^chLHall^^^TJma^^
Rege sub Eurystheo, fatis Junonis iniquee, damtoieruveritiaboresmil-
Pertalerit. Tu nubiffenas, in victe, bimembrcs, Jj **p^^*> •"»» !^^ ^'y»-
-• , -r»» 1 rf-i . ^neo. iier potestatem Juno-
Hylearaque, rbolumque, manu; tu Cressia mactas„i, infcn^ic. Tu, AAcn» in-
Prodigia, et vastum Nemeie sub nipe leonem, 295 •upcmbiiis, «ccidis manu
Te Stygii tremuere lacus : te janitor Orci, ^J^^.^^^] a'"iVo3,'2
Ossa super recubans antro semesa cruento. moustra Crctica, et imma-
Nec te ulla; facies, non tcrruit ipse Typhoeus "«''" lconpm »ub rupe Ne-
Aj aI ^ a *••* "<»««• Fliimina Stvna te
Arduus, arma tenens : non te rationis egentem timuerum : te Janito? infe-
Lerna^us turba capitum circumstetit anguis. 300 ronmi, jaccnt tu antro san-
Salve, vcra Jovis prolcs, decus additc Divis : guinoiento super ossasemi.
— . ' 1 ' 1* 1 ■ vorata. >ec te speciet
£t nos, et lua dexter adi pcde sacra secundo. „11» temtnmt : non ter-
Talia carminibus cdebrani! super omnia Caci ruitipMJ T\phoeus, subli-
Speluncam adjiciunt, spiranten.que ignibus ipsum. ZarlZ^n^Z^ «3"
Consonat omne ncmus strepitu, collesque resultant. titudine capitum circum-
Exin se cuncti divinis rebus ad urbem 306 ci"3cit tc iuopcm consUU.
Perfectus referunt. Ibat rex obsitus a-vo ; 1^^'^^^ i^^
t§rum ; Tcnl pedc prospero ct ad nos et ad tua sacrificia propitius. Memorant talia canti-
boa : super cietera addimt cmFernam Caci et ipsuro ezhalantem 6ammas. Tota sylva resonat
•trepitu, ct colles resiliiint. Deinde absolutis ceremoniis divinis, omnes redeunt ad url>ein.
Bez olirutus senio inccdebaty
NOTiE.
cctoHesioncSfG. 1, 1)02. ^. 3.476. III. Cikm Tsnari promontorii antrom ingressus ad
Eurytus OechaliK rex, in The»salia. lolcn fi- inferqs, Cerberum cancm, ad solium Plutonis
Uain ipse promiftl».M^t uznrem, ct pofrteu dene- mctu fugientem, inde pertraxit ad Eurys-
vftnet : uriieni diruit. IV. Antequam uati essent thcuin ct rcduccrc jussus est, JE. 6. 395. De
Herculcs, et Enrysthcus Myccnarum res : cum Sti/giis aquUt ct Oreo, J£. 6. 323. IX. Diis
cwet in fatis,huncalteriKerviturum,quipostc- magno proesidio fuit coutra Gigautes caclum
liornntuseysct ; cflecitJuiio, utHcrculcspos- agqfrcssos: quorum inter praecipuos fuit Tj
•erior,nasceretur: quarevubditusEnrystheo,ab phoeiiif, de quo G. 1.279. JE. 9. 716. Ita Apc4-
codem ad laboriosissimas expeditiones missus lodonis. Unde patet vanitas fabularum ; qus
eit: Juno hic imt^ua dicitur,non quidem injusta, euu<icm llcrculcm circa Eurysthei Thcidque
ouod in hymno impium fuisMCt ; scd infcsta, in- tcin}>orH florcntero jam inde k Gigantei
fifua, Fata surauntur hic pro auctoritale, et ro- bclli «tatc fuisse inter Deoi dooent. X. Hjr-
iufttatt Juuonis : sic ait ipsa Juno, JE,. 7. 2U3. dram, serpentem in aquis et terra vivacem, cui
FatisroiUrarinuoitrixfataPhr^gum.V, Cumhos- uumcu ab Si^^ aqua, iii Lcm& |>alude degen-
pitio bcoignc exccptuscsset a Fliolo Centriuro : tem Mjrccnas iuter et Argos ; capitibus tcp'
etCentauri aliiud viniHercuIiap|N>siti odorcm tcm, aut, jnxta alios, qiiinqiiaginta tcrribilem ;
hostiliter iucurrisMeut: diciturcossag-ittiscon- quorum quoties unum abtcissum erat, toties
fijusse. Virgilius taroen PhoIum,non ut hospi- alia duplicato numero pullulabant, admoto md
fteca, scd ut hostem ejus memorat. Bimembret singiilavulueraignitandem intcrfecit. XI. CilUn
fiagebantur Centauri, tiuperiorc parte hiimanft, Dcjancira ejos uxor suspectos haberet ejus in
Inleriore equinu, JE. 6. 286, Aulni^ena:, quin lolen amoret, misit adciim vcstcm Nessi Cen-
Bube ez Ixione geniti, G. 2. 38. VI. Taurum tauri infectam sangoine, cui vim inesse audivc-
agros Cretcnsiuui populantcm non occidit qui- rat ad amorero excitandum : quara ille ctkm in-
demi sed ad Eurystheuin addoxit. IIuiic aiunt duisset, indeque sparso per mcrobra incendiof
Joidam immistum k Neptuno, quero Minos TimdolorispBtiiiouposset,excitatAetsuccensa
!reta» rex ofibnderat : alii taiimm Aiitse, oui pyrk, in Octa montc Thessali», iu eam immlsit
Eoropam Minolfe matrem in Cretam transtalc- scso ; et sic expurgatus omni conugie mortali,
ni ilii taurum, cujus amore insanierat Pasi- transiisse ad Deos creditus cst.
phae Minois uxor, JE. 6. 24. VII. Leonem, in 802. DexterJ] PropHiw : dc hac voce in bo-
nUi. NemeiL, prope Clconas Argiie urliem in nam partam, Ecl. 1. 16.
FeloponBeM>,camiKqiicsagittiBiieqiicim|Mict& 307. Oluitut mvo.} Plautut in MensBchmiSi
claTm ocddcre pouet, unguilmii appreheusum Act. v. 3. 4. Onuitut ntm teneetute : id est »/c-
^diMecuit:gusqiiepellem,qii6diionenetfenno niM amiw : quiaagri eonnft live o6iJlt frugibui,
penetrabiliiiiq Ttftem libi anumpiit. VUL Fnr pfeiw funt firugibui. Ita plerique omiMS. Ego
424 P. VIRGILII BIARONIS
M «mbniaiuhabebM prope Et comitem ^netuB joxti natumqae tenebat
-owCr: TJ!^Ztt t Insredlens, yarioque viam sermone levabat.
baran iiiaerb niuitipiicij^iratur, facilesque oculos fert omnia circum SIO
coiioquio. iEneiuadinira-^neas, capiturque locis, et sitiinila leetus
tur, ct enuttit levca oculosv^ ...:-•* r* • k • ^ •
circaoinnia, ct dcieciafur *"-^4**'"^H"® auditque virftm monimenta pnomaL
ax/jerfuioconiuiiCigaudcnsTuin rex Evaudrus, Romanse conditor arcis:
Tunc rex Evander, tunda- "«"sque virum truncis et duro robore nata : SIS
tor arci», quw dcuuie fuii Queis iicciue inos, neque cultus erat ; nec junirere
BomHiia, aii : Fnuni ct tauros
Nynipha*. natic in iili« locin, . ' ^
occupabani iias syiva!» : et Aut con]]>onere opes norant, aut parcere parto;
iiatio hoDiiniun oiia truii- Sed rami, atque asper victu venatus alebat.
Sl^^^utrw *^"^e'^^^ ^®"»* Satumus Olympo,
ncquc cuitus crat : nec Arma Jovis fu^cns, et regnis exul ademptis.
tciebaiit aiiigare taiiros^v Jg ™,ys indocilc ac dispersum moutibus altis
go, aut colliffcre dmtias, ^ ° . , j j« t • •«•-•^
aut uiodoratc titi re6iapar- t/omposuit, legesque QCQit : iiatiumque vocan
ti^; scdarborcs, ct vcna-Maluit, his quoniam latuisset tutus in oris.
Z. tZou.TriiS^Vt:'::: Aurea, q«.;e ,>erhibent, illo sub rege fuerunt
•b oiympo c«ic»ti, fugicna S(ecula; sic placida populos m pace regebaL 3S6
arma Jovis, ct ^fugus Detcrior donec paulatim ac decolor aetas,
^^vit"*^ntem imi^-' Et bclli rabies, et amor successit habendi.
•uctam ct difrusam /)crTum manus Ausonias, et gentes venere Sicanae:
montes excclsos, ct im|>o-
Buit ti lcges :-et voluit appellari Latium, qu6d tut6 occultatus fuisset in h&c regione. Adra
Ktas, de quR loquuntur, fuit sub illo rege : ita contincbat populos in tranquiUa pace, dMMC m^
Tcpsit scusim saM^uIum pcjus et altcrius ooloris, ct furor bcUi, et cupidilas pofsidendi. TlUft
▼eneruiit tumue Ausonia:, et nationcs SiculB :
NOTiE.
ezplico tpanui tentetxdty sivc cmiu : quia, qu» num, qui citm, ort& dc regnuidi jnre
ttnuUury tparf^miur: ct jam dixit Virgilius, ▼ersii, carcere incluscrant: mooenCe
&. 5.4X6. Temporibut gemini» canetMt sparta ut ^filio sibi caverel ; cum tifiitm i
aauetus .- ct sane sic expUcandus est Lucretius sidias, oecnpatus k filio et iregno ejedni,
1. 2. 210. Soi eiiam tunimo de vtrttce diuipat in Italiam Tenit : ibinue ezceptni
omnetn ardorcm iu pratiSf ei lumine eoiuerit quissimo re^, p<^uiof cum eo c uuipiMnil k*
arra : id ckC, lumine tpnrgii arca : et in Ter. gibus : unde propter autitalen iooehi vtniM
Eun. panulN auniique olMituui, quo loco vox creditus cst, ct aureum nomen Mio aecnln iMiL
Ipsa occurrit mentioni. Latium ItaUam appcUarit, qubd in e& oonM
313. Bomaiuc eoHdiior amr.] Conditor oppi- filii insidias Utuitset. Priffius ▼cnisse in bnliHB
diili in Palatino monte, ut diximiu, v. 51. cu- ex aliis regionibns dicitur k Virgilio, qni nn»
Jns in ruiois Romulus dcindc prima Roman» tat Janum et Aborigines fuisse primos M
nrbis iuitia constituit, loco quadratam in for- indijpenas, i quibus Satumus esceptm esL Ds
mam munito. Livius, Plutarchin, Festus, &c. Lo/io, JE. 7. 64. De (Hjfmpo monie, pro ciri^
3X4. Indigeuoi Fauni, ^e.J Videtur hk pcr £cl.6.6e.
Autigena» intciligerc Aboriginu* poputoSf cos- 326. Deeoior ctat.] wflrgen/en, nb amrt» <•>
3ue primos statuerc Italise incolas, ut diximus, lore deficiens : tnm mrta tXferrta. G. 1. Iflfit^
B. 7. 181. ct ita censct Jnstinus. Qtuinquam 328. ^lusimic, 4^.1 Ethinc p«tet,inlcrll ~
probabUius putat Chivcrius primos fuissc Si- populos non eom k Virgilio tcmporis
cnlos ; Aborigincs vcr6 Siculis postcriorcs, ct sutui, qui k scriptorions r«diqiiis K
nlionde advectos, ncmpe cx Arcadift ; unde quanquam fateor confosa ■^'"'^i^m hle «M
Mcra e6 intulcrint Panos ct Fauni, qui ab Ar- omnia, nec sibi conslvc scriptures.
cadibus pastoritiw vitse deditis colebantur. De enim 5in<ioi,qnl et 5lieaiit deindedicti i
l*aiinif, Ecl. 6. 27. Dc JVVmpAu, £cl. 2. 46. mos fuisse Lntiict SaUmBiegiottis iac
315. Hobort naia.'\ Ci^m enim in cavis ar- qne imUgenas HL 7. 7M.iAuoiiet vcr6y ^__
komm Imncis prim6 habitarenl, uide nati pu- itcm et indigcBHhnUlntDrts ItiliiB,ftclHli
h^i iliir. De robort, ligno, G. 1. 161. sus Sicuhim, £. 7. 64. VirgBinn vw6(
Vj^. fVmiuf a6, 4^ ] ^ohirmisCretensis rez iitmsqnj r iiri wlsfSMSinnlin nupimmr
^**^ ftlio prim^m Ubentui k innnibas Tita* hk alter ctinm nnlntnr Vkffliiermri
iENEIDOS UB. Vm. 435
SflBpiUS et nomen positit Saturnia tellus. et Satuniia regio uspe ma»
Tum reires, asperque immani corpore Tybris; 330**^»* "«»»«"• J^^^ V^'
A quo post Itali fluvium cognomme Tybrim ^„to corpore, j^ quodeinde
Diximus : amisit verura vetus Albula noroen. w itaii appeUaTinnu flu-
Me pdsum patrii, pela|Kiaue extrema seqaentem,;^-™- ^Uf^
Fortuna ommpotens et ineluctabiie tatum pnum nomen. FoitnoA
His posuere locis : matrisque egere treroenda 335 omnipoteni et fiitum ineyi-
Caniiei.ti8 Nympb» monila, et Deus auclor A-^l^J^^^^^,
poUo. tria, et quKrentem ulttma
Vix ea dicta : dehinc procrressus, monstrat et aram, Vflf»» .""a™ ; «* temfic»
-r* r^ 1 T» • ^ r vaticmia Carmentu fljmi-
Et Carmentaiem Romano norome portaro, [norem ^y^^ ^^^^^ ,^^ ^ iJ^
Quam mcmorant Nympbse priscum Carmentis ho- ApoUo guasor, duxemm
Vatis fatidic» ; cecinit qu« prima futuros 340 «f- v« ea P^»^A«-
/r% t t •! *> 11 ...•• ruru: deinae procrediens,
^neadas magnos, et nobile r allanteum. oKtendit et aram, et portaiii
Hiiic Incum ingentera, quem Romulus acer asylumCarmeiuaiemi^tuxinoinen
Rettulit, et gelidi monstrat sub rupe Lupercal, Sfnfr^riqrrh^S:
Parrhasio dictum Panos de more Lycsei. rem Cannentis, Tmtis ape-
Necnon et sacri monstrat nemus Argileti : 345 "««>**• . f»J» ' qu» prim»
pnedizitiRomBnotiBiutret
erasuros, et Pallenteum celebre /ore. Posteli otUndii magnam sylvam, quam Romulns dein-
de convertit tn asylum ; et osteodit Lupercal sub frigidi rupe, appdlatiim ez cultu Arcadieo
Paoos Lycsei. I*nBtere4 ostemlit quoquc sacram sylTim Argileti,
NOTJE.
\
turoi atatem abEvalidri liatiniqne temporibus lem : Carmenta enim nomen Latinom est. Ce-
bk long^ removet ; ciim effliudsse ab eo ridea- ctnif JEneadat magnot : qtiia inter alia, Roma-
tur Ktatom quadmplex mutatio, aurec, ar- noscccinitgentemforeopiiientissimam, supra,
gentee, Kreie, ferrcie: tamen, JE. 7. 47. Sa* v.271. DcPa//an/ee, 8euPalatinomonte,v.5l.
Uirnum Latini proavum facit. 342. Atyltm.] Locum k Romulo constitu-
330. Aaperqve immani corpare 7jf6rtt, ^.] tiim inter ({uerceta duo, Capitolinumque et
RexTuscorom, quioccisos juztafluvium Albu- Palatinuro ; qu6 qiiicunque confugerent ^ vi-
lam, huic nomen rcliquit suum. Ita Festus et cinis urbibos, salvi ac securi essent : qui arte
alii. Livius tamen et Ovadiiis hoc nomen repc- novam urbem suam freqnentem efibcit. De
tunt k Tyberino Albanorom rege, qui eo de- atylo, JE. 2. 761.
mcriniscst. Oriturin Apenninijugis,insepten- 343. Lupertal.] Locum in Palatino monte,
trionoli Etrurie parte, juxta l/inbros : dividit- ubi Arcades Evandro auctoretemplum eztnuL-
quc totam £tniriHm,sed Tusciam,ad oricntem erant Pani Arcadi» Deo. IHk quotannis ludi-
ab Uuibris, Sabini«, et Catio: unde quia Tuscis crum celebrabatur, juvenibus passim discur-
maxitneobjiciturydicitnr k poetls Tusritf om- reotibus nudis, cum scuticis ^ caprinft pelle,
tii>, potiiis quam o^^nus aiit Lo/tnuf. Evolvi- quibus obviot quosque csBdcbant: mulierea
tur in mare Tuscum sive Tyrrheoum duobiu praN:ipu^, qoe se his verberibos ad partum ju-
ostiis: ad orientale ostium urbs est Oitia: vari existimabant : Luperei ipsi dicebantnr.
prope occidentale iirbs Portua. Lupereal, nomen deductum k lupdt seu Lyeteo
^6. Carmentis, ^.] Scu Carmentte, matris nionte Arcadis, ubi Pan colebatur : est enim
Evandri ; qus Grsecis dicta THeimi, Juxta Dio- Xmmi , luput. Unde quidam Romulnin putant
nys. aut Aiceji<ra/a, juxtaSoliniMB : Latlnisdic- hujiw ludi aiictorem esse^ qu6d eo in loco k Ih-
taest Carmeii/a,quin fntom carmhie evidgabat. pA nntritus fuisset. Parrhatia dicta est Arca-
VeApoUine vaticinioram pnrside, £ci.3. 104. dia, ab Arcadie regione et oppido ejos noml-
3;n. Progrtuttt.] Ez ripA orientali Tyberis nis : cujus condilor ftiit Parrhasus Lycaonii
ct radicibuM Aventini, progressus ad septen- filins juzta Steph. De Pane Deo, £. 2. 81.
trionoin, quo loco specUbnt Aventinum «d 345. JVemusjlr^e/t.] Locum pariter inttr
ncridicin, Capitolinnm ad ■eptentrionem, Pa- Aventinmn et Capitolinom, circm fonun boari-
larinun ad orienteni : ibidemqoe fomm fuit um : qiue pars erat Argei campi. Nonien jnxla
dciiide boarinm, ubi am Herculb mazima. Varronein, rt^ ab argillos% hujns loci terr& ;
Jiram.] Vel J#axmamUerculis,supri, v. 271. vd ohArgo, c|nem ait Fabhu PictorftiisielMW
Vel aram ipsius Clormente Juzta Carmentalem pitem Evaiidri : aiimtc^uie ^«ViEi VBtas^fRM^
porUm, sub Capitolino monte ; de qni Dioiiy* bunc o!b •fflMAid& v«iSBi vos^v^aoMsc&^^ ^
tiat, J. i. Romam nomme dieUm ait Cmrmeiita- dibns occteQi ta&mia^ iuwlNa ^vbAot^^f^
426 P* VIRGIUI MARONIS
et atteftatur locnin ipsum, Testaturque locum, et letum docet hospids Argi*
et narrat mortera hospitij Hjnc ^d Tarpeiam sedem et Capitolia ducit,
Arsi. ludc ducit eum ad. *,. - ., »*.ii.
locum Tarpeiuni et Capi- Aurea uunc, olim sylvestnbus hornda dumis.
toiia, 7«« jain aurea «iint, Jam tum religio pavidos terrebat agrestes
rlruiur' ;r ™ '.:^ »•''» l»". ja«n tu,n sylva«. saxumq; tremebant 350
knrrida sanrtitas/i://a< loci Uoc ueinus, huuc, iuquit, frondoso vcrtice coUem,
tcrrciacicbttt trcpidos nis- (Qnis Deus, iuccrtum cst) habitat Deus. Arcadcs
ticoS) jaui tunc mctucbant ^ * . '
sylvam ct rupcm. Dcuk, ipsum^
ait, tcnct hanc svivnin, Crcduut sc vidissc Jovcm : cum sa'pe iiigrantem
hunc colicm cacumiuo syi- jEgida coucuterct dcxtra, nimbosque cicret.
voso:diibium eM (iui8 «iri i . ,,..'. . ,' . _^.
iUe Deus. Arradcfi putaiit lla^c duo prwtcrca disjecus oppida muris, 355
se vidisse t7/ic ip.«uii Jo- Relliquias veterumquc vides monimenta virorum.
S^ratrXc.rr^lH'''!^- Janus patcr hanc Salurnus condidit urbem:
pida,etcomm(ivcrct uubcs. J^^n^culum huic, iHi fuerat Satumia nomen.
Ccrui* pra-terci has urbcKTalibus luler se dictis ad tecta subibant
^*Tvcs"g^rami<pio^^^^^^^ Evandri : passimquc armenta yidebant
hominum. Jauus patcrRomanoquc foro ct lautis mugirc Carinis. 361
fundavii himc arccm, Sa-U^ ycmun^ j^j gedes: Hcpc, inquit, limina victor
tumusutam: luiic iiomcn ai • i i •*. i «n •
fuit Jauicuium, iati Satur- Alcidcs subiit; hae illum regia cepit.
nia. Taiibus intcr Re coi- Audc, hospes, contcmnere opes, et tequoque digmuD
Sm 'inriT* Kvaidrf '^ei ^"*?^ ^^» rebusque veni non asper egenis. 365
pa8idmspectabantarmciital)ixit, Ct angUSti subtcr fastigia tCCti
boare iu foro '/c*Wc rf/c.o Ingcntcm iEneamduxit: stratisque locavit,
Sir p'o:;,«r "l^^^e.';; Efi\.ltum &«•« et pelle Libystidis ursoe.
tum est ad doinum, ait Nox ruit, ct fuscis teilurem amplectitur alis.
£rafM/fr; Hercuies victor^j Venus haud aiiimo nequicuuam exterrita mater,
mtravit ha4 portav, ha.*c ' '
iuila exccpit eum. O hospes, aiidc dcspitxrc diviiias, et ostende te quoque parem Dto, fli
accede non o(rcnsu& rebu.s inupibiis. .Sic lircutus est, et induxit magmim jEoeam tub ool'
mina parvi tccti,et constituit iii lcctis eum, su»tentatum frondibus etpelle ume Libycs. N«s
vcnit, ct ambit tcrram ali^ obscuris. Sed Veous genitrix JEnetCi non frustra tcirila
yOTJR
hoc loco sepultum prscipuis Iwnorihtis aflece- Tn utroque geroiiMi olim urbs foerat. De
rit : quarc tcstatur locnm Krandcr ; id rst, lo- j£. 7. 010. De SatuniOj supr&. ▼ 819.
cum attestatur, et quasi adjural, sc violati ho.<«- 361. liotnanoque foro, ifC.] Deflexo ad ori-
pitii rcum non es^c. Aiii nomcn dcducunt ab rntcm itinere, luter CApitoUnuro et AmA-
Argivis Herculis comitibii.s. num: spalium invisimt iMud, nbi deincepi Wi
347. Tarpciam scdcm, ^-c.J Montcm dictuin forum maximum Rontanum, civilibus negoliii
prim<!» Sntwnium, ol) Satiu-niam urbcni iii co trartandis constitutum. lucipiehat aoieiB i
conditam a Jnno, ad momoriiun f-nx nmi Sa- radIcibiisorientaIibu«CapitoIiai : acdeindeatf
lumnsocictatis; dcindc appcllutum Tarpcinui ; lutus itcin oricntalc Avcntiui cxcurrebaf : qaa
denique Cff/71/o/ir/m, abhumaiiocapitc ibidciu inultimaparle propiu^ attingebat locuni qsi
invenlo, ciim tcmpli fundamcnta Tmrquiiiius Carina dicte dcinde sunt laui*t, ob magoifi*
Priscus jaccret. Ihi magnus hf>nos habitiis rrntiam et lautiiiam a:dificiorum, in qjnitai
deinceps Capitolino Jo\i, rujiis fiituri ruUus domus fuit Pompeii. Nomiuis ratio Bona^
qua>dam quasi scmina spargit hlc Vir;riliu.<. fciiiir alia tolerabilis ; nisi qiibd locos in ■**
354. «/ZJ/fiV/a.] Clypcum Jupitcr sibi finxi^sn dum carina cunrus, ac lonpis Ge«cl. De JkHt
diciturex pcllc Amalthca' caprK, nutriciji sun!, Kupr;t, v. 288. Dc urtd Liojfttide, leii likjfiit
G. 4. 151. est autcin a!^, ecpra. Sic vocat Ho- JR. o. 37.
nierus, non Jovis tantuiu, scd et Minerva* cti- 37U. Jit Venut,^.] Expressuicst Inc Itcoi
am et A{>olIiuis clypcum; Virgilius item tri- ad imitatioiiero Homeri : apud qiiem Tbctiift
buit Minerva>, infrdi, v. 435. Vulcano petit arma pro Achillc filio, IBad. !!•
d68. Janieulum, J^-e.] Montes Tybri intcr- 369. Virgilius quidero hk Homero npv^
flucntcdisci-cti : Janieuiwn qiiidem ad occiden- est dignilate lentratiarum : videtur tnaB pft*
talem ripam; Salumius, sive Capitolinus, ad rum prudenler ab eo facinm, ut legitimMvi'
l^yiantalcm : nou lamen omnino advf^ni» nain rum deprecetur Venus pro .tCiid^ ; qiieni idil-
"^P&tolinus ad ^cptentrionem magis reccdii. tcriocx Anchiift Busceperali icque ■dc6 gcai*
ANEIDOS LIB. Vm.
4»
Ijaiireiitiiinqiie mimf et dnro mota tumultU) 371 «t commotaininit Laurai-
Vulcanum alloquitur: thaiamoque hsec conjugis*'!™ *J ■fP^'* »ediiioiie,
Incipit, etdictis divmum aspirat amorem: [auroDditiir hec vtrtM m aureo
Dum bello Argolici vattabant Pergama reges i«<^ oMrKi, ct Terbit im-
Debiu, casurasque iniinicis ignibus flrces ; 376 ^'^ ^'^r^
Non ullum auxilium miseris, non arma rogavi bant armit Trojun tibi
Artit opisque tus : nec te, charissime conjux,
Incassumve tuos volui exercere labores.
Suamvis et Priami deberem plurima natis,
t durum ^neee flevissem s»pe laborem.
destinaiam, et arcrt peri
turat flammit bottilibus ',
nullum subsidiuni) nec ar-
ma artit et opcrii tui im-
QQQploravi d le pro miserlt
^- V • • •• Tk ^ 1 ~ .•.• • Trojanis: nec volui adhi-
NunC JOVIS impeniS, Kutulorum COnStlUt OriS : ber« fmstri te et tuam
Ergo eadem supplex venio, et sanctum mihi numen operam, A duicissimemari-
Arma rogo, genitrix nato. Te filia Nerei. I&pTuI^TiS:^
Te pOtUlt lacrymiS Tlthonia flectere COHJUX. dcploraveram asperamca-
Aspice qui coeant populi, quee mccnia clausis 385 iamitatcm ^ntm. Nunc
Femim acuant portis, in me excidiumque meorum. J^^rRuudoro2^^*lttLJ2i
Dixerat, et niveis hinc atque hinc Diva lacertis accedo ipsa luppiez: et
Ciinctantem amplexu molli fovet: ille repente p^** *™ ^ *«» *^ "*»
A •* !•* ^ A j II venerandojmaterpro fino.
Accepit sohtam flammam, notus(|ue medullas 7« in^ pierei, te conjtix
Intravit calor et labefacta per ossa cucurrit : 390 Tiihoni potuit ezpugnare
Non seciis atque olim touitru ciim rupta corusco Jf*"* Contidcra, quc g^
- . ^. . , . C , tet conveniant : quc urbet
Ignea rima micans percurrit lumine n^mbos. ciauiit portb acuant giadi
Sensit laeta dolis, et forms conscia conjux.
rTum pater aetemo fittur devinctus aniore:
Quid causas petis ex alto i fiducia ccssit
Quo tibi, Diva, mei f similis si cura fuisset;
Tum quoque fas nobis Teucros armare fuisset;
ot| in mci et minam mco-
rum. Sie locuta ett Dea, et
candidit brachiit ambilt
395 hioc Qtquc hinc dolci am-
plcxu tardnm Vuleanum:
ille tubitd tutcepit ignem
con&uetum, et notut ardor
Nec pater omnipotens Trojam, nec fata vctabant penoiravit meduUat et ir-
Stare,decemquealiosPriamumsupere5seper annos.^"' i" ***** ii*!uefacta.
~ ' • , „ ,* ., • Non ahtcr atque cum ah-
Et nunc, si bellare paras, atque haec tibi mens est : qiumdo hiatut flammeut,
Quicquid in arte mea possum promittcre cune, 401 «periut fuigcnti fulmine,
Qaod fieri ferro, liquidove potcst electro, ^^l, ^^^Zn^;^:
deiu fnadibut, et tcient vim pulchritudinit tute. Tunc pnter VuUanuM tic loquitur captiis
mnore perpetuo : Cur cautat repetit h longinquo ? qno abiit i te confidentia in me, 6 Dea ? tonc
ctim faitMC mihi Ikcilc arma dare Trojanit, ti hme par voluntat fuittet tibi. Neque Jnpiter
onaboteatj neque fnta prohibebant Trojam pcrtitterci et Priamum viTere ad decera alioi an-
uam. £1 jam, ti vit pugaarei et ti hoc tibi eit contilium : pauum tibi poUicerii quodcunqtie ut
atudii in trte mei, qoodcunque potett fabricari fcrro et elcctro liqnentc,
NOT.B.
triccm€iatetfe glorietur. ^rma rogo gtnitrix
Excutat eum tamen) tum meretricia
cujot exemplum in Venere ex-
hibet ; tom vit moliebrium blanditianim apud
MMi,aaaiit Vulcanut. De Veneret JR. 1. ^56.
Dv Vulemm, O. I. 296. De Laurentihmt, £«
7.4B.PorT6 tkaiamut illeet aula Vulcani, ubi
hoc babetur coUoquium ; ia cosk» ctte fingi-
tur : tionidemi v. 423. Valcaniit ^ cmlo dM«
Ciwtii ui oflkinam tuamj ad arma fabricanda,
1 intohnn. In quo pcccavit Ho-
if qni aulam et oiBcinam Vulcani timul
fai corlo conttituiL
Sn J§rg9iiciy l^ J De ^rgrff, urbe regia
Agaameomonii, iE. 1. £94. De /'ergmnir, arce
TrojtBi JE. I. 465.
29
379. Prutmi - - - natit.] Paridi, k quo pul-
chritudinit pnemium tuifrat, pomum nurcum,
JE. I. 27. De titu Rutulorumj JE. 7. 7tt5.
3i3. FUiayerei. ifc..] Thetit, dc quA| Ed. 4.
32. pro filio Achille amm ik Vulcano impctra-
vit. Jhtrora, Tithoni uxor, pro Memnonc fi-
lio| ad Trojanum bcllum proficitccnte. De
Aurora G. 1.24!). De TUfiono, X,. 4. 585. Do
MemnoncyJE. 1. 489.
398. A>e fata retabant Slare, ^-c.] Fata a
Diit non immutari tcd didbrri ccntcbantur
potteiiC. I. 231». De Teuerisy J&. 1.235.
402. tofetl etcetro.] Quidani nntiqui codicet
habent, fiefuf ur eleetro. Et csi quidem poiet-
tnr Locretiana et Pacuviana rox : ted prima
«vllaba in ttrttro longa cst, timi naturasuli
428 P. VIR6ILH MARONIS
quantj!im pouunt iUmmB Quantum ignes animsBque vsJent: absiste, precaado,
et flatui: deiine orandoviribus indubitare tuis. £a verba locutus,
diffiderc tuae auctoritati. ^ ^ ^ ■, ,. , i «j *• -^ ^a^
Locutui ea vertMi, tuUt ei Optatos deditamplexus : placidumque petivit 40»
cupidot ampiexiu, et ja-Conjugis infusus gffemio per membra soporem.
T '°i!r" ""^.'^rJlnde, ubi prima quies,medio jam noctis abactte
Tit per iolum corpus tran- ^'. ,*^ ,^ ' «^,^.
quiiiuro •omnnm. Deiude, Curriculo,expulerat somuum: cum tcemina, pnmum
postf|uam prima quies ab- Cui tolerare colo vitam tenuique Minerva,
.7SrUr>:' ,:;;^~In.posit«mcinerem et sopitos 8u«itat ign«, 410
quando muiier cui pr«ci- Noctcm addens operi, famulasque ad lumina longo
puum est susieniare ▼itam£xercet penso; castum ut servaTC cubile
colo et exicniB arte. ezcitat ^n, • • ' -^ i
Ignem co^rtum et cine- Conj ugis, et possi t parvos educcre natos.
rem supcradditum igm, Haud secus igiiipotens, ucc tcmpore segnior illo,
adjicicns noctcm labori, et Mollibus e stratis opcra ad fabrilia surgit. 415
occupatfamulaslonfopen-, , <>. . . ' , ar* •-
toad iiicemas; ut queatlusula Sicanium juxta latus ilLioliamque
tcnerc pudicum lectiim ma- Erigitur Liparcu, fumantibus ardua saxis :
JJlr'.t7'?«"i"TgTuQ»«^ subter specus et Cyclopum exesa camuut
Vuicanus, ncc tardior, sur- Autra ^tn(ca tonaut, validiquc incudibus ictus
gitiiiotempore e oioiii lec- ^u(]iti referunt G^emltum, striduntque caverois 420
to ad laborem fabrilem. Oa • *. r^L ii *i» •!.•• ut*
Frope latus Sicuium et Li- Stnctura? Chalybum, et fornacibus ignis &nhelat;
paren iGoiiam assurgit in- Vulcani domus, et Vulcania nomine tellus.
suia, aita fumantibos sco- jju^ m„c ignipotens coelo dscceudit ab alto.
pulis : sub qua tnsula spe- ^ ° \ . r^ i • .
luncK et cavermB iEtuce Ferrum exercebaut vasto Cyclopes in antro,
rcsonant,ezcavata>ignibusBrontesque Stcropcsq; etuudus membraPyraGmoR.
2,t7oT\n\-„S"em"Hi8informatumraanibusjampartepoHta 426
tunt piangorem,et strident t ulmen erat, toto geuitor qu» plunma coelo
tn cavcrnU massce Chaiy- Dejicit in terras, pars imperfecta manebat.
fiZiclur^SrerS^VuuTres imbristorti radios, tres nubis aquose
cani, et terra nomine Vulcania. Tunc Vulcanusab altocoslo descendit illuc. CycIo|iciiCX-
erccbnnt artem fcrrariam sub immensa cavemai et Brontes, et Stcropcs, et PyracBBOO midiis
corpoic. Erat illis intcr manus fulmen inchoatum, ex kia qam pater JupHer multm torqnct k
coelo : jiiiujiarte aliqud pcrfcctii» pors restabat imperfecta. Adjecerant ei tret rttdioa phmBi
trcs iiubis aquosa?,
kotj:.
fXijr)^ ; tnm uso Virg iUi,m(fen/ eleetra myri- est, Mwra,.quia Vulcano dicata : mide bod»-
etti £^1- S- ^- ^^c ob«tat versus e Ceiri ropc- que dicitur jBo/eiifto, quam hk deacribit Viip-
f itusy qui & Jos. Scaligero non lcgiiimus puta- lius. £x h&c pnecipud ignet enuBqnBl:
tur. EiedfumMcaontaeeinumest^ illud alte- quod inde fit, nt ait SoUnm, c. 12. f aij2i ipm
niin £cloj;s 8. sed aurum, quint& argcnti por- tiuiUc, naiurd aoU igned, |»er ^enita eomma^
tiont! mixtnni ; sive ex uatur&, sive ex arte eia, aui mutuantur MJntt tneendiay attt nitwi
tcm|>ei'ies iUasit. l>o eoPIinius, I. 33. 4. No- nisfroii/. Totum enim illud Italise inferioristl
inen ob fulgorein, k Sole, qui Gnecis poetis Siciliae solum, ut aUbi monuimus, tubtemBeis
vocatur nXiKrtt^. rootibus cavum et sulfure succensimi etL Dc
404. hulHbUttre.] Dubitart. Et hk apget iis intulit,JE. 1.62. BeSieanidf Sicaliiv JL
porticula tni ut iu voce infractWf ituantu; pro 3. 687. De JEtnd, monte igaivorao Sici^^ i^
fraelut, eanm. 671. De Cjfetopibttg, ib. 6&.
400. Tenuique MinervA.] Tenui arte, ut enim 421 . Stridurte Chalylmm.'] Siriciurm: Hemm,
Minm-a tcxtura*, laniflcio, ct ejusmodi artibus ut c fodinis extrahitur : in maisas CHiasi ht'
priccst, ita pro iis ipsis sumitur ; queinadmo- reas constrictum ac stipatura. CAafytes^ p^
dum Viilcanuspro ignc,Bacchus pro vino. Dc jmU vel Foiiti, vel HispanisB, ferrariis fodHi
Mincrvd, JE.2.3\. rioperibus insignet, O. 1. 66.
412. (Au/umu/ferrare cu^t^,^.] Ut otia 425. jBron^esyiie, 4«.] Nomiom C^dopuB I
vitet, infesta pudicitie. Gr»cis pottis repeCita. Brontet, 4 ^fwt^ Ifii^
416. Insula Sieanium, 4^.] Ad latus septen- tru : Steropet, k wtfMfnffulgur : PjrrwaM ^
trionalc Sicilis, non longc k promontorio Pelo- wvft ignitjtt &9ftmf tnciti.
^o et Italia, sunt insul» septem, JEolioi seu 4Sd. Tre* imknM ierti raditr, ^] Fd
■blcsantc dicts : maxiraa earum lApara, hodic in antiquit nuuMiilKii dnodedm ndib
^"■^art; inter qoam et Siciliam est Uiera, id
JENEIDOS LIB. VIII. 429
Addideranty nitili tres ignis et alitis Austri. 430 tre> flamme refulgciitii«t
Falgores nunc terrificos, sonitunique, metumque ^*"** veioci». Nunc misce-
Miscebant operi, flammisque sequacibus iras. .fXUfX^^^SS:
Parte alia Marti currumque rotasque volucres rem, et irms cum i|nie per-
Instabant, quibus ille viros, quibus excitat urbes: V^n"cnte. Ex n\\k parte
iEgidaque borrificam, tiirbatae Palladis arma, 435 ram 01*^^0* "fierfSTqur^
Certatim squamis serpentum auroque polibant : iiiecommovethomine8,qui-
Connexosque angues, ipsamque iu pectore Divfie ^IJwI*** ' .?!jir*'!" **"'
-- 7j ^ L. ^ « • "^ 11 nabnnt iiquamu et auro
tiorgona, desecto vertentem lumina coUo. B^ida hombiicmi ciypeum
Tollite cuncta, inquit, coeptosque auferte labores, P«u»di« iratci et serpentet
JEtnjei Cyclope», et liuc advertite mentem. 440 ZiTar^trSe" ^I
Arma acri facienda viro : nunc viribus usus, qucntem ocuios post ab-
Nunc manibus rapidis, omni nunc arte mnGfistra: ■<^*»"? coiiuin. o Cyclo-
Prapcipitate moras. Nec plura effatus : at illi liuferteh«^omnia,etdepo.
Oc^rus incubnere omnes, pariterque laborem nite laborcm inchoatum, et
SorUti : fluit ws ri vis, aurique nietallum : 445 **"*' ''''^f!^l *^'"T- r^'
mr t '/• 111. ^a' /. ,. . nia nmt fabncanda foru
V ulnificusque cnalybs vasta foriiace liquescit. viro : nunc opus cst robore,
Ingentem clypeum informant, unum omnia contra """<^ promptis manibus,
Tela Latlnorum ; «.ptenosque orbibus orbes l^i^t ^Zi'^'^
Impcdiunt: alii ventosis folhbus auras ra locutusest. niiautem
Accipiunt redduntque : alii stridentia timnmt 450**"*°*^ sutim adnixi lun/,
jEt 'i .- • «^» • j«i " ctpanter diviseruut labo-
^ra lacu : gemit impositis incudibus antrum. re^T «s et metaiiumauri
Illi inter sese multa vi brachia toUunt fluit m ri>oi», ct cbalybi
In numerum, versantque tenaci forcipe massam. vuinificui. liquitur tn ampii
.* Tcif 1 T^ - foniace. C oniponunt mag-
Usec pater ix^oliis properat duni Lemnius oris, num dypcum, sujfirieniem
£vandnim ex humili tecto lux suscitat alma, 455 «>»"'" adversus cuncta ar-
Et matutini volucrum sub culmine cantus. Zl^t^tZ^^il.^i^Z:^
Consurgit senior, tunicaque inducitiir artus, </<» textibus : aiii cxcipiunt
Et Tyrrhena pedum circumdat vincula plantis : «^' emittunt vcntos foiubuj
T\ ^ . ^ • i_ • m , ,r plcnis vento : alu mernint
um lateri atquehumensTegefeum subligat ensem, [[^uig «„ strkiuia ; caver
Deniissa ab Iseva pantherac terga retorqucns. 460 na sonat incuabut «n ed
dcfixit. Illi intcr se erigunt
br«chia multo conatu pcr ordinemi et forcipe mArdari vertunt mnsMim. I>um pater Lcmnlui
vrget hiec in regionibus Ai^oliis, lux alma et cantus matuiini avium sub tectis excitant Evan-
drnm ex abjecto cubili. Seuex Mirgit, et indnitur tunici eirea membra, et circumligat plantii
calceameniA pedum Tiisca : deinde accingit lateri et bumeris gladium Arcadicum, revocaua
indexirtUH pelles pantherse pendentes ^siuistrft.
KOT.?:.
gimtiir, in circutum dispositis : non rectin illis fuissc : ipsum ver6 Gorgonisi id cst MedosK,
qaidem, scd varios iii angulos inflcxis, qiii tri* capnt angiiiferum ; non in clypco, ut lUit^s, sed
Mam jn cuspidem singuli desinunt. Talis est in antcriore loric» partc ad pectu« aflixum.
Ibrma Virgiliaiii hujus fulminis, dc quii sic ferc De Gorgime et Paltadii rlypeo, JE. 2. 610.
Ccrdanus : Solent torqueri fulmina, vel grandi' 446. Oial^.] Genus ferri den^issimi «c du-
ffwi/e ctr/p, vel nien/J6uj magni» plurtiSf vcl riMimi, orier, steel : a populis hiijus nominii,
iierefulguribtuirstuante, ve\ tentis flantilnti. dequibus supra, v. 421.
Gniuiinem intelligo, per imbrem torlum : plu- 4iS3. /n numerum.] Eo ordine, qui numero*
^am immensam, per aquoiom niUtem : a*stuan- sum qiiendam ictiuim concentum rcferat.
tem sUHrem, per ignem : flatus ventorum pcr 464. Fater Lemnitu.] Vutcanui : qui a Juno-
Jhutrum : hic enim ventus pne csteris freqiiens ne matre, propter dofonnitatem, ^ calo dejcc-
tcmpettatibui est, nt diximus, Ed. 2. 58. De tus cst iu intulam I^mnuin, uunc Staliment^
Martef Ecl. 9. 12. l)e cgu/e, clypeo Palladis, in£ga:o mari: ubi a GrcecisdictusestofliciMua
sopri, V. 864. De Paliadet JE.hd». tnam excrcere, ob frcqiientia ibidem fulmina,
436. Squamii auroque, ^.] Dbjunctio pro G. 1. 806. De huuHi JEoliii, supri, v. 416.
aqfuamii aureiifO. 2. IM. Paterii Ubamiti el aw 458. Tifrrhenapedmn vincula.] Cakeamenta
f«, propaferiiaiireit. Significnt elypeamPal- Tyrrheno morc: quonim solea lignea erm,
IndJli squanoto corio lerpentb es auro trctum qiiamor digilurum latitudiiie, lora aatem ia«
29*
430 P- VIRGIUI MARONIS
Trmtmk duo etiam canet NecDon et gemini costodes limine ab alto
coitodct czeoat ex •i<^ Procedunt, gressumque canes comitantur herilcnL
^ii "KTheSnS Hospitis iEne« sedem et secreta petebat, ^
cubkuhiin et peiiemtie Sermonum memor et promissi muntris beros.
iEnev, »en»o«"..^'«rt»»^Nec minus £neas se matudnus agebat 485
^^^ex^^^ilSl^FiUus huic PaUas oUi comes ibat Achates.
•1 ierebiu le adeum. Pml^ Congressi jungunt dextras, mediisque resic.
lu fiiuit •jiOTt comrt mi ^^bus, etlicito tandem serrooue fruuntur :
Bcandroy Achatet huic •*'• t» • i -^^
nec. Ciun occurrittent, to- Kex prior hiec : 469
ciaiitdextratfrMnitf,ette-]\iii(2iiie Teucrorum ductor, quo sospite nunqnam
:|S'«.SS!i'btr'^Re. equidem Troje vkus aut rcgna fatebor ;
quio. Rrx priinus h»c ^ Nobis ad belli auxiUum pro nomine tanto
cir; Maximc dux Trojano- £ ^jgjjgg y\^^ , j^jp^ Tusco claudimur aiopm;
|[^' e^tilMho °reffn!l!li Hinc Rutulus premit, et raurum circutnsionat annis.
yt\ ret Trojs evertat : tunt Sed Ubi ego iugcntes populos opulentaq; regnis 475
31!!^ Kuirpi^ta"!ft][*S'g': J^ng^^e castra paro, quam fors inopina salutem
niute : hinc coerccmur flu- Ostentat : latis huc te posceutibus aflers.
vio Etrutco ; inde liiituiut Haud procul hinc saxo coUtur fuudata vetusto
SS rV» i:^':, "™ UrWs Agyllina. i^des : ubi Lydia auoDdam
ego meditor todarc tibi Gcns, bcUo praH:iara, jiigis lusedit Etruscis. 480
magnas natioDeii ; et cattra Hauc multos floreutem annos rcx deinde supertw
^ reirno dmte : tort mtp«- . . ^ • * •* a* ^- • r^»~
rata ottendii tibi hanc w- Imperio et S8BVIS tenuit Mezentius armis.
ttm taiutis : d coufcrt tc Quid memorem infandas caedes f quid facta tyranni
KtL'?SS«t .^«Effera? Dii capiti ipsiug generique reservent.
urbit Agyiiina;, stnicta la- Mortua quiu etiam jungebat corpora vivis, 485
pidibut antiquit : qu&^ar-Componens manibusque manus atque oribua ora,
{ii£!1.'Sl.'S?»'iJ3r.TornieDti g^us! et sanie taboque fluente»
but Tutcit. iianc iir6em, Complexu in misero, longa sic morte uecabat.
pjr niuiioiiannotvijfentein, At fessi tandem cives, infanda furentem
Mczvnliut rex deincept a ,• • • * * • j -^«.
ruhemavit, sevcro iuiperio ArmaU cifcumsistunt, ipsnmque, domumqne : 490
ctaurisannif. Quid;iro</««-Obtruncant socios, ignem ad fastigia jactant.
^^?!,u^c ~?.dn'!!: "'« "'♦«=' «=*•*«»' Rutulorum elapsus iu agros
ra tyranni ? Uii re|>eudant ii/a capiti et famiiin iptiut. Imm6 etiam allig^abat corpora nMtM
€orporibut vivis, committcns et manus manibus ct yultut vultibut, d tpcciem tupplicii ! ct fifcrt
debat lenta iiecc homines diflnueiites tabo et sanie in hoe miterando nexu. Sed civca dCBknit pv-
ttetifObsident armati sievientein inaudito modo^ et iptum, ct t/Miitf domum : juguUnte/tiff fodo^
immittunt flammat ad tecta. lUe clapsus intcr straget ctppit fu|;erc in rcg^oncm RntiiloraB,
N01\ffi.
auraU : ex PoUdce, I. 7. 22. Et notandiim Etrurivi k Lydit dicta dciiide Cmrt, bodlc
calceamenta Tfcleruin, utex antiquit statuit CVrrf/rri,Al. 7.652. Amnt£tnitcot,«iTC W
constat, fcr^ tokat fuitte : nuu latis intcgu- genat, tive aliunde advectot, eam Italie nn
meutit detuper, ted vinculit tantum loritque ncm, <|iue ett ad occidentem Tjbrit, iaecl
nptat pedibut. De Tjfrrhtnitt vicinit tunc irse : hinc k Pelasgit ex Alroonii, quK ilriiw
Kvandro populit, mox v. 479. ThcstaJia dicta est, profectit, bello pctilQi :
409. TegetfMfH eiutm.] Arenditum ; a Tt- qui post AgyUinam ibi condiiam»4 TyrrtMMt
ge/t urbe Arcadiv. ubi Pan colebatur. c Lydia profectit expulti tunl. Hi tivc TlIim
460. PonfAtr^e.] Fera ctt, maculotft peUe, ci, tivc Tyrrhcni, etiam Tu»ei vocali MMt;
cujui mas ett |»arrfui .* a wct, omnci ct $n^ /e- a #iw, mcrijin : ob religionit rr rrmnniw. qm
ra, apud cos vigcbam impcimit in urbe dtrtt
473. Pro nomine fon/o, 4*^.] Fro dignitate vocatLiviutl.7.tacrarttaii|ioptiiiJ2MnMi£
Trojani nominis : pro tantii caut&, idett tan- «onumMieeniDfiaN,acri6e»/acHAMii
to bcllo : nomtn enim ttspc pro eavtd tumitur. hac reli|pones Dconim mcta oimt
Dc TVuco amnc, Tyfrn, tupri, v. 330. Dc Au- llinc mulci tcrifaaat Hbian; maki '
tuUM^ JE. 7. 7tt5. Grascit auctoribiii, 4 quibvt voci.
479. Urbit JJg^liKa Hdti, ^.] Urbi crat £/nwcorum nomM undc ortum ^
fNEIDOS LIB. VIII. 43]
V
Confugere, ct Turni defendier hospids armis. et procegi amiis TmA c»>
Ergo omnis foriis surrexit Etruria justis, c^netuit tum hocpitio. it«-
Regemadsupplicium preesentiMartereposcunt. 495 S*k^Lj'fi2S«''**"*^
His ego te, ^nea, ductorem millibus addam. tunt pmcnti belio*
rtgtm
Toto namque fremunt condens^ iitore puppes, «dp«n«n. Ego, 6 ^Kaet»
Signaq; ferre jubent. Retinet longevus a^spex, l^''^^^'^
Fata canens : O Mseoniee delecta juventus, 499 g^ toto utore fre^t,
T<*1n« vptpmm virfiicn* virnm f nimc iiicttie in Iim*a«m ^^ ▼olimt inferre •iffiw.
FIos veterumvirtusq;yirum: quos justusmhostemt , inferre iim.
T -* j 1 - •** j«*\if .' • * Senloraru^iexcolMbetl^f,
Fert dolor, et merita accendit Mezentius ira : edicens iice oracuia : o
Nnlli fas Italo tantam subjungere gentem : juventus lectinima Lydm,
Externos optate duces. Tum Etrusca resedit S^i?» JT^^n' "1S^^
*T . *^ •.•.«. T^. A nominum; quot indjgria-
Iloc acies campo, monitlS extemta DlVUm. tio legiUma impeUit adver-
gse oratores ad me rcgnique coronam 506 *.^ h<»tcm, ct^wM M«seiA-
iim sceptro misit, mandatque insignia Tarchon : rH nei^^d^^^tt^'
Succedam castris. Tyrrhenaque regna capessam» ^^r^ tantam nationem -. e- %
Sed mihi tarda gelu saeclisque effoeta senectus ' lipte duces «teros. Tunc \
w.j^. .° ^j/._^« • exercitus Tyrrhenui terri-
Invidet imperium, serseque ad fortia vires. tus oracuio Deonrm, stetit
Gnatum exhortarer, ni mixtus matre Sabella 510i°^i*"^»- ipicTarchon .
Hinc pattem patri^e traheret. Tu. cuju, et ann» ^^Z!^hS^ )
!Lt genen fatum mduiget, quem numma poscunt ; didt Aas nota« i«gni: ro- '
Ingredere,6Teucrum atq; Italum fortissime ductor. «^'■^' "* ^cnism ia castra,
Hunc tibi prwterea, spes etsolatia nostri, hlnlS^^^TMn^ pi^
Pallanta adjungam. Snb te tolerare magistro. 515frigore,etezhaostaannis,et
Militiam et grave Martis opus, tua cernere facta ^^ '*^^ ad fortia «m-
* ..••^* ' ^ %. • *»'*«f •"<«< roihi reenum.
Assuescat : primis et te miretur ab anms. impeBerem ad id lumn,
Arcadas huic equites bis centum, robora pubis nisi iunctus eum matre Sa-
Lecta, dabo ; totidemque suo tibi nomine PaDas. iT^.ui^^adrj:!:
Vix ea fatus erat, defixique ora tenebant 520niset patri» oracuiom fa-
.Sneas Anchisiades et fidus Achates, vet, quem pu jocant; in-
Multaquc dura suo tristi cum corde putabant : iJSLwimf^TrojancMim^
Ni signum coelo Cytherea dedisset aperto. fcaiorum. Pnetere^sociaho
Namque improvisd vibratus ab «there fulgor '^'^^J^:^:!^
Cum sonitu venit : et rucre omma visa repente, 525 tnim. Assuetcat suh te ii»-
Tyrrhenusque tubee mu^re per aethera clangor. stitntore pati miiitiam, et
Suspiciunt: iterum atque iterum fragorintonat \n-^^'^'^^^ ^
Arma inter nubem, coeli in regione serena, [gens : admiretur te S tencr& orta^
Per sudum rutilarc vident, et pulsa tonare. *«• Tradam huic diicentoa
'^ equitcs Arcadas, selectam
▼im juventutis : et Pallas iridd tibi totidem suo nomine. Viz ea locutos erat, et iGneas filiutf
Anchisfc et fidelii Achates tenehant vultura defixum, et meditabantur plurima difikilia cum
BU& tristi mcDCc : nisi Vcnus mbisset signum k coelo patente. Quippe fulgur intortum k cmlo
iiiopinate erupit cum strepitu : et statim omnia visa nmi tremere, et sonus bucciiue TjrfTfae-
DB sonare per aerem. Aspiciunt mmbn : et rursus magnns ftagor tonat : cemunt arma ftd-
gere, et commota resonare, inter nubcs, Umpart sereno, in paite coeli tranquiOa.
NOTJE.
498. Arutptx.] Qui exta contpieU arvigmt nitieo geiiere ; libc enlm nomen inter otrani
▼cl aruf^^ : est autem onr^a, hostia : a6<^ que |Ctttem snibiguum est: et Sabellam gen
Ji(tx»t oria. Ita Vossius. Qua in artc singala- tem Itato lndisienam fuisse non exteram, pro-
ris fuit Etrascorum Tatnm peritia. De JMbo- bat hic locns. Vide JE. 7. 060. De Cythirtdf
fitdi Lydil, iE. 4. 210. Venere, JE. 1. 207.
600. Tarehon.^ Nomen apod Tjrriienos iii- 620. 2>rrfcsiitM9iie tube miugin, 4^.)
•igne. Fuerat eatra altcr ejus nombiis pneiec- TynlefiKt elangor tubc dicitur : ^pLk TfctbA*
tns J)frrheni regts, qui eo ususest ad coiidendai ni coroua «I tabiA dik»&toit VD»f;v&Miii^ ifitk VsObA-
bi c4 rv^ione urbet daod§eim, ex Strtdmiub, n«o, l. 4. ladkUuqpft wwasi ^3teT|t:^fta^
432 P. VIRGIUI MARONIS
Ccter territi ront ammo : Obstupuere animis alii : sed Troius heros 530
■ed pnncepsTrojanuscog- Aguovit sonitum, et Div» promissa parentis.
SSi* l^t"^: V^nS*Tura memorat : Ne vero, hospes, ne qnaere Drofecto
tit utem» tu qui vu exei' Quem casum portenta ferant : ego poscor Oljrnpa
/liihotpitjo, oe laiiipeukiji^ signum cecinit missnram Diva creatrix,
^rSt^pr^i^^iSJtrcg^Si bellum ingrueret ; Vnlcaniaqne arma per anm
y/ocor 6 ccelo ad bellwn. Laturum auxilio. S90
0c« iMtcr nwnuit « datu. jj ^uantaD miscris cffides Laurentibus instantl
raorboc indicium, •! 1»«- _ > «i • m j i • • » i^ i.
iiin immioeret; etMaiia-Quas pceuas mihi, rurne, dabis ! quam multa sao
furam per aCrem armatu- undas
S".S:;i IZ.,^:!:^. Scuta virum, galeasqiie, et fortia corpora volm,
quau ma^s stra^ im-Tybri patcr! poscaut acics, et foedera rumpant 640
ininest Laurentibiu mise- jjg^^ ^j^j jj^^j^ jpj|jt gollO SC toliit ab altO :
ri». O Tume, qualc •iippli- _ . , -- , .' -^ • «l
cium perMive* mihi ! oEt primum Hcrculeis sopitas ignibus aras
patcr'^berinc, quammui-£xcitat : hcsternumq; Larem, parvosque Penates
Z^r^t::^^^Ci^^^ ««15» = "•»«=««»» lecta* de more WdeDtes :
intcr acfua^ tuas! nuncEvauclrus pariter, pantcr Trojaua juveutus. 545
/^/ini pct»nt beUum, ct vi- p^g^i^in^. jjj naves ccHiditur, sociosque revisit :
olciit freaira. rostquam ^ , •^•i^ii
protuiii hKc verba, erigit Quoruni de numcro, qui sesc m bella sequantnr,
•e V •oiio siitiiaii : et pri- Pru}stautcs virtutc lcgit ; pars csetcra prona
inb sucocodit ijne Hcrruiis Fertur aqua, secuisque secundo defluit amni,
oras ubt tgnu etai fcri ex- ._ . ^ ' ^. ^ . ^ . ' ---.
tinctus: et hiiuris it ad Nuntia vciitura Ascanio rerumque patnsquc. 550
Larcm, quem ab hentemii Dautur cqui TeucrisTyrrbena petentibns arva :
?w«:"'im.uotoiS;:»>"cuiU cxsortem ^nese, quem fulya leonis
coiiiuetudinem ovcs eiec- Pellis obit totum pro^fulgens unguibus aureis.
tas: simui Ejrandcr, smiuiFama volat parvum subito vuigata per urbem,
jiiventiiK Trojaiia. Deindei^ .. •^m u«ji*« • r^c
JE»uas iucedit ad naves, t\ Ocyus ire cquites Tyrrheni ad limiiia regis. ^ 5«5
redit ad »ocius: e Huorum Vota mctu duplicant matrcs, propiusqne perido
numero eligit m^JJniore. jj jj^ t ^^jor Martis jam apo^^
virtute, qui comitcutiir »e_, ▼^''1 • 't ®-
ud bcUum: pars reiiquaTum pater Lvaiidrus dcxtram complexus euntis
nuvigat proiiis uudis, ciHaTct, inesplctum lacrymans, ac talia fatur ;
}ira.c?Su:'a J a:«. « "»»» pnetentos referat si Jupiter annos ! 560
uiiiin iiuucia phuis, et rc- 1^010118 cram, ciiin priniam aciem Praencste snb ipsi
riini ab eo gLtlarum. F«qui daiittir 'rrojiinij cuntibus in rep^iouem Ctnucam ; adducaatM ^
iieuni equum cxtru Kortein aliorum, t\uviu ic^t flava pellis leonis resplendens ungnibiu
Stullm riiin<ir Kniirintiir fmiMna t\t*f ••■4^.» ««im.Am a«»Wm im ««oUkn*^.. mA ^■«.■i
Jupitcr reddat mihi anuot eIap«oi
lcrn ejfuiati qiialis cruin i|uanrlu ju\tu ipsaiii urbem Priencste dcicvi prinum
i NOT.^.
■
537. Ijinrcullhu^ ^-r.] Lniiui rcsin popti- prctor: vel qui pridie coltat ab lis fosnt, i^
lis, X,. 7. ($3. De Turno, ibid. 06. Do Tj^brit tequam decumberent: vel potii&s, quea A^
supr^. V. 330. as, novus hospes, ab hestema *itny^«t ^
fi40. Fetdera rumpnnt.'] Nam Lntinus JE' noverat, et cofendum susceperat. Dc idtnktt
ncam iu socium et geueruin admiserat, .^. 7. et FenaH6ut, M. 2. 717. De tmm cvllM, JC.t
2€(i. 177. De owUnu kidaaifm, £. 4. 67.
fi42. Hercttleitt 4^.] Non mihi vidrntur in ' 061. J^neiCe» kc} JE. 7. 678. talMia
Itirum rediisse, ubi hcstema dic sacra llercu- Prvnestiiue uriiis a|iq»ellarteC«calamiq|ritf'
li fccerant: sedaras domesticas, inquibusi|^- hoc ipso bcHo 1« au^iis TWiii, prsM^M
uis sopitus erat, excitftsse jMiinis ez hestemo ArmB adhac Blatit. Qnomodp ivitiir
•c3diB
sacrificio auervatis : noo enhn ignem sacrum dro, nmc MBa, toiic jnveM
nisi fz sacro liccbat acccndere, ez Phcdru, I. rilus siib ipel FNmefte .' Niri dialor
4. f. 10. vel novos igocs domi accenderunt in neste jam mbb Ibmiam 1
hoBorcB Herculis. Heifcrmiiii Ldrem intcr- Ucrlli,qui nifiilM« ibitai
.SNEIDOS LIB. VIII.
433
ezercituiBi et Tktor con-
boni coagtnem drpeo-
ruBi, ct y£c niana mUi ad
1, sctttoramqae incendi victor acervos :
gem hac Herilam dextra sub Tartara misi :
end cui tres animas Feronia mater, 564 in^ «^„ Heriium: cui
nidnm dictu, dederat : terna arma movenda ; natcenti genitnz FeroniR
eto sternendas crat : cui tunc tamen omnes ^*^ * * ' '"
dit haec animas dextra, et totidem cxuit armis.
ego nunc dulci amplexu divellerer usquam,
tuo : neque finitimus Mezentius unquam,
capiti insultans, tot ferro saeva dedisset
ra, tam miiltis viduassetcivibus urbem.
»s, o superi, et Divum tu maxime rector
er, Arcadii quo^so miserescite regis,
Ltrias audite preces. Si numina vcstra
uraem Pallanta mihi, si fata reservant ;
urus ciim vivo, et vcnturus in unum :
dedenU tren ftnimaf , et tria
arma tractanda, ru terribi-
lif dictu: occidendug erat
triplici morte : tamen haec
deztcra eripuit iUi omnes
anlmas, et spoliavit iUum
570 totidem armiff. £|ro nunc
nuUatenuf dittraherer d
jocundo amplexu tuo, 6 fili :
nec uaquam vicinus Mexen-
tius, iUudens huic mto ca-
pitiy inlulissct ense tot cru-
^^ ^ deles neces, nte priv&sset
^ < ^ uriiem tam multis incolis.
Sed roS|d Dii, et tii Jupitrr
1 oro : patiar queinvis duraffe laborem. mS^ite re^AlJJlldii'^
liquem infaiidum casum, Fortuna, minaris : exauditeprec^patenias.si
, 6, iiunc liceat cnidelem abnmipere vitam : vcstmpotestassifatarciin-
cune ambiffuje, dum spes inccrta futuri; 580 2."""^°*.***^ P«liantn sal-
te, chare pucr, mea sera et sola voluptas, rcditurus in commune eum
)lexu teneo : cravjor ne nuntius aures '" • P^^ ^ithm: paratus cro
. TT •* j» j* ^ j_ tolerarequemlibetlaborcin.
?ret. H«c genitor digressu dicta supremo si Ter6 hitrnta. mt/Weven-
ebat : famuli collapsum in tecta fercbant. tum aUquem asperum, 6
ue adeo exierat portis equitatus apertis : 585 fo»?»»» ; d jamjam liceat
.^ \-.j 7i^ ^ nniremolestam vitam:dura
LS inter pnmos et fidus Actiates : soiicitudo tM adhue anceps,
ilii Trojje proceres : ipse agmine Palias «* •?« futuri dnbia ; dum
rdio chlamyde et pictis conspcctns >n armls. i^nrif.S^^-lm:
S Ubl Oceaill perfusus LuClfcr Unda, mum ^udium meum : ne
I Venus ante alios astrorum dilicit iirncs, 590 nuncius tri«tior la^itaurrs
I . 1 1 -^ meat. Patcr cmittebat hsc
it os sacrum coelo, tenebrasque resolvit. ^^^ ,„ uHimo discessu :
pavidse iu muris matres, oculisquc sequunturministri reporcabant in au-
ream nubem, et fulgentes aere catervas. *f"» ^f** defectum «mimo.
1 , ^. ^ . _^ . Atequitesjamemssimmf
«r dumos, qua proxima meta viarum, 594 portis patentibus: in primif
ti tendunt : it chimor, et agmine facto [pum. ^neaa et fideUs Achatcs :
rupedante pulrem sonitu quatit ungula cam-^^^^^^^^J^
igens gelidum luciis prope Cseritis amnem, tann&, spectabiUs chiam/«
rmis versicoloribus. Qualis eM JLucifer» quem Vcnus amat prse cseteris i^ibus siderumy
madens aquis Oceanierigit sacrum vultum in coelo, et dissipat noctem. Matres timidsB
muris, et visu sequuntur nubem pulTerulcntam) et turmas rutilantes sereis armit, lUi
incedunt inter vepres, qua prozimus est terminns riarum : clamor surgit, et coUecto a^-
igulae equonm feriunt pulTerulentos campos strepitu quadmpcdaiite. £tt ma^a nyU
pc frigidum doiuen C«rctaiUB urbitf
NOTiG.
rb k CkcuIo acccpisse. Prmnule mod6
I, mod6 fieminini est fireneris. Htriim
orpori ad simUitudinem GeiTonit,
, JR. 7. 603. FerDittai DeaiHerili maler,
X). Srtadiut rex, Evanderi supri ▼. 61.
CMaityi/e.] De e& militari vefte^i
606. Qifadrtf/Kiiarrfe |»ulrsmi ^.] Putrtm^
in pulverem facU^ sokibilem. Quadrupedanie
somft» .- quasi numeroso qnadrupedum cquonim
incessu.
607. CmrUitamnMm, fc.] SyhMi, in lltore
niaria,prope amnem ezigmim, Cttreianum oUm,
:^» cowN OR coAT, M. 3. 464. De nuncracmadictum : ad orienteomrbis Cdmiitf
I, PleUi VeneriSi quae mane ante aolif qua ett Gtirti de qdk tapr^; r. 470. Hi^us ii|.
Itiina videtnr fai coclo, undc prmro w- colss Cgriiet ; med» f jllab4 brevi ; vel Ccre >
liir,£d.«.86.
iet, mrdiA ]oog&, dtcoBturi X. 10. 183. De
434 P. VIRGILH MARONIS
lati lacn veoeratione mt- RcUigione patrum late saccr : undique coUet
&«.S?iIj:;,":;'ir«":i»^»»»«'%'^«vi, etnigra nemu8 abietecingnnt
giint syivam abietibaf um- sylvano laiDa est veteres sacrasse Pelaigos, 600
broftif . Fama narrat, anii- Arvonim pecorisque Deo, lucainqae diemqiie.
ncm Latinam, dkavluc Haud procul hmc Tarcho et Tyrrheni tuta tenebant
*y\y9m^Ldicmceriurti^y\'C^^\m locis: celsoque omnisde colle videri
^!lda!n. ^STtolSS^^VfiS^ J*"" poterat lcgio, et latis tendebat in arvis. 606
Tarcho et Tyrrheni habe- Huc pater iEneas et bello lecta ju ventns
ln«*SS^mll~:?"*=^,^^ fcssiquc et eqoos et coipora cnrant
erritui eorvm potrrat j«m ^^ ^ ^"^^s icthcrcos mter Dca candida nimbos
aspici ab JEned ex cditoDona rcreiis adcrat : natumque in valle redncti
^ic^Jb^XrAwUSrr"' «S-Hdo secrctum flumine vidit; 610
patcr, et jurentus cicctaad i alibus affata cst dictis, seque obtuht ultro .
beiium desoendunt iiiuc,ctEn pcrfecta mei promissaconjuiris arte
lati^ti rrbiiunt cquos etTif,.' _^ * ^t ^ ^ «
corfwra. At Vrnul, aiba*^'""®™- "^ mox, aut Laureutes, uatc, superbos,
Dca, erat uitct portans mu- Aut acrcm dubitcs in pnelia poscere Turnunh
,';Mr;;^',r^'ra;^?""'"' ct amplexus natlCytherea peUvit: 6»
mutum a frigtdo Aurio iu Arma sub auvcrsa posuit radiantia quercn.
vaiic sciwrata, aiiocutn est lUc Dcoc douis et tanto Ifletus houore,
TeSirrt;^ ^t E??'"' ««!»•«. m^ oculos per sin^Ua volvit;
fabricata per artcm mariu Miraturque, interque manus et brachia versat
roci^Nom tibi proiniiicram : Terribilcm cristis ffalcam flammasqne vomentem.
nc demccps, o fin, timeatx^ .•!• i_ • ■ . ^ Tl,
vocarc ad pugna^, .i^FaUferumque ensem, loricam cx icre ngentein,6ai
Lanrciitca gioriosos, sivcSanguiiieam, ingcntem: qualiscum Goerulanubes
ftroccm Tumum. sie diait goiig inardescitradiis,longeque refulget.
Venus, et venit in amplcx- rn i i \ ~ ®
um fiiii, ct deposuit armaTum leves ocrcas electro auroque recocto,
fuifciitia sub qucrcu oppo- Hastaniquc, et clypei non cnarrabile textiun. 62S
mt,rI\"^re?^o;:l""«= ^' »«'»'^' Romanorumque triumphos,
honoiY, non potcst sntiari, Haud vatum ignarus ventunquc mscius aevi,
et inittit ocuios pcr sinpi- Fcccrat igTiipotens : illic genus omne futnrse
His ptirUSt ct stupet : ct su- o r w
mit in manus et brachia, cassidcm horrendam cristis, et ejicicntem Ignct, et giadiam nortilk-
rum ct loricam rigidain vre, cnieiitam, amplam ; taUm, qualia eM nubet ccenilea, qiwJaar
cenditur rudiis Solis, et rcsplcndct pro<rul ; dcinde ocreas politai clectro et aiuo re|Nimlo,cl
hasiani, et fabricam incnarrabilcm clypci. Vulcanus, nmi imperitus Taticiniomm, — — ^
futuri aaxuli, cxprcsserat m illo cljfpco res Italas,et Tictoriai Komanonim :
tam scriem famiUie
NOTJE.
<i6iefe arborc, M/nn, tiik tiR-TREK, passim in contcBdit «eBper coc tmidum; afBBrtMti
Gcorg. Dc Syltano, Ecl. 10. ill. De Felasgiiy CatuUo egeluiaf <^pere«, i Coliuiiell& tgdmm
supni, V. 479. rer, 4«. scd aflenmas ctiam k Vifpiio ig^
602. i^ui primi, ^'C.'] Tamcn post Siculot Kdum Jhmun, ex Auioiiio fjrrfiifii AfenM,
indigcnni, ct odvcnas Oeno/rM scu •46ortf ines egdUam MottUam, id ettf frigidmm: qai
vcnerc Felasgi : dcindc 'f^rrlum, postca ^r- cnim «nqnam fltnrioa ▼ocavit ltpi2oc f Dt Ij^
cocfcs, tum Trojani. Hic onlo i Dioaysio lla- nniibut, A. 7. 08. De CgUmd^ M, l. Sfi.
licam. repetitar. Ttndebai tnsurtfl. Castra flf^ fWitfi j^nff iiw, |r] fVitf ii.iil iiM.lM
nictabatiir, figebat tcntoria . ut ^. 2. 29. Hic nis aviuv, aot jubii equiota, igneo CQbM&H*
smvuM ttndebed Milltt, tit, h cooo ica apice nic*, in aoMidaniiMM»
610. Egelido.] Ainbiguam hujus voctt ctse nim erampentibai, M. 3. 40Bw 0e •kdtng IT
potcitiatem czistimat Scaiiger PoM. 1. 6. 7.et. pri, v. 40S.
mod6 aepre, ut in e»f»dia, G. S. 7a modi» au- tOft. Cl^ icxAni.] Qnw i lanllii jwlli
frare, ot lu erfunct, Q. ^ 146. Igitur tgelidut aut lamioia ^niiifti cmi c^jrpei
iaod6 ^t tepidw, modib fiigidut, Cerdanua
J&NEIDOSwLlBL Vni. 4S5
Stirpis ab Ascanio, pugnataque in ordine bella. orhanB ab Afctnio, cc bd
Fecerat et viridi foetam Mavortis in antro 630'» «*^ P*' o"*»»*"' E«-
•^ , . 1 • i. • 1 • preMerat ouoque lapain
Procubuisse lupam: geminos huic ubera circnm^ixam jiwere in nrraH
Ludere pendentes pueros, et lambere matrem ca^rnft Martis; duoe in-
Impavidos : illam tered cervice reflexam ll^Sillt^m^ ^^i^'
^- 'I , /• 1* A "M ^ nuiminU) et intem-
Mulcere aJternos, et corpora nngere Imgna. tot tugere mhricem ; iiUm
Nec proculhinc Romam, et raptassinemore Sabi- '««"*» .coiio tereu «d-
'^ A ne blandiri uf altemif » ct for-
v«xj mare mcmbra eoriMi Uii-
Consessu caveae, magnis Circensibus acds, pA. Nec long^ imie ap-
Addiderat: subitoque novum consurgere bellum P<*"«"^ ^m?"'ini^S!iJt
Romulidis, Tatioque seni, Curibusque severis. ^n*o^^c^!e^dm!^!^
Post iidem inter se posito certamine reges rentur mag^i ludi Circen-
Armati, Jovis anie aras, paterasque tenentes 640 ?«■ = «? ??^ J»*»^« *«!;
ci^ X l . '^ ' i'^-.rj A him orirnn/er Romanoi, et
Stabant: et csesa jungebant foedera porca. Moem Tatium, et Curea
Haud procul inde cit» Metium in diversa quadrigae autterot. Pottei u<iem re-
Distuleraiit (at tu dictis, Albane, maneres) «*•' '^I'^*P f™."**' •**"?
A^iot,ui^avuii. v***/7 «•***■«, A»» «--w, » zl^ .S^ ' ante altaria Jovii, armati
Raptabatque vin mendacis viscera Tullus et fercntes paterat : et
Per sylvara, et sparsi rorabant sanguine vepres. 645 «anciebant inter le pacem
Nec non Tarqurnium ejectum Porsenna jubebat '^ ^^ ^x^
Accipere, incentique urbem obsidione premebat oppotitat ^nu diiacera-
^nead» in ferrum pro libertate ruebanL ^»^ *}*J|"™ = ^ ^*'*» -^^"
«,, • 1* .• • •« • •! • ^^ banr.aeoiiaietttarepactit:
lUum mdignanu smiuem, similemque mmanti «t TuUus per tyivam tra-
Aspiceres : pontem auderet quod vellere Codes, hebat viscera hominis tl/i-
Et fluvium vincUs innaret Clcelia ruptis. 651 ?" Pf j!"!|; *^ »«'!»« ^f^'
* bant tincti sangume. Pr«-
tere^ Porsennajubcbat Bomioam admittere Tarquinium ezpaliiinii ct cingebat urbem inii^&
obsidione. Romaiii'ciirrclMiit ad arma pro libertate. Videres illum P^rsnvMan similem
iratO) et similem mfaianti : vkh quia Cocles audebat dimere pontcm, et Ckslia trnjiciebat
tlumen catenis fractis.
NOT^.
«
C29. S/trpif ah Akom^ ^.1 De^ffMnti hodUferiam* idubi dixit,pammtiHeeper'
jftrpe , /E. 6. 7d3. et sequent. De htpdf Ro- ciiffi/. Inde fivdus ietum <Uci solet.
rouli et Remi, Martis AUonmi, altrice, JE. 1. 642. Meiium tn divenai 4^] Cum TuUos
274. • Hostilius, tertius Romanomm rez, Albanos
636. RaptateinemoreSabinat,^.'] Ronra- imperio suo snbdidisset ; susceptoque advers<&s
lus, o\m, urbe conditft, deesse sob civibus fce- Fidenntes bello, Metius Suflfetius Albanomm
ininasvideret;lodosiiidizit,qaiConfiui/e«tum, dictator Romaiios in pugnft deseruisset ; Tul-
deindc Cireenfef dicti sunt. De tif , et cored, lus victor eum duobns curribut pcr quadrig^
/E. 5. 388. Ad cos ciim conTenissent vicini, in diversa raptis illigari ac discerpi jussit ;
pr8n.'ipuc ez urbe Sabinonim CMrt6uf ; eonim Alhanam urbem dirui, cives Roinem traducL
fomin» rapte sunt k Romanis. Hinc bel- 646. Taryiitfiium, ^.] Tarquiniut Super-
him ^ve intcr utramqua gcntem : quod in- bas, rez septimat, ob sua filiiquc scclera pul-
ter Tatium Sabinoram rerem et Romnlum suscst, Brato et Collatino ducibus: Porscnna
denique compositum est ; ea Iq^, ut pars Sa- rez Etrusconim eot reducere aggrettut, Jani-
binorum Romanam in urtiem Curibns commi- culom, partem aH>is ad occidenUlem Tyberis
grarent, in ea Tatius ac Romuhis re^narent, ripam, eldem poate junctam S^blido, occu-
urbs quidem k Rotnulo RemOt popolus k Cu- pavit.
ribas Ctotlef seu ^iri/cf dioereatar. De Cn- 680. CMlef .] Etruscis in orientalcm arbls
ri6ui, JE. 6. 809. partem imimpere parantibus : Horatius Co-
641. Cefdporcd.] Hanc formalam janrendi cles, qui fort^ positus in stacione SubUdi pon-
ftBderit aftfft Livius, L 1. qoam tamcn Hosti- tis ftierat, tolus iit obstitit in ipto pontis aditu,
Tio Tollo tertio Romanorum legeantiquiorem dum Romani k tcrgo pontem intenrumperent.
fniste innuit. Fecialis, mlnister sancicndi Quo dinito, annatus in Tyberim desiluit, et
ftBdcris, sic aiebai ; Si prior de/eeerit pubiieo muhb super incidcntibns telis tranarit tihnm
eoruilioi doh maio : tu liio dis, Jupiier,popU' ad suos.
hmt RomatiMM ak ferkOf ui ega hum poreum 661. CleUia,} Cim de ptcn coofitioaibas
436 P. VIRGILH MARONIS*
in •uprema wtrit dyptilvk summo custos Taq^eiffi Manlius arcis .
ManiiuB, dcfcnsor ardi Stabat pro templo, et Capitolia celsa teuebat:
JitS^iriei^atTuumclII Romuleoque recens horrebat regia cnimo.
pitoiiuui; ct domus cu/Aur Atquc liic auratis voUtans argeuteus anser 655
nova rig«sccbatpaieij.Ro-pQ^jj^,jl,y Gallos lu limine adesse canebat;
inuli. Lt iilic anscr ex ar- _ „. j , ^ - »
^nto^voians maureispor-vialli per dumos aderant, arcemque tenebant,
tiGibus,moncbateim<uGai-Defensi tcnebris et dono noctis opacae.
'^u':::^.^»'?' pSr»»: Aurea c«8aries oUis atque aurea vestis :
tct, ct Jom occupabant ar- Virgatis lucent saguiis : tum lactea coUa 660
cem, tuti tcncbris, ct mu' Auro innectuntur ; duo quisque Alpina comscant
nere noctli calinnoMe. II- g^ 7 ? ^. *^ t . ■^'^*
lis erat aurcacoma,et vcs- ^«sa inanu, scutis protecu corpora longis.
timontum aurcum : spicn- Hic cxultantes Salios, nudosq^ Lupcrcos,
~o"fcSl"ci!;y^I^'^n'S"«''«l«« »?•«="' et lapsa ancilia coelo
bantiir aurcis monUibus: unusqnisquc iibrat manuduo gvsa Alptna, tccti clypcis lonjriB
dUm corpora. Inde sculpscrat Salios saltantcs, et Lupcrcos nudos, ct acumjnapi/eoryni U*
uen, et scutula cmissa e ccelo :
a;nTretur,datirqnef SEcnt Porscnnx wip puclIaB reslis, quam hic muhi sumunt pro barbA, mm
oi>sides, iit cxdcitum e Janiriilo dedurcret : Lucrctius, 1.5. (172. dixit,f mpufrrmmo//imiftet-
Clorlia viriro, luin cz obsidihiis, frustrata In- rtre reste . PotcAt tamcn iutclligi dc v^tt in-
vandi pra;tC7tu ciistodcs kuos, coruin cqiiis tcriorc, cui sagula suiieriuducta «^sscnt. IV. S^
consccnsis, cum cirteris virg^nibus tranavit gula.Fuvruaiehlamjfs,sagrtm,pain(iametvhim,
Tybrriin : et rc|M:tita a fc;;c, cidciiique rcd- cjusdcm propc forms restes exteriore*, bievi-
dita, iteruni ab eo propter virttitis miratnilnm orcs, aperta*, fibula circa dextrum htiincnia
libcra dimissn cst cura iis obsidibu», qirtu vo- anncia!: sed f)a/urfameM<tim proprium impera-
luit ipsa cIin;ore. Hanc etiuciitri statua R»- toniin, et lonfpiiK ; saf^um tt chlamt/s, militum,
mani donnvcnint. et brcviuf. Quidam voliint, saita', vel safiila
(>>2. Tarjjeitt Manluu, ^.] Anoo V. C.364. (■nllonim, habuisse maoicns, et libulatas fuissc
antc consulatum i^esscrat. Galli deinde, post tiim in pug^ua Gallorum duci torqucm, £. tf.
septem nienitium ohsidioiicm, pacein ing^nti 825. VI. Cnesa ; haHts longiores, scd lem cC
auri pondcrc ciitn pncti ciisent, a M. Cumillo cxiles, qufc binB una manu fcrri poteraot.
Dictatore supervenienle ca*si sunt, ct urbe .tf/;:;i}ia dicuntur : vel quia e ligno Alpinanna
pulsi. l)ft Tarptio seu Capilolino montc, ubi arborum : vel quia Gallorum propria, qin
arx et tcmplum JoviX| 8u(>ni, v. 347. circa Alpinos montcs hnbitabant VII. Sm-
(x>4. RomuUoque recctu, ^x.] Cosn Ro- ta /on|f a, non cljrpei : clweus cnim rotiMdas
rauli mulliplex fuit, in Palatino montc una, tit cst ; scutum longius mulloquam Intius.
roouet Diou. I. '2. altcra iu Capitulino : eaque 604. Lauifrerosque, ^-e.} Dc Saiiis, snpnii
ut fcrebant mores temporis, straiufuto et pa- v. 28o. de Lupertis, v. <^k3. SBccnlotPs pond»
leis tccta : qua:Ovidii,Senecn', ac Vitruvii tcin- pra^cipu^ flainiiics, pileos gcstabont oblongos»
porc adbuc supcrerat, et ad Dionumentum quoruin ex fastigio virga cmlnelMit, cui >*"■
prisctt frui^tatis colebatur. Ovid. Fast. 3. erat fUo circumUgata : qu6d si per mtalcfli
183. Scnec. Controv. 9. el Vitniv. I. 2. c. 1. gcstare pileum molestiug ducereot, filo iHo
Rcctns, dicilur rationc Kculpttiree ; t|nia ciira caput circuibant, qnod ncfas csset cos nado
rcccns ^ Vulcano sculpta csset et ex auro ef- esse capitc ; Iiinc Ficmine» dicti ; quosi FOm'
ficta, vidcbatur fulgore suo referre rulilum mines ; ct lana illa, apex, ab cqMf, quod est A
qucndaro horrorem reoentium palcarum, qui- ««rV. ligo.
bus tegebatur. Lajpsa aTKilia, ^.] Sctita breria, quasi an-
659. ^urea ctrsaria, ^.] Habitus et arma cisa, id est, circumdsa, qood ovali ^^tk amt
Gallorum. I. ^iurea coma ; describuntiir cnim absque angulis. Ovid.^ Fast. 3. 877. Atqne mh
ik Livio ct aliis conuB GaUorum promissoe ct ri7rroraf,fiioc/a6oMm*|NVfererutimeif.-Qiic»
rutiltt», seu flavo^. II. Lactea eoUa : caudido que notes oeulis, angubu omnit abesl. Horm
etiam colore iusigues fuis!«c pnedicantur, imde unum, regnantc NumA, decidisie ^Ucitur c c»
et nomoii hobimse 4 yiiXa /a& iH. Jiurta lo ; el e<Uta ▼ozy oaaina pMcntiMuHBi iw*
JENEIDOS UB. Vm. 487
Extuderat : casts dncebant sacra per iirbem 665 ibant td facrifick per ur-
Pilentis matres in mollibus. Hinc procul addit '^ pudk» matroo» in
Tartareas etiam sedes, alta ostia Ditis : ^Stlra^iSf^^rS:
£t scelerum pcenas : et te, Catilina, minaci fernaK pia|i;as profundoa
Pendentem scopulo, Furiarumque ora trementem : •?*'^* f?"***"» > «* «>ppH-
cs A • u» j * • i^ ^ «-,^c»crunuium: et tc, A C«-
Secretosque pios, his dantem jura Catonem. 670taina, •uspenMm ex immi-
Haec inter tumidi lati maris ibat imago n«nt« scopuio, et metuen-
Aurea, sed fluctu spumabant coerulacano: ^J^Z Z^T ^»™™- .«*
T^ . « * 1 • j 1 u' i_ P**** se^rcgatos akmmih
£t circum argento clan delphmes in orbem et Catonem his dionSem
JEquora verrebant caudis, aestumque secabant. J"»- '"•««• ^"c apparebat
Ir. medio classes «ratas, Actia bella, 675 ^^1:^ ravr^To^l:;!
Cernere erat : totumque mstructo Marte videres spumabant floctu albo : et
Fervere Leucaten, auroque efiulgere fluctus. deiphines circum lucidi ar-
Hinc Augusius agens Italos in prselia Cwsar, ^ m^caSiis, et^cTndet!^
Cum patribus, populoq; Penatibus, et magnis Diis, fluctus. In medio mari n-
Stans celsa in puppi : geminas cui tempora fl*^"*-»^-,*"rta^^lMrActi'****
mas OoO et aspexisses totom Leuca-
Laeta vomunt, patriumque aperitur vertice sidus. <<^" fervescere pugna ordi-
Parte alia, ventis et Diis Agrippa secundis, ::»^„^^""Htc ^^''C^
Arduus, agmen agens^ cui, belli msigne superbum, tus c&sar duccns ad pu^-
nam Italos, cum senatori-
bus, et populo, et Penatibus, et magnis Diis, erectus in puppe sublimi : cni caput Jstum
emittit gemtnas flammas, et patema steila apparet in capite. AUA parte erai Ag^ppa, Diis et
ventis propitiis, sublimis, impeUens aciem: cui caput
nota:.
civitatem, quamdiu id in ci mansissct. Ide6 670. Calonem, 4^.] Non majorem, sed mi-
Mamurius Veturius auctor fuit, ot ejusdcm norem : siquidem Catihnse et eonim tempo-
uodi fierent plura, quibus id misceretur, ne rum h)c mentionem fncit, quae pro|>ius attigit
intcmosci catlcnte posset. Qiiod factum est, miuor Cato. De utroque, JE. 6. 841. Huuc
omniaque in sacrario Martis reposita, siib cus- prseficit juri dicando apud pios homioes in
todti Saliorum : qui certis diebus cficrebaiit Elysiis campis, severam virtotem : non ut eum
ea pulsabantque per urfoem, ac deinde recon- inrideat, quasi boatem Julii Cstsaris, ut ai^-
dcbant. Ovid. loco citato, &c. tatur Cerdanns, aliique.
666. Pilentit nuUreSf^.\ Cdm Camillns an- 67a Delphinet, ^.] De Delphinibui, lE. 3.
nim Apollini Delphico vovisset, bello Veienti, 427. De ,ieiw promontorio Kpiri, et vidorid
nec auri satis reperiretor : matronie nobiles ibidem ab Aoeusto relatSL, ibid. v. 270, 280.
aurum illnd ex muUebri mnndo contulenint : De Leueaie, ibidem monte et insuIA, v. 274.
ob eamquc munificentiam, is hooor iis est ha- De Augutlo, Octaviani cognomine, JE. 6. 792.
bitus, ut pilento ad sacra ludosque veherentor. De Penaiitiuf M. 2. 717. De magnit Diit, M^
Ita Livius, ann.circiter U. C. ^&L Dc pUenti 3. 12. ;-
vehiculi formii nihU reperio. ejg^fjmporaflammat vomunl.'] AUqui refe-
667. Tarlareat tedet,^.'] De Tartaro, JE. 6. runttt%neam, cujus conus crisUs habebat
134. De Dite, Plutone, G. 4. 407. De diiiit flanmiiToiDas, ot, v. 6GiO. Alii ad diadema ru-
infcrorum, JE. 6. 237. tiHs gemmis hinc iiide distinctum. Alii ad
666. Caiilina.] L. Sergiui Caiiiina, patridi Aogiisti oculos,quo!i acres imprimis et igneoi
fainili& vir, cikm bis in petitione consulaiAs re- fuisse testatur Suetonius..
pulsam tulissit ; de c«de coosuhmi ct senatns, 661. Pairium vertice tidui.] Stella JulU
de incendendft urbe, opprimeiidlque republica Cssarif : qiia, quia ejus in morte eflulserat,
conjuravit cum aobilissimii aUb compluribos pro eo habita est, ideo cjtu simulacrii in ca-
▼hris : deprehensus 4.M. T^illio Cicerone tum pite imposita, Ilcl. 9. 46.
consule, urbe ezcede^ coa^^cst; «iusbocU itiS. Agrippa.] Jtf. ^grippa, wuamm Ati-
P. Lentuluset C. Cethegna^netores m carce- gnsti dpmm ac vfctoriam administe^ prsB-
re pnefocati sunt : Ipse cotnoiMA in agro Pii« apu^ ActiacO bello. Ter consul fiiit, consoit
loriensi pognft victus et interlacttii ait, duoe TribunUis pMestatis cum An^sto, gener ejoi*
C. Antonio, Cioeranis coUegiy uno U. C. 691. dem, et adoptione fiUus. Obiit anno V. C
De FwiUi G. 3. 652. ;, ?42.
438 P- VIRGILH MARONIS
ndiatroitratamnaTatico-Teinporanavalj fulgent rostratft corona.
rona, quod ut nobiie mo- \{inc ope barbarica variisque Antooiut armis 685
Antoniuf rictor diwtii Victor ab Aurorse popuhs et Iitore mbro
Kdiis, et auxiiio barbaro- iEgyptum viresquc OrieQtis, etultima lecum
"S;S'^r;:^T^JS^?«^»'» ^«'»'= sequiturqulB, neTas! iSgymiaconji».
cxtrema Bactra, ab 119911« Una omnes ruere, ac totumspumare reductis
gmtibus Auror», ct mari ConvulsuDi remis rostrisq: tndentibus srauor. 690
S^ CiSTr^i^Si' Alta petunt : pelago credas innare revuhas
Omnoi videntur timui ir- Cycladas, aut montes coucurrere montibus altos :
rumpere, et totum maref^Q^^ ^qIq vin turritis DUppibuS iustaut.
•pumarecommotum rcmuo^ n ^ f« 1 *•! i»
revoiuiiii, et ro8trittrifidi«.Stupea flamma manu, telisque volatile ferrum
Procedunt mari ', dicerct Spargitur : arva nova Neptuuia ca*de rube8CunL695
S;t'a" ^Z tl^^Sn^^ in mediis patrio vocat agmina sbtro :
con^edi an»^ montibus: iXccduin etiam gemiuos a tergo respicit angues*
tania est moies turritarum Omnigcnumq: Deum moustra, et latrator Anulns,
mippium wuie hominet i^ «
imminent. Projicitur nianu ig^is m stupi, ct spiculis volucrc femim : campi Neptuiii fobef*
cunt nova stnige. In nfiMiio rc^ina CUopatra rcvocat acies patrio sistro : et nonditm adhnc
•l»ectat a tcrgo serpcntcs duos. Et portenta Dcorum omnis generisi et latrator AnukMSi
^OT-fi.
^'^l. nufiraiii coion/fi^r.] Corona nn^-nlis tiSN). Ratrinpu trideniibHt,'] Ita legendiua
aiirtta, iii sprci<Mn rohtniniiti invHliuin cniifor- csre dixiiiiiiSi ct o.Tpricuimiu, JC. 6. 1&
roatii, (Inta lum : primiim a i*oinprio Magno (H)'2. Ci/rJud(tf.] Navcs Antonii, mi^ilii-
M. VuiTOiii, bcllii» pirittici» : scciinda ab Au- iline conypicnas, cumpnrat cum insiilis maril
guitto M. At^iipp^c, bclUH Siruiis» mlvi.i. iis St'\- Algat CjfrlaJibut, d« quibus .£. 3. 74. Cni
tiim roinpciiiiiiyquir illc coufiTit f'Mi •iif*. :v\ antein dicnt f motdcs eomurrere tnotUibusaUM-
frctum Siculum piigiiu, aniio ('. C 718. IMiii. iniiuit utriusque exercitiis naves mole aetar-
1. h\. 4. ribu!) fuisfec insigncs: at pnrciimam fuiste Aa-
€S6. P'Hior ah .rluror<t» f!,c'] M. .'1ti'nmu.% trminnaruro molem consentimit historici. De
omnium Julii Cvfari^ cxpfilitioiiuui sociiiF. J^'cptuno, JK. l. 126.
cjuiidem in dictatnrn nin;;ister cqMiltiiii, roriHnl i>96. Palrio uttro.] Sittrum^ creum cnste-
anno U. C. 710, quo Ca^sar occi-kns e»i ; iic dc- culuro} iEgyptiorum proprium» iiutar relKiifi
JQceps trium^ir cum Octaviano ac Lcpido : qiio pibe |)cr ludum impelhiiituri boc terb Mi-
nniltueoinmRgristratucnKlclitor egitjRrutiim dn compactum erat: lerea hunina ia otalai
rt Casaium conjuncti» ciiin Octaviauo copiis liguram iulloxa desinebat in manalMnam: I
vicit : mox ad bellum Partliicnm, ct afimini.^- Inmiimm tres qiiatuorvc fidicuUei Hem
iraiMlum orientem proftHrtus, Fai-thos qnidcm hinc inde trnjiciebant, laais forunlBifa
%icit per Ventidium, qni niino 716. de illis tri- srrtae ; ita ut, quoties sistfum manubrio
umphavit : 9ed ipse ab iindcm aiTrHrtnfi variia movebatur, fidkularum capita crebro aJTiKti
cladibui, in .f!gyptum secessit, aiuore Cleopn- ad laminam allisa tiunitum ederent. Sktrf'
tra^, if^gypti regino:: quom cum orbis termi-um usiis prtccipuus erat in sacris fsidis, JEgjptfB
regiuam con^tituere meditaretur, hosiis u se- Der, cujus simulacra sistrmn aUquando ■»■•
natu judicatus, victus est ab Octaviaiio apud pnefercbant. Momcn k nXw, f ma^. AIi|M
Actium Epiri promontorium, auno U. C. 7:23. cjus quidrin crepitacuK somnii levvm him
!>eqiiente anno capti^ ab eo<1cm Octaviano neccssc est ; neque satis caDorua aitt g;twnm§
Alexandrid.ftibi ipaemortcni iutulit: Cleopatra, ul navcs a pnelio rcvocare posscC : quan hae
cum Qctavianum irrctirc amore suo uon potu- u Virgilio dictum puto per iroiuam» oi ert 4
issct, vcrita ne in triun^um duceretur, aspi- Propertio quoque de Cleopatr& dietina, L%9m
dis inlcr ficus delitcscentis punctu sibi inortcm 4\.
accrrsivit. Jluroree populot vocat oricntales. Ausa Joritnagno latraniemt^poinertJiHyiimt k
Utut rubntmy accolas maris rubri : quod Ara- Kt Tgiftrim Siti co^cerc/errc «mimw, '
binm ad occideiitem et meridiem alluit ; et ia Romanamque tubam^r^itmiptiiirt julriL . '
sinuiu uiAucns, Asiam ab Africa separat, 61)6. OmrUtem^amp» |M^j 4<-] Ciccra i
.Algyptumque pnetexit ab orlciite. Bttetrat Wat.i.a.39. Oitm^firia^timhaiimrum Xfff^
ortcmyiirbs est pnecipua Bactriaac regioDis, Hi eonteerdrutU. 4latardm mamKrmt JuSk
iBtcr Pirthiam ab occidente» Indiam ab ori- grypltem: Plinhi%liiiafcm rnnhiiHiin^ Mi^
entc, SoKdinnam h. septentrioiie»' Aiiam 4 me- am : alU, aliai» Pnscipaa taaea inm ■»
rulie. £x iit omnibua legioaiboi ausilia ic- auna Oi^ res, ejwqpa «aof Jiii .- ot Jtmit^
cum habuit Antonius. eovuB foi fliuiy vel oiks» vd MtDM' Uil
ANEIDOS LIB. VIII. 439
ra Nq)tiinuin et yenerem, contraq; Minervam renmt amiaadTertai ifep
teiient: saevit medio in certamine Mavors 700*^n>,et Veneremi et mI-
.ta. ferro tristesqae ex «there Dir«, SSSp.^? 7.^"«^?^
issa gaudens vadit Discordia palla, nedio preiio, et fimeite
n cum sanffuineo sequitur Beliona flacello. f^ •* ■*r*» *! Diwjordia
1. ° «^jL^Aii iDcedit raudeni lacera pal-
18 hfiBC cernens arcum intendebat Apollo w, ,„«£ BeUooa neqiUtur
per : omnis eo terrore ^gyptus, et Indi, 705 ^^^ ^^H"» cmeDtato. Acti-
18 Arabs, omnes vertebant terga Sabai. 33!lt^^J*^f!,!*'*^
. - , ^ ' . P delMit arcum cx alto» hoc
videbatur ventis regina vocatis meta tou iEgyptus, et in-
dare, et laxosjam jamque immittere funes. * di,omnit AraU,omneiaa-
. inter «edes, pallentem morte fatara, ^'^I^^L^
Atignipotens undis et lapyge ferri : 710bere ▼«& yentii invocaUi,
'xi auten macnio moerentem corpore Nilum. •* quamprimdin laxare fu-
i^ •**** * ^ nc» n«n«m solutos.Vulca-
lentemcj^ie sinus, et tota veste vocantem „„, fecerat iiiam inter stra-
uleum in gremium latebrosaque flumina victos. e^> paiiidam necc immi-
flBsar, triplici invectus Komana triumpho J^"^*' P^^Jl ^"x 'idvcr^
lia, Diis Italis votum immortale sacrabat, 715 autcm Niium doient^
ina ter ccntum totam dclubra per urbcm. magnocorpore, etaperien-
tem plcxus tuoSf et toik
jpand invitantem rictog in sinum iuum cmrulenm, et flucnta latebrosa. Scd Caesar in-
s Romanoi niuros tripHci triumpho, refcrebat Diis votura perenoe, nempc trcccnta tcm<
itntia pcr totam urbcro.
NOT.f:.
capite dcpictus ; <|ilia vcl regem fide Primo (juidem die, de S&laisis Alpinis pupulis ,
«bat: vci venator crat; vcl ejus, qoasi Dalmatis, lllyriis, Pannoniis : quos slatim
idagantis, opcra Isis usa est in invcsti- post oppres&um Scxt. Pompeium vicerat aniiis
mariti roembris, a Typhonc, fratre dis- 719, et 720. partiiu pcr legatos, partim per
. Vidc Vossiumdc Idol. I. 1. 27. De Jifep' sc ipsum ; proxipu^ Efolmatas, quobcllo vul-
£. 1. 125. De Venere, ibid. 26U. De neratus fuerat. Altcro die, de Cleopatri^, apud
•4} iB.2.31. DeMacorie, Morte E. 9. Actium in Epiri litorc, snperatil, dcque Macc-
doniUf anno U. C. 723. mense SeptcmbrL Ter-
£r c^ere Dir<F.] Fun^e, dequibus, AI. tio de JEgy pto, post neccm Antoniiet Clco-
Ex gthere : tum quia volaiites illic ptttr», captririu|ue Alcxandriam, subactft, an-
ite erant : tum quianpiid superos prs- no IJ. C. 724. incnsc SextUi : onde Octavia- .
dicnatur<{i><r, iG. 3.211. niis postcu, idcmqne mensis, Augusti no-
Sei$td Ducordiapathi.J Ut ipso babitu minc insiguiti smit, anno 727. Januar. men- ■
primat suam, qua dividit aiiimos, foc- sc.
isrumpit, kc. ue BcUond, Martis so- 715. Diis Italis ro/um immoriale, ^.] Tre-
B.7.319. De j9^otf mr, cui sacrum crat eenta, id est, muha templa, qiue beUi tcni-
k promontorium, ^.3.275. Dcpalid, pore vovcmt, variis Diis deindc consecravit,
nuliebri, AH. 1. 648. immortiilia piotatis siub inonumeuta. Ita
Indi,^.'] Vel vcri //k/i Asi^ siqui- eniinDio, I. 61. de iis qua abeo statim post
^uit Bactrianos in auxiliismntonii. triumphos edita siint. '£«/ h rmurm htliXtsi
fhhpe», iGgyptiis vicini, quos ab vale- t« rt *AiiuiiM, Mmt, &c. - Deinde ^fird perffrit
ndoe ctiam dictos esseostcndimus, G. 2. iAfmerr<e iemplwn et euriam Juiiatn in
Ara6cf, ad orientcm .£gypti. Sabtei, honorem patri» tuifaeiamdedicavit: iu edq ,
ad meridiem Arabia fclicis, G. 1. eolloeamt simulaerum tidoruB .... Taren"
io adveetum, et tpolils JEgyptiis decoratuin.
MapjfgeJ] Vento, qui ob Apuli&, Italire Julii quo^e herois sacrarium,muUis in eo sus-
h orientali parte, flat rectd in orientem peimis dotuiriis,ex pradd JEgwiiaedexonuKii.
i Ui Agyptum. Dicitur lapyx ab ips& Mulia eiiam Jovi Capitoiino,Junonique ei Mi-
I qusB sic priiks dicta fuit ab lapjrge, nerr« con«ecrart( ; eitm ex Senatuseoniulto,
nta Plinium, DoMlali ; juxta Libcrop omniapriiu eorum in iemplis suspenaa oma-
jcaouis. De fdio, .Sgjrpti fluvio, G. menia, ianquam eonlamnatn, esient detraeta.
De Indis et sacrificiis publicUi, ejos in hono-
T^iiei triumpho.] Cssar Octavi- rem, et Bonioi et alihi institutis, multa addil«
lerwtis impcrii sui Kmufijt, tribus coati- De deluhris, JR. S. 225.
ttmsRomr triumphavit. anno U. C.72>y
440 P- VIRGILII MARONIS
Vic rcsonahant ^aiidio, et L«etitia, ludisque \iee plausuque fremebant :
iiidisacpiau$u:churu8iiMrQ„iii'j^ug iu templis matruin chonis, omnibastr«:
troiiaruni ertU in omnibuf ^ ^ * . ^ • .
tempii», et aitaria in «mm- Anie aras teiTam caesi stravere juvenci.
bus : ante uitaria mactati Ipse sedens niveo candentis limine Phocbi, 72(
juveuci t«'pbam terram. j)^^^ recocnoscit populorum, aptatque snperhis
Ipse AusyMut srdent m oi- _^ .. ? i '^ ^ , ' • ,7* '^
▼eaportacandidiApomni«,Fostibus: incedunt \ncta? lougo ordine gentes,
considerat munera popuio- Quam varise linguis, habitu tam vestis et armis.
;:S« "^rnr^X!:^"!*- No,nadu.n genus, et discinctos Mulciber Afr»,
progrediuntur longa Krie, Hic Lelegas, Carasque, sagittiferosque GeloctH
tamdivcria;fermone,qiiamFinxerat. Euphraies ibat jam mollior undis, 7S6
inore vestiumetarmis. IJlc «71 ^ . . ■ . -aj- • - ni i_* •
Vulcanus fcuipscrat natio- Extremiq; hominuin Morini, Rhcnusq; bicomi^
net Nomadum, ct Afros Indomitique Dahae, et pontem iiidignatos Araies.
discinctos : bic Lelcgas, et
Caras, et Gclonos sag^ittis armatos. Euphrates fluebAt.tMn mitior flactibuii, et Moriai
homiuum, et Khenus bicomis, et Dahas auUtd invicti, et Araxot impftlient poada.
NOT^.
720. Candtnti» limint Phahi.'] Trmplo Apol- 5. tc. 2. v. 48. 7*u ipd sonam non htAiMf mai
linit, qiiod janidiu inchoatum in Palatio, tan- in hune ixniHisurban, autq-Jid mutriHtful.
dem cum bibliothccsi dedicavit, auno U. C. Gttoni : populi Tel Scythie, voi Thncic, G.
726. Nonduin igitnr perfcrium crat triuin- 1. 115. IV. Ltteges : \ngi Am miMrii pa>
phi tempore ; scd po<*ta ob vicinitatcin tt^nipo- piili, qni ab llumcro ad meridicin ^Cofidit dr-
rum utruniquc coiijun;;^it. Cnndaiiis Phirhi : ra sinum Adramyttenum coUocantar : ab ••
e candido inarinnre l'uri insiiln: : uani ITmiii^, liiK cum Caribus confundmitur, aut eiiitf Mh
1. 3t>. 5. nit Augusliiin iu Pulaliuu a^lc A|m>1- cii pcrii»ii(centur. V. Cctrfs, rc^onem occ»
iiiiid posuisHC 8ii;iin, iJupali ct Aiithcrini, pant Akis, lul mcridicin lonia?, ad eccidf»
Chioriim fratruin, opcre ]>orfeota : qui cuu- teiu Lycis, ad septcntrionem Doridit, ■onc
*li(lo tantum ac Fario marmorc uteban- Jiidinelli. VI. Jtfoniit populi in ea parleBe^
tur. giccB Gallioe qua proxime aa BritUmiasi Mt^
T2\. Donartcof^nosritpopuIorumt^'C.'\ Co- nam acccdit, et ad fretnm quo BriltaBica •>
ronas aurtat, quas victorilnis HomaiiiH inipe- cennus ciim Gcrmanico committitiir : airiP
ratoribiisct sociieet vccn.^ales pruvinriie ^ra- extretni dietmtwr in e& parte : honuncifitf
tulationis er^ mittebant ; nun vcro victa* gt*n- fuit Tarvanna, Ttrouatinet nuuc diralii li
tcfc od rcdinicndam vitam, ut fnbiilntur Scrvi- Picardiap et Artetis confinio. Ue Blariali
UK. Tales juxta Livium Qiiinrtius Flumiuinus triumphavit Caius Carinut, codtcm UMl «c At
|)i-wtulit iu triumpho ccntum qnntuordccim : quo primum triuraphum duxit Oclai
Scipio Asiaticus duccntas trigiiita quatiior : VII. Dfur, vel Dalue : Scythictim raws 41*
JuUu« Ca'sar juxta Appianum bis millc octin- cuuttir u Stcphano : et k Pompoaio Biett 0»-
{•^entas viginti dnas. Coroiiarum lo<:u pociinia locantur in Ati& i non longe i Scjrthiit
ticiuccps ab iinpcratoribiis cxarta e^t, quud Oxum fluvium : iiitcr Bactriaoot, cl
iturunt coronariutn dicclmtur. Tnlcm exc,!;it nos : quod ti ita cst, fnerunt iUi hitcr
C.T^ar ab i]>sa urbe Konia, cuin ex A^ia vieto ti cnptivot ctim Bactrtanit AntOttS
I*ii.inincc rediisiet: cx Dione, 1. 42. Plcrunique VIII. Euphratet, fluvius Armeuiaun d
oflTcrebantur dciiidc ctiroiio» illae Diis, piiecipii^ polumiam allueiis : de eo G. 1 . 500. Qad ns'
Jovi Capitolioo : Ca^iiar suot post triumphum ilhim gesterit Octavianut, G. 4. 661. JL
vcndidit,confcctainq; iTMlcpecuniam inilitibuf JUienut bicornitt de eo Ecl. 10. 47.
disiribnit. Octavianus, ju.xta Dioneni, ex Ita- bclli c4b^ trajeciste tecimdiii Rmm
lutt civitatibus noluit accipcre : alias, quan ^ Agrippa dicitur 4 Dione, et triiuaphom \
tociit ucccpit, postibiis tomplorum vidctur ap- neglciitse, aono U. C. 717. X. AnutB, cs i^
pendisie, juxta Virgilium. mcnin: moutibut per Mediiim in mare Ct^
724.//tc.Vomac/>tm^rnuj.]TriumphosOcta- uin influcnt, plocido priiqomflusn;
viaiii dcscrlbit, qua in pompSt siibactarum in asperiora devenlt. ingenti impetu ^ ft^m
gcntiuin captiii duccs ciiiium subscqucbaii- rc : ut habct Pomponius Mela, L 8L 5l Bi
cur. 1. AomadiKj vel Jfumidtt : Africana gens, ejut pontilHis ita Servlus : Qucm ^oiifitafai*
ad occidcntem Cartbaginis, quoram capiit u» eat Xerxea emjfcmfere .* rc/ can Mtamilf
Cirta^ nuoc Consiantine : o\> pastoralcm vitain magntur poniemficiit qutm/tustunumenmt^
ita dicti d n^ji, pattu». U. Jifri discitieti .- id ruptrunt : quem pekeA Jiuruiiut figwkt^
est, vfl if!:umif ct lahori luinime a^siieti ; quia pontt ligavU. Atiw ponte qoidem MttMAi
qui se ad o;mis parant, accinipiiit vesteni alti- loquitiir ItidonUy 1. 13. 21.
lis : vcl rcxein. JluentibHs ttstibus induli : knnc 724. Muleiber,] Vulciunii, ha dkCM&OT^
cnim rui<iko habitum .\frorum inniiit Milphio etiulo %c tempenado fcrro.
Piauti, sic Pueuum allooiiens in PaMiuIo Act.
«
JENEIDOS UB. DL
441
Talia, per clypeom Vulcaiii, dona parentis JEiuat admintur ia cIjf-
Miratur : remmque ignarus imagine gaudet, 730 ^y"***~. ^ ^J^J^
AttoUens hnmero famamque et fata nepotum. gped^ r^^ ^ ignonf,
Impoaeni htimerott gloriam ct fkmun poiteronim.
NOTA.
?80. ^pianu.] tlnMBrii eaim his imagiai- rent cofnofcere non poterat.
bui delectabtttiir, tamen qnid illBreprssenta-
P. VIRGILn MARONIS JENEIDOS
LIBER IX.
MGUMEJrrUM.
MtfBA eeiiftttreiufif mixtJtu apud ArcadoM mc Tuacot oeeitpaioy Tumui aAmmelur d Juniom
ftrhidtm, ui in eattnntia notdt Trojte munimenta impehtmjbdai. Trojanit, ex JEnett prttt'
anpio nen tgrtdienHhut ad pugnamt Tumut eorum naeet, oppidi lateri admatat, parai thcen-
4mt: tedillte, eum ex Idtut tjflvtt maieridfabrieaim olhn fiUtteni, tdttm mairit beneficio
mdtUadur marinat in Kympluu : tum nocte imm/inente, eirca oppidum excubim di^ponuniur.
hderim Trojani, de revoeando per nunciot JSned toliciti, dum inter te eontuttant, A*uu« et
Eurjfalut,parnobite amieorum, ultrd tuteipiunt hane provineiam : laudati ab Atcanio, dJmit-
mque, etedem Rutulorum noetu magnamfaciuni : eorutnque tpotOt induti dum pergunt porrd,
4 Latiaia e^tibui obviit oeddutUur : eapiia hattit affixa, et in eattrit ereeta, agnotcuntur pro-
€utiL Trojanit, ef tngen/em in oppido luelumexcitant,pr€Baeriim matrit Euryali. Tumtu op-
jwgnafMmem mane inttaurat» Atecmiut Jfumanum intoteniiiu iltudentem, emittd h murit ta-
giiid eonfigii. Qiio tueeettu etaii Pandarut ei Bitiat portat reeludunt, et Rutulot tubeuniet
uiMgnd ttrage propeUunt. Tumui facto impeiu iandem irrumpit, ted dautit portit, hottium
mMiiiiudine drcunwentua, paulatim reecMi m eam oppidi partem quam T)fberit altuebat, et ut
trat armatut influmen detUient ad tuot natatu revertiiw.
i ATOUE ea diver8& penitiis dum parte geruntur,
r Lrim de coelo misit Saturnia Juno
IirrERPllSTATIO.
Ac dum Ista fiunt tn re-
grione kmgd remot& : Jniio
filia Satunii mis^t k cqb\o
Irim
NOTA.
ii
* 1. Divertd «orfe.] In Etmril, «pnd nrliem JB. 4. TOOi.
Cmn, JE. 8. 479. De hide, ThaummniitfiHif
442 P. VIRGILH MARONIS
ad audacem Turnum. Tur- Audacem ad Turnuin. Luco tum forte parends
m» fortc quiwcebat tunc pilumni Tunius sacrata valle sedcbat.
▼i <n vkiie Mcii. AdquemA^ qucm sic foseo Tliaumantias ore locota est: 5
fiiu ThaumantM ita locuta/Turne, quofl optanti Divum promittere nemo
«t orc roseo : T»™» rjJAuderet, volvcnda dies en attulit ultro.
ce tempuB revolutum exni| ' .. i. *
buit spoutc idy quod nuUuJ^neas, urbe, et socus, et classe relicta,
Deorum auderet poliiccrlSceptra Palatini sedomque petivit Evandri.
'j^„Zc.'^irH«r."x7b!S;Nec satis: cxtre.nas Cor^lhi penetravit adurbes: 10
adivit regnum et rcgionera Lydorumquc mauum, collcctos armat agrcstes.
Evnudn Paiatiui. N«^»rf QuJd dubitas .^* nuuc tcmpus cquos, uunc poscere
«rbcH Corjlhi: ot armat CUrrUS.
muititudincm Tjrrhcno- Rumpe moras omncs, et turbata arripe castra.
rum, ru.ticos conercgato.. DJ^jj ^^ j„ ^^j^^^^ paribus se SUStulit alis,
Quid dehberas .' jnm tem- - ' i«**^-.«.iM
pus ui vocare cquiics ei li)?^nteinquc luga secuit sub nubibus arcum. IS
curruK. Amputa omuem Aguovit juvenis, duplicesque ad sidcra palmas
rr- 1 " SrctSvstulit. uc tali fugientem est voce *ecutus :
aiis nquaiibut cxuiiit se ad Iri, decus cceu, quis tc mibi uubibus actara
caium, cttn fu^a sigoavit j^etulit iii tcrras ^ unde hajc tam clara repente
bl^fjiI^cnU T^r«w "pio^'^^'"P^*^^*-'* medium >ideo discedere coelum, 20
vit cam, et porrcxit ambas Palaiitesquc polo stcUas : sequar omina tanta,
pahnas a*! ftstra, ci prp»e- Q„jg„„ig j^ j^^ma vocas. Et sic effatus, ad undam
cutus est abcuntcm tahbui.* * .^ i «^ j «^ i i
verbi«: o lii, omameiitum Proccssit, sunmioquc bausit dc gurgitc lymphas,
•fris : qtiis miisitte lajHiam Multa Dcos oraus : oncravitque eetbera votis.
t J.-l^bl.f hr. hcS. «: ^ Jamque om.,is campis exercitus ibat ^perti», 25
li tnin spleudida.' cernoDlVCS Cquum, dlVCS piCtai VCStlS, Ct auri.
medium cojiuin hiare, ci Mcssapus primas acics, postrema coercent
•^':™.r™tl.^'°Mu^"-T>Tr»,eirta. juvenes : medio dux agmineTumus
queDeorumhortarismead Vertitur arma tcnens, et toto vertice snpra est.
beiium. Atquc itn locutui, Ceu scntem surcens sedatis amnibus altus 30
progresstis eitt nd fluviumy *■ ^
ct cztulil c supcrficio fluvii aquam, muha pctcns d. Diis : ct replevit coDlum volif . Et jaoi tolM
excrcitiis procc<lcbat a^is patentibus, fi-e(|ucus equia, abuiulani vestibus venicoloribut et aniti.
Alcssapiis rcgit prima agmina, fiUi Tvrrhci uhiraa : Turuiis Rex eacurrit m mcdio exerritn, af-
«ollcui» arinai ct excedit aliQ» toto cnpite. Voluti profiindus Gangcs crescens ciuii sikatio fcfi-
lem
NOT^.
8. Parmtii Pi/iifHYii.l At rilumnui dicitur plaribtis %mg habuiC domiinif Cea«r qao-
^. 10. 76. Tumi amu; ibid. 619. Tumi quaf' que Octavianus habuit suam : unde inptn-
<tii;;a/cr|idekt, a6anff.Igiiurvel;wr€R«sumi- toram edes, ubicuuq; esset, jMila/Mi «ooM
tur hk generatim, quoraoido dicimus j^arentes suut.
majurestfue, quocuuiquc gradu dlst4:ul a nobi« : 10. Coryilti, ^-e."] Urbi est Tuacia», i^ Corv-
vd, Mi ait ServiuS) PHumnus commune fuit tbo rege fundata, nunc CorUmay JE. 3. lA)*
famili» rogiiorocny k priroo Piluronu dcriva- De LjjaiSf Tusciae colonisde Ljrdift, £. 2. 781-
tum iu poklerosi ut Caesamm a primo Ocsa- JE. 8. 419.
rc. Sto in prima sentcnlia : quia tiolus Pilum- 13. Caalra.] Novara Trojamy tumoltuano
nus, raput gcutis, Dcus hubitus e»t, ut locis il- opere miiniiam ab ^nea, ad oftium oriciitBfe
lis vidcbimus ; idc6que luco kcu sylva sacr& Tyberis, JE. 7. 167.
donai UH. 23. Hausit dc fiurgHe (ympftoi.] Ut lotif oi-
4. Sede.bat.'] Vel feriabatio' ad ejus tunui- nibus puri&s prvcnretur. Sic iCneas, M. M.
lum : »rrip»it cuim Ciccro, Dc Leg. 1. 2. 65. 6». Dc genitivo jnr/crr, JE. 3l 354. De ~'
Damralilws Jeriis rttideri mortuos. Ita Tur- poi /£. 7. 091. De Tyrrhto, et ejua filiis,
nebus. Vol himpliciter otiahatur. Ita Dona- 465.
tus. Vcl dclibcrabat sccum dc rerum suarum 30. Ceu aeptem twf^entt 4^*] GaitgUf iavi«
ftatu. mediam Indiem intersccao<, acduM in parftt
9. Palatini, ^.] De Ecandro, Palalini dividens : inllaei» in Oceanum mcridioBalnB
montis incolu, Hu. 8. 61. In eo niente dcui- uoo quidem ettio: tcd cui t«m mulni obja-
de •tnicta cst Roma, in eo Romulus unom e cent iotulci vl octium iUod iondii '
l
iENEIDOS LIB. f)L 443
Per tadtiiBi Gan|^ : anl pingni flmnine NiliUi ihxm ^Mdk: m uNH
CAm refluil campit, et jam se condidit alveo. MUQircecuiidu«q«if,qiiia;
Hksuhjtomnigroglomerwipulyerenubem ^a^&^LAt
l^rospiciunt xeucn, ac tenebras insurgere campis. TttDcTn^^tnjprocuUideat
Priniuft ab adversa conclamat mole Caicus : 35 »«*«» reperitinum coOi-
luii globuE, 6 civef, caligme volvitur atrif * Sb^MoSll^IS^
erte citi ferrumy date tela, scandite muros. Prinus Caicui vocifiBracur
[ostis adest, eja. Ingenti clamore per omnes ^* w« oppo«io j o cj;.
Condunt se Teucn portas, et moenia complent ' ^* caiigioii accedic ai
Namq; ita discedens prseceperat optimus armis 40**^^ afferte am» ceiereiy
^neas : Si qua lutereA fortuna fuis^t j ^:^'ai.rSr^
iVe struere auderent aciem, neu credere campo : le. Ooinet TrojADi cmii
Castra modo et tutos servarent acnrere muros. mH»* ▼odfcratioiie inciu-
-E* ^ • r 1 °" ^ ^ aunt te uitra portas, et re»
Ergo, etsi conferre manum pudor iraq; monstrat ; pient muoimenu. 4uipM
Objiciunt portas tamen, et pra^cepta facessunt, 45 ^^neai p^UMimiu mifflK.
Armatique cavis expectant turribus hostem. J? ^ ""^ aWen» jimerat:
m^^i*^^! 81 casui aliquit ejutmodk
Tumus, ut antevolans tardum praecesserat agmen, contiogeretrinterim dum
Viginti lectis equitum comitatus ; et urbi obtrat .- ne auderent onU-
Iniprovisus mdest : maculis quem Tliracins albU ^^t^^^^^^Z';^
Portat equus, cristaq; tegit galea aurea rubra. 50 tummodo tuerentur cattra
Ecquis erit mecuro, 6 juvenes, qui primus in hostem ? ** "°V~/ defcotot muni-
T^ «^ .• 1 • A •x^*^ • mentit. Itaque, licet pudor
En, ait ; et jaculum mtorquens emitut in auras, et furor horteiltiir «» con-
Principium pugnae : et campo scsc arduus infert. serere manut : tamen op-
Clamore excipiunt socii, fremituque sequuntur poountportatjeiexequun-
HnT ^ \ . •^ • ^ 1 ^_tur mandata.^nciB,et ar-
ornsono. Teucrum mirantur mertia corda : 65 mati expectaot hostem in
Non sequo dare se campo, non obvia ferre medUt turribus. Tumut,
Arma viros; sed castra fSvere. Huc turbidus atq; huc '^ ^^"^Z^^Z:
Lustrat equo rouros, aditumque per avia quserit mam, stipatus vigiuti equi-
Ac veluti pleno lupus insidiatus ovili, 59 tibus eicctis ; iu accestic
#-». i» f^ 1 *i ^ ' . • 1 »d urbcm mexpectatut:
Cum Iremit ad caulas, yentos perpessus et imbres, jhracius equut macuiotut
Nocte super media : tuti sub matnbus agni aibo fert eum, et cassis au-
Balatum exercent : illa asper et improbus ira Jf ^ inumbrat cristit rubrii.
«... 11 *^ /. . *^ 1 1. Ojuvcnet, mquit,quis erit
Saevit in absentes : collecta fatigat edendi restram, qui primut in
hostcm irrttei mecum ? ccce. SU ait, et evibrant jaculum projicit in a£mn, quati initium pne-
lii : et altut immittit sese jp campum^^une/iun «rfrt. Socii succedunt et cum damore, ct sequun-
tur ululatu terribili. Mirauturdesides animot Trojanorum : liomines iUo» non exhibere se in
asqnam planitiem, non inferre arma opposita ; sed iusidere castris. Twmu» iratus huc et illuc
csrcuit equo muros, et vestigat in|;7cssum pcr loea inaccetta. £t reluti quando lupus sub me-
diam noctem insidiant ovili pleno frcndet prope tepta, pattus Tentos et plurias : tune a|^i te-
curi snb matribus emittunt balatum : ille verd acer et percltut ir& furit advcrsdt abtentet : Ih-
niredendi
NOTiE.
mnUiplex dici pottit. NHi modo exundare unt, et quorom tocietate intumetcit ac ytri
certit temporibus dicitur apud Solioum, c. 66. turgit : quo sensu sepiem, erit pro incerto quo-
Jhs/fito, ejusq; septemostiis, et benefic&exun- iibet numero, qui saepe k poCtis per septenum
datione, G. 4. 287. Comparat i^tur Virgilius aut eentenum exprimitur.
Tnmi exercitum k multis Itali» populis, qui 49. Thraexut.] De equo ^usdem modi, JR.
jprijdlt dispeni per agros vai^abantur, nunc in 6. 606. De T^roctd equorum ferace, JE. 3; 14.
inuQi collecti instructa acie incedunt non sine De enMit galearumy /E. 8. 468.
ppajestate ct silentio *, cum his duobus fluviis, '6A. JEjuo eampo.] Ve\plano : vol potiAt, ubi
jsonexundaiitibut quidcm, ted post exundatio- pari ptneulo, pari pugnct moih, dccertare pot-
iaitt^ ii campit in alveum ntfluenCibus. Quidam tent. De verbu tuttro, pro rirrumeo, JE. I. 608.
▼ocet iUat,«e;)tei7iAi/|^eji««t42a(uiimm6u«:no» 60. Caulat.] Cauia, ttabulum ovium, ^
4fi icptem ostiis, quiixu Gangi|B detcendit po- Gneco il»Xj|.
JMs in ouu-e, quim twrgit ; ted nehib expli- ^ Ih abtenttt^ In a^iiof k. teipto jfOBfW^
cant de fluviis comphuious, qui io eam influ- tadisjuncloi^. '
30
444 P- VIRGIUI HARONIS
muctus ez Vmg» tanpan Ex longo rabies, et siccse sanguine fauces.
et pittur thienf nnsuinis H^ud aliter Rutulo mufos et castra tuenti 65
;:riXJ!Sr''C^Ip>e«:'"'t '^^> « dans dolor o.sibu«ard« :
coQsideraaU murot et cai- Qoa tentet ratione aditus ; et qua vta clausos
tni, et indlg^iiatio ««S»cU gj^gj^j^^^^^
!|umt*T4r^P^*': et quiCl^sem, qul? lateri castranarnlu^uncta latebat^ "
partt y\9i aliqua eztrabat Aggeribus septam circum et fluvialibus undis, 70
tx «CT«* Trojaoo. ijciu- |„yadit : sociosq; incendia poscit ovantes :
ioe, etiiKlocat«o*inpIaiu- "•^•■"•* • . ^' - ^» r • i • i -
ciem. Impusnat ciastem Atq; manum pinu flagranti ferviUus impleu
drcdm defeosam muni- Tum vero incumbunt : urget prapsentia Tumi,
castronim : et vocat ad in- Dmpuere focos : piceum fert fumida Inmen 75
cendium sooios ff«««*n>««»» Tacda, et commixtam Vulcanus ad astra favillam.
Sm pin^llftrmf^ll^. T^ Qui» I>eus, 6 Musae, tam seeva iucendia Teucris
antem dant seaperi : prc- Avertit f tantos ratibus quis depulit ignes }
tentia .^^fnii incitat fw, p- jj^ . • gj f^^^ ^ ^^^^ perenniS.
et omnit juvcntus armaiur r ••ou •'^ru**¥J*»A
wfrru facibus. Rapuerunt Tempore quo pi imum rnrygiaformabatin Ida 80
tUioneM k focis : t«da fumi- £neas classem, et pelagi petere alta parabat :
'A» 7^n.% ^J^. Ipsa Deum fertur genitrii feerecynthia maguam
tam faviiiam. o Musb, Vocibus his affata Jovem : Da, nate, petenti ;
quis Deiis ahduzit a Tro-Quod tua chara parens domito te poscit Olympo.
janis luccndia tam crude-^. , .. .* , . .., ^ ■ />•»
lia ? quis depuiit tanu» P>nea sjlva mihi multos dilecta per annos, 85
ilammat a navibus .' dicite Lucus in arcc fuit summa, quo sacra ferebant,
hoc: aniiqua Mf <^*'*i.*"**° Niffranti picca trabibusquc obscurus acernis.
kujus facti, tamen fama.-O J4 i . . ^ • » i •
tjus e*i astema. Tempore Has ego Dardanio juveni, cum classis egeret,
quo itineas primum strue- La^ta dedi : nunc solicitam timor anxius urget.
ntf^it pJL T^ Solve metus, a^; hoc orecibus sine posse parentem:
euiidom m extrema ipatia Ne cursu quassatflB ullo, ueu turbiue venti 91
""^"'nif* ^*^^^"^ Vincantur : prosit nostris in montibus ortas.
U^u maglrZi Jovlm hiiFiUus ^uic coutra, torquet qui sidera mmidi :
Terbis: Ofiii,cooccde ma-Q gcuitrix, quo fata vocas .^ aut quid petis istis?
tri procanti, quod diiecta Mortaliue mauu factne immortale carinae 05
matcr tua pctit a tc poM —i i • ^ . .11 ^^
ccciom sabactum. Syiva pi- Fas habcaut .^* certiisque mcerta pericula lostret
neachara per muitoi aonos i£neas f cui tanla Deo permissa potestas f
^i«''i^u".!" p^uT In»». «W defonct» finem portusque tenebunt
pacus et truncis aceruis : quem in locum inferebant sacrificia. E^o Ivta concetsi has arhmu
Trojano juveni, quando iodigebat navibus : nunc inetus anzius habet me tolicitani. Ezpdle
timores meM, et permitte matrem .hoc posse precibus suit : ne navet UUe deficiant, fractte uUa
navigntione aut vi ventorum : prosit i;>«t«) eat natas esse in montibus nostris. Filius» qui volril
astra muiidi, respondet iili ez adverso : O mater ! qu6 vertis fata, aut quid rogas his rerMt^ ■■
naves fHbricata: manu mortali obtinebunt jus immortaiiutis ? et iEneas securus adibat perica-
la dubia ? cui Deo conccssa est tanta facultas ? ego potiiis quondam,poslqaam fimcUe tu pm-
eulis attigerint teniiiiiot et portot Italoi :
•
NOTiE.
66. In tfguor.] lu cunpam, JE. 2. 780. .79. Priseajida, ndt {^.] Etti Ikctnm «b
70. jigf^uibttSf 4^.] Sitiun describit novn vetustatem multit subobscumm sit ; fana tt-
Trojc, A^u. 7. 167. De <^ere, infr4, ver. men ejus non periit, sed vigebit semper. Dt
142. idd, TroadU monte, J£a. 2. 801. De mnw^m
76. Forot.J Quos ezchaverant,ad accenden- JEhm:, ibidem structis ad fngam» Aln. 8.6Lllit
das arbores pinguis natunr \ qualcs sunt pi- Berecynthid, Cybele, JV*. 6. 784. De arre, pra
noii, tada, Edog. 7. 49. Tamen tsda pro qua- montis cacumine G. 4. 461. Fieea^ arborrad*
libet face sumi potett Do Vltkano pro igne, nam ferens, G. 2. 267. TraifU MniC| a
^' 1. 2^. re arbore, erabk, lurLX.
iENEIDOf^LIB. Vni.
44S
certuDi) per fluTiot fratrts
inremi, per ripas flueDtet
picc ct nigfro vorticc^: cC
commovit nutu totum c<e-
lum. £rgo promista cUet
Auionios; olim quflecnnque evaserit undis, qoeciiiiqne eviuvent floe-
Dardaniumq; ducem Laurenda vexerit arva; 1005^*». ^ *"**"* principeiB
Mortalem eripiam fon,!<m, magnique jubebo 2L™rTu? ^^ITJ^tZ
^quoris esse DeaS : qualis Nereia DbtO ciem mortalem, et impere-
Et Galatea secant spumantem pectore pontum. ^ ^^ ^^^P^.^^r "V
T\- s. -j *- o* •• ii • !• • rig:qualji DotofiliaNerei-
Dixerat : idque ratum, Stygu per flumma fratns, etGaiate» scindunt pectore
Per picetorrentes atraque voragine ripas, 105 """^ spumotum. Sie locu-
Annuit: et totum nutu tremefecit Olympum. ^"' ^""^' ^* '** ""^"^^
£rgo aderat promissa dies, et tempora Parcie
Debita complerant : cum Tumi injuria matrem
Admonuit sacris ratibus depellere taedas. __ _ _
Hic primum nova lux OCuIis e/fulsit, et ingens llOadvenerat", et*^ PaicaB ^n-
Visus ab Aurora ccelum transcurrere nirobus, sommaverant tempui con-
«« . , . I j stitutum: quando impur-
Idaeique chori : tum vox horrenda per auras natio Tumi movit matr^
£xcidit, et Troum Rntulorumque agmina complet : Beretynihiam, ti/ averteret
Ne trepidate meas, Teucri, defendere na ves, ^^^ *! "fj;";;;' ^l^Z^t'
•m:r* • « rn iunc pnmum novom lu-
IMeve armate manus : maria aute exurere Turno men iiiuxit ocuiis Tn^anor
Quam sacras dabitur pinus : Vos ite solutae, 116 *'"*"» «^ maffua nubes visa
Ite, De» pelagi : genitrix jubet Et sna qu«que '^ ^^ oriente trajicere c«.
Continuo puppes abrumpunt vincula ripis :
Deiphinumque modo demersis a^quora rostris
Imapetunt. Hinc virginese (mirabile monstrum)
Reddunt se totidem facies, pdPxoque feruntur ; Iftl properate tueri meas' na-
Quot prius aeratae steterant ad litora prorae. ^jj^ °* .f™*'^ "*»"»
^, " • • T> ^ !• • *^ • vtflfas: prius permittetur
Obstupuere animis Hutuli : contemtus ipse Turno sucoendere mare,
Turbatis Messapus equis : cunctatur et amnifl V^ P'""» ff^^i dicatas.
Rauca sonans, revocatq; pedem Tyberinu. ab »\to.l^Z ".St^^^^Sr^Tw
At non audaci cessit fiducia Turno. 126 imperat £t statim singuUD
Ultro animos toilit dictis, atque increpat ultro : °*^"^ absciodunt suos fo-
w, . , . I • -r *. • i>®* ^ litonbus : et more
Trojanos haec monstra petunt : bis Jupiter ipse deiphinomm mersis rostrui
Auxilinm solitum eripuit : non tela, nec ignes qua-runt profundum mare.
Expectant Rutulos. £rgo maria invia Teucris, 130^,t?.^S^?'rtc^t
r«ec spes ulla fugae : rerum pars altera ademptaest : viiitus pueiiares,etcummt
Terra autem in manibus nostris : tot millia gentes "»»" ; <i"o^ «rotaa navei
Arma ferunt ltal«. Nil me fatalia terrent, C*u S"Hor";Li!r;
4»9ieMesaapusterritwieff equis commotis: fluviusquoquc Tyberinos sistit raucura immurmurans,
ct refertcunum a mari. Non tamen reprcssa est confidentia Tumi audacis. Ultr6 excitat verbts
«mmos «uoruirii et ultr6 eoi objurgat : H»c prodigia spectant Trojanos : ipse Jupiter aufert
iUia tnbsidium consuetum : navts non ezpectant arma nec incendia Kutulorum. Itaque mare
jam impeuetrabile tst Trojanis, nec ulla spes fugiendi mptrtat *pn*' pen altera mundi ablata
cft ipnt : terra ver6 tst in potestnte nostrii : tam multa tunt miUia natiomim Italarum qtut iu<
lerunt nf bellum. NuUatenos terrent me fatalia
luni} et simul chori Id«i :
deinde vox terribilis emit-
titur per aifrem, et impl^
turmas Trujanprum ac Ro.-
tulorvim : O Trojanii ne
NOTiE.
W. jfuionMM, ^.] JE. 7. 64. Dardanium du-
cim, £. 1. 236. LaurenHa arva, JE. 7. 63.
DoiQf Oalaita : Nymph« roarinc, Nerei filia» :
Ed. 7. 37. De Stygt lluvio, et cur Dti per Stf»
f^jurmt soleant, 6. 3. 661. De (HympOt £cl.
d. 66. De Poreif, JR. 1. 22.
112. Fdmiqut ehori.] CorybanieSt CurtttSf
DaetyUf Cybeles ministri : qui cymbalis asreis
«a In mibe circa Cybelem pentxepebaiit, iE.
8. 111.
30*
1 14. Ae trepidatt!] \ox illa non scmper
metum solum significat ; sed festioationem ae
toinuttuationem ; ut patet ez G. 4. 69. De
Dtlphimbus, £. 6. 694. De proris navium cro-
tis, M. 6. 143. De Tybtrinot Deo fiuvii, iE. 8.
31.
130. RuIuXm.] iE. 7. 794. De 2Vttm#i JE«
1.236.
131. Renm part aUtra.] Inferioris oriiUy
qui ez aqui et terra conn^lobatur.
44C P- VIRGIUI MARONIS
«recuU Deorum, >i Trtja- Si qua Phryges pne se jactant, responsa Deteui.
w pnedkant aiiqoa pro m: ggit f^tis Venerique datuni| tetigere quod arva 13S
S?,^«o*Tl!3!ir.3!u:Fertilt8 Ausoniie Troes : sfe^t et mea contra
gvnmtagrof faKimte Ita-Fata mihi, ferro sceleratam exscindere gentem,
lift: toDt 4aoq« »ii^ f»»Conjuge praereptL Nec solos tangit Atridaa
SSt^^belio geSteSrS' Istc dolor, solisque licet capere arma Mycenis.
pMun, n quUUm erepu eiTSed periisse semel satis est? peccare fuisset 140
Itoi^r^ei^tl^k^fii^ Ante satis,p6wtus modo non genus omne perom
Atni/iuit Ucitom eit soib Fcemineiim. /Quibus hsc medii fiducia valli,
Mycenis Hinereorma. AtpQggarumque morffi, leti discrimina parvai
^^«iJl.^SSfSlDant animos: an non viderunt moenia Troj»,
hnc onnino obhomotibusNeptuni fabricata mauu considere in ignes? 14S
imuiiebri gcnerc,pccGftBM Sed vos, 6 lecti : Ferro qnis scindere valluni
tS^^-^lU^^^Tri^, 'h Apparat, et mecum invadit trepidantia castra?
ibwK not remorantet, qum Non armis mihi Vulcaui, non mille carinis
param diftcnniMnt eo« k £g^ ^pyg j^ Tcucros : addaut se protinus onmei
vone, augent audaciam:_ t*. ^» r ^ ,m
nonne viderunt murot Tro- Etrusci socios : tenebras et mertia lurta 150
j«,ftructoemamiNepcuui,Pa]ladii, ccesis summffi custodibus arcis,
r.Lty°J!?/°r;i."QSNe tlmeant; nec equi c«c4 condemurin alvo.
parat evertere ferro vai- Lucc palam certum cst igni circumdare muros.
Inm, et quit impugiiat me- Haud sibi cum Danais rem faxo et pube Pelasgi
:;Sr.~lS*cl;Sii'T;^ P«tent, dedmnm quos distuUt Hector in an*
•rmit Vulcani, non mille num. 155
navibus: suiim Milungiint ^^^ ^jg^ melior quoniam pars acU diei :
•e tffiffomDesTusa BodoB:^ , ' . .^ y ^» t.
Be metuam noctem, et ig- Quod superest, laeti bene gesus corpora rebus
naTum farturo Paiiadii, oc- Procuratc, viri ; ct puguam speratc parati.
S:tr1i:S5uSK:n:i«tereavigilamexcubiisob.i5^^
obscuro otero equi. Ratum Cura datur Messapo, ct moema cingere flammis. lov
«st dngera mnros ignibos Bis septem Rutuli, muros qui milite servent,
l>alam de die. Faciam nc '
czistiraent sibi iiegotinm esie eum juventute Pdasgft et Achivis,quoe Hector protraiit wgw
sul decimura annum. Jam Ter6, siquidem optima part diei lapsa cst : qnod restat, 6 ▼iri, re Jb-
liciter iuchoatii, peficiie hilares corpora, et parati expectato prvlium. loterim comminii»
Messapo cura collocandi ad portas ststioncs vigilum, et drcmndaiidi muninieata igiftm-
Quatuordecim Ruculi decti tuni qui observent muros cnm mililabiii :
nota:.
134. Phrygfs.'] Trojaai, qui per contemp* 142. ValU.] Dicitiir taUum et vaUui. Vd-
tum sic appeUabantnry ob rbr}'gum moUiti- fiim, munimentum est: ex aggciti torrft, qmi
cm, jE. 1. 381. proprie oc^cr dicitnr ; ct sndibiu, nve paKsi
138. jkridat.'] Atrei, M^rcenaram regis, fi- qui propri^ dknntnr valii qmbus terrm sigies-
lioi : Agamemnimaf JE. 3. 64. et MendauMf JE. ta cohibetur. De Tnjm mitrit ik J^ntptumfk-
2.261. Qui ob raptam 4 Paride Trojano He- briraHtt JE. 2. 610.
lenara, Menelai conjugem, Grseciam nniver- l^.Jtrmit Vukani.'\ I>no vtdetnr dBccre ; ft
fam iu Trojanos condtirunt. De Mjfeenit, se non esere armis k Vulcano fisbrkatis, qaa*
Peloponnesi urbe, JE. 1. 284. lia Achilles babuit, JE. 8. 383. nec le ~
14U. Sed periittt temelt 4^.] Concisa admo- proprio ensc, onem habuit ipse Tnmni, i Vd-
dum sententia, ideoque sobobscura : qua juz- cano ilem cooAatum, J£. 12. 90. De huUb fl^
ta traditam interpretationem sic fusius ez- rmity GrsBcorum ad Trojam, J£. 2. IttB. Di
pUcari potcst. Jfmme i^gicil iptitjamtemel Etrutcit, JE. 8.419. DtnoeiynafimW
periittepropteramtremftaninarum 7 ctttk qui- Trojani, fiscto ab Uiyssc et ITjniMik ,
cunque alii nondum odwscatpenitus omne ge- 166. De eouo 7VB;ano, ct Gneds co h
nos foemmeum ; iis Batas Iwiset peccare pri- JE. 2. 260. Dc l}anait, JE. 1. 80. Dc /^tlMgii^
us: ide8t)M<ueMelM06d«ei>ntfj: sive, satis Thessalis, Ibid. ▼. 024. Do JSftctorey
csset memoria prioriB peccati et poenB, ut ab filio, ibid. ▼.
amore foeminanim avcrterentur : non iterum
idem pcccarent, et noraiB flib4 pcmidcra ac-
rersercnt.
iENEIOOS LIB. IX.
447
jecti in granina ▼•aiiit
conpotAtioiUi et ezhauri-
unt pocula crea. Micant
ifnet: vigilef tranaigunt
noctem iosomoeBi ludcndo.
Trojani proftpiciunt ista de-
quot pater idneasy si rei
adverui aliqaando id eai*
gerentijwterat etsemodi*
ratoretjureQumet admin*
istrof rerum. Quodlibet ag*
Ddecti : ati iUos centeni quemqne Mquuntur, Olot ▼er6 ftingnioi leqQiM-
Pnrpurei crif tis juvenes auroque corusci. *>» centum juvenei puipa
IMscurrunt, variautque vices, fusique per herbam ISl^lDhJliSitilJl^SMScS?-
Indulgent vino, et vertuat crateras ahenos. 165 dunt n6t iniricem, et prv».
Collucent ignes : noctan custodia ducit
Insonuiem ludo.
Hsec super e vallo prospectant Troes, et armis
Alta tenent ; necnon trepidi formidine portas
Ezplorant, pontesq; et propugnaculajungunt: 110 iupeTtxfigeTibuMj^it aer-
Tela gerunt Instant Mnestheus acerq; Serestus: ▼*ntannit lummas paria
3UOS pater ^ncas, si quando adversa vocarent, IllSrdJcuMpSLt^^r.
ectoresjuvenum ct rerum deditesse magistros. tat, et firmantoontet ae
Omnis per muros legio sortita periclum i^y^propugnacuia : habeni ar-
-• . '^ °. j • ^ 1 ma expedita. Urfeni Mnei-
Excubat, exercetq; vices, quod cuiq; tuendum est theut et ardent Sercstut :
Nisus erat portie custos, accrrimus armis,
Hyrtacides ; comitem Mnese quem miserat Ida
Venatrix, jaculo celerem levibusque sagittis :
Et juxta comes Euryalus, quo pulchrior alter
Non fiiit ^neadum, Trojana nec induit arma; mT^J^^S^cSS^
Ora puer prima signans intonsa juventa. miutM, et variat Ticet, «t.
?is amor unus erat pariterque in bella ruebant : 'J^.^ ^ ^ unicuiqnf
'^ ' JL, ^ *• * 1 ^ eonitgu terrandnm. Nitutf
unc quoque communi portam staUone tenebant. fiuut Hjrtad, ardenUsi?
Nisus ait : Dii-ne hunc ardorem mentibus adduut, »»• m beUo,quem Ida re*
Enryale ? an sua cuiq; Deus fit dira cupido f 185 "S^* ^*™* ^T^t!^
^ y !• •j • j j '^ • j mitem,proropturojaculoet
Ant pugnam, aut aliquid jamdudum invadere tagittit levibut, erat cntto»
magnum port»:prop* erni Eurya*
Mens agiut mihi ; nec placidi contenta quiete e»t. JS-^rfo^^K^T
Cemis, quce Rutulos habeat nducia rcrura : tuiit arma Trojana -, puer
liuroina rara micant : somno vinoque soluti '^^- ^"**!J^ ' f*'*'^^
Procubuere : silent late loca. Percipe porrd 1 90 JJior mut^u, '^tii^jU-
Qnid dubitem, et quse nunc animo sententia surgat« bani currere ad pngnam :
Jtneam acciri omnes, populusque, patresque, ^^J^^H^cJm.
Exposcunt: mittique viros, qui certa reportent Nitut dixit: EurTaie, aa
Si tibi, quae posco, promittunt : (nam mihi facti ^ immittantanimushQae
^ ardorem? antuacupidoar-
Ucns fit imicuique Deut ? jamdiu animus tuggerwt mihiaggredi, «nt certamen, autaliqaid mag-
Bnm ; nec contentut est hoe otiotranquilk). Vtdet, quiB conftdentia rerum occupet Rutulot :
igncs rari splendent : jacuerunt labefacti somoo et vino : locaiNnma undique silent. Adverta
porr6 quid mediter, et quod consilium subonatur anlflso aiee. Omnes, et plebs, et procerctf
petuBt leroeari iEneam : et mitti bomines, ^ui referant certarfe eo, 9i poUicetttur tt dahirm
i eaqwD peto (nam gkuia facti sofficit nnhi)
KOTJC.
166. Cnderat.} De iis poculis, Ecl. & (ML
170. Ponteseipropugnaeula,] Pontes et sca-
las, quibus turrrs et munimenta inter se com-
aittdiaatur, ut possent obsesti discvrrere. De
fgione, G. 2. 279.
j77. Ua Venairix.'] Vel mater Nisi nomine
Mt* ; ve! mons ida, M. 2. 801. qwe dicitur ve-
ludriXf <|uia ▼enatoribnt frequens : ut G. 9. 44.
£omitrix ^^aunu tauorum.
l8l,Friaidfuvenii,] JLaniyMe, qna primtB
Jprrentntis indscium ett.
166. Jin tua cui^f ^.] Aa wvb loiufquit-
que, id quod rald^ Tult, dirino impulsa K tibi
fingit veUe?
191. qiMduhUem.]Q^idmedUer,gwdde'
Hberemjaeert; omnis enim deliberatio cuai
dubitatione conjuncta est.
194. Si tiln, fuc poteo, prQmiaunt.] Hk tor-
onient se iaterpfretes leri de causl^. SMitiit ett t
SitiidMuiuniaureedBmtquamtumpetilunit;
Idque alt, ez aaioorum ingeuio, qni tibi miii
pericaloea, amicit commoda quiiraiiL Hoc
maniftttum ett ez iit quc tequuntnr : mon
wUkifaeHfaMmt td. Oppooit eoim fanHl
448 P. VIRGILII MARONIS
vidcor poMc invenire juxtaFama sat cst, tumtilo videoF repcrirc sub illo 195
Uium collcm itcr ad urbem pQsse viam ad muros ct moenia Pallantea.
?ySn?'.mXc'.Il."eiJri^-Ob«»P«itmagnolaudura perculsus amore
citus raagna cupiditatc ^io- Eurysdus, simul his ardentem aiTatur amicum ;
m talii: iimui a"?n»»»<w Me-ne itntur socium summis adjnnffere rebus,
ferventem amicura his »cr- „. ^ ^. ^ i . • ^ ^ • i «aa saaa
bis: An ergo, Nise, rcnuii Nisc, fugis? solum te in tanta pencula mittam r200
mc admittere socium in Non ita mc gcnitor bcllis assuctus Opheltes
rJiUt^ornf^^^r Argolicum tcrrorcm inter Troj^que labores
liim? OpheitespatermeitfSubiatum crudut: ncc tccum talia gessi,
a^etus arinis, non sic in- Magnaiiimum ^nean et fata extrema secutii9.
l^ a;.cormT. I^u" Est hic, est animus lucis contemptor ; et istum 205
Troj(e;nocrccitecurataUR,Qiu vita bcne crcdat emi, quo tendis, honorem.
€x quo sequor generosum jy -gyg ^^ j,^,,, . Equidcm dc tc nil talc verebar,
Aiioam et fortunam ulti- xy^ ." rA**u' V..
niam. Est, «anc, esi ani- Nec fas : non : ita mc referat tibi magnus ovanteffl
mus hic mc9u negiifrcns vi-Jupitcr, aut quicunquc oculis hsec aspicit eequis.
txe ; etqui putet «tam ffjo- g^ ^j - , multa vidcs discriminc tali) 210
riara, ad qunm aspira», be- ^*i, \i . /
nccomparari dintaidio vi-Si quis in adversum rapiat casusvc Deusve,
tm. Nisus rtspmdtt ad ista ; Xe supcrcsse vclim : tua vita dignior aetas.
Sau^ nihil talc timcbara de oi. *. ^ *» ^» i >.
te, ncc iiccbattm.cre: non Sit, qui me raptum pugna, pretioye redemptum,
aa7ie: sic marnus Jupiter, Manuet humo solita; aut, si qua id fortuna vetabit,
aut quisquis Deus conside- Abseuti ferat inferias, decoretque sepulchro. 215
rat justis ocuus haec noslra, y.^^ . . ^ ' . . ' j i >
reiucat mc tibi >ictorem ; Ncu matri miscrfc tanti sim causa doloris :
nf verumdieo. At si aiiqui^ Quse te sola, pucr, multis e matribus ausa-,
£«T„i;:?&" Sdl: Prosequitur ; magni nec mcenia cnrat Acestie.
qua, aut fortuna, aut Deus, llle autcm : Causas nequicquam nectis inanes,
dedncat me in aliquam ca- Nec mca jain niutata loco sentcntia cedit : 220
\ZT^ iJr5^"n!r«S Acceleremus, ait. Vigiles simul excitat : iUi
vita. Sit dliquis qui de mo- Succcdunt, scrvantque vices : statione relicta
recommittatteirneme,sub-{p3^^Q,^gi ^[^0 frmditur, reffeinque requirunt.
ductum e prseho, aut rc- 74 ^ ^ • i*
dcmptura pecunia: aut, si Caetcra pcr tcrras omnes animalia somno
aiiquafortuna id proiuiieat, Lasabaut curas, ct corda oblita labomm : 225
«7a/fY»m,^.«>rsoivatmt-i) ^^,^g Teucrum primi, et delecta juventus,
ht abxcnti justa, ct onict . " . j i l i » •**«•#
me tumuio. i\e vcr6 sim Consilium sufflmis regni de rebus habebant :
auctortanti luctus infeiici Quid faccrent, quisvc iEnea^jam nuntius esset.
Xri;„!nna.S,rto"«.*Stant loHgis adnixi hastis, et scuta tenentes,
quitur tc, A piier ; iioc curat iirbemniagni Accswc. Illc vcr6 retpondct : Frustri collips falM
pra>tcxtus : nec incimi consilium jani mutatum novctur loco tuo: properemus. Simul txpm^
^facit cxcubitorc» : illi succeduiit, ct tucnt ur ;7or/iu ordine«iio. Ipse Euryaht» rcUctit ese»>
biis, incedit comcs Niso, et adeunt regcm. Aninialia reliqua per omnes regiones lolvefaMC
somno ciiras ct animos iminemores laburuin^Viini ducesTrujanorum et juvenes lecti habcbat
dclil>cruiiouein de mtiximif ne<fotiis rcgui : quid agcrcnt, aut qtiisjam iret nunchis o^ Jf^yiff
Staut nixi lungis hastis, et tencutes clypcos,
NOTiE.*
. commodis. De PaJlanted ur6f , Evandri re''' magiiis saaDeribus ab AchiUe redemit ad le-
glkf JE. 8. 61. pulturam.
2mQ. Argolicum.'] Gnecum, ab urbc Argist 215. AlMentiferat, ^.] Si cadaver i
X,. 1. 284. habcri non posiit, saltem hoaorarium
207. De te nil talt verelHnr.] Nil talc de tc ti- sepulchrum stniat. JE 3. 304. inferaiq;
mebam, quale siMpicaris: ncrapc nc timidus chrodona, qss idco in/crue dicuntnr : •
esRcs, cum inter bella natus et educatus sis, lac, mel, vinum, sanguinem, et aliqttaiMio f
<tc. tiam exsectos capilbs, iE. 3. 62.
213. Rt^tumpugndi ^.] Sic Aiitigonc 218. .IfQemsi/feute.]^ Urbem apud Saote
cndavcr Pt>lyniris fratris e pugnie campo clam conditam Trojaius muUeribtu, et rcn Sidfo
tripuit. Kt Priamus cadaver Hcctoris fiUi Accstc commemUUami M. 6. 7W.
■• r
aSNEIDOS UB. DL
449
anunit bcnevolu: et m
if ta, qusB propouimuii »1«
timentur ex ctate noitrl.
RutuU, obruti lomno et ri-
QAf\ ^^ siluenint : Tidimus ipii
^^locum occults /ug^f qui
apertut est juxta bivium
portCi quflB vicina eai mari.
l^et rari| et niger fumut
tolUtur ad aitra. Si sinatit
nos uti hde fortuna : vide«
Caftronuii el campi medio. Tam Niius, et ana tfimedioeutrotumetcani.
SUiryalas, confestim alaicres admittier orant : 231 ^- '^^ ^*^*^ ^*^ ^
Rem magnaip, pret^umq; n>or«e fore. Primus iJausSttTrl^l^Se^lSISi.^
Accepit trepidos, ac Nliam dicere jUSSit fore utilitatem m mori. lo-
Tunc sic Hyrtacides : Audite 6 mentibus sequis !"• P™»"«e«»pit festinan-
•X* ^ Ji^ ' 1 -^ ^ ^ i • tes,et imperavit Nisum lo»
ilLineaaae : neve naec nostns spectentur ab annis, qui. Tunc sic ait fiUut
Qua? ferimus. Rutuli somffo vinoque sepulti 236 Hjrtaci : o Trojanii audita
Conticuere: locum insidiis conspeximus ipsi,
Qui patet in bivio portae, quae proxima ponto.
Interrupti ignes, aterque ad sidera fumus
£rigitur. Si fortuna permittitis uti :
auaesitum £nean ad mcenia Pallantea,
!ox hic cum spoliis, ingenti caede peracta,
Affore cemetis. Nec nos via fallit euntes :
Vidimus obscuris primam sub vallibus urbem
Venatu assiduo, et totum cognovimus amnem. a^Sjj^^XilSf^lIr.l'!
liic annis gravis atque animi maturus Alethes : hic prssentem fore cum
Dii patrii, quorum semper sub numitte Troja est, tpoUisipatratftma^stra-
Npn tamen omnino Teucros delere paratis, ff^ ^,:,^ *tore«*^
Cum tales animos juvenum et tam certa tulistis 249 mus frequenti vcnatione
Pectora. Sic memorans, humeros dextrasq; tenebat li^ilUf"!^^^^ urbem jntcr
Amborum, et vultum lacrymis atque ora rigabat.
Quse vobis, qua; digna, viri, pro talibus ausis
Praemia posse rear solvi ? pulcherrima primum
Dii moresque dabunt vestri : tum caetera reddet
Actutum pius ^neas, atqueinteger aevi
Ascanius, meriti tanti non immemor unquam.
Immo ego vos, cui sola salus genitore reducto,
£xcipit Ascanius, per magnos, Nise, Penates,
Assaracique Larem, et canse penetralia Vestae,
Obtestor : qusecunque mihi fortuna fidesq; est, 260 ciem fletu. o viri, quam
In vestris pono gremiis : revocate parentem,
Reddite conspectum ; nihil illo triste rccepto.
Bina dabo argeuto perfecta atque aspcra signis
Pocula, devicta genitor quae cepit Arisba :
vallet opacas, et explora-
vimus cntum fluvium. Tunc
Alethes gravis »tate eC
prudens mente nii : O Dil
patrii, quorum sub potetta-
te Troja est| non tamen
255 ▼ultis evertere penitus Tro-
janos, quandoquidera de-
distis t7/u tales aniinos ju*
veuum, et tam finna corda.
Sic loquens, amplectebatur
roanus et humeros utriut-
que, et irrorabat os et fa-
mercedem, quam dignam
tnercedem putero posse re-
tribui vobis pro talibut
coeptis.' prim6 Dii et virtut
vestra reddent vobis pul-
cherrimam : deinde piut
JEneas statim rctribuct reliquam : et Ascanius adhuc vigens Ktate, nunquam /u/uria immemor
tanti ofllcii. Ego ver6, addit Ascaniiis, cujus unica salus est in patre revocato, vos precor, 6
Nise, per magnos Penates, et pcr Larem Assaraci, et per adyta candidsB Vestie : quccunque
est mihi felicitas ct fiducia, hane depono in tinus vestros: revocate patrem mcutn, reddite mihi
pneteBtiam ejus .* nihil funestum ertt illo rccuperato. Donabo vobis duo pocula conflata ar-
gento et intculpta tignisi quie pater cepit capta Aritb& :
NOTJE.
S232. Pretiumque mortefore.'] Se quidem in-
termmpere consiUa, quie tnm habebantur,
iiaque moram aflerre : sed utiUtatcm aUquam
io h&c mor& eKe futuram.
233.7repi(io«.] Festinante8,6upr&,v.ll4.De
Rutulis,M.^. 794. De PaHantedurbeyJE.S.ti\,
244. Prumim sub vaUUms wbem.] Vicinas
urbit Pallanteae ralles, qui primi sunt nrbit
▼eluti aditus : urbs enim ipta erat in moBte.
De Teueris, JE. 1. 236.
254. Dii maresqui, ^t.} Nam nrtui et rect^
factorom contdentia tibi ipsa pr»miume8t,
JE. 1. eo3.
258. Penatest ^ssaraeiquei {«.] Penates et
Lttff Dii domestici. Fo/a, Dea igni inextinc-
to prassidens. Assaracus familiie caput, Troit
fiUus; iCnee proavus, JE.\. 284. Hunc ver-
tum jam ezplanavimus, JE. 5.744.
254. jfrisM.I Urbe Troadis, k Trojanis ex-
pugnati paulo ante beUum Graecum, drca,
Abydum et Lampsacum, Propootidem ▼ert4«,
es Slrabone, lib. 13.
*i\
#.
452 P. VIRGILH MARONIS
iggerit multv^m per hancLuserat, insignis facie, maltoque jaceoat
noetem, et mrtebat iolu- Membra Deo victus : felix, si protinus illaiii
Bacchum: fortunatut, ti ^4^^^^^ "^^ lO^QI") ll^ lu<^°^qu^ ^"^^
oontinu5 adcequSMet la-Impastus ceu plena leo perovilla turbans,
Air»«!rL^kd**d£^ (Suadet enira vesana fames) manditq; trahitq; 340
l^uemadmo^ leo jeju^Molle pecus, mutumq metu; fremit ore cruento.
nus, tumuituans in oiriiibas Nec minor Euryali ciedes : incensus ct ipse
SS^UlroSi :l .TnS P«f"'-it: ac multam in medio sine nomine pkbem,
pnc timore, et frendet ^t- r adumq; Hebesumq; subit, Rboetumq; Abanmc^
turc tan^iinoiento, D«mIiniaros : Rhoetum vifrilantem et cuncta videntem;
imroodcrata fanies impcllit. cs 1 . ^ ^ ^ ^ i_^«»^i
Non minor est •ing^edu Sed magnum metuens se post cratera tegebat : S46
iaab Kurfaio: ipse quoque Pectore 10 adverso totum cui comiuus ensem
inflammatus wj^i»» «< «r Condidit assurgenti, et multa morte recepit« rmixta
ffreditur m roedio multum -r» ^ • mi • '^ k
▼uigus siiie honore, et Fa- r urpuream vomit lUe ammam, et cum sangume
dum, ei Hebesuro, ct Rh«- Vina refert moriens : hic furto fervidus instat. 350
r: 'i^«l'umTi,r^7:c': Jfnq»^ «a Messapi .ocios tendebat, ubi ignem
tum ct aspicicntcm omnia, Dencere extremum, et rengatos nte videbat
•ed qui tiroens occuitabat Carpere fframen equos : breviter cum talia Nisus,
se po«t amplum pocunim;/^ •* • • •* j * «j- i» «x
cui assurpcuti abicondit (Scnsit enun nimia caede atque cupidme fem)
propiiu totum giadium m Absistamus, ait : nam lux inimica propinquaL 35S
pcctore objccto, ct rctraxK Poenarum exhaustum satis ctt: via facta per hostes.
eum posi certam moncm. mr i • a i* i /• «• '
nic Rhahu ejicit animam Multa virum sohdo argento perfecta rehnquunt
aanguineam, et moriens Armaque, craterasque simul, pnlchrosque tapetas.
^m wnS i^cE^. Euryalus phaleras Rhamnetis, et aurea buUis
hu ardcus continuat oe-Cingula: Tiburli Remulo ditissimus oHm 360
dem. Et jam pergebat ad Qu» mittit doua, hospitio cum jungcrct absens,
SSS" te^AtlJI'^: Cojdlcus : ille suo moriens dat babcre nepoti :
tingui, et eqiios sohitos dc Post mortcm bello Rutuli pugnaque potiti :
morc i»a»cere heriMm : fjjpc rapit, atn; humcris nequicquam fortibos aptaL
quaudo ^isus dixit breTi- i » i' -i i r
ter talia verba, quippc aniroadvcrtit u et tocium rapi iumi& cnpidate slm^s : Desinamiis, nani
dies non commodus nobis imminet. Satis pceniu-um suuiptum cst: via aperta eM inter hostas.
Linquunt plurima arma hominum omata solido ar^nto, ct pocula, ct pretiosos tapetas. Em^
ryolus rapit Rhamnctis phaleras, et balteum aureura clavis : qua; munera Cwdicus opulentisii-
mus miserat quoudam Hemulo Tibur1ino,cum abscns reltet euin sociare hospitio : iUe JlMtiite
inoricus dedit possidenda nefioti suo : sed po«l Hemuli mortem, Riituli obtinuerunt em ttmpmt
belli, per pugnam. Etuyaltu rapit ha:c, et frustra accommodat robustis humeris nds.
NOT^.
337. Membra Deo ridut.] Somna^ ut vult editam;/(iHt(mquippeestquicqQid oeoll^pa-
Cerdanus : ut ego arbitor, Bnceho : qurm tratiir, A\. 6. 568.
jam i>eum simplicitcr nuncapavif, JR. 1. 6:M. 359. Phaleroi — etaureabullitCingulm.'] PA«-
mMunera Itetitiamque Dei, ProtiniiSf continuo /er«, omamenta equorum, JE. 6. 310. M. 7.
* lapnii, atqiic ordine, i£. 3. 416. 278. Cinf^ulaf balteus, quem vocat Varro cJn-
339. Turbans.] Tumuhuans, sic J£. 6. 800. gulnm 6 corio Uultatum : Vir^iliut, £. 1*2. f^
Tarbanti trepida ostia JVili. de hultcu Pallantis ait : notis fulserunt cm-
348. MuHd iNorfe rec<|ii7.] Vd cduxit multo guta butlis. Bulta veri^ erant cmvonim aureo-
eruore stiUmntem : vd non eduzii uisi post nim qiiiedam capita, cin^ilis afliza : ob simi-
eertam mortem. litudinem ita dicta ^ 6u//u, qur in aquia e5iil-
349. Pmpuream «mtmam ] Homerus, lliad. lientibut exdtantur. Non absimile fuit oma-
6.83. «ra^w^cr ii*ml$t, pwpurca mort. Locutio mcntum aureum, pueris nobilibus appendi ao-
repetita ex veterum quorundam opiuione : qui litum e collo, buUa item nuncupatum.
pr«cipuam animw sedem staiucbant in san- 861. Hospitio eitmjungeret abtens.] VcCeret
guinemnimaroqiie cmc ipsum sanguinem etiam hospitii jura mutuis muueribiu colebant, ab-
nonnuUi puiabant. seiites prassentesve. De eristit galesurumt J£.
360. FwrtbfurriduMinstet.'] Furfum vocat. 3.466.
▼el spoliatiooem cailavcrum at armorum di- 364. JVlfuieytUBn.] Qiiia mox ocddMdot
repdooeiB ; vd oiMleai IpMun furtim ct tadt^ erat, et htec ipaa spolia amitiamt.
£NEIDO» UB. IX.
4S1
Qne tibi poHiceor fednci, rebiuqae secnn<&, MJm w» qoB imnhtoti*
Hiec eadeln matriqne tnie eeneriqne mwiebnnt. ^ rwhonH ttjmtmm m^
Sic alt iUacrnnanil ; bnmero umut exnit ensem ^^^ t^^lZrii
Aaratuni, mira qaem fecerat arte Lycaon fluBiiue. Skdhut pionun :
Ckiosskis, atq: habilem vagina aptarat ebum&. 305 ^*!!"**! •*"**»**** *»"^
liat JNuo Mnestheus pellem, horrentisq; leonis Lycaoo Gnouius feccrm,
Exnvias : galeam fidus permutat Aletlies. «*>^ fndiutrii,et iuchiyerac
ProtinAs armati incedunt, quos omnis enntes ^SSSlillliii^JXiil
Primornm manus ad portas juvenumque senumqne Nito veiiiu et spoiioBi hb>
Prosequitor votis : necnon et pulclier lulus, 31 0 P«*» *«»»• = *<*«*» ^«»>>««
A ^ • M nMiUi( cum eo cusidea.
Ante annos animumque gerens curamque vinlem, Coiitinu6prog«diuntur«^
Multa patri portanda dabat mandata : sed aurte mnti : quos abeuntet omnib
Omnia discerpunt, et nubibus irrita donanu ]^^ procenimet ju^ cnwj
t:^ • '^ \ ^ V ^ jrnqm comitatur Tot»
]i«gressi superant fossas, noctisque per umbram mkue ed portai : pracen^
Castra inimica petunt : multis tamen ante futuri ^>^ formosns Ascamni^
Eritio. Passim vino somnoque per herbara 316 JXiS '^'^" "'"""^ *
Corpora fusa vident : arrectos litore currus,
Inter lora rotasque, viros: simul arma iacere,
Vina simul. Prior Hyrtacides sic ore locutus :
Euryale, audendum dextra : nunc ipsa vocat res.
H&c iter est : tu, ne qua luanus se attollere nohis
A tergo possit, custodi, et consnle longe.
Hapcego vasta dabo, et lato et liniite ducam. menfuturi exitio piurimis.
Sic memorat vocemq; prcmit : simul ense superipim iJiJPif.*""!*'"^'^' pw>jccia
jK»i_ _^ j-1 • /• « . -1 * m^' promiscue loter gramiiia.
Khamnetem aggreditur, qui forte tapetibus ottis /leriiomnumetvinumrcorw
ExtmCtUS, tOtO proflabat pCCtOre itomnum : 326 «««erectos in litore : homi-
Rex idem, et regi Turno gratissimus angur ; H^i"'.!':?^;:;™^ "rLi
Sed non auguno potuit depellcre pestem. vina. Fiiius iiyrtaci pri-
Tres juxta famulos tcmere inter tela jaccntes, "*"* "*^ ^^ dixit : Euiyait,
A • u • «x • L. • • teutandum eM alufmd ma-
Armigerumque Remi preinit, aungamque sub ipsiSn„. jam res ip»a nos invi.
Nactus equis, ferroque secat pendentia colla. 331 tat. Iter nostnm ett per
Tum caputipsi aufert domino, truncumq; relinquit*'*"*;,'^'''*"** *" ?)»««'v«f
a . '^ . '^ , ' - ^' » nc uUa turma possit assur-
Sanguine stngultantem ; atro tcpefacta cruore ^re eotata nos 4 icrgo, et
Terra toriq; madent: necnon Lamyrumq; Lamumq; provideprocui. Ego vasu-
EtjnvenemSerranum; illa qui plurima nocte 335^»;;:,[^;„%f.''^S^
loqnitur, et cohibet vocem : ei conf iuu6 invadit ense gloriosum Rhamnetemi qui fort^ exbalabat
■omnum toto pcctore suflultus altis stragulis : idem rex et augur dilectissimiis Turnu ; scd noii
pouiit averterc divinatione. Opprimit prope Uhtm tres minbtros proiniscu^ stratos intcr anna,
et armigenim Remi, et aurigamirrperiens eum sub ipsis equiS) et abycindit gladio colla penduU.
Deinde amputat caput ^emo ipsi doinino eommi et linquit tnincum eiiii singultantera sanguine :
ferracalefacta et kcti inficiuntur nigro sanguine. Prstereaoipprimii Lamjrum, et Laraum, et
jinrenem Serranum ; qui formosus vultu
KOT^.
«)licitiidifiem virilcm
artatem, dabat iptie maada-
ta plurinM pcnerrnda ad
patrem: sed renti dissi-
pant omnia, et sparguiit i7-
ia inania pcr nubrs. Egret-
si trausiliiint fossas, et per
a(%e% ^cnebras noctis lendunt mi
«'^castra hostilia: prlas ta-
804. Lyeaan Gnotnut.'] Artifex nobilis ex
ttrbc Onotto in Crrta insul.n : ubi arina singu-
lari arte fabricabaotur, X. 3. 104.
813. fftihibut irr»ta.j Innuit ipsos esse mo-
litnros, anteqnam ad iSneam perveniant.
816. j^M^.j Vel,an/efua«Mf/Miiftonan/ur/piod
■nbobscuretantum significat Vel,an/ef Mom ad
mitra hotliumpervemant: et sic dicendom, in-
tcr nrbem et castra spatiom fulsse, nbi discnr-
rebant iUiiquipropidsadmotimurMiTiiniofii-
• «i«iit,et jam vino •cpulti in gnuBiM deenbiM-
rant.
827. Raidem.'] Fneludit ad morem Boma-
num, qui posl exactos reges indurtns cst : ut»i
patriclis eligeretur tacrorum rex, vel rex taeri*
,/Sni/ia:snbditostamen is erat pontifici siiinmo,
ct ab auguribus et pontificibus eligebatur. Ta-
lis Rliamnes aunir mihi vidctur fuisse.
828. wAigwno.J l>e h&c arte diviiiaadJ,A.
2. 7U8. Petlemj rem quamcuroqne exitiaMiB :
hk mortemt alibi ineendiumt M. G. 683.
835. P/uriina-— «Luseraf .] Plurimitm : oea-
tmm plnrale, pro adverbio. Sic G. 4. IflSL^fllh
m wmtmttm /fmastum ; id ett, ser^.
462 P. VIRGILH MARONIS
last-ni muUum per hancLuserat, insignis facie, maltoquejaceoat
noetem, et •fertebat ioiu- Membra Deo victus : felix, si protinus illum '
B^cch^m: "for^"uf,"2-^q"*8set uocti ludum, iD lucemque tulisset
oontinu^ adsqofiLMet la- Impastus ceu pleua leo per ovilia turbans,
dum iiiium «"«x^i» •t.P™- (Suadet enira vesana fames) manditq; trahitq: 340
(^emadmodum leo jeju.MoUe pecus, mutumq mctu; fremit orecruento.
nus, tumuUuans in oviiibns Nec miuor Euryali csdes : incensus et ipse
t^ontZZ H !ZZ Perforit : «c multara in niedio sbe nomine plebem.
jM-c timore, et frendet ^ut- r adumq; Hebesumq; subit, Rboetumq; Abarunq;
ture tan^iinoiento, nan>Ignaros : Rhoetum vigilantem et cuncta videntem;
^^f^^^^l^i^edl Sed magnum metuens se post cratera tegebat : 346
taab fiuryaio: ipsc qiioque Pectofc iu adverso totum cui cominus ensem
uiflammatus i»yU, et ag- Condidit assurgenti, et multa morte recepit. rmizta
ffreditur m medio muUum ,^ ^»^ •ii • . '^ k
▼uigug siiie honore,etFa- "urpuream vomit iUe animam, et cum sangume
dum, ei Hebesum, ct Rhoft- Vina refert moriens : hic furto fervidus instat« 350
r: Rh«l;::^c;,i"|~«: Jf^q»* ad MessapS .ocios tendebat, ubi ignem
toro ct aspicientcm omnia, Deficere extremum, et religatos rite videbat
led 7UI timcus occuitabat Carpcre cramen enuos : breviter cum talia Nisus.
te po«t amplum pocunimi/c! «a • • «a i ^ •«• i» -v
cui aMurgeiiii abHcondii (Scnsit emm nimia caede atque cupidme fem)
propiii» totum giadium in Absistamus, ait : nam lux inimica propinquaL 35S
pcctore objccio, ct rctraxu p^jenar^jiu exhauslum satis est: viafacta per hostes.
eum pott certam moncm. m# ■ > a •« « #• «« '
Iile RhiHut ejicU animam Multa vjruui solido argento perfecta relmquunt
aanguineam, et moriena Armaque, craterasquc simul, pnlchrosque tapetas*
^«an^"^ Hk ^H^ Euryahis phaleras Rhamnetis, et aurea buUis
bu ardens continuai («.Cingula: Tiburli Remulo ditissimus olim 360
dem. Etjam pergebat adQuae niittit dona, hospitio cum jungcret absens,
SSir i^7A»i"^:C«Edicus : ille suo moriens dat habcre nepoU :
tingui, ct equot sohitos dc Post inortcm bello Rutuli pugnaque potiti :
morc pa«ccre hcrbam: fjapc rapit, atq: humeris nequicquam fortibus aptat
quaudo >igus dixit bren- i » i^ ,
ter lalia vtrba, quippc animadvcrtit te et soeium rapi iumi& ctipidate slragis : Desinamtis, nam
dies non commodus nobis iuiminet. Satis pcrnarum «uuiptum cct: via aperta etl inler luwtMU
Liuquunt plurima arma hominum omata Aolido aigento, ct pocula, ct prctioBOS tapetas. E»-
ryulus rapit Rbamnctis phaleras, et balteum aureum clavis : qiue miinera Ca^icus opaleiitiiii»
nius miscrat quoudam Heinulo Tihurtino, cum absens rellet eum sociare hospitio : ille Remuim
morieus dcdit possidenfU nepoti suo: ted pont Remuii mortem, Rutuli obtiouerant ec fci^Mrt
bellii per pugnam. EuryaluM rapit ha:c, et frustra accommodat robustis humeris «icu.
KGT^.
337. Membra Deo vidut,] Sotnnoj ut vult e<litam;/(iH«mquippeeftquicqiiidociill&pt*
Cerdanus : ut c^ arbitor, Bnccho : qucm tratur, A\. 6. 568.
jam Deum simplicitcr nuncapavit, A\. 1. 6:^6. 359. PAo/erai — etaureabuiHtCinruieL^fh»'
Munrra la^itiamque Dei. Frotinittf contiuuo /er<f , omamenta equorum, JE. 6. 310. M. 7.
* lap Au, Htquc ordiuc, /B. 3. 416. 278. Cingula, badteus, quem rocal Vmrro evHr
339. Ttirbant.] Tiirouliuans, sic £. 6. 800. pc/um 6 corio bultaium: Virgilius, Ml. 12.!
Tarbanti trepida oalia A'ili. de halteo Pallantis ait : nofit fuiteruni
348. Mulldmorte reeepit.] Vel cduxit muUo gula buHit. Bultte veri^ erant clavoram
eruore stillantem : vcl nou cduxii uisi post rum quKdam capita, cinjruUs «ffixa : ob ntth
eertam mortem. litudinem ita dicta k butlit, quv in aqnit elii-
349. Piir^iire/im ammam ] Hoinenis, lliad. tientibut excitontur. >'on absimilc fuit nnui>
6.83. «ri^w(i«r IcmiTh, purpurca mort. Locutio muntum aureum, pucris nobilibus appoMli W-
rcpetita cx vetcnim qiiorundam opinioue : qui litiim e collo, biUta itcm nuncupatiMn.
prrcipuam anima; scdem staluebant in san- 361. Hotpitio cumjungerel c6teil«.] VcMlCi
guincanimamque esse ipsum sanguinem etiam hospitii jura mutuis muneribus r<^bMit, ab-
DonnuUi putabant. sciites pra:sentesve. De ertifti galemrutn^ iE.
360. furfo/ifrruiiiftns(a<.] Furfum vocat. 3.466.
Tel spoliatloncm cadaverum at armorum di- 364. AV^tiiegiMm.l Quia mox
re|>tiooem ; vel cadem IpMm fnrtim et tacit^ erat| ct hax ipaa ipoiia amiManu.
iENEIDOS LIB. IX.
453
signem crittis. £xeunt 6
castrif, et petunt securalo-
ea. Interim equitet trcceii-
ti) omnes icutati, duc«
Volscente, incedcbanty et
Tm galeam Messapi habilem crisdsque decoram Tam imponit eofUi gaieam
IllchliU Exce^Unt Castris, et tUU CapesSUnt 366 Meuapi commodam et m-
Interea prsemissi equites ex urbe Latina,
Csetera dum legio campis instructa rooratur,
Ibant, et Turno regi responsa ferebant, ^^ ^ ..^^«^.«mu»
Tercentum, scutati omnes, Volscente magistro. 370^HabanV rcsponiia^^re^
Jamq; propinquabant castris, muroque subibant ; Tumo, premisii ex urbe
Cum procul hos l«vo flectentes Umite cernunt : ^;;::;^'.'^:;.,':"^:,!?;
Et galea Euryalum sublustri noctis in umbr^ LAwcniUnu. £i jam attin-
Prc^dit immemorem, radiisque adversa refulsit. p*^* casira, et accede-
«r»,^ «^* 1 ^i • \r 1 u«nt od munimenta eoi'
Uaud temere est visum, conclamat ab agmme Vol-/,^„^; cum vident emi-
Scens : 375 m^s ho8/ureiie« divcrtentet
State, viri : quae causa vi» ? quive estis in armis ? ■** ••n»^ram viam : et in
^ » ' *• • a xT»i_^i •II- /* 1 . ' umbra noctu sublucente
Quove tenetis iterr Nihil illi tendere contra : caMis .tfaia;n prodidit £a-
Sed celerare fugam in sylvas, et fidere nocti. ryaium incautum, et emi«
Objiciunt equites sese ad divortia nota ?:U'&^Ltr«{
Hmcatq; hmc, omnemq; aditum custode coronant. Nou iaisikvisumestiio6u:
Sylva fuit late dumis atque ilice nigra 381 *»*»«« viri quae cwua est
-wf .j j«i^ .j^ 4. roOMcundif et qninam es-
Homda, quam densi complerant undique sentes : ^„ ^^ annati ? ct qu6 ha-
Rara per occultos ducebat semita calles. bctis iter p iiu nihii ro/ue-
Euryalum tenebrce ramorura onerosaque praeda ''""^ rcspondere adversum;
w j» ^ r !!• ^* • . ^ '^ „Q - sed ccpcru?»/ properare fu-
Impedmnt, laUique timor regione viarum. ooo gam per syivas^etcommit-
Nisus abit : jamque imprudens evaserat hostes, tere se tenebris. Equites
Atque locos, qui post Albie de nomiue dicti
Albani : tum rex stabula alta Latinus babebat.
Ut stetit, et frustra absentem respexit amicum :
£uryale infelix, qua te regione reliqui ?
?uave sequar ? rursus perplexum iter omne revol-spi«»ivcpresundiquciinpi(
allacissylv», simul et vestigia retro [vens^-;„rr ^T X"S
Ubservata legit, uumisque silentibus errat : tramites. Opacius ramo-
nun et spolia gravia retardant Euryalum, et mctus aberrandi a rteio spatio itineris. Nisua
^ugit : et non providens amico jam clapsus erat ab hostibus ; et ez agris, qui deinde vocaU
Aint Albani, dc nomine Albse : Tunc rex Latinus collocabat Ulie stabula sublimia. Postquam
coQitititi ct frustra respectavit amicum absentem : ai/ : O miser Euryalci quo loco deserui te ?
aut qui queram tt f iteruro remctiens vias omnes dubias sjrlvK dolos», simul et revolvit vesti-
pa retr6 qucsitai et vagatur titfer dumos tacitoi :
NOTiE.
opponunt sc hinc et inde
ad transversa Uinera cog-
nita nhif ct circundaut cus-
todibiis orones ingressus.
qQA ^"'^ *''^ sylva aspera du-
oWj q,*,5 ^i iiicibus opacbi quam
397. Ex urbe Laiind.] LaurentOt JE. 7. 63.
866. Cmtera legio.'] Peditet, Nam in legio-
iie Romana communius trecenti fuere equites;
pedites vulg6 qiiater mille : licet auctior ali-
qiiando fuerit niimerus. Igitur mittebatur ab
Amata Laurcnti reginai legio ad Tumumi du-
ce Volsceote : sed cquitatusi utpote expediti-
or, priemissus fuerat; peditatus adhuc in cam-
pii circa Ijaurentum, utpote tardiorj moraba-
370. SewUtii omiiM.] Sadvm enim obhNi-
giUDi non rotundiu elypeu», in usu fuit Roma-
ocMrnm equitiun. Vide Lipsium. Deformd jcu-
ii, M. 8. 650.
872. LtDooJUdenia limiie.'] Ad septentrio-
nem : quem juvenes habebant ad Uevamt Vol-
■cens cum equitibus ad dextram.
381. iUict ntgri.] lUx «rbor glaadifen,
ycmei bolm oax.
387. Locoj.] Qui rescribunt ex fide aliquot
codicum|(aciu; ii minime videntur ad locum
ct tempus attendere. Naro PtManievmy ubi
nunc /iomai quinque admodum leucis nostris
Gallicis ab uii>e OiiiA dissituin erati ubi tum
Tr(^a nora. Laeus autem ^lbanus, de quo JE.
8. 48. ad orientem utriusqiie urbig longe rece-
debati hinc a Pallanteu quatuor leucisi inde
item quatuor k Troja nova disjunctus : atque
hiBC de loco. Jam quantum ad tempus : Nisut
et Euryalus circa mediain noctemi eamque
cstivami urbe exierant ; ut patet ex militum
ludoy somno, ignibiis extinctis : noctis partcm
aliquam in procerum concilio ac deliberatione
tradbxerant ; aliquam item in caede peragen-
di. Qul fieri igitur potest, ut Nisus fuga elap-
su tlt 4 Troja nova ad Albanum lacum« qaa
qaatnof leucs sunt ; item ab Albano lac« ad
nltiiiia caftronim kcaj amici quatreiidi cautk,
t. ..
454 P. VIRGIUI MARONIS
•ndit equof , audit lODitui, Audit equos, audit strepitns, ct signa seqaentuia.
ct cubaa persequentium. ^ec loDgum iD medio tempus, cum clamor ad annei
STuSte,'^'!!. di!!Pe"~it: «^«det Euryalum; quem jam muiiu
mor attinrit aurcf : etcer- omms, 386
Bit Euiraluni; qu«« onm Fraude loci et Doctit, sabito turbante tumnlta,
n:.i;:r5:^;ii.iS Oppiessum rapit, et conantem plurima firustii.
cepium enrore loci et noc- Qnid faciat ? qua vi juvenem, quibus audeat armtf
ti», et incasfum ^itantem Eripere ? au sese medios moriturus in bostes' 400
Muha. Quid ant ? quo ro- , _t^ , , ^ , _^ a
iwie, quiiMu umit audeatlnferat, et pulchram properet per vulneramortcair
liiierare jurenem * an mo- Qcyus adducto torquens hastile lacerto,
dt~LTef « ^':ie"^«''sP'«en8 alum Lunam, .ic voce precator :
per pia^ necem ^orio- Tu Dea, tu prsseus nostro succurre labon,
Mm? sutim tibrans bas- )^g(fQrmi| decus, et nemorum Latonia custos. 405
;2it:or.'S?l,»;Si qua tuis unquam pro me pater Hyrtacu. ari.
his vrrbis orat eam : Tu Dona tulit ; si qua ipsc meis venatibus auxi,
Dea, tu propiiia favc mco Suspcndivc tholo, aut sacra ad fastigia fixi : TnM.
conaiui : 0 Latonia, rlona ,-*^. ! ., ^ ^ t ■"
■idemm, et tufatriz tjivtL- Hunc sine nie turbare globum, ct rege tela per an-
nim. si patcr mcus Hjrrta- Dixcrat : ct toto conuixus corpore ferrum 410
Z :IS;iL"."2u;T.';::i„"c! Co«j.cit : J.asta volans uoctis diverberat umbnu.
ra ; si ipw mris venatioiii- £t veuit advcrsi lu tergum Sulmonis, ibique
**"* !S"?*forai!?f**'M T Frangitur, ac fisso traustt prscordia ligno.
Slldcuimin^l^Ji conre^Volvitur iUe, vomens calidum de pectore flumen
crau : permitie mc di]i-i. Fri^dus, ct longis singultibus ilia pukat. 41i
pmn: hanc turmam, rt djri- Djversi circumspiciunt. Hoc acrior idem
ge per afrem «or hastile. ,, t. t ' • i i.i ■ .
sic locutusyuerar; et ad- i^cce aliuu summateium librabat ab aure;
nitcnstoio corporc c^ibrat Dum trcpidant : it hasta Tago pcr tempus utmm^
wSnilu^S rJ?;?.' « Stridens, trajectoquo hresit tepcfacta cerebro.
pernKiit in dorsum Salmo- Sicvit atrox Volscens, nec tcli couspicit usquam 420
nis oppo»iti, ct iiOc run^- Auctoreiii, ncc quo se ardens immittere possit :
lur, et trajicit nr«cordiarr« ^ • ^ « i» i •■ • • *
rupto li-no. Sieruitur iiie, ^ u tameii iiiterca cahdo mihi sanguine poenas
eimttcns c pcctore flvvium Persolvcs amboruni, inquit. Simul ense recluso
caient.;m, frigcsccns, ci [jjj^^ j„ Eurvaluni. Tuuc vero extcrritus, amens
succutit utcrum loneis sin- ^ , v^. , , .' .-^-
Kuitibus. Cirrumsitectant Conclainat Nisus : ncc se celare tenebns 425
lu divcrsas ptirtcs. lUe fcr- Amplius, aut tautum potuit perfcrre dolorem :
:«™;!:i!;r4«;;rnS: »»!;;; Me, me = adsum qui foc\ : in me convertite fefmm.
parte hostiic niiud. Duin O Rutuli, uiea fraus oinuis : nihil iste, nec aasuS|
Uli tumultuantur : hastilc strideiis incidit in Taguro pcr teinpora i^emina, et calefactuin atecil
in cerebro tnmsfiMo. Volscens asper lurit, nec vidit uspiam libratorem teli, nec qob fervidos
possit inferrc sc : At tu, ait, dnbis miJii sanguine caIi<Io poenas dtbiiMM ab utroqiie resf^m. Si*
inul ediicto gladio irruebat in Euryalum. Tuuc autem ^'isus tcrritus, extra nentan pomhUt
▼ocifcratur ; iiec ultcrius potuit occiillare se umbris, aut pati tantum dolorero. Me, me rafH* :
ndsuu qui id comiiii^i : vertite in me arma, 0 Rutuli, omnis dolus meos at : iite nibii
NQTiE.
redicrit, quan quatuor alke mint leucse : ca«q; ti,informam scuti brevia,ia qui trabet cc
leucas octo iutra brevissimum lestivoB noctis unde etl quasi fomicis, ut aiuat, davis.
medis s|>atium perfcccrit f Quo fit ut le^m 413. Fnecvnrfw.] Gmcis hdf^mypm, mtm
iocosiwm latut : eosque explicem de parte branir sunt /»rrleiue conK: ■uprm subc^ coraC
•liqua agri Albani, qiii tom forte e^ usque pulmopes ; iiifra, Jecur et lieu. Ifia, put«
periinebat, quaro partem fuga jam p^ter- sunt imi ventris, cirea sammas cozas.
^essus fuerat Msiis. 427. Me^ me .* «Irum, ^.] Abrupta ex aaiai
•K)5. Laiotixa.] Ltma, Dimia, a Laton& roa- pertnrbatione lententja. •Vr, me, ocricfilf, 4^.
trc, U. 8. 6. IJu/M/af ipromiscn^pru hostibus appdJ at, q—
408. Tholt.] Mcdia ac toprena pmcal tec- quam hi ersDt Latini. Dc Rfdalih M. 7. M.
/ iENEIDOS UB. UL 455
h wt j^tuit : ealiltB hoc et conscia sidera testor : «ut potAfaeen .* itfetiar
Tantum infelicem nimium dilexit amicum. 430 ^^ <»ium, et astrm qiue id
Talia dicta dabat : sed viribus ensis adactus '^l !!?£r^J**"?
Transadigit costas, et candida pectora rumpit. Frofbrebat taiiadicta; wd
Volvitur Euryalus leto, pulchrosque per artus ^*^*fodi'^^ ^* inmiiMdi
It cruor, inque humeros cervix collapsa recumbit iSJJit pe«2^'a^idES!
Purpureus veluti Cum ios SUCcisuS aratro 435£uryahis stemitur morte,
Lanffuescit moriens ; lassove papavera collo ^ •angruii fluit per ronnosa
T-k» -.i-A^i^r» ^ membra, ct coUum inflex-
Deroisere caput, pluvia cum forte gravantur. um pendet in humeros.
At Ntsus ruit in medios, solumque per omnes Quemadmodum, quando
Volscentem petit, in solo Volscente moratur : t^STJ!^t ^H^it.^
■ ^ • *i •■_ »^. .« aratro laujs^t monens :
^uem circum glomerati hostes ninc commus atqueautfuemAfmoifttmpapaTe-
hiac 440 ^ ^*^**® ^^^ inflcctunt ca^
Proturbant : instat non segnius, ac rotat ensem StJ^TAt Sl^^lJ^^
Fulmineum : donec Rutuli clamantis in ore per mcdkM hoMes, et btcr
Condidit adverso, et moriens animam abstulit hosti. °"^** """"l •)"*"* ,^^f
m • " '^ • ccutcm, defiffit oculoi m
Tum super exanimem scse projecit amicum ano Voiscente : drca quem
Confossus, placidaque ibi demum morte quievit. 445 Auum hostcs coii^i co-
Portunati ambo ! si qnid mea carmina possunt, ^^^u^' ST"""* ^''"^
^* ,, .. ^ . . * ^ ntque nmc ; ule non mcr-
IVulla dies unquam memon vos eximet sevo : tiug prcmit eos, ct contor-
Dum domus ^nese CapitoH immobile saxum quctgiadiumfuhninantem:
Accolet, in.pcnumq«e pater Roman... habebit. ^^Z^ g!.!"^
V ICtOreS prseda Rutull Spohisque potltl, 450 fer&ntis, et moriens eripuit
Volscentem exanimem flentes in castra ferebant. J*^*» ^?**'- '^'"" ^f*"^
Ncc minor in castris luctus, Rhamnete reperto m*ortd^Vet'"imc uSISS
£xsangui, et primis una tot caede peremptis, qaiok duici nece. Ambo
Serranoque, Numique : ingens concursus ad ipsa ^'^!**^,' " «^» ^?:""» '^**"'^
^ ^ ' . • ^ -lA ^ j _ _ aiiquid, nuUa dics V08 un-
Corpora, seminecesq; viros, tepidaq; recentem 455 quam subtrahct tempori
Ca^e locura, et plenos spumanti sanguine rivos. mcmori : dum gcns ^Enc»
Agnoscunt .polia imer se, galeamque nitentem '^^^ STaW ^
Messapi, et multo phaleras sudore receptas. mx tcnebit impcrium or6t«.
£t jam prima novo sparcrebat lumiiie terras RutuU victores adepti pne-
" ^ r o iliun ^ spoha, plorantes
reportabant in castra Volscentem morluum. Nec Icvior erai ddor in cnstris, Rlianmete in-
vcnto mortuo, ct tot proceribus una noctc inlerfectis, et Serrano, et Nuni& : concursus JU ad
Insa cadarera, et ad homines semimortuos, et ad iocum tepcfactum reccnti strage, ot ad
iivos infectos spnmo^ sanguine. Recog^oscunt intcr se prvdam, et fulgeotem cassidem
Mesiapi, ct phalcras recupcratas multo loborc. £t jam prima
NOTiE.
448. Domuj XneiB Capitolif ^.] RomOf templum, Deos omnes alia in urbis loca trans-
urtis ab iEnec posteris fuodata, in Palatino ferri Juberet ; JuvetUut et Terminut ex omoi-
noote primi^m , deinceps ad alios producta bus Diis cedcre loco noluerunt ; unde ductura
montes sex, pnecipui Capitolinum, Palatino est omen, fore ut urbis termini nunquam loco
irici&um a septentrione : obi arx et templum moTeretitur, nec unquam jureniUs vigor iUi
Jofvis. Aliqui domum JEnem ezplicant de Ipsi deesset
slDmo Auputi, qui cum tot& gcnte JuUi ez 449. Paier Eomanus.l Vel Jhiguitutj rt\ S$
JEnea onebatur: at ilia non in Capitolio, sad niiliu ildmmtut. Vel potius, A>muliw, gentis
Ib Palatano monte tita eral, ot et Julii Csssa- RMOamB conditor et pater.
th domns. Adde qa6d dMiiif JEbuc, Jam pro 467. Agnoaeunt tpolia, 4^.] Qua Rutnlis
Hpffrra gente accepta cst iE. 8. 07. Iiii- cripnerant Ntsus et Eurjalus ; et qus Itermn
««Me soxtmi Tocat, anuditque ad «leniita- exiis Vohcentis equites recepcrant. . De tts,
ImD Romani imperii : qoam STar^nli Fris- ▼. 889. et sequentibus. De Titkono^ Jiunrte
tjk temporibus certam Romani ezisUnuibant : eanjugef Jkl. 4. 585.
cdm enim is ad catrvendum Joris Capitollni
456 P. VIRGILH MARONIS
Aarorm descrent lectua Tithoni croceum liiiqnens Aorora cnbile : 4M
croceum Tithoni coiiuftra. jam Sole infusojam rebus lucc retectis,
>l5i*bldl^?reb^ jamde.TQnius in arma viros, armis circumdatus ipse»
tcctit per \actm, Turiius Suscitat, leratasque acies in prslia cogit
ipM cinctui armi» «»«*** Quisque suas, variisque acuunt rumoribus iras.
homiocs ad arma : et UDus- ^ . ^. ' . 7 . i «i • i_ ^- >«a^
^uisque dux colUgit ad ^um ipsa arrectis, visu miserabile, m hastis 465
pupiam agmina sua teetu Praefigunt capita, et multo clamore sequuntnr,
«Xucttl"!^' 'S^EuryaT. et Nisi.
rea.rcjvisuterribiiisifi^unt-^neadse duri murorum in parte sinistra
in hasiis suhiatis capitaQpposuere aciem, nam deitera cingitur amni :
S."n?ir^St\'^.few'ir Ingenicsque lenent fossas, et turribus altis 470
onibus. /i-:neadc firmi in Stant moesti i simul ora viruni pnefixa videbant,
I«va pane murorum obje.^^^j^ jjij^jg miseris, atroque fluentia tabo,
cere exercitum, nam pars- » • i i«^ i
dextra munitur fluvio ; etlntcrca pavidam volitans pennata per urbera
tuentur ma^uas foii^as, et jyj^mitia fauia ruit, matrisque adlabitur aurcs
^: 'r ir "^i^aC Euryali : «c subitus miserse calor ossa reliquit :475
rapiu juvcnura pnrfixa, Excussi inanibus radii, revolntaque pensa :
Bimis cogujta miseris, etEyolat infelix.et foemiiieo ululatu,
stillantia nifinra saiue. In- « - * •
terim fnma aiaia, voinus Scissa comam, muros ameus atque agmiDacnrsa
per urbem tcrriiam, nun-Primapctit : iion iUa virum, nou illa pericli, [pkC:
tiairrumpit,etpervenitfl//rpp|^run^^. moinor : coelum dehinc questibus ini-
aurcs matris Eurvnli : et ,. ■' «-, , • • •, mi
caior 8ubit6 dc»cruit ot^m Hunc cpo te, Euryale, aspicio .'' tu-ne illa sencctK
miserc : radii dejocti Muni Scra mea? requies ? potuisti linquere solain,
* ?;«'"bV?,f •^J' *"!*P«j Cnid«?lis ? nec te sub tanta pericula missum
miscra lUa prajcipitat, *^ . ^ . ^ , / . ^ . > -04
tum vociferatione muii«<bri Aflnri extrcnium miseme datacopia matri r 484
lacerauicrujic/ttwcapiiios, Heu ! tcrra ignota, canibus data prceda Latinis
t!irtV";^"u^mi1 Z. Alitibusque, jaces ! nec te tua funera mater
illa attrndeus hominM, non illa discrimrn et arma : dcinde replet coelnm qucrrlis : An tg9 H
talem video, 6 Euryale ? an ta es ille fnturut solatium ultimum raeae scnectuiis ! an potniiti
desercre me solan, 6 inhumane r noquo conrcssa tsl raatri infclici facultas ultini6 aUoqueodi
te, niissum in tanta discrimina ? hcu ! jaccs in tcllure incognitft, pncda objecta cuiibilf "
«t avibus. Nec cgo mater protuli te anie adeSf v/ curatrix tui funeris :
NOTiE.
468. Sinuird.'] OncTifo/i, quK Laurentura neras csse mulieres, quse curam ■pteipiebMt
•pe<:tabat. fuueris, ut Hunt roater, soror ; easque distingoi
47:' Tabo.] Putri sangtiine, G. 3. 481. De k prajiiris, quie conductK pretio pneficiebmnr
Famd, M 4. 174. aiicillis ad lamentandum : quodpr<r^ranHii>
47<5. RndU S^.] initrumenla teitoria, JE. 3. tus, funerarum verus essct ac sincerus dolor.
483. Pensa, telw : quo* prins involutfG, jam Eoquc dcrivat illud Ennii epitapbium apod
e& surgcnte rcvolvuntur. Dc pcnso, G. 1. Ciccr. Nemo mt lacrjfmis deeoret, neipu fymi^
390. rajietumfaxit ; cur f volilo rirtu per ora inirte>
478. Murot ament, ^-c.] Non tamen ezcedit Sed admodum dubia harc lcctio est, cnm tvI*
iirbe : sed k muris, ad conspcctum stiffixi ca- g6 Wgatnir,funeraftetu,funereflettany^, ttL
pitis, has in (^ucrelas crumpit. SuspicatttrMcruIaleg«ndum,fiui/iifiera molir
4B4. ^'^an extremiim.] Roraani mortiios pr^luxi, qiis rox apud Festum repcritar:
statim poHt obituni inclamabant : tura post fu- ex qiio tcrtia concinnari potest opinio : Mi
nus, tor dicto rale rebnqucbaut. il:!. 2. 644. te tuafumramater proluxitidett,fieeteiihlr
JE. G. 218. am mortem prohixi. Et veri^tales erant liana"
486. Tuafwura mater Produxi, ^-c.] I. Jul. brcs cerenionitt : lugebatiir et conclainabaHr
Scaliger,Porapf>niumsecutns,mutilam vulteicse mortuiu, claudebantur ipsi ocoli, lavmlNnr»
orationem, ob vim doloris : ezplicatquc, nec te vestibus prctioiissimis tegebatur, eflteulwjii
9naterp€peri ^dhiec tuafunera. II. Jos. Scali- in feretro ad januam dom&s; ibiqoe dbR
f«r» Doa multAm disseuuens k Serrioi vult /u- prostitiMet aliqoandhi» facit ei pedBNi ia
JENEIDOSLIB. IX. 45T
d, pnnive ocnlot, aot vulnera lavi, ntdnri oealot; ant kH
MnAi. tibi qaam nodm festioa diesqoe phg^«fc««»^c«*w«r
UD, et teUk curas tolabar aniles. MceMbiun Bocfaqiie dio-
qiiar ? aat qu« nunc artos avulsaq; membra, qoe, ct leaieiMin «ezfit tei»
is lacerum tellos babetf hoc mihi de te, 491 ^^!^ »«^u-. <>i6
efersr hoc sum terraque manque secutar letiBet utiit, et «t*Ti^
aey si qua est pietas : in me omnia tela meiDbra, et cedeTer Umia*
ite, 6 Rutuli : me primam absumite ferro. TLm^l^^^S^
magne pater Divfim, miserere, tuoqne 495 leciita taa et teiT& et ma.
n boc detrude capnt sub Tartara telo : ^ ^rf^SS!?^ "!S«/^
0 aliter nequeo crvdelem abmi|m>ere vitam» ^, SS^i^ io L
!tll COncuSsi animi, moestUSqall'per omnes oflaoie tpicola: me primam
itns: torpent infractffi ad prseiia vires. intertfcite ferro. ^Vd^to,
ncendentem luctus Idseus et Actor, 500|^S«r«oe|r?%^Mtt»
monitu et multum lacrymantis liili, demitte «d ioferot boc mc-
lunt, interque manus sub tecta reponunt SLTU^ ^SSTioi^
iiba terribilem sonitum pBOCul sere canoro duram vltam. Aoimi coo»*
ait: sequitur clamor, coelumque remngit. raotifwrfhociaeta,ettrl»-
mt acta pariter testudine Volsci, 505 llloSSf TiSTCo^
as implere parant, ac vellere vallum : ^ tard« ad pagnam. Tdsut
nt pars aditum, ei scalis aicendere muros ; «* Ai^^^otfflamex-
• • t citantem nf tm mtCT mtf^
ra est acies, interlucet(|ue corona tei, et hi maoibut lefenmtw
jn spissa viiis. Telorum effundere contra io dooMim ^ar, oiooito
«nus Teucri, ac duris deo^udere contis, 610 J;^ ^,«2^
[ longo muros aefenaere bello. excitavit «re raoco formi-
noque infesto volvebant pondere, si quk [nes<i*W«» tooom: tnccedit
t tectam aciem perrumpere: cum tamen om-^^^'^^^;^^
libet siibter densa testudine casus. 614adDiDtft tcttudioe, et mg-
m sufficiunt: nam qua globus imminet in-g««^w*" *""^!^[L-^
lem Teucri molem volvuntq; ruuntq; [gens, ^ JJtiSItfagiSISSrit
travit Rutulos late, armorumque resolvit tuperara tcaKt muroi, qaS
na : nec curant cieco contendere Marte "*i?*? ^^- •^.•I *^
, Tk f 1 11 11 muHituao paitim iuat oon
iS audaces Kutuhf sed pellere vailO tam dentamilitibot. Con-
bus cer taut. 520 tri^ Trojaoi iiic^plmtf pro)l-
cero omoet tpeciet anoo-
JtpeUere eot longit lignit, contueti propugnare mvDia bcllo diatamo. DejidebaaC
jidet pemicioii ponderiii terUantu an pos«ent aliqui par<e perfriugere agmen tectmB
tameo interei Ruluii gaudeot tuttioere casut omoet »ub t|^tti tettadiae. Defaide fKm
ottioere: nam qnk parte mtgnut globat appropinquat, Teocri advoinmt et impdkiot*
«ziun, quod late oppretsit Rutulot, et teparavit tefmina djrpeorom; nec ulterMt Rn-
otet Tolunt certare olMcaro certamioe teiliMftfitf ; led conantor dhaovere Jaoilit TVo-
tggere
NOT^.
1 Tanit, ad rogam deducebatur : qam 005. TuhtdiiUf^t.'} Ifilitai eraot deotali fai
ex parte explicuimut, £. 6. 215. et glolmm, oootertlt tnpra capita c^jrpeit, ut tic
bat. od marot totiiii accedereot : De ed iettudimgf
Votei] Juxta prtmam expiicatioBem iE. 8. 441. I>e VoUeii, M. 7. 808. De MEdt,
tm ▼ocum figniScat, peperi. Joxta to- tnprii, ▼. 148. Deemtfii, iE.6. SWB.
< pnpomi ad januam dom^; quod 516. iliiim/9iic.1 Impellaot, projidant ; M,
rsci alii vocant wftriMm. JaztaJtr- 1. 86. ^mauu ioUi mrt rmbmii.
iuxi legendum ett. 6ia Coeo JMMe.] %da latebMtaabi
\uN» (aceruai.] Haod dobi^ eodaoir. diao,ltctietlnDmbrallc^3rpeia.
lert. 1.1. 17.8. Hgteine vmt90 mm
n iofaitf .
i
»;
cmi teget, De Tortero, imb iofaiti A
460 P. VIRGILII MARONIS
et manuf aifiza eH lateri Et Isevo infixa est lateri manus, abditaque iiitoi
sifiistro, ct occuita intus Spirameiita animae letali vulnere rupit. 580
penetravit mortifero ictu^ir • ^. •• * .• /•!• •
fulmones, quibug rcspirat Stabat in egrcgiis Arcentis filius armis,
nniina. Fiiius Arccntis, sta- Pidus acu clilamydem, ct ferrugiue clarus Ibera,
tam acu, et splendcns pur- Eductum Martis luco, Simcthia circum
purn ibcrica,ronnosusvui-F|mQi||||, p-.nguis ubi et placabiUs ara Palici. 585
re«r^3?/d*ca.«»t Stridentcm fundam positis Mezentius armis
syivd Martis, circa Sime- Ipsc tcr adducta circum caput egit liabena :
thum fluvium, ubi ai opi- £t media adversi linuefacto tempora plunibo
ma et benizna ara Palici. »^.^ ,. . a, * ^ / ..^■^ a
Mezentius depositis arrois D>radit, ac multa porrectum extendit arena.
impuiitipsestridenterofuD-Tum primum bello celerem intendissc sagittam 590
dam, loroter rotato ci^^ ^„^^ feras solitus tcrrere fuffaces,
caput: et disciuit calefac- . , ' - /• i» v
to piumbo medium caput Ascanius : fortemque manu fudisse iN umanum,
oppositi^'upeii{>,etprostra-Cui Remulo cognomen erat ; Turnique niinorem
^iii^pri^i^Mw^i^tuMwl^^ nuper thalamo sociatus, habebaU
rere fcras fugientes, fcrturls pHmam ante aciem digua atque iiidigna relatu
lum prim^ «^iV^" ^clo" Vocifcrans, tumidusque novo praecordia rcffno 596
cem sa^ittam in bello, et^, . ' . ', J , ^
straviAse manu robustum I"at, ct ingcnU sese clamoro ferebat :
Nuinnnum, cui cognomcn Non pudet obsidione iterum valloque teneri,
"«•^^^^T^^^^w^^i^^^^^Bis capti Phryffcs,et niorti prcietendere murosi^
conjugio copulatus duxcrat ^ » "^ V, . ', ,, '^ , . , ^^^
minorcm &ororem Tumi.Iiin qui uostra sibi bello connuDia poscunt ! 600
Iiic antc prima agmina in- Qnis Deus Italiam, quaj vos dcmentia adegit ^
Slt-tTo' fntm/col^lroSNon luc AtridcB: nec fandi fictor Ulysscs ;
novam pot^ntiami incedcbat, ct jactabat sc magno clamorc : Non pudet vot mrsus claudi agge>
ribus et ofaUdkme, 6 Phrygcs bis capti, ct opponcre muros roorti ? ecce illoi, qut betlo pcfoBt
sibi conjugia noftra! quis Dcus, qua; insania vos impulit in Italiam ? noo hkiun/ filU Atiti|
nec Uiysscs ronus artifcx vcrboruni :
NOTiE.
682. Pidut acu dilamydem, ^.] QUamys, tempore Xap!Uhia vocabatur, in multas sct-
militaris vestiS|Cajafiie,A loose gownorcoat, turigincs crurapens aqus sulfure» ; qme fals6
JR. 4. 137. Ftrrugo, colorcst poiiti ferri, in jurantes rnecabat, ut fus^ narrat ex aactori
nigrum tendens, Itrunissuref bcknisiied, £cI. bus Grsrcis Macrobius, Satum. 6. 19.
2.18. Talis memoratur fuisse color purpura 685. Pinguisuhi etptacabilis, ^A PaKd
Ibcncse nigricantis. Iberia ver6, hk sumitur fratres fucmnt» Jovis fiiii, et'[halias njrmpha,
a quibusdam pro regioue Asiatica, inter Pon- Vulcani filiat ; quie gravida cum Junonem ti-
tum Euxinum, et mare Caspium, qua: nunc merct, dicitur a Jove terrae hiatu occultaia:
Georgiae pars est, dicta Gurgi^an ; cujus co- ubi uati infantes, hidoquc egressi, PaHci dictl
loni in Europam profrcti nomen dedcrint Ibe- sunt. kwmXn UUifat, iterumrenire. Homm ora*
ro Hi^paniie flumini, et Hispaniaro ipsaro te- culo, Siculi in stcrilitate admoniti dicuotoryUl
nuerint. Ab aliis sumitur probabilii^s pro ipsa cuidam heroi sacra facercnt : qusD res com
Hispania, cum ideiq color a quibusdam dica> prosper6 successisset, ad eoram aram dooa
tur Bctlcus : k Basti fluvio Hispaniee, Ouadal- multa congesscrunt, ut rcfcrt ex Xenagori
^rtr : et mihium, apud Hispanos prtccipu» Macrobius. Hinc ara illa dicitur i Virgilia
Iflodis olim ex Plinio fuerit: ut nunc quoque pinguis. Addit Diodorus 1. 11. a^ylum ilDcM-
nibeus ille color nigro sufiiiltus, quem vocant se fugitivomm servomm, ciiin a dominis hicle-
moriido, mentiilks haberentur : indeque nefas esse eos
684. Simelhia ckreum, ^'C.] Siniethus, Sici- obdaci, nisi securitatis data fide, quam violare
liieduvius; iu orientale ejusdem latus infra nemo audeat. Hinc,nt mihi videtur, ara eadem
Catanam dcfluens ', nunc juzta Cluveriuin, dicitur placalfiiis. De Marlis luco, uuUain ali-
to Jaretta. Tameo, juxta Virgilium, videtur is bi repcri mentioncm.
essc c^ui hunc nonien habet & sancto Pauto, 0Q8. liqUitfaeto phumbo.] Lucret C 177.
paul6 mferius fluens : nam non loiigi ab ejus Plumbea rtroglans etiam longo curm toivcn*
fontlbus visuntur adhuc minae tempU Paii- cfa /ifUMci/, id ot, calefit et moDcsci^
ccruia, ct comndcm lacus, qui lacus Fazelli
JENEIDOS UB. IX.
Ense levis niidoy parmaquc inglorius alba.
bque ubi se Turoi media inter millia vidit ;
Hinc acies, atque hinc acies astare Latinas :
Ut fera, quoe densa venantum septa corona
Contra tela furit, seseque haud nescia morti
Injicit, et saltu supra venabula fertur;
Haud aliter juvenis medios moritunfs in hustes
459
erai lcvU enie ttricto, et ig-
nobUi« scuto albo. Atquc
f rf\ 4!P> ^^"^ agoovit sc in me-
^^OOU ^iis inilUbus Tumi, agmina
Latina circumsistcre hinc
et indc ; qiiemadmodum fe-
ra, qusr cincta multitudine
spisfia vcnatorum nrvit ad-
>crsu8 arma. et nonifjiiam
Irruit ; et, qua tela videt densissim^ tendit. . SSS 1^"!!.^«^^"«™.;"
At pedibus longe melior Lycus, inter et hostes, nou aiiter juvenis imunpit
Inter et arma fuga muros tenct ; altaque ccrtat niorituru* in mcdio» hohteg,
n t ^ ^ . A ' .. 1 ^ <•* incurrit uua cemit arroa
Prendcre tecta manu, sociumque attmgere dextras. ,pi,sisMma. At Lycu* muu
Quem Tumus pariter cursu, teloquc sccutus, tj> vdocior |>edibusi ct ioter
Increpat liis victor : Nostrasnc evadere, dcmcna, ' !;°?^*' 5* '"^'^ armaoccu.
o a' . ^ a • 1 • • . *i , pat fuga murof : et conatur
bperasti te posse manus r simul arripit ipsum 561 arriperc manu subiimet
Pendentem, et magna muri cum parterevellit. [iium P'"*^*, ct apprchendcrc
Qualis ubi. aut lcporem. aut candenU corpore cyc- ^J. ,T^°™;ir.^-"
Siistuht alta peteus pedibus Jovis armiger uncis : simui cursu et jaculo, ob
SUfiesitum aut matri multis balatibus agnum 565 .i'J[^'** .*"* «'''"'* St"ltc,
artius a stabulis rapuit htpus. Undi(|ue clamor mlm^ir^mVi».*? «fm^irnl^^
Tollitur : invadunt, et fossas aggcre complciit :
Ardentes tiedas alii adfastigia jactant.
IHoneus saxo, atque ingcnti fragmine inojitis,
Lucetinm, portce subeuntem, ignesquc fercntem ;
Emathiona Liger, Chorinreum stcrnit Asylas : S71 ^'Z^T^'^
Hic jaculo bonus, hic longc fallentc sagitta : tiiuindo lupus, sarcrMurti,
Ortygium Ca?ncus, victorem C.-cnea Turnus : «ubimxit b caulis u?nuni
m Ia m ' Tk* ' "O quDPsituin u matrc inultis
Tumus Ityn, Cloniumque, Dioxippum, Promu-C,,,atibus. i;,«iiq„e da-
lumque, ">or Kurgit : n;r£rrediuntur,
Et Sagarim, et summis stantcm pro turribus Idam:*^^^ cuinuiant tossa* urrd
-, . o ♦ , • ' 1 • u * T^i -11 «Pff**^*'»' **" torquent tap-
Privernum Lapys : hunc priino ievis basta 1 hemiUa^dud flammantcs ad culmi-
Strinxerat: ille maiium projecto tegmine demcns na : liioncus lapidc ct mag-
Ad vulnus tulit : ergo alis allapsa sagitta, 578 r„S^™ptS--
tem porto; ct conjicicntcin ignci : Ligcr F^mathiona, Asylai Chorinsuin : altcr pcritu8 jacuian-
djy alter miUendi sngittas prociil dccifiicntcs. Ca^neui» oceidit Ortyg^uin, Tunius victorcin C«-
neum : Tumus Ityn, ct riuniumy Dioxippum, et Proinulumi ct Sa^rimi et Idam stautein ante
■ummas turres : Capys Privcmuin : huiic busta Thcmillc prim6 lcviter «"ulneruverat : illu ab«
Jacto clypco tulit inconsultiis manum ad plagam : ergo sagiUa pennis appulsa est|
mnims ineas .'' simul appre-
hendit ipsum pendcntcm,
ct cxcutit cum magna par-
to muri. Qualis armiger Jo-
viS| quando cvoluns in al-
tuin nbripiiit ungiiibii& fal-
NOTiE.
ct flUi, Trojanis contraiii. Vcl contra roorcm
Bomanomm : ad quera alludit hk po<^ta» quasi
-TVojanomm ctiam fui&set. Mcfas eniin fuit
'TUuam servos militiee nomen darc, niAi servi-
tate M^utoB . quod non nisi pcriculosis n^ipub-
lioB temporibus perinittebatur.
648. Ehmc Uvis nudo, parmAqiUt ifc."] Om-
iiinoeiimde|Mngti,quales Komanomm dcinde
foenint rc/i/M, sic a rtlocitate dicti. Ilorum
■niia : parmaj brcvis roliindusqiiG clypeus et
Mwlk|ue par ; gladius, et levcs aliqiiot hastulm.
Digcbantur ^ junioribuaetpauperibusyjuxta
Folyb. Porr6 cum vnlg6 virt priocipcsi aut
31
familisB siuei aut factoram suoniln insignia
pneferrent detcripta in clypcis : ut Turnus
Inaehum,JE. 7. 700. Aventinus, hyiram Hej-
eulii, ibid. 667. Helcnor istc nudum clypeum
gcstat : tum quia juvenis nihil dum patrare
laude dipium potuit : tuin quia furtivo concu-
bitu cz scrvieditus, patcraain originem jac-
tare prohibeturi habeturque ideo quasi serviiit
generii.
653. Venabula.] Hastie suot venatoris, bre-
reti lato ferroi JR. 4. 131.
dM.Jontarmiger.] Aquila,fulnruiiji ministra,
/B. 6. S69. ])e tttdis, arbore et tiHX, £. 7. 49.
462 P. VIRGILII MARONIS
T]rmpanaet/i6iaBerecyii-Tympana vos buxusq; vocat Berecynthia matris
ihia buxea aatris idftie i^^^ . gjnj^g ^pma viris, et cedite ferro. 620
vo« invitaut: relinquitG,^ !• • . x j« -• j-
arma rirU, et abstiiieteTaiia jactantem dictis, ac dira caneotera
ferro. Ascanius non pas-Non tulit Ascanius : nervoque obversus equino
ZX S^:,^^Z^: Contendit telum : diversaque brachia ducens,
ct oppositus adduzit sa- Constitit aute Joveni supplex per vota precatus :
gittam ner*o equino : et Jupiter omnipotms, audacibus annue cceptis, 625
ur«rt""pri0^8u*?p*« ^- If se tibi ad tua templa feram solomuia dona,
secrans Jovem pcr haec vo- Lt statuani ante aras aurata fronte juvencum
te: Jupiier oran»po^e«Wi Candentcm, paritcrq; caput cum matre ferentem.
lavc inceptis audacibus. * ■ i»i • .
E50 ducam tibi ad tuum Jam cornu pctat,et pedibus qui spar^t arenam.
teinpiumniunerasoiemnia, Audiit, etcoeli geuitor dc partc screua 630
ll^ar r? ''i"^'«'!i;'Inton"'t la?vum. Sonat una letifer arcus,
▼encum capitc dcanrato, r •-. i. j* . -i i -L
candidum, ct toiieutem ca* Lt fugit horrendum strideus elapsa sagitta,
put 8;(|uaiitcr cum matrc Perquc caput Remulj venit, at cava tempora ferro
"::! ctlii:.'^;."'"."'"»^:: Trajlcit. t, vcrbi» virtutem illude superbis. 634
dibus. Audivit pater et c Bis capti Phryges hiec Rutulis rcsponsa rennittunt.
Fuda regionc «rii tonuit Ugp^ tantum Ascanius : Teucri clamore sequuntur,
an kimstram. Simiil roorti- t • • a i. ^ • i • i H
ferarcus sonat, et «agittaLa^titiaque frcmunt, animosquc ad sidcra tolluut
cmisHa voiat stridens tcrri- ^thcrea tum forte plaga crinitus Apollo
nil^^f^^^^^r^rf^^^^^^^^^Desupcr Ausonias acies urbemque videbat,
Itemuli,ct pcrfoditciispidc.T *. i. • ^/r. ¥-i ^m^
cava tempora. I, irridc iVube scdens : atq; his victorem aflatur lulum : 640
Yirtiitem jactabundis voci-Mactc nova virtutc, pucr : sic itur ad astra,
Su«&pS™Xutl>»* genite, et gcniture Deos : jure omnia beUa
Aiicanius dixU hsc soium. Gcntc sub Assaraci fato ventura resident :
Trojaniappiauduntciamo-Nec tc Troja capit. Simul hspc cffatus, ab a]to
re, et gestiunt gaudio, ct "^ *
cxtollimt ad ca:lum virtutem ejiu. Tiini foil^ Apollo comatus in a^is spatiis desuper •pccta-
bat exercitum Italicumeturbem 7ro;Vi/u)n<m,iiisiden8 nimbo : ct alloquitur his rerbii Ascaoi-
um victorcm; Crcscc, A piier, tali virtutc : sictenditur ad sidcra, orte d, Diis, et prodiacturc
Dcos : ctuicta bella per &tuu oritura quiescent merit6 sub postcritate Assaraci : nequc Troja
te couprchendit. Simnl locutus ista librat
NOT-i:.
forem, im|»arcm, dissiioilem. Hsc e Salmasio maps mirtus. Sic hrrba adiihR dicta ent a Ca-
iii Solinuin. tonc marfat quia anda : hostiie quoque morltf ,
4)19. Tympana.] Kx Iitidoro. TyiHpanHm quia inola, vino, tliiirc^ spargobantur, eC qoasi
e^ ptlli», rel coriumy ligno extemum: pulsa- cumulabanturau^e6an/ur7iieantcBacri6daia:
katurapud vctereH manibus acdijntis : arvT- iinde Biar/ar« pro raderet dictum fiiit. Diisip-
7<i», rcrberart. Ha^c, ut et cynibala^ a;rra sin in sacrifiriis acclamahant : Maeie h»ece ti-
et cava, h xv/*C««, rari/a«, adhibebantur ail sa- no inferio e«/o, macte haece dape etiOf qoia la-
cra CybclcK, dequibusLucret. 1.2. 618. Tym' crificiis aiigcri eorum fclicitatem putabM^
pana ten»a tonant palmiSf ct cymbala circuni Ciccro dixit, Nonio testc, mfutfare a/i^umv*
Conrora, raucMDna^ve mituridur cornua can- noribus : Plautus, mactare inforiuttio. Hac fr-
(II, et J^rygio ttimideU numero eara tibia re cx Vossio : qui addit, hac formiil& racali-
mentu. vuin macte adbibcri pro nominatiro
622. JVVrro eoutno.] Nenros arcuum ex morc Attico; qucmadmodum apud 1
cquorum setis ncri solitiu, testatur Hcsy- I. 1.7. 6^). 5ic rcnia« Aoflfieme .- apud
« cbius. Sat. 3. 228. Stemmaie quod TVmto ramttni ■■/-
624. Jintt Jovem.] Versis oculis in aCrem lewne ducis. £st ct apiid Plin. I. S. 19. planli
Mperiorcm, sivc SBthcrem, qui JupUer est, G. numero : macH ingenio ejff,rfefi infermfefc
2. 325. 642. DUt genUe, fyc.] Gcnitus rcNcrt ptf
631. IntonuU /leimm.] Bonum omcn. F^l. A^neam, Jom per Dardanum : gcnhiinH Jhi-
1. 16 lium et Oetaviamtm Ca*sares ; qoi diviaii hc-
639. ^usoniat aeiet.] JtaUut JE. 7. &4. Ur- noribos afficicndi crant. Dc jteorar», & qw
^em : nonun Trojam, JE. 7. 167. ortus i£neas, J£. 1. 284.
641. Marte.] Maetut quasi mauctut, id c«t, €44. AVc te TroJacapU.] Sic Fhilippaill^
^NEIDOSUB. IX. 463
iEthere se nuttit, spirantes dimovet auras 645 se k nimmo acre, diMtcat
Aflcaniuraque petit: fomia tum vertitur oris **'^" «pirabilem, ettendit
A^ «-D^ Y]-T\j*Ai.-_ ad Aicanium : tum mutatur
Antiquum m Buten. Hic Dardanio AnchisBe .pecje vuitu» iu Buten se-
Armiger ante fuit, fidusque ad limina custos: nem: Hic priOs fuerat An-
Tum comitein Ascanio, pater addidit. Ibat Apollo ^- 3^j;rS3i»'-
Omnia longaevo similis, vocemque, coloremq; G50 tunc pater JEncoi adjunxe-
Et crines albos, et saeva sonoribus arma : ^^^ ^^^ A«canio comitem.
Atque his ardentem dictis affatur liilum : A.12"li'pTt:i::!a, t^
Sit satis, ^neidc, telis impune Numanum cem, et coiorcm, et capiUot
Oppetiisse tuis : primam lianc tibi mamus Apollo «^*»*»; ''' •?;">* »°o wp«-
^* ^ !• 1 j '^ . M . .1 • ^ . - ra. Alnuc ailoquuur acrem
Concedit laudem, et paribus noii mvidet armis. 655 A»cauium his vcrbis : FU*.
Ca^tera parce, puer, bello. Sic oreus Apollo, ^uca;, sufficiat/t6iNuma'
Mortales medio aspectus sermone reliquit, ^,«7«^'^'"™!?
£t procul m tenuem ex oculis evanuit auram. nus ApoUo dedit tibi huue
Aernovere Deum proceres divinaquc tela 659 p"™"™ honorem, et nou
T-w j • j i ^ *• '^ X mvidct aequali Worue armo-
Dardanidrc, pharetrumqiie tuga sensere sonantem. nim. C.terdm abstine pug-
£rgo avidum piigna; dictis ac humine Phoebi n&, 6puer. ApoUo italocu-
Ascanium prohibcnt : ipsi iu certamina rursus **?' '^"f^ "* ™«^^ coUo^uia
^ , * . '. ... visus humanos, et longe ab
Succedunt, animasque in apcrta pericula mittunt oculis abiit in levem acrem.
It rlamor lotis per propugnacula muris. Principes Trojani cognovc-
Intendunt acrcs arcus, amcn'aque torquent. 665 ™^| "S^^^lr^bt™:
S^crnitur omne solum telis : tum scuta cava^que tram sonantcm dum abiret.
Dant sonitum flictu iraleae, pui?na aspera surtrit. Itaquc ptr monita ct aucto-
^ , , • 1 • ru 1 j' ritatem Phocbi retincnt As-
Quantus ab occasu vcniens pluyiahbus hoBdis canium incensum ad pug-
Verberat imber humum : quam multa grandine oam : ipsi iterum redeunt
nimbi 669 f^ P«^^*»«! «^ cxponunt' vi-
- , , . «T*i*i* • ^^^ mouifestis periculis.
In vada pro^cipitant, cum Jupiter norridus Austris ciamor spargitur perag-
Torquet aquosam liyemem, etcoelo cava nubilasre>^<*« *<>*»« °><=">*>"«'A<*<J"'
Pandarus et Bitias, Id«?o Alcanore creti, [rumpit. JZ^^I^S" 'tT^
omni«tegitur spiculis : prsterei clypci et cavs cassides reddunt sonum aUisu spieulorum: ori-
tur crudele praeiiuin. Qiianta e^t pluvia, qute per lusdos pluriales orta ab occidente percutit
tcrram : quam crebra grandine nubcs ruunt in marc, quando Jupiter aspcr Austris emiltit coe-
lo tempestatcm pluviosam, et soivit cavas nubes. Pandarus et Bitias, geniti Alcanore Idco,
NOTiE.
eedonic rex ad Alezaodrum, apud Plutar- Talis est ApoUinis sonus Diad. 1. 46. De no-
dbam : Qiuere tibi regnumpar, nm entns te mine jSpollinitf £d. 3. 104. De nomine Phm'
^ofit Maeedonia. De nova Troj& intellige, JE. Iri, n>. 42.
7. 157. 666. ^menta.'} Hasta8,qu»circa medium
<M7. Dardanio Mehiate.^ Versus spondai- amento, id est, lore, alligatc erant : quo im-
cuMf cnm hiatu dipthongi longs, morc Grv- plicata manui, ssquabili quasi impeto certius
coram. hastam Ubrabat Amentumf ab iVjL Hgo : mi*
663. wEnctcte.] Vocativus patronymicus, ab de etiam opes et exmnen apum ; ut dizimui,
JEntidtM. Ecl. 7. 13.
656 Paribusarmi*^ Nam ApoUo puer sa- 666. HomKi.] SteUis duabus astri, Gni hmiim
gittis serpentem Pythona confixit, ut matrem Eriehihoniut we\Jiurigaf infra ejus hunmyi :
dcienderet, qucmadmodum Ascanius h)c Nn- quarum ortos & occasus proceUosus hobeliir.
Bionnm, ut patriam ulciscatur, JE. 3. 76. De AutrOf pluvio, item vento meridioaoUi Ed.
660. Pharetramquejugd Mfuere, 4«-] PrBter 2. 66.
Mgoo divinie pnesenti» quse dizimns, JB. 1. 672. idmo, 4^.] In Idi monte Tro«Us : obi
402. boc addit aUud ; ncmpe, sonitum quem- Cjbele colebatur *, ac ipse ctiam Jopiiar : qoi
dam pharetrae et sagittarum auditum in aCre, idco possim dicitor ab Homero^llsStv ^■*)u«^
poitquam ez oculis ApoUo jam evanuissct. o^ /MtmjHrwiffllitd.a SS^d.lKC.IftA^tff'!^,
464 P. VIRGILII MARONIS
quos Hiera «vivcsirii cdu- Quos Jovis cdiixit luco sylvestris Hiera,
dvit in sylvi Jovis, juvc- Abietibus juveiics patnis et montibus aequos : 674
Dlu^piri^ifil^i^r^^lPortam, qua. ducis imperio con.m.Ma, rccludunt.
riuui portam, qu« crediuFreti armis, ultroque invitant moenibus hostcni.
cr«/ ip««ju8su rcgis, confisi f^^j ^„^„5 dcxtra ac Iffiva, pro turribus astant,
arrois, et ultr6 ailiciunt / . -' . . ' ^^ _. _ «««„^«:
hoMteiii in muros. Ipsi intns Armati forro, ot cristjs capila alta corusci.
stant antv tiirrcs o*/ dex- Qualcs aeriae liqucntia fliimina circum,
tram et ^inistrain, ind.itigj^^ p^^j '- ^jj^csin scu proptcr amoenum,680
ferro, ct nitjiantes cnstis '^ ' . '. ' 1
*i/f»rttcapitasublimia.Qua.Consurguiit gemina' qiicrcus, intonsaque coelo
ics diiR! qiien-us aivise toi- Auolluiit capita, ct sublimi vertice nutant.
!,r;V.':^%?;:'^.'Z!; Irru.np«„t, adims Rntuli ut videre ^atentes.
aut juxta isnratum Athvvin, Coiitiiiuo Qucrcens, ct pulcncr Equicolus armu,
cterifi^imt ad carlum capita jj^j praMreps auiini Tmarus, et Mavortius Hacmon,
iiimdiia, ct iiiotant altum *..|*^^. ^ «^^j^ja-^ ooii
raciimfn R.ituli.cnm vidc- Agiiiinibus totis aut vcrsi tcrga dcdere, 686
nintiiiprcsitumaporiunitir- Aut ipso port^c posucrc iii liminc vitaiii.
.mint. statim<j.icrcen.ctrpj|,jj nia^rjs incresciint animis discordibus ir«?:
1..<|iiirolu««pcctAbiliKHrm!s, . ,1 . m - 1 'j
ctTmaruii tttiiicrariiis nni-Etjam coJIccti 1 rocs ^lomcrantur eodem,
iiio, rtHiemon Martiu», vci Et coiiferrc inaiuiiu ct procurrcrc longius audent.
lui:;:^ ^&Z X^ i->«Htori Turuo div,-rsa in parte furenti 691
nint vifara in ipso adituTurbantique viros, perfertur nuntius : ho.stcni
iM.ita-. Tiinc ftiror ina|.i- Ferveio ra'de iiova, et portas priebere pateiites.
urccnditur in aiiimis inicn- r\ -^ • ^ ! • • . :*..U :.:l
i>is ; ct jain Trojani dcn- I^^^^'"t inceptuin, atquc immani coucitus ira
vantur roni^rcgati m euin Dardauiam ruit ad portam, fratresq; superbos. 695
/oriim, ct audcui consensre £^ primum Antiphatcn, is enim se prinms agebat,
iiianus,ctproffrodi loninus. -^, ', * , ' i « i • i..-
K....^:... r^^.Z «.-'.T.;.-..» Tli<>hniisi. rlp inntrp nnlhum aarnedonis aitl.
iiianus,cTproffrccii lonipus. -„, ■, * , • t o j • !*•
Nunciiitf fcrtiir rcglTunio^Thcbana dc inatrc nothum barpeaonis alti.
matrc Thebana, nam is w priuus oflcrebat :
NOT.^E.
nomcn matri<; : qiiia larocn secumUm iialura nis Alpibus, per Vcnctos in mare Hadriali-
brcvcm hnlict, sus})iraturTumebiis /i^/rn/i lc- ciiin influit ; proprio quidem ostioi sed fosiil
gcndum cssc : qiia: fera cst, :i qiia Pnndarum quibusdain Iransversis ct paludibiUy cdm re-
et Bitian cducatos putat, ut Komulum k lu- gio tota scatcat ; ideo dictu^ e»t i SciTio CC
)itt. Vibio in Padum, qui paul6 Interins fluit, de-
C74. Abietibus.] .%ie8j arbnr. mpiHf fir. currcrc.
Quatuor svllabs brevcs, in dact\t'.iiu coi,Ai)rcs- 695. Dardaniam poriam.l Novie Trojs. JE.
sie. 7. lo7. Dardanif Troiani, JE. l.:235.
C79. Liqitentiaj ^r.] fta pasism oplimi qui- (ii)7. Thtbanaj 4'^.] Thebtt muhB fuennt,
quccodicrs : aliqui tnmon Litpulia ; qiiod qiii- nlisp in Ecvpto, aliir in BceotiS^, alis m Tbet-
dain uvi«Ir arripiiiat pu^t Scrvium. Kt ckt Li- salia Phthiotitte : illae iiihil hlc ad rem faciual ;
tputia ; vcl potiiu, iit apud Plinium legitur, sett Thebtj Thebei, Asi» minoris urbs apod A-
iJqueiUiay fluvius Vcnctorum, i» superiorem dramyttenos , de qu& Lydis et Mysia din ceri»*
simisHadriaticipartem influens, nunc Ltren- mcn fuit, teste Stralrane lib. 13. Re|^wlail
^a. At prrter ratio«ics ab Erythraeo contra Ectionis, Andromachc patris. Didymui ta*
Scrvii curiosiorem interprctationem aJlatas ; rocn, vetus Homeri interpres, hanc rrlinuii
rontra fadt, qu6d dicitur fAqueniia, Liquentia. regiam Thebat etiam Tocat plurmii numerD, ad
Cndc puto Virgilium siroplicius dc Hqutntibus, versum 397- Iliad. C. Et adhuc ezpreMJte
id est, Hquidit floviis, cxplicamlum cssc : ait ad versum 965. Uiad. 1. Smpedon Lycia raX|
euim, G. 4. 442. Huriumque liqucntem. Et Jovis Clius, lE. 1. li^. JfoUnu, dob k-
liqucnt, primam habet, mod6 l>rcvcin, inod6 gitimo conjugio sutcepuu filiui, JE. 7. 28S. Cbi^
lunifam. nut, arbor duriiiimo ligno, idieo telonmi ■••
C8U. Padi, ^.] Padut, lire Eridanut, le teria, eoniailtf/rri THX coBirxL-TaBSy Mu,%
Po, fluvius italia; nUzimus, G. 1. 4fi2. Jithftit, C49.
pokt Padum maximus, V Adige, ex Tridenti-
^NEIDOS UB. IX. 465
Conjecto sternit jaculo : volat Itala cornus jaeuium ^corno luiic&To-
Aera per tenuem, stomachoquc infixa sub altum latper •erem iwrem, et im-
Pectus abit : reddit specus atri vuhicris undara 700 profundum^pectM^l^hratuf
Spumantem, ct fixo fcrnim iii pulmone tepescit. prorundiB pUge emittit
1^,0. Meropem atque Erymantha manu, tum ster-^^^^^^K>^;^^
nit Aphydnum : nesauciato. Deinde dejicit
Tum Bitian ardentem oculis animisq; frementem : ««anu Meropem, et £ry-
Nonjaculo, ncque enim jaculo vitam ille dedisset ; ITum^ Veind^e^^ftian w
Sed magnum stridcns contorta falarica venit 705 mantemocuiii,etrurentem
Fulrainis acta modo, quam nec duo taurea terga, *"»™° '- °?° J"f "!°' ™^*«
*T ., ,. . A,^. ^ 1 1. ° iilc non amififfct vitam ja-
Ncc duplici squama lorica fidelis et auro cuio ; sed ftlarica evibrata
Sustiuuit : collapsa ruunt immania merabra : venit raid^ ftridens impui-
Dat tellusgemitum,etclypeum super intonat ingens. ^™il1S?„Ti^!
Qualis in Euboico Baiarum litorc quondam 710 ca defensa dupiici iquam^
Saxea pila cadit, mat^nis quam molibus ante ^ank, rcjmiit : va«ta mem-
C^ * ^ ' • A * • •!! • »>ra stemuntur dcjecta:
onstnictam jaciunt ponto : sic illa rumam ^^„^ ^ddit gemitum, et
Prona trahit, penitusque vadis illisa recumbit : grandis BUias tonat eadem
Miscent se maria, ct niirrfe attolluntur arena? : f"^!;'' «Ivpj"™- ^^^
m •i-fti I •« 1*1 m Cumano BAiarum Iiiore
Tum sonitu Prochyta alta tremit, durumq; cubile ngger saxeus aliquando ca-
Tnarime Jovis iniperiis imposta Typhoeo. 716 <i>t» q«cm immittunt mari
eductum prius vaitis moli-
bns : tic ille agger pnecipitans facit ruinam, et profund^ tubiidit impactus nndis : maria tur-
bantur, et nigrae arcn» eriguntur : tuiic Prochyta intima tremit sonitu, et Inarime injecta
Tjphofio qiuisi uspcruin cubile jussu Jovis.
NOT^.
tao. Undam spumantem.] Sanguinem unda- Grecise intaU, hodie Nsp^ntponit non longe
tim, id cst, magna copia in rivos erumpentem. hinc urbem Cumas coudiderunf , X:, 6. 2. Nec
Vndatn ihxit dc multitudine populi, G. 2. loug^ fuit Luerinus, Avemmque kicus: qui
44K2. molibus ab Uerculc clausi prim4m; deinde
7<>6. Falariea.'] Oblonga hasta, tercs, pne- ab Agripp& in portum Julium Ociaviani auspl*
terquam ad extrcmum, ubi fernim extabat ciis conversi siint, anno U. C. 717. ut ostendi-
quadratum, trcs loiigum pedes, utcum armis mus, G. 2. 16]. Meo Virgilius hk/»t/ai, sive
trsuisfigere corpus posset. Huic fcrro piccra in moles lapideas, in mare impactas commeno-
Stupa circuniligabant : adjcctoquc igiii immit- rat.
tebant in ligneas prvsertiin turres, quse fala 715. Proehyiat 4*^] ^cl Proehyie, hodie
dicelMinturEtruscu voce. Hoc tamen inveutum Prociia, parva et afspera insula Tyrrheni ma-
videtur Suguntinis Hispanisc tribuerc Livius, ris, proxime admota Miseno promontorio :
I. 21. 8. undc ha;c descriptio concinnata hoc inter ct Inarimen insulam, li qu& per terra»
cst. motum avulsa, Plinio, Straboni, aliisqne cen-
707. Dwplici squamA, fye.] De terfi^, sive sctur.
eoriis ; et squamis loricarum, K>. 3. 467. Squa- 716. Inarimt.] Ad meridiem Prochytse, molr
snd el auro : id cst, squamis aureis : ut G. 2. t6 amplior insula, fertiliute nobilis : olin
102. Pateris, et auro, patcris aureis. PUhecusa, ct Msuuia etiam dicta, nunc Isehia;
709. Clyptum super, ^'C.'] Servius agnoscit solo concavo et sulfureo, qualis est totus ille
dypeum nculro etiam gcnere, juxta Caprum ; tractus ; ignit eniptionibus olim sffpe infesta ;
aitque sic exprimi a Virgilio Homericum illud, unde Homenis Jovem commentus est hanc im-
lliad. 5. 42. Ai^nrtf }l wnrtn, if^Sntt tfriy' pacto fuimine injecisse giganti Typhoio, qui ab
xS &!«'' <i»V} sonuit autem eadeiu, tonuerunique Hesiodo describitur anguiucis capitibus cen*
etnna sub ipso. Quod ctsi non abs re est, tum instnictui, iisque fUmmas eructantibui,
tamon intcrprctationcm allatam puto tutio- Terrse et Tartmri filius, in llicogon. 821 . De
rem. T)fphoei nomine G. 1. 279. Porr6 Homeri versng
710. Euboleo Bauirum, fye.] Bttidi,\ocu%\tk illi sunt, iliad. 2. 7^- Ttum, ^ Mrir«M»;t'&f
Campaniik tepidis aquarum fontibus nobilis, AitJf n^MC^ry X«M^ivy, •ri r' c/tf ) T»f «(r
in latere supcriore Campani sive Neapolitani ymsa iftdfff. Elt 'Afiftsit^ ^* pmti Tit^Ut l^-
aioAf ; non longc a Miseno promontorio : eti- /umm Unit. J^rrarerd resonedhol, simt JovefiU-
fannum retinet norocn. De hujus lod na- mituUore trato, quando circa Ttfphodvm terram
cura fus^, M. 6. 237. Chateidtnses,ex Eulfadt verberat,inJirimis,ubiaiuntTyphoeiemcubilia,
466 P VIRGILII MARONIS
Tunc Man» beiiipotcns ani- Hic ^lars armipotens animum viresque Latiiiis
muin ei robnr Latinit adjc- Adilidit, ct stimulos acres sub pectore vertit :
;!:;;;«?.!»«;«.""" Irami fugam Teucris, atrnmque timomn.
injccit Teucrit fugani, ct Undique conveniunt : quoniam data copia pngne,
nipnim timorem. ^''"«Bcllatorque animo Deus incidit. 72 1
concurnmt undccuroque ■-n a /> •*
M(,uidem facuiu. piignan- Pandarus, ut fuso jLwmanum corporc cernit,
di tpm conccsta est d Tro- Et quo sit fortuna loco, qui casus agat res ;
jaim: et Deug iH^»iico»usp ^,j ^^^^ convcrso cardiuc torquet,
gubnteonimanimum. ran-^^, . , . • i. i »
daitiis, ubi videt fratrcm Obnixus latis humeris : multosque suorum, 725
prostrato corporc, et qun^f^i^i^jiju^ exclusos, duro in ccrtamine linquit :
i"..ri™Hi«.''"rT4"- Asi alios sccum includit, recipi.que ruentw '
nat : maguo conatu trudii Dcmeus ! qui Ilutulum ui medio non agmme regem
portam rcvoiuto curdini-, vijj^.r5t irruuiucniem, uhroque incluserit urbi :
obluctans vaktis numeriR : - * . •*•-•*•• «.aa
et reiinquit in asperoprajiio Immancm veluti pecora uiter inertia Ugrim. 730
piuiiuios sociorum, cxriu- Coutinuo nova lux oculis efTulsit, et anna
*o. muri. «^jo» ^.^ ^[»"- Horrendum sonuere: tremunt in vertice cristic
dit Micum ct excipit irrum- .., . , • • ^» i • •
pcutc. : inKanu. ! qui non baugumea?, ciypcoquc micantia tulgura mittit.
agnoveritin media niuiti- ^^||Qsci,i,t faciem invisaui atq*, immania membra
™eL"m!TuKr«ri;Turbatisubit6 iEncad», tum Pandarus iDgens735
in urbc ; qua»i cnidt-iem Emicat, ct mortis fratemae fervidus ira
tigrim intcr ignava. |»ecu. jpflatur : Non hffic dotalis regiaAmatae ;
des. Statim novum lumcn ■A.r > i •! ^ •• i* a j n^
cmicuit ex ocuiis Turni, ni^^ muris cohibet patnis mcdia Ardea 1 urDom.
arma e/iwsonucrunt horri- Castra iuimica vidcs : nuUa hinc exire potestas.
?f nu"'*l? !^n*!?;?:A"!!|"Ii° Olli subridens sedato pectore Turnus : 740
capitc, ct cmiitit e dvpou _ , . . f ,
fui^uru rutiiantia. Trojani Incipc, siqua auimo virtus, ct couserc dextram :
statim iterturbatj agnos- Hlc etiam invoutum Priamo narrabis Achillem.
^.^Temb "."""tum l^i^rat : ille rudcm nodis et cortice crudo
magnui Paudaru. GZilii, et ardcn. dolore nccis fraterns cxclamat : Non hcc eit dotalis aiiilA
Amate : ncc mrdia Ardea cUudit Turnuin rooenibu. patriis. Cerni. castra hottiUa : niina
cst facultas hinc cnunpeiidi. Turnus sulirideus illi respondet sedato animo : Incipei li Tk
aliqua est animo tuoy et ruiigretlerc mecum manu : referc. Priamo h)c etiam repertam fi
a te Achillcm. Dixcrat : Illc Paiuiarus connitcus toto roborci vibrat hastam Mpermm
cl scabro coilice.
^OT.*:.
Quibusrum si Virgilinni verMis isti romparan- tos Homeri oranes. Quud autem Virgiliua ba-
tur, certe videbuntur cx iis czscripti. Ubi jus rompositicMiisi primus auctor sit, hinc Jure
duo vidcntur a Virgilio san^ facta audacter : conjici posse exislimo : qu6d ante ipaum ne-
1. Qiiud Arimos illus Pilhecusa; iusuln^ addix- mo : post ipsum statim Ovidius, StatioSt Ln*
crit : ciim nlii Ciliria; moiitem) alii Lydite cs- rauu*| Siliu.} Pliuius, Claudianus, aUiqat
SG affirment,apud Didymum in Ilonicr. Alii promiscuc omnes eiidem usisiuit voce : sibi
etiam Syriic npud Stroboncm : qui tamcn ait, gloriosiim raii, cum eo aliquid, aut auderv,
qiiibusdam vidcri essc Pitliecuso! incolas : e6 aut crrarc. Dc Marte, £cl. 9. 12. De Latiiutt
quod wih»9tt iimia, Etntsca linscuii, arimw di- JK. 7. 5-1.
catur : icd hvc quasi admodum incerta vido- 737. Dotalit regia j9ma/«.] LBurcntiiB,
tur propooerp. U. Qu6d voces illas b» 'A^i- urbs regia Latini . cujus uxor Amata, Tunio
/MMf , m Arimis, ajntd Jtrimot : quie voces et favcns, Laviniain ipsi regnumque in dotea
Homeri sunt ct Hesiodi ; in unum iufiulae «lub- tradere conabatur, jE. 7. 66. De Arded Ru-
stuiitivum vocabulum composuerit. Inarime, tuloruui et Tumi urbe rcgia, IL, 7. 372,
inarimts. Nec cum excusat Erythrarux, cuin 410.
dicit,eodemcsemplocs8e,/fia/pinu«:hieconim 7'1*2. PriamonarrabisAfhUUm.'] Turnam,
▼ox adjeciiva cst, quo in gcncrc mult6 facilior qui tam sit infestus Trojanisr quam olim Acbil-
est compositio. Nec item cxcusant alii, cnm les fuit. Dc AekilU, £. 1. 99. iK. 3. 321. De
ex Phnii auctoritatc aflirroant, ab llomcro JPriomo, iG. 2. 506. Dt Junont Saharni^^
Kriptiim Inarimen, non inJhimit: Pliniiim e- Al. \. i!3.
niinvero erroris revincunt codicci cl intcrpre-
£NEIDOS LIB. IX.
46T
A#r eiceplt kiam: Jimo
7^111 filia Satumi deflexit enm
▼ententcin, et hasta inh»-
ret port». Tu ver6 ihxi
evitabis hsc arma, qiuB
mea dcxtra rotat aim ro-
bore: nam non est idem
auctor armomm et ictikt.
Intorquel, samBiis Bdnixiis viribus, hastatn.
£xcepere aurs vulnus: Satumia Juno
Detorsit veniensi porteque infigitur hasta.
At non hoc telum, inea quod vi dextera versat,
Effugies : neque enim is teli nec vulneris auctor.
Sic ait, et sublatum alte consurgit in ensem :
Et mediani ferro ffemina inter tempora frontem 760 Sic dixit Twmut, et erigit
Dividit, impobc«,«e immani vulnere mala*. ^ "Sifi^^irfe^rlt^^al^SS;
Fit SOnuS, ingenti COnCUSSa est pondere tellus: frontcm Pandari horrendo
Collapsos artus atque arma cru#ita cerebro vuinerc, inter utraq; tem-
c%^ r 1 • • * •!! ^•u • pora et cenas tmberbes.
Stenut humi moriens : atque ille partibus aequis, 'y-^^ ,onitu«, icrra quassata
Huc caput atque illuc humero ex utroq; pependit. est magno iiu pondere :
Diffugiunt versi trepida formidine Troes. 766 •"^*!r?'S"^ J"" J*"^
.n. . ° . . . '^ , . membra deficientia, et ar-
£t Sl ContmuO VlCtorem ea CUra SUblSSet, na sanguinolenta : etca-
Rumpere claustra manu, sociosq; immittcre portis, put temum inpartcssDqua-
Ultimus ille dies bello gentique fuisset. i^ ***S!'*'*h JHi **i?f„,!2''
, j'^- .1 mn^ "'"*^ ®* utroq; bumero.
Sed furor ardentem ctedu que msana cupido 760 Trojani fugiont dispuisi tu-
multuoso metu: et si illa
c(^itatio succurrisset sta-
tim victori T^imo, frange-
re manu obices,etexcipere
socios portis, dies ille fuls-
set supremus beUo et po-
pulo Trojano. Sed ira et
oceuu: Juuo sufiicit iiin
robur et aniraum. Adjicit
iit sociura Halyn, ct Phege-
um perforato ejiu scuto;
£git in adversos.
Principio Phalarim, et sticciso poplite Gygen
£xcipit: hinc raptas fugientibus ingerit hastas
In tergum : Juno vires animumque ministrat.
Addit Halyn comitem, et confixaPliegea parma:
Ignaros deinde in muris, Martemque cientes, 766 Immoderatacupiditai stra-
Alcandrumq; Haliumq; Noemonaq; Prytanimq; ?jj3^ve«a*^^
Lyncea tendentem contra, socios(]ue vocantem, tosh*^. Pr*imo*iiucrficit
Vibranti gladio connixus ab aggere dexter Phaiarim, et Gygen po-
Occupat ; huic uno dejectum cominus ictu 770 V^^^^ irCun?"^^'.
Cum galea longe jacuit caput: inde ferarum cuiium hastas creptas Ai«
Vastatorem Amycum, quo non felicior alter
Ungere tela manu ferrumque armare veneno :
£t Clytium JEoliden, et amicum Cretea Musis :
Cretea Musarum comitem ; cui carmina semper 775 P*»"*^ «uper muris inscios
-^^ ,. j. ' . ^ j ^ . tneretnu tui et a^tantes
Et cithar» cordi, numerosque mtendere nervis ; pugnam,Aicandram et Ha-
Semper equos atq; arma virum pugnasque canebat. lium» ct Nocmoua, et Pry-
Tandem ductores audita csedc suorum ^'H' Connitens i dexti^
^ • rT« • m j- I « parte aggcris iiitercipit ful-
Conveniunt I eucri, Mnestbcus acerque Serestus : genti ense Lynceum incur-
Palantesque vident socios, hostemq; receptum. 780 rentcm cx adverso et ap-
Et Mnestheus, Quo deinde fugam? quS tenditi8??:;;:iSr.xct;^'«„oTS
inquit, procul concidit illi cum
Quos alios muros, quce jam ultra moenia habetis.^ casside: dcinde tnffr^
^ ' » .f Amycum venatorem fcra-
rnm, quo nullus altcr erat solcrtior iUinere manu spicula, et imbuere ferrum vcneno : et Cly-
tium iEoli filium, et Creteum charum Musis, Creteum socium Musarum, cui scmpcr cantus et
lynB erant cune, et sonos edcre chordis : scmpcr cantabat equos, et bcUa hominum, et certa-
miDa. Denique dnccs Trojani cognita strage suonim congregantur, Mnesthcus, et fortis Se-
restus : et cemunt socios vagot, et hostcm admissum. Et Mnestheus claraat : Qu6, qu6 dirigitis
ftigam uitri ? quos jam liabeUs muros alios, quc pneterea manimenta ?
mTJE.
747. TWum.] Pro enie, ut jam alibi notavi- qne Lyacei ktui incurrit. De aggeref waptk
Bius,iE. 5.438. ▼. 142.
709. Ccnnixut ab aggere dexter.] daa con- 773. Ungtre tehh ^*] Medicmtis et Teiieiiia.
txk tendcret Lynccus, Tumus sinistro latere tis herbis, twrbarico more.
inoixus aggeri, dextr& manu in dextnim quo-
468 P. VIRGIUl MARONIS
vir unus, dausus undiquc Uiius homo, vestris, 6 cives, uudiqac septus
vestrw agrgeribus, 6 cive«, AiTfferibus, tantas straires impune per urbein
fGcent pcr urbem tantas-i^i^P, . ^; .'=' *!••*/% 5 wa^
oedes absqiic uitiono? dejc- Edidcrit ? ju venum priTOOs tot misent Orco ? 786
cerit ad iuferos tot princi- Non infelicis patris, vetenimque Deorum,
rrm.^;uri.»w::iEt magni JEne«e segiies miseretque pudetque?
|.atrie infortnnats et an- Talibus accensi firmantur, et agmine denso
tiquonira Deorum, ct in- Consistunt. Turnus paulatim excedere pugua,
S.^r.i c™;oS,XEtfl«viunipetere ac partem qua cingitur amni. 790
tur, et stant spisso agminc. Acriiis hoc Teucri clamore incumbere magno,
TumustncMsensimrece-£(prlotnerare manttn. Ccu saevum turba leonem
dere e nrclio, et accedcre ^ , " ^ i. -^ • r • ^ ^ •. '11
ad fluinen, et ad partem ^um tehs premit infcnsis: at tcrritus ille
murontmj qiiie clauditur Aspcr, accrba tucns, rctro redit: etneque terga
fluininc. Trojani pergunt j^j^ jjj^^ jj^ yi^tus patitur; ncc tenderc contra 795
co ardcnnus incurrere »,,.,, * . ' . 1 .
ma^^io ciamore, et cogi in lile quidcni hoc cupiens potis cst pcr tcla virosq;
lurbam. Vcluti ciim titrbaHaud aliter rctro dubius vestigia Tumus
i:!;ir^in^"mf.u'I'nP'-«>P5'-«Vefcrt, ct mens exffistuat ira.
tcm turbatus* iratiis, ton-^Quin ctiam, bis tum medios invaserat hostes,
aspicicns, cedit rrir6 : ncc }Jis couversa fuffa per muros agniina vertit. 800
tainen furor aut virtus si. o 1 • * • » •* • •
nit eum obvertcre terga,Sed manus e castris propere coit omnis in unona :
nec ilie viict, propter mid' Ncc contra vircs audct Saturnia Juno
titudinem armorum ct ho- gy£[5^,^jj.g . acriain coelo nam Jupiter Irim
minnm, contra niere, hcct -Tk • *.. u 1 11* • r
id cupikt. Non aiiterTur-Deinisit, germanse haud molhajussa ferentem ;
nus anceps retr6ii^it gres-Ni Turnus ccdat Teucrorum mcenibus altis. 805
aus absquc festinatione, etg^^ ^^^ clypco juveuis subsistcrc tantum,
aniimis exardescit furore. . , " , a ' S "^ . . .. . ,. ,.
Jmmu rtiain bis jam irru- Ncc dcxtra valet : iiijectis sic undiquc teiis
l)erat in hostes medios, biii Obruilur. Strcpit assiduo cava tcmpora circuni
r.r»!:;^»!:::,^ Tinnilu galea, et saxis solida «ra fatiscuut:
8cd omnis cserciuis festi- DiscussaDquc juboe capiti, iiec sumcit uinbo 810
nantcr congrcgatur c cns-ictibus; inc^eininant hastiset Troes, et ipse
tns in ununi : nccJunon--r« 1 • nr -1 ^ ^ < j
lia Satunii audet siippcdi- Fulmineus Miiesihcus : tura tolo corpore sudor
tnre Turno robur adversus Lj(]uitur ; ct piceum, ncc respirarc potestas,
€os: nara Jupiter mUit c Flumcn affit : fessos qualit a?ger anhelitus artus.
rtflo Inin ai^riam, porlan- »^ ,9 1 «i * ^» m
tcin sorori mandata uonTum dcmuin prajccps saltu scsc omuibus armis 815
prata: niM Tumus exeatln fluvium dc<lit: ille suo cum gurgitc flavo
rxaltismurisTrojanonim.^ .j^^n;p„j^,j„ ^^ mollibuS CXtulit UUdlS :
Tf^iturjuvciiis ufc amplius.r^ ' •• i 1 ,a ,
pot(;sti-esistnreriypco,necli^tlactum sociis abluta cjcde rcmisit.
maiiu : ita prcinitur jaculis Qnde<{uaquc iiitortis. Cassis sonat contiiiQo flictu circa cava Imb-
l>oni, ct nrma valida ex a;re ntmpuntur iapidibus, ct cristw dojectK mnt k capite, nec clypeos
par esl atlversits tot ictus: in«ruunt hastis et TroJRiii, et ipse Mnesthciis indar fulminU : pr«-
tcre:i siidnr ^ toto corpore lubitur, et effirit ni^niin fluentiim, nec facultas eH respiraAdi :
difficilis anhciitus commovet mcmbra fatigata. Tiinc dciiique pnRcipitans immi«il se •aliendo
in fluvium eum omnibus armis: fluviiiti in siio flavo sinuexcepit cadenteU| etportaTit p^^vrtfi*
aquis : et revexit gaudcntem ad socios, sang^uinc aedis purgato.
KOTiE.
7^3. Orro.]TnferoramDeo,G. 1.277. 8ia Pieeum flumtn.] Sndor est polfvri
796. PotUed.] De hac voce, ^.3. 671. De commistusi picis inttar nigresoens et
Jridry M. 4. 700. reni cuti.
HiO. Julntt fye.] EqmntB juImb, unde cristsB
gmlearum, M. 3. 468. UmbQ, pars media emi-
nens in dypco, JE. 2. 646.
469
P. VmGHJI MAROipS «NEI^
-^
LIBER X;
MGUMEJfTUM.
JitpiUf advoeaU Deorum €oneUio,fnulrd eonatiu Jurumem ae Venerem in eoneonHam adduee»
rt, do Trojanorum Rutulontmque rebtu tn/er h dUsideniet : pronuneiat k, neuirarum pariium
farty udfati* omnia permitmuvm. Rutuli ad oppugnmuUm, Trojani ad defendendum vr-
bem redeunt. JEMta», diet aHquot in Etrurid eommoratut, eolleetit inde auxiliih ad tuo* re*
dit, triginia navium elatte auetut. Nympha», i guit navilmt eam in tpeeiem pautd anih trant-
firmatat in itinere obviat halfet, Abiit de tuorum perieulo eertior faetut ; tub primam lueem
prwceetut in eontpeetum hottium, exereitum in titut exponit. Oeeurrunt RutuH : eommittoque
graoieertaminei Paltatd, Tumo oeeidiiur: enjut neeem riim uleieureiur Xneat magnd ttrage,
€i Acaniut eruptionefactd eopiat patemit adjunxittei : Juno Tumum prtetenH peirieulo eripii,
abjeeid iUifaltd JEnea imagine : quam illefugieniem ad ueque navem dum tequitur, reiina-
eulit h Junone ruptit, ad titora Jirdete proxhna vi tempettaHt abripitur. MeMentiut pugna pro
Tumo tuecedent, etJUiut MeMtntH Lautut, ab d£ned ooeiduniur.
PANDITURinterea domus omnipotentis Olympi :
CoDciliumque vocat Divunl pater atque hominum
rex
Sideream in sedem : terras unde arduus omnes,
Castraq; Dardanidum aspectat, populosq; Latinos.
Considunt tectis bipatentibus, incipit ipse : 5
Coelicolae magni, quianam sententia vobis,
Versa retro ? tantumq; animis certatis iniquis ?
Abnueram bello Italiam concurrere Teucris :
liiiin mutatum est in contrariuro ? et usque ade6 pugnatit anfaais
Italja bello congredcretur eumTrojanis:
IirrERPRETATIO.
Interim rcgia c<p.U onini-
potentis aperitur : et genl-
tor Deorum atque rector
hominum cogit concilium
in aulam stellataro : unde
•ublimis despicit cunctas
terras, et castra Trojano-
rum et gcntes Latinas. Se-
deot in domo apertd valtit
biforibus ', ipse Jupiler or-
ditur termonem : Magni ha-
bitatores cali, quare consi-
adversis ? prohibueram ne
1. Omntpo/en/tf Oiympi.'] Aliqui per Olfmp- teniem distinguit IL JoTe, iEneid. 12. 791. Rex
pum, Jovem intelUgunt, quem eo etiam nomi- omnipoteniit Otymipi. De Dardanidit, ^neid.
neesse appeilatum probat in indice Erythne- 1. 236. De LiUinu, ^neid. 7.* 54.
usy ez Cecilio Minutiano Apoleio, ex Cleanthe 5. Teetit bipatentibut.] Ubi janua est 6t^-
et Diodoro Siculo. Alii melids eaUum aoci- m, qua in deztaram IfeTamque aperitur. Sic
piunt: quod «Amntpofem dicitor, tcI quia Ju- Anoa. ilpig. 187. 3. Tocat pugitar bipaUntt
piter omnipotens in eo hahitat ; Tel quia ad quod apertum dnas paginas expUcat.
omiiiam rerum productkmem per-aiderum in- 6. (^fuanam tenieniia vabit Verta, ^.] Id
flaxns conducit: ut tcrra per Tim suam|ip« eity cor imroeiiiores estis meae sententis,
ideodiciturOmiii>o(fiif.Sfc(M^fiNptim(HWiitp*- qiA prohSboeffmmi ne Itali Trqjanii ^*-^
470 P. VIRGILII MARONIS
hoSy
10
quK disscnsio ut contraQuse coiitra vetitum (liscordia? quis metus, aut
prohibitionem ? quis timor Am lios arma sequi ferrumquc lacessere suasit?
impulit. vci hos. vel istos a j • ^ • ^ • ^
capcre arm«,ctcommove. Advemetjustum pugna?, nc accersitc, tempus :
re ferrum? venict legiti- Cum fera Carthago Romanis arcibus olim
rc3c^;f^':ri»3oE"«5"°' •""«•r ''*''"*' ^^^ immittet apertas.
«spcra Carthago infcretTum certare odiis, tum res rapuisse hcebit:
Romanis urbibus ma^amffunc sinite, et placitum Iffiti comppnite fo^us. IS
C- Tun'c' ^i 'p^^-tP''" '•r ?"»"*= '^'™" Venus aurea contra
iiare wliis, tunc /ice6i/ dc- PaUCa refert
popuiari rcs Trojatuis:Q pater, 6 hominum Divumque acterna potestas,
ISinciliite™cem%/^ pTa! (Namquc aliud quid sit, quod jam iraplorare quea*
cct mVii. Jupitcr aixiV hirc niUS ?)
paucis verbU: at pukhra Cernis ut iiisuhcnt Rutuli ? Turnusque fcratur 20
-vcnusnon pauca rcspon--,^ ,. . . . . , . * .
.ict advcrsum. o genitor, "^r medios insignis equis, tumidusque secundo
6 scmpiterua virtus homi- Martc ruat.'' nou clausa teguut jam moeniaTeucroi:
«rn..m i^.r!;.«^":l"Q»'"' 1«»'« portasatqueipsls prajlia miscent
possimns invorare ?) vides Aggcribus muronim, et inuiidant sanguine fossae.
quoniodo Uutuii insoies- iKncas iciiarus abest. Nuuquainne levari 25
rant.' ct qiiomoito Tiirnus /-xi • i», • 3 • «^ • • ^ i. •
ronspicnus cquis rapiaiur ^'"^*"*^"^ ^*"®*- m"ns iterum imminet hostis
inicr mcdios, ct irnimpat Nasccntis Trojap, iicc uon cxcrcitus alter :
snperbns feiici prr lio ? ^tquc hcruni 111 Tcucros iEtolis surgit ab Arpii
xnunimcntactausa jamnonrwi i«i «^ .i • t ■ '
iiicntur Trojanos: immd Tydidrs. t^quidcm, crcdo, nica vulnera restaut:
romniittunt |nipinm intra portas, rt in ipsis propiipMinilis muroniro.et fossie repleiitariH^
^uine. iflncari abcst t//tnc inscitis rerum ilfarum. Annunquam permittisrot libcrmri
riirsris ho<»ri!« iiistat muris Trojae rosurgentis, et pncterra alter cxcrcitns: cl rurt^ '
insiirgit iu Tciicrosab Arpis .iltolti. b^aut', opinor) 6u))€rcst iil c.£:o nmui viilocrer ;
rcnt. Vel. rur miita^tis ipsi Kciitcntiiun vcs- per Jilptt npcrlat. iit notat Scali^cr. Vd p^
tram, quh fctatUGratis neutris partibus fa- tiilis, immilUt Alpa, id cst, ^lptnoi papmtt:
rcTc? Quiaiiam, iK. 6. 13. De TeacriSf JE. 1. locum dixit, pro incolis: qucmadmoduait G.
*2iio. 3. 31. .iddainurbrs Atim domiiasy pulnm&m
ll.Mvfnict tempitSj ^'c.] Quasi dicat Aipliaten lin Jfiphatni montem AmwiinBi
Jopitcr:.A>mr>mi7it o^^'fcm/,VTic)a/arf(u/t Tro' Armenios ipsos intcliexit, pulios i Ronum.
iawjcosqtttillff-soscsseperp^ttidvelim. Adrc- Apcruit autfm sibi Alpcs Aonibal ■"■vnr
nitt tempus pra:9criptum fatis, quo eorumposle- labore, adesis acetu ntquc igne nipibni. he^
ri^arilus it ipsi ctadibus affiicientuTf ab Anni' Liviuin, 1. 21. 36.
balc iJ CarUuigiuefuibus. 14. Tum certare, ^x.'] Tum Ucebit, Qt Tkp»>
12. CttrthagOj fyc."] Significat bella Punica; jani, scu Komani eonim posteri, paleant odiii
«i Cartlraginensibus ter gcstn cum Romanis : atquc dcprardationibofttitim: vel,odiic ▼eHrii^
qnorum lecuiido Annibal per liispauias ; Gal- dcpnedntione hostium.
liasqiie in Italiam cxcrcitum traduxit, supo- \o. Componitefxdus.'] Vd ioter voi ; vel ii-
ratit PyrenKis ct Alpibus, Italiam fer^ totam tcr Latinoj ac iVojaiios. Dc Ventrt OMrgA, id
iosiuim potestatem rcdegit, in ca pcr aunos fv^iyputrJird, XL. 1. 51>1. De Rutuiit, JR. 7.
circiter sesdecim inscdit : sed, Scipionc iiite- 7*Jo. De af^cribus, J£. 9. 142.
rim in Africam immisso, rcvocatus in patriam, 27. JVtuecniis Trojoi, ^.j JE. 7. 157.
a Scipione victin esl ; Cartha^o vcctig:ilis fac- 2.S. JFJolia ....ab Arpis Tjfdidts.'] Arwif A-
ta : atque ita bellam Punicum sccundum puliae DauniK nrbs, cujus ruiiUB affhnc dka>-
confectum est, anno U. C. 653. Bello deindc tur Arpe. Condita a Diomedc Tjdei USnt
Pimico tertio delcta est urbt eodcm a Scipione dc quo JV,. 11. 243. Ab eo petiermt ■iiiiliMi
jiiniorc sivc ^miliaiio, anno U. C. (Kt8. Dc Tumus, Jl^. 8. 9. nnllo tamcii tuccecaa, nC pi-
CHiirfAc^inc, in argumento 1.4. De jJIpibus, tcbit, A^. 11. 243. Quare Venus h\e tt^
Italiam k Gullilk et Germaaia distcrmiuanii- exercitumab Arpisimmiiiere, ntcnuBnmMM
bns, Ecl. 10. 47. exa^^rct.
13. Exitiuni . . . aifue Alpu e^rtas.] No- 29. JUca vuAierc 7«ifaiif . 1 Ilind.6. 83Sl GAa
«a et £guratu locutio, pro, immittct txitium^ Aneam, k Diomcdc lapiwc ictu
i
iENEIDOS LIB. X.
471
Ec tua progenies mortalia dcmoror arma. 30 ct ego tua fiiiiiexpecto ar-
Si sine pace tua atque invito numine Troes mamoitaiii wn. siTroja-
v^ «. ' ^. 1 * . ^ ... ni adierunt Italiam auMiie
Itaham peuere ; luant peccata, negjie illos tui veniaet invitA divinita-
Juveris auxilio : sin totresponsasecuti, ^qgamte tuA: cxpcndant pvTws
Qu« supcri m...cBqi,c dabant ; c«r nunc t^^^r^^^^^^i^^^J^^^^^
]« lectere jussa potesti^autcur novaconderefatar 35>>bfecuU tot oracuiii, quK
Quid repetam exustas Eryciiio in litore classes f caiumetjpferidabantiV/M;
Quid tempestatum regem, ventosquc furcntes ^^Z l^^^ram^^
jEolia eicitos, aut actam nubibus Irim f runii vel cuu^ed sutuere
Nunc etiam manes (h»c intcntnta manebat "**** fata ? Ciur memor^
ca \ . ^ ^ ... . ^ rv nave« incAlMS m litore ai-
Sors rerum^ movet : et superis immissa repente 40cuk>? cur regem proceiia-
Alecto, medias Italum baccliata pcr urbes. ruip; et vcntos furtotos e-
Nil super imperio moveor: speravimus ista, ti^ur^^n^^^^^tT^
Dum fortuna fuit : vincant, quos vincere mavis. nuncquoqlle jiino coMiTa^^
Si nnila est ref^io, Teucris quam dct tua conjux infcro», \\kc lola pan rc.
Dura : pcr cvers^ gcnitor, fu^antia Troj» 45 X.oSr.XS'^/:!
Excidia obtestor ; hccat dimitterc ab armis cn KupcrtomArviitinmwH-
Incolumem Ascanium, Hccat suneresse nepotem. » urbibus iiaiorum. Nou
»» ♦ • ^x* • A * • !• niovcor ob rci^num : «i>era-
-Eneas sane ignotis jactetur iii nndis ; ,,j,„„, iu„,,^ d!;„ ,^„ /^^i^ .
Et, quamcunque viain dederit fortuna, sequatur : siii)ercat,(|iio8 mavis snpc-
Hunc teffcre, et dirre valcam subducerc puenfe. 50 '^'*"- f^^ """* "' P*"srn»
« - " , ' , • I . f > 1 ' J^ M qtiam a*pora uxor tua rc-
£st Amathus, cst ccisa niihi Paphos, atq; Cythora, linquat Trojanis: 6 patcr,
Idaliffiquc donius : positis inglorius armis ob«ecro pcr fumantes rui-
Exigat hic ^vum ; magna .liUonc j..bcto TeTg™' w&t
Cartha^o preinat Ausoniam : nihil urbibus inde vum e bcllojiceatut rcstrt
Obstabit Tyriis. Quid pestcm cvadcre belli SS^^P^- ^'"<^»« quidcm agi-
T •* * A ' T !• i» • • 3 tctur flactibu*incoq:niti5,ct
Juvit, et Argohcos medium fugissc pcr ignes ? ,cq«atHr iicr quodcumquc
Totque niaris vasta*que exliausta pericula terrse, tors oflcrt ipst ; at possim
luori, ct sublralicrec crude-
li pnelio hunc Atcattium. Est mihi Amathus, ent alta Paphos, tutit Cythcra, ct udcs Idalise ;
UUc ducat vitam i^nobilis abjcctis annis : iinpera ut Carthago opprimat Italiam gravi potentia,
nihU ab co Ateanio obRtabit urbibus Puuicis. Quid profuit ffflntam eviiasse ruinas Ijclli, ct fu-
l^isse per medios ignes Grarcos? et ^uii pro/uH evasisse tot pcricula maris ct tcrroc iinmcnso*,
NOT.f:.
Venns opposito peplo v pu^iue periculo subdu-
ceret, i Diomede in vojs manus vuinerata est.
Mars deinde ad imum ventrcm ab co sauciatus
l|iioque cst, v. 857.
86. Erycino in litore.'] JE. 6. 660. Mnliercs
Trojanie, Junonis ct Irydis suasii, iicdio na-
vigationis, navcs iEne« cxusserunt, dum is
liiilos celcbrat ad patris Ancbisv tumiilum,
prope Erjccin, Sicilias urbem et monlcin, qui
nunc cst mons Samti Julianif j£. 3. 707. JE. 5.
24.
98. JEoHd excitos.} Juno JEolum et vciitos
in jCnesB classem concitavit, JE. \. 52. nbi
de insnlis, JF.otii*i ad tatus septenirionale 9ici-
Hb.
irim.'\ Missa est JL Junone, ad TrojnnaT imi-
Heres, iit eas ad incendium navium concita*
Rff. ^. 6 en^. /dTnnium. ui eum ad bc!*
Iiim Iiortarefbry Al. 9. 2. Ilc. Dc hidCi £.. 4.
700.
39. Manei.l Dcos infcrorum JE. 6. 7-13. Hos
commovit Junoi cum iii Trojanos furiam A-
Iccto concitavit, £. 7. 824. Alccto deiiide
Amatam in furoreui e^it, ibid. 346. poitcn
Tnnium, ibid. 4(^. Dc voco, baechatAt 1"*^ ^
ftiriosis Bacchi coniitibus pctitur) JE. 4.
SOI.
61. Jlmalhua.'] Gcnit. Jtmathitnlitt nunc Li-
misiOf et IdaHvmj aiit Idatitti bourp Dalim .- et
PoT^hw, sive Paphosj Bajp) . luiw iu Cypro iii-
sulii, quatota Vcueri sacra fuit, JE. 1. GcH
Ciffhera,9rum, insula intcr Pcloponncsum et
Cretam, nunc Ceri^r JR. 1. 257.
64. Jlusoniinn.] Italiam. JR. 7. 64.
66. i^r^o/iw.l *^r5W03, ab iirlw Argis^ M,
1.284.
y
472 P. VIRGIUI MARONIS
dum Trojaoi quicrunt La-Dum LatiuniTcucrirecidivax|uePcrgainaquierantf
tiuin, ei Trojaui rursi» ca- ^^^ satius cinercs patrizc insedisse supremos,
mwlc™ i "uhimirSs*^- Atq; solum quo Troja fuit f J^anthum et Simoenta
triac, et in icri-& ubi ruitRecide, oro,miseris : iterumq; revolvcre casus 61
Troja ? o P^^Yj /^^^^ Da, patcr, Hiacos Tcucris. Tum regia Juno
precor, mucru Ulu Xau- . »t^ V • ^ «j i. -i *•
thum ct Simocnta, ct per- Acta furore gravi : i^uia mc alta siientia cogia
mittc Trojjuiis rursus adire Rumpcre, et obductum vcrbis vulgarc dolorem ?
Jepl'fc™»mo.aTrri,r ^'^ne^ hominun. quisquam Divuinque subegU 65
pwv, aU : Quarc cof^is roe Bclla scqui, aut hostcm regi se inferre Latino }
•olTere profundnm siienti- j^aliam Dctiit fatis auctoribus, csto,
um, ct patetacere scnnoue ^ / . i i* •• ivt i*
doiorem occuiium ? an ul- Cassaudro? impulsus furus. JNum unqueFe castra
lus horoinum aut Deorum Hortati sumus, aut vitam committcrc ventis ?
coegit itncam adirc bei-jy ^, summam bcUi, num credere muros.^70
lum, aut opponere se hos- ^ ,» ^ , . . s
tem rcgi LatinoP adiit ita- Tyrrhffnainvc fidem, aut gentes agitare quietasr
liam fuUs suadentibus, in- Quis Deus in fraudcm, qufe dura potcntia nostra
S™:"u rS" An'u«1: Egit ? ubi hic Juno. demissave nubibus Iri. ?
•imuici, ut dcscrerct cas- ludignum est. Italos Trojam circundare flamnus
traiua, «\»t crcderct vitam j>f ^g^^^^^pjj^ ^^ ^^- Tumum coiisistcre tciTa; 75
luam ventisr nu suasimuSj ^>, . n., ' '^ • i* tt m*
ti/iradcrct pucro adminis- ^ui Pilumnus Rvus, cui diva Vcniha matcr.
trationcm beiii et urbem Quid, facc Trojanos atra vim fcrre Latinis ?
ZL'k:ll:r^^''Xi^^l ^rva aliena jugo premere, atque avertere pr»hs.;
tranquUios?quiaDeu8,que^uid, soceros legcrc, ct grcmns abduccre pactair
iafesta vis nostni impulit cum in hoc damnum ? ubi estinekre Juno, et Iris misu exabe ? li-
justum cst nempe ^udd Itali cingnnt iguibus Trojam novnm ; et quod l'urnus maneat ia pilril
tellnre : TumuSt tnquam, cui Pilumnus est avuK, cui Dea VeniUa ett roater.Quid erg^ iHii M^
qudd Trojani nigris tatdis infenint viin Latinis ? opprimunt imperio regionei non ciuutCt mA-
ducuDt prcdas F quid ett qudd decipiuot soccros, et eripiunt ipoiisas ^ siou ^ponionMi f
NOTiE.
5d. La/n/m,^'^.] JE. 7. 54. TeuciH,JE. 1. tcrnc, Stercutius etiam est appellaiui. Wem
235. Ptr^amaf arx Trojc, i£. 1. 4<H>. Recidivay dicti ftunt Dii conjiit;}iles : iiMlemque, itattm wi
aiiqui explicant ref/i7u/a ; ego caducat rursus natusciat infaus, lcctus inatriodomAfhongris
cadciitia, 3^.1. 322. XanthuSf et HimofSy Tro- caush stcmcbatur, teste Varrone apud KooiwL
udis fluvii, 'JE. 1. 100,473. quare ipsot etiara^necesM est aliqifid eocaa
68. Cttsscmdrte furiis.] Aroarum Ju- reperisse, qu« ad conjugia puerorumqne intfi'
notils dictum : quo signi£cat iEneam furiosa tutioncm pcrtineut. Ab hoc primo Jnlii
quftdam (^assandrc vaticinia pro Doorum et aut niulti, aut omnea deinde Rutulornm
Inti monitis accepisse. Ccusandra, Priami tilia 1'ilumni dictrsunt : siquidcm Pilumnua (
Aiit e.i vates, Al. 2. 246. Prajdixerat Auchisa Turni parens, Aj. 9. 4. Tun« arMT, kk :
Trojano« vcnturos in Italiain, JE. 3. 183. Tumi tfuartuspater, id est, a6arut, infti v.M
7U. Puero.'] Ascanio, cui curam novoe Trojae De yeHilias geuere nihil repericur, nisi qaM
credidcrat, subtutcla tainen Moesthei ct So- erat soror Amatoe, I«atini uxorit; dc eJMdeB
rcsti, ..^.9. 171. divinitate niliil, uisiqu6d^ Scnrio Nyn^
71. Tyrrhenamrefidem, 4t.] JEncas Evan- dicitur.
dri consilio, Tarchoiitcm et Tyrrhcuos, a Me- 77. Faet, 4*^.] Sii^lAcat primaB beC ■»-
zentio re^ dissidentes, adierat, opciii nb iis tus ob occisum h. Trojanis Sylvise etrvm
pctiturusi JS. K. 5^7. Vie TyrrhenA ^tide, xhxd. cxcitatos: ubi rusticis armu, fuatilMit oba-
479. tis, et stipitibas prim6 res acta cgl, ^7
'l^.PHumnns arujs,ii'C.'\ Pitumniuet Picum- 006.
nus frntrns, antiqui Rutiilorum rc^cs : Joveiii, 79. Soeeros legere, ^.1 Pcf ipc rc . /lu tm ar
juxta aiiquos, patrem habuerunt. Pitumnxu, ob eipere, et qiiasi suffvrnn : undc dicitur «odlr-
inventumpi/tusumincomminuenilufrumento, gui, qul sacra furatnr ; quo teaiu coHipM»-
totamque pinsemii artem, iode numen habuit. tiim verbtun magis est in uau autUegtn : oadl
Ptnimmu, ob inductum morsm fltercorandtt £cl. 9. 21. 5tiMegttaa(ii«(iM( ^
iENEIDOS LIB. X.
473
Pacem orare manu, prtefigere puppibus annaf SOfudrf mana precnntiir pa-
Tu potes ^neam manibus subducere Graium, ^^"^.\ ^ vr^^^^^^ot jmna
Proque viro nel)ulam et ventos obtcndere manes ; „ xnctim h manibus Gtk-
Et potes in totidem classem converterc Nymphas : conim, etopponere pro vi-
Nos aliquid Rutulos contrajuvisse, ncfandum est. «> ^'o ""«>««» et vanai au-
_ .' , , •' ' . _ -, rai : et potci transformare
JEneas ip^narus abest: ignnrus et absit. 85navetintotidemi>>mphas:
Est Paplios, Idaliumque tibi, sunt alta Cythera : crimen eat, nos adjuviste
Quid gravidambellisurbem ctcorda aspera tentas ? fjrs"'«t" 5:»^.»;^;
Nos-nc tibi fluxas Phrygias res vertere fundo inscius;>fru:uiitfr6ii|^re-
Conamur f nos ? an miseros qui Trons Achivis ^ *!*•** »n«chis. Est tibi
^,. .^ :v r '^ • ArkP*P"US et laalium, sunt
Objecit? quo? causa fuit consurgere \n arma 90cy,hcra sublimia: curcr-
Europamque Asiamque, et foedera solvere furto ? go solicitas urbcm poten-
Me diice Dardanius Spartam expucmavit adulter ? •*'" **t"°' «* *"'T' *^!i-
- I 1 1- 1« . . I. t 11 -k cosos ? an nos subruerc U-
Aut ego tela dedi, fovique cupidinc belia r bi d. fundamenUs fragilc
Tunc dccuit metuisse tuis : nuiic sera querclis rognum Troadis contendi-
Haud justis assurgis, et irrita jurgia jactas. 95 ""f>?;,!"^:!["L™:!I!
Talibus orabat Juno: cunctique freincbaiit
CoelicolaB assensu vario : ccu flamina prima
Cum deprensa fremunt sylvis, et ca?ca vohitant
Murmura, venturos nautis prodentia vcutos.
Tum patcr omnipotcns, reniin cui sunima potestas, '^"^jf""*, "P'* Spartani
» /. * 1. 'ta A , I .1 'J _- 'mcdure? an ej?o snbmi-
Infit: eo dicente, Deumdomiis ^ta siiescit, lOl niHtnivi arma, ct aiui bci-
£t tremefacta solo tellus, silet nrduus «^ther : inm amoribus ? tunc dccc-
Tum Zephyri posuere, premil placida «quora 5?^'^. «tSutuSX
pOUtUS. non lcgitimis, et movcs rix-
Accipite ergo animis, atque lia3C mca figite dicta. "« innnes. Juno loqucba-
Ouandoquidem Ausonios conjungi foedere Teucris !ncoTii'o^\w^
tfaud licitum est, nec vestra capit discordia finem : ^crsis scntcmiis : wiuti
quando priuii flntuH frc-
munt indusi sylvig, et volvunt obscuro.^ sonitus, significantes nnutis iniuiiitnntcm vcntum. Tunc
^enitor omnipotenji, cui ett supremn potoutia rcrum, incvpit loqui : illo loquentc, alta aula Dr-
omm conticcfcit, et tcllus territa it fundaniontis e< siiblirais ctbcrtacct : tutu Zrpliyri (ptiuvc-
runt, mnrc stcrnit trauquillam pLinitiom. Krjro acripito ha;c nif:a vcrbn, ct impriuiite ea mcn-
tibus. Siquidem non pcrmittitur Fjutinus sociari Trojanis i>cr fo^dus, ct vc^tra diMcnaiu noii
hi^iet finem :
NOT.Ii:.
jHitius iUfj qui commisit
IVujanos ctim Gnecis ? qusB
fiiit causa ew Europa ct
Asia surgcrct in bella, ct
socictas dirimcrctur clan-
dostino amore? an adulter
60. Paeem orare mcmii, ^t.] Id cs^t, nliud
verbis prse se ferre, aliud re prsestarc. Facein
orare moTnt, est supplicum ritu raino£ olivic,
tnniis laneis implicatos, manu pnetenderc, .E.
7.237.
81. TujM^e^ JEneamf^f:.'] /Rncam Venun
i Dionicdis manibus eripuit,peplo, vcl nebula
pepli instar obducta, siiprH, v. 3().
8^ ^jfmphat.] Id a rybcle factum, X,. 9.^
117. Bcd quasi in pratiam Veneris factumcs-
set, Vcncri oxprobrat Jiiiio.
85. ignarus et abxil.] nationcm potitani cx
iEncic abscntia, cuin rcfutarc noo poKsit, irn*
Bic& conccssioue cludit. l>c FaphOf IdaliOf i^-c.
T.61.
87. Urbemyii-e.] Lai(ren/cni,ciijus imporiuni
«flcctare .^ncas vidcbatur, per Laviniic ron-
jogium.
88. Jkos-ne tibiJluxaM, ^t.] Dixerat Venus,
XaniKum ei Simoenta reddey 9ro,miseris: pcr-
nitte ut in ipsisXrojiereliquiifi maneamus. Rc-
ponit Jimo, .4n etto id impedio, an Trnja reli-
quiastibi invideo ^ Vcl prasfns i>osuit pro pra:-
tcrito. ^n ego ererti olim n» Trojte per te la-
btntt* et flaxas ?
89. Q?»i TroatJlrhiris Ohjecit.] Parin si^ni-
ficat; qui societatoin et jura hospitioruni vio-
lavit : Ilclciiam Menelai n>gis Si>ar1aui ronju-
gem,apudqucm hospitiorxceptus crat, rapuit,
inarito abticntc ; imu, si fiilrb hlc cst Jiinoni, ct
\ irgilio, pcr vim cxpiip^nnta S])anli id couimi-
sit, .*. 1. 27. De Jchiris, JE. 1. AH8.
01. Europamf 4*^.] Ubi (ii-ircia. .^fi/im,iil>f
Tr»>as. Spartttm, urbcm lVloponAe.,i, A\. H.
577. Dardamtvt, raris, c rogiii Dardani fauii-
liH, M. 1. 235.
IKI. Cupidine.] Amoru mutuo Ilclcnae ct
PnrKlis. Cupido : Vcnciisfilius, AM.658.
102. Solo teUus.] No/o, protunditalc, qu& so-
lida tcrra c«t. Kcl. tH. 35. De Zephjjfris, Ecl. 5.
6. Dc JiusotUitf it'.. T. 'A. Dc Tcuerij, .T.. I.
285.
i
474 P. VIRGILU MARONIS
ftb hoc die, quccumquc sit QusB cuique est fof tiwa hodte, quam quisque lecat
unicuique sorS| quRmlibet gD6IT1
spem siii assumat unus-^ ni' /» ^ 11 i* •• t.11
quisquc.sivcTrojanuBysive^rosRutulusve fuat, nullo uiscriinine habebo :
Rutuiu8fiierit,/to<tractaboSeu fatis Italum castra obsidione tenentur,
sine ullo discrimine : sive gj j^ rp . „,onitisq„e sinistns. 1 10
uri>s cmgitur obsidione M-.- — . . ;\ . ^ 11
damnum itaionim ; sive IVec Kutulos solvo. Sua cuique exorsa laborein
pcrnicibso crrorc Trojano- Fortunamque fcreiU. Rex Jupiter omnibus idem.
rrN^^lr^Ki^/^Fata yiam invenie.u. Stygii per flumina fratris,
<u. Uuicuique sua inccpta Per picc torrciites atraque voragine ripas,
prmrtabuni daranum a"t Annuit, et totum uutu tremefecit Olympuin. 115
felicitatem. Rex JupitcrxT- £•/•!• i- -. t •* »f r
lequus erU omDibus. Fau H^c finis fandi : soUo tum Jupiter aureo
facieut tibi viam. Firmavit Surgit : coelicoLx medium quem ad limina dacnnu
hoc pcr a|ivium fratris Sty- huerca Rutuli portis circum omnibus instant
gfii, per ripas flucutcs picc ^^ . . ^ ^ . . ^
ct ni^ris vorticibus : ct mo- otcrnere ctede viros, et moenia cnigere flammis.
tu capi/ucommovit uuiver- Ast lcgio JEncadum vallis obsessa tenetur, 120
1ZZ!Z ";:./"tpt"rNec spes ullafug». Miseri stant turribug alti»
surgit a soiio aurco : quem Ncquicquam, et rara muros cinxere coroni.
supcri dcducunt doinum Asius Imbracidcs, Hicetaoniusque Thymcetes,
cmgentcs tnm, wedium. Iii- * . j^ • Vi^rvii.'
tcrhn Kutuiior/omnespor- Assaracique duo, ct seuior cum Castore Tybrw,
tas i)crgunt circnm delerc Prima acics : hos gemiani Sarpedonis ambo, 125
viros intemecimic, et cir-Et ciarus, et Haemon, Lycia comitantur ab altl
cumdarc muros inceudiis. --, , ' '. "^
Excrc itus autem Trojano- ^ crt ingcns toto q^gnnixus corporc saxum,
rum ciauditur obsessus in- Haud partem exiguam montis, L^Tucssius Achmm^
'^^luTali.ZcJLti^V'. Clytio genitore minor, ncc fratre Mnesthea
ezcubaiit fnutrji in altis Hi jacuhs, illi certaiit defeudere saxis: J3&
turribtiSi et cingunt muros exiguo nuniero. Asius fiUus Imbraci, et l*hymoetet filini HiMlMii,
ct duo Assaraci, ct senex Tybris cum Castorc, sunt pnecipui in Uirhh. propuf^naniimmz ^mM*
tres Sarpcdunis, ct Clorusi et Hsemon 6 nobili Lyci&, comitantur illos. Acmon bp tirfl«|{^
nessoi nou infcrior patre Clytio aut fratre Mnestheoi contendens toto corpore jacil
saxiimi quodtral noo parvum fragmenturo montis. Alii coiitmtur propugwure
olii lapidibus :
NOT-*:.
107. 5mr(jr/7fm.] Ser%-iuS|ErythraE!U9|et alii dioiie Trojae, A. 1. 100. GemuiRs aatn d^
cxplicant, stqxiitur %\wm : sic cuim seciaulu» ci cuntur 4 Varrone, qui ex cftdem genltrice na-
3^r/a dcrivantnr a sffMCTu/o. Turnebus intcrpre- nant : aut mclius a FestOt qui ex e< '
tatur dimcatj ct sibi quasi separal ct suinit. minc, ct stirpe, sive patcro&y siire
Idem innuit adhuc terliam interpretationem, sunt.
trami:^^ altsotvitfejcequituri ex illo Iloratii Sat. 128. Lafnieatiua.'] £x urbePhrypK
1. 1 . 10. 15. Ridiculum acri Fortiia et meliiu non long^ a Thebci circa sinum A»
maf^nas plcrumque secat res. niim : ubi suos Cilices ponit lloroerut : am tk
IVS. hutuliurefKai.'] Fuerit : defectivum Achille pulsi, et in meridionalem Asrb Buaorii
futuri temporis. Dc Rutulis, JE. 7. 795. pnrtcm profugii adorientem Pampl^lui<
110. Errore malo .... tMnilis sinidris.] sedcnint ; ibiquc condiderunt urbca <
Quibus impulsi sunti ut urbe se claude- ncs l^rnessum et Ifielxnt et CiUeitR
rent. meu dederunt, iti» Stroboi 1. 14. ez Callirthfr
1 13. Stjfgii perjlumina fratriSf ^.] Per Quarc cum diximosi JE. S. 456. ADdnMMdM
^^ys^i Phitonis inferorumquc Aumcn: pcr filiam fuisse£etioniS|ThelMUDiregiiiuCifidl;
qu6d Z>it. turabanti G. 3. 551. i£. 6. 323. De Ciliciam veterem et Homericam» BMm
Olipnpoj Kcl. 5. 56. accepimus.
117. M limina.} £z patenti aula, ubi habi- 129. Fratre Mnesiheo.] Senriuslecit
tuun concilium fuerat : ad ipsius iuterioris do- theo, ut sit dactvlus in quintl sede : Md i
mus januam. probatissimis codicibus roalim Icgi Jlfi
125. Gemiani Sarpedonis am6oi ii-c.] Fra- utfratre sit spondcusi ultiniL ^uiibil
trcs Sarpedonisi qui Lycise rcX} Jovis ex La- tk, ob scquentcm duplicem
odami:^ filius, occisM est a Fatroclo in obsi- Mnesth$o.
JENEmOS UB. X.
47B
et immittere tcdaSi et im-
pooere sag^fttiu nervo ordU.
£cce ipse pjier DarduiiiH,
get quasi gemma, quc dis-
tinguit aunim rutilum, et
onmmentum ut coUi Tel
capitiif : aut quomadmodum
splcndct cbur iiafizum ex
artc> vei buxo, rel tenbin*
tho Orici» tirAif. Huiccer-
vix cmidida sustinet captl-
los promissoSy et circulut
auri flcxilis •abligat tot. O
Ismare, bcllicofli populi vi-
derunt etiam te intentare
▼ulnera, et ungere sagittas
Molirique ignem, nervoque aptare sagittas.
Ipse inter medios, Veneris justissima cura,
riardanius caput ecce pner detectus hone.tum, S^g^&^Ti^-^^Jir.iS:
Quaus gemma micat, fnlvum quse dividit aurum, in mediis nuUatus uam'
Aut collo decus, ant capiti : velqualeperartem 135^*"" puichmm caput, fui-
Inclusum buxo, aut Oricia terebintho i^nni... <»*»«. «..- ^.._
Lucet ebur. Fusos cervix cui lactea crines
Accipit, et molli subnectit circulus auro.
Te quoque magnanimte viderunt, Ismare, gentes
Vulnera dirigere, et calamos armare veneno, 140 *^® Oncm urbu. Huic cer
Mseonia generose domo : ubi pinguia culta
iExercentque viri, Pactolusque irrigat auro.
Afiuit et Mnestheus, aucm pulsi pristina Tnmi
Acffere murorum sublimem irloria toUit :
£tCapys : hmc nomen Campanie ducitnr urbi.l45veneno; te, tViTiutm, gene-
Illi inter sese duri certamina belli roseniPe«i# k patrii Ljdisf
^^, ^ i*A]i:« ^ « ubi bomines coiont opimos
Contulerant : media Aneas freta noctc sccabat. ngros, ct Pactoius spargit
Namque ut ab Evandro castris ingressus Etruscis ^ Auro. Aderat quoque
Regem adit, et regi memorat nomenque geniu.q; JJSST^j^a'?" „/n;
Quidve petat, quidve ipse ferat, Mezentms arma 1 50 propugnacmiiB Tumi erehit
§use sibi conciliet, violentaque pectora Turni *'* •*•««: ^ Capyii i quo
docet : humanis quie sit fiducia rebus [chon csS^^^J^ ^^^^.
Admonet, immiscetq; preces: haud fit mora, Tar-rantintersepneiiumaspcri
Jannt opes, foedusque ferit. Tum libera fatis •>«"; '- ^«Jm ««/«» m^
£^3°^ '^ j.? • • r j* T\- * , --noctesciDdebatmarc. Sci-
Classem conscendit, jussis gens Lydia Divum 1 55 ncetpostquamabETandro
ExtemO COmmissa duci. Eneia puppis vetiit ad regcm Tarchon-
Prima tenet, rostro Phrygios subjuncta leones : ^rrVhinf ."L?!l„l«.w'^
_ . - , ' /o. V . m • lyrrhcna ; et opcruit regt
Lnmmet Ida super, profugis gratissima Teucns. nomeu et genus ; ct expo-
BBc magnus scdet ^neas, secumque volutat f«"* *!";<* poscat, aut quid
EventuB beUi varios : Pallasque sinistro 160 r.°uf «S "m,H
qtAni tU Tiolentus animus Tnrni : monult, quas sit htibtnda fides rebus hominum, et adjecit
preces : tnora nulla adhibetur, Tarchon sociat Tires niat, et init foedus. Tunc populus Etru»-
ciis» fion impcditus fatis, conscendit naTCs, creditos duct eztero ex imperio Deorum. Navia
Xncm habct priraum hcum ornata circa rostrom leonibus Phrjrgiis. ]da assurgit suprik, mons
gnitissimus Trojanis exulibus. Ingcns i£neas hic sedet, et meditatur socum varios cosos belll,
01 Pallas admotus
NOTiE.
\
133. DardanMu pucr.] Non tantdm Troja-
Bus, sed ez regia Dardani familia etiam oriun-
duB, JE. 1. 235, 284.
Idfl. Orieid terebintho.'] Tertbinthuif arbor
Ml resinse speciem fundens, ligno ebeni instar
«xfraii ac nigri splendoris : magna nascitur in
Sjrrift, breris ac fniticosa in Macedonia, Plin.
1. 13. 6. OnVf/nt, oppidum est MacedoniR,
PUnio, in Epiri confiuio, ad mare lonidm,
Bonc Orro : ab aliis Chaonia regioui Epiri an-
■nmeratur.
141 .MtBCfdAt 4^c.]Qiitp dc'nde Ljfdia dicta ert,
AsisB minoris mediterranea regio. De ed, ejus-
qioe fluvioPactoIo,aureis arcnis nobili,£.4. 210.
145. Campanm urbif fye.'] CaputCt qusB Cam*
panisB caput foit : nunc (|U(e extat hujus no-
minis, ab antiqu& fere leuca; spatio diTersa est.
. 148. Ut ab Btandro.} Quomodo Sneas ab
Evandro ad Tarchontem, Etrusconim ducem,
Erandri suasa abierit, ▼idimas, iH. 8.478, 697.
154. li&ati fatis.] Quia fatis prohibeba-
tur, ne, post eapuisum Mezentium, alium sibl
regcm, nisi extcmsB r irpis,assumerct, J£. 8.498.
155. Ocns Ljfdia.] Etnuei, sive Tyrrheni,
h l^fdiA oriondi, JE. 8. 479. M.. 2. 781.
l66.,MinetapuppiM.] Probabile est Etruscos
tum classcm poratam habunse, cui sola JEaem
insignia ad oraatum imponcnda fuerint. Ne-
que enim tantulo tempore potuit axiificari,
quantulo £ocas apud eos moiam fecit.
157. Rostro Fhrj/ffioSf fyc.] Idam babuit in
insignibos, qnia in illo Phrygiv monte classam
ollm ad fugam a:<lificaverit, iE. 3. G. ausjiicUs
Cjfbelesy quse pinus, in co monte sibi sacnis,
J&Dtx in id opos concesserat, lE. 9. 88. Idco
konts nppositi, quia sacri suut Cybele. Phfjf-
gH dtcti, quia Cybde» ruhw» in PhrygifL prat-
cipuerigebat, A!. 3. 111. De rosfro narium»
£. 5. 143. De Teucris, S,. 1. 235.
IfSO. Pnltas.l Evandri filius, JE 8. patifm.
476 P. VIRGIUI MARONIS
ad iieTura latus ejm, mod6 Affixus Ifiteri, jam quffirit sidera, opac^e
inqtiirit de aitrii, qum tunt Noctis itcr i jam quof passus terraque mariqae.
itiiiern noctis ; modoaeiu, •» j*^ o i* r^ -> \>*
qu» .'Eneiu «ustinutt teni Pandite luinc Hclicona, DejB, cantusq; movete :
et niari. o Musee, aperite Quae mauiis iutcrea Tuscis comitetur ab oris
nunc Heiicona, et «uegc- ^nean, armetquc ratcs, pelagoquc vehatur. 165
ritc mt/fi hos cantns: qiiie.. . » J . » r e> i rri. .
muiiitudo sequatur interim Massicus flprata princcps sccat o^quora 1 igri :
iEnciitn e regionc Etrusca, Sy[, qno millc mauus juvcnum : qui mccnia Clau,
2i^.''p„^"M~.l/:rr Q"iq"5 «'l^em liqu^rc Cosa» : q,,eis tela, sagitt»,
ditmareTi^ osrata; subCorytiquc lcvcs liumeris, ct lctiier arcus.
quo «uni miUe manus juve- (Jn^ torvus Abas : huic totum insic^nibus armis 170
num: qui venemnt e muris a . * r i u a ir
ciusii, et urbe Cosa ; qui- Agmcn, ct aurato fulgeba, Aponine puppis.
bos arma sunt sagittn, ct Sexcentus illi dedcrat Populonia mater
leves pharetrsB in humcris, ExpgpjQg l^^jjj jyvenes : ast Ilva trccentos,
et arcus mortifer Simul «< , ^, . ' • r^i_ i i n.
ferox Abns : tota hiijus lusula mcxliaustis Chalybum generosa metallis.
acieksplcndebatarroiscon-Tertius, ille hominum Divumq; interpres Asvlas
:S:*P«7E.*SC"»P'^"^ fibra,ca-li cui sidera parent,- 176
subjccerat illi sexcentos juvencs peritos Iielli : Ilva autcm trecentos, insula nobilis copiotis me-
tallis Chalybum. Terf ius eral ille Asylas interprcs rcruM diviuarum et liumunanun, cu db*
tcrapcnuit viscera animalium, ct astra ca;Ii,
NOTiE.
163. Pandiie ntme, fft.'] Eondem hunc ver- diiodecim in partei popali ilK diridercBMr,
siim adhibuit in enumeratione aiixilionim ut mod6 dizimus. 7*1^^'. Nomioft nanH^
Tumi, ilC. 7. 641. Dec Musv, Ecl. 3. 6(). pclita c figuris in puppi vel priMra pidiiMt
Helicon, Mons BaM)tia>> Pamasso viciiius, Mu- sculptis.
sis saccr. 167. Clusi, ^ic.] C/iaiiim, nrbs Etnirialb-
14>4. TioruJ De iis jam saepe diximus, JE. diterranca, hodie Chiua : ad palodem loi^i^ J
8. 479, &(c. Pro variis tcmporibus ct colonis simam, quam ClaniM Auvius trajicit, hodie Al 4
varia mutarunt iiomina : modo Etruici, mod6 Chiana. *
T^rAenijmodb rujd. Prim(>Apcnniui>iinniiti- 168. Cosa*.'] Coiiec, vcl Cosas, vel sfainlMi
bus a scptentrionc ct occidentc, ninri infero nnincro Cosa, Etnirife maritinm iirlw,Mpr^
k mcridic, Tvbcri ab oriente, trrrainati sunt, montoriuro .irgentarium, quod hodiecstaiiirti
Ligtirum etiam partem ariquam complcxi : Jjrgentaro : urbs ipsa putatur quibiadan ca- \
tiiraquc dtiodecim in popnlos urbesque distiiic- dcm csse quie nunc dicitur Orbiletio ; ted aiil \
ti : quilHis totidem pneerant priiiri|)es, LwU' meliiis oppiduiu vicinum t^insedonia.
mones patrio iioinine coramuniter dicti ; <)ikh 161). Coi^yti.] Grvca vox, ymBu^ pharefrai
riiro iinus aliis pcr vires pra^erat. 'i'alis fnit thcca «in^ittaruni. Qua voce, poat VirEiUaBy
Mczentiiu, rcx sivc Liicumo Cteritis urbis : usi Ovidiiui ct Statius.
tuli«. Porsena rex Clusii, kc. Pnslcd, ut testatur 172. Populonia mater.] Populoniumf vd /V
Li\iii$i, 1. 5. transgressi Apennimini, cirra Pa- putunia, iu prumontorio co^iomine ; mjasci
diiin ad usquc Alpcs tciiucre : ibiqiie tolidein niinis non procul condita e\t uri>s hodiedicla.
dem ipsi divisionem populoniiu tribuit : iit bant pnecipua, toste StrnJione, I. 5. L'f
primu totum genut tres in tribiin sivn gentcs ; qu6d in ipsa insula foruacibus liqaari
mox singulae tribiu m qiiatuor /;o/;u/(m, sivc non posset, sed ideo in continaitcai ii
urbcs, aut curias, distinguercntiir. rctur : alipruin, qu6d fo.«sie, unde ferraaiflwl
166. ^ometM.] Aex, sivc Luciimo ClUsii erutum, rursui tractu tcm|>orb hnplcraNv:
urbis et Coftt. Tamen iiifrik v. 605. Clusii qiiarc mcrii^ dicuntur a Virgilio, iiifrtw
rcx vocatur Onntiu. Igitur vd ideni duplici to.
nominc dictiis cst Onntui ct ^fasnna; vcl I74.C/M/y6uminc(a//t«.] Fecni,ciiiMwto-
Mcusieusrcx fuit Cos», OnmutClusii ; ita tn- di ars pnecipua fuit apud Chtdvbeum^^h
meii ut Osiniiis subcsset Masaico, unde urbs vel Ponti, vel Ilispaniw, G. I.a6.&qcSiBAr^
utraqiie Massicum ducem sequi dicitur. Kt ruin optime tempenitiun dtcitor fftgLftii jjir
ver6rcgeB illosintersenon fuisseequalisdig- stkri.. " ^~"'^ " ■
--'•«lis, cx co patct ; qu6d prini6 trcs, dcinde 176. PecndiMi jC6rc, 4«.] SifoifiottivUc M
1
JENEIDOS UB. X
477
Et lingnse volucram, et prassagi fulminis ignes : et Tocet aTiam, et a<niin«
Mille rapit densos acie, atque horrentibus hastis. fuimin» omiuo«:trahitw-
Hos parere jubent Alphe» ab origine Pisc., T^^\ "^r^.
Urbs btnisca solo. Sequitur pulchcrrimus Astur, Pwa, urb» Tu»c«8itu, ort«
Astur equo fidens et versicoloribus armis. l^l f* ^'iL^^^JJSliy"^*"*
Ter centum adjiciunt (mens omnibus una scquendi) tu7 A.tiir ibSibiisSSw]
§ui Ca?rete domo, qut sunt Minionis in arvis; ^*^^'^ ^^^ns equoet annii
t Pyrgi veteres. intempest«que Gravlsc». &.*!! rcXlTlSl^
IVon egO te, Lilgurum ductor lortlSSime bello, ISSnionis; et aotiqui Fyrgi,
Transierim, Cinyra; et paucis comitate Capavo, ** iifavi.^c« ubi uiaia tem-
Cujus olorince surgnnt de vertice penn«. ^J^.T':^:^';^ 'S
Crimen amor vestrum, formseq; iusi^e paternae. voiuntas «cquendi. Nonego
omittam le, 6 Clnjra gene-
roiissime bello duz Lifuram ; ef Cupavo quem pnuci scquonturi cujus k capite attollimtur plu-
— — cycoe*. Amor cnmen etl re%trmfamUue, ct intigi^ pctUum cx transformatioqe patrts.
TiOTJE,
I. Per fibras pccudum, anupieet, <|ui futura
prsdiccbant ez inipectis extis ^ riscei-ibus
hoatianmi, /E. 8.44«. II. Persidcra, atlromnn-
tia. III. Per volucnim linjorua^, ar» auicurum
JE. 3. 361. IV. Per fulinina p*w8aga, arg mng-
matetria, qu« ex dcztro jnit sinistio casu alii«.
que fulmimim circuin^iauciis prvsagia ducc-
iMt, C^cl. 1. 16.
179. .ilphexe Piuiy 4«.] Pisa, vel Pisa ■ urbs
in confinio Etru/ia?, propc Liguret, adhiir rc-
tiaeiis uoineii xd fluvkiro Anium, Anu). CoW'
<lit« putatur i Pclcponnesiis, vel po«t bolltim
Trojanum eb per crrorcm pulsis; vcl, ut Vir-
cflsus cenrtct, ante ipsa Trojana tempora. Kst
•utem in PrloponneHo urbs covnomiiiis ad dl-
pheum fluvium. G. 3. 10. JE. 3. Om.
183. Ca-.rete domo, ^t.] Kx urbe OrrelanA,
hodie Ccrtelcrij cui priiis IVlc7.cnfi(is inipora-
bat. JE. 8. -ITl), .>97. Minio, hodie Mnznonc :
fluvioluff, non qiii Cicre ulluit, ut alif|ui per-
perara notarunt; sed qiii ab ea urbc dist.it
leucis aliquut ad occidcntcm.
JS4. Pj/rgi.] Oppidum maritimum, niinc
dirntum (^u;rctanK urbi viciiuiin, ad occidcii-
teni : Martiulis vocat litoreot Ptfrgos, ^ vufytt,
iurre».
184. intempcjstte Graeitete.] Grrrisra, vcl
Crttrisea: m<iritiina iteni urbs fuit,jain plune
cxctsa. Nomcu habct d gracitate a{!ri<i, vici-
Biurum paludum o<lore corrupti ; ut ex Cato-
fie apud Scr\'iuin, et Rutilio constnt. Ideo inr
Utmitsiit k Vir^^iiio vocautur, quia carciitcs
■Ais saliibri tcuipcric.
186. lAgyerwn^ IJguria diiplex, alia litorea,
Alplbus ab occideiite; Mucra Anvio, laMii^a,
jUyorientc: Apeuninis jug^is, n Kcptciitrionc :
miuri Ligustico, u uieridio dufiuitj. Alia Medi-
teiranea, ultm .\penninimi ad scptentrioncin
excisrrrns, usque nd Padiim, le Po. Litorea
fiuoc fercest, ta riviere Hc Genej; ubi Gennn,
orhs et respublicu ; Mediterranca nunc capit
ducatum HJontis fcrrati. partcinquc Mudiola-
«ensia et Pedemoutii principatus.
186. Ch»/ra.'} Sic rcposuimus k MSS. Ni-
colai Ilciiisii: cum antca legcrctur Cyene^
nullo seiiMu. Neqne eiiim ea qu» dc Cycno
inox dicunturi ad hunc pertinent, scd ad Cu-
jtavontm,
186. Cuparo.'] PhaOton, Clyracncs ct Solif
filius, Epaphi regis JEgypXx coiivitiis adactus
ut sc filiiim Solis proburct : cum h. patrc pe-
tiioset currAs rccimen in unuin dicui, ct fKgrh
obtiiiuissct, dcflectcretqiic a couKuet^. diurni
cursiis orbitii, atque ita niiindu.s ardcre corpis-
set : Jovis fulminc pereiissus in Eridanuin cn-
cidit. Ovid. Met. 2. PhaCtoiUis sorores, Pheit-
tasa, Ijimpctie, et Ijainpclu.ut, cum cum toto
orbc qua:rcrent, tandeni ejus tumulum in Eri-
daiii ripis nactof, ibidcui iletu contabucrunt:^t
in arbores mutatte siint, vcl alnos, vel po-
pulos ; unde «ucc4nt/7/rsivc tlectrvm, quaslla-
crymas miinare po<^ta; fiiizcrunt. Cycnus, Li-
gurum rez, matemo siin^uine et amicitia cun-
Juiirtissimus Phal'tonti, apiid cundem tlii«i-
uin ex dolore in cycnuin conversus e<it, Ovid.
Met. 2. 3ii7. Cuparo, Cuparonis, hiijus C'ycni
filitu u Vir^Iio diritur, id e.st, uniis c poKtcris.
Qiiis auteni l^ierit ilnviiis ille Eridanus, clcctri
feraz, anibi<>^itur. V(i!;;6 po^:tis PaHus puta-
tur, superioris illiiis Italitc, sive (ialliu; Ci.^al-
pina; fluvius, G. 1.482. Jouiines (Joropius FiV-
tutam Chse ezistimat, Pulonia! ct PrusKia} flu-
viuin ; quia electniiii c PruHsin; liiuribus mitti
ceitum est. Cluvcrius arbitrntiir essc fluvluin
Itaitunum, Radaunnr : qui DautiKcmn uibeni
intcrflucns, nou procul iu Jc se V i^tulie iuimis-
cet.
1S8. Crimeu amor restrum.] Vestrum eri-
me%i: id cst familiie illitis vcstne, (uain Cycnus
Phai^tontl ejusquo sororibiu pcr Clymcuem
sung^iiiie Junctus erat) fuit amor tnr Phaeton-
ta, dolon|ue nimiiis de ejus intcritu : quo of-
fciisi Dii tam multos cz eutlem familia in alio-
nas forraas immntanuit. Fanmcque intigne
ptttermf.. Phimit oloriuu*, sive cycncfe, k ffiOf i
Mibrectof.
478 P. VIRGIUl MARONIS
Scaictt miuiit Cyciittiii, Namque fenint luctu Cycnum Phaetontis amati,
dam desiderio dUecti Pha- Populeas inter frondes umbramque sororum 190
^!LTu»t;::Ir;:!Dun. canit, et moestum mus& solatur amorem:
n>niin e/iu, etdum recreat Canentem molli pluma duxisse senectam,
cmntu tri»tem amorem : «?- Linquentem tcrras, et sideravocc sequentem.
bcKcntcm tenerts plumis tj. ,!^ , ' . ^ , ^ * 1.
traduziue Knectutem, de- Fihus aequales comitatus classecatervas,
lerendo terrat et petendo ingentem remis Centaurum promovet: ille 195
SScZ^.t»JS-ES:: >»*]'* «"l"^' *'^'"",'»"* ""'*." immaneminatar
propeiiit remis magnain Arduus, et loiiga sulcat maria alta canna.
nopem Centaurum : iiie i\\q ctiain patriis agmen ciet Ocnus ab oris,
« Sut^il^ K Fatidiae &antfls et Tusci filius amnis,
bus Tastom saxumi et fin- Qui muros matrisq; dedit tibi, Mantua, nomen; 200
dit profundum marc lon^^iaQtua dives avis; sed non genus omnibus unnm:
trabe. Ule etiam Ocnus, fi- ^- .||. . , i- i_ *
Uus MantAs Tatis et fluvii ^os "l^ triplex, popuh sub gente quaterni,
Etrusci» movet cxerdtum h Jpga caput populis : Tusco de sanguinc vires.
!;Sf*<,I?SSt'Si'.iI^*n«^ quoque quingentos in se Meientius armat,
et nomen matris ftMc» 6 Quos patre Benaco, velatus arundine glauca, 205
MantuaiUustrismajoribu8,]^|ii|.iQS infesta ducebat in aequora pinu.
J!Snib2rhSrtSbust^,I^ gravis Auletes, cem^naque arbore fluctum
popuios (^uatuor sub iuid- Verberat assurgens : spvimant vada marmore verio.
^^*^^ *"SlJr5S*i/(JlEn ^""^ ^^^*^ immanis Triton, et coerula concha 209
?^ S5f ex EmisdL cog* E^ttcrrens freta : cui laieram tenus bispida nanti
natione. Prcterea Mcien- Frous bominem prsefert, in pristin desinit alvus,
thisconcitaicontnisequin-g ^j^g^ggnjifg^Q sub pectore murmurat unda.
Entos ez illa reeione, quos -J^ , , ^ 5 • .i •"*■»«** ^*"*»^
incins, habtnM patrem Tot lecU proceres tcr dems navtbus ibant
Benacum, coronatus arun- Bubsidio Troja?, et campos salis aere tecabant.
^^^I^IS:. Jamq; dies coelo concesserat, almaq; curra 215
flarfw. Duch €0i Auletes ffraris, et erii^ens u percutit undam centenis remu ligtkeb : floclai.
fununt aghato mari. raiat iUum Triton Tastus, et terrens mare cceruleum lubd ^ 5^>*Tfci ;
httic Tritom rocrso usqoe ad latera, vultus pilosus ezhibet hominem, renter exit ia prirtin, os-
da spumosa sonat sub pectore scmiferino. Tot prindpcs sekcti navigabant trinnta naribM
in auxilium Trojie notdB, et scindebant aerato ro<<ro spatia sabsB ogiMti £t jam Inx ablitil ^
c«lo, «t benefica Luna
NOTiE.
195. CeniaurunLy NaTira, ctii insculptus administratioiiem partiti: utjara disimM,r
Ccntaurus saxum intentans. De Centauritf 164. Duodecim urbium illanun nove tIm-
monstris, superiore parte humani, inferiore, cic, Manluam caput Vnrgilim fadl, ot Ihvert
equina, JE. A. 286. aduleturque patriie ; o&m Inincn capnt cssel
196. Omia.] Non conditor, sed instaurator, FeUinat qun deinde Bonoma appeQato c^
sive munitor urbis MantuB : cui muros et no- juxta Cluveriom. Ital. I. 1. 26.
incn matris suse dedisse fin^tur. Quo nomine 205. BenacOi^.] Benaaui lacns est rjfdf
antea dicta fuerit Jtfinn/ua, ignoratur. Ocnitf, Galli» Cisah^nK, in arro Veronensiy
idem, qui BioMr aupellatur, Ed. 9. 60. lago di Owrdot G. 2. 160. Jlfindiuis flariw
199. Fatidiea ManiHLs.] Manto, eenitivo emittit, Meruo ; qiii postquam nrbcm Jlfante*
Grsco Jtfan/iU : Tiresise Tatis filia. Fatidiea am in modnm lacAs circumalluitt noaefil
dicitur, ex ipsi r\ nominis : est enim fuivrtt, scsein Padum. Jfinciiim huoene ducentat
vates. putes, sed ipsum fluvium, cujoa i ripis ooHac^
Tutei amnis.^l Tyberitt qui Tiuciam k vicinis ta claasis hiec ftierat qningentonm Hirmiwri
regionibus distcrminat, JE. 8. 390. quorum dnz Jiuletet.
201 . JUMita divet amt.] Urbs G4!lic Cisal- 209. TViton.] Neptuni tubicen, eoncU ufeoi
pinB, nunc ducatib caput: siu in medio sUg- pro tubft, snpeiiorc parte vir, inlcrioi«| pbc^
oo, quod JVinniu amnii efficit. Primi cjus M. 1. 144.
condilDres fuere Tufn .* qoi ex Etruria, sive 21 1. Prittinjl Pifcem imnniiem, i baloBa-
Tkudi Bntiqu&, in eam regionem eflusi ; can- rum genere, M. 3. 427.
dMii^, quam apud se, regiminis formam 214. Satit, {«.] Sa2, |»ro auurii M. L 837.
coM4lnerattt, duodenaa in urbes ac populos De mratit rottrit, J£. 6. 143L ^.
JENEIDOS UB. X
47»
Noetivago Phoebe mediam pnlsabat Olympum : attiiKctmt mtdlmB eahM
iEneas (oeqae enim membris dat cnra qnletem) anTunoctiiiao: iEoeu ip>
Jpse sedens clavumqne regit, velisque minutrat. SUSSISHSJK^
AtqueiUi medio inspatio, chorus ecce suarum lii : doo «um •oUdtaA»
Occurritcomitnm,^iymph8B, quasalmaCybele220P'^'*'^ 'j^ corpori ■!.
Nnmcn habere maris, Nymphasq; e navibns esse 'ZrSiSSSa^^SSf^
Jusserat: innabant pariter, fluctusq; secabant; >P<i iomedio cnrtu:mV*
Quot prius leratae steterant arf litora pror«. <^«/» Njnjph», quat betidl-
Agnoscunt longe regem, lustrantque choreis. vioitate maruetfieri Ny«.
Quanim quse fandi doctissima Cymodocea, 225 P^^ ^ oaTibns : natabaot
Pone sequens, dextra puppim tenet ipsaq; dorso J^r^^lT^^SlS;
iLimtnet, ac Iseva tacitis subremigat undis. ttabant ad litiu. Agnof-
Tum siciflcnarumalloquitur: Viirilasne, Deiim irens^"°* pneai regem, etdr-
^nea?vigiia,etvelisimmittemdenteg. "^ S^riir^S:
rios sumus Idieae sacro de vertice pinus, 230 ritiMima loquendi mitr fl.
Nunc pelagi Nympha», cla^sis tua. Perfidus ut no8*^**"**°*""***2^W^
Prsecipites ferro Kutulus flaromaque premebat; IT^i^^tSi^itc^^
Rupimus invitae tua vincula, teque per aequor ■>^'^ linucrft •mnic jMra-
Suaerimus. Hanc genitrix faciera miserata refecit : ^SkfuJ^^SSU^^^ki^
t dedit esse Deas,oevumq; agitare sub undis. 235 Anrvm rerum: O iEoca.
At puer Ascanius muro fossique tenetur iobole» deomm,an ▼igiiBaf
Teia inter media, atque horrentes Marte Latinos. ]^umJl^u^!^^%
Jam loca jussa tenet forti permixtus Etrusco sacro cacumine iUitumm^
APcas equcs : medias illis opponere turmas, Nym"SbT^ cSi^SK
Ne castris jungant, certa est sentenUa Turuo. 240 tuku fodifragui penaqu»-
Snrge, age, et Aurora socios veniente vocari [ipse «^ur ferro et igne not nb-
Primus in arma jube : et clypeum cape, quem dedit «^^V:^'^' •J»nyimy noa
Invictum Ignipotens, atque oras ambiit auro. le qncnmui
CrasUna lux (mea si non irrita dicta put&ris) ^ ^^)^
^ r / rcparavitA
ct permisit not etse Deat, et duccre vitaat tub aqnit. Sed juTenitAscaniut cl
fottis, ioter media arma et Latinos fcrocet beHo. Jam equitatus Arcadius junctui _
Etroscis, attigit loca prafscripta : certum est consilium Tumi, objicere illis agmina intarjecta,
De illi promoveant ad urbem tua. Aga, turge : et vrimd loco imminente, primut impeia tociof
cxcitari ad arroa : et sume clypeum, quem ipse Vuicanus dopnvit tibi impenflrabiieni| eccinzi|
eztrcmitatem Hiiut auro. Craistina dies videbit raagnot cumaloi
NOTJL
316. Phabc.] Lnna, PhoRbi soror, Ed. 8.
€7. De Oljfmpo, monte TheMalisB, qui pro coe-
lo tumitur, J-kl. 5. 66. Dc CsfbeU, JEn. 3. 111.
De naribut JEMtet, in Njraphat trantformatit,
A. 9. 120.
218. re/t*ffue mmi«fra/.] Propriumett,flU-
nithrare alicni boroini : trantlatum, minithrare
vtUt: mioistrabat autcm Aneas, non coUi-
gendo aut explicando vela ; quod inferiorum
erat operaniro : ted j^et, id ett, funet qui
extremis angulis roajoris veli alligati erant,
aut contralicndo, aut remittendo ; qood gu-
^roatoriA crat munus, JE. 6. 830.
224. Luttrani.'] Circamennt, M, 1. 606.
228. yigilatne. ^.] Ratione quippe «empo*
ris dormire debuerat ; nisi gabernatorit par-
tct in te tuscepiitet. Sunt, qnfi aUutum pu-
tent ad morem Romanum ; qnotpoetqnam io-
dictum erat bellnm, imperalor Martit taora-
riam ingrettut, haMun timnlacri coiUMve-
bat, dicent, Man vigiUu Sont qbi ad verba
Vettalium : quie, tette Serrio, certit diebot
adibant cegem tacrorum, dicebantque Vig^
latnerexf ffigila.
230. Utem pimu.J Materia navium, pintif
arbor. Locnt natalit, ida Phrysia fltoat, M>
2.801. DeBuhUit, £.1.796.
288. Jam%ea iutta,^.} NoadetcriptiC
po«a, qa6 iEneat jutserit equitet abire. Sed
cnm Evander Arcadat equitet quadringentot
JEnem adjunxerit, JE. 8. 618. cum ^neat eoa
Etmtcoexerdtui tociirit, ibid. 606. veritimi«
le ett cum, antequam navet cootoaiHleret,
•quitatam et tuum et Etrutcum tanrft pnnii*
tine : eo cootilio, ot certum ialaeuai pravce*
ti, imprestiooem in cattra Riialama he^
reol ; aodem tempore, quo navct tTtffti»-
ncm tcotarent. De Jhtrardy G. 1. 949.
248. Jip^pafefii.] Vuleanut^ Veocfii ntM,
dyptuaJEoec tabricmvmt,.£- 11-499.
480
P. VIRGILII MARONIS
240
Rotulorum eadaTenim, ni- Tngentes Rutulse spoctabit cjedis acervos.
ti exi<iimarcrii mea vcrba Dixcfat, et (lcxtra discedens impulit altam,
X'n,fpoX«»""'-«- "''"'♦ 'S"»™ "««''' P"PP""' f-eityJa.per unda»,
tn puppim subUmera, noo OcyoF €t jaciilo et veiitos acquante sap^itta.
iiiicU mwWqito crai impcl- jj^j^ ^\\^ celerant cursus. Stupet inscius ipse
Sfaquil^eSr etTcToTros Anchisiados : anlnios tainen oinine tollit. 250
cr Bapitta pari venti«. Do- Tum brevitor supora aspectans convcxa precatur :
iudc ali.T navcs properant. ^Ijj^j^ parens Idfea Drum, cui Dindyma cordi,
Ibse Trojanus filius Anchi- .1 , i.. • i r i
ge miraiur ncscien» cau-Turrif.^orrDqnc urbcs, bijiiRique ad (ncna leoiies :
sam: tanicn crifiit animosTu inilii uunc puirnfp priucops, tu ritc propinqucs
"l;TciSi7ct"^^^^ Phrygibusq; adsis pedo, Diva, secundo.
parte$ sunimi fa/i, sir orat Taiituin oflatus : ot intorea revohita ruebat 256
brcviter: O matcr idjra, Tyjj^jyp^ jj^i^, i„(.c dics, nocteinquc fuGcarat.
Hhrix Dconimt cui Dindv- -r» ... •• i» «^ • ^
ma chara *««/ ct urbcs tur- Pnncipio soci.s odicit, sigua scquautur,
ritH>,ct iconcs bini a//ii^a/i Atque aniinos i^utcnt arinis, puf^nseque parent se.
ju-of/ dociks ^/^^'^^''J^mm\c incon^iioclu Teucros haboi et sua castra,
lu niinr M niihi auctor puff- i,i , i-i..*
uic, tu bciic sccuiidrs o^ Staus colsa III pupjii : clypcum tum cioinde sinistra
men, et acccdas ad Pbry- Extulit ardcuicin. Clamorem ad sidera tolhint
S;;SJ:3™; *euu: Dardan5d.x e .nuris : spes addita snscitat iras :
terim dics rcvcr»a prove-Tola mauu jaciuiit. Qiiales sub nubibiis atris 2G4
hcbatur himinc jam picna, StrvuioninD dant siffua ffrucs, atque cethera tranant
ct exuulcrat noctcin. rn- ^ *^ . r • ^ at - i i
mb iinpcrat sociis, ut se- Cum sonitu, fugiuutquo Notos clamore secundo.
quantur vc.xiiia ci cxcitcnt At Rutulo rogi ducibusquc ea mira videri
animos ad bcibt, et accin- A,usoniid : doiioc vcrsas ad litora puppes
runt se aa ccrtamcn. Lt •, . . n i • i .1 * *
Jam haWct pra ocuiis Tro- Kespiciuut, totumquc allabi classibus sequor.
janof, ct munimcnta urbia Ardet apo.\ cnjjiti, cristisque a vertice flamma 27(F
ST'tu^Wmmte:F«n«litur, ct vastos umbo vomit aurcus ignes.
vii Mi^^k««i"> ful;|:cnw Nou secus ac liquida si quando nocte coroetse
ti*iD.^^Bi * oia»iibu'» Sanguinei hij^ubre rubent: aut Sirius ardor,
ttA*i BpM «ucta accendit ^^^® sitim morbosque ferens mortalibus eegris,
Irai: vibrant mnnibusjacula. Quales ^es Btry monis j7tf ni eroittuntvoccshiternii^nunubet»
et trujiciunt coihini cum sonitu, cl fu«^mnt /ViMiros cim Iwto claniore. Scd ca ctcpenml «-ideri
mirabilia rcgi Iliitulo ct ducibus Italis : draicc vidcrunt navcs dctortas ad litiis, et totum mnre
appelli rum navibuH. C<mw iraleiB fulg^ct 6 cn])itc, ct splcndor spargiturc suromitatc pcr cris-
tas, et uinbo clypci aiircus cmittit copiosos ii^iics. Ntm alitcr ac si comctie cruenti aliquaoilo
triKte nil*ci^cuiit ])cr hnmidam noctcm : aut si igois Ulc Sirius oritur, portendcus bomiuibus
HMilc ufleclis siccitatcm et raorbosi
NOTiE.
^■^\. Sitpcraconrcxa.] Id cst, ro/miifff, ant Thraciw. Imbrcm fti^unt, roaofno nanicro,
fneava, Au. I.31(». rullccta' : idcoquc Jkototy id est, jhuiroty rcu-
252. iJaa . . . .J Ct/hele maler Dconiin: tos pluvios a mcridic, Ecl. 2. 68, Hinc G. 1.
qaa qula pi^ tcrra sumcbatur, fiim' sii^tcntut 374. iutcr tiig^ia iinbris : aui illum ralUfms iVmi«
■f1ieii>^ idc-o turrita cum corona pln^^batiir. .iffritf- fu^ire gruet. De Ruiulis, JE. 7. TM.
Cur ejus currum Iconcs truheKiit, vidimiis, Dc .^fiJ07itf>, Latinis, ibid. 64.
A. 8. 111. Il*::ic «acri fuerunrmoutcK plcii- 2(%». Totwnqut etllabi elaMsibu» tetfitor.]
m Phrygl»: /<ia, JE.2. 80I. Dintt^musi Al. Commutatio, pro, elasscs allabi teto arQuore
854. Propinguet augurium.] Id cst. pnfsetis
tSthte atigurio ; kcii faveas hoe tntgHrio. Vidc
A. Ik 626. PromUi res nsjnee. Vocat Trojanos,
«TS
Sir ili. 6. 268. Ibani obseuri solA. sub necie.
27t». ^Met apex capHi, 6^.] ACiieie liabltum
dcM!ribit, caedem Kutulo comminantia ; rt
ciiin cometi comparat, MiiUuUua mI hmmc
as ; quia Truas in Phrygia minorc fuit, dc&criptioncm «rs IToroero, dc clypco et gale&
^•881. Achillis, II. 19. 379. Coroparatiooem vrr^
gM6^8lrymoii*rr, ^r.] Comparatio tlla, bcl- cum Sirio, sive ranfniid, ex codem, II. 22. tM.
HHWanorum clamori^ cum gnium clamorc, We. apiee, sive eeno gmle», ejusdenqQe eritht.
H^Hjirt ex Hoinero, Hiad. 3. 2. GrueSf JE. 3. 468. De miifoiiei-panc mediii et nuui-
^^^H^ ^<>iio ftc rostro, n-eqocntes circa me cmioente clypd, A. 2. 646.
M«u:edoniic fluvium) ia coufinio 873. ^irtiM cnfer.] Siriut, vd Cftnicnfe.
iENEIDOS UB. X.
481
tumaUiianturiet primi gm*
■us ▼ftcillant exscendeotit
bus. Fortuna auxUiatur uu-
dacibus. Dicit hirc : et me-
Nascitar, et laevo contrtstat lumiiie cGelum. 275 et cootristat cteium luce si-
Haud tamen aadaciTurno fiducia cessit nistra. Tamen non periic
Litora praeripere, et Tenientes pellere terra. l^t^^f^^l, ''IS.iS^Sl
Ultro animos toUit dictis, atque increpat ultro : teni descendentes uiti^
Quod votis optastis, adest, perfrinpcere dextra : «citat TerbiB animos suo-
I «u. -KW • • • • • . rtft/x '''•'''» ** «"•«" adhortatur:
n manibus Mars ipse, viri : nunc conjugis esto280o riri, promptum t^ vobia
?;uisq; suw tectiq; memor ; nunc magna referto perficere manu, quod cupi.
acta, patrum laudes : ultro occurramus ad undam, ]^^,^T: P"^^»»^ "*
r^ ^^ . .. . 11.^ ^. . . '*" potcstaie rc«/rd; jam
lium trepidi, egressisq; labant vesUgia pnma. unusquisque sit memo/ux.
Audentc^ fortuna juvat. **"■ ** domfts*u«; nunc
H«c ait : et secum versat, quos ducer* contra, 285 ZZ^^^^^X-
Vel quibus obsessos possit concrcdere moros. jiciamus mt ad marc, dum
Interea £neas socios de puppibus altis
Pontibus exponit. Multi servare recursus
Languentis pelagi, ct brcvibus se credere saltu ; — ..— • -. «^^
Per remos alii. Spcculatus litora Tarcbon, 290 i'^"*"' 'T*"*'. *»"~ '^
Qj .. /• . t "Ufcre advcrsus JEniam^
ua vada non spcrat, ncc fracta remurniurat unda,aut quibus possit commi|.
Sed mare inoilensum crescenti allabitur xstu, <*?»"e urbem ob^essam: inte-
Advertk subito proras : sociosquc nrecatur : J^^iot^^XtM^S!
iNunc, o lecta manus, vahdis incumbite remis : ti incipiwa qwerere reflux-
Tollite, ferterates : inimicam findite rostris 296""" *"""■ tranquiiiioris, et
Hanc terram, sulcumque sibi premat ipsa carina. ^^gSJITm! luii^^^pc''^,^
Frangere nec tali puppiin statione recuso,
Arrepta tellure semel. Qurc talia postquam
Effatus Tarchon : socii consurgerc tonsis,
Spumantesque rates ar\'is inferre Latinis :
Doncc rostra teneut siccum : et sedere carinre
^ . , • m . menccmr : suniio impctut
Umues innocu;e ; sed iion puppis tua, rarchon. pronLsetoratsociotzNuuc,
Namque inflicta vadis dorso dum pendet inittuo, t^turbaeiccta,iirtenditeTa-
»__ ^**i«ii* f ^- ^ rt/v ^ lidos rcmos : cneite, rave-
Anceps susteiitata dm, fluctusque fatigat, 304 hj,^ „^,.cs .. «cindite rotult
hanc tcrmm liusticam, ct ipsa triibAt//ta apcriat sibi viam; ei cum tcmcl arripucro terram,
non abuuo laccrnre navem iii tali loco. Qus talia cum Tarchon dixitset : socii eapcrurU erigere
je in rciaos, et invehere uavcs spiimosas in litiu Latinum : donec rustra attigerunt sic-
com loeum, ct omnes naves stcterunt iila^MC ; non tamen navis tua, 6 Tarchon. Quippe impacta
arenis, dum pendet fx iuxquali cumuio earuiii, uutabunda, diu siupensa, ct dum agitat uodaa.
rum. Torchon contempla-
tus HtQca, qu& parte imh
putat rtperiri vada, etuo-
dtr. non sonant aUisae ; scd
000 Q^^i^pftrte mare sine oflcn-
sioiie advolvitiir, vstu tu-
mcKCcuto : subit6 impcUit
NOT-fi.
stcHa in ore majoris canis, masimos CBStus
creans, G. 2. 363. IDc adjective tumitur, oli-
bi substantiv^, JE. 3. 141.
280. /n Tnanibui Mart.] lo potettate. Sic
iE. 9. 132. Terra autem in manihut.
288. Sercare reeurtutf ^.] Mirum, quam
multa h)c absurde intcrpretes commenti sint,
imprimis Donatus. Sensus hic est : Tres iu-
eunt exscensionis viat. I. £neas Hpplicat na-
vet tumms crepidioi litoris, et jactis ponti-
but militet exponit. 11. Aliqui qiuerunt va-
«kita qmedam koca ; qiue lestu qiiidem affluen-
ie ioctibut operta tunt ; refluente ticca timt,
«3ti saxit et arenia et ttaipiantibot aquit in-
fetta ; hiec outem in loca exiliunt, aot taltum
remit adjuvant ac tostentant III. Tarchonj
vadotit illii ct imequaUbiis lodf , cli^ it
pianom et hnmile litus : quo fluctus abtque
oflTentione ac strepitu, tcd leni ct vquabili im-
pctu evolvuntur. Cum autem ibi aqua deficiat :
hortatur Tarchon, ut valido impetu naves im-
pulsse ac relut sublatae, sulcum in terrft sibi
aporiant. £o tamcn in loco repertis prieter
spem vadb et inequalibus arenarum cumuUt,
uavit Tarclmntit aUiditur.
299. Tonnt.] Tonta, remus, JE. 7. 28.
302. /iifUM;tuc.] Activa vox : sed pattir^ to-
mitur, pro ilUesa. Sic Lucanut uturpat tti-
fioxaa, 1. 9. 895. de Psyllis loqucnt : Oen^unica
ierrit ineoHi d mro serpenlum innoxia m9rm ;
id ett, itiiBMi mortu.
303. Vadii.] Locis, ubi aqua panbi «kaeit,
JE.-1. lll.inNotit. ^
904. FiuduifutfiU VaAi
482
P. VIRGILII MARONIS
lacerAfur, ct effundit riros Solvitur, atque viros medils exponit in undif : SOS
in medias aquas quibus Fraguiina remorum quos et fluitantia transtra
SST-^.bo.Tria oSllmpcdiunt, retrabitque ^des simul unda i^labent.
itent, et etictus reflueus ui- Nec Turuum scgnis retinet mora, sed rapit acer
mui retrahir pedes fl//ii6cn. rp^^^i^ ^^j^j^ jj^ Teucros, et contrain litore sistit
fium. Necpigra mora rc-^. . ' . . * o«/\
tardatTumuai:9edpronip.Signacanunt; primus turmas nivasit agrestes 310
tus ducit universura cxcrci- ^ncas, omen pugnse : stravitque Latinos,
turacontraTrojanos,etexQ . Tlicrono : virum qui maximus ultro
advcrsostatiii litore. Sig- . ¥» . i ,.'
iia insonant : /Eueas pri- ^neam petit. Uuic gladio, pcrque aerea suta,
mujaggredituragminarus.per tunicam squalcntem auro, latus haurit apertum.
^^'^^.Tdly^hi^^^^ Lycam ferit, exsectum jam matre perempta,
fccto Thcrone : qui horai. £t tibi, Phfebc, sacntm : casus cvaderefcrri 316
mim maximus nriraiis ten- Quod licuit parvo. Nec longe Cissea durum,
dit m il^ncam. JEHeas ensc f* ^ '^ r* * * • i '
tMjr^adithuic latus pcrfos- Immancmque Gyam, sternentes^ agmina clava,
Kuhi, per loricara Mperam Dejecit lcto. Nihil lilos Hcrculis arma,
7Z'' ^L^tcm"^. N" validoB juverc manus, geniiorque Melampus, 320
cain,pxcisumi matre jam Alcido? comcs, usque gravcs duui tcrra labores
inorttia, et dicatum tibi, 6 p|.£ei)uit. Ecce Pharo, voccs dum jactat inertes,
X°«t\"v':it:S"',iri™I"»°'q"en8 jaculum, clamantis sistit iu ore.
lumforri. Necprocui suti.Tu quoque flaventem prima lanuginc malas
vit morte aspwim Cissai-Qunisenueris Clytium infelix, nova gaudia,Cydon:
wstanTes Svatumias^*'^- Dardaiua stratus dextra, securus amoruin, 326
hii profucrunt iiiis armaQui juvenum tibi scmper erant, miserande,jaceres
Hcrcuiis, nihii robusue ma- jyj fratrum stipata cohors foret obvia, Phorci
Dus, ct patcr Melampus,n • *^ ^ i
socius Hercuiis quamdiu Progcnies: scptem numcro, septenaque tela
terranroposuit /fercu/i dif-Conjiciunt : partim galefc clypeoque resultant 330
«cilenlaborcs. Ecccvibrant -^ ^ ^ ^r n «v^
telum in Phanimi dom is emittitttolidavcrba, defigit iUudin ore vociferantis. Tu etuun, A bi*
aer Cydon» dum perdilns insctjiierls Clytium, flavum eenis 06 primorem barbam, noTnm aini-
cumluiwit jacuisses dcjectus mann Trojani, non solicttus de anmribus juvenum qui tibi ermBt
semper forilt .* nisi densa turma rratruni, proles Phorci, fuisset obvia JEncte : numcro leptem
ciM/i et vibraBt feptom tela : ttd em partim i casfido et djpeo reiiliunt inania,
mTJE.
iHuetUMfatifpilnacim. l^ynatiifatif^aijlue-
tm: scilicet crebro remorum et contorum
Impulsu, succussoque, ut ex arenis extrahe-
retor. De /roni/ru, scamuii naviiMni JE. 6.
119.
aiO. Si^jTts.] Tub»|Comua, boccime, JE.
7.637. '
311. Omen pupye.] Vel, initinm : quia in
rerum initiiS) oiniiui sivc auspicia captaban-
tnr, A. 7. 173. Vel/aiu/um mMpicttiiH: ex
hoc enim priino successu, dc victoria bcn^
sutimare cvpit.
313. Suta.] Alii legunt, $cnta : sed durtor
tuDC consonautium coUi:(io muhis videtur, (crea
teuUL Qimre) juxta probatissimos codices,
malo iuta ; sive, clypeum ex multis cereis lami-
nii ewiutum ct contextum. Qui fonn& Vir^-
lioi, G. 4.38. vocavit alvearia, coWicifrtu $uta
Kec obstat duo hic jun^ adjectiva
[•BlitUntiTo nomine: siqiiidem id ipsum
\ymut, 0. 1. 153. MtMiia culta, ib-
leretuii ^t.
.] Vcstem iDlcri«rem| de qu&,
Latus kaurit.'] Exhaurit, educto per vulmit
sanguine. Metaphora ducta ab utribos, et
doliis: quis dicuntur exhauririf cum facio
foramine liquor ex lis educitiir. Sic Home-
rus usurpat Jifi^. II. 13. 606. A*m f
tflifm x"^^ ^f^f Inteslina autem eeeex'
ftamit.
316. Tibif Phatte,tacrum.] Quia ApoUome-
dicorum est Dciis, quonim ope exscctm ma-
tre Lycai ortus fuerat t atquo ibi ferri vi na-
Uis, cademque mortuus. De Phatw. £cl. 8.
62.
319. Hereulit arma.] Clava, i dune arboris
trunco. De HertuU, seu Mcidd, ejnsanc Ubo-
ribus, i£. 8. 288. De Melampo, fortc raedico
illo cclcbri, de quo,G. 3. 650.
326. Suurutttmorwn.] Nihil tnm solicUiH
de rebus amatorib, quippe mortous ; p«ri fb*
rh, non e&dem tamen fonni, dixil, JE. 1. MlL
$ecun» amonim gcrmmw. J>ardaiiidy Thijattl
iGne» mann, £. 1. S86. Rutulott M. 7?7M
Groiis, GnKis»a.&l«.
iENEIDOS LIB. X.
463
Tnm apprebenditineeotefli
hutam, et Tibrat : lUa to-
lans traotfodit cra scnti
Maoois» et penetrat simiil
loricam cnm pectore. Alca-
Initt, dellexit partim stringentia corput pm^tnut Vant
Alma Vcnus. Fidum iEneas affatur Acbaten : ^«^ "^ilSSIJlSi^SI^
Snggere tela mihi (non nllum dextera frustra fidekm Ach«Si?Sub!£
Torserit in Rutnlos) steteruot quae in corpore Gra- ■■•tra mihi arma, qwe i»
'^j^ arris Trojanjs fix^-wni m
. J . fw • -^ 1. ^ „- coiporibasGnBconuarnul-
Iliacis campii. Tum oAgnam compit nastamy 935 lum /e/um exwdeztemTi-
Et jacit: illa volans clypei transverberat aera *>r*Wt iocassamin Rutniot.
If aeonis, et tboraca simul cum pectore mmpit
Huic firater subit Alcanor, fratreraque ruenton
Sustentat dextra: trajccto missa lacerto
Protinus hastafugit, servatq; cruenta tenorem ; 340 ^r frat«r anSluUtar iSii^^rt
Dexteraq; ex bumero ncrvis moribunda pepcndit. sustiiiet deztr&fratremca'
Tum Numitor, jaculo fratm de corpore rapto, f^,^ ^^^^«««'SS^
Aneampetiit: sed non et ngere contra ^o brachio, et san^uino-
Est licitum, magnique femur perstrinxit Acbatse. lenta servat impetum : ei
Hk Curibus, fidens prim«vo corpore, Clausus 345 ^^XTxtSSS:
Advenit, et ri^da Dryopen ferit eminus hasta xunc Numitorteioeztracto
Sub mentum graviter pressa, pariterque loquenti ^ corpore fratris appetiit
Vocem animamq; rapit trajecto gutture : at ille ^r^i^^^^^^^^^Z^
Fronte ferit terram, et crassum vomit ore cruorem. Tuinerarc, at deUbavit %-
Tres quoq: Tbreicios, Boreo; de gente suprema : »;"«• ™*ff'" Achat». Tunc
*, ^ ^ • ¥1 **. A -* • ¥ •**•- rt e * Clausus conndcns juTenili
Et tres, quos Idas pater et patria Ismara mitut, 351 corporcTenit h Cnnbos, et
Per varios sternit casus. Occurrit Halesus, procui kedit Dryopen ri-
^ uruncseque manus : subit et Neptunia prolcs, «^"*i *»"*^ f «'T ««yctif^
... .1 . „ ' / ^ ' mcntumy et simul aufert
Insignts Messapus equis : expellere tendutit loquenti Toccm et spiritum
Nnnc hi, nunc illi : certatur limine in ipso 355 tramfosso juguio : uie au-
An«oni«B. Magno discordcs «there venti '^^ '^^Z^^Z IX-
Prtelia ceu toliunt, animis et viribus sequis : suro san^em. Dejicit e-
Non ipsi inter se, non nubila, non mare cedit : }»""> P«»" vanos modos tres
• "^ j* ^ « t • • • ^ Thracas. de sublimi stirpe
Anceps pngna dm, stant obnixi omnia contra. Boreoi -, et tros quos pa£r
Haud aliter Trojauce acies, aciesque Latinse 360 Idas et natria wrbt Ismara
roisit aa btUum. Halesus
oemiTitiet turm» Aumncs : occurrit et progenies Neptuni 9fessapus coospicuus equis : modo
hitmod6 iUicooantur czpeUere ; pugnatur in ipso ingressu ItaMb. (|nemadmodum Tenti oppo-
titi ezcitant pugnas in spatioso aerci paribos animisy et viribus : non cedit mare ipmty noo no-
bctinon ipsi verUi inter se ; dhi dubium ed prsUumj nianfBt obiiirtani— eomnroiliiils. XVOIf
«Ulrr a^^mina Trojaoa, et agmina Latin»
50TiE.
899. Trmedo wusta laeerio, ^] Aliqui de
•heriLfaasta inteUig^nti qu» post trajectnm
Blvoiiem ab JEn^ missa fuerit Ego de e&-
demi qiue primo Meonis pectus, deinde eo-
4em impetu snbeuntis Alcanoris perTaserit
laeertnm ; nade deztra ejus mamu lanruidm
fecpeiideriL Laurtuh partet brachii 4 ai-
bload manam.
84fi. Ciirifrtis.] EsiiibeSdbiMniai,JE.7.
710. Poatmam deteriptk Tlifllhii
fiictam ab JEnel, mos i
•onnm 4 daJb 8MiM
amA tiojd Lmmu ; «H
ittas; Chmu tmk
SSO.ThrtteotfBoree,^.] Thraea, JE.3,
14. BoreoM septentrionalis Tentus, fingitar
Strymonis fuiue filius, fluTii Blacedoniaei qul
ThraciB etiam tribuitur, Ecl. 7. 51.
351. Imara.] Singulsiris numerii ut Tide-
tur: ThracisB urbs est Senrio ad Ismama
montemi qui non long^ est ab ostiis Hebri : /t-
marut tamen urbs Ula Tulgi^ dicitUTi non !§•
Ptolemseo in Ann^ci minore statoi-
te^&iphrmtem.
I fiilcMti ^AiniiiAume, ^.]
dozi moz 4 FalhBtec
7. 188» 726, lic Do
484 ^' VIUGIUI MAROrviS
coDi^edianhir: pes h«rct Coiicumint : haeret pede pes, deiuiisqiie idM vif.
pedi, et •ir tyhwui ^v^. ^j parie ex alia, qua saia rotantia late
^-'Ste^HUj^a^ upi^-i liitulerat tofrens, arbqstaqne diruu ripb :
cn!ttono«,c< artMirc9 p»-ir.. Arcadad, insuetos acies inferre pedestreSy
«» 6 ripi. : po.f .juaiu PhI- ^t^ ^.j^| j^ p^jj j^, Latio dare wca sequaci : X5
las compe.ut Ai radas. nun . i • ■• > ' ■
•AMictr» inc.irr.Tc a-raine Aspefa qucis natura Joci diuhttere quando
i>cdrvtri,oi>jicLreter^'ai^-iSuasit equos: unum quod rebin restat egenis,
*'"-\^'';iT-r!*r;,IIirit"i^'"»c prece, niinc dictis virtutexn accendit ainaris.
nuiilein oitncili* natum loci ,>•..' .. ^ /• . i» "
coi^jsh fos dekrcn<i<:re ejre-C*{UO futTltlS SOClll' per V08, et lortia facta ;
qniH inod>B prccii.u», moijj i^^.^ ducls Evandri nomcn, devictauue bella, 370
dic.iiii a<|Krris iiillanunat r« *_ . • «.^ «.
rirtui. m Lrum, qiiod ^ Spemqiic niiam, patriie qu« nunc subit aemnla
lum iiit)Mrrerai iJi relMiii an- laudiSy
pi«ii*.i^w ftisiti»,* tocii .'Fiditc nc pedibus : fcrro rumpcnda per hostes
per »o* in/vi, ft pcr yreue- «-• ^. *ii_ •n -'j ••
ro«a if-sta nstfa; per m^-^^} via, qua globus illc virum densissimus urget:
mcu Kvaiidri rrgii, ct rcla- Hac vos et Pallauta ducciu patria alta reposcit.
ta. »irtoiia„ct mcam ".\y • nulla premuiit: inortali urgemur ab bosle
pcctaiionrin, quic nunc .1 ■• • ° ,^*
lurgiiamid.ifru^ria: patcr. M ortalcs : totiucin nohis aniin.xq; n anusqiie. 375
■ia-,iic conimitrifc rw fu- Eccc, inaris mafrno claudit no.s objice pontiis:
hI^u.rq^JSwrimi'm I)w*sijain terra fuga-. pcla^s,Trojamiie pi-temM?
illa hoiniiium ffpis«iftoiroa Usec ait, ct inediusdensos prorumpit 10 liostes.
premit no,: .H.uiii* pairia Qbvius buic primuin fatis adductus tniquis 380
hac vocat vuft, et diH.cin i-t. r « ' „.^ , ',
Puilanta. Niilli Dii ur-cnt ^it La^ais : liuiic, magiio yellit dum pondere saxuoii
noii, mortalir!. ur^mur ablntorto fipt telo, discriiuina costis
hoMe inonaU : MUiU iiobi* p^.^ medium qua spiiia deilll : hastamquc receptat
l/i/ inMuu« ct anunir, quol ^ «i • ^rk ■■«• i
iUit. Ecce marcco<^ct no« Ossibus h.xrcntcm.l^ueinDon supor occupat HisboBf
muj^ouUiHculoaquamra : Hlc quidein hoc spcrans : nam Pallas ante ruenlenii
^J^*^^!^T' *ll'1^7rf iL l>"m f»rit, incautum, crudeli morte sodalis, 386
adibimuimnrr,an Irojain.'' , , ' ' ., . , ^ ■•^^
Dixit ha^cet incdiu^ irruit E.^cipit ; atq; cuscm tiuiiido lu pulmoiie recondit.
iii hoittc* confertos. Lh-u« Him. Hcleiium petit, ct Kliceti dc gcnte vetusta
rtt™«l^" advr.i?' Anchemolum, thalamos ausum jiicestare novcrcie.
dum hic uttoiiit MLxuin vasti Vos ctiam gemiui Rutidis cccidistis in arvis, 380
ponrii.riH, /'a^/«* « cwiii o- x)a„cia, I^aridc Tvmbcrquc, simillima proles,
um immit^a ha^ta, (iitu por. • ,. '^ . " ^ '^.. ' '
te Miiiiafacitdivortiuincos. Indiscreta suis, gratiisque parcntibus error :
tanim prr mediuin liorti : At uuuc dura dcdit vobis discrimina Pallas.
et retrHhit haiitMiu lnAMi«
os.vibun. tiisb«in noii iiilercipit illmn Pnllantn tn lac opcrty quamTiB ille hoc ipeimc. Vwm
Palla*> pritw iutcvcipit inrumpcntcm, iinpruvidiim, dum iurito4 Mortcra aspcram locu: et oe>
cultal ^ladiuiu in pulnione tunKido. Deindr iuvadit Hclennm, et Auchemoluoi ^ veteri fadBiM
Kliwti) ausum ronstuprare rubilc iinverca'. Vos qiioqm' ^emini /ra/r(« occidistis incanpia Ra-
tuliSfl^ri^ic ct Tyniber, soboles Dauci, fpist erat siiiiillima, ct indistiucta luig pamitibai cl
eattJa jucuudi crroiis. Sed 1'alUu uudc poiiuit crudvUa discrimiua inltr cot.
NOTiE.
8A1. Pak ptt.l Pro pedit inqoit Scrrius. 387. T^midQ in fnilmone.'] Et.ez natttHi iDdf
3Gc2. Saxa rotantia.] Pas»i«-e, pro rotala : ut et ob iram ex morte socii coDceptam.
G. 1. 163. Votrcntia plauttra : pro,ro/u/a. d8S;. ^nehemolumt thatamotf ^.] Nami
363 jkbutta.'] Non arbnsculB sunt, sed Serviiis ex Abieno, Rha*tum fuUte IMeimliii
loca ipsa arbori.bus consita, £cl. 1. 40. mm in Italia re^so, qui cum AncheoKilo il^
371. •Vprm^iic, mMiM, v'<'f 4^*] ^*^^ pater novercam f upennduxisset Casperiain,fttapnli
oiei» fictorex omnibns bellis domum remea* illa fuit ab ipso Anchemolo, qui pstria
rit, tfio, fjua Jaud is emulus, ftpcrabam me <v\o- ad Tumum fugit.
9ue victorem ivditnrum. ^l. liulMmUk imrs, l^\ Ixa siaiilaa
37«. Trojam.] Novam, wu culra Tro^ano- i* iwtet»»>A%\M«Sam«iK«xik m.-^
nun, it. 7. 167. «^^'
£NEID0S UB. X.
485
tibi, Tymbre, caput Evaiulrius ab8tnlitensis:N«m ghdin Etandri/iit
ecisa suum, Laride, doxtera quierit: 395«biciditiiWc«pui, ATjrm-
animesque micant digiti, ferrumq; retractant. [iSL^trin.TrnTS:
das accensos monitu, et prscclara tuentes ride: et dig^iu moventur se-
a viri, mixtus dolor et pudor armat in hostes. ^^"^'^"/{J^ niotaiir gi«-
Pallas bijugis liigientem RhcBtea prwter dllirexciiat^inCim Arl
icit: hocspatium,tantumquemor{eiuit Ilo. 400 ^«(1« inaammatoAinoDitic,
amq; procul validam direxerat hastam : !! J^* t"** ir,?"' ^*'?'
»'l. m . . . . m I ducis. 1 unc ralUis cunfo-
n medius ivnoetcus mtercipit, optnnc Teulhra. ditRhceteum fu<rientcm ui-
i^ens, fratremque Tyren : curruque volutus {*""• ^" *""•* J"«o ol-
h semianimis Rutulorum calcibus arva. '^f^J, ^a^^TJ^Tl
405 Nam Palleu intcudcrat emi-
nus m Ilum liustam robus-
tam: qtiam Kba-teus mcdi-
us excepit, fugicns te, for-
tisflime Teutliray ct fratrem
tuum Tyrcn: et cxcusbub
c cumi semimortuus fcrit
410 talis afp^s Uutulorum. £t
elat optato, ventis aestntc coortis,
ersa immittit sylvis inccndia pastor :
eptis subito uiediis, extenditur una
ida per latos acies Vulcania campos :
edens victor flammas despectat ovantes.
alitcr socium virtus coit omnis in unum,
le juvat, Falla. Sod bellis accr HalcsuS «icut;;er R^siatcm vcntis su-
lit in ackorsos, seque iu sua colligit arma. ^ ^^ ^^^^^^^ t
nactat Lndona, rlieretaque, Demodocumquc:cendia:contiuu6correptis
incdiis «y/ru horrenda vis
. I » Vulcani fuuditur simul in
^ * ** vAstof agros : ille ver6 pat'
tor sedens voti compos as-
picit i^es exultantcs. Non
aliter vis tota&ociorumcol-
li^lur in unumi ec adjuvat
tc^6 Palla. At ilalcsus ai^
nonio dextrnm fiilgcnti diripit ense,
im in juguhim : saxo ferit ora Thoantis,
que dispergit ccrebro permixta cruento.
canens sylvis gcnitor celaratHalesum :
rnior leto canentia lumina solvit ;
ere manum Parca;, telisque sacr^runt
idri: qiiein sic Pallaspctit antc precatus: 420 ^"» ^V***^» ^"J"* 7».*™ °P-
» I 1 '. •! i.i positos, et convolvitscin
unc, iybri patcr, ferro, quod inissile hbro, Rrmn suu. ilic interfi-
unam atciue viam duri per pectus Halesi : «"'^ Ladonem et Pbercu,
• •■ iit.*^ et DcnHHlocuni: abscindit
arma exuvia.^quc viri tua quercus habebit. sirvmonio spieudente gla-
\i illa Deus : dum texit Imaona Halesus, dio' dextram erectam Sn
4Uitm : vulncrat Inpidc frontem l*hoaiitis, ct diffindit ossa nu»ta cerebro sanguiiiolenf o.
ilalcH prn.>diccns futura occultAvcrat liulefsuin iu sylvis : postquam scnex dissolHt
oculos si:nilc«, Pnrca; miserunt manus iu Halenimt et addixcriint euiri armis £vandri.
aggieditur illiim, lUc priii» prccatus : O putcr Tybriy da nunc fclicem ert/ttm, et viam pec
I fortis Halr»!, telo, quod Itbro volatile : qucrcus tua fcrct h«c amui ct spolim honuiiii,
T^tnii cxuudivit illa verba, Dum Ilaiesus tcgit Imaona,
NOT-ffi.
. Twnbrt.'] Diritur Ti/mbcr ct Tjfmbnu ;
inatret ErandruM, X.. 8. 313.
. Femimqut retractant.] ConvuUis nem-
rvis, c;t aliquo motu subsuhuque gladium
: attrectantibus.
. Teutkra.] Tcuthras^ Teidhrtt : ut M-
JBMa. : vocat. in a. Tifren.] Tyres, Ty-
t AuehiscMf Anrhistt : accus. iu en.
. CaUibu».] CaljL , cxtrcroa pars et pos-
pedis, talus : unde calcarf et eaUart. Oe
w. £. 7. 7m.
I. jflctes Vutcania.] Exercitus et vii Vul*
id est, incendium, ex multis flAmmis,
imtar, coUtctoin. De KnknWiO. 1.
&me|JE. 91189.
413. FhtTtta.] Pheres, Pheretit : ut Darett
Daretis .- accus. in a.
417. Genitor eeldrai Ilalesum.] Halcsus hio
divcrsus cst ab eo qui iE. 7. 724. dicitur wfgo-
memnonius Trojant nominit hostis. IIujus enim
pater, senior lelo eanentia tumitui solnt : et fi-
lium Italirts sylcis eelarU. Ac pater alterius
Agamemnon, robusia ctate occisus est in GnB«
cia Clytemnestra> uxoris iunidiis.
418*. Canentia lumina.] Senilia : dura trans-
latio, a eanitiet quse propria cst capillorum. De
Pareitt faU hominum fiuo volventibin, M.
1. 22 De Tybri, lluvio regionis illius, JE. 8.
880.
483. TVmi quereut.] Aliqua ex iis, qiue tuif
hi ripte nasctutur.
4ii, 2WI.] Donatoi Tidctur
486 P. MRGILII MAROtilS
•ftrt niifcr jacnio Aradi- Arcadio infelix tdo dat pectns iiienDiiin. 4SS
CTpcctMindcfenwun. Sed^| ^o„ ^wde viri taoti perteriiu Laasus,
pvB beiii, non pennit^ez. Pars iDgeDs belli, siiut agiDiDa. Pnmos Absiitea
crcitnni temen nece tanti Oppositnm interimit, pngll» nodlUDq; wMif wypnf,
Sr^teTSl^S^^ Anradi» proK stemnntnr lEtrnsci :
ent difficahju et finna-Et V08, 6 Gfaiis imperdita corpora, Tencii. 430
■Mntmn pi^ax. Soboies Affmina concumint, dncibnsqne et viribns Mnis:
ArcaduecMitnr|Tusac«--c«'^. - •!_ ^ ^ ^. "^ . • ^
dnntnr: et tm, Trojani, ^^^^^^i addensent acies : nec tnrba moven
corpora qiuB Gneci nonpth Tela manusque sinit. Hinc Pallas instat et nigeti
fneroni perderc. Ererci- jjjnc contra Lausus: nec multum discrepat ctas:
uu niiscenturi pariDQS Quc* 'w^ ••^a ■% • g» «*
toriiniK, et Tiribiu: nitimi Egrcg" iorma : sed qucis fortuna negarat 435
comprimunt muititodinem In patriam rcditus. Ipsos concorrere passos
2:ir::!r «'j:i^Ha..d tamen in.cr se magni regnator OI3nB.pl:
etmanus. Hinc PaUas im-Mox illos sua fata mauent majore sub hoste.
minet ct urget ; iUinr Lau- Interca soror alma mooet soccurrere Laoso
siu tz adverso: nec ttiMMm ... ..
▼aide disut : puichra trani ^ ^irnum, qui volucri curru medium secat agneo.
•tpecie ; sedtors nci^veratUt vidit socios : Tempus dcsistere pugna, 441
iiJu rcgressum in patriam. s^lus ego in Pallanta feroR soli miht Pallas
lameu rex va»ii coeli non -r^ , ^ . ' ,
pnssus eM iiku ccrtare in* Lfcbctirr : cuperem, ipse parens spectator adesset
icr se : mox suafuoerades- Httc ait : ct socii cessemnt a^quore jusso.
'^^'^^ Sr AtRutulum abscessujavcni., tum jnssa superb.
benevoia Tumi admonetMiratus, stupct iD Turoo : corpusq: per iDgeiis4M
Tumum, qui trajidt ceicri Lumina volvit, obitque tmci procul onmia visn. *
curm mcdiam turbamt Wrw^ i*i _ * j- *• •* * j* * a •
«uxUieturLauso. PostqiamTaljbus ct dicUs it contra dicta tyrauiu : ^
«spcxit socios, ait: Tem- Aut spoliis ego jam raptis laudabor opimis,
pns td recedendi a prieiio, ^ut leto insigui : sorti patcr cequns utnq: est : 4jO
«S^o solus imio m Pallanta, rwi n • ° r* ^ '^ j- ' j«^«
Paiias debctur mihi soii : I^olle miuas. Fatus medium procedit in aemior.
optarem, u/ ipser/iu paier Frigidus Arcadibus coit lu prsecordia sangnis.
A^ esset i»ries«.. i>ixitDesiluit Tumus bijugis, pedes apparatire
hirc, et socu recesseruQt c ^ . , i '^ ° ' t * ,"".,. • - .
campo prsscripto. Scd Lominus : utque leo, spccula cum vidit ab alta
juvenis PaUoi, tiim ob recc»sum Rutnlorum, tum admirau» jussa imperiosa, olMtiqiet iEav ii
Tumo : et versat oculos per roapnum corpos illiuM, et rirruit oauiia fero aspecta, ct tnKMi ds*
tit respondet advcnds verba regis : Ego moz prsdicahor, aut jnvpter direptaa niagniSa
vias, aut pnpter noccm iHustrcm : g^nitor meiu paratus cst utrique fortunae : nlMCiBe
Xocutos prodit in medium campum. Sanguis fri^us concurrit Arcadibus circn cor. '
descendit tx €(iuis diiobas jufo alligaiiSf parat pedcs aocedere propriib: e< t* r * miiI— ka
accurrit, qaando e sublimispecnli
NOTJE.
«exitf defendii : a tego, Senriiu, detexitf qocotor Lucretioi. Mdentant antaai catifi
iacitf k tezo : et Plautina quidem locutio ades, dum urfent ip«, instantqoe, oC !■ p>^
cst In Amphitr. acL 1. sc. 1. v. 134. iUie hoc mos pognaiit&m ordines pcrveniaBL
homo dtnud toU paWum deiexere, id est, spo/t- 438. Mujore sub fuute.] Quippe Pattm mat
mre, ut espUcanl Turacbns ac Taubmannus. occidendus cnt k Turao, t. 4S7. fitniiiffi ab
At cum Plantas qsqs ut vertio compotito rfe- .£neA, v. 816.
texere: vereor ut simplcz texere significare 430. Soror aima.] Turni aorar, Jvians
idem possit : quare Donato assentior ctsi tem- njmpha, de qna, JE. IS. 138.
pos prvtcritum h2c^4pnnscii]e adhibetar pro 448. T)pranm.] Regii, M. 7. 86S.
]^sscnti. 449. Spolii» opiaiit.] Quib das dnddcli^
426. Launu.] MescnUi fiUus, JE. 7. 649. hit.
De ^readihut, JR. 8. Sl. Ds £lnueii ibid. 479. 451. Xqmr.\ £st «qua planilict,
f>€ Teueritf JE. 1. 235.v a ''^-
432. JkUeiueR/.]VulA«mfiMnt.Seddoc- A&\. SptwML^l*» f^xSow^ onde
rissJffljquiquegrafiiaMSiiiTtrtMimVSlttdf^iaBk Vi». «fts^«mfA.«iwta\
in sceuiidA coojafatioM scooicaiii- l^ ^*
£NEIDOS LIB. X.
487
procul campis mediUntefti pralia tanram, oowpeiii tuiniBi cogitan.
lat: baad alia est Tarni venientis imago. 456 •«".W»» »jf« ^g^ «
: abi contiguum missce fore credidit hastae, JTriiditppropilSiSJri!
rior Pallas, si qaa fors adjuvet ausum, Pinai, qaando czistiiiuiTit
ui imparibus: magnumq; ita ad eetbera fatur:5'*.'*!|ilj*'^^?«*'*^"
^ r .^. P ^ j j. ^- t4 ▼ibratl, ctf»il prunu* ir-
latns hospiuum, et mensas (^uas advena adisu, ruen, robore uMequaii,
recor, Alcide, coeptis ingenUbus adsis: 461 txpuirmu un son aiiquan-
at semineci sibi me rapere arma cruenta, JlpSnd^' ll^^
iremque ferant morientia lumina Turni. Bam : o Akidci oro te, per
it Alcides juvenem, magnumque sub imo '*^*S!!IlS!r^Sh^*' p»tri»>
e premit gemitum, lacrymasq; effudit inanes. SiJS^primlll! ^iu!^
genitor natum dictis affatur amicis : 466 magnit inceptismet«; Tur-
Bua cuique dies, breve et irreparabile tempusl "^ !S*? "^ ^^ ,"*"
.. 3 •. j 1« '^ 1 ^ . '^ I monbandoarmasanruino-
iDus est vitse ; sed famam extendere facUs, 1 icnta, et ocuU eumimef
virtUtis OpUS. Trojte SUb moenibus altis / Tumi patiantur me victo-
>ati cecidere Deum : quin occidit una fO^^^^^^i;^
edon, mea progenies : eUam sua Tumum f profundo corde magnum
vocant, metasque dati pervenit ad a»vi. } doiorem,etemi«itiacrirmai
it, a^ue oculos Rutulonim rejicit arvis. Tm^Z$1^
mitiboi: Diei fixa est uni-
475 ctiiquc sua, spatium rita
est omnibai angustum et
iinmutabile : t«i augere
f^loriam ipeftis, hic esi eflec-
tiit Tirtntit. Tot filii Deo-
nim occiderunt circa ma-
nis tublimet Trojc : quin
allas magnis emittit viribus hastam,
n&que cava fulgentem diripet ensem.
'olans, buuieris surgunt qua tegmina summa,
lit : atque viam clypci molita per oras,
lem etiam magno strinxit de corpore Turni.
rurnus ferro prfiefixum robur acuto
allanta diu librans jacit, atque ita fatur : 480 »»««' Sarpe«ion occidk,
:c, num mage sit nostnim penetrabile telum. ll^^^nT w.m?S *^
rat: ac clvpeum, tot ferri terga, totseris,
pellis toties obeat circumdfita tauri,
anti cuspis medium transverberat ictn,
cfleque moras et pectus perforat ingens.
apit calidum frustra dc vulnere telum :
cedit ad terminum ritB
concetss. Sic dixit, etre-
toUt oculos ad campot Ru-
tulomro. Pallat autemii-
485 brat hattam magno robore,
et cducit glodium tplendt-
dum i ▼agiui cavi. Hada
olant pervenit, qua tupmma armatnra humcrorum crigitur : et apenent tibi aditum
tremitatem clypci, denique libavit etiam de roagno corpore Tumi. Tunc Tumut diu
nt immittit in Pallanta lignum armatum ferro acuto,-et tic loquitur. Vide,an telum meum
penetrct. Dixerat : roucro autem tdi pcrfodit ictu corutcante mediom djrpeum : quam-
lamtnoe ferri, tot «ris, corium tauri totiet chrcumplicatum ambiat €ttm: ct pervadit mo«
>racis, et magnumpectas. lUe Pallasincwi^ extrahit ^ plagti telum calidum:
NOT.€.
. IhtepUinm.'] Ilerculct ex Hitpanii re-
ab Evaudru ezceptut bospitio (hcrat,
M|; tacrificiis et aru maxima, pott occi-
lacum, i£. 8. 269, 271, Su:. De Jiladd,
ile,ib.288.
. TVcm frenitorf fye.] Jupiter, Herculem
, pro Pnllaute morituro deprecantem,
Ata mutare non potsit, exemplit conto-
. Sarpedon, fye.] Jovis filiut cx Laoda-
'jycim rcx, ad Trojam occi&ut a Patrocloi
100.
.Metoi.] Finem. Traoslatio a mcfit in
IKMitis, JE. 5. 288.
. Onihs Rutulonan rejlcit anit.] Ad or-
va. Sic JE. 6. 451 . II e/omor eodo. Hoc autem
atpectu favorem tnam ad Rutulot tranttuliste
Jupiter tignificatur, JL, 1. 626.Propt^ ret us-
pieenotlras.
476w HumenM tegmmatumma.] Summa part
loricie, qaiB bumerot tegit: ubi lcrl Tulnerc
perttrictui ett Tnmut.
479gRpto.] Validnmqnodcunquelignum.
G. 1. 102.
481. P^iie<ra6ac.] Pattir^ ▼ulg& tigniBcat
hlc acUvi, pro eo quod vim babet penetraDdi.
Sie G. 1. 93. PenetraUlefrigut oAiraf.
482. Ferri ierga,] Propitt de pellibiit di-
cnntar : hlc per trantlatloiiera, de metaHonn*
laminit.
488 P.yiRGILII MAKOJNIS
tan^iK atquc anim» «e-Una cademquc via saiiguisq; animasq; sequantnr.
unt iina et eadcin via.Con- (^orruit in vulnus: sonituiD super arma dedere:
^aldcZr .tSm "l^vKt terntm hostilem moriens peUt ore crucnto.
eum: et moripn» mordot Qucm Tumus supor assisteiis : 490
ore «anguiooicnio «<*»Tani ^,.^,^^^5^ hivc^ intiuit, memores mea dicta referte
S".";; muraarr Evand. o : qualc... n.oruit, Pallanta remitto
cMici, nportatc meroorp« Quisqiils lionos tuinuli, qiiicquid sulamcu humandi
hxr mra vcrb;i Evandro: f^arcior: lisiud illc stabuiit JCiioia nar\o [est,
rcinitto tim Pallanta, qiia- ,. ^. . t^ • -^ i * i* r * ^ioc
lciu lucrnii rfmiiti : qu». liospitia. Lt lirvo prossit pcdc, talia fatus, 495
riiimitfr cAt gioria »c|iiii< {•^xaniinuin: rapiens inimania pondera balteiy
l.*L'::;.t'„uTrorc'::ir l .npresst:..u,uc „efas (»ma sub nocte jugali
do: nou con<iaimnt iiii Cicsn niaiius luvcnum Ueae, thalannqnc cruenti}
exijriio prrtio honpiiin «laia Qi,.u boiius Eurytiou miilto ctt'laverat auro :
cor;;«.u' mT:!»'"^ H"" """«-• Tumus ovat spono Kaudetq; potitu^ 500
inortuiiin : aufcrenx gnindK Ne.scia uiriis hominuni fati sortisquc lutura?!
pomiiw baitci, ct crimcn i/i y^^ scrvarc modum, rebus sublata secuiidis !
ro nN*tum:ouw/ rr/i/fturlm ^ . ' « ^ .^ .
jimjuiunturpitcrorci-^apcrTurno touipus erit, magno cum optavcrit emptUB
noctcni cotijiigaicni, ct cii- liitiiotum Pallaiita; el ciim spolia ista dicmque
dJc^urSlr":;:.!::; «'••'•rit. At socli muUo pc.»iu. lacrvmisq«e 50S
multoaiiro': fpio s{H>iiii;/o- Im))osituni scuto rorcruiit rallanta troqueiites.
ri/iMTurniwjaintriiiiiiphaiOdolor, utquo docus niagnuin roditurc pareiiti!
r»m & ra.r"; "^Z. H.rc tc pri.na (lios bcll» acdit, l..xc cadem anfert:
veiituri, et ^o. vandi" mo- Cuin taincn ingontcs Riituloruin linquis acer\'os.
dc^iia^ in fortun:. V^<yrr;,\ ^^^ j,^^, f^j^^^ j^^]\ jj,„ii R^d COrtlOr aUCtor 510
Innpiiii atkcnict iunM>, . t • • t^ .,.'.. * .
cumoptabitcinptumi.i-iii.Advolat .Eiiojr : tonui discriininc loti
agineo
uperbum
liM dciiKati miiltis lamcniis CVdo nova quaTOiis. Pallas, Evandcr, iu ipsis 515
U„;at"r:.sEu;L':tS'»"'«*!'n oculis : mc.|s«, quas advena prima.
Paltn rrditure ad 'pHfrrni, Tunc adiit, doxtncquc dato?. bulmonc creatos
mn^^iie cjiis doloi-, lmiii«, «i hinior ! hn-c priina dios e.xpo^uit tc bcUo, hn-c eadeiii eripit: tl
pfutquara rcliquibti niujriiox ruinuloji Kiiiuloruin. Nec jnni runior, sed rertiis nunriu« tantc ca-
lamitatis, acriirrit nfl .Kufuin: suns pm-uni di.<lare nb o.\itio : tciupiiK esse ofiem lerviidi Tencrii
tii^tis. Jtliitas c.Tdit eiisr viciiia oninin, ct furcns farit sHn fcrro viain pcr latnuturiMim : qoa-
reiis tei Tiimc, fcroriciitrui uovik strage. Pallnft, Evandet:, oiunia versantiir ^ucs, ante ipiPt
ociilns : impritnis iiicnHn' «pias priuia* «xtcrnus tum adivit, ct dcxterar juuctw. lUVc capit vivoi
fpiatuor juveiics, natos SuluKine;
notj:.
489. Petit ort eruenlo.} Conridit ic^itur in pepercit suo. Hinc sorores ille apnd inlcroi
facicin. PetU ore^ id ett, inordct terrani : vcl addicta; sunt aquis in pertusum doliinn pctpe'
ex vindictse rabic, vel cx luctA animo* fliflicile tn6 iiifundcndis. Danatdti dictie a patrc,&-
e juveuili corfiore enunpentis. Ort cruenio, Udcs, ab avo.
qui acccpto Ictali qiiocunque vuLaerc, san- 4l)i>. Eurytion, ^f.] Peritus aliquit sth
i;uis vul^ per f>s effluit. fox. Calarerntt non acu pinxerat: or^ ba^
494. Alnela Ihsvitin.] Quomodn ^ncam tcus nurcis argcntetsq; laniiiiis opertus faitt
hoKpitio cxcci>crit, Ir^itur, JK. 8. lo-l. kc. in qiiibus bocc ca'Uua fucrunt. De veriio «Mfi
497. f/iiW sitb mrtt ju^tli, ^.] Danaus et Jf,. 3. 189.
JRfiypuw, Bcli regiK filii, cuin intcr se dissidu- <k»3. Tnrno tempus, eril, cum, ^r.] Cdn fc^
reut : Danaus in Gra;ciam abiil : ibiquc ocfru- licet ab Jlunck vicluf, ct vita tantum nOD do-
pavit r«*gnum Argiviiui : ut fratris sui rcnus natus, ad aspectuui haltei recrudCKCiite ric*
delerer, qtiinqiinginta fdius iua«, fratns sui tori» ira, occidetur, Al. 12 940.
£liii item quinf|uugiuta, uxores (\cdii. \\\st 616. Jlfcnjri quas advena, ^-cA Ciiai ab
pmtrit bui jiwsu niariti» prima woctc occ\t\c- Y.vwnAxo «ixc^ta» \iQ(v^>:>n «irt^ALS. J64. «t
mot, exctptk una lljrpermucttrii , «\u» l-vncco 'i>mc<» toxw* Vt^>ia \u\Vsaa,\^. W.
£N£IDOS UB. X. 489
Ouatuor hic juvenes, totidem, quos educat Ufens, totideia,quo8Ureii8aieiMt:
Viventes rapit: inferias quos iromolet umbris, *!"<>■ ."«f^f* in «acrifidum
Captivoq; rogi perfundat sanguine flaramas. 520 ^et cmorc captiionim ig-
Inde Mago procul infensam cum tenderet hastam ; ucs butti. i>einde cdm lon-
Ille astu subit, ac tremebunda supervolat hasta ; f intcntarct inimicam bas.
^ ^- ^ !• 1 tamMago: ille dolo lup-
]i«t genua amplecteus eflatur taha supplex : posuit te, et hasta tremens
Per patrios maues, et spes surgcntis liili, supcrvolavit : et Magtu
Te precor, hanc «mimam serves natoq; patriqne.625 r.S^Varpkrtt"'^
£st domus alta : jacent penitus defossa tal^i^ animam patrit /»», et ptr
Cofclati argenti : sunt auri pondera facti «P« "«"<f« lolo crescen-
w f ' »t» » ^ • . • m A te: scrva banc ritam me-
Infectique mihi : non hic victoria reucrum ^,^ ^.t patn et wiiAt fiUo.
Vertltur: haud Auima una dabit discrimina tanta. E^^t mihi domus sublimis •
Dixerat : iEneas contra cui*^alia reddit : 530>*^*^°* intimi infossa talen-
. . . 1 1 ^ t^ afffcnti sigrnati: sunC
Argcnti atque auri memoras quaa muha taleuta, poudcra auri cUborati et
Gnatis parce tuis : belli commercia Turnu^ "«» daboraii : victoria
Sastulit ista prior, jam tum Pallante perempto. 11™ ur.*^;»":":
Hoc patris Anchisoe manes, hoc sentit lulus. ponct ros tautis pencuiis.
Sic fatus, galeam laeva tenet, atque reflexa 535 Oixernt : iKncas advcrsdm
rt * ^' 1 ^ i_ i-j'* resjpondct ilU talia : Ser^a
Cervice orantis capulo tenus abdidit ensem. ^^il f^ii, taienu iiia pUiri-
Ncc procul JBmonides, Phoebi Trivioeq; sacerdos, mu aun et argeoii, quss
Infula cui sacra redimibat tempora vitti : ""^T" • J"™"* J'*" »"^
rn . 11 • • •! . »-/*« ot-^cwo Pailaute abstuht
1 otus coilucens veste atquc msiguibus arrois. 539prior i«ta beiii pacta. Hoc
Quem congressus agit campo, lapsumq; superstaus *«*/*< animaputris Auchi-
Immolat ingentiqne umbra tegit : arma Serestus ^«17. r^H '"inU^
Liecta refert humeris, tibi, rex Gradive, trophseum.iMdntf cassidem ejut^ et
lustaurant acies, Vulcani stirpc crcatus coudidit gladium usque ad
^ capulum in cervtce rctort&
deprecantis. Nec erat longe /F^monides, saccrdos ApoUinis ac Diame, totus resplendens veste
ct nrmis conspicuis : cui infula cing^obat caput lieniis. XneoM aggrcssus illum perscqultur in
campo, ot iiicumbeus lapso mnctal tum, et opprimit ma^is tencbris. Screstus reportat bu-
mcris arma ejus coliecta, trophaiam /uturum tibi, 6 Man rex belli* Ceculus natus k stirpe
Vukani,
WOTiE
519. Inferiat quo$ itnmoUt tanhrit, 4^.] /n- am in rem abttine : unde pareu$ didtur absti-
ferltti sunt munera qii» tumuUs mortuonim uens.
inferunlnr : liic, mel| vinum» aqua, tlorcst ez- 634. Hoe uniii.'] Hme est eonim senten-
sccts com» f sanguis victiraarumt ctinm tia, ut omissis muneribus tuis Pallanta ulcis-
quandoqtic hnmananim, quie ex captivis assu- car.
nicbantur. Sic Achiliefl in funere Patrocii 637. Pheebi Triri^qu§ *aeerdo$, ift.l Dia*
mactat duodccim Trojanos juvencsi eorumq; nas, et Apollinis tempia et sacra scpe con-
rorpora in Patrocli pyram injicit, Hiad. 23. jun(i^tur, ut £. 6. 35. De Phetbo seu Jlpol-
175. Kumani deiudct pro humanis iUis victi- liney £cl. 3. 62, 104. De Trivid^ Diana, sic k
Bus, gladiatorum certamina circa pyram in- triviis,ubi coiebatiir, dicta, X,. 4.511.
duxcrunt. Umbraa dixiti plurali nuiuero, 538. Infula, ^.] Fascia latior, ex qui mi-
pro utn6rd, Palhmtis : ut ^. 5. 81. Jninueque norei vittoB dependebaiit, instar diadematis ca-
nmbr^que paiernoi. put «acerdotom ambieos, iE. 2. 133.
524. mManet.] AUquando pro Diis ipsis hi- 541. Umbru iegU.] Vel supcr incumbente
ferorum summttur, /11. 6. 743. llic et aUbi, corpore suo moricntcm iaumbrat, quod in-
pro umbris ipsis, sive animis mortuorum, G. ane admodum mUii vidctur. Vcl pothls,
4. 469. mortis tenebrii operit, quod conf^mit cun
526. TaieniOt ^.] De talenti valore, JE. 6. illo, v. 746. In aUenutm clauduniur /umual
112,248. uoeiem.
527. Facti Infeeiique.] Factum aunim, quod 542. Rex Oradire^ tropli^um.] Qradivua^
in opus conflatiim est: imfectuinf qtiod lulhuc Martis noroen, JE. 3. 35. rrof/ueum> %vt>aie^
io massam compactum. annoTuin, adfnotmnswWna NvcVwvia^ R., W.'^^
fias. FarcCf 4^.] Serva uatis tuis, et tu-
490 P- VIRGIUI MAROMS
ct Unbr» ortus emoiitDNif Cseculiis, et veojens Marsonim inniitihas Ui
ManonuD, noTant c^rtMr J)„^^\^^^ CODtri filrit,
Tit. AbKiderat eote «fl.Et totum clypei feiTO dejccerat
«im Moistnm Anxarii, et Dixerat lUe aliquid magnum, vimq; afibre
ferro toinm ambiiam ciy- Credidcrat, cofioque animnm fortasse fcrelnt,
pei. flie cecinerat aliqaid ^ -t- t ^^
ma^ura. et pauvermt nr. Canitiemque siDi et longos promiserat aimos.
tntem adfaturara incanu- Tarquitus e.xultaus contra lalgentibas annis. 559
S^;„ tl c!:^». h';!^: Svlncol» Fauno DryopB qoem Xvmpha "
muerat sibi capiiios aibosObvias asdenti sese obtulit : iile reducta
et proUxam jiiMi- Tar-i^rJcam clvpeique incens onns impedit b.
oaitas.quem^vmphaUry-rfv * * ^. ^ . " .
ope pJpererat Fwmo s/i- ^ am caput orauUs pequicquam, et multa ^
varam incoiv, contra prs-Dicere, deturbat tcrrse: truncumq; tepenton 55S
tiens armb micaniibus «j«. Provol vens, super bsCinimico pectore fatnr
dit se obrMim farenti JF> * ^ ' ■ , . ■
futf. JEnuu detorto hasta ^^tic uunc, inetueude, jacc : non te optuna
Tarquiti impedii tju» \on- Condet faumi, patriovG ouerabit membra sepoldm;
S^i"* IlSS^^dejidfS^^j*^"/"»^"?"^ feris, aut gurgite mennim
terram capat iUins, fmstri Unda feret, piscesquc impasu vulnera ianibeDt.569
dcprecantu et paranfis io-Protinus Antfleum et Lvcam, prima agmina ~
S^r^^lieil^rbJim Persequiiur : fortemq; Numam, fulvumq; f
animo loquitur hax superMaguauimo Volscentc satum, ditisslmos
o tremeiide AosfM.Qnj fojt Ausonidum, ct Ucitis recna\-it Amycfis.
jace nunc istic: booa nuiter >. .. • • t_- j» ^
ma non te leget terra, nec -a-geon qualis, centum cui brachia dicunt
imponet corpus patrio lumolo : rdinqucris aribus rapncibus, ant aqoa Tcbet le
profundnra, et pisccs avidi su^nt ruliiera. ContiBnu iosectatur AntKum ec Ljr<
tarmas Tumi : el robuslnm Numam, et flaTum Camertem, natum generoso Vobceate, WrilUI
agris opiilentissimos rn/f r Ausonas, et impcrafit Amyclis silentHras. <|aalis JEgmnn, a~ '^"^
ffdm oentum brachia
nom:.
M4. Cdteuliut 4^«.) i^^esUnoram dux, JE. 663. roUeenU.] QoS a Niio ocdfos
7. 678. Umbro, Marsorum, ibia. #«.,. ;p « 433
647. Dizerai iUe aliqiwl ma^niim.] Id cst, he\.TacHu AnyeHt.) .•M^j^,arbs foil P^
ma^ricis qiiibusdam coiuecrationilios et carmi- loponnesi, Laccdicmoiii sic viciM, at pan^M
nibus adrersiis vulncra se monirral. rnde aqnibiiM*nmhabilasiL HiBCprofecticolaBiv-
(iermanus aliique suspicantur legeudum esse, bcm io Itaria co^nomincra coMlidcnmt,m A»>
maifieum non magnum. runcis, inter Tarracinam et C^ietam : ad 1
551. SjfiricoUB Fauru» Dryonej ^-c.] Faurii, qui dcindc jAttyrionitr, postea Fimdia
rustica numina, muUi fuerc, Rcl. 6. 27. Ho- est, nunc iat;o di FottdL Urbs iOa Ji
luin aliquo, et Dryopc ^iympha, natus Tar- leta crat tcmpore Vir^i ; tcI 4 •«
quitus. juzla Pliniiim et SoUnum ; vel, &
562. Iledueid LoritKm, ^t.] Tarqnitus lon- juxta Ciceroncm. Taeil^ autera dicimiBi Aray
g^m hastum in ^neain doxtra intcudcbat : clse, es eodem Cicerone, vcl, qobd propitf i^
^Eneas hanc detorsit : c|uam cum Tarquitus miam iiiodcstiam injurias a finitimia MCcpCM
noii amKterct manu ; inde clypcus cjus liast& cum tacerent ac dissimularcnt, ab iiiik:ra «p-
transversa impcditus, patentem Talneri locum presssr sunt : vel ex Serrio, quia aftni ^'A^
reliquit. goiicam sectam sequerentur, qose
568. P(Urio.] Nonpflfrmo, cum mater Nym- nale silnntium lerrari, et ab aoini
pha, paterquc Fiuiniu immortales essent : sed abstincri jubebat ; a serpentibus k
patrio, fcu natali in loco : crat enim Italus, at lude crumpentibus, qnas occidcre nelbs
non ex ea Italiic parte. Onerabii meotbra te- bant, deletc sunL
pulehro : coiiimututio est, pro aiuralrit eepul- 666. .A^^icoii.] Gi^, Cmli et Telliirii
ckrum membris. Sic i£. 1. 19A. Ftna aidii cx Hesio<& in Theofp. r. 147. XgiBom MSii
9aerdra< Aetdet. homines dictai, Briareut apod Dcoa, «sni^
562. J\'umam.] Jam Numam occidenuit Ni- mero, Uiad. 1. 4U8. manibc» ccBtam,
«us et £uryalust JE. 9. 454. kleo ▼eUicatur bas quinquaginta instmctus. JoriiliaMiihic
Virgiliu» apod Macrobiumi quasi parum me- dkttur, qualet gigantet csetcri. Ti
iDor. Quajii vcrb in lanto cxercilA dno cyaft* raa Vofto ctmto ifilL^BamL^X^itASdia b
deoi notDiais ctse non piyiiiennEi ? ^«''^ vi&raft, atewi^^i^^viinin »1
JENEIDOS LIB. IL 491
CMtenasqne manus, quinquaginta oribos ignem et ceatom mairat, et flam-
Pectoribusque anisse : Jovis cum fulmina contra ' ^^ erupitie qaiiiqiia^.
Tot paribus streperet djrpeis, tot stringeret enses. Si^SSfS^Xtfc
Sic toto ^neas dessevit in aequore victor, JoTis, soiwbattotideiii ciy-
Ut semel intepuit mncro. Quin ecce Nyphiel 570P«f» •5«*<*«« ^. mMM
^ . .. .*^ j^ ^ .•'.*•. totidein entes. Sic ^eM
^uadnjuges m equos adversaque pectora tendit: victor furit per totam pk-
Atque illi longe gradientem et dira firementem nitiem, ez quo giadiui le-
Ut vid^re, metu versi, retroque ruentes, ^^ in^yit. lmm6 «coe
^l, 2^ ' ^ ' . " »«^M*^o, imimpit m equoc quatuor
Effunduntque ducem, rapmntque ad litora cams^fiyphmi alHgaiosjugo, etin
Interea bijugis infert se Lucagus albis SfS P^*^ T^lSlrJr^'
In medios, fratcrque Liger: sed frater habenis Jl^ p wuTin^nton et
Flectitequos, strictnm rotat^jer Lucagus ensem. dir^ furentem, turiMiti ti-
Haud tulit iEneas tanto fer^R furentes : ■"****;. ^J "•^ ^"^!^*
w .^ j * ■ . . ■ * cxcuuunt ducem, et tra-
Irruit, adversaque mgens apparuit hasti. buntcurmmadutuf. inte.
Cui Liger : 580 ^ Lucagus immittit se in
NoD Diomedis equos, non carruni cernis AchillU, ^^^^Z^jJ^
Aut Phrygiae caropOS: nunc belli finis et SDVi « ger : sed fraterligerrefit
His dabitur terris. Vesano talia lat^ JJ^ '^'If^rfldSS^uSr
Dicta volant Ligeri : sed non et Troius heros tu*iS! ^c^nfmm^llL^ eir
Dicta parat contra: jaculum nam torquet in hostem. eos taoto ardore feroden-
Lucagus, ut pronus pendens in verbera ielo. 586Jf*\."™"?y-^*».«* oppos^
A,^*:-..'^ ". - j, hasta sublimis occumt.
Admonuit bijugos, projecto dum pede laevo cui Lifer «/ .• Non Tidee
Aptat se pugnn; subit oras hasta per imas equos Djomedis, non cur-
Fulgentis clypei, tnm levum perforat inguen. S.l^giift; t™SS
Excussus curru monbundus volvitur arvis : 590 beiKet Tit» tu^ ponetur ia
Quem pius -ffineas dictis affatur amaris: hisierro. TaUa ^«^^»-
Lucage, nuUa tuos currus (iign segnis equorum Jll^cro. TroTM^^nT^c
Prodidit, aut vanae vertere ex hostibus umbrse : meditatur Terba ex adver-
Ipse rotis saliens juga deseris. Haec ita fatus, f^- "»™ ^^^ •«»»" ^
/ . .,?.•' 5 ^ ^ 1 i. * • ^ftchostem. Lucaeus, post-
Arnpuit bijugos. t rater tenuebat mermes ovo q^am hicurvatns imminens
Infelix palmas, curru delapsus eodem : in rerbera ezcitavit telo
Per te, per qui te talem geuuere parentcs, ^pS^^S,'^"» !S
Vir Trojane, sine hanc animam, et miserere pre-certamen; jncuium jEne«
Cantis. mtrat pcr infimam extremi-
tatem cljrpei spIendentiS|
dcimtc perfodit ingvcn sinistnim. Dejectus i curru semianimus stemitur humi ; quera picj^
JEncas alloquitur rerbis acerbis : Lucage, nulla iners fiiga equonim prodidittuam currum, aut
umbrie inanes avertemnt C09 ab hostibus : tu ipse exiliens k rotis relmquis jugum eurriU. Sic
locutus istu, apprehendit binos jugales. Frater miserandus, dejectus eodero curru, porrigebat
manus exarmatas dieetu: Vhr Trojanei per te ^psum, per pntsiiter qui te prDduxcruot talemi
omitte hanc animam, et miseresce orands.
NOTiE.
Palladem, cihn Dii aKi adTenib Jovem, prop- nibiif Achillif , Neptono te pugn« subducente,
ter ejus jactantiam, lebell&ssent Ideo apnd ut dhdmiis, iE. 4. 182. ex Homero, Iliad. 20.
inferos non torquetur, sed sedet qimsi satelles 821. Sed jam vits terminum attigisti Por-
ha vestibolo, JE. 6. 287. rb equi D&medit non ilii sunt, qoos Rheso ab-
67o. Bijupt.'^ A nominattvo bijvfpu : dici- stolit, de qnibus JE. 1 . 752. sed cqui quicunque
tur enim 6i;t(giiterti4e decUa. et biJHjpu sc Dioinedis. Qaippe Rhesi eqoos rapit Diome-
condar, unde infti, v. 687. .^tfinoiiiitf bijuttat. des, Iliad. 10. 408. cum MnJk autem k ciirra
68I..Yon Diomedtse^f, 4^.1 Non ii su- pngnaverat jam Iliad. 6. Sll. De Diomede,
mus hofftes, quorum e manibus efabi possis: ut JR. II. 101. De JieftiUe, /E. 1. 90. De Phygidf
elapsuf.cs e Diomedis manibus: Venere pep- ubi Troas, ibid. 895.
Imn suum obtendente, nt dixbnus, supra, v. 589. Inguen.A ¥ax%es\'<&%c»t^«rA^«f^^^
82. ex JJomeev, lUmd. 5. 811, Aut h ma- mnr,imo venm vVcxiMni^cQmkV^amio».
33
492 P. VIRGIUI MARONIS
jCncai oranU phiribus rer- Pluribus oranti ^ncas : Haud talia dadum 599
bit ait: Non proferfbas £)*icta dabas : morerc, et fratrem ne desere frater.
jfV«S2r n7l*e^l!r^:Tum latebras animae pectus mucrone recludit.
trem. Deindc aperit «cu-Talia per campos edebat funeraductor
mine gladii pectusi ^Dardauius : torrenus aquse vel turbinis atri
JS^^^iSTw^^-^^More furens. Tandem erumpunt et castra reUa-
agros : ssvieni more •quas quuut
pracipitis, aut nigr» pro- ^.gcanius puer et ncquicquam obessa juventus. 605
cellK. Denique luvenw As- V^^ K , * if * t •* l4«A .
caniu«,etjttventu8 frustrii Junonem mterea compellat Jupiter ultro :
obsesfta,e^dtunturietde-0 germana mihi atq; eadem gradssima conjux:
Sr rp^r.^„,l:;Ut rebare, Venus (nec te sententia fallitj
prior Junonem: o sororTrojanas sustcntat ^^ r uon vivicla bello
?*^*'*^.*^%!^,*^f^iil^«^^aviris,ani patiensq; pcricli ? 610
lkerTrojMoniT*ut puta^ Cui Juuo submissa : Quid, o pulcherrime conjttx,
basP nec opinio tua decepit Sollicitas a;^am et tua tristia dicta timentem ?
^' "''aMeM^ad*'^^^^^ n"« quondam fuerat, quamq; esse decehit,
manus araens na ocuamr,-, . ' » * , .i •
ctanimusasperactoierans Vis m amore foret ; nou hoc mihi namq; negaresi
laboris ? Cui Juno aii hu- Omnipotcns ; quiu et pugnae subducere Tumum,
SJl^i» £SS:trS,S;:Et Dauno possem incolumem servare parenti. 616
tcm et metuentem vcrbaNunc pereat; Teucrisq; pio det sanguine poenas.
tua dura? quippe si wiiiiiUe tamen nostra deducit oriffine nomen :
csset m amore eaaucton-<n*i «ii* . ^^ i *
tas,qu» fuit oiim, ct quamP™mnusque illi quartus pater : et tua larga
dcceret essc, non ncgares Ssepe maim multisq: oneravit limina donis. 620
hoc mihi, ctt» possis om- Q^[ ^^^ aetherei breviter sic fatur Olympi :
nia: imo possem subtrahe-c,. • i . j '^
re Tumum h pneiio, et ^i mora praesentis leti tempusque caduco
scrvare saivum patri ejui Oratur juveni, meque hoc ita ponere sentis ;
Sf^^tnrJZ^TiTTolle fugaTumum, atq; instantibus eripe fatis:
persolvatpiosanfrumepos- ^^ j !• \ c !.• • ^^ «ar
iias Trojauis. Tamen iiie Hactenus mdulsisse vacat. Sm altior istis 6»
trahit nomen e stirpe nostra : et Pilumnus ett illi pater quarto gradu, et stepe cumulavit poitM
iemplorwn tuorum liberali manu, et plurimis rauneribus. Cui rez coeli sic loquitur brevtter : 8i
petitur d tepro tUo juvene morituro dilatio roortis instantis et tempus, et si ezistimas mtpam
sic statttcre : aufer Tumum fog6, et eripc eum faiis urgentibuB : licet mUii ftivcre li&t «6 vaftt-
8i ver6 gratia uUa ampUor occultatur sub istis
NOTiB.
•
603.Tur6tJui.] Twrbo, ventus est rcpentino 612. SoUieitat ipgrmi.] Laicctaia, objaifM,
impetu uaivcrsa|>fr/urfrani,ez Apuleio: Gra;- ludis. Et hinc firaiatur Servii wnteDtia 4t
cis, ry^tiv. ironift Jovis.
6i>4. Cattra.'] Urbem obsessam, JE. 7. 157. 614. Vit in amore, ^.] Si tantikm apad te
607. Germana, ^.] Cur Juoo dicatur Jovis possem amore meo, quantiSim otim poteraB :
et «oror et conjux, i£. 1. 47. / non hoc mihi ncgares; ut Latini qooqaa viiti'
609. ffon vivida ttello, ^-x.] Existimant ali- tc atque auimo supcriores esseot.
qui dlcturo id^Jovc simpliciter: nuUam iu- 618. JVosfrd origine.] Divind. Et ▼ct^ V^m
csse virtutem Trojanis, nisi quic in uno Vcueris nus i quibiisdam dicitur Jovis fuitae tffim:
aoxUio posita sit. Sed hoc durius. Quare quod tamen pahim huic Junonis oratiooi ooar
Servius putat ironiam esse, cujus vera scnten- vcuit. Neque enim chara etse potuit Jiaoai
tia sit : non Venerem Trojanis, scd vividam stirps Pilumni, si Jovis ez peUice fiins ML
bello deztram virtutemque succurrere. Etsi Igitur ad ignotam aliam, sed divinam lasMa
cnim Venus ab JEnek vulnera depiilerit, v. origiiicm referendus est. Dt Pihmn» qpttlt»
331. htec tamen ipsios aira ad unum iEncAin patre Turni, supra, v. 76.
pertincbat; non ad cseteros item duccs, qui 625. Haeteniumiftt/juset^aefM.] Fuitopiaie
propriik vi multa fortitcr patrabant. Opet ; vcterum, fata omnino iinpediri ne ilmre qai-
vires, potentiam, £. 9. GSBL. tummd nituntur dcm posse; pouc tamen aliqnaiitAvVAvri «
opum ri. ut diximus, JE. 1. 239.
iENEIDOS LIB. X. 493
Sub precibus venia ulla latet, toturaque moveri preclbas, et t» exittimai
Mutarive putas beUum ; spes pascis inanes. [ris, beiiuintmiverium po«ie mu-
Cui Juno illacrymans: ^uid si, quod voce griva- Jl^ « '^^jJiTte-
Mente dares ; atq; bsec Tumo rata vita maneret? Si saitem permitteres ex
Nunc manet insontem irravis exitus : aut eiro veri »'!»"?<>» »d quod mgrk per-
Vana feror : quod ut o potius formidme falsa 631 tupereuet certa Turno ?
Ludar ; et in melius tua, qui potes, orsa reflectas. nunc vtrd acerbuB fi&is
H«ec ubi dicta dedit, coelo se protiniis alto f ^^Hi!!^;^"^'*^^ T'
• ., . . • i_ ~ • •fffo dicor ignara Teritatis :
Jnisit, agens nyemem mmbo succmcta per auras : quod Ua poti^% tit, ut
Iliacamq; aciem et Laurentia castra petivit. 635*s<> dedpiar inani meta;
Tum Dea nube cava tenuem sine viribus umbram, «^^'«^,"1!» '1^^%"^',
In faciem ^neae (visu mira]|k monstrum) Postquam protuiithccTer-
Dardaniis ornat telis : clypXKque jubasque ^ '^™ dimigit se ^sum-
D» • • • 1 A '^* f ^ • ^ » " • ^ t%nfx n>o CJBlo, mvoluta nube.
ivmi assimulat capitis, dat mania verba, 639 propcUeni proceUam pe^
Dat sine mente sonum, gressusque efiingit euntis. aerem : et adivit ezercitum
Morte obita quales fama est volitare figuras, '^^^"f"^^ *^*!? v'^"?-
. • j 1 j • o > Demde Dea instruit armis
Aut qu<e SOpitOS deludunt SOmnia sensus. Trojanis levem umbram
At primas lceta ante acies exultat imago, absque viribus, ex nube va-
Irritatqueviruintelis,etvocelaces8iu M^^i^^^^J^:^:
Instat cui Tumus, stndentemque emmus hastam biie aspectu : et simuiat
Conjicit : illa dato vertit vestigia tergo. clypeum, et crlstas divinl
Tum vero JEnean aversum ut cedere Turnus b^rt^iS*ionu^^tSS Ibl-
Credidit, atq; animo spem turbidus hausit inanem : que anim&, et exprimit in-
Quo fugis, ^nea ? thalamos ne desere pactos : *=.**™" ambuiantis. QuaUa
TTA j ?'^ j ^ ^ A II «^ j ^ -^ simulacra nimor est volare
Hac dabitur dextra tellus quaesita per undas. oSOpost mortem obitami aut
Talia vociferaus sequitur, strictumque coruscat quoiia somnia decipiunt
Mucrone^n : nec ferre videt sua gaudia ventos. "!!l!;i *2ff!**L J?J.^!!il:
_ , o . cnim tetum ^stit ante pn-
r orte ratis, celsi conjuncta crepidme saxi, ma agmina» et provocat ar-
Expositis stabat scalis et ponte parato, >"" Tumum, et urget ver-
' * ' bis. Turnus imminet ilu, ct
procnl evibrat hastam sonantem:UIudconvertit gressus oblato dorso. Tunc autem quando
Tumus credidit ^neam retr6 versiim fugerc, pt turbatus accepit animo spcm vanam, ait :
Qu6 fugis, 6 iEnea ? ne desere conjugia promissa : terra qtucsita pcr mare dabitur tibi hkc
manu tned. Inclamans taUa persequitur, ct intorquet ensem nuduro : nec animadvertit ven>
tos rupere suam voliiptatem. Forti navis, admota margini lapidis alti stabat scalis cxtensis
c( ponte preparato,
NOT^.
628. Quid ti, auod voce grtnairit, i/t.'] Ti- buv opposuit. Idem hlc prftstat Juno : non qiii-
met Juno ne parum sincer^ et ex animo per- dem ut ^neam, sed ut Tumuni ^ne» subdu-
miscrit Jupiter, vitam Turai, dUata morte, cat : urgentibus k Utore, erumpentibus ex urbe
scrvnri. Trojanis.
630. Fen rana.] Jgnara, inteia, JR. 7. 449. ^S. JubatJ] Gale» cristas, 6 jubis equinis,
Veri effata tenedut. JE. 3. 468.
632. Potet.] Potest Jupiter fata reflec- 650. Hde dabitur, ^.] Amaraijocus: sig-
terc, vel diflcrcndo ; vel conditioncm aU- nificat enim, se humi dcjecturum ^neam, et
quam, unde illa pendent, impediendo. JE. 1. morti daturum.
239. 651 . Coruteat mueronem.] Neutrum vcrbum,
634. Ifyemem.] Tempcstatem, J£. 1. 122. VirgiUo ssepe activum, i£.5. 642.
De Laurento, urbe Latina, JE. 7. 63. 652. J^uferri videt, ^.] Nec videt hostem,
636. Tum Dea nubt eavd, 4«.] £x Home- cujus ob fugam exultat ; umbram inanem esse,
ro, lUad. 5. 449. Cum Venus, Diomedi in JE- quic vento rapitur.
ueam inruenU frastra peplum obtcndcns, ab 653. Cr^uftns.] Crepido est summitas ripe,
ipso Diomede vulnerata fnisset, curraroqiie vel abrapti saxi. Crepidine, pro erepidini : ut
JEncae commixisset ApoUiui: ApoUo, iEne^ Bupri, v. 861. H4eretpedepce,]prbpcdi.
subducto, «imulacram eidem pcnimile hosti-
33*
48* P* VIRGILU MARONIS
<ltii nate rex OtUuui vee- Qua rex Clusinis advectus Osinius oris. 6SS
tai fuffnt k OuMuA re- jjuc g^gg trepida iElnese fugientis im^igo
%ientu coniicit le uiuc Conjicit in latebras : nec Turnus se^ior mstat,
timidum in utebras: nec Exuperatque moras, et pontes transilit altos.
lentior imminet Turnui, «< Vix proram attigerat : rumpit Satumia fiinein,
omittit moras. et traniTO- . T ®. « . • mm^
Ut pontet exceUof. vu Avulsamque rapit revolutaper aequora navem. 680
pervenerat ad proram ; lUiun autem £neas absentem in praelia poscit:
'^Tf^Jn^^rZOhyi^ multa viriim demittitcorpora morti.
cmt fnnem, et tnhit navem i • • j i^ • i ^ i. •
lointampernutre turbatum. Tunc levis haud ultra latebras jam qusent imagO|
Aineas Ter^ rocat ad cer- g^d sublime volans nubi se immiscuit atrae :
S'^u p.»rT.r"c^iCuin Turnum medio interea fert «quore torbo.
pora hominum obiia. Tunc Respicit ignarus rer^j^ ingratusque salutis : 66$
tenueiimuiacrumnonqu«.Et duplicescum voAianus ad sidcra tendit :
rit ultenib latibula, at eto- r\ » ^ «^ ^ ^ ^ ••j-
lans m aitum confudit je Omnipotens genitory tauton' me crimine digunm
€um mgrk nube : dum in- Duxisti ? et talcs voluisti cxpendere poenas f
^"^"ml^M^^ feror? «nde abii? que me fug., qaemre
specUt mscius rerum, et reducet.^ 670
inp**j» lenrat» vUm: et Laurentes-ne iterum muros ant castra videbo ?
IiM CTmwS^SbT*0^'Q«'d ra^»" 'Ua virum, qui mc meaq; arroa secnti?
ler omnipotens, an existi- Quosque, nefas, omnes infanda in morte reliqui ?
mUti me aptum tanto sce- g^ ^unc palantes video, gemitumq: cadentnm 674
leri, et Toluisti mt luere * . . «^^ . , a ° • ^ ^- • ■•.. . ■
tnle suppiidum? qu6 re- Accipio. Quid agam? aut qusejam saUs iroadihif^
hor.' unde discessi.' qtiieTerra mihi.^ vos 6 potius miserescite, venti: [cat
Il?^!l"l^.*J^s!?frl^ rup«s, in saxa, volens vosTurnus adoro,
an rursus aspiciam muros ^i^ ' , i....
taurentes,autcastram€af Ferte ratem, ssevisque vadis immittite syrtis, 678
quid dket '".^'jtudo iiuOuo peque me RutuH, ncque consciafamasequatoT.
mT^ meSi* beUom,'^ HiBC memorans, animo nunc huc, nunc fluctuat il-
quoff omnes 6 scebis, dt- Au sese mucrone ob tantum dedecus, aroens [Inc:
serui in crudeii mortc ? eti||(]u^t et crudum pcr costas exigat cnsem :
jam cerno eot va^, et a«- ' * ° '
dio gemitnm morientnm. Quid faciam ? ant qiui terra iam satb aperiatur mihi ? 6feMi»
▼os poti&s miseTBsdte met : ego Tumus vos colo sponte : allidite naTem ad scopolos, ad yaza;
impellite m vada aspera sjrrtium : qu6 neque Rutuli, neque fama sciens meamfi^;&m, •eqaMi-
tur me. Hcc dicens Dunc agitiir animo huc, nunc illuc ; an farens ob tantam ignoaiUafli
taaifodiat le cuipide, et tradocat per coitas durum gladium ;
N0T.i:.
66S Chuinitaddeeiut Oiinittf «rti, 4«.] De plimmUet: k wkm>Sfuuf errot vagor : uada d
iUo CluiU reee, et urbe Cfuiio, soprk, ▼. IM. planeta, vaga astra.
M4. Subkmi voloni.] In tubHme : adverbu 677. jMers.] Ventos scilicct. De quomdi-
more. Sic O. 1.920. Segelem ab radkibut vinitate, A. 3. 120.
imti iti6/tifid expiilMun eruerent. 078. Sjfrtit.'] Ita lego cum Senrio, nqD qfr*
66d. Ifigraliii^ loluKi.] Incuiat enim Jo- tet : ne obicurior lit itructura. 5yrfti: loeat
rem, ci:yui pcnnissu, Junonisque operi serra- quilibet areiiotiis in mari, JE. 1. 111.
tus fuerat 631. Sete . , .fiiiicronemrftiat.] Commntntio^
666. CHmtfie dirnum.] Dtgnum, qui admit- pro tnucrofiem induai, vettiatt abdutfuB ear^
terem tantum tceus : qoale est, meos in pug- pore. Sic Cseiar, de bello Gall^ L 7. Se ipd
ni deserere. acufiMtNMi Mllti tnAietenl.
670. Quanire reiiieel f]Qnalemme redncet? 682. CnMliuiieiiiem.]Cnienlviis. riaacniiri
quanti ^ariie labe maculatum? eit sanguis eflbms venin etjam frifosceai, 4
671. fmireiilei ffmyoi.] Urbem Latini re- j^mt frigidut ; k craore eniefilMi oC crtMfctfy
fii, JE. 7. 63. Cadra : vd mea: vel Trojano- qui adhuc eat fai cmore : k erudat ervdiiiti «1
ram. kjid9,fiktu.
674. PManlei vMmi] FiMl»i Mrgot : quasi
JENEIDOS UB. X: 49V
Flactibus an jaciat mediis, et litora nando an ioimittai h m mediaf a-
Curva petat : Teucrumque iterum se reddat in arma. <>»*•» «^ «^» n*^ ««1-
Ter conatus utramque viam:ter maxima Juno 685 tOf in araia TrojaoomiB.
Continuit, juvenemque animo miserata repressit Ter tentaTit otramqiie n-
^ Labitur alta secans, fluctuque aestuque secundo : ^,u\^^!!^ ^"^ *T
^^ . . 'y> • j r _^ j 1. iMbuit €um, etaiumo mi-
£t patris antiquam Daum defertur ad urbem. sertacoercuitjuTeiiemPro-
At Jovis interea momtis Mezentius ardens vehiturfindeni maria, on-
Succedit pugn«, Teucrosque invadit ovantes. 690* «^J^St,;^
Concurrunt Tyrrhense acies, atque omnibus uni, rem Dauui patris m. Sod
Uni odiisque viro telisque frequentibus instant. mtertk MesenUui impuitu
VII 1 ^ ^ ^ , JOTis ardeni succeditctut
Ille, velut rupes vastum quse prodit m aequor, praiio, et aggreditur Tro-
Obvia ventorum furiis, exposAque ponto, 694jano8. imimpunt in ewn
Vira cunctam atque minas penfert coelique marisq; J""f* Etrusc», et immi-
« . ^ ^ I T\ !• I • T¥ L ^ nent uni Tiro ; uni, tnffiimn,
Ipsa immota manens: prolem Dolicuaonis llebrum omnibus odiiset deMisja-
oternit humi, cum quo Latagum, Palmumque fu-cuii*- UieJfieseiihus^sicat
iracem- ^ « ^ ^p^ ^ procurrit in-
? . • *• r • r «na^ummare,oluectafaP
Sed Latagum saxo atque ingenti fragmmc montis ron Tratomm «t oppotlta
Occupat os faciemq; adversam : poplite Palmum *"ctibus, sustinec omnem
a » 1 • • ^^ T ivA/v ^olentiam et minasceliet
Succiso volvi segnem simt : armaque Lauso 700 narU, iiisa staas fece^
Donat faabere bumeris, et vertice figere cristas. cuiia : ne deiicit m tcrram
Nec non Evantem Phrygium, Paridisq; MimanU **«*"?" ^>™ DoKciiao.
iEqualemcomitemquefunaJuemncKl^Theano p!5j:!iribSiSr.S
In lucem genitori Amycodedit; et face praegnans opprimit saao et ma^^
Cisse» regina Parin creat: uAe pateraf 705 i^j;;*;'^!;^^
Occubat, ignarum Laurens habet ora Mimanta. oi^^tum: permiuit PaL>
Ac velut ille canum morsu de montibus altis mumToitttarijacentemsub.
sectopopbte: etdatLauso
arma tju* ferenda humeris, et cristas imponendas capiti. Opprimi etiam LTaatem Phrffiun
et Mimautacooctaneum^etsocium Paridis : quem Tbeano protulit in lucem Amirco patri eftdem .
■octe ; 9iid re^^ina fiUa Cissei, ^Tida ex face, edidit Pariu : ad mtcm patris Parit obiit, Lau-
rens litus habet Alimanta incogitantem. £t quemadmodom aper aliqnu morsibus cannm pui*
susexahis montibui.
NOTiE.
665. Viam.] Modum ntruiiM|oe consukndi Hecaba,«am Parin utero ferrcc, facemgestare
decori suo. sesomniaTerit,JE. 1. 27.
6S8. Urbem.] ^rdeam, DaunietTumire- 706. Oenitaf,igfMirum, ^.] Prima pan ad
giaro, Rutulonim caput, /E. 7. 410. Parin pertinet, qui ad Trojam k PhiloctetA oc-
6!X). Ovanies.] Soccessu ezultaates, et qoa- cisus est ; secaiida ad Mimanta, qui in campis
si jam triumphantes, JE. 3. 189. Laureiitibusocciditur.Quare Pierius aliique sac
691. Tjfrrherue aeie*.] Pars ea Etruscamm locum hnnc restituoiit : Urbe patemd ouubai
gentium, quie Mezentium regem ob immanita- ' Atc, ehanm Laamu habei ara Mimania, Sed
tein ejeccranti et £ne0 in auxilium Tenerant, contri est, qu6d antiqui interpretesomnino ig-
supra, X. 163. JE. 8. 478. nariMi legeriiiti Gellius imprimis, qui tgniimai
703. TheaM.] In secundo casn, TAeoiiils ; A- passiTi inleipretatur, pro i|gno/um .- ut apod
myci Trojani uzor : iiTanbmanao Hecobs so- Orid. Mttam. 1. 7. 403. Jamque aderai TAeJC-
ror dicitur , ideo, quia Cissei Thracisi regis filia ta, prelef ^igiiaina parenH. Sed hk nihil opus est
Tocatur ab Horoero, Uiad. 6. 209. et 1 1. 224. ad passiTam illam rim confugere : cikm Wlxrk
Hecuba autem CoMfiii Virgilio etiiquibusdam signhScare possit, ignarum eaiAttui,id est,
aliis appeUatur. At Hbmerus Hecubam, non tniorimUsm st ialieam eiloeomariturum. De
Cissei Thracis, sed Dymaalis Phiygis, fiUam Laurenie lifore, JE. 7. 63.
fuisse ait, lliad. 16. 718. et Tbeano, uzorem 707. JknhiiiHet ^.] Hle, freqnenterab-
Antenoris et MinerTS sacerdotem, Uiad. 6.289. undat in Vlrgilianis comparatioaibui, ct mac*
Igitur neque Theano soror HeculNB fuit : ne- num aUqnid ac lingiilare significat : iUe 4Mrt
qoeTheanoVirgiliaiia,eademestatqaeHome- id est, ms^iHM ofiffuii <per. Sic JB. I2,4.rm
rlca : ied nomen i VirgiUo fictum. Quomodo
496 " P. VIRGILn M ARONIS
natritusmijlv&aniiidine&i Actus aper (multos Vesulos quem pini&r annof
qaem Vesuiui pinifcr texit Defendit, multosq; palus Laurcntia) sylvi 70»
Mnnis pIuTimu, rel palus^ ^ j- a^' ■^ . • ^ ' . .
Laurentia; postquam ren- "^^tus arundinea: postquam mter retia ventum est,
tumestinretia,con8titit,ctSubstitit, infremuitque ferox, et inhorruit armof :
ivendet asper, et «ohorrf |; Nec cuiquam irasci propiusve accedere virtus,
dt humens : nec anunus c% t » \* . '^ *^ i i .i •
estuUi irascim eum, aut oed jaculis tutisque procul clamoriDUS instant ;
accedere propius, scd om- Hle autem impavidus partes cunctatur in omnes,
::^:^'^l^Z^!mrt Dent'bus infrcndens, et tergo decutit hastas. 71«
r6interriuis opponit se inHaud aliter, justfle quibus est Mezentius irse,
omnc»partes,striden8den-]Von ulli est animus stricto coucurrere ferro;
No^JfkHicr^Tcmtn? elrumi Missilibus longe et vasto clamorc lacessunt.
quiiHis Mczentius legitimo Veuerat antiquis Corythi de (inibus Acron, 719
est wiio, est audacia con- (jf ajus homo, iufectos linquens profucnis hv-
frrcdi nudo ensc cum to : ** ' ~i r o j
nroctil infesiant et<m jacu- mena?OS.
lis et ait4 vocifcratione. A- Hunc ubi misceutcm longe media agmina vidit,
ibi,adTena«omittensnupti-Impastus stabula alta lco ccu ssepe peragrans
as impcrfcctas. Postquam (Suadct cnim vcsaua iames) si forte fuffacem 724
.9fesLn/tu« aspexit procul e- y« .. . ' ^ .^
iim tnrbantera modias tur- ^0"^^^»^ capream, aut surgentem m comua cer-
mas, purpurcum ob cristas VUm J
ei purpuram sponsie pro-(5audet hians immane comasque arrexit, ethaeret
oiissae : quemaamoaum sse- **. ., , i > . «
pe leo famciicui percur- Visceribus super accumbens : lavit impruba tetier
jrens alta stabula (nam ira- Ora Cruor :
l^n* iTcSt.^riTi;! Sic ruit in densos alacer Me.entias hostes.
cem, auicer^um subiimem Stemitur infelix Acron, et calcibus atram 790
abcomua: laitatur aperi-Tundit humum expirans, infractaque tela cmeQtit
ensfaucesimmaiiiter,etar- *. .j /••* u j *j* * ^ «
rigit jubas, et stat iicum- ^tque idem fugientem haud est dignatus Oroden
bens super Tiscera, et son- Stemere, nec jacta ciBcum dare cuspide vulnns:
guis tingit os fopdum : sic
gaudens Mesentius irrumpit in hostes confertos. Miser Acron sternitur, et rooriens ferit tafii
nigram terram, et inficit sanguine hastam ruptaro. Atque idem MtMetUiiu dedignatus ot ood»
dere Oroden fugientem, et libratoyaru/o acuto infligere ti plagam improvisam :
NOTiK.
nrrwn qunlis in arvis, Sauntu illc f^ari t«;um- 719. Jntiq^tis Corythi (ftfmihus.] Onyikus^
tum vulnercptctuStTumdemimtnoret armaUo, nuuc Cortonaf urhs in orientiili parte Tuscms,
708. renifiw.] Monsaltissimus Alpiumniari- circa Thrasiinenum lacura, antiquit Jmi^ua :
timarum, ad occidentcm L|guri<i;, nuiic montt quia a Corytho Dnrdaiii patrc fuiniata, itaoo
l^iso : in eo sunt Padi fontes, du Po. Trojani originem duxcniut, JE. 3. 169. Gnnws
709. Palus Laurtntia.] Inter Tybcris ostia homo.] Grsca origiuc ; qui Corythi, seu ^r-
urbemque Laurenturo, socundum litus T^Trhe- tonte conscdcmt. Pmfugus ad Tarchonteniet
ni roaris : qui tractus sylvis et paludibns a- A^ueam : cnusam nou afli^rt po^ta. De Hw-
rundinetisque asper olim fuit, ubi frequcntcs mentco, nuptiarum prar&idc nuauBe, G. S.
apri memorantor & poMis ; hinc si/iea ha:e a- CO.
rundinea, id ett, palustris, k Virgiiio appella- 722. Ptmiis ei ostro.] Pennispvrpureit : ot
tur : testaturqae CIuTerios, loci spcciem qunc G. 2. iih!. Pateris libamus et auro. Sttnt mii-
ab anUquii non admodi^m difi*erre, imm6 et a- fitf*, cristx cassidiK, e phimis aTium parpaiio
pris infestam essc. colorc tincti», JE. 3. 468. Munus aiMem erat
714. Partes cunetatur in emnes.]^ Moram a sponsa datum abeuati, in pigniu amerit.
facit ac tubsistit, ut oppooat se in omnes par- Oftrumy purpura ex ostrco expreaaoi G. S.
tcs. 606.
716. QiM6uj«if Jlf(£en/tu« tnr.] Quomodo 727. Lortt.] Frimfk brevi, prKsentu ett
dkirous : esse odio. Justa dicitur illa Etrusco- poris, a tamt : prima longfii, prseteritiMl
rum, ira, ob imnianemMcieiitiicrudclitatem, pori8,a/aMre.
^'B.419, 733.amMVii^.}AbOrodeiioBpnBvita^
JENEIDOS LIB. X. 497
Obvias adversoque occarrit, seque viro vir 734 swi obmm vmeurrent, et
Contulit: haud furto melior, sed fortibus armis. obtuih «e «dreno, et yir
Tum super abjectum posito pede nixus et basta : ]^l tJT^J^S^u^
Pars belli haud temnenda, viri, jacet altus Orodes. mi». Deindepedeimpotito,
Conclamant socii, laetum pseanasecuti. ctiimiteiiihMaiupcream
»11 ^ • XT • • 1a ••»»*'»«: Onri,eccej«cet
Ille autem expirans : Non me, quicunque es, inulto, iogens Orodes pan ezer-
Victor, nec longum laetabere: te quoque fata 740citibnon aspemanda. So-
Prospectant paria, atque eadem mox arva tenebis. fL,^'^^^' wpeientet
.. » , ., ' • ^*^ mjr .• • A lKtnmp«ana. lUe autem
Adquem subridens mixta Mezentius ira : morient dixit; o victor,
Nunc morere : ast de me Divum pater atque homi- q«wq«" «» non nudebis
* diu» nec me innlto: sora
-r-, ".""'_V^^ ,. , . , «qualUteetiam8pectat,et
Viderit. Hoc dicens, ednxit corpore telum : mox mordebis eandcm ter-
Olli dura quies oculos et ferreus urget 745 2™ ^^ q^m rapondet
S.'^ ij.i^ A Mezentius subndens muto
omnus, in a^ternam clauduntur lumma noctem. furore : Jam morere : de
Caedicus Alcathouraobtruncat,SacratorHydaspen:ine autem ttatuat genitor
Partheniumque Rapo, et praedurum viribus Orsen:R^*l"'"':** rex hominom.
Tk* ru ' ^ r^ • Ti • . *° loquens, extraxit has-
Messapus Cloniumque, Lycaomumque Ericeten : tam^corpore: quietacer-
Ilium, infrsenis equi lapsu tellure jacentem; 750'** •* «omnus ferreus pre-
Hunc, peditem pedes. Et Lycius processcrat A«ls,r.,'^iSr^JS;jS:^t:?:
Quem tamen haud expers Valerus virtutis avic» tem. C«dicu8 juguiat Ai-
Dejicit: Atronium Salius; Saliumque Nejilces, caUioum, Sacrator Hyda^
f . • . 1 .1 » r 11 * «A-t* pcn : et Rapo Parthenwm,
Insigms jaculo et longe fallente sagitta. ic Onen ^aiidum to-
Jam gravis aequabat luctus et mutua Mavors 755 borc : Messapus et Clo-
Funera : cfledebant pariter pariterque ruebant "1""». ^„^^J^ j-^"^
*r. ^ . ^. * i.*^!. ^ •II* n«un»; wm dejectum m
Victolres victique : neque his fuganota, neque lUis. terramiapsuequi indomiti:
Dii Juvis in tectis iram miserantur inanem *>"»€ p^^ peditcm. Agis
Amborum, et tantos mortalibus esse labores. ^Z^Z^bt^i:^
Hinc VenuSjhinccontraspectat Saturnia Juno. 760deturbat Vaierus non ca-
Pallida Tisiphone media inter millia saevit. «»• ""'Y^^ »'^0"'"? = S^"»
A^ . . '^ ^ ^. Tir *• L A Atronium : et Salium Pie'-
At vero mgeutem quaticns Mezentius nastam g^\ceM, bonus jacuio et sa-
Tujd)idus ingreditur campo : quam magnus Orion, |itt4 eminds decipiente.
Jam Mars asper adsqoaT
bat doloresi et mortes motnas : Tictores et Ticti pariter occidebant, et pariter cadebant : nec
fbga cognita erat his, nequc iUis. Dii in domo Jovis miserantur Tanum furorem utriuaqe/Mirfw,
et tantas difficultates esse hominibus. Hinc VenuSi hinc Juno filia Satumi aspicit ex adrerso.
Tuiphone pallida furit iu mediis millibus. At Tei^ Mezentios librans ma^pMin hastam intrat
in campum turbulentus : quantus Orion exceliit
NOT^.
qoia k tergo, quasi clam, ct ez insidiis ; sen, Trojana, AleatkmU, Hydatpa, ParthenhUi Or-
ut mox ait,furto. m, tf€.
738. Pteana secii/t.] Pitan, carmen trium- 749, iMeaonium Erieeten.] Vel Lyeamtii fili-
phale : quod inceptum k Mesentio, socii perte- am ; tcI e LjfeaamA, mmoris Asiae reg^one Me-
quuntur. De ed roc£| M. 6. 657. diternine& : inter Cappadociam, Pisidiam, et
741. Eadem mox arva tenetnt.] Frostemen- Ciliciam.
dns et occidendus ab £ne^ infri, t. 894. 751. I^fciut ^git.] E Lycid, minoris Asia
743. DivAm pater aique hominum rex.] regione. roeridi^ah et maritinA, inter Cariam
Qnem tos talem esse creditis, ut notat SerTios. ab ocddente^ et Cilicicmi ab oriente.
Jocatur enim impius MeEentiot in Deos, qul 754. Lonf^ failente tagittd.] Emiw^ incaa-
Hifriii T. 778. iiuUum iuTocat ad pugnam De- tos feriente. Mavort, Martis nomen, quia
um, pneter dextram suam et arma : Dextra magna Tcrtit, Ecl. 9. 12. yenut, JE. 1. 260.
mihi Deut, et telum auod mitnle Hbro. Juno, SahtnUJUia, M. 1. 23» 46.
747. Qtdieut, ^.J Reprehendunt poCtam 761. Tit^hone.] Vnah tribus Foriisy JE. 6.
critici, qu6d oomina permiscnerit. Produnt 673. O. 3. 652. Nomen k rm, uldteorf et
se tamen ipsa per se, quorum et qoalia sint ; fim, ettdet.
Latina quippe» CtedUut, Saerator, Rapo, Met- 796. Orion.] De eo multa iabulosa congerit
«pitf, SoHut, f«. Grvca, sea Phrrgia et hk SerTius ; m omnino arbiti^or, pottam cx«
498 P- VIRGILM MARONIS
humeris siiper fluctiu, Cum pedes incedit medii per maxima Nerei 764
quaudo ^«dUur pedw, a- Stairna viam scindens, hiunero supereminel undas ;
JS^^^tLwN^ir^SAursuminis referens uaosam mootibui or.o».
fuambreportansant^umnilngrediturque solo, et caput inter nubila condit.
onminefuin™inontrfws,rp^ig g^ y^^^ infert Meieutius armis.
flunbulattn terra, et teffit>_ . ^ ^ -wy i ^ . • i
caput inter nubes. Tidis Huic contra .£neas, speculatus m agmine longo,
Mezentius immittit semaf • Obvius ire parat. Manet imperterritus ille, 770
««'"^.pic.tar^t Hoste™ magnanimum oppenens, et mole soastat ;
lons4 turma, parat ire ob- Atque oculis spatium eniensus quantum satis hasts:
viam iUi. iUe stat intrepi- Dextra mihi Deus, et telum, quod missile libro^
hwlr^f^S^io^^rf^^Nunc adsint. Voveo preedonis corpore raptis
proceritatc: et mcnsus spa- Indutum spoliis ipsum te, Lause, tropiiaeum 77S
tium, quontmn w»ciebat ^^^g Dixit, strideutemque eminus bastam
hast». (Ut : ^unc dextera, x -^ * «ii i i * i
^ inihi Di^Mtsi: et has- Jecit: at illa volans clypeo estexcussa, proculqne
in, quam vibro voiatiiera, Egregium Anthorem latus inter et ilia figit :
£i:;,!.rr7.*''JiS:^mHerculis Antlw^^^ comitero, qui missus ab Argis
ipvum iCncsjTestitum spo- Heescrat Evandro, atqut^ Itala consederat urbe* 780
liii detractis e corporc rap- gtemitur iufelix alieno vulnerc, coelumque 1
tons. 6'i€ ait, ct procul evi-.' . ^ • •* * i i • • • •* a I
bravit hostam sonantem : Aspicit, et dulces morieus reminiscitur Argos. I
iiia autem voians detortaTum pius iEneas hastam jacit: illa per orbem J
latus iilustrem Anthorem : Transiit intextum tauris opus : imaque sedit 785
Anthorem «ocium Hercu- Inguiue , sed vkes haud pertulit. Ocyus ensem
hL'.2MrdU'!t tf n«?s^v;8o Tyrrt^ni sang..in^
manserat in urbe itai^ £ripit a femore, ct trepidanti fervidus instat.
Miser dejicitur aiien& pia- Ingemuit cliari graviter genitoris amore,
SllrieM^iSronlat^dllL^Ut vidit, Lausus ; lacrymreque per ora volut». 790
Argos. Tunc pius JEneaiHic mortis durae casum, tuaque optima facta,
■mroittit hastam . illa pcr- gj ^^^ ^^jgj^ ^^^^ ^^ Qp^^ latura VetUStaS,
vaditperclypeumcavumtn- ^ ■ ■
no Bre, per telas lincas et opus elypei compactum tribus ooriii tauri : et suniiBi tmpmU
Btetit in inguine : scd non tulit vim nuan ed usque. Siatim iEneas, gaudens conspecto saneaiiit
reris Ktrusci, edocit gladium k femore, et ardens imminet turbato. Lausus, c^m H en^lPbt,
olte inf;emuit ex amore in dilectum patrcmi ct lacrymc sparsieiiinf per vultnn. Saiwsi aUqoa
postcritas datura est fidem tauto facto,
KOT-S.
plicandum de ejns specie coelesti : maximum se datunun, et (|aasi consecratunim fiUospoIia
cnim sidtis est, stellu oonstans sex et quinqua- JEne»,
finta locidissimis; pingitur accinctus gladio, et 778. Mhmtm,'} Non ab Jntkort JtnikoHi:
clavam intendens. Undc cum mari iiaviganti- brevis enim esset media syllaba : ut ia iUdm^
bus oritur, vidcturniare incdiiiin secare : mox Ifectoris; KttUtr^ IfttioriM. Igitur ab Jbitkorat
bumeris. deindc toto corporc e fluctibus emer- ^tUkoris : ut DiorUt Dicrii: nndc Antk§ruHf
gcns. Sic quoquc in terra degcntibus, videtur sicut Diorem, JR. 12. 609. Ita Serviui. Dt
cz horizontc ad summum u.^ue coelum pertin- Argity\ubc Pdopoooesi, JR. 1. S284. De Htt'
gerc. Omus annom, clava ciit, qvA. instructus eukt apud Evundnim excepto, JE. 8. 200.
pingitur. Omut arbor, fraxinus sylvcstri^. Ae- 780. IttUd tir6e.] PallmUo^ Kvandri rififtt
reut, marinum numen, £cl. A. 35. J\'eret tiae' JE. 8. 61.
na.* hnmilior cxpressio mariR, quam au^t ad- 784. Linea terga.'] Supri, v. 482. Ferri Hr^
dendo, mojama : ut M. 1. 118. J^anta m gur- ga : id est plexus varios. Uno auteia, aiic
gilfVfufo. Sn/eo tpgebantitrarreaetiam8cnta,uiUBinlM^
773. Dextra miki Deut.] Nam ubique Qm- rere pictura poaset : ex Serrio. De iugmmt
— ' rDirftjn Metentiw, ^. 7. 648. supri, v. 689.
I fytum fe, iaif K, tiophteum, ^.] Solent 788. Femort,'J Fmwr et fement pnBiM^
' I Inmcum arboris eUgerc, quem spoliis sumuntur ; tamea proprii/eiien pan fltt htfm ,
^ftdque IrophtBum api^lant. Mcaentius rior ; femur, exlerior. Aiunt aliqoi •olHnMl \
'ntruncumarborisiRcd Lnutumipsum femur, in nondnativo: cujus g«i^dva^aQ»«
-^ tropheei loco silii futurum : id est, morit fe^fkmmk : lcgiiiiti||M Ub JWIit.
£N£IDO§ UB. X. 4M
Noa eqnideHi, nec te, juvenis memoraiMle, silebo. MaUctMeb» txkoa ••-
lUe pedem refereos, intttilis, inque ligatus P** niortii, et tua fortia
Cedebat, clypeoque inimicum iiastile trahebat : 795 ISnifd^TMiriyue retr^
Prorupit Juvenis, seseqne imraiscuit armis. reraiiiflreMain, et debiiigy
Jamque assurgentis dextra, plagamque ferentis J^SS?^ '^d^*** V **
iBnese subiit mucronem : ipsumque morando tamhottiieiii:jiivlraibirnH
Sustinuit : socii magno clamore sequuntur, •■^ «' •« interpMuit «rmia,
Dum gcnitor uati parma protecti» abiret : SOOS,:;^'^^^
Telaque conjiciunt : protnrbantq; eminus hostem ferentis ▼uinut, et ipmm
Missilibus : furit iEneas, tectusque tenet se. !J1***""** rctnrdando : socu
Ac velut, effusa si quando grandine nimbi dum]^ter*Sii^rSrt2
Prsecipitant, omnis campis diffugit arator, parma fiiii : et enbnmt spi«
Omnis et agricola, et tuta latet arce viator, 805 J"^ *^ ^,?^ gnepeUunt
A ^ • • • ^ 1.* i* • • faoitemjaculis:iEiie«s8«-
Aut amnis ripis, aut alti fornice saxi, vit, et continet se tectnt
Dum pluit ; m terris ut possint, sole reducto, dypeo, Etquemadmodum,
Eiercere diem : «c obratns undique telis «irl^l^TSSLi. «!
^neas, nubero belli, dum detonet, omnem 809 tor et omnis agricoia fugit
Sustinet : et Lausum increpitat, Lausoq; minatur : ** V»» •^ ^*^"^ '^^ *•
Quo moriture ruis ? majoraque viribus audes ? SJplSSrflitS!^t wb ca.
Fallit te mcautum pietas tua* Nec minus ille ro mpis aiduie, dum piuit ;
Exultat demens : sseve jamque altiiis irse "^ p*".'"** ^ rejrocato
T\ ^ * *j*«\.„ ¥ operan per diem in tef-
Dardanio surgunt ducton, extremaque Lauso riT : sic jEMas obmtus un-
Parcse fila legunt. Validum namq;exigitensem815 deqnaqae spicuiis, snstinet
Per medium ^neas juvenem, totumque recondit. SS![^"^*^aJ^cS
Transiit et parmam mucro, levia arma minacis, jurgat Lausum, et commi-
Et tunicam, molli mater quam neverat auro : naiurLauso r Q^cmH,6
Implevitque sinum sangois : tum vita per auras S^ji^JJJ^^nbLl^S^^
Concessit moesta ad manes, corpusque reliquit. 820dectpit te improHdmB. n-
At vero ut vultum vidit morientis et ora, |f nihiiominus insana gmn.
r\ j^ A ■-• • j 11 ^* • • det:etjamfurorasperfni-
Ora roodis Ancbisiades pallenUa muns : ^ exardcsdt duci TkSja-
Ingemuit miserans graviter, dextramque tetendit : no, etParcae coiliguot uiti-
Et mentem patriae subut pietatis imago : 824 llL^JSISiIl^u^.m'?^^
^ . , ., . * . -• r i-». • ^ immittit viuidumensem m
Quid tlbl nunc, miserande puer, prolaudlbus IStlS, mediumjnTenem,et abdit
Quid pius JSneas tanta dabit indole dignum ? ^tum : cuspis trajecit quo-
que parmam, leTera arma-
turam minads/MFeiiit, et tnnicam qnam mater ne?erat anro flaUi : et cruor repierit sinnm :
tunc vita tristis abiit per afirem ad inferos, et dcsernit corpns. At rer6 cum filius Anchis» vi-
dit faciem et ora morientis, ora pallentia miris modis : ingemuit graviter miserescens et porrez-
h dexteram,et spedmen ilhid pietatis in parentem penetravit animum. 0 ptier infelix, quid nunc
pro istis meritis : qnid pius JEneas dabit tibi dignum tanti virtutc ?
mtJE.
7M. Ififue ligatm, 4^.] JEnee hastila per no oodice : olm vnlg6 comtpt^ legatnr ; nii-
c^pemn in inguen impacto,cttm ipso c^ypeo btm bMi dum deinut, omneM nutind. Firmat
quasi illintas. Rmnanam lectionem Serviiis, curo sic inter-
790. Arora«pityii9SRu.] Sie restttuimnsez preiatiir/ Bsl<anfumtiiipe<tiitisica(Mi0l,Aiiiirfe-
Romano apud rieriitm codice ; aliiks|irer^iid. ferveai,
80a Parmd.1 Bntvis djpens roiundus, et 816. Parem.] Tres, qu« fusbhominnm sor-
ttndiqne par : veuivm apud Bomimos ob levita- tes evoivimt, ^. 1 . 22.
tempropritts,^. 9.518. unde ialii, v. 817. 818. 7Viit0am.]De e&vesteint«riore,A.9.
Ptmnom lofia artuL 616.
809. Ai4^w beUii dm dttami, omnem Sudi- 820. .MmesJ Inieronim Dii smt, vel nimm
mei.} lu Pierjiii kgft^ es TetnitissiiDO Roma* Bortuonim, A. 6. 743.
500 P- VIROILU MARONIS
t
retine amm tua, quibuiArma, quibns laetatQS, habe tua: teqoe parentmB
(piudebas ; et le reddo um- Manibus, et cineri, si qua est ea cura, reroitto.
^iquk^^-^^^^^-^^-^oc tamen infelix miseram solabere mortem :
rnend miser soiaberis ne-^nesemagnidextra cadis. Increpat ultr6 830
ceminfaustaraea re: more- Cunctautes socios, et terrji sublevat ipsum,
mmanuiDgt'nti8it<Dea^.l/I-^ . ' , * \,-
ir6exciut«ocio«moraute»,oangume turpantem comptos de more capiUos.
et erigit ^ terra iiium fu^- Interea genitor Tyberini ad fluminis undam
rro»^»'trcri™ Y»lnera siccabat lymphis. corpusque levabat,
pater qutt ad undas Tybe- Arbons acclmis trunco : procul serea ramis 835
ri» fluvii, tergcbat aquig 1)^,^^^^^ galea, ctprato gravia arma quiescont.
SiS "rn^^nSStant lecti circun.juvenes: ipse jeger, anhelans
ttrea cassis longc pendet i CoUa fovet, fusus propexam iu pectore barbam.
ramis, et oneroRa arma ja- jVluUa super Lauso rointat : muitosq: remittit 839
ceia «i prato. Juvcnos^ . » ^ o.» r * j *
pnEcipuicircum«i8tunt:i|>-Qui revoccnt, moestiquc ferant mandata parenUs.
te saucius, aiihcians sud- At Lausum socii exauimum super arma ferebant
^rb"2!^i™;MrS»;Flentes, ingcntem, atque ingenti vulnere victum.
quwrit piurima de LauKo: Agnovit longe gemitum prsesaga mali mens :
et niittit piuriroos qui pe-Caniticm immundo deformatpuivere,et ambas
i:^t^T'^^u0. M c(rlum tendit pal.nas, et corpore inhaeret : 845
mntcs portabant m clypco Tanta^nc mctenuit vivendi, natc, voluptas ;
Laiisum mortuum, m«£-Utprj, inchostili paterer succcdere dextrae rvor,
nuin, et maEDH plBiCi ocii- .-. ■ •! . i «^ i ■•
fcura. MempatHt i^nrsa^- Q"t?m ^onui ? tua-ne hncc genitor per vulnera sct-
rns caiamitntcm agnovit Morte tiia vivcns? hcu ! nuiic inisero raihidemmii
rimul lamentu: *i<H«rpnt |- j,- j j^^jj^ ^ g^|j^ ^„|„us adactum. 850
t-aiios enms ftrdo puUerc, _ ' , . , .
loUit ad ra-lum gciniuaM Idcm c<j^o, nato, tuum Tnaculavi criminc nomeDi
palmas, et inrumbii cadu-Pulsus ob iuvidiam sollo sccptrisque patemis,
drite^cSripuiJ^i^^M^^^^ P»^"«^ P^»'^^ odiisquc meoniin
tp.rerfum queni gemii Mp- Omnes per mortesaniinam sontem ipse dedisse : 854
ponipromedexterBiniroi-^iin^ vivq^ ^cq; adhuc homiucs luccmq; relinquc
J^ haV pffga^tuL,* tiram ^^ linquain. Simul hacc dicens, attollitin flpgnim ^
vivus pcr mortem ? heu ! Se feiuur : et, quanquam vis aito vulnere tardat,
nunc deniquo mihi misero
durum ejt exilium, nunc plag^ intiine inflicta es!. Eg:o, 6 flli, ipsc infcci scclere ttmm naaMe »
rirctiis solio etrej^opntcrno propter riipiditatcm mcam. Dcbcbam pcpnas patrie,et rfe6eAasi^
sr dare animam sceleratam indignationi meommtn^HlUorum peromnia genen mortis. Nmc
viiro, nec adhuc rclinquo vitam et homincs : at rclinquam. Htec profcrcns, simul erigit ae fai Ite-
mur saucium : ct quainvis violcntia profundi vulneris rctardei eum,
832. Df. mort.^^ Juvcnuin : qui, ut ct mulie- proail, significarc juxta .* itemque ex illo 1
re5, capiUoi certa lege componebant, ut vidcre 0. 16. Sertaprocul tantiim capiti delapmjm»»
est in antiqiiis statuis. De 7)fbcnm fluvio, X,. hant. Y\go in eam opinionem addud non poa-
8. 830. sum : ct puto, procu!, non quidem loogaai
835. Jkelinii.'] Vu1g6 arrJiris : sed emen- semper distantiam : sed aliquam saltem tigot-
dant Tumebus, i^mbiniis , Casaubonus, hc. ut iicarc.
et rcc/mif pro recHvit ; k voce antiqu& et Lucre- 849. Heu ! ttime mittro mihi, ^.1 Noo tm
tiaii&, c/tno. CaMiar de bello Gal. 1. 6. Ifit tunt movit huc usq*ie, aut ignominia exilii, aot do-
arhorctprocuhilibut :adeattc applicanl : iUquc lor inflicti ab .£iie& vulneris ; qoamdia te «d-
ifapaunim moddaedinata quittem capiuni. Di- torem superesse putavi : nune, ifc.
citur tameo j9roc2u*tt, non ;irof /inis : k cliro, 852. Obvwidiam^ Non ofr oeKa ; ne iiieril&
quae inclinatio est et devexitas montis. £go ex- expulsus esse videatur : inquit Serviiu. VUBk :
iiitimo: sicut cUvut k clino dlctus est, qood rum prnfitnntnr ir rnmiiriff rwnim rff firn jPffiiM
apod omnes constat ; ita potuisse diciacc/iru et patria. Fortasi^ olf invidiam dicit» non JnMi-
reclivit, etiam^i ii citiio deriventur. torum in te, sed «iMim in t^ibditot : id eet, cop«-
935. Procut.] Servius aliique binc probaut, ditatem, avaritiam, iniaiaiutateQi.
£NEIDOS LIB. X.
601
Hand deiectos equnm duci jubet: boc decus illi, Don ftmctoi impcret addo-
Hoc solamen erat; bellis hoc victor abibat 859 «« cq«um -. hocmt uu or-
Omnibus : alloquitur moerentem, et talibus infit : ^^T^C" «'^^vSS^^^
Rhcebe, diu, res si qua diu raortalibus uUa est, omnihns prcUis : aiioquitur
Vixlmus : aut hodie victor spolia illa cruenta, in«»tuin <^««*w, ei aflktur
«^ ^jc, c T' ji t«ii»His Ttrfm : Rhoebe, diu
Et caput ^neae referes, Lausique dolorum ▼iximns, si uiu ret diii du-
Ultor eris mecum ; aut, aperit si nulla viam vis, 864 rat hominibus : vei hodie
Occumbes pariter : neque enim, fortissime, credo '»«or repoitabis spoi^ iiia
ir f^^ ^ , > ' sanguioeaet caput ^neae,
Jussa ahena pati et doramos dignabere I eucros. et mecum eris uitor mortii
Dixit : et exceptus tergo consueta locavit l^»»«» ' ^«^ •» "«"«» «mp^
Membra: manusque ambas jaculis oneravit acutis ^^^^^.SS^Srl,;:!:
iEre caput fulgens, cristaque hirsutus equina. 869 nor enim, 6 fortissime, de-
Sic cursiim in mcdios rapidus dedit. ^stuat ingens <*'P»*>«™ ^^ . ««p^p»
Imo m corde pudor, mixtoqiie msania luctu,
£t furiis agitatus amor, et conscia virtus.
Atque bic iEneam magna ter voce vocavit.
JEneas agnovit eum, laetusque prccatur :
Sic pater ille Deum faciat, sic altus Apollo,
Incjpias conferrc raanura.
Tantum cfTatus, et infesta subit obvius hasti.
Ille autem : Quid me erepto, ssevissime, nato
Terres? h«c via sola fuit, quf perdere posses. 879n™^JX'l.2'Ltt'^
Nec mortem horremus, nec Divum parcimus ulli : fortitudo sua ubi cognita.
Desine, jam venio moriturus, et hcec tibi porto Tunc >i;r6 appciiaTit m-
•^ ' . » T\- •* ^ 1 • * • . • i_ X neara ter alta voce. Aneai
Dona pnus. Dixit, telumque intorsit m hostera; ^^^ eum, ct gaudens
Inde aliud super atquc aliud figitque, volatque orat Deot .- Sic patcr iUe
Ingenti gyro : sed sustinet aureus umbo. l)eonim, sic mapi.u A|m>i.
— ^ . ^*^ , ... , ^^»10 efficial, ut incipia« con-
Ter CirCUm astantem ISVOS equitavit ni orbes, SSdsereremanummeniin. Hoe
Tela manu jaciens : tcr secum Troius hcros »oium locutus «rf, e/occur-
Inimanem a-rato circumfert tegmine sylvam. ft^^^TMcZUTS::
Inde ubi tot traxisse moras, tot spicula tsedet o cnideiisMimc, rurme ler-
liias Mihbto filio.' unicus fuit iUe modus, quo poues *te occidere ; nec limcmus mortero, ncc
revetcmar oUum numen : abstinc ab Uli* : nunc vcnio moriturus, et prius fero tibi hirc munera.
INzit, ct libravit jaculum iit hoatem ; deinde infi^taliiid, ct prsterea aUud,ct ciraut in maj;-
Bumorbem : scd clypeus aureus excipitt7/a. Ter equitavit in sinistros circuitus cirra stautem
iffilfffiffj spar^ns roaou jacuU : tcr hcros Troianiis secum circumfert majraum numcniin Ja>
eu!&ruMt b «reo clypeo defixmn. l>enique cum pigeret ducere tot moras, et cstruher« toi
jacula
NOT^.
exterorum, et Trojanoa do-
minos. Sic ait ; et ezceptnf
dono, compoBuit corpua
assuetum huie equo : ct ar-
mavit binas manus teUa
acutis : splendcns sereafot-
875 **^ seeundum caput, et hor-
rens crista 6 jubis cquinis.
Sic prseceps cepit cursum
pcr medios. Pudor nui|^ui
ardet in corde intimo, et
851. Aftcbe, diUf {«.] Carpitur hk a quibus-
Virgilius, qu6id Mesentium inducat se
eqno componentem. Dncem taraen ha-
beC Hooserum, D. 8. 185. ubi Heclor cquos
BteiB soos, Xanthnm, Podargum, .£thona, et
liAaspam adhortatur.
876. SiepalerilUt^.'] ^nenpietas in ui-
vocandis Diis, quos coutra Meaentius negli-
fH ; Dextra mihi Deia, ^t. t. 773. Sie, ^.
lAt^me fadat paler Dedm, vi ineipiaiy ifc.
Eot enim in pugni, qnse miasilibus peragiUir,
detcriorejnsconditioqiiiincipit. \e\:faeiat
— «— Mm, iil Jietiidjpuu ; ideit, tqiui eonira
878. Quid me ertptOi fye.] Orbatum tUio p^-
trem frustra territos : maKiH cniin |n)«i illius
ezcessuin cupio inori,qu^m me ipko ciipi» tn-
ciderc. Sic Donalus.
879. Htre via w/o/wi/, ^-c \ Ali.t niim vil
•uporarc nonpossci: tuii«- »itu inoa ouiimnp
ta est, tnnc inc crpil «niium > ilw «'«m i-^
cidit LauBUK, cuin i-jm» I"»»»» »"* *•♦*"*»» *»**»
Sic Donntiis.
880. J^ee mortemA-<'] ^*»"»'* mman* nwr-
tcm, qoam quan.: fnfirA IV»* iu%wa«.mwi
contcmno, quos pn»l»iiK Im ei>a ; quUmi. »i ad-
^ ^v w . .-^ '"» eisent, miniin^ pan'i*rt»|» , , ., ,
j^aSUm. Nam etii habitai cquefCrii iridctur 881 H^.e tibi pnri*» />»»»w r»»»» 1 ^''» «!»••*
md tepctan pedertri rapeiior: in pedcotri mutuo muacrrk lur orculrt». I mb^^ »% %
640.
£0» P. ViRGILH IfARONIS
i dypeo; et dMi piviBere- Veltere; et argetm' pQgni eongressm iniitiii: tBtf
fur certant pneiio ini|Mrf -'Multa movens animo, Mon tandem entmpit, €t intdr
tmii denique imiit et im-Bellatons equi cava tMapora conjiat hastam^
pingit haitam inter cavmTollit searrectum quadrupeSy etcalcibns anrai
ritaereniiB^itMiferiofi-lniplicat, ejectoque mcombit cemnns armo. 894
^ et ipM caifene tuperCkmore inceudunt coelumTroesqne LatiAiqne.
ZL^rD^^n^cilS^* Advolat ^neas, vagin&que eripit ensem :
iifm,etpronosmcapatop- tti-* »# V.- _* «11
pirimttpn>jectumhunienim.]!«t super hsec: Ubi nunc Metentius acer, et uja
*^*^L^i'*L^L2ll""5El^^'^"^ ^** animi? coiitra Tyrrhenus, ut anras
neH accnrritf et extrahit ^°^P'^'^^ hausit coelum, mentemque recefnt: .
f^adium k ramtAy etsimui Hostis amare, quid increpitas, mortemque minarb?
h«c MeU ; Dbi e^ jam fc- jJaUam in caede nefos, nec sic ad praelia veni, 901
rax Meeentiusy et atpermmj ^ l • -^ «iV /• j x
illaviolentia aaimi ?^rat-^^ tCCUm meus heSC pepiglt mihl foedera LtfauSQS.
cu§,postq«amatpidenta^Unum hoc, per, si qua est victis veuia hostibns,<m>;
[^.••^Sltlrj^Corpus bumo paUare tegi: scio acerba meomm
HottJtacert>e,curobjnrgatCircumstare odia : hunc, oro, defende iimmm,
r^'** JS?"**" "^*^!i"^ ^^ "^® consortem nati concede sepulchro. 906
d?? iL tfc ^u "^^ Haec loquitur, juguloq; haud inscius accipit ensen,
VKim,iUtnihipanen$; nec Uudantique animam difiimdit in arma cruore.
neut Lantut fecit mihi tecum hcc ftedera. Hoc tolom precor, per venlam mm dml» w^
ratlt hottttmt, ti dator aliqua: patere ul cadaver meym tnnmleCnr hnmo. Novl aipmadk
neommcircumtittereme.-precar» contine honc furorem,et redde metumulo rriiiJMiti l— iiM
fiio. H«m: dixit, et exelpit |;ladinm guttore tdent et vident et tpargit animm 1 iiin wi^alM
exnndantein arma.
NOT^.
887. Sjfiwtm.'} Magnam tdomm multitudi- ro Mesentij, qaenMdmodnni de hu—wnB Bh»
nem, infixam djrpeo, Q. 1. 168. minii, JE. 11. 644.
889. PugnA eangnmut iniqud.] Pedet JE- 896. CXomoretneendiinf ecefian.]ComfliOf«i^
neat^oontraequltem Meientlom. conchant. Sic JE. 4. 980. Daim nWfHi adi
802. TolHi at grfeclniiit^^c.] Videtur primdm ineeiirfere, (e^iie guerelis.
tnblatocapitcexdoioreTid^erit,inpoiterioret 900. Jltinieinque minaritf JVWIiiMy ^]
pedet turrexitte: mox contrario moto recident Quid sutpendit ictum, qoati me ad inni li m di
in antcrioret, pbtterioribot aCrem verberitte : precandam inTltarca ? potet me occideffe : hI^
qno toccuttu dejectnt ett Mescnthit : equut in lum crimen ett, li qnod hottit tflii pnTiiwt,id
capnt cernuat procubnit. iptum huic inibrat. Non ad pni^iiam c& ■HHt
SS^.Eieetoque ineumbii eermnu armo.'] Cer' Rdii, ut vincerem ; ted ut morcrer. Nte Im*
nunf it didtur, qoi procumbit in faciem ; eam lus morte wA fodut hoc tecnm miU pepiril^
tciljcet partem,qal eermmut, ten Tidemut : hioc ut vitam deinde mihi condonaree : doanM ^fS^
cemiMnne. Ita njg<6 ^mmatici omnes. Armut pe respuerem toum, qul filio tupereaa» ■ola.
etthumerut, ut quD^tquam videtur, brutorum 905. CireutnsiaTe oaieL] De odiit £iraMa*
■nimantiniiK Tamen hk explicatur de hume- rom iu Meseatiam regem tmim, iE. 8.4381
F. VntGHII MASONIS JBNEIDOS
LIBER XL
MGUMEJaVM.
FmUtdiUvUlfJEmM deipMt ^hMentu tnphmvm MartierigU: PtillanHiwiortui wrjnu
wmgno ofparaiu td Evmdri urbem rtmUtitf ubi munma puirit luetu exdpitur. LaHmaruta*
rudmadeemdiarumindueiatab^nedoldinenifii inienm uierqueexerdtueeadaaeramaruaa
tupreauthenoributpnMefuiiur. Venulutti Diamediturberedux,nuUumindetpemetteauX'
iiUf Laiinit refert. Latmue rex, ed tpe detHtuiutf eanaoeato eeneitio, Ugatot ad JEneam de pa-
aUeanditionibutmitiendoteentet. Addit Draneet kuU regU tentoaiite mutta in Turnum bel-
H auetorem eonoitia : qute Tumut ofiun^, ted aniatoti refeUii : paratum tt profettut tingu^
Uai eum JEned eertamine eommune perieuhtm redimtre. Ktiia rixanHbut nuneiatur, Treja-
ai exereitit expadliotequitetpianit iHneribut Lauretdo imminere,JEneameumreliquU eopiU
perUeaawnHbutiatpediiaeddemeontendere. Tumut eogmto ^!nem eontitU tuat etiam eo»
piat bifariam dioidit : equiiettub CamiUd et Mettapa Trejarm equitibutopponit; ipte eum
e^terUmontium angutHat 9eeupat,uiJSBneam epprimat inHdiit,Diatutmortem CaamUm prtB'
9ide»»,eiimeamimpedire nanpoetU, taUem Moni prooidei : dbnittdieteUf/iimpkA Opi,
qpue pereutttrem iUiut UUeriatat, Coaunitto equBttri prmiU CatmUa ab JSnmU oeddHur, A-
taBmahOpL CamiUtenefio eanttemoH BuiuUfugam arripimi. Cujue talamittditnwmia
ad Tumum pertato, UreHeHt, fuat iruederai, angutiHe, tatxUU tuarum aeeurrit. Ebd^
tfijUequiturJEneat: iautmieulUjam noeU eattrauirique §aU$ wbem eoUoomd.
OCEANUM interea sorgens Aorora reliquit nnrERPBBTATio.
JKneas (quamquam et sociis dare tempus hu-. '«^«™« AaiwaoriaM
inancus tor, primomaiie Kddelmt
Prsecipitant curse, turbataque funere mens est) ▼o^ Oiu : «laannrif et ur-
Vota6eflmpriinovictor.olvebatEoo. 5rS^tL.SSK
•lUBnii tiAatai fiimane PalianiU
vortJE.
1. ikeanum, ^e.] Nodem» q;»» prsUam fe- moiie aote ortum Solis apparet, dkitorqae tam
ciilaett, non dncribit: ooo nomiDe pefperam Eom ab bJk, Jharora; sero •olem''cadc9item
carpitjur a Donato, in Eamiehum TerenlH: inb^cqaltiirytamqueTOcatar Fe^per,£d.O.M.
fiam, ut ail Senrtafl, qmt naturaUa tutU omm» • Fofrb JCneat Tota ezeqaitar antequam finma
&per M^patetU. DoJktrard, prodieyiE.^ airec; qaiapottati crtdebantur, et Deoffam
.'0.1.2K49. attcriiiBepti»qaiftineraattisirant,iB.<kgSnr.
4.Plrtiiie£oo.] Iiie|^,iiallVcnerit;qaa fai 11 oHi.
Ls
ti"7u'c"ni""itcmn!|a'uai^'^""'^ iler ail rcg
ram dsusii : o soci,, r*s Annn p,u-!iip, aiii
oi^^iu I^V"»! "'" ^^ ''"^ mora ign
■•lnliqii.:hi>i!Mot'^™{^'"'"*'f'"' Siiper
M^niitiada feroci ncvlmpedial seiTiicsQ
«^■«Ta^^Jr^H^'''""®» «0""S inl
BBbii «iDdDni eri' ad "^Mandenius : qui s
K"<)< •> laiitm Lsiinani. Ile, ait: egregias
mc«, 53*^^ "'^rJI^^^^ patriam pe
MiOa marm detiiieM nu'uunenbus: mus
crita.,MMu Kni,n,i« rnaritt pigra, pr^
■ (■ ; qiri bmiiH uoicui ■■ijiertsi ii< mi
lii boDoribui tuuinBi illnt inii^ncs. aa
"> hmpuU» -■ ■
loateBMmiibi
T. IVopAaion.] G,:ttit
,;™i., i Tf.ri,
fl-S".- hocnulem n r,!«;
HuippequiruBiuni. lt,„lc. ,i.,
nci (nTMum Lodn,' „■»!«.,
Jiiiii eiiilimBiil,
'uolnplunm. Tiinici. ;.,,,
P««artiilror:cdmct>n, „,u
«ui>c«voc™L«lini i,nl„,cr
111 Sicdiiciunt
Hipfutai monla, f!*tiM S., ;
«(-, T™ph«.V,ir.!„i,.,
n?.«\«H<l.
«IIUIIUU TO.il 1 liciWciu
VS^rdTx
-i.lH»«itinPj„o«i,Ju^..''
ii 1 Inuica aiborii, queia
.riBi. circuni-
iENEIDOS UB. XI. BOB
Mittatur Pallas, quem non virtutis egentem PdUu quem non inopem
Abstulit atra dies, et fonere mersit acerbo. wtotiifuiiestndieieripait,
Sic ait illacrymans, recipitque ad limina gressum : sic^S^pU^iiStet"^^
Corpus ubi exanimi positum Pallantis Acoetes SOpedem ad portmm,ui>i te-
Servabat senior, qui Parrhasio Evandro ^» .^*^***^ cutt^ebat
* . ^, y,^ j i» !• •• « depotitum c»daver Plallan-
Arroiger ante fuit ; sednon felicibus seque us mortui : Acatei qui pri-
Tum comes auspiciis charo datus ibat alumno. <&• ^uit armi^ Enmdr»
Circun, omnes famuiamq; manus, Trojanaq; turU t^^l^J^t^JZiZ
XaI moestae Iliades cnnem de more solutee. 35 comes addictus diiecto a-
Ut ver6 £neas foribus sese intulit altis : lumno. Circumtta^t om-
Ingcntem gemitum tunsis ad sidera tollunt T^n^^T^^^^Z^
Pectoribus, moestoque immugit regia luctu. et Trojana trisces passis
Ipse caput nivei fultum Pallantis et ora capiUUjuxtaritum. Po«-
Ut vidit, levique patens in pectore vulnus 40 ?« "^rVortis rabii^^i
Cuspidis Ausonise, lacrymis ita fatur obortis : < emittunt ad astra magnum
Te-ne, inquit, miserande puer, cum Iseta veniret, g;enMtumpectoribusper«ij-
» • !• !• . 'L» a '^ * t ««*! ct msonuit aula tnsti
Invidit fortuna mini r ne regna videres Aetu. ipse JEiuasj post-
Nostra, neque ad sedes victor veherere patcmas ? quan» aspexit caput candi-
Non hKC Evandro de te promissa parenti 45 ^ ^'ZLTT^
Discedens dederam : cum me complexus euntem mucronis itaii apertam in
Mitteret in magnum imperium; metuensqne mo- "<*•** pectore: lachrymis
Acres esse viros, cum dura praeUa gente. [neret ^S' ti^X
Et nunc ille quidem spe multiim captus inani, fortuua, ctbn prospcra ac-
Fors et vota facit: cumulatque altaria donis : 50 """^^J^ ^ m«, criputt te
T^T . ^ . * •! . 1 ..t if """» ; *>* «wn vidercs im-
Nos juvenem exanimum, et nil jam coelestibus ullis p«rium nostmra, neque
Debentem, vano moesti comitamur honore. ^•cto»' reduceferis ad ur-
Infelix ! nati funus crudele videbis. 5X.Sn."".c ^n^
Hi nostri reditus, expectatique triumphi! patri tuo Evandro: ekni
Haec raea macma fides ! at non, Evandre, pudendis"* ^^ **»" '> ^^^ aropiexus
17- I .. ^i • . *^ S' ^o^^ abeuntera, dimjtteret
Vulneribus pulsum aspicies : nec sospite dirum 56 mt in magnum imperiom
Optabis nato funus pater. Hei mihi, quantum Etru$eoram ; et timens ad-
Praesidium, Ausonia, et quantum tu perdis, liile ! «"p"^»^* »"f, Lcrfuio* ho-
TT f j ii .^ .. 11- • i_'i * miocs esse asperos, bellum
Ha?C ubl deflevit, tolh miserablle COrpUS essemtAscnmfortinaUone.
£t nunc quidem iUe, deiu-
sus spe admodum van&, forsan etiam concipit vota jno Uf et onerat aras muneribus;
dum nos tristes prosequimur inutili honore juvcmem mortunro, et jam nullatenus sub-
jectum Diit ullis superis. O miser, spectabis moestum fnnos 6Iii. Hi tunt nostri reditus, et
trturophi sperati ! hiec magna mea confidentia ! tamen, 6 Evander, non videbis eum cssum
plagis indecoris : nec, filio turpUer salvo, (^tabis tibi mortem acerbam. Hei mihi ! quan-
tum amittis tutamen, 6 Italia ! et qnantum- tu, 6 lole ! Postquam heec flens dixit, jubet ca-
daver dcplorabile auferri :
NOTiE.
29. Ad Hmina,} Ad januam quippe domAs 99. Fultum.] Snstrntatom soppositis vesti-
producebantur defunctorom cadavera, JR. 9. bus, tapetibus, &c. De Autonibust ItaKs, M.
486. Csteras ver6 funerum ceremonias de- 7. 64.
scripsimus, iE. 6. 216. et seqoentibns. Videtur 47. Mitterti inimperium.} Ad Tuscos, quibus
iEneas confecto prselio fugadsque hostibos, ia regem petentibus Evander i£neam miserat,
urbem ingressus suam, in e& noctem duxisse. JE. 6, 476, 661.
£6 etiam illata ante noctem foeranC principum 61. Jfiliam cteJtatibut, fyc.] Vivi sabditi iont
virorum cadavera, prsecipu^ PaUantis : quod snperis Diis, mortui inferis.
insigni aliquJi in domo depositom invisit som- 66. JFVdst.] Quik coniidebam victoram Pal-
mo mane .£oeas : indeque deductam Aineris lantia rediturum.
pomparo extra urbem prosequitur. 66. PiccfeiHiu vuJniribut.} A tergo illatif ;
31. Parrkatio Evandro.'] Areadi, JE. 8. 344. qo» fugacem noteat, tibique mortem optabi-
36. Itiadeti^.} De more solveodie coroc lem redda»i« ua dfidtoi&^^a^avtfaAa^ ibk-
ia luctii, JE. ] . 480. soTvia, WtSka, IL.1 . tA.
''^ ""'""" '"/ P'^'"''" Ipsa suis <]uon(l
'f*j^'}^ ^hI.^IP*'""!, et teni
aoiDdinTirM. Tum .eae- Haruin unatn jt
" J?""" '*"" ''"^' Induit, arsiirasq
■iperai suro el purpurii, vi i.
quu ip» LHdo Sld«oia pi Multaque prxte
oUm eUboniyerBi Exiidcni Ap-Jierat, et loni
duil trutli unnm jjiiniin Vinierat C( pOSt
jureat, fUori Dlliinum nr- InferiaS, CneiOSf
l^^^J^Tautt ••"lulosque jube
fluutveln. PneUreaiiccii>IpS03 feiTe duce!
•uUt piurin» doo. praiii Durilor iofellx i
UDrcatuiheilmpriBi •n,>- „ .
liapoHnn UiDBi ler... A,l- PectOTH nunc (<£
dil equoa et leU, qiic eri- Stcmitur Ct tOIO
pueru boiti A(liga...rai DucQDI « Kulul
qodque muuluu puii Oor- „, , ,, ""*"'
iiun tM, qou ;iiK»- demii- "O^l bellatOf eqi
rului uiuis ducilut, ounc 1iii'|iiiui peclui pciEiiii,
fnafuMiu iDio corporr. Tmhutii qDoque curna
equiH bcUiow, depotilii orofimenlii, kitccdil
iENEID09 UB. XI.
501
It lacrymanSi gntdsq; humectat grandibus ora. 90 ploniiii, et ri^ capatloa-
Hastam alii galeamqae ferunt, nam ceetera TumusP*^*- Aiiiportanthti-
Victor babet Tum nioesta phalani; Teucriquer.:i^Tri"S
SeqUUntur, reliqua arma. FoMtek tris-
Tyrrhcnique duces, ct irersis Arcades armis. !" ^*"^"»* «cquitur, et Tro-
ostquam omnis longe conntum processerat ordo,etArcadeiconvenishattis.
Substitit iEneas, gcmituque htec addidit alto : 95 Postquam tota series pro-
Nos alias hinc ad lacrymas eadem horrida belli fS^T J^""ln„!ll?r!?
X* . *. o 1 A » •! • • r» 11 *«^s»>t, A^Dcas constiUt,
J« ata vocant. balve ffitcrnum mini, maxime Palla, ct adjccit hec ait^ ^emens:
^ternumque valc. Nec plura eOatus, ad altos *^dem aspera sors beiii
Tendebat muros, gressumque in castra fcrebat. Z:!^^y.)n^'^
Jamque oratores aderant ex urbe Latina, lOOmihi, 6 Paila maxlme, et
Velati ramis olea?, veniamque roffantes : y***^ "* perpetuum. Ncc
g^ /• ? • 1 locutus plura, ibat ad mu-
Corpora, per campos ferro qua? fusa jacebant, ros exceisos, et rcfercbat
Redderet, ac turaulo sincret succedere terrae : pcdem in urbem. Et jam
Nullum cum victis ccrtamcn et sethere cassis : ;™?°r** '^*'"*'^" ***^
Jrarccrct nospitibus quondam soccrisq; vocatis. 105 oiiva^, et petentes Aoac fa-
Quos bonus ^neas, haud aspernanda prccantes, cuitatem : tu redderet ca
Prosequitur venia, et verbis haec insuper addit :
Queenam vos tanto fortuna indigna, Latini,
Impiicuit bello, qui nos fugiatis amicos ?
Pacemne exanimis et M artis sortc pcrcmptis
Oratis ? equidem et vivis conccderc vcllem.
Nec vcni, nisi fata locum sedcmnue dcdissent :
^T I. 11 -Tk 1« • oraotes ea qius non erani
JNcc beilum cum gente gcro. Kcx nostra rehquit neganda Aineai ciemcns
Hospitia, ctTurni potius sc crcdidit armis. douat i7/d facuitatc, et pr»-
^quius huic Tumum fuerat se opponere morti. 115 Lt il';;'^''.^" j«.ri2
Si bellum nnire manu, si pellere Teucros vos immiscuit tanto beiio,
Apparat ; his decuit mecum concurrere tclis : "* rccusctia nos amicos ? an
* * ' petJtu paccm mortuis et
interiectb casu pnclii ? san^ cupercm dare tllam etiam viventibus. Nec vcnisseni Atic, nisi
fata assi(fo&sscnt mihi hanc regioiiem et iume sedcm : nec facio bellum cuin gente LaihUL
Rex vetter abrupit Jura nostri hospitii, ct potius se coromisit armis Tumi. Justius fuisset Tur-
num exponerc sc huic morti. Si statuit terminare bcUam mami, et ejicere Trojanoi, dccuit
tmn pugnare mecum his armia :
davera, qiUB jacebant fcrro
strata pcr agrot: et per-
mitterct ea subire sepul-
chrum terrK i nullum esse
^ . ^ bcllum cum victis et priva-
1 tU tis luce ctdttli: ignosceret
m, quos olim appeUaverat
hospites et soceros. lUof
NO^'*.
ta ; JR. 7. 277, 279. Flet, more cquis satis
vulgari : ut in humanum doloris affectum
transire s«pe videantur.
91. Otiera.] Ergo clypeom, ensem, sed
praecipu^ baltcum abstulit Tumui, ^E. 10.
496.
92. Phalanx.'] Propri^ agmen pedestre Ma-
eedoaum, iE. 2. 254. Hk pro quolibet agml-
ne. retim, £. 1. 235. 7>rrAens, J£. 8. 479.
Artadeii JE. 8. 51.
96. Mia* ad lacrytna*.'} Ad peragcndacse-
lerorum sociornm fiinera.
97. Salre. Vale.] JVbrustmii ver6a .* qoibai
4 fonere diiccdebant, JE. 6. 227. in Notis.
99. Greitumque in cattraferebat.] Ad urbem
saam, opere iubitariocastronimin morem ex-
taoctam, JE. 7. 157. Iglbir fnoas cxtrm ur-
34
bem comitatui,iitui€ dimisio funcre ad urbem
redit.
100. Urbe Latind.] Laurento, Latmi regia,
JE. 7. 63.
\0l. Velatiramitolem.] r(F<a/i, non capite,
ied manibus : qaibus ramos pacificie arboris
olec, tseniis laneii implicatos, suppUces prs-
fcrebant, JE. 7. 237.
104. Xtkire cami.] Cauut, privatui: non
jk qwutut^ ut nugatur Scrvius ; ted omnino k
▼crbo eoreo.
105. Socvitqfut vocatit.] Cdm Lattnas ^ne-
am in sociuffl, hospitcm, et generum accepit,
A. 7. 268.
114. Turmte eredidit armit.] Non sponte
tamen, sed cogcnte Amatii uxore, JE. 7.
616.
508 P. VIRGILM MARONIS
vixUtct is nt»trM, ciii Vixet, cui vitam Deus aut sua dcTTtra dcdisset.
Dcu» autTirttwsuatervai-^uQ^ jtp^ g^ miscris supponitc civibus ignem.
Iui»jkite"'flamiiL^ "^mTwris Dixerat ^neas : oUi obstupuere silentes, 120
civibuK tnortuU. iGneng lo-Conversiquc orulos intcrse atqua ora tenebant.
cutuscrat: iiiit«citiob«tu-rp^j^^ gpj^j^ scmperque odiis et crimine Drances
pucrunt, «c tencbaDt ocu- ' » rr* • ...
loset vultus intcr se obvcr- intensus juvcni I umo, sic orc vicissnn
sos. Tum «enex Dranccs, Qrsa rcfert : O fama iugens, ingentior armis,
^^''jrn^f "tJ,:::; y ir Jri^^^^ ^»^^^? c«Io te la«dibus «oquem ? 125
sicdeindevocereponitvcr-Justitice-ne prms mircr, belii-nc laborum.'^
ba : o vir Trojanc, famji ^Qg y^^^ j^gpc patriam grati rcfcremus ad urbem :
bL?laudib2i«tSint?l^ te, si qua viam dedcrit fortuna, Latino
coclum? an priiis admira- Jungcmus rcgi : quflerat sibi foedera Turnus.
bor tc 06 justitiam, au 06 Qyjn et falalcs murorum attollerc moles, 130
opera belltca r nos autem ^ , , * m • ...
mcmc^rcs beneficii rcporta- Saxaquc subvcctarc liumeris 1 rojana juvabit.
binms ista qiut dieis in ur- Dixcrat lixc : unoquc omncs cadcm ore fremebanl.
^l™.r:e^"i:..roo'.'Tr.l!:B ^«.«s pepigere dies : et pace sequestra
qua furtuna modum oflc- Pcr sylvus Tcucri, niixtique impune Latini,
rat: Tumus qujerat sibi Erraverc jutjis, Fcrro soiiat alta bipcnui 135
alia fcDdcra. Immo delec- r» • * * ^ 1*1 •
tabit etiam 1101, erigrrc Fraxinus : cvcrtuiU actas ad SKlera pinus :
inoics fataics murorum tu- Robora ncc cuncis, et olentem scindcre cedrum,
onun, et portare humcris ^i,^ ijlaustris ccssant vcctarc Gcemcntibus ornos.
saxa irojana; urou. Dix- -■-«•<. 1 • • 1 %
erat hiec, et omnes commu- t-t jam fama volans, taiiti prcenuncia liictus,
ui vocc roussitabant talia. Evandrum Evandriq; doinos et moenia complet y
6taim.n.„t inducias ad du- q^^ j^ victorcm Latio Pallanta ferebat 141
odernndics: et pacc intcr- ^ *• -»
luediu, Trojant et Latini Arcadcs ad portas rucrc, ct dc more vetusto
confiisiabsqucpcriculova- Fiincreas rapucrc faccs : lucct via longo
^\ Tra^urXlna; 0'^*»? nammarum, et latc discriminat agtfos. 144
sccuri utrimque ucutu : Contra turba PJirygum vcuiciis plangentia jungit
eruiint piniis en^cios ad os- Agmina. Qua? postquam matres succedcre lectis
tra: nec lotcrmittunt sc- ^r. 1 **• 1.1 «1 1
rarc cuiicis quercus ci cc- Viacruiit, nurstam iiKcndunt clamoribus iirbcm.
dros oiioratas, ncc vchcrc At uoii Evaiidruni potis cst vis ulla tciiere ;
ornus plaustrisstridcntibus.
£t jnra fainn, praninncia tanti doloris, di^pcrsa implet Eviindniin, et F.vandri cdes atqae
urhcm ; qutc fatiia priiis niurrabat pcr l.atiuiii, Pallanta victurcm esse. Arcades ineipiwiU
conciirTcre ad portas urbiSf ct juxta ritum vetereiu rorripuerunt funcbrcs tvdas : iter s|»lrDdrl
longu seric flumniaruni, ct lat^ dividit rainpos. Multitiido Trojanonim advrrsum veuieai
coiijun^it iii ag-niina sna dolcntia. Qn.-r qtinudo Dinircs vidcrunt iii^rcdi domos, commoTCat
clainoribus urbcm oiunvni. At nulla viokntiu potcst cohibrrc Evandnim,
NOTiE.
118. Vizil.^l Syncope, pro rijrixfe/. Sic. JE. Vcljiixia Sen^um ct Donatum pax Kgnutnf
4. (iH2. Extinxtit pro ex/inxif/i , ffc. suiit indwitc : qiue scipustrtc siuit, id est, ac-
122. Crimine.j Criminationihus, quibus Tur- dinr, intcr beUum prasteritum ct bcllum funi-
num sempcr ouerabat, ez odio. Sic. X,. 2. ruin.
98. Hific stmper Hyssts Criminibus terrert 135. Ferro kipewfii.'] Bipennii, vel fimm
novis. bipennt : securis est, utriDque acuta : & kmt
126. Justitia^ru priiu mirer.] More Gnrco- ptnna ; est autcm pinna faatighim quoddaa;
nim ; apud quos vcrtw admirandi et siinilia unde summitai templorum vocatiu ptnMRh
Bonuulla ^nitivo jun^ntur. Sic infru, v. tum.
ttO. Memini IsEtorre malorum. Apud Horat. 137. Robonui Fobwt vel ipeciet eft dnrial*
IM. L 2. 9. 17. Dtsint moUium tandtm qut- mfc quercAs, vel dunim quodlibet linum. 0.
^fcnwi,^. 1.162. 0/en«,£cL2. 11.
^■8. Pace se^estrd."] Coneiliatrice. Num se- 138. Ontot.1 Fraxinot ijlvcitret.
per est arbiter iiiter utramque partcm. me- 147. inecwnuU.1 Metaphony pro f f ifgnf|
cujus jitdicium atraque pars stquilar, JE. 4. 360.
iENEIDO^ LIB. XI. 508
Sed venit in me^ios: feretro Pallanta reposto 149icdciirrit in mediog: fer«A
Procumbit super, atq; hseret lacrymansq; ffemen8-ir**.?*P**»^*<*»*^**""^!* J"P*"^
tr^ • • * j • 1 . j 1 ? r PallanOi, atque inb»ret
Et via vix tandem voci laxata dolore est: [que : flensetgemcni: ac demum
Mon haec, 6 Palla, dederas promissa parenti : difficii^ via aperta est roci
Cautius ut saevo velles te credere Marti. ^!!^'****"'^' ^ ^*'*"' ^*""
fr t ' .... dederas hacc promissa pa-
Haud ig^arus eram, quantum nova gloria in armis, tri tuo : iedfore ut veiie« te
Et praedulce decus primo certamine posset. 155 committere duro Marti cir-
Primitia juvenis miser», bellique propinqui rd!r'":.n.u«\J3SS
Dura rudimenta, et nulli exaudita Dcorum nova cupidUa* gionse in
Vota, prece«que me» ! tuq; 6 sanctissima conjux, *»^"?» «^ j"cundu« i7|e ho-
Felix morte tua, neque in hunc servata dolorem ! II,7cona"uTjuvS?i«' infcU-
Contra ego vivendo vici mea fata, superstes 160ces,etacerba experimeou
Restarem ut i^enitor. Troum socia arma secutum *^"' vicini, et votu precea-
^, . n 1* ■• • • 1 i> quc mee d nuilo Deorum
Qbruerent Hutuh tehs : animain ipsc dedissem ; auditse ! ct tn, 6 «anctiMi-
Atq; h«c pompa domum mc, nou Pallanta, referret. mauxor, feiix per mortem
Nec vos arguerim, Teucri, nec f«dera, nec quas 1"**"™', °?*^ »up«"tei ad
- . i°».i . *./*- hunc luctum ! contra ego
JunXimUS hospitlO dextras: SOrS ISta seilCCtSe 1G5 vivcndo excesti mea fata,
Debita erat nostra». Quod si iramatura manebat "« paterreHtarcmsupentei
Mors uatum ; c.xsis Vojscorum millibus anie, ^iJ^^^''^
Duccntem m Latium Tcucros, cccidjsse juvabit.cietatcmi>cnicumTrojaiut,
Quin effo non alio diffner te funere, Palla, 169 ip«€/i6en*ambi»iemvitam;
/? » . 217 * * • TJi * ' f' nojc pompa reYeheret'
Quam pius iEneas,et quam magni Phryges, et quam jo^„,„ £e, non PaUanu.
Tvrrheniq: duces, Tyrrhenum exercitus omnis. Nec incusabo vos, 6 Tro-
Wfaffna trophaea ferunt, quos dat tua dextera leto. J*"»» "*^*^ ^."»» ^ ^""
•M ° * .^ . . . manus iociavHnus v^rlios-
Tu quoque nunc stares immanis truncus m armis, piti..ni : caiamitai istadebi-
Esset par setas et idem si robur ab annis, 174 »« crat meic sencctuti. Ta-
Turnc. Sed infelixTeucros quid demororarmis.? T''.*' rfn"'""!!;!!^!^^^
__ , ,* , ^ tinata erat rilio : oportclMit
Vadite, et hsec memores regi mandata reterte : eum mori induccntcm Tro-
Quod vitam moror invisam, Pallante perempto ; Ja"p« •»» ^^^'""V occiwi
•fv^ ^ , m **• prius mulUs millibus Voli-
Dextera causa tua est, rurnum gnatoq; patnque ^rum. Ego ver6, 6 Pal-
Quam debere vides meritis : vacat hic tibi solus la, non honorabo tc aiii
Fortunceque locus. Non vitae gaudia quaero, 1 80 p^'"pA * *J,7™ P»u» ^neas,
«•-^, /•!• et quam illustrei Irojani,
Nec fas : sed gnato manes perferre sub imos. et quam ductorea Tusci, et
Aurora interea miseris mortalibus almam omuis cxcrcitus Tiwcorum.
iUi portaut magiia tro*
phflst) tx iu quoii tua mantis demisit morti. Tii etiain, 6 Tiimc, stares jam grandis truncua
ttalUns armii, si par fuisset irtas, et vis squalis nb-slate. Sed miser,cur cohibco Teucros d
pupia? abite, et mcmores reportate regi vtttro hvc nua dicta: OJEnta^ si sustineo adhuc ri-
tam odiosAm occiso PaJlantc : dcxtera tua causa est, cur idfadam : dejciera, quee, ut intelli-
gis, debet Tumum et filio PtUtantif et ntihi patri, 91» ambo i*l meriti iumus : uuicus hic modus
iUandi me restat tibi et fortiime. Non cnpio gmudia vitac nec licitum e$t : scd cupio fcrre hoec
f^ttudia filio ad profundos inferos. Interim \ar<Mra reddiderat miscris hominibus
NOT.E.
148. Potit ui.l M. 3. 671. Feretrum, iE. Rutulis dcbni, tolus animam eflunderc. 06-
6w 218. ruertnl.'] Supple tUinam, aut si ; ut iE. 6. 31 .
166. Primilite.'] Supr^,T. 16. BelUpropin' PartemoperetntmUotfinerctdohrtlcarcjhabe-
«cts:velinter finitimosetpropinquospopulos, res. Vouoorum] Gens fuit Latinis et Rutu-
ita ut ab eo abstinere non potiierim : vd im- lis cootermina ab oriente, A^. 7. 8fJ3. La-
niAneiitis, cujus mors Pallantis pneludinm tium,J£.7.tA, Phrj/ges, Trojxai, JE, 1.381.
esf . Tjfrrheni dueesJE. 10. 164. Trophaa^unrk,r.7.
160. Vki meafala.] Superavi naturalem or- 174. Emet par ceias.] Aut mihi, aut nato :
dinem, longiore viti\. Fatum enim esse vide- sed efo senior sum, natus Junior fuit,qtiam ut
tur, nt pater ante fiiium moriator. te vinceret.
161. TroHM soeia, ^.] Si peccavi, initft com 182. Jturora.] Dies altera poit pugnam. Dt
Trojanis armorum sodetatc, soltis plecti h Aurord,0. 1.24P. ^.6^535.
34* !
510 P. VIRGIUl MARONIS
benencumlumeoireducensExtuleratlucem, rerefens opera atque labores.
opcract laborcs. Jampa-jj^n^ pj^^p^ ^neas, jam curvo iu litore Tarchon
ter iEneas, jam Tarchon, >^ '. ^ '•: . ,,*« 4
ercxerunt ro^s iu sinuoso i^onstituere pyras : nuc corpora quisque suorum 185
litorc: unusquiaque juxtaMore tulere patrtim : suhjectisque ignibus atris
rdZrT^^irrJ"^! iui' Coudilur in teuebras altum calighie ca»lum.
caaavcra suonim : et sup- ««, ••/•i«i .
positis ni^rb nammis, sub- 1 er circum acceusos cincti fulgeutibus annis
lime raiura tcgitur funio Decurrcre roffos : ter mocstum funeris iGrncm
injimt/i/icamemnoctis. Tcr 1- ^^ • ^ • i i ^ j j* «aa
induii rutiiis armis pediies L.ustravere in equis, ululatusquc ore dcdere, 190
ambuiaveruut circa rofcos: Spargitur ct tcllus lacrvmis, sparguntur et arma:
tcr in cquis circuivcnmt j^ ^g^i^ clamorque virum, clantrorciue tubarum.
tnstcm flainmam funeris wj. ... ,.• ..,.' .i...
et «mi^erunt orc uhaatus. Hiiic ahi spolia occisis direpta LiatJUlS
Tcilus ctiam rigatur fletu, Conjiciuut igui, galeas, ensesque decoros, 194
JJTor^ominSonitu^ fcrveutesque rotas : pars, munera nota,
buccinarum toiliiur ad cgb- Ipsorum cl vpcos, ct non felicia tcla.
lum. Doindc alii mittunt Multa bouiu circa mnctnutur corpora morti :
IH iirnem spolia ablata La- c? ^* ^ m •
tinisi„tcrfi!ct.s,etca*sidcs,^etigerosque sucs, raptasque ex omnibus agris
etpuichros giudio8,et frs- In flammam juguiaut pecudes : tum litore toto
na, ct coicres rotas : pars, Ardcutcs spcctant socios, semustaquc servant 200
dona nota mortuu* scuta » * ,,. ' i . i i
ipsorum, et jacula non Bi^sta: nctiuc avelli possuiit, uox Iiumida doncc
lausta. Phirima corpora Invcrtit ca»lum stcUis fulgcntibus aptuiu.
bomn circuin immoiantur j^t „^^«^5 et miscri divcrsji in partc Latiiii
niorti : jugulant 111 ii^uem, !»*••.•
ct sctosos porcos, ct pccu- lunumeras. struxere pyrns : et corpora partim
dcs dircpins ex omiiibus Multa virum temx infodiunt; avectaque partim20S
lit^^^lUiinf lov\os^q7i Finitimos tollunt in agros, urbiq; remittunt :
cremantur: obscrvant ro- Ca?tcra, confusccque ingcntcm caedis acervum,
gos scmustos: nw^ue pos- j^jjc miinero iicc honore crcmant. Tunc undiq:vasti
■unt inde abstrahi, nuous- ^ ^. ,. ,, ^••1 . ^
qiie nox frigida mutavit Certatim crcbris colluccnt ignihus agri.
coulmn dUtinctum astrisTcrtia liix gcHdam coplo dimovcrat umbram : 210
micantiinis. ^ec uliicr in- Mujrentcs altum cincrcm et confusa rucbant
felices Latini ercxcrunt /^ /. . . , ,
«luoqtie roKos iimumeros, Ossa focis, tepidoquc onerabaiit aggere tcrrse.
iu nVvi. purtc; ct partimJaui vero iu tcctis pnedivitis urbe Latini
r^rc^Xtrtt^t Pr«--cipu"s fragor, et longe pars maxima luctus.
quofjue oufcrunt asportiitaHic matrcs, miscrtcq; nurus,hic chara sororum 21.'
in vicinos caropon, ct rc-
mittunt in urbcm. Coiuburuiit rcliqua, et immancm cuinulum promiscii» stmgis, nec mmie-
rando, ncc honurando. Tunc imdcquaque spatiosi canipi rcsploudcnt ccrtatiin frcquciiCilMS
ignibus. Tortia dief cxpulerat c ccvlo frigidain noctem : doleiitrs cvcrtcbant altnm einoni
et os&a permista m rogis, et tegcbant ea tepido accrvo tcrne. Jam ver6 pr^cipuiu tnnralus ff
pars duloris lonqc maxinia crat pcr domiis, in urbc Lalini opulcuti. lUic mttref , et HDrus ia-
fwMts : Ullc dilecta poctora sororuni dolcntium,
NOT.i:.
185. Pjfra$.] Ko^s, busta, liinieas strues 202. CtrJum delUs aptumJ] Conmiitatio .
comburendis cadawribus, M. 4. 494. Dc ri- pro, eui apta ei eonnexa tw%t 4el7c, JC. 4. 4B&
tibiispoinpie funcbri8,/£.6.215.etspqucutibus. '206. IJrbiqut remitlunl.] Noii unt onM
181^. Dccurr^re {lulrarere in eqait.] L'ri- cor|X)ra : aed unuuiquodque auie. l>e Tori»
mnn rcfero ad peditcs: secundum ad equitcs : more tepeKetidi et comburtndi cttdmitrit, S-
^M HC totas vxercitus officio funebri er^ so- 5. 48.
HMMfiuigerctur. Dc luttralioni:, pro cirewtione, 21 1. Rurbant Otsafoeit.] Quomodo oaaaka-
^^HMWB. miuum, a buiti reliquiis seceiterentnr, S, d
^^K Ferventetque rotai.] Rotas curruum 227. Quoinodo post cremationem tnnanlarai*
tJ^9 undc solebont princi|>es viri pn^- tur, /E. 6.48. Aio, activ^, M, 1. 39.
Ferventet: quK solebantcursuincalcs- 215. Aiirut.] AWitt,proprift lunr flB. IrVi
.Horai.Od. 1. 1. 1. Mtlaquefervidit erila-
iENEIDOS LIB. XI.
£11
etpueri ori»ati patriboi de-
testantur fuiiestuin beUuniy
et nuptws Tumi : Tolunt ut
\o di-
petit
Pectora moerentum, puerique parentibus orbi
Diram execrantur bellum, Turnique hymenaeog :
Ipsum armis, ipsumque jubent decernere ferro ; ** "'"^*^ ^!*^ * T''^?"*^^
^. V* T . • •!_• -^ •'■*""> ipte aimM, ipte rladio di
^ui regnum italiae et prunos sibi poscat honores. rimat rem ; «iquidcra pet»
Ingravathaec saevus Drances : solumq: vocari ^^Q ''^' imperium itaiig etpr»*
Testatur. solum ppsci io cerumina Turnum. rTerCSI^a.^;
Multa simul contra variis sententia dictis et tectatur Xurnum unum
Pro Turno, et magnum rcgina; nomen obumbrat : ^«^»» """"». pc^ ^^ pug-
Multa virum meritis sustentat fama trophais. SZi .?n?^ "';!i!?lrv^
Hos inter inotir>, medio flagrante tumultu, 225 ^>* pro Tumo, et magna
Ecce super inoesti magna Dioinedisab urbe auctoritas rcgin» protegit
T ^* 1* «1 •! -1 tum: multa foma tuctur
Liegati responsa ferunt: nihil omuibus actum Timm parUs tropha^is. In-
Tantorura impcnsis operum : nil dona neq: aurum, ^^' ^^ dissensionet medio
Nec mapias valuisse preces : alia arma LaUuis l^rriX" H:^?;:;
v(U{erenda aut pacem Irojano ab rege petendum. responsaemairna urbeDi-
Deficit ingcnti fuctu rex ipse Latinus. 231 o«ncdi« : aiiw/ nihil perfec-
Fatalero S^nean manifesto numine ferri lHSo™ JS^ 'SE!?S
Admonet ira Deum, tumulique ante ora reccntes. naeflccistc,nccaurum,ncc
Ergo concilium magnum, primosquc suoruin magna» preces : aiia auz-
» *^ . . ,^° . ^ '•. . ^ . _ ^ . ilia quttrcnda f«e Latmlj,
Imperio accitos, alta intra hmina cogit. 235 aut pacem petendam 4
Olli convenere, fluuntque ad regia plenis
Tecta viis. Scdet in mediis, et maxiinus a7vo,
Et primus sccptris, haud Iseta frontc, Latinus.
Atque hic lcgatos iEtoia ex urbe remissos,
Quje referant. fari jubct: et responsa reposcit 240 ^„"„^"«^0^™.!^
Ordine cuncta suo. Tum facta silentia linguis, quc congrrgat in czcelsam
Et Vcnulus dicto parciis ita faricr infit : '^*-e''"» magnumconciiium,
«^•ji- A . '«%• ji A • et pnecipuos suorum ac-
Vidimus, o cives, Diomedem Argivaque castra, cersitosjusiiu «uo. niicon*
gregantur, ct plenis viis currunt ad domum regis. Latinus, et grandior a:tate, ct praecipuus
Tegno, sedet inter medios, non hilari vultu. Atque hinc imperat legatos, reversos cx urbc
iEtolicft, dicere quenam reportant : et quasrit singula rcsponsa suo ordine. Tunc indictum eit
linguis silentium ; et Venulus obediens imperio lucipit ita k>qni ', 0 civcs, vidimui Diomedem
ctcastreGrasca,
rege Trojano. Ipse rcs
Laiiniu concidit ez magni-
tudjuc doloris. Furor Ueo-
rum, ct sepulchra rec^otia
antc orulos, ostendunf4|^
NOT^
A DAUGHTER iif LAW, iumitnr vttlg& pro juni-
€Mne qualibct fdcmina, conjugiocopulata, iE. 2.
601. De hymtnxot G. 3. 60.
223. Rtgirut nomen.] ^maia, qusB favebat
Tumo, sororis filio, JE. 7. 357. De trofthieu,
mipra, v. 7.
226. Diomtdit ah urbt.'] Arpit, infra, v.
243.
230. Paetmpeitndn¥ni\ Regimen gerundii.
Sic Lncretius, I. 1. 111. Panat in mortt tunen-
rfMm, ibid. 381. Motu primndum tst corpora
quitipu.
5838. Prtmtff tetptrit.'] Reges enim erant ple-
riqne, ex iis qui Tumi anxilio venerant, £. 7.
«47.
S39. JFJold tx ur6e.] Arvit, ab iEtolo Dio-
mcde oonditis : mox, v. 243.
242. Vtmdm.] Qui ad Dioawdcm lefatns
fiicrat, JE. 8. 9.
248. Diomcifem.] FIUm flri| 1>aai» «M.
OMei: patereo quidMB tl #«i3M| *"^^
rex: sed dim patcr Tydeus Agrii patrui tavi-
dia regno pulsus essct, et Argos Peloponnesl
urbem ad regem Adrastrum confuglsset \ ibi
Diomedes exDeiphyle, Adrasti filik, natus est.
Is Adrasto mortuo maximam et quasi regiam
aoctoritatem Agris ubtinuit : avum suum, item
ab Agrii filiis pulsum, in ^toliam rcstituit : Ar-
givorum et vicinarum urbium dux ad Trojam
profectus est ; ex Homero, U. 2. 663. Ibi max-
iina qu«que post Achillem ac difficillima per-
fecit : PaUadium ex arce Trojani rapuit, Rhe-
sum ThraciflB regem occidit ; unde laudat Vir^
rilius ejus manum, quA conddit IHa itUui,
Veacrem et Martem vulneravit. Quare Venus
ejus domusa evertit, adulterio iGgialss uxoris
ejus cum Cylabaro apud Argos: quorum cx
insidiis cum egre elapsus esset, neque vcr6
Kia ffitfflif!» reverti, ut notat Cedremis ;
diuD, maxime orientalem Italtss partcm,
ks ftiqne exccptus k Dauno recct
arfoet nultat coodidit
612 P. VIRGIUI MAUONIS
etperfectoitiaereevaiimufl Atque iter cmensi casus superavimus omnes :
omnia pericula, et ^etigi- QQQ^*lg*j,QUgqu^ IQ«limQI nua CODCidit IHa teUuS. 14S
5;:;j.ri7orriiirSrrIlle urbem Argyripam, patriae cognomine g«nlii,
extruebat in campis Gar- Victor Gargaui coudebat lapygis agris.
gani Japygi» urbem Argy-p ^ ^j^^^ introCTessi, et coram data copia fandi ;
ripam, dc nomine palritt-, ^ ^ P ' ^ . \
geotis. Poitquam ingre«fli Munera prseferimus, nomen patriamq; docemas :
tumusy et facuitasconcessaQui bellum intuleriut, quse causa attraxeril Arpoi.
^Sc&dlr^rrrur Auditis iHe h«ec placido «c reddidit ore : 251
Domen et patriamf qui in- O fortunatse gentcs, Saturnia regna,
dixermt nobit bcUum, qu»^||^qy| Ausonii : qu» vos fortuua quietos
LTAr."''ir;ic"rat Soll^ suadetque ignota lacessere bella.^
255
quiila voce respon^it tuOuicunque Iliacos ferro violavimus agros, 2
^<e audierat ; o Jfeiici» /J|itto ea, quap muris bellando exhausta sub altis.
populi, impenum SAtumi, v o-- *'ii • x-rj i.
Ausonii vcteres : qii lor» Q«os Simois prcmat ille \iros) infanda per orbem
vos turbat tranquiiios, ct Supplicia, et scclerum poeuas expendimus omoes,
impdiit movere beiia' jii. y^J priamo miscranda manus. Scit triste Minervc
fuetar quotquot Tastavi- t^ i •• i ^ ■ ««^a
mus fvrro arra Trojana Sidus, et Luboicse cautes, ultorque lyaphareas. 260
(omiito ca ma/a 911« toie-]\ii||(i^ ex illa diversum ad litus abacti,
Bmm^r^S^q™,'^ Atrides Protei Menelausad usque columnag
Simols sepelivcrit viros) luimus per orbem immaniasuppliciai et omnes pcenas cruninaiaitBr-
ba deploranda ipsi etiam Priamo. Novit Uta fuHedum sidus Palladis, et scopuli EulMic, ct
mons vindex Caphareus. Post illam Trojm cx|>editionem pulsi ad divcrsa litorai ~
filius Atrei circa columnas Proiei
NOTiE.
praecipu^ Jlrgot Hippiumt id est, tqutdre : ex nam sic videtur vocem illam accepisse Virgi-
nominenataUs urbis, cujus ager «t/7/u« equis lius, G. 1.311. Quid tempedtUet autumni ii »-
dicitur ab Homero ; quie vox deinde comipta dera dieam T et M. 12. 451. Jid terrm abnah
cst prim6 in Armippamy vel Ar^yripam; de- tidera nimbut. il mare per fnedium. De Jfi-
inde iu .^rpot. Ejus ruinc nunc adhuc dicun- nerrA, M.2,3\. De Jjaee ab ed itiietfedo ad
tur Jirpe, non long^ a Siponio urbe, et radi- Capharenin, Kuboeas insuln scopuluni JL 1.
cibus promontorii Gargam,monte di S.Angeto, 4<), 45. De Eub<ed Grccise insul&i Xegr9ptmi
quod in roare Hadriaticum procurrit. De ejus JE. 6. 2.
morte muliiplex opinio refcrtur k Strabone, 262. Jtridet Protei* ^t.] Menelmu, SparUe
1. 6. Primacst,eum inDiomedeis insulis, huic rex, de quo, .£. 2. 264. ,'itrei fiiius, ccmfecta
litori viciuis, subit6 evanuisse : cjusque socios, Trojano bcllo, ucto annis tempestate jactatoi
doiore moriis illius esse routatos in nves, in- est circa ^gypti litora, antequam ui patriaoi
fra, V. 272. Secunda est, ipsum io patriara rediret ; et divertit apiid Proleum regem JEr
revocatum, in ek diem obiisse. Tcrtia est, gypti, de quo G. 4. 'SOS. Ita fcri UoiiMrM
Subacti illa maris Hadriatici ora ad usque Odyss. 4. 82, 385, &c.
Venetos, apud illos mortuum et divinis Cotumnat.} Umitet,terminot £g7ptiQaippe
honoribus aflecturo esse. De Japyge, qui Strabo 1. 3. de columuis Herculis apiud fretoa
iiomen dedit Japygiaei sive Apulie, JE. 8. Gadiunum disserens, ait, id oomen indt or^
710. tura esse, quM viri illustres, ut fiuem inpcrii
S32. Satumia regna, fye.] De Sntumifugd aut expeditionissuaenotaariquacoasignareai;
trt ftatiam, JE. 8. 319. De ^tuonibut, antiquis aras,aut columnas,aut in modum columnami
Italiie incolis, Ibid. 828. JE. 7. 64. turriculas, fretis, aot proinontoriiai aot mooli*
257. $unol«.] Fluvius Troadis, JE. 1. 100. bus imposuerint : que nomina, destructii pir
259. Tritte Minercm Sidut, ifc,\ Sidut Arc- temporum ii^juriam moniimentts illisi loco ^ri
tnri, quod cilim per se procf Ilosum sit, vim ad- remaiiserunt. Tales columna$ Herculis in freto
huc pcmiciosiorem ex irk Minervs dici potest Gaditano, ane PhiUenorura ad Syrtes Afrioi»
accnpissc ad vexandas Ajacis Ollei naves. Sic columna lonica in istlimo Corfaithiaco, tarrif
enim Solimis, c.aO.de Caphareo: Ubi pott Ilii Pelori et turris Rhegina in freto Siculoi «ni
exeidium Jr^uam clattem, ret Minerra ira ; Bacchi et Alexandri in Indii. Igitnr co/imuui
vet, quodcertior prodit memoria, tidut Arcturi Protei, pars crit illa litoris JE|7ptii, obideiadle
gravibut qffecit ctadibut. De Arduro, JE,. 1. magnus portu^Alexandri» fuit, qui gic dcfcri-
744. G. 1. 06. Explicari tamen potest tidut de bitur 4 Straboae, 1. 17. 'Et l^ 4 wirtt mmt
ipsd tcmpcstate, quam ezcitavit Minerva: invfft 9^fttiUic* MdkXtram^tiPhanth^
£NEIDOS LIB. XI. 513
Exulat : Mtnseos vidit Cyclopas Ulysses. exuUt: Uljrtses adUt Cjc-
Regna Neoptolemi referaro, versosque Penates ^^ -fitn»»^^ meino-
Idomenei ? Libyco^ne habitantes litore Locro8.^265 miun^iSwiilMiciwb^^
Ipse Mycenfleus magnorum ductor Achiviim aut Locrot degentes litore
Conjugis infand» prima intra limina dextra J''''^^? • '^ «» ^y^j!'"^
r\ *••* j ' *t\ '&^ u r* j u rum,duxmagnoruin Gr».
Uppetllt : deviCta Asia SUbsedlt adulter. corum, pertit in primo mdi-
Invidisse Deos, patriis ut redditus oris *" rfomd*, manu icelerat«
Conjugium optatura et pulchram Calydona vide-r^^i^^^f.Af;?,'?»'^;
rem ? 270 ei. An memorako Deot ob-
Nunc etiam horribili visu portenta sequuntnr : »titi8temiAt,qu6 mim^ re-
•c^^ .. - • ^* ^ i. • Tectus tn patnam reeionem
Et socii amissi peuerunt lethera pennis, viderem diiectam cooju-
Fluminibusque vagantur aves (heu dira meorum gom et speciosam Caiydo-
Supplicia!) et scopulog lacrymosis vocibus im- ^^StJ^^SriS^^Si:^
plent. tur me : et socii amissi
Hsec adeo ex illo nlihi jam speranda fuerunt 275 «▼oiamnt aiis in a«rem, ec
Tempore ; cum ferro coelestia corpora demens L°S.T™4'S.SS:i;
Appetii, et Veneris violavi vulnere dextram. sonis : heu crudeiia suppii-
Ne vero, ne me ad tales impellite pngnas. <^** meonim! haec autem
Nec mihi cum Teucris ullum post cruta bellum rulJribUlo*empI)ri*^!5ui!^
do insanus invasi gladio corpora immortalia, «t sauciari plagA dextram manwn Veneris. Ne
ver 6} ne hortemini me ad talia prvlia. Nec mihi beUum uUum ett cum Trojanis post excisam
NOT^.
ffu/a tt turru : adtinittram verd eauietetpro- 268. Devidd Atid tubtedit adulier.] Subti-
montorium Lochiat. £t vero testator Horoerus, deo, est elam tedeo intidiit. Unde Valeriut
Menclaum ad Pharum insulam prim^ ezscen- Max. I. 7: c. 2. vocat tuhtettorem alieni matri'
sionem fecisse, Odyss. 4. 356. momt, adultemm, qui aiienae conjugis pudici-
263. JEtnttot.'] Ulysses in Sidliam apud Cy- tie iiisidiatur. Itaque sensus est, Agamemnoui
ctopas appulsus est, ubi mons AHtoa, ut fus^ adulleriorum vindici, qui ob Paridis adulteri-
narrat Achemenides, JE. 3. 613. um Trojam everterat *, insidiatorem adulte-
264. Re^naAeoptolenU.] Pyrrhi, Epiri re- ruin non defuisse, quieom sub prima domAs
gis, Achiilis filii : qui ab Oreste Agamera- limina primumque reditum opprimeret.
nonis filio occisus est, ob amorem Hcrmiooes, 270. Cofyiigviim, ^.] Conjugem Agialeamy
jE. 3. 328, &c. De Phyrrho Jfeoptotemo, JE. 2. supr^, v. 243. Calydana^ urbem iEtolie, quam
263. Diomedes ct avilo jure possidebat, et armis
265. Penatet Idomenei.] Cretensis regis, domuerat, iE. 7. 3U6.
qui a suis pulsus est oboccisum filium, iE. 272. Sociiamitti,^.] Circa promontorium
3. 122. Penalet, Dii sunt domestici, J£. 2. Apuliae Garganum, insuls sunt, non duse, ut
717. ait Strabo, sed quinque : Dionudett ab anti-
265. Ubyco litore Loerot.] De Locrit, Grae- quis dictse : liarum maxima nunc Tremiti. II-
ci« populis circa Pamassum montera, JE. 3. Iic Diomedis socii in aves finguntur coramuta-
399. Homm aliqui, post bellum Trojanum ti : vel ob iram Veneris, vivo adhuc Diomede,
consedemnt in meridionali corau Italie, circa ut aiunt VirgiUns et Ovidius Metara. I. 14. 494.
Zephyrium promontorium, ut ibidem expli- vel ob dolorem amissi morte Dioraedis, ut in-
cuimus : alii in Afric^, circa Pentapolira, quas nuere vidctor Strabo aliiquc. Has aves in hit
Cyrenaica regio est, ad raare Mediterrancum, tantam insulis reperiri ait Plinius, 1. 10. 44.
et orientem Svrtis majoris, ut ait Servius ; ttt easque dentcs haberc, colore esse caodidas,
ver6 tcstatur bomitius Afer, in regione AfricsB iqfestas advenis pneterquam Greecis. JocuinM
plaue opposit^, ncmpe ad Oceauum AUanti- Meursius ait easdem essc quse Groiicis dictin-
cum. tur l^m^t»if Latinis ardea, Gallis heront. Plini-
266.] MyeentBUt, ^.] Agamemnoo, Myce- us facit /u/ieorum similes. Oridius noaeyenot
namm rcx, ClytsemnestnB uxoris et ^gisthi quidem, sed cycnis proximas.
adulteri insidiis occisos, .£. 3. 54. DeJ^ytenit, 276. CtUetHaeonora.] Venerem in voli
urbe Peloponoesi, £. 1. 284. De Achivitf Grae- manib Diomedes vuioeraverat. Uiad. 5. v. 38it.
cis^ JE, 1 . 468. Martem in imo teiitre, v. 857.
514 P. VIRGILII MARONIS
Trojam : nec rccordor, aut Pcrgama, nec veterum ineniiDi Ifetorve maloniiii*
gaudeo rfc aniiquij caiami- ]Vliineni, quac patriis acl me portastis ab oris, 281
S^^^;» tSSL ilJ «" Vertite ad iEneain. Stetimus tela aspera contra,
patrii» terris. Stetimus ad- Contulimusquc manus : expcrto credite, quantus
versui vaiidafjuf arma, etjg clypeum assurcrat, quo turbine torqueat hastam.
consenumus manus : crc--,. .•'«^ « °i /i . i» ^ Mnar
dite miki experto, quantus Si duo praDtcrea talcs Idflca tulissct 285
ftttoUat clypcum,qiio impe- Terra viros ; ultro Inachias veuisset ad urbes
lcs viro»prffitcreum;Tro-Quicquid apuu durne cessatiuii est moenia Irojap»
januii prior intuiissct bei-Hectoris ^nea?nue manu victoria Grajum
lum urbibiu Arrivis, clfx •. a • i • *• • ^i.* .1:* !1^~ .— . oaa
Grici i« doieret mutatis fa- Haesit, ct lu decimum vcstigia rettuht annum. 290
lis. Quamdiu tardatum est Ambo animis, ainbo insigncs prsestantibus armis:
cirramurospcrtinaris Trj,- fjj,, pjetate prior. Cociaut in fa-dcra dextrae,
jic: victoriaGrwcunimsub- ^ . "^, • .
ftiiit nianu Hrctoris et Qua datur: ast, anuis coiicurrant arma, cavete.
ifincir, ct rctr6tuiit pwicni Et rcspoiisa simul qujc siut, rex optime regum,
J'A^1.r™2.™S°o Audisti et qure sit magno sententia bello.
bciiicii lortitudinc : iste su- Vix ca lcgaU : vanusque per ora cucurrit
pcrior trai rciigionc. Dcx- Ausoniduin turbata frcmor : ccu, saxa morantur
trJT resira convciiiant m/>,» .1 1 /•. -.
fa.dcra,siquidcrairfronrc-^^""^ rapidos amues: clauso fit gurgite murmnr,
ditur: scd cavcte, nc anna Viciiifeque fremuiit ripie crepitantibus undis.
Tcstni congrediantur cwm Utpriinumplacadauimi, et trepida ora quienint;
i//tu« armis. Aiidivisti si--, » ,-^.' ,. '. /.^ / i^ ' oAt
mui, rcx optimc rcgum, ct Prjcfatus Uivos solio rcx infit ab alto : 301
qujc sint cjus rcsponta, ct Autc equidcm sumuiadc re statuissc, Latini,
?"i' uy<V\^^^itT'^^ vellcm, et fuerat meliu::.: nontempore tali
to bello. \ IX lcfi^ati ca rfijr- .i» ' i •! i
erant : ct varium inumuir CogCrC COnClllUm, CUni miirOS Obsidct UOStlS.
dinfusum cst pcr oni turba- Bellum importuiium, cives, cum ffcnte Deorum,
ta Italonim : vcluti quando i • ^» • • • . _ 1 1 r *• ^ aaa
taxa < .KVccnt flim<!s tor- Invictisq; viiis, gerimus : quos nulla faUgant 306
reiite^: tunc obstructo ai- Praclia, uec victi possuiit absistcrc fcrro.
ycomiiniiureditur,etpn).gp^,nsi q^^m accitis ^toluin habuistis in armis,
pimiua? ripaD fremimt aquis ' . * .... , , , '
Jin.l,itaniibu». Statim at- PouiUi : spcs sibi quisquc ; sed, haec quam angusta,
qm- aiiimi scdati ct ora tu- Cflctcra qua rcrum jaccant perculsa ruina, [videtis.
niuhuantiu composita fuc-
nint ; rrx prccatiis Dcos incipit h sumino solio : Equidcm, 6 Latini, ct cuperem, ct milhit rois-
sct dcliberare pritis de summa renim : non r-^rd convocare coiicilium tali teraporc, com hostis
prrinit inuro». Facimus bclliun diiricilc, A cives cum stirpc Ucorum, et hominibus invicUi : qiM»
null:ii piipiR^ dcbilitant, ct ^ut etiam supcrati non }>ossmit nbstiocre ab armis. Si conttiliiblii
alifiuain spcm in exercitu .^tolorum advocato, dcpooitc eom : onusqnisque si/ tibi mim spcs i
scd vidctiy, quam tcnuii tpe* illasit. Quo casu rerum itof/raruin cietcra concussu jaccant|
NOT.t:.
SBO. Ijtetorvt m/i/orKm.j Groica forma, su- carrntiir : et frequentcr orationuiB exordia ab
pra, v. \2&. invocatione Ueorum sumereut. Talia fucrvct-
28:i. Contnlimusqut mmmt^ttt.l Aduluturhk ordia omoia Catonis) talia Cicerooit ac Dc^
heroi suoV irgiUus;quanquam eiiim advcrsiiKDi- mosthcnis Domiulla.
omcdeinstctit, lliad. 6.2:26. tamenhuic minim^ 302. Mt e^wdem.] ORATIO latiai
fuisse pan'm constat cx co, lr|u6d ab codem iu habct partei. I. Exponit bottilium i
roxAvulncratusictulapidisfuit^fuiKHctqucadct^ magntiudinero, cui tuarum tenuicalem
iotcrfccttiii,ni!(iVcnusuiixiliofiliiadfuisHct,v.311. nit. II. Propooit cooditiones pacit trca:
S84. fii etypeum anuri!fat.\ Ipsc attnllat cly- tcrras Ailoeai OH^piaadas, si sedere Uic vdb i
pcum suum. Sic X.. \X 729. jiltt sublaium aut navct ledificandas, si malil nli6 abtre; da-
consiir^^f 7iimiif in enMtm, etferil, niq: oratorcs ad eum mittendos cum rcfiit ■■-
286. /dcfl terra.} 7*n»a«,ubi mons /cto, jE. 3. ncrilHis.
901. /iiorAii», Argivas)£ . 7.S8C. Dardanw, 305. Cumgtitfe Deorum.'} JEncat k Jota fU
Trojanus, iE. 1 . iS5. Vcnercm ortut : Trojana gcnt a Jovo pcr Dv-
801. Fne/alut Ditoi.] Notat Tumebt» vete- danum, J£, 1. 986.
fffef, prvcipw Rumanoi, id tolemne habiiiiise ; 308. jSItoMM.] Diomedb lOcionMBy ia 1m-
iil «iiio«iiiaffl verba pubUc^ faocccnli Deo% v^- lia tedeiitiuiai mptkt v. S49.
iENElDOS UB. XL £15
Ante oeiilot interq; manns sunt omnia vestnu. 31 1 omiiuiiiemftie timt ob ocu-
Nec quemquam incnto : potuit que plurima virtus^ff ^ "? mambus vet^
* ^^ . ^ *^ ^ «^ . At nemiiiein accuto: fuil
Esse, fuit : toto certatum est corpore regm. roHi fortitudo, que potuit
Nunc adeo, qus sit dubiee sententia menti, «ue maxima : pugnatum
Expediam : et paucis, animos adhibete, docebo. "* ^ "^**" r*«°*- ^^"^
Est antiquus ager, Tusco mihi proximus amni, 316 nt incert» menti m«tf, et
Liontnis in occasum, fines super usque Sicanos. o«tendam paucii rerto:
A • n ^ f ^' 1 advertite ammot. Ett milii
Aurunci Rutulique serunt, et vomere duros vctuttut a^r, vicinut fluvio
Exercent colles, atque horum asperrima pascunt. Tyrrheno, protensut in oc-
H«c omnis regio et celsi plaga pinea montis 326 2.***?'*"\ "*^ . l!?*?*?
-~, ...°fw, ' ^^.1. Siculot. Aurunci et Rutuh
Cedat amicitife jLeucrorum : et rcedens sequas coiunt, et vertant aratro
Dicamus leges, sociosque in regna vocemus. coiiet atperot, et tUuntur
Coiisidant, si tantus amor, et mcenia condant. JSJlill!^^^
Sin alios fines aliamque capessere gentem tractut pineut alti montif
Est animus, possuntque soio decedere nostro : 325 deturamicititBTrojanewrum;
Bis denas Italo texamus robore naves, TJ^^u^TldauUMr
Seu plures complere valent : jacet omnis ad undam mut eo* todot in reniam
Materies : ipse numerumque modumque carinis mw<nim. (^«cant O/ic, ri
^ n n l^i^ ^ cupiditat, et ttru-
«nt oHbet. Si verd voluntat ett ipni adire alias re^ones et aliot populot, et si pottunt abire ^
tmrii nottri : ttmamnt tptU ligno Italico viginti naves, aut phires, si pottont im|4ere : tota
materiM jacet prope aquat : ipri pnetcribant iMunenim et fonnam
NOTJS.
316. Ett anii^nu ager, 4^.] Duplex est de longus in ortum. II. Serviui, quem tequor»
hojnt a^ situ opinio. I. Donatus, quem sequi- affrura metitur ab urbe Laorento Tyberim ver-
tnr Cloverius, agrum iUum metitur ad litut iiii, quo fcre loco Trojam suaro novam Troja-
0writ : k CirccMi monteyqui tenninut fuit Latii, ni jam condiderant. Atqoe iu erit Tutco proxi-
tempore Tarquinii tuperbi,orientem vcrsds,ad mut amnii nempe Tyberi : erit longus in oeoa-
mq; T^rberim, qui terminat Latii fuitad occi- fum, tive adoccaturo Laurenti urbis: imm^iie
dentem. Firmat inde hanc opinionem Donatiu, an^sti» a^ objiciantur, nllra Tyberim in
qa6d Tuscos dicat aliquando lediste cinAi U- occasum porrigetur ; tiquidem Sieuli primi
fentem fluvium, huic monti Circaeo vicinum ; omnium Italin incoUe, qui deinde ^ieont dicti
Iranc itaqnc Ttijcum fluvium hk k VirgiUoap- tunt,ultraTyberim multatantiquitat tcniierint
|Mllari: deinde qood conttet apud omnei ; Ru- urties, in quibut nnmerat Dionjsius, AUiumt et
fiilM, Tumo subdttos, spatio illo contentos fu- Care, in eodem tractu maritimo ultra Tybe-
ifsc ; et ^uruncof moiitem CHT«um proxiro^ rim. Igiturcrit ager iile, longusjintt tuper iw-
attingere;et/}tne/ttm,seulucampinicoasitum, ^ue Stconof , id est, osque ad 6nes illos, quos
circaCircsumesse. AttribusexcapitiimRmini- veteres Siculi tenebant, priusquam a Pelasgit
mi probabilis hscc sententia videtur mihi. Pri- et Aborigtnibus inde pulsi, Sieaniam insulam
m6,qu6d per Tutcum amnem iiVirgiliosemper occuparent, imde Sicaru dicti sunt. JE. 7. 795.
inteUigatur Tybcris, G. 1. 499. ^.8. 473. JE. Quin etiam Aurufiei Rutulume terere potue-
10. 1£^. Secund6, qu^ ager ille sic extensus runt : non veri quidcm Rnlultj qui ftxenint se-
complcctereturregnumuniversumTumijCujus dom ad orientem Laurentin» dilionis, ^. 7.
•ngiisttas dcscripsimus, JE. 7. 795. imm^ et 796. ncc veri .^iirunn, qui suam fixerant ultm
inult6 latiora spatia : at quantumvis dicantur Circieum, £. 7. 64. Sed quirdam eomm reli-
Hutuli fuisse Listinis conjoncti, atit etiam sub- quis, qtne circa Tyberim remanserant : hunc
diti ; cert^ vero similc non est, Latinum regem enim tractum k Tyberi ad Circasum variis tem-
bomini cxterao regnum obtidlsse, quodcontan- poribus varios habuisse colonos, qui sese invi-
Sinei Turni ditionem totam absorbcret. Tcr- cem alias in regioncs cxpulcrint, testatur Pli-
, cum urbs Laurentum, raput Lalin» ditb- nins, 1. 3. 6. Latium antiquuM, ^ Tj^feri Ciree-
fiis, in qua tum concilium habebat Latinus, k tot tcffuef o6iertMi/i4m rst mittium patsuwn
Tjberi vix distaret lencis tribtist sive millibus qmntptagintalongittuline. Colonittsepemutatiti
|Miil6 plilis septem ; et reliqua agri illiut pars tenwre alU aiiit temporibus : Altonginet, Pe-
ad nsque Circ«um miUia plusqnam quadragin- lowi, Jhtadet, Sicuti, Aurunei, Ruluii.
ta habcret ad orientem : tan^ ager illc dici non iftl. italo rottore.] Robur, pro quocunqae
potuit k Latino longut m oeeanm : ted omiiiiio dvlore l«pw tamitur^ U. l. VQQ..
516
P. VIRGILII MARONIS
navium : nos suppedUcmus Prsecipiant ; D08 fiera, manus, navalia demus.
«ra, opermm, et naiuic* p,.ge|grei quj ^jj^ta fcrant et foedera fimient, 330
tamonitoreiLaUnogepr«.Centuin oratores pnma de gente Latmos
cipuo jrenere ire, ut cxpo- Ire placet, pacisque manu praetendere ramos :
jT^r^JS^f^.TiSMttiiera portantes eborisque, aurique talenta,
to$ prsferre manibiis ra- f^t seliam regni trabeamque msigma nostri.
mos pacificos, portanies Cousulite lu mcdium, et rebus succurrite fesds. 335
l^tSl^^eutt -Tum Dranccs ideo. infensus, quen. gloria Tumi
tas nostri imi>erii. Koj de- Oliqua iHvidia stimulisque agitabat amaris :
libcrate in communc, etLarffus opum, et linffua melior, sed fricnda bello
tubvcnite rebus fractis. »> r •!•• i i*^ i* *•!• *
Tum idem Drances infe^- Dextera, consiliis iiabitus uon lutilis auctor,
ius,quemgioriaTurni pun- Seditione poteiis i genus huic materna superbnm
gebatoccuUa invidia ct sii- Nobilitas dabat, incertum depatre ferebat : 341
niilis accrbts: abuiidanSf^ . , . ' ,. . *
<iivitiis,etabundantioreio-^urgit, cthis ouerat dictis, atque aggerat uras :
qucntiu ; sed nianus ejut Rcm nulli obscuram, nostrse nec vocis egentem,
trat inirs ad beUum ; te- Qonsuiig 5 i^oue rex. Cuiicti se scire fatcntur
wifii reputabalur non vanus ^^ . * ' ^*^!», »1.«.. x^u«% m a^ «^.m ^ ««.»«.^iuu
auctor in consiiiis : po- Quid fortuiia fcrat populi, sed diccre mussant. 345
teiw factionibiis : maternus Det libertatem faiidi, flatusqne rcmittat,
splGiidor dabat illi cenus ^-^i . i ••«^•r * ^ --^
iiiustrc, k patre iiabebat ^HI**^ ®" auspicium lufaustum morcsque sinistros,
ignotum genus: sm^t, et accusat his verbis Turnumf «ugetque invidiam : Suadea, 6 bone ra,
rcm ignotam nemini, ncc indigcntem voce nostro. Omncs falentur sc oofpKMcere quid posinlgC
sors geulis nottnCf sed vcrentur dicere. Coucedat liccntiam loquendi,ct dcponat tuniorem iUt,
cujus proptcr omuia advcrsa et funcsta studia
NOTii:.
3iI9. Affvo/ia.] Vulgu mraley locuit cst iibi
stant naves. Hk, vel locus est ubi osdifican-
tur : veU iit nit Servius, ligna quibiui sdifican-
tur : vel potii^s instruuieuta omiiia, quiB ad
navium labricam pei*tinent. De talcntUf Au. 5.
112.
334. Sellam,^.] SeUam euru^m: ita dictam
deiiide a Komauis, non qn6d a Curibiu Sabinis
invcnta csset, nam Fiorus tcstatiir Tarqiiiuium
Friscuni ab Etruscis cam acccpisre ; »ed uin-
nino a curru : nain vctus auctor apud Gcllium,
]. 3. 18. testatur, Semtores qui eurulein rn/i^if-
iratnm ^rMimn/, curro solUos, honorisgratid in
eurium vehi : in quo curru sella euet supra
qmm comitlerenl, qum ob eam causam curutit
a^ellaretur. t-tebHntiirantein ea re^^s primt^,
tum consules, cQnM>rcs, przetores, et irdiles cu-
nUes : hanc etiani Rouiani re/^ibus ainiris iini-
iieris luco raittcbant, ut Ptiriionnte npud Dio-
nysium, MasiiiiMiR npiid A|ipiauum et Liviuiu.
llrat illa eburntii, scii potiiis ca^Iato el»urc con-
ttocta : tum incurvis pcdibuit, uiide \ Plutunlio
iu Mario dicitiir uytufXimtt, iucurripes. De
trabed, to^ ret;iart coiisiilari A\. 7. ISS
335. ConsuHle in mcdium.] Id quod vst iii
conimiiiiem utilitntem, U. 1. 127. In medium
qu0p.rebant.
339. Futilis.] Vanus, loquax, inutilis, nihil
continens, qui sibi credita statim cfiundit.
Translatjo e«t, juxta Scrvium, Donaium, Lac-
untium, a vasc futHi dicto : ctous oi lalum et
patulum, fundufl angustus at acutut crat: ila
ut in terra dcposituin starc Don posaet, ssd
statim in latus efiunderetur. Hoc otebaotiv
in sacris Vestc, quia iis sacria aqiwa in tenft
deponi nefas erat.
3-K>. Stditiont.] Factionibus, capt&iidii nd-
gi onimii.
343. Rem nulU obseuram, ^.1 ORAHO
Draucis quinque habct partes. I. bictt ooums
ideo tuccre, quia Tumum timent. II. Vmm.
se profitctur ex omnibus audacter in TarBins
dicerc pro repubUca, quam ille temeritate ac
fii<;a sua pene evertil. III. Censet pacis coodi*
tionibus ca*tcris haiic etiam adjicieDdam, ol
Lftviniacoiijux J£ncie dctur. IV. OratTurnunii
ne patiatur privati eommodi rationes pubLeis
rHtioiiihus obstare. V. Denique orat, ul si bel-
lo abstinerc nolit, privatam couteotionem, aou
piiblico pcriculo, scd privato certamiiie dir^
niat ; qiiod ab iEnca proponitur.
3'l*>. IJirere mussanl.J Mussare, ett mnli
pifixiinum rsnc; submissii ct paruin distliici&
vcKrv , t|uasi timi«l^ nc dubitanter loqui ;
unirnre. IWc tuuere, rereri.
Iril. Cnjus ob auspicium.] QuiabeUum
miiiistratur uiitu et auspiciis Turui;
I^tini, qui remm habeuas eam in rrui
suerat, .£. 7. 6i)0. et forti felicioribus w-
piciis bellom iuic^pissct, li tutcipioiiilum dn-
isset.
JENEIDOS UB. XI.
£17
(Dicam eqnidem, licet arma mibi mortemq; mi- (dicnn enimTen^ qaamTii
netur) mihi commiiietur nraM cl
Lumina tot cecidisse dacnm, totamque videmus '^^ ;^|»" *^ '""l*»
^ j, , i ^ :» m •' «»^""*^"" penigie, et urbem
ConsedlSSe Urbem lucta : duni Troia tentat ddOunivenamjaceremdolore:
Castra fug» (idens, et coelum territat armis. J""? *^^ oppagn»t castn
Unum etiam donis istis, qu« plurima mitti ^"H^^^t^^^HC.
Dardanldis dicique jubes, unum, optiroe regnm, Unum pratere^, optfme re*
Adjicias : nec te ullius violentia vincat, 354 «"!?» """™ •^***^ »'*»? "»-
Q% ^ . 1* • ■ • ncribus, qam multa impe-
uin gnatam egregio genero dignisque hymenaeis «« ferri ct dici TrojaiSi:
Des pater, et pacem hanc aeterno foedere jungas. nec ru cujutquam te im-
Quod si tantus habet mentes et pcctora terror ; P^J^I-^t.ti'^ '^
Ipsum obtestemur, veniamque oremus ab ipso; generoetspiendiditDuptiit,
Cedatjusproprium regi, patriaeque remittat. ^^ confirmci haoc pacem
Quid miseros toties in aperta pericula cives 360 ZCZ^T^,JSt^
Projicis? 6 Latio caput horum et causa roalorum ! pat animot et pectora nof^
Nulla salus bello : pacem te poscimus oroncs, '''" obiccrcmui ipium, et
Turne, simul pacis solum inviolabile pignus. ^cmu/, utperaittSr^l
Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse ct reiioquat patric jut lu-
Nil moror, en supplcx venio: miserere tuorum, "*?* ^""1 ^**^" propeUi»
■n ' .1 L» . r !• • ' -»« miseros civeg m mauifesta
Fone animos, et pulsus abi : sat funera fusi 366 pcncuia .' a tu qui es Lati-
Vidimns, ingentes et desolavimus agros. ">» oriRo et causa caiaml-
Aut si fama movet, si tantum pectore robur \T!^ i!Ir."im„"JI!*flt^ir«'
^ . . ^ . j ' I . 1. ' . j. . IU8 in belio : omnes flagita-
Concipis : et si adeo dotalis regia cordi est; mus k tc pacem, o Tunie^
Aude, atque adversum fidens ferpectusin hostem,^' *='*""* P'.fi^»"'*^«»^»*»"»"»
Scilicet ut T.^no contingat regia conjux, 371 ''«"r/i/STbi &".
Nos, animce viles, inhumata infletaque turba, ct vcr6 non curo csse, occe
Sternamur campis, Etjam tu, si qua tibi vis, ?*:•"""■ **^<^*^^ suppicx:
S. *. . 1 -aV • ■ I «11 • miscrcsce toonim) depone
1 patrii quid Martis habes, lUum aspice contra, iram, et ejecius recede! Sa-
?ui VOCat. 375 <>> vidimus ciedium, fiigati
alibus exarsit dictis violentia Turni : '** '^'^^ ^^ J^^ "^VT';
« .^M» ^A». «.• ui^Mo Y«v«^ «w» ^u.u ^^ arva spatiosa. Aut si
Dat gemitum, rumpitque has imo pectore voces : gioria u excitat, si cooti-
nes pectore tantas vtres, si denique tibi chara est hmc au^ ipiwn ambi* in dotem, aude, et se-
curus opponc pcctus adversum contra hostem. Nempe, ut uxor regia detur Tumo, nos fun-
damur campis, anima: ignobiles, turba iasepulta et indefleta. Nunc ver& tu, si est tibi virttu
uUa, si habcs quicquam patriae fortitudinis, contucre fx adverso Ulum qui te appellat. Violen-
tia Tunii acceusa est his verbb : dat gcmitum, et emittit ^ profuodo pcctore verba ista :
NOT^.
351. Fug«;yu/i»u.]Carpit fugamTumi: cum
4 Junone, non tamen sponte, snbductns cst h
pugnil, M. 10. 659. De Aymcfueis, nuptiis, G.
3.60.
350. Ctdaif 4^.] Si ade6 Tumum timerous,
ut nuUus ausit dc eo conqueri : ne queramur,
ne vi agamus ; sed preccmur ipsuro,saltcm si-
nat, ut rexetpatria rci communilibercconsu-
lant pro suo jurc.
372. Inhumata injleta^ turba.'] Privata fu-
nebri honore : quod ^>ud veterei miserrimum
fuit, £. 6. 325.
375. Q,ui vocatA Snprit, v. 116.
378. Larga qwdemt ^.] ORATIO Tor-
m duai babet partes pnscipiiu, quarom pri-
ma rcfeHit Drancem ; secunda caput, de quo
deliberatur, attingit. I. Refellit criroinatio-
nem temeritatis et fuga, primo vanam Dran-
ds eloquentiam per ironiam iUudendo ; se-
cund6 commemorando facta sua, caedem E-
vaiidri, Biti», Ilc. II. Timorem Drancis de
Trojanorum virtute conceptum elcvat, iro-
nice exanerando: aitque nunc GraEHros ip-
sos, Acfafllem, Diomedem, coram Trojanis
trepidare ; flumina ipsa retr6 ab iis fngere,
%tc. III. Simidatum dc se timorem Dranci
adimit, profitendo sc tam ignavo sanguine
macaiari noOe. Atqne hiec prima pars om-
tioiib est. IV. Concedit ad eas pacii
tloiiet abeoiHlum, si vet despcFtU sit :
518 P. VIRGILIl MARONIS
Scmper quidem^ODrancc, Larga quidem, Drance, tibi semper copia fandi,
copiosa tibi «t facuhas lo- rp^^^ ^^^ y^^^^^ jjj^^g poscunt: patribasQ ; voortii
qucndi, tunc curo bella exi- -*. , , *^it".^i . rTT
gunt opus : ct fcnibui con- "rimus ades : sed non replenda est curia verbis, 380
vocatis prinus intcret : sed Quse tuto tibi magna volant; dum distinet hostem
".T 7«li^JSc°'Vxri:Agger muropum, nec inuodant sanguine foss».
dunt tibiimpune;dumproProinde tooa cloquio, soUtum tibi; meq; dmoris
pugnacuia muronim coiii- Ar^ie tu, Draiice : tot quaudo strairis acervos
bent hostemt nccfo«Mrre-rn - * j - j j*^ • ^ i •
dundant sanguine. itaque reucrorum tua dcxtra dedit, passimque trophsis
tonaW eioqupntia;, quoJti' Insigiiis agros. Possit quid vivida virtus. 386
bi consuctum est ; et tu, Experiarc licct : nec lonce scilicct hostes
O Drance, acciiia me timo- ^. j* i • • *^ t-
ri»:qiiandoquidemtuama-4uaerendi nobis : circumstant undique muros.
niuedidit tot cumuios ca- Inius iu advcrsos? quid ccssas? an tibiMavors
pJsT i^rT^Z^t:^ Ventosa in lingua pedibusque fugacibus istis 390
trophsis. Licet tibi explo- Scmper erit ? [gai
rare, quid vaieat virtus ar- Pulsus cgo ? aut quisquam merito. foedisame. pnt
dpns : sciliMt hostcs non a ^ari* «.'j * m t. •
enint nohis pctendi procuh ^rguet ? Iliaco tufflidum qui cresccre Tybnm -
uudiq; circuindant murox. Sanguiue, et Evandri totam cum stirpe videbit
Au ibiraus tontra «^ «p- Procubuissc domum, atqiexutos Arcadas armu?
positos notns? cur mora-TT i •. • t>'.« . i» i
ris ? au forUtudo bciUca Haud ita inc cxperti Bitias et Fandarus ingens,
■cmpcr erit tibi in 8upcr-£t quos millc dic victor sub Tartara misi, 397
ltid£^?"n':™Cli;'.*"'^'"*"* ™""* !'°s^'»''q»e '^ggere septus. .
mm. 6 ignavissime rau vc-Nulla salus bello? capiti cauc talia demens
rb uiius accusabit nie, i/itod Dardaiiio, rcbusque tuis, proindc omnia magDCi
«"r^rbrim iXuTclllr Ne cf «sa t»rbarc mctu, atque extollere vires 401
ccrc sanguine Trojano, et Gcntis bis victie, coutra premcrc arma Latini.
universam domum Evan-Nunc ct Mvrmidonum proccrcs PhrvjQria iran
dri cxtinctam csse cum so- ♦•♦?
bolcet Arcadas spoliatos tremiSCUntr
cxercttup Bitias et vastusNunc ctTvdidcs, etLarissseus Achilles?
Fandarus non sic «pcrti ^qjjjJs ^^ Hadriacas retro fugit Aufidus UDdas?405
stuit me, et mille alu quo.H °
VM die victor dejeci ad iiiferos, clausus muris et cii cundatus munimentis hostililMis. Nnli
e$t sahis in bello, ais ? omiiiarc tHlia, 6 iiisane, liomiui Trojano, aut rebus tuis ; ilaquc ne di^
na:! romniovcre omuiamagno tiinore, ct extollcrc potentiam nationis bis supcrmtir, contri tsrt
miuiicrc potentiam Latini. ^'uncetiam principes Mvrniidonum rcformidant arma Trojaaa.'
nunc etiam Diomcdes, ctiam LarissKus Acbilles ? fluvius ctiiun Aulidut retr6 fugit laaiv Ua^
driaticum .'
NOT.«.
quam fortc mori tiim glorioMUs foret. V. Os- prlura cst, et futiira pnediceatiuai : ct
teiidit rem adc6 non cssc dcsperatam, ut po- cst : jacta infaustum illud omen io Troji
tius intei^a sit ; cuni auxilia sibi multa super- te ipsum ; qu6d nempe nuUa» nequebiis, i
sint ; ciini victoria Trojanis admodum criientu tibi per bellum salus sit.
fuerit, danummquc par : cum adhuc bclliira in 402. Bisriettc.] Primikm ab Herciile,<
ortu ipso sit atque initio,idoo<|ue facilc nuitari a (irsecis, X. 3. 476.
possit, furtuutt vicissitudiuc. VI. Auxiliis 403. JVtiNC et MyrmidonuBh 4^.] Irmid
Pioroedis, qusc desunt, op[)ouit auxiliu quie metus inanitatem ezaggcrat. Dic, nt nobii ii-
adsunt quam pliiriina, Messapi, Tolumuii, niorcm incutias, Myrmidoniu, DiomcdeM, A«
Camilla;. Vil. Denique oflcrt se pugno: sin- chincm timuisse arroa Trojana : quinoiMMMi
gulnri. illa timuerint. Afyrmidoiief, Theiiali v«liEfi-
385. Trophitis.] Supr^, v. 7. ncta;, Achillis milites, M. 3. 7. Phrvpm» oki
3i>4. Erandri procubuisu domum.] Occiso Troas, JE. 1. 381. Tydides, T^-dci filiut Dif
Pallaute ab ipso Turno, M». 10. 442. nicdcs, supri, v. 243. iMrumUM JdUttc^
396. Bitias el Pani/anM.l Porte Trojans Thessalus, £. SL 197.
custodes, quos iutcrfecit Tumus, ciim in 405. Amnis tt HodriacoM. ^x.^l DSc IpM
camurbcm iusiluit, X,. 9. 706. et scquenti- etiam fluyios^Trojanorum inetu, retf^afaafi
bus. rgissc. Jhtfiduh Bunc Lo/aiife, flimns Iialia
399. CtqfUi canCf ^x.] Ctttttre, vatum pro- in Hirpinii naiceiu, inttr ApnttuBi OMniaa
JENEIDOS LIB. XI.
519
Vel cum se pavidum coutra mea jurgia fingit eodem ipio tempont <|uo
Artificis sceius: et formidine crimen acerbat. •ceiestus «tfe accuMtor li-
Nunquam animam talem dextra hac, absiste moveri, "eaf ?bi«sT*eTe!ullJSiI
Amittes : habitet tecum, et sit pectore in isto. metu tuo •ccusatioDem n^
Nunc ad te et tua, magne pater, consulta revertor. *^- *^*»»« turbari, nun-
c 11 * • 1* * . -. . .-, qoamperdestalemaDuiiam
Si nullam nostris ultra spem ponis m armis; 411 hac niaoumed; maoeatte-
Si tam deserti sumus, et semcl agroine verso cum, et stet in iiio tuo pec-
Fundilus occidimus, neq;habet fortuna regressum:;^^^,,'^^,^^^^^^^
Oremus pacem, et dextras tendamus inermes. ma^ncpater. Sinuiiamdc-
Quamquam 6 ! si solitse quicquam virtutis adesset, "«^p» constitois spem 'm
IUe mihi ante alios, fortunatusq; laborum, 416 rlrm.Hl^.ir^T*
I^gfC^usque animi, qui, ne quid tale videret, musa6exercitum»emelfu-
Procubuit moriens, et humum semel ore momordit. pf««»fV«7*>rjnn*nnU«n '
o- * u* * JL • . • . habet vicissiUidmem : pre-
Sm et opes nobis, et adhuc intacta juventus, cemurpacem, ct porriga-
Auxilioq; urbes Italae populiq; supersunt ; 420 mus maous ezarmatas. Ts^
Sin et Trojanis cum multo gloria venit "*;;' *■; '^'^V'^'!^
£, •' .,,. ^ ^ quid virtutis pnstiiMe, iJm
banguine, sunt illis sua funera, parque per omnes wUrtiur mihifeiixm labo-
Tempestas : cur indecores in limine primo "^"»> ^ virtutc pnestaai
Deficimus? cur ante tubam premor occupat artus.^P^^^^^^J^^^i^^^
Multa dies varmsque labor mutabilis levi 425 procubuit moriens, et mo-
Rettulitin melius: multos alterna revisens
Lusit, et in solido rursus fortuna locavit
Non erit auxilio nobis iEtolus, ct Arpi ?
At Messapus crit, felixque Tolumnius, et quos «bsidium: siro^pirsterea
*^ ^ ' T victona contigtt Trojams
cum multo sanguine, n sunt illis suae mortes,et par clades in onmihus : quare igoavi deficimus
In primo ingressu hcUi? cur tremor iiivadit membra aote aonidfm buccins? tempuS) et muhiplcz
motns annorum instabilium vertit plurima i» mcIiiU : fortuna altematim revisens decepit plo-
rimos, et rursus coustitnit eot in firmo ttatu. i£tolus et Arpi non erunt nobis subsidio ? scd erit
McGsapus, et fortunatus Tokimnius, et ductores, quog
mordit ore tellnrem. Si ve-
ro nobis restant vires, et ju-
veotus adhuc iUarsa, et ur-
bcB ac nationes ItalsB od
NOTJE.
et Feucetiam, in raare Hadriatlcum flucns,
celebris Cannensi pnelio, quo circa cjus ostia
RonMoi ab Hannibale victi sunt Hadriaeumi
▼d HadrUUiamivel Hadrianum marc, vel Ha-
driOi pars cst Mediterranei maris : a promon-
torio Saientino, quod superius es* Itali» cor-
noy in sinum influcits, Italiamq; ad septcntrio-
nem alluens, unde niare mperum vocatur. Huic
nomen ab Hadrid urbe et fluvio in tractu Ve-
neto, supra Padi ostia, sub extremum sinom,
md latus occidentale : nunc dicitur sinus ipsc
Oolfe de Vtnise ab urbe Vcnetiis. Scribitur,
▼cl sine aspirationc Jidria ; \f\^ ut in pleris-
que omnibus onttquitatis monumentis, cum as-
piraUono Hadria.
407. ArHfieiM sre/vs.] Pro icelesUi artiJUe. Sic
apud comicos frequenter. Terent. Andr. 3. 5.
1 . Ubi illic scelut estf qui me perdidU ? Crimen
itcm, pro criminaUotte seu accusatiooe, tupr4,
V. 122.
408. Dextrd hde.] Qo» consuevit fortes oc-
cidere, non ignavos. Sic CsMar axl Mctellum,
Apud Lucanuro,1.3. 135. Haudunqyamjugiilo
tepottuet islo Jioilra,MeUUeimmut ; dignum tt
Cmtarit ird JfuUus fumosfaciei.
415. i^uamqumn 6 !-ny 4^.J Si funditus oc-
cidimus, petanius pacem *, tamen, vel ita quo-
que, si quicqaam haberemus virtutis, debere-
mus mortem majori felicitati ducere, quam pa-
cem : ut iUe McEeniius, qui ab ^nea occisus
est, JE. 10. sub finem. De forma illa optationis,
Qjuamquam 6 ! J£. 5. 195.
416. FortwuUus laborumf Egrtgius ontmt.]
Gneca locutio, supra, v. 73. Ltetalaborum.
423. /n limine primo.] Vix dum inito bello.
424. Anietubam.'] Anteqnam decretoria
pugna tubarum sonitu iiHlictasit.
428. ^olusj et Arpi.] Diomedcs Argyripa
conditor, snpr^, v. 243.
429. MessapuSfH^.] Dnxaliquot Etruscomm,
iovnluerBbilis, M. 7. 691. To/umtoKs, augur,
qui fisdus disturbavit, JE. 12. 258. et in eo
tumultu occidetur. Ftliz dicitur ob periti.
am et felicitatero auguriorum. De Laiio, e%
Laurtniibu* ^igrig, Jle:. 7.54, 63. De Comif^
Idf duce Volscorum, JE. 7. 603. et infr^, v.Oa^
520 P. VIRGIUI MARONIS
lot narionos mwcrunt : ncc Tot popiili mjsere (luces : ncc parva sequetar 430
parvus houos roiniuibitur Gloria delectos Latio ct Laurcntibus BCTis.
ronf^regdtos e Latio ct-r;, -,. , ,^ r^ •■•
cnrapis Laurenfibus. Este.*-st et Volscorum cgregia de gente Camiila,
tiam Caraiiia, cx iiiustri Agracn ac^cns cquitum ct florcntes aere catervas.
& ct^r",; .1:rJ Q"»d «■' ™«^ «»1«'» Teucri in ccrta.nina poscum,
fui^ntcs irre.QuixlhiTr>ldquc placet, tautumq; bonis communibus abslo :
jani me vocaiii unum ad^on adeo lias cxosa manus vicloria fuffit, 436
puiniamfC:t ulrooM viUctur, f •. . ** • ^ ^
cttai.tum noceo pubiic» u- ^^ ^^^\^ qujcquam pro spc tcnlarc rccuscra.
tilitati: victoria noii adcdlbo animis contra : vcl maguum pracstet AchiileiDi
fugit advcisata meas ista< Faclaquc Vulcaiii mauibus paria induat arma
rounus, iit abnuam auaorc ,|, i> < ^r i • • i ' -r • .^*
quicquamim) r|>c tanta. 1-lilc licct. Vobjs animam hanc, soccroq; Liatina,440
bo virtittem<:dadvcr8iis./f:-Turnus cgo, haud ulH vetcrum virtute secunduf,
?cr.:':srir;X"D^^'«\'«^^ solum ^Eneas vocat .^ etvocet.oro.
chiiicm, et iiaberct armalNec Drances polius, sivc csl hiTc ira Dcoruiu,
paria .irhilUis, fabrirata Morte hiat ; sivc cst virtus ct doria, tollat.
mauibus \ulcv(ni. h<rolur- f||. i _ • . j t •• i i i ^ -*-
Mus ncmine majoruui infc ^l» ^^^^ "»t<?r «c dubiis dc rcbus agcbant 445
rior viriute, dcvoveo haiio Ccrtantcs: castra ^ucas acicuiquc movebat.
vita.n vobis ct Laiiiio soce- Nujj^jus iupenti pcr rcgia tecta tumultu
ro:..'Luea8mciK)scitiinum.' T^ , '^ V ", «i • «
ct vfiru priror, ut |MJscatLcco ruit, magnisquc urbcm terroribus implet:
vitwmm: puiius quam lif Instructos acic Tvbcrino a flumiue Teucros,
ruZuXi:^i{':C:.uTy'-'-''«|?"'TV"»r^ totis descenclere campis. 4S0
ui pcreamus, aut rcfcrat Lxtemplo turbati animi, concussaquc vulgi
/fi'«rm/rt,gi viitiis aut g^ioria Pectora, ct arrectjc stimulis haud mollibus irae.
autc.dis«;rcbanth«cintcr Arma mauu trepidi poscunt, fromit armajuvenlng,
sc dorcbus ambiguis : iK- Flcnt ma?sti inussantq; patrcs: hic undlque clamor
■icas movcbai /«co castra x)i5j.^,jsu ^j^rio maffnus sc toUit iu auras. 455
ct excrcitum. Ecccnuna-,, , « ^ i. • i < ^ ,
m currit inagno tmnuitu Hauu socus utquc alto in luco cum lorte caterva
pcrdomum rei;inin,ct rc- Consetierc avium ; piscosovc amnc Padusee
£," t;;^::«^^SIP»»i ^""5;^ ■•«»«=5 P«' ^tagna loquacia cycni.
in aricm, et cxcrcitum E-Imo, ait, o cives, arrcpto tcmpore, Turnus,
tiiiMrum desccudcrc c Qu- Cogitc conciUum, ct paccin laudatc sedentes : 460
Zl^lZVZ SIu': Illi ar»'» ■»' '«S»'» «•".»»*• Nec nlura locutus
tc:^ rt cuniinom pcctora Compuit scsc, ct toctis cituscxtuiit altis.
liUibis, ct furor cxcitatus *
1.011 U'vibiis slimuUs. Tumultuantes rnrriptunt nrma manibus, juventus (rtmcnM flagUal bellan,
patrcs plorant qucrunturqne trisles : cum ingcas clamorcirert se UDdique in aCrcm cwm iBulti|di-
• i iliscor(Ii:\. Non aiiter aociim forie turmfe avium sedenint in profuiida sylva : aut cftin raaci
< yrni ru.ittunt cantus in piscuM> flmio Padusa>, iuter aquas ^arrula.<». Nempe, 6 clrm, inqait
'1 unias, arrrptu occusionc, convocate cunciUum, et otioci praKlicatc pacem : dum illi irrampoDt
in rcgiiiim armuii. Nec plura eflatus proripuit sc, et ceier exportavit se ex alt& domo.
NOT^.
43.3. Floru\!ct ^r€f catc.rrat.] Ftilgenies : vrrCi id opto, potius qukm ut Dranccfl aul lu-
inctaphora, dc qim, U. 2. G. dis ant periculi EDci particepft sit.
4H1. Tantd jnv *//f .] Vel victorjfr. vcl Lavini.T, 449. Tyberipo, ^-c.] JE. 8. 330. Tiuermt £.
vel laudis inde cnllifi^nda', quod solus privato 1. 2I^i. Tyrrhtnamf Iif\. 8. 479. MuimiU,eib-
perioiilo commuiurm saliitem pcpcrerim. niurmurant, sapra, v.3-16.
4oL>./^u/ranM/i!nii(n't.]EthabcbiitquidcinyTI- Abl JimnePuduaai.] Padiu, mazimam ItaSa
ncas,(|uod ianorabatTuniU9,annaVcneri<< ro- flumcn, de quo U. 1.462. oftiii quidemseptOB
gutu uVulcano fubricataH^.8.370.Quomadmo- in nare Hadriaticum defcrtur, ted duobas
dum ArhiUcis armaitcmrogatuTlietidi<(nb ro- nntiquissimis : nuorum ■eptcntrionale didlar
di-ni obtiuuerat, apud Homcrum, 11.18. .'M9. ro/arm, hodie ti Po rfi ro/aiui ; meiidioaalei
443. J\'cc Uiunr.ts potiiiSf ^r.] Invitavit Paiiusej hodic il Po d\1ri^enta, Voeat tti
Drancem ut ^eciiri iu Uu-te!« irrueret, s<»cius proptrr diffusa^ pahidiji in n>orem circm
laudiict p«>iii-iil:,v. :i$iK iNiiiicoratioiicm qua- l'adi, et variis fouia confluenles nquM.
si rt tfa(.ioa« :iit . .^iica» mcioUmi vocat ? ct rnduTtCi ut urbcm Paiavi, £. 1. 247.
:«NEIDOS UB. XI.
Tu, Voluse, armari Volscorum edice maniplis : Ta, tdt, 6 Voliue,
Duc, ait, et Rutulos : equites Messapus in arrois, *«™» Voisconu
Et cum fratre Coras laUs diffundite campis. 465 i^Tmc.^"^,^'^
Pars aditus urbis firment, turresq; capessant : cum fratre, explj
Caelera, qua jusso, mecum manus inferat arma. ^^* ,'^"**f* J'
llicet m muros tota discurritur urbe. urbis, ct occupen
Concilium ipse pater et magna incepta Latinus reliqua muhitudo
Deserit, ac tristi turbatus tempore differt. 470 ^^^""^'^^^^lfj
Multaque se incusat, qui non acceperit ultro tota curritur ad
Dardanium iEnean, gcnerumque asciverit urbi. 'P**' P^^^' Latinui
Prafodiunt alii portas, aut saxa sadesque S^TT.^irb^i^
Subjiciunt : bello dat signum rauca cruentum tempore, diflert
Buccina. Tum muros varia cinxerc corona 475«<'- «t accuiat :
■«•^ ^ . 111* roum : quod uon
Matronae puerique : vocat labor ultimus omnes. niiserit et urbi ad
Nec non ad templum summasq; ad Palladis arces ercnerum, Tiojanu
Subvehitur mairna matrum recnna caterva, "'" ^" ^**^*""
-rx i» • • ^T • • • a«/e portag, aut si
Llona ferens : juxtaque comes Lavmia virj^o, giipiicg ct Baxa: r
Causa mali tanti, atq; oculos dejecta decoros. 480 **« «i«t «i^mn san
Succedunt matres, et templum ihure vaporant, ^^ ''ct^°p^ri circ
£t moestasalto fundunt de limine voces : nmt muros muitij
Armipotens belli praeses, Tritonia virgo, <\* » e*i«'«"»a "«^*
Frange manu tehim Phrygii praedonis, et ipsum ^uTmT^^mgenVi^
Pronum sterne solo, portisq; effunde sub altis. 485 matmm vehitur
Cingitur ipse furens certatim in prselia Turnus : paiiLu! '"P"^"***
Jamque adeo Rutulum thoraca uidntus ahcnis ct^prope'comei ea
Horrebat squamis, surasque incluserat auro, puciia, causa un
Temporanudusadhuc: lateriq; accinxerat ensem, "i*^^'»!.! '"^^^^^
T^ 1 I 1 A 1 * ' mosos oculos. IVii
fulgebatque alta decurrens aurcus arce: 490quuutur, et impu
£xultatque animis, et spe jam pra?cipit hostcm. P*"»*; vnpore Uiiii
' ' i .f I * port» Rublnni cmit
ccn luctuosas : 0 vireno Tritonia, potcns in armis, pnesidens bello, rumi^e lud manu ai
Jani pnedatorv!, ct cl Jice illnm humi prcecipitcin, et distorba stib altis |>oitis. Tur
ardens nrraatur ad pugnam : et jam armatus iceundiim loricam RiituUm eral asper acr
snis, et texernt auro tibias, adhuc dctectus geeundiun caput : et ulligaverat gladium 1;
yplcndebat aurcus exiliens ^ summa arce : et gcstU nmmo, ct spe jcin prscoccupat hosi
463. Maniplis.] Manip\dus erat ccrtus mili- decim tnbulis, apod Ci<'cr, de lcgibus,
tam nuroerus, qiii sub eodem si^no pugnabat. r«pm, pro pneeeperis; rupsist pro rtipe
Erat Romuli tempore militum centuria; postek m, pro rapaeris. Sic /oro, profeeero
<luas ccnturias cepit. Sic dicitur, ex Varronc, projferrrim. Turucbui, 1. 15. c. 15.
qnia inininin manns Aive turba militum erat ; ex 477. Fattadis arces.] Templa Pallad
Ve^tio, quia jufutis manibuSf id cst, simul in arribu^, qura Pullas inventrix dicit
pugnabaiit : melius ex Ovidio, Aurclio Victore, uin, Ecl. 2. 61 Fallas quascondidit ai
Donato, ^. quia pro si^nis et aqiiiiis, Roniuii colnt. Dona fcrunt ipsi, peptumy M.
tempore, habuerunt fasciculos tteni, pt^rticd Cultiim vcro Palladis rcliquorumque
suspensos : fnsciculi autrin ilii dicuntur mani' Laurentes a Gr:ecis acceperant, qui 1
pulxy qu6d nmnum iinplcnnt. tes cousedcraut iu uieridionali Italia
464. Equites Messupus.] Sic intcrpunj^mus, quee inde diu magna Grceeia dicta est.
post Servium et Donatum : ut Volusus dticat 483. jirmipotens Trilonia.] Palladis
Kotulos, etsimul moncat VoUcos utsub duci* ^. 2. 171. Pncses autem fuit urbi
bus suis pugnse se parcnt ; Messapus ver6 Co- tiura, bcUi, &c. Dc PAr^i^id, ubi Tr
ras, et ejos frater Catilhis, de quibus, M.l. 1. 381.
672. ducant equileS. Messaputf nominativus 438. Sifuamis aheniSf ^-c. SuraSf ^
est pro vocativo, ut JR. 8. 77. Hesperidnm sqnamis loricfls corio superadditis, iE.
JtuviusregnaioraqtutnmAdsiifife. AW2.\9i2. Sura para est tibiir rarno*a, qu« ci
Socer arma Latinus tiabtto. crure ocrci» vestitur.
467. Ju^fO J Jusiero. .^ic frcqucnter in duo-
522 P. VIRGILn MARONIS
Qiiaii«pquiicpo!ctnnamriip- Qiialis, ubi abruptis fup^t pra&sepia vinclis
ti^rciiniwiiH.tii-iist.ibula,TaiidtMn libcr enuus, campoq; potitus aperto:
dfmiim |jb«rr, vt frucns pn- 4 ^ «n • ^ ^ \ j*-.
tenie campo . iiie «ut va- Aut illc in pastus armentaq; tendit equarum ;
dit ad paMUA ct /;rr^c8 Aut assuctus aqus pcrfundi fluminenoto 485
cquaruni; aut soi.tu» Uva. £,^^1^3^^ arrectisquc frcmit cervicibus ahe
ri nnto fluvio aquv cxilit.. ^ . ' , ■ , ,,
etcolioah^crcciopetuian» Luxurians, luduiitq; jubflD per colla, per armos.
frcmit, etcriucs erraiit pcrObvia cui, Volscoruin acic comitante, CamiUa
^:: Z^r^ Occurrit, portisque ab cquo regina sub ipsi,
Voifiroruin, obvia ocrurrit, Dcsuuit : quam tota cohors imitata rclictis 500
et rcpina di-scrnait tx cquo \^ tcrrani dcfluxit cquis : tum lalia Citur :
™l;r''m'ur". 'T"ommTurnr, sui mcrit» si qua est fiducia forU,
ad tcrram, rciictis equis : Audco ct ^f^iicadum promitto occurrcre tumiae,
deimie Camilia dirit «»« = Solwiiic Tvrrhcnos ci]uiU's irc obvia contra.
Tumc, si cminuv j;piU'ro-«- .» •. ■ • i i ii- ^a^
•uRhabcijiu^cniiqunminseMe siiie prima niauu tentare pencula belh : 505
confideniiam, auiico et i>oi. Xu pcdes ad muros subsistc, ct incmia ser\'a.
Uccor *>»«*";f «";^j;|"'Turims ad ha?c, oculos horrcnda in virgiue fixns:
Trojanorum,ct sola procc- i . •. . i. ®
dcre obvia adversus cqni-Odccu' lt..hfe, virgo, quas diccrc gratcs,
tes ilrniscos. Peiinitte iinr Quasvc rcfcrrc parem ? scd nuiic, est omnia quando
IrMwi im^yiTafrJ^VioJ^^^^ auimus supiM, mccuin partire laborem. 510
mniio ad lajro^, ct tuercTEneas, ut fauia fidem missique rcportant
urbctn. TuniuK r€«/w«de/Exi)loratores, cquitum Irvia improbus arma
ad iKia, liicrens ociilis m ■% ' • «^ ' ' ^ • ' « ^
tcrribiii pticlia : o virp», 1 rn^misit, quatereut campos : ipse ardua montis
i^loria italiie: quav coiiu- Pcr dcscrta jucro propcraus adventat ad urbem.
l>or dircrc, quas rilcrro ij7,i y^^,^^ ^^^ jj^^jij ^.oilVCXO lU tramitC SvlvO?, 515
^ralins.' sed jHin, qiiando- , , , . .' , .« .i« ^» *
quidcinanimuKiih/Mifio^i Ut biviasarmato obsidam mihtc fauces :
Bupr:i omnia ptriculth <H- Tu Tvrrheiium cquitcm coUatis excipe si^nis.
ulTmKirn-lr^Tecum acer Messapus erit. turmcequc LatiDa.,
faciunt fidcro, /Lucascaiii-Tiburtirjue maiius: ducis ct tu concipe curam.
du« pncmisii cquiics levisgj^. ^it, ct paribus Mcssapum in prsclia dictis 530
armatura; qui viutaiviiCfi ^^ '. « • *•*•!*
a-ros: ipsc, accriemu* per Hortaiur, sociosquc duccs : ct pcrgit in hostem.
(Wrta alia iiiontis f i«/7tra- Kst cun'o anfractu vallis accouimoda fraudi
io jiico, acccdii ad urbciii. Arnioruuiq; dolis : quain densis frondibus atram
Alcditor insuIiaK bclli, in vt • « • « •. « •
curva seiniiH sviva-, iit o<-- lir|Lret utriiKjue latus : teuuis quo semita ducit,
cujicm miiiiibiw arinniis Angustjcq; feruut fauccs, aditusq; nmlicrni. 525
muguxtins bifuia*. Tu.«?-Hauc supcr, lu spcculis summoq: in vertice montis,
tiu ronjuncti»^ occurrc . , l , » l, , i ■" """^
fM|ui(:itui KinHco. Mcssa- rlanities igiiota jacct, tutiquc rcccptus :
pus ardens crit tccuni, ct cntcrvie Latinir, ct turmo! TilMirtinie : suinc tu quoqne mimaf
Sic dixil^ ct niinilibi» vcrbis aiiiiDat Mctsapuin ct duccA Bo<*ioi eju» ad pugnun ; ct ipm
in hostciD. I-1ki vallis flcxu sinuoAo, npta fi-niulibiis et iD»idii< belli : qiiam iiigra Iftteim
inuQl iilrinqucspi<iRi!i foliis : traincs parvus ducit illuc, et ineatiu arcti atq; ingreasus diffrilfl
feruni ad tum. ^nipcr cnin, in kpcculis ct iii supremo CHCumine inontij| stcmitnr
incogiiita ct pcrfugium tutum :
kota:.
498. VoUewum anc.] Qui jam vocati k 51S. MetmfmM eriit ^.] Cum eqoitibai ali-
Turnopcr Volusumfuerant, v.4(i3. De Camil- qtiol tUnueitf qiKMram dus crmt, JE. 7. M.
M, eorum diice, infii, v. 635. L)c Volatit^ X.. Turmtt />i<tW, sive KtttuUt, sub VoloMk M-
7. 803. De TyrrhtniSf JEiwm sodis, Al. 8. 479. pru, v. 464. Tiburti monuh uib Catillo «I C»-
615. FuHa. . . btUi.] itifidias : dicilur quip- ra, KuprJL, t. 466. iE.7. 67U.
pe /urlum, qiiirquid clom fit, 4^1.6. oOH 5±2. FaiKiorcioiiiJvMda.] Foliifultunuibn»
CortTo.]6*oncaro,aut«altcrorurro,^. 1.310. vem hic prodncil propter caBturam,
617. Tyrrhenum tquittm.] Qui pncmissui tamcn lefit uiliqao iiomiiiatiini»| waUti.
ermt ab JEnek, pcr planoi ctunpot.
iENEIDOS LIB. XI.
523
tire ▼elifl deflcewlere ad
pujgoMm, d deztr& et sioii-
^g^trkjMtrle; live immioeFe^
0«>U verticibuA, ct dejicere vat-
to8 lapidcs. Juvcaii Tunuu
vadit illM |>er spatia itiDe-
rum «t6i cognita, ctoccupa-
vit locum, ct ronstitit in lo-
534 cis illis asperis. Intcrim in
Seu dextra kev&qae velis occurrere pugnae ;
Sive instare jugis, et grandia volvere saxa.
Huc juvenis nota fertur rcgione viarum,
Arripuitque locum, ct sylvis insedit iniquis.
Velocem interea superis in scdibus Opim,
Unam ex virginibus sociis sacraque caterva,
Compeliabat, et has tristi Latonia voces
Ore dabat : Graditur bellum ad crudele Camilla, fini"Lii"omrliu"'u^u?
O virgo, et nostris nequicquam cingitur armis, opim, unam ^ romitibus
Chara mihi ante alias: neq; enim novus iste DianaeP"*^"*»»**^^"»"*»» *»*»■«:«*»;
Venit amor, subitaq; animum dulcedine movit. rec^^lr^ri^ro^virS^^cI^
Polsus ob invidiaui regno, viresq; superbas, U vadit ad belium aspe-
PrivernoantiquaMetabus cum excederet urbe, 540"^^™»** frustr^ legitur nos-
w £> * r • -I* • ^ 1* 1. II* tris armiv, dilccta mUii pr9
Infantem fugiens media inter prjelia belli c«teris : uam bic amor noo
Sustulit exilio comitem, matrisque vocavit novus contigit mihi Dia-
Nomine Casmillw, mutataparte, Camillam. n«,aex«iqueanimmnmeum
• . ' . » ' , . , . iraprovisa dulcedme. Me-
Ipse sinu pnne se portans juga longa petebat 544 tabus, ejectus rcgno per in-
Solorum nemorum : tela undiq; sieva premcbant, "idiam ct ob potentiam fe-
Et circumfuso volitabant milite Volsci. J^S^Xpri ",^1^
per mediMS pugnas belli, as-
portavit sociam exilii infan-
tcm, et nppellavit eam Ca-
milJam, de nomine matiii
550 Casinillie, mutat& parte ruh
miiu*. ]i>se ferenseamiui-
te se tfi siou, querebat loo-
ga cacumina sjrlvanui se-
cretarum : arma infesta ur-
gobant undique, et Volsci
discurrebant circumjectis
Ecce fugae medio summis Amasenus abundans
Spumal)at ripis, tantas se nubibus imber
Ruperat: ille iunare parans, infantis amore
Tardatur, charoq; oneri timct : omnia secum
Versanti, subito vix hacc sententia sedit.
Telum immane manu valida quod fortc gerebat
Bellator, solidum nodis et robore cocto ;
Huic natam, Hbro et sylvestri subere clausam,
Iinplicat, atq; habilem medioe circumligat ha8t£e,555 miiitibus. Ecce, in medio
Quam dextra incenti librans, ita ad lethera fatur: ft«g»i Amascnus tumens ex-
Ai ^'1 * I. I. • r ^ * • undabat aius ripis, tanta
Alma, ubi hanc, ncmornm cultnx Latonia virgo, piuvj^ effuderat se h nuU-
Ipse pater famulam voveo : tua prima per auras bus : iiie mcditans enatare,
Tela tenens supplex hostem fugit : accipe, testor, f5*»"*^"r, "^*»*^ infantis^
T^ ^ '^ 1 L" •..•* '^ • efln'*"^' dilecto oneri . atgrh
JLhva, tuam, quae nunc dubiis committitur auns. 560 tandcm fixum ed hoc con-
Dixit, et adducto contortum hastile iacerto wi»"«> *^'*» ©«nn»* «ecum
Immittit : sonuere uddie: rapiduu. super amnem ^'^"S» "« co^JJ^
et if Ivestri subere huic telo, ifaod telum grande gestabat fon^ manu robusta, firmum nodis et
ligiw exsiccato, utpote beUator: ct circumnectit apcam medisB hastc : ct evibrans hattam illam
cnwdi desteri, sic loquitiirad omlnm : Diana virgo, beuefica cultriz sylvanun.ipse pater m-
JtmHt hanc tibi consecro famulam ; fugit hostem per aCra tenens primikm tua jacula : O Dea,
obtnrtor tCi accipe hanc tuam, qiMe jam creditur dubiis ventb. Dizit hitc, ct jacit hastam U-
bralam redacto brachio : aquae sonueranl :
NOT^.
634. LaUmia.l Diana, LatooB filia, £. 3.
67.
639. Ob invidiam.} Vel subditonim io se :
▼•I suam, ut ezplicuimus dc Mesentio, J£. 10.
862,
WO. Privemo, ^.] iVtrfniumy urbs Vol-
•corum, circa Pomptinas paludes et Aoaase-
BWN fiuvium, pauds aiiquot leads a mari dis-
Cmns ; ejosminsD hodic visantar jnzta oppidam
IHpemo: ^matmut, hodie est Toppia, J£. 7.
7IM.taeztrcfliAiMrti. Da VoUdtt ibidcflhet
▼.803.
35
653. TMiore eoeto^ Ligno duriore, ad fumum
exsiccato,G. 1. 176. Et iutpensa fods exploret
roborafumiu. De ro6ore, ibid, 162.
654. Lt^ €t ntkere.] Liber, cortez interior
et teottis. Hoc tuber, arbor crassissimi ac le-
vissimi corticis, liege, cork.
666. JDtfium TVtric.] Cam»//fuii : vel, qoam
TriviiB quasi douo salvam rccipiebat. Vcly
quam ipai TririB quasi donum vovcrat. Triviap
Viamm aomtDi qoia cokbatur fai triTiiii JS. 4.
611. ._
524 P VIRGILII MARONIS
fujntmisera Camiiia siiperlnfelix fui^lt in jnculo strideiite CainiUa.
Tciocem fliivhira in hasia \j Metabus, magD'd propius jam uTgente catervm,
m^"A*-.S'jr;:;'o'^^^^^ sese flmio, atq: hastam cum virgine victor 566
irnmincntr, projicit se iu Graiiiineo, douum TriviaB, dc cespite vellit.
flamen. el victor e^trahil c jy^jj -,1]^^ ^^^^^^ „1|« ^^n moenibus UrbcS
clcbis hciboMS hantamcum . . ' /• •. ^ j j* *
mfanto, q\t<c erat donum Acceperc : nequc ipsc manus leritate dcdisset ;
iam tturam nianaf. Nui-Pastorum et solis exegit moHtibus revum.
Y-e uri>eH e^ce|v.nmt eum yj j^^ ^^^j^ j,j horrentia lustra, 570
domibin, nullie niuri< ; ne- . . ^ i i« •
quc ipse %e subdidis<ct iis Armentaus equsc niammis et lacte ferioo
«^aiipcritatcmmori/»r::tra.^utribat, teneris immulgens ubera labris.
'«turaVoulw •"ImI: Utque pedum primis infans vestigia planti»
inter vepref et inter late-Institerat, jaculo palmas oneravit acuto : 574
brasiy/ranimhorrid«s,aie-Spiculaq; ex huinero parv» suspendit et arcum.
bat filiam uberibiw i^aux^* . ^' ,. \ . *■ . ««
gregalis et lacte lerino, pre- Pro crmah auro, pro longaB tegmiiie paUae,
meiii ubera in labris jUioi Tigridis exiivia? per dorsum a vertice pendent.
teneiiis Et statim «V«"« Tela manu jam tum tenera puerilia torsit,
infans fixit rrrssus prnnis «-,•' .. "^ «iia .«.a
piantis peduin, oneravit £t uindam tereti circum caput egit habena, 679
manus ejus teio acuto et Strymooiamq; grucm aut album dejecit olorem.
SSS,™VV^te."'vr^t!Muk« iUam frustra Tyrrhena per oppida matm
rco orno/tt capiiiomm, proOptavere iiurum: sola contenta Diana,
▼eatitu p«ii« dcfliicptu : ^tcrnum telorum et virginitatis amorem
^Vi^er^iT* Jam umc Intcmerata colit. VeUem haud corrcpta foisset
libravit manu raoiii jacuiaMilitia tali, couata laccssere Teucros : 585
pueriiia,eiaptnvir fuiidamchara mihi comitumq; foret nunc una mearum.
tereti loro circa capiit, et -- , i . i i» . ■•
prostravit griiem sirymo- Verum agc, quandoquidem fatis urgeiur acerois,
niamveic>cnumcandidum. Laberc Nympha polo, fincsque invise LatinoS|
Si^l"SdcSrr Tristis «bi infansto committitur omine pugna.
veruotiiiamm uxorcin fiiio- Ha!C cape, et ultricem pharetra deprome sagittaii.
njm5iwrr«in;contcnt;irii//M jiae, quicuuq; sacrum violarit vuhicre corpos, 591
soliiis Uiaiia, fovei punica rn i\ i «i • * j * •
perpetuinn aiorem virgini- Tros Itahisve, mihi pariter det sanguinc poenas.
tatis ct armoriim. Vitiicm Post ego uube cava miserandae corpus et arma
lU nou ftits!*et pcrcuisa Inspoliala feram tumulo, patriocque reponam.
amorc talis belli, acerossa-r^. '» ^ ..■ , ,. ,' . * "^ --.,
oppugnare Trojanos 7 nuuc l^ixit : at illa leves coeii dcmissa per auras 595
essei mihi diiecia et iina e Insouuit, nigro circumdata turbiue corpus.
jneis comitibus. Age veio, ^^ ^ j ^^^^^ - Trojaua propinquat,
O Nvinpha, Miqiudnn prc- ti . , . J r r "f ••■»•»
mitur f«iti«» criMiriibiis, cle«i- Ji-truscique duccs, equitumque exercitus onmis,
cr.ndc coDloetadi rc^ioiiein Latiiiam, iibi faneiitnm pnelium miscetur anspiciis adversit. Ac*
cipe harc, ct extrahc c pharetrti viudiceni Rngittain. Quisqui^ liescrit vulnere corpui miikt i
tiiin, «/re/i«rri{ Trojuniiit, sive RutuluR, siinul Unc saf^ittii inihi solvat pfenas sanguiiie:
deinde nube cava inferam sepulchro cadavcrmisera: Camill^. et arraa noii direpta, et mtil
illam patris. Sie dixit Diana : at illa A^ympha dela{»a |>er levcni aiPrem coeli insonuil, te-
clusa obscuro nimlio tecundiim corpus. Sed intrrim oiunis mulUtudo Trojana accedit ad mnrof
Lanrentif ct duces Tiisci, et oniuis acics equituui,
NOT.E.
56S. Manxu r/e</i'ir-i.] Canaensiuctj eeuisstt, reo, quo virfpnes coinplecti capillos
Adagiiun eiit, cx iis desuinptum, qui pugn^ vic- bant : vel acu crinali, quu capilli (Uice
ti, aut mauus Ugandas prttbent, aut iisdcm tur ; vcl, alio quolibet aureo capitii ai
pi^otensis mortein dcprerantur. Pallaf pallium mnliebre, apertum nc tahKi
57<). Luslra.'] Cubiiia fcrarum iu sylvis, G. X. 9. 616.
2. 47 1 . 58(>. Strjfmoniam gruem.'] Quia tnefaam m
571. Jlrmentalis eqiue.] Que gregatim inter idgenuscirciiStiymoncmiMacedoiiisAnvi^
armenta vcrsabatur. La^^ferinoy equino : Al. 10. 265.
iiam equum vocavit/mim, JE. 2. 51. 582. AuriMi.] Uzorcm fiCi, ^ru^ ^ DAVCS
576. Crinali otiro, 4^.] Vel rcticulo au- ter-ix-law.
^NEIDOS UB. XI.
525
fremittoto campOi etobluc-
tatur convenui arctisba-
beni« huc et illuc : tumcam-
pos horrescit undique fcr-
reis hastisy et arva respleo-
dent excelsis armis. Mcs-
loces, ct Coras cum fVatre,
et equitatus virginis Camil-
l<e, apparcnt contra oppo-
siti in campo : et immittunt
Compositi namero in tarmas : fremit aequore toto distincti in turmat c«rto
Insuhans sdnipes, et pressis pngnat liabenis, 600 J?JI^^ ; ^**"^ subsiiient
Huc obversus et huc: tum late ferreus hastis "" * "^
Horret ager, cainpique armis sublimibus ardent
Nec non Messapus contra celeresque Latini,
Et cum fratre Coras, et virginis ala Camillae,
Adversi campo apparent: hastasq; reductis 605f*P"*<i"^que,etLatinive-
Protendunt longe dextris, et spicula vibraiit: ' ^
Adventusq; virum, fremitusq; ardescit cquorum.
Jamque intra jactum tcli progrcssus uterque
Substiterat: subito erumpunt clamore, frementesq; l^u.^r:;.];:?»!':^":
Exhortantur equos : fundunt simul undiq; tela 610 la : et fcrvet advcntus ho»
Crebra, nivis ritu : coelumque obtexitur umbra. ™'n"»nt «« hinnitus equo-
Continuo adversis Tyrrhenus et acer Acoqtous SS stet^e*iS?tr^pro*^ui
Connixi incurrunt hastis, primique ruinaniW intrajactumteli:erumpunt
Dant sonitu ingenti pcrfractaq; quadrupedantum ^Sl^o^^lSlS^o^'*
PectOra pectonbus rumpunt. EXCUSSUS Acon- simul spargunt undique te-
teUS '* 6 1 5 '^ frequcntia, more nhris :
Fulminis in morem, aut torraento ponderis acti, t^!^T^±Zl^:
Prsecipitat longe, et viam dispergit in auras. dens Aconteus concurnmt
Extemplo turbatse acies : versique Latini connlxi hastis oppositis, et
•n*-*^ ^ 1* .. pnmi mafirno strepita faci-
Rejiciunt parmas, et equos ad moenia vertunt. int imp^m, et feriunt
Troes agunt, princeps turmas inducit Asylas. 620 pectora eqoomm impoisa
Jamque propinquabant portis : ruMusq; Latini |»c«oribas. Aconteus de-
r^t '^ Tii ^ * 11' 11^*^ r^ jectus in modum fulminis,
Clamorem toUunt, et molaa colla rettectunt : aut moiis impuiscper ma-
Hi fugiunt, penitusq; datis referuntur habenis. chinam, cormit procui, et
Qualis ubi alterno procurrens gurgite pontu. 624 K.'u:'ir„/«n7e°.l;;L
Nunc ruit ad terras, scopulosq; superjacit undam territi sunt -. et Latim con
Spumeus, extremamq; smu perfundit arenam :
"Nunc rapidus retro atq; cestu revoluta resorbens
Saxa,fugit, litusque vado labente relinquit.
Bis Tusci Rutnlos egere ad moenia versos :
is rejecti armis respectant terga tegentes. 630emittuntciamorem, et
Tertia sed postquam congressi in praelia, totas torqucnt coUa equorum fa
Implicuere Uer se acies, legitque virum vir : :lt:rJ.J? tbSS.tLl
no immissis. Quale ed marr, quando excurrens «ttu reciproco, uiod<^ volvitur ad terrasi eC
spumans effundit undam soper rupes» et perluit ultimas arenas sinuando te ; mod6 cedit retr6»
nneceps et resorbens saxasestu^convidsa, et desMt litus fluctu detwnescente. Bis Etrusci pepu-
femnt ad urtiem Rutulos fugatos : bis iidem fugati respidunt mnniendo humeros dypeis. Sed
qiiando commissi ad tertiam pugnam, miscuemnt invicem totos ezercitus, et vir clegit virum -•
versi opponunt r^r6 scuta,
et reflectont equos ad mu-
ros. Trojani persequuntur,
primus Asylas immittit ag-
mina. £t jam attingebat
portas: et iterum Latini
re-
ec
NOTiE.
609. SwnuTO m /urifuu.] TVirmci propri^
erant equitum, et capiebant equites vulg6 tri-
ginta, X.. 6. 653. in Noiis.
604. Ala CamiUie.] Vegetius, AttB dicuniur
equitumt qu6d ad sinuUtudinem alanim ab
utr&que parte protegunt acies. Atque ita
^umitur ala apod Virffiliiun. Ostendit ta-
laeii Lipsius de militn Rom. 1. 2. 7. aiat
ctiam quamloque de peditibos did: et vul-
C6 de copiisi sive equestribuS) sive pedeitri-
35*
bo8| iodonuD} qus ad latera aciei coUocaban-
tur.
612. T^frriienus.] Hlc non gentile nomeoy
sed propriom est principis alicujus viri, ex
JEncm aut Tarchontis ezercitu.
617. PnBdpiUU.] Pr o prceeipUaiur. UtiE. 1.
104. Tum ffrora avertiti pro arer^ifiir.
619. Rgidunt parmas.] In tergum) ot sete
k ptncquentium jaculis in fugi defendant.
PlirMtfSCttta brevia, rotundBiet uadiqtaie ^anfl^
526 P. VIRGIUI MAROXIS
tuin rerj et ^cmitus mori- Tuin vero ct gemitus niorientum, et saugQme in
cniam andiufUar ; ac ro- Armaq: corporaq: et permisti caede viroram f^lto
, ei corpora, et equi oemianimes vol\-untur eqm : pugna aspera stirgit
Hrina
iooribundiconfuMmstraireOrsi]ochus Rcmuli, quando ipsum horrebat adirey
tiinrrrt tiZ':r*^*\\ /^m»c/um,^uo sonipes ictu funt arduns, altaq; jactat, 638
iinniittit ha^fnin in equum \ iilncris impaticns, arrccto pectore cnira :
K^nmli, cif.i?if frrnun *"b y | jj j,, exCUSSUS humi. CatlUuS lolam,
furit arrcrtus.et impatiens lugentemque aiiimis, iiigcntem corpore et armis
pJasa: aciiat alta crurafiub- Dcjicit Hcrminium : nudo cui vertice fulva
lato iK'Ctore : uit Jccmufui g-^ " . 1*1* 1 ^ ^
deic<:tu5 humi corruit. Ca- Ccesarics, nudique humcn : nec vulnera terrent.
tifhH •;fr»/Moiain: ctniag-Tantus in arma patet. Latos huic hastaper armof
nuni animo, magnuin cor- j^^^^ treinit, duplicatque virum, transfixa dolore. 645
porc ct armii; steruil Her- ■,, ,. ' ', • i /• ^
mhiinin: cui coma aava I* undituMter ubique cruor : dant funera ferro
eiat in capife aperto, ct nu- CcrtanM t pulchramq; petunt per vulnera mortao.
di hunieri : nec piaga- ter- ^^ ^edias iutcr ccedcs exoltat Amaxou,
leiit ««II, tani laie apcrtu* J** *"vw«».' .mi,v. x,w.^^« ^«m»»» ^«■««•vm,
fst in iotus : hasta iinuiisiwUnum cxertalatus pugn», pharetrata CamiUa.
huic per Utos. hnmeros in-Et nunc lcuta manu ^argcns hastilia denset, 650
trfniit, cttranBUzacumdo- ivT i*j ia^* ^•jr t.*
lorc incurvat homiiiem. ^"»c vahdam dcxtra rapit mdefcssa bipennem.
Spar^hur late niger san- Aurcus ex humcro sonat arcus, et arma Diaiue.
g.u5:puCTiante*eduntstra-maetiam, siquando in tergum pulsa recessit,
ges ffladiis, cl per piofas « • i ' ^ /• • ^ i» • «^
quanmt mortem .glorio- SpiCUla COUVCrSO fugicntia dlHglt arCU.
snni. Ai CHuiiUa pharctra- At circum lcct» comitcs, Larinaque virgo, 655
l:r';2«/A™.ri::T«llaque. et wr^tm q«atiens Taroeia securiii,,
ta scrandum unain uiam- Italidcs : quas ipsa dccussibi dia Camilla
roani ad pra-Uuin. Ia ino- Delcgit jpacisquc bonac belliqttc ministras.
h-.iTrxii^rmodo i?ide5 Quales Threiciap, cum flumina Thermodontis
fctii^abtJik corripit dextra mauu robustam securiro. Arcus aurais, et sa«ittae Dians MmaBter
liuiiiero ejm. Ipsaquoque verso arcii de6g^t sagittas fugaces, si aliquando cedit fa^tain tar*
i;iim. SuiU ver6 circa earit &clcctaf sociar, et virgo Larinay et Tulla» et Tarpeia inteDtans «mB
M*. uiiin, Italic ;)fit//ie •* qiiaji ipsa diviua Camilla elegit sibi qwm bonorem, faunilastii beHoct
lionfi pace. Quales Thraciro Amazoncs, quando legunt flueota Thermodontif ,
^. Ortiloclnut^-e.'] Trojaauf. Remuluit dtntat, primm: £.10.432. Bipemmtf
Latiiiu.<i : alius ab illo Tiburtino Remxdoj qui utrimque acuta, •opra, ▼. 135.
moricns phaleras nepoti dedcrat| M. 9. 360. 65^ j^niHi Dimut.'] Venatoria : Si^;ilto la
ittm ab illo Numaiio Remnlo, quem Ascanius j[^aretr&, bipcnnis, hnstilia.
occidcrat, ibid. 592. 6f>4. Spieula eonverto, ^] Morc rmbi
frVK CatUltu, ^'C.] Tiburtinits, dequo,^. nun, quof e& arte cclebrei dizimai. EcL I.
7 672. ft>.
645. Dupticatque rtnim.] Videtur a tergo 657. Dia CamiUa.] Grcca vox, 1?«
intor iitra<iqiie scapulas pcrcuasut, ita ut in an- jrrttstatdissima, diritta : qnia Diaiue
teriorem partcm corpiig curvatum, et quosi pli- secrata, supril, ▼. 657. Sic apud H<
catum ex ictu fuerit. .\lii Icgunt, Duplicatgue Helena vocatur ^m yvmt^St,
viri,transJixa,dotorem.A\u,Dupticatq:virum mutitnim.
transfixn, doUtrem. Prima lectiosaniKsima, jiix- 658. Padtque bopte, ^.] Sic pluret ct i
ta Tiirnrbuin. Cujns firmat opinionera iUud orcs codices, Pierio teste. Aliqai — ■*
OuiVii. Duplicataqite ndncre eeceo est; Item hent, pacitque tninat t^eUimte m,imtira»*
illud Ilumcri de Thersitc, Iliad. 2. 266. nxn- 669. QuaUt T^refric.] DcAmasoiiniBi
^f», « *' Ihmtn, percutsit : itte enUtm tnctirra- ac nominc, JE. 1. 317, 480. Nnnc de patrtt tt
tMt se. sede. I. Constat Ainasonam sedem qob MiBi
^tS. Jlmeuon.] Foffca, Amasonum tamen in7/iract<tpropriaet£iiropcd,qnflBMacedaato
more armata; id est, exusta maroma dextra, confiuiscst; ted in •cptentrionali minoris Ail*
siniitroquc laterc nudato : ut diximus, M. 1. lilore, quod Ponto Eusino aUaitur :
490. regiam ab ipfit UDc conditam foisfe _
600. Jhmet.] Secttnds coiQu^tati& *. vcl ram, non kmgi k ThennodoBte flivto :
j!.]N£lDOS LLB. XI.
527
Pulsant, et pictis bellantar Amazones armis : 660 ctpa/^ant ■rmM pictu : »-
Seu circum Uippolyten, seu ciim se Martia curru *'« ""^ Hippoiyten, «ive
PenthesUea refert : magnoque ululante tumultu r^^^^t^^^X-
FcBinmea exultant lanatis agmiua peltis. no tumuitu uiuiante muiie-
^uem telo primum, quem postremum aspera viriro !*"^ turm« gwtiuat icutis
T\ •• • 3 -. ^ L ' • -.• r j* :» lunatw: O beOicosa vinro,
Dejicis? aut quot humi morieutia corpora fundis? qucm primum,quemX!
£umenium Clytio primum patre : cujus apertum mum stenUs haft^ ? aut
Adversi longa transverberat abiete pectus. 667 q"«« »?";«« humi cwpora
d • • •!! • !• ■^ ♦ ^ monbunda? pnm^Eumc-
Sanguinis iUe vomens nvos cadit, atq; cruentam niurapatrcCi>rtio:cujusop-
Mandit humum, moriensq; suo se in vulnere versat. po^iti pectus pateos trans-
Tum Lirin Pagasumque super : quorum alter;«^',J^-^.t:;;^-;^
habenas 670 Kani^uinis, et monlet terram
SuffoSSO reVolutUS equo dum CoUigit ; tflter sanguinolentam, et morl-
Dum stibit, ac dextram laben.i tendidnertera, S^i„TLiHn'"t f«^m
PrsBcipites pariterq; ruunt. His addif.A^astrum pra^terea : quorum aiter
Hippotaden: sequiturq; incumbcns eminus hasta, ^"ni coiubens equo succj.
m TT 1 ^ r\ 1 dcute retrnhit hubcnas : af-
Tereaque, Harpalycumque, et Demophoonta, ter dum succurrit, et porri-
Chromimque : 675 fi< cadeuti dextram lcntio-
Quotque emissa manu contorsit spicula virgo ; ^^' ';*^P*;*f..n »*.^"J ^°"-
rS.iSi. •• -1 •• r» ^jr\'^' «^»"»»"*- Adjicjt nsAinaii-
Tot Fhrygii cecidere viri. Frocul Urnitus armis tnim Hippot» fiiium : et
IgnOtis, et equo VCnatOr lapyge fertur : imminen«in«equllurpropi-
Cui pellis latos humerot erepta juvenco ,ur;:,ytii' ''^'SiJ:
pboontem, et Chromim : et quol jacula Tibrata manu vircD intorsit ; tot homines Trojani cor-
nierunt. Omitus venator procul excurrit in annis iiisiie& et cqao Apulo : cui pellis extracta
JuTeiico pertioaci tept latos homeros ; - •
NOT^.
que paruisse totnm illom tracfnm, quideiacepi
BtthTniam, Paphlagoniam, Cappadociamqoe
complexus est. Ita Hcrodotns,Paiisanias, Dk$m.
donis Siculu8,&iciI.Constat ^Xenophoiit^,Bx-
ped. 1. 6. tractom illum ipsum tulisse i|uoque
Thraeia nomen, nempc ^noKae. III. Ha-
Wmnscx iisdem auctoribus, pnBcipu^ Dio-
doro, Amaxonas, circnmflexo Euxim litore
-tam oricntali tum etiaoo scptcntrionali, tri^-
toqoc Tanai flurio, maximam SarmatisB Asia*
tksB et Europcse subcfissc partcm : deindc,
cikm ab Hercule ac Theseo nativis in sedibus
bello appetitic et Tict» esscnt ; occupato in
tSbj9i Hercule, bellum eas GrsBcis intulissc
transraisso scilicet Bosphoro Cimmerio; inde-
qae per Thraciam Europcam, Macedoniam,
sic llicssaliam, aperuisse sibiaditum ad ipiam
Athcniensium arcem, quam aliqoandiu tenu-
enmt. Tamen hinc pulsc sunt 4 Theieo, nt
probant iis in locis mutta, tum Hiesci Tictoris^
tum Amasonum dadis monumcnta: carumquc
rcVquisB intra prutinos Pontici liUfris fincs
•erraTcrc : dcinccps formam aliqnam imperii,
«sqoc ad Trojani bcQi tcmpora ; cibi Ptathc-
sUca, aatlTo odio GnBdsinfcsta, Trojanis anx-
Uiuin tulit, ct ab Achillc aut Pyrrho 8d> bcUi
IbBcm oceba cst. Tum ctiam id uiqiic AIcx-
aodrum iMgnum pcfrtKcrci mI qQCBi ThalM-
tris Amaxonai trcccntas adduxit, cx Diodoro
ctQ. Curtio.
660. Thermodeniis.] Legunt qoidam Ther-
modoanUtf ut Hippoeooniii : ita ut priores sjl-
labB tres dactjrlum efficiant. At omnino quacf-
risyllabum cst, 7%ermodbfi/t« : nbi priores syl-
labie tres loiifB, cnm « in sccunda syllabft,qus
ideo breTiarfiion uotest : scribitur enim 0tf
fUiinff oqia eiMtM^, ct CappadociiB fluTius
est, in onun Eiixini meridionalcm influeni ;
nunc Ponnofi.
Ml. W:pfioliflen:\ Thesei uxor fuit, dicU
abaliis jfiUifma.-ex qu&'Hippoljtum fihum
suscepit, insidiis Phedne noverca deinde sub-
latum. Uanc bello Herculis Amaxonico The-
seus, Td dono Herculis accepcrat, vel dolo
ipse rapuerat : bello deinde Attico advcrsds
Amaaonai, ab iiys pro viro pugnans occisa cst.
Plutarchus in Tbcseo, Diodorus, kc. De Pen-
tketiiedt qusB ob virtutem filia Martis credita
est, JEn. 1.490.
668. Lunatii pelUi.'] Scutis brcrisshnis, in
forauun liUnB medise prsBcisis.
607. JShitU ] Hasta ex abieU arbore, fqptii,
rat.
677. PhygH,] Troiani, h Phrvgil, /E. 1. 881.
678.£!^/(i»yge.j £x Apulia,qiUB iapj^p
dkta ctt, JE. 8. 710. ct lupra, ▼. 241.
628 P. VIRGILH MARONIS
magnus rictus gutturis et Pugnatori operit ; caput ingeus oris hiatus, 680
gen« lupi cum dentibus ^^ „,^13^ ^^^^^ i^^pj ^.^^ dentibus albis ;
candidu operuerunt caput; a ^. ^ . ' .
tt sparus rusticus armat Agrestisque maiius arniat sparus : ipse catervis
nianuni : ipse excurrit in Vertitur in medijs, et toto vertice supra est.
"et^oTprST^^rfJlHunc illa exceptu.n (neque enim labor agmine
dit luinc interceptuin, non VCrso)
cnim difficiic traf dUturba- Trajicjt, et super haec inimico pectore fatur : 685
to aciniiie : et hotitili aui- o i- •- - nn u r «^ ^a .. i
Euo Lc ait «uper illmn . Sylvis te, Tyrrhene, feras agitare putasti ?
KxistimaviMi.<) Ktrusce, tc Advcuit qui vestra dies muliebribus armis [tmin
^nari fcras in syivi» ? ve- Verba rcdarguerit. Nomcn tamen haud lcvc Dt-
nitdics, qiiiukiscatur ver-«r -i i i» ^ i .j. <>• .•• I^
ba vestra famineis armis. Maiiibus hoc referes, telo cecidisse CanulliB.
Tamen rcfervs urobris pa- Protiuus Orsilochum et Buteu, duo maiiiiNi
rentum tunrum r»oriam Teucrum 690
bancnonexi{;tiaro, feocci- _ .. ^ .
fmm esse huMa CamiUse. Corpora : sed Buten adversum cuspide fixit
Contiuu6 oecidit Orsik)- Loricam f afeamque inter, qua colla sedentis
'J'.To^«nro>no™™';Lucent, et lievo dependet parma lacerto;
sed Buten acumine uU Orsilochum fugieus, magnumq; agitata per orbem
transfodit ndversum, inter Eludit gvro interior, sequiturq; sequentem. 695
casKidem ct thoracem, qua ^ ^r. -. » i , 17 t — vw
roihim cquitantu niicat,etTum validam pcrq; arina viroperq; ossa securun,
tfua parma descendit infra Altior insurgeus, orauti et multa precanti
humerum sinistrum ; fugi- Congemiuat : vuhius calido rigat oracerebro.
cnsveroetarcumactamag-- .v. i • i «. ® . »^^«wiv.
num in orbem faiiit Orsiio- Incidit huic, subitoque aspectu temtus lise&it
chum, interii\s secansgy- Apenuinicolse bellator fiUus Auni, 700
.7r;n'L j:,r^"XrHaud Li6urumextren.u8, dum fallerefata sinebaDt
tur. Dciiide assurgens aiti- Isque ubi sc iiuilo jam cursu evadere pugna
u8 bisimpingit vaiidam se- pQgsg neque instantem reginam avertere, ceroit:
curim perarmaet per ossa^ .,. * ji" _^
huU ho\nini rogaiiti etmiu. Consiho versare dolos mgressus et astu, 704
tuin precanti : piaga spar-Incipit ha'c : Quid tamegregium, si fcemina forti
gr"«lUr;:?^:Fi** equo ? dimitte fugam, et te cominii. «qno
factus hnproviso vi»u beiii- Mecum credc solo, pugno&que accinge pedestri :
cosus fiUus Auni incoiaj A- Jam nosces, ventosa feret cui gloria fraudem. /
I^ItnTqtnTatrl;.™^:]»!";/ *» »»«' ^»^'^' ««^™!»» incensa dolore,
tcbaiit ci faiiere. iiie autem, Tradit cquum comiU, paribusque assisut in anniSy
cum vidct se nuiio cunu£||se pedcs uudo, puraque interrita parma. 711
poise subduccre se praslio, * * * *
nec expellere recinam imminentem : incipiens consulto agitare dolos mente et toleiti& didl
iiita : Quid tam Ulustni est, si ciim m fa>mina, confidife equo robusto ? relinqneceleritmtcm MW9
ct propiAs committe te mecum planie terra;, et para te ad certmmen pedestre : mox conoiGH»
cul laus inanis iuferct damnum. Sie ait : illa ver^ farens et coumota asperlL indignatione, M
equum sociie, et stat in amuM paribus, pcdcs, et intemta ensc stricto atquc scuto
NOTJE.
682. Spanu.] Tehim est rusticanum, 4 700. JpennimeoUB.] De Jipammff
tpaj^endo dictom : hoc fer^ constat. Cujus Italise, Liguriam 4 septGntrionc ambwniSt ^
porro formie, dubitatur ; Festus vult parvissi- 12. 703. I>e Uguridt JE. 10. 186. Moiit »
mi generis esse jaculum, quod facUe spargatur ; tem Cato Liguret eise fallaMi.
Scrviiu recurvum, in modom pedi pastora- 706. Fugam.] Cunnm celereB. Sic JE. ].
lis. 317. de HariMUjfcc Araaione, Vittummqmjk
686. Tyrrhtne.] Orte i Tyrrhenii gente. gd pnntrtiiur Eumm.
688. Vettra verba.] Qaiboi fortitudinem 706. FraMdcm.] Hanc ▼crara ct
vestram intemperanter jactatii. De Afait«6uj lectionem enc cootendit Scrviiu :
parentum, G. 4. 460. iR. 6. 748. ut vulg6 legitu' : ct Mnsut ctt ;
693. Partna.] v. 619. Laeerto, JE. 6. 422. jactantia dammwi aflcnt.
696. Oyro interior.] Brcviori spatio atquc 711. Pwrdparmd.] Juxta Scrvimii,
ambita reflectciu f etc, iE. 5. 170. et Bbaqacrenni gcilanim figurii : qaa,iafiilc.
^NEIDOS UB. XI.
539
lit irelocein equttin. Frmn-
dulcnte Ligur, et fmttri»
clate superbo •nimo : frus-
tra calljduf ftdhibolsti ulu-
At juveniSy vicisse dolo ratus, avolat ipse, Sed joirenif existinaint «
Haud mora, couversisque fugax aufertur habenis, ▼«jtoreni esM fn^«> ««ft»-
Quadrnpedexnque citum ferrata calce fatigat. 2»^!^?*^ fujfL habmb de^
Yanc Ligur, frustraque animis elate superbis, 715toTtis,etuioferratoimpel
Mequicquam patrias tentasti lubricus artes :
Nec fraus te incolura^m fallaci perferet Auno.
Hsec fatur virgo, et pemicibus ignea plantis
Transit equum cursu : fraBnisque adversa prehensis ^Z^^l,!!!!^ i^'.
Congreditur, poenasque inimico a sangnine sumit. no doioso. Virgobec loqui-
Quam facile accipitcr saxo sacer ales ab alto 721 ^V^ ^ ardcos p^iibus veio-
^ .^ • 1.1* • 1 11. cibus prKtermditur cursa
Consequitur pennis sublimem lu nube columbam, equum : et«>rrepto fnmo
Coroprensamq; tenet, pedibusq; evisceratuncis: opposltapugnat, et sumit
Tum cruor et vulsae labuntur ab a?there plumae. ^''^^''''^J^fi^ul^^ S^
At non hsec nullis hominum sator atq; Deorum faci^L accipite/, avis'dicata
Observans oculis, summo sedet altus Olyinpo. 726 •^«•'•» «« •»*& ™p« pwse-
TyrrheDum genitor Tarchonten, in pr«lia saeva rlS^riM^^TcSJS^Ir,
SuSCltat, et Stimulishaud mollibus mcitat iras. etdilaniatimguibusacutis:
Eriro inier csedes cedentiaque airmina Tarchon tuncBauffui«et|>cnn8Bewii-
171 ", ••_•... '"l •• 1 maaS» deciduot ex aSre. Scd
Fertur equo, variisque mstigat vocibus alas, 730genitor hominum et Deo-
Nomine quemq; vocans : reficitq; in proelia pulsos. rum non quiesdt snbiimis
?uis metus, 6 nunquam dolituri, 6 semper inertes jli JlJSll^^^^i^i^JI^ii
yrrheni, quae tanta animis ignavia venit ? /^e^xcUtaddurumcerta-
Fcemina palantes agit, atque haec agmina vertit } m^» Tarchontem Tjrrhe-
Quo fcmun ? quidve hec geritis tela irrito dextri»? ^llXSrStoS^ «!:?:
At non in Venerem segnes noctumaque bella, 736 Tarchon inter strai^s et
Aut ubi curva choros indixit tibia Bacchi, ««»« recedentes impeiiitur
Expectare dapes, et plen« pocula mens«. [pex Z°;.S?u:*I^TiS:^'
Hic amor, hoc studium : dum sacra secundus arus- peiians unumquemqne no-
Nuntiet, ac lucos vocet hostia pinguis iu altos. 740'»*»*f^.»*V"''''*^***P?^'
,• I; . 1» ' . . nam fufficntes : O Tvrrhe-
Haec enatus, equum in medios monturus et ipse
Concitat, et Venulo adversum se turbidus infert :
Dircptumq; ab equo dextra complectitur hostem,
Et gremium ante suum multa vi concitus aufert
ToUitur in ccelum clamor, cunctique Latini 745 f»*»* *»■* turmas ? cur ges-
Convertere oculos: volat igneus sBquore Tarchon ^cwh^^i^^?' tT
Bsen non estis ignavi ad voluptates Vt ad pugnas noctumas» ant ad expectandas epulas, et com-
potationes mensae opim»! quando tibia curva Bacchi indixit choreas; hic ett amorvesfer,hcc
cuni : dommodo favens aruspez nunciet sacrificiai et hostia opima invitet in profondos locos.
H0C locuttts, ipse etiam moritnrus impelLit equum in medios, et minaz immittit se adversum
Venulo : et constrin^it dextr& numu hostem dctractum ab equo, et magno impetu concitatus
idMripit eum ante sinum suum. Clamor erigitur ad ccelum) et JLatioi omnes converterunt oculoi.
Tkrchon ardens volat campo NQTiE
tnnc primabn in bclla dcscenderat. Juxta Do-
sinlnm, expedild et absque pondere. Juzta in-
tarpretationem k nobis jam traditam, JE. 6.
900. nkidA, lueidA, tartd.
716i Ligw.l Pleraque vetera exemplaria
IttbentL^gitf. £t sic olim in usu fuisse, probat
adjactivnm Ug^diau, inde derivalum. Mec
■Mgis absooum est Ugut, Ligurit; qo&m iepui,
lemifiti vetut, teitri».
72lJkeipii€r..,miBer.'\EperrierfA BAWK»«vis
rapaz; ideoMartisacn. LatinttBiiomeniGrs-
todeductamiliiii/kfHteeieritertokmt: Oalli-
i iMMiiea i GennaBOfnt pkoet ScaVg. ct Voss.
ni, nunquam tatit dolituri !
6 semper ignavi ! qnis li-
mor, qun tanta segnilia in-
cidit animis vedritf Fmnd-
na dispergit ror vagos, et
730. jSUu.] Equitatum, v. 604.
732. O nunfumn dolituri.] O qui nunquam
acceptis injuriis movemini, ut fortes decet, ad
justam ac dignam ultionem. Palanietf vagot,
J£. 10. «74. .
737. Tibia Baeehi.] Bacchanalia intelligit
et epulas Baocho sacras ad sonKum tibi«, ot
cctcro Deorum sacra. De Baceho, Ed. 6. 99,
Deft6ftf,iE.9.618.
739. Jirutpex.] Qui ez nispectis hostiaram
▼isceribus futttra pnedidt : qusB ars propria
TjiThenorttm, JE* 8.408,
. 746. JEfuort.J nanilie cnpi^ £. a 'VttV
530 P- VIRGILII MARONIS
portanthooiinemetyuiar. Arma viriimq; fercns : tumsumma ipsius ab lttit&
naidciuaeabrumpitfeiTuni Defringit ferrum, et partes rimatur apertas,
^iTJI^ir&^/bl^r Q"^ vulnus letale ferau Contra ille repugnu»
ferat pU^un mortifermm.Sustineta jugulo dextram et vim vifibus exic 750
IilecontriobhictaDsrepei-XJtque volans alte raptum cum fulva draconem
«o?^ ^itlT^im ^bli7 Fert aquila, implicuitq; pedes, atq; unguibus hssit:
Etticutfquandoful^-aaqai-Saucius at serpeus siuuosa volumina versat,
la volansahc i)ortat «crpen- Arrectisque horrct squamis, et sibilat ore, 754
tem raptura, et ilunivit <» . , .' •n i. \i • « i
pedcff, et hzrsit uuguibus; Arduus insurgcns : illa haud minus urget adunco
■erpeni ver6 vuhicrati» Luctautcm rostro, simul lethera verberal alis.
convoivit iiuuosa. .piian, jj ^j jj^ ^^xd^ Tiburtum ex agmiae Tarcboii
et rifrcscit &quamis sublatu, » . , o -^-«~
ct altus ajisurjrcns sibUatPortat ovans: ducis exemplum cventumq; secuu
orc: iilarostroiucurvononMsQouidae incurruut. Tum fatis debitus Aruns
"';;i::„r;;:«;r!:t^'S Velocem jaculo et mu)ta prior arte Camillam 7W
Mon aiiter Tarchon gau- Circuit, et, quse sit fortuna facillima, tentat.
****"! ■"''^r* prsNiani e tur- Qyg^ gg cunquc furetis medio tulit ap^uiine virco:
ma Tiburtmonim : mutati »7« . *,. . .••! ^
ricmpliim et evenium du- Hac Aruiis subit,et tacitus vestigia lustrat:
c« sni Tyrrheni irruunt. Qua victHx redii illa, pcdemq; ex hoste reportat;
t?" nHor™r;r,^^!^"' "H^L Hac juvenis furtim celeres dctorquct habenas. 765
ti, pnorcurnt circa cele--- •',.■. , ,. *
rem Camillam eum safitu Hosaditus, jamquc hos aditus, omncmq; pererrat
ecmultisoiertiiyct ezpio-Undique clrcuitum, et certain quatit impnAai
ratqtUBnamfortunasitcom- hi-tini
modissima. Quacunquc vir- licuiciiii.
fro ardens immittit sc me-Forte sacer Cvbelcc Chloreus, olimque sacerdof,
dio eaercUa ; Aruns scqni- InsiG^nis lonc^c Phrycciis fulincebat in armis :
tur C4im hac parte, et occul- c . •. i . n- i •
tiis considerat incessumSpumaiitcmq; agitabal cquuin, qucm pellis ahem»
ejui.quarevertitiiriliavic-In plumam squaiuis auro conserta tegebau 771
trix,etrefertpedemabhos-jp5g pcreffrina fcrruffine clarusct ostro,
te: juvenit clam deflectit f^*^ . '^ ^ i t • ^
bIUc habenas cxpeditas. »!^pictila torquebat Lycio Cortyiiia cornu :
Uudique percurrit hos Aureus cx humcris sonat arcus, et aurea vati 774
S.t"UtidJi"«,tCassida: t«m croceam chlamydemq; sinuiq; ae-
iibrat maiignut hastam in- (yarbaseos fulvo lu nodum collegcrat auro, [pantef
evitabilcm. Fort^ Chloreus dicatus Cybclse, et «luondam sacerdos, procul splendebu rrfnf^rm
in armis Phryj^iit : et impcUebat equura spumantem, qucm tegcbat pellis conp«cta sqHUUi
irreis auratis in modiun plumarum. Ipsc conspicuus ferrugine et purpura extcrnfc, Wbntet
l.yciu areu corneo aagittas Cortynias : arcus auratus soixat ex hiiiiieriB, et gmlea «urea ctl Mc
vati : pnetcrci strinxerat in nodum fulvi auri chlamydem croceam carbaiiaam ct ehu rin—
crepitantes,
NOT^.
750 Vim tiribuM €xU.] Activ^, vlX JE. 6. operimenia€rant,quai linteoferreiM lammuh
438. nuNfum ji/uiiic <idn«xiieranl.lgitiir loricatqii
767. Tiburtum.] Qoorum inter principcs erat ex pelle sive corio, cui inscftft enuU i
erat Venulus. Dt Tibure urbe Latii, M. 7. laminK, in modum sqiiamarum incite ;
690. autem squamtB ilke noii rotundsB <
769. Meonidte.] Tjrrrheni, k Maeoiii&, sire vulgaret ; ted oblongs, itm ut ad ,
Lydii, orti iE. 2. 781. JE. 4. 216. formnm poCius accederent ; neqo* cz
768. Saeer CybeUe.] Alii legunt, Saeer Cy- plici, sed aorato, JE.3. 467.
bdo : alii. Salut Cybeto ; nc idem sit aacerei 772. Peregrind ferr^ieine et otfrv, {«.] Oi^
sacerdof. Nugc : potett enim quis sacer esse tro sive purpttr& Iberica, femunnH ct Mte^
dicatutque per Totum numini, non pcr sacer- gricante ; de qni iE. 9. 662. De •rfrv,Q.l.
dotium ; ut CamUla, qu« tamcn Dian» sacer- 606.
dos non erat. De C^to nonte Phrygto^, et 773. Ljfdo Cortyniaf {«.] Speciei ptp
Cybete Dea, Deorum matre, JE.3. 111. nere. Arcus enim intigiies e corpeft BMUteriC <^
770. JUunitinplumam, fyc.] Non militibus Lycii,AticrMnoiie, dt qQl.JE.4. 148. Seghta
lant^m, ted et equit etiam loncaB quandoque item ex urbe OretB lotiilB Gtr^mtfy ▼€! Oor^
fiierunt : et ii proprii dicebantur catapkracti. tynd, £. 6. 60.
Dc iif ilA SaUust. apud Scnhun) cquicporia 776. CoMia.] NommprimadecliMtfMbt
/tXEIDOS 1.11]. XI. 531
Pictus acn tnnicus el liarbrira toLfmin.i criirnni. pimis am j«r?/n//Km tuni-
Huoc virffo, sive iil templis pniMi^-ercH aruiu '*'*'" '* .1''*''?!''^'^. ^'^e'""^
-_.. "i . ^ r ^ • cniruin. 1'urlia, Rive ut ap-
Troia, capuvo sive ut se ferret m unro iKiukr..ne,npiisarmaTro-
VenaUriK, unum ex omai certaunne pugure 780 jnua, sivc ut v{>nando ince-
C«ca «qucbatur : lotumque incaHta pcr agn.cn, t^^:";^ f^j^^^Z
Fcemineo prcedse ct spoJiorum ardebat amorc. unuin i-x oiniiihus certuntv
Telum ex insidiis cum tandem lcniporc capto ^j""* >» \na\\o -. ct impru-
Conjicit et superos Arun^ sic voce prccatur : c.x.rntnm .nMiiei;ri cupidi-
Summe Deum^ sancti custos Soractis Apollo, 785 tme praMiw vi bpoiiorum.
Quem primi colimus, cui pineus ardor accrvo ^ ""' «Jcuiquc tempi.rc cap-
-^ . * ^ i. V A* • .. ^ • taio, Aniui vibrut jaculum
Pascitnr, et medium freti pietatc per if?nem ^.x insiciii^, etorat i)eo* hu
Cultores multa premimus vesti^ia pruna : vcihi» : Snprcmc Deomm
Da, pater, hoc nostris aboleri dedecus armis, ,^»*"""' p^*s<*«.««^" Sorac
*Zr^ K ikT .1 , ' ^^^tisjcpieiiipnecipuicoliniux,
Omaipotens. l\ou exuvias pulsreve trophsDuni 790ciii i!>m)»epimiaiituriucu-
Vir^uis aut spolia ulla peto : niihi cjetera laudcm »«»>*«'o : <^« fwt uoi cuito-
Facta fercnt : li«c dira meo .lum virinerc pestis ^;, XrSpmaa'.
Pulsa cadat, patriam remeabo in^Iorius urbcm. iwr niciiiain ilammam :
Audiit, et voti Phajbus succedere partem oncnic, 6 imter omnipo-
^m 1 ,.^ ^ 1 I* •. • tcuo, haiiiM£;ni>iuiniam ue-
Mente dedit ; partcm volucres dispcrsit m auras. irri m)Htii..«arini8. Non pc-
Sterneret ut subita turbataui morte Camillain, 7dGtucxuvias aut tropha>uni,
Aiinuit oranti : reducem ut patria alta videret, ""/. '"** T'"'' ' '^''u^ **"''^^ *'
^T , ,. . ' TVT . /> 11 rr lujua fnria luihi pr.Tsta-
Nondedit; mque INotos vocem vertcre procclla?. iHiut ^jioriam rcvertar /i-
£rgo ut missa manu sonitum dedit hasta per auras ;''«"'«'"» ini;loriu»iu urbem
Convertere animos acies, oculo».,«e tuK-re 800 ^lllJr;; ":.ur«;:
CuncU ad regmam Volsci. INihd ipsa neque aur(e,ucrca mciii;?ir/o. ApoUo
Nec sonitus memor, aut vcnientis ab a^there teli : «"*^«vit : et conceMit ui
Hasta 8ub «ertam donec perlata papillau. ?"7 PirZsiP^a
Hsesit, virgineumque alte bibit acta cruorem. liven ventos.Cuncessitpre-
Concurrunt trepida» comites, dominamq; ruentcm f""*» "' Z*;.^"'^?/^ '"*f *
^ ' *' iinprovijia Canimam turba-
faan ; non concewit iit nobilii patria ccrucrct eiim revcnum ; et nubes dispulcniiit vucem io
Tcntoi. Itaqiic ttatini atque hatta librata maiiu edidit «tridorem per a<*rem : afrmina coiiver-
tenint animot) et omncs VolAci dirczerunt oculos ad regiaam. Ipta nuilatenui animadvertit
«ut aCrem impuUum', atit stridorem, aut jaculum vcuieiis cx alto, doncc jaculum appulsum ad
mtmmam prsctKam infiziun eit, ct protuudc immiisiim haurit virgiueum sanguinom. Socis
fettinantet accurrunt,
NOT^.
deductum egt accusativo nominis tcrtiK : cafH- Tyberis, ad septentrionem Romft, nunc motdt
SMt taMudA : ii eauit, camdiiy camdi^ cauida ; dt 8. Sj^re^ro. Ibi lucus et tcmplum Apollinis
QimmI et apud Propcrtium repcritur, I. 3. 11. fuit. Plinius 1. 7. 2. Haudprocul wbt Homd, in
15. SicapudVarroncmjteste Nonioi eompeda, Fali$eorum agrOffoMiluB *uni pauctr., qua vo-
A eon^a : chlamyda, a ehlamjft ; apud sacros caniur Wrput, qua werifieio annuo, quod fit
scriptores nostros, lampada, k lampOM. Croce- ad montetn Soractem Apollini, siiptr cmibustam
cm, tinctam croco flore, tafran, saffroh. lirni struem ambulantes non aduruntur, et ob
777. Tunicas et barbara, ^i^.] DettmiciM, ia perpeluo Stnahueotuulto milititc aliorumque
M. 0. 616. Ttgminu erurum ; sunt ocrcc, non munerum vaeaUenem kabent. Addit Servius ex
Tolgaii quidem Gncconim aut Italorum, sed Varrone sacrificnlos illos, pcr prunas ambula-
Bnrbnronim morc : hoc est, ut videtur ple- turos, medtcamento aliquo solitos sibi plantaa
Tiique, Pbrmun, quiprimi acu pingere re- tiiifere. jfmntintur ez iliis Hirpis Etruscis
pnvrunt. rauI6 tamen aliter vis«un ezpli- fuitet equitibos Tarchontis. Pine%u ardor,
candnm illud JE. 2. 604. Barbarieo pottet sunt pruni», e piun succeni4i excitatie.
dwv. 798. higloriut.'] Nulla cede nobilis : hanc
760. Ctriamine pvgmt.'} Sic Lucret. 1. 4. enim cmdem esse ignotaro volo.
841. Sic et JE. 2. 780. Jfiaris c^uor. 796. Abtot.] Specicm pro genero: ventos
786. Soraetit.] SoraeU vel Stmdu, mons in meridionakt pro quibnslibet ventit, £cL %
Etrurifc iDagroFtliico, ad occidcDtttlcmripMn 59.
532 P. VIRGILII MARONIS
et suscipiunt recrinam ca- Suscipiunt : fugit ante omnes exterritus Arans, 806
drniem: Aruns pr«c«tc-Lgpjij- mixioque mctu : nec jam amplius hastc
rij. stupcfactus fupit, gan- ^ , ' /K. • • • '^ j
dioet timore mixtis : nec^rcdere, nec telis occurrere virginis audet.
jam uitra audct fidcre hai- Ac velut ille, prius quam tcla inimica sequantary
'4'^r.Kr,urad™r™ Continuo in montes sese avius abdidit altos 810
aiifjuis lupus, postare autOcciso pastore lupus magnove juvencOy
ma£fnojuvcnco iuterfecto, Conscius audacis facti : caudamque remulcens
mcmor facti $ut audacis, o i.''* 'j* a i ^»»*
recipii se iu monte. exce^ Subjccit pavilantem utero, sylvasquc peuvit :
sos (x/ra viam positus, pri- llaud sccus cx ocuHs se turbidus abstuHt Amns,
u«,«am jacuiaho«tiiiaas.(;;o,jtentusque fuga mediis se immiscuit armis. 815
«enuanturipsiiw : etrcfleo- w,, * . ° ^ , ^ i -^ •« .
leiis caudain supponit eam IHa inanu moriens tclum tranit : ossa sed inter
trrrarutcm utero, ct adit Fcrreus ad costas alto stat vulnere mucro.
syWas : n«n aliter Anins Labltur CXSanguis, labuutur frigida lctO
tnrhatiis siibduxit sc cs o- . o > O •. •
cuii», et gaudcns ob fu^m I^umina : purpurcus quondam color ora reliquit.
miscuit scmcdiis armatis.Tum sic expirans, Accam ex a^qnaHbus uiiam 820
j!:r„,r?Tcd :':;;: .raAlloquitur, fida ame alias qu« sola CamUl»,
htcrct ad rottias intcr oH^a Qiiicuin partin curas ; atque lifiec ita fatur :
profumio vuiiierc. 1-oiicidit Hacteiius, Acca soro#, potui : nunc vuliius acerbiiiii
pallida, coiicuuint ocuh fri- ^i /••*\* i_» • x • •«
g:idi mortc : coiorolim ru- ^onncit, ct tcncbris nigi'escunt omnia circuro.
iMcundus deseruit viiitum. Effuge, ct hsDc Tiirno mandata novissima perfer:
Tum moricn. sic aiioquitur Succcdat pugna% Trojaiiosque arceat urbe. 826
Accam unam e «ociia, qiiK , » , *^ c?. ii^ t» ^- i» ■ • •
soia Camiiiai fideiis erat Jamque vale. bimul liis dictis hnquebat habenas,
prie cstcris, cum qua soU' Ad terram non sponte fluens : tum frigida toto
bfU communkare cura. ju- Paulatim exolvit se corpore, lentaque coUa
/i* ; ft sic loqiiitur isla : Ac- , • ' t ,,
cnsoror, potui huc usque £t captum lcto posuit caput, arma rchnquens; 830
putrnarc ; nunc dura piaga Vitaquc cuiu geiuitu fugit indigiiata sub lunbras.
ru™"'"n\^';c^!.°"aiip^;Tum vcn. immensus surgens ferit aurea clamor
Fii^, et fer ad Tumara Sidera : dejecta cmdescit pugna Camilla.
hircultimaraonita: Snccc- {„^„^^„,1^ ^^„§2 . simul Omuis COpia Teucruniy
vertTt Trojano^aT urt^" Tyrrhenique duces, Evandrique Arcadis abe. 835
deniquc vaie. iiis proiatis, At Triviae custos jamdudum in Montibus Opis
i>imui dimhtcbat habenas ; p^^^ ^^^^ summis, spectatque interrita paffnai.
non spontc labens m ter-_.T i j» • • i JT ® ^
ram : lum frigrida dissoivit Utq; procul mcdio juveuum m clamore furentfioi
sc pauiatim toto cnrpore, Prospcxit tristi multatam morte Camillam ;
'cU^Jf n.S;'!' &*:J»ee°"»5tque. deditq; has \mo pectore voces : 840
abjicieus arma : ct vita dolcns cum g^mitu abit in tencbraf, Tunc aiitem ▼astiu clamor
ricn^ verberut aslra aurca : prarlium inborrescit occisft Camillft. Irrumpunt coofierti :
omnis midtitudnTrojaoorum,et dnctores Tuici, etequitatut Evandri ArcadisAtOpif ea
Dianz jumdudum scdet sublimiB in iummis montibuS) et immota •apidt pnelium ; et
medios clamores juvenum certantium procul vidit Camillam allectam tristi morte ; ct
Tit, et emiait haec verba ez intimo pectore :
NOTiE.
809. lUthtput.'^ //(e frequenter abundat 839. AfulMom.] Aliquilegimt m
tn comparationibus, M. 10. 707. Differunt Ycrb muUart el mukart ;qii6d
815. CwUniutfug^.} Pneter allatam in- tore ettivoce Oicft vel Sabinft, mailte, qnm
fcrprctationem, potctt hsBC etiam afferri : poenampecuniariMnijudiceiirogataiBtigBM-
CkmtUatutfugA, eontendentfugam ; k amten' cat, ut notant Fettus et Varro ; et pcr tnmd»-
do. tionemi quamlibet aliara poewun : mutfmn Mh
822. Quieum.] NonnaUii in codicibus scrip- tem Latina vox ett : quae ■ignllicat verbum^
tum repcritnr, mideum. ^ muieeo, quod eat moUio ; quia qood vcriicni-
386. AUe.') Kqnhes , luprk, t. 604. tur, moUitur : hmc Vulcuiu* dictut cct JMiifci-
' 880L TrivHt.l Drana, qtie colebatur intri- frer, i TerberMido Arno. Vide GcnmiMm Vft-
riji> M, 4. 61 1. lentum, et Votiinm.
£NEIDOS LIB. XI.
533
Heu ! nimium virg^, nimium crudele luisti Heu, Tir^ ! tulisU nippii.
Supplicium, Teucros conata lacessere bello. SSI"*°"* <^"^*«» «>i»ta
Nec tibi desertae in dumis coluisse Dianam ^ pi^STtibi^dTrdiidli
Profuit, aut nostra^ hnmero gessisse pbaretras. inter vepres coluiwe Dia-
Non tamen indecorcm tua te reona rclinquet 845 ""^ * *"! '""■•* *>»!»«"»
x'. A. . ^ ,°. A. noslraa pharetrai. Tamen
L.itrcmajam m morte: neq; hoc sme nomme letum Uca tua non te relinquet
Per gcntes erit, aut famam patieris inultfe. j»m ini^oriam in supremi
Nam quicunqne tuum violavit vulnere corpus, !l!^P*lL^^^u ^^ "?"
Morte luet merita. i! uit ingens monte sub alto populos, nec feret famam
Regis Dercenni terreno ex aggere bustum 850 "°" vindicat». Nam quif-
ADtiqui Laurentis, opacaque llice tectu.n. 2„t„'.::!;we7« "J"r
.Hic Dea se primum rapido pulcherrima nisu rita. Fuit sub cxceiso mon.
Sistit, et Aruntem tumulo speculatur ab alto. temagnumscpulcnim Der.
¥T* •!•-./• 1 * • * ^ cenni, vctens regu Lau-
Ut vidit fiilgentem armis, ac vana tumentem : rentini, ex •ggJtk terrt,
Cur, inquit, diversus abis.^ hucdirigc gressumi^S^^^t tectum umbros& ilice.
Huc periture veni : capias ut digna Camillffi ^*^» formosi«ima coUocat
Praemia. Tu-ne etiam telis moriere Diana? f
Dixit, et aurata volucrcm Thrffssa sagittam
Deprompsit pharetra, conuu)ue infensa tetendit,
Etduxit longe : donec curvata coirent BGOperiiientem, ait: Cur dis-
Inter se capita, el manibusjam tangeret (equis, fcdis «n diversam »ar/em ?
T ^" ' r ' JM ^ '^ •II mic fer rradum. huc yeni
Laeva aciem ferri, dextra nervoque papillam. nioriture : ut recipias mer-
Extemplo teli stridorem aurasque sonantes .
Audiit uua Aruns, haesitque iu corpore ferrum.
lllum expirantem socn at(|ue extrema gementem 865 «t quemadmodum ^tuon
Obliti ignoto camporum m pulvere linquunt : Thracia eduxit ex aurati
Opis ad sethereum pennis auferlur Olympum.
Prima fugit domina amissa levis ala Camilla^ :
Turbati fugiunt Kutuli, fugit acer Atinas ;
J>isjectique duces, desolatique manipli
Tuta petunt, et equis aversi ad mcenia tendunt.
ic prifndm ilDc celeri im-
pctu, ct ah excelso tumii-
lo circuuispicit Aruntcm^
QuaiHloaspoxit illumcorus-
contem nnuis, ct van^ su-
rodem di^nam CamiUi.
Tu-ne moncris sagittis tp-
tiw etiam Dianie ? Dixtt,
pharetrsL sagittam celerem,
et inimica intendit arcum
cornenm, et extendit lon-
ge: doncc extrcmitatet
Q..#|€/i(« infltX4t committeren-
^ * ^ tur inter se, et jam tange-
rct manibus sequalihus.
Nec quisquam instantes Teucros letumq; ferentes i'™*"* cuspidem feni,
o A -^ 1^1- ^ • ^ ^ • dextera ct nervo mam-
Sustentare valet tehs, aut sistere contra : mam. Statim Anms audi-
Sed laxos referunt humeris languentibus arcus, 874 ^it simul stndorem sagittss
aCremque frementem, et
femim infixum est in corpore. Socii immemores relinquunt iUum in incof^ito pulvere ar-
vorum exspirantem, et ultima gementem : Opis efiertur aUi ad irthereum coelum. Levis equi-
tatus CamUl» fugit primus, regiii& ami8s& : Rutuli turhati fugiunt, fugit fortis Atinas : et duc-
tores disidpati et mantpuii vasuoi quBrunt leea tuta, et cnnrmit equb conversi ad muros. Nee
oUus potest sustinere armis, aut stare contra Trojanos Imminenteg et inferentes mortem : sed
reportant humeris defessii arci» L&xos,
NOTJE.
843. DeserUB in dumii.] De vit& Camin» in
•jrlvis, suprii, V. 539. et sequentibus.
850. Datermi, 4^.] De hoc vetere Lauren-
tam rege, Latino innlto antiquiore, nihU aptid
«octores. BtMhini ait, pro kx» obi dneres poet
combustioncm depositi fuerant. Ilext arbor
^andifera, feute, tre holm-oak. Oe Lau-
renie rerione, M. 7. 58.
854. Vana^ More adverbii, pro vant ; ot
G. 3. 600. 2Wram erebrafeni.
866. DignaCamiiLePnemuh^.] Bfondi-
Tina mann iliata, prsminm» Ma pflMM ctt
3i mori debutras CamiBft» DMwi dkikBk 9am
debnerat, non imbdli timidi mortalis telo,
Tu-ne dignnm CamiUa munus auferes ? et ig-
navue cnm sis, non cujuslibet numinis, sed ip-
sius etiam Dian» telis moriere P
866. 2%reUM, ^t.] Ul TVeUto, id est, u/
Amaaan. Sic Camilla, ▼. 648. ExuUat Ama-
aon, id est, ul Anaaonf Neque enim Opis aut
CamiUa tales erant re ips& ; sed culto tantiim
atque babitu. I>e Jhnaaotulmt Ihraeiit, anpri.
V.659.
867. (H^aq^tm.] Montem Thenaliv, pro
emloi EcL 6. 66. 'AUh equitatua, supHu r.
604. JMi^«iUiteiTiinii,i£.7.791
534 P. MRGILII MAROMS
et un^uitequontnicufren-Quadnipedumq; putrem cursu quatit ungula cain-
do puiMt caaipum puive- V olvitur ad muros caligine turbidus atra rpom.
rulentum. Pul>is conliuut «.^ ■ • % i« ^ ^
nitrn cuiigiae fertur ati "ulvis : ct e speculis percussse pectora matres
iDurcM ; et matrei verbe- Foemineum clamorem ad coeli sidera tollunt.
•pccuii. fomineam vocife- Jt'» curbu portas pnmi irrupere patentes,
raiionem ad a»tra cuii. Hos inimica super mixto premit agmme turba. 880
Qui primi attij^nint curw \ec miscram effugiunt mortem : sed Itmine in ipso,
C3t'Ci»X*mt ^»«"'l>u* in patriis, atque inter u.ta don.on.n.
superjecto: noc evitant Confi.vi expirant aniuias. Pars claudcre portas :
nortcm func«tam ; sed in \|»c sociis aperire viam, nec moenibus audent
ipso iupressu, in muris pa- 4 . ' . . . > . j aa^
t/iis ct intcr tutas doroo* Accipere orautes : oriturq; misemma caedes 685
4<onto>si emittunt anuuas. Deteiideutum arinis aditus, inque arma raentuoL
Pari i»f«;>ir ciaudc.p F»"^- Exclusi, antc oculos lacrvmantumq; ora pareDtoiD,
lai : ii'?^ autlcutpattfacerr „ . ' • «^ ,<• ' *' . ^ «^ '
aditum soiii*, ncc admit- Pars III prjpcipites lossas, urgente ruma,
torepiccautp^mtramuros: Volvitur; immissls pars caeca et concita frsnis
ct iucipit tri*ti*sima Mra- ^ j j^^ ^.^ ^^^^^^ ^y^y^^^ ^
gcs, prupugnantium armis w , * . ' \ *
ingrcafiiiff ci nicntium in Ii3$«'LMle muris summo ccrtamine matres
pupiam. Kx iU qui mnu (Nfonstrat amor vems patrine) ut videre Camillam ;
cxclusi : pars labitiir iii los- Ari i *•! :•. i i
sas pra^rupta., prenicntcTela manu trcpidae jaciuut, ac robore duro,
«?itt//i/tirfineirrnentium,an-Stipitibus ferrum sudibusque imitantur obustis
te oculos ct vultu» paren- Pra»cipites, prinKTeq; mori pro ma:nibus ardent.895
tum pluranUum, pars insa- « ' rr* .",.'.. . ,
na ct concita e^iiii franaii. i«tcrca Turnum in sylvis $aevissimus implet
iropeUunt portas et postesNuutiiis, et juvcni ingentcm fcrt Acca tnmultnm:
firmato. repaguiis. /« iu- Dejetas Volscorum acies, cecidisse Camillam,
prcmni//a contentione ma- - . ^ , m» « '
trcs ips^, ex quo ronspcz- lngruerp mfensos nostes, et Marte sccuodo
rruut Camiilam (id docct Oinnia corripuissc : metum jam ad moenia ferri. 900
veriis anior patri») fcsti. jjj ^ / j . . numilia DOSCUUt)
nanics cmittunl c nium te- *■ i««^i«a ^ut»»»* »«*,'»« •»v»ia ai\. uuiu«iiu pu2«vuui.;
]a manibus, et imitantnr Dcserit obsessos colles, ncmora aspcra linquit.
anna f^rrea duii» iignii,Vix e conspectu cxicrat, campumque tenebat :
ctipitibtM, ct fusiilHis pra- *-.»_ •a?^^ !*• _*
ufiu, nihdmoratie, etcu-Cum pater iEncas, saltus ingressus apertos,
piuiit primas mori pro de- Exuperatquc jugum, sylvaque evadit opaca. 905
fuisione muronim. Intcrim gj^ .^^j,q ^^ muros rapidi totoque fcnintur
uuncius accrbissunuf occn- ^ . , . , * ' ., .
pai Tunium in syKU, et Agminc, ucc longis inter se passibus absnnt.
Acca rcfcrt juvciii ma^-Ac simul iEncas fumantcs pulvere campos
r vol™ rM'^: P'««P^"t >«"««. Laorentiaque agmina vidit :
CaminamoccisameMebox-iiit s.Tvum ^ncau agnovit Tumus in annis, 910
te» infcstos imminere,et faventc Marte vastaste omnia : timorem jam extendi ad marot. Hl
furiosus dcscrit coUes occiipatos et sjlvas difficilea, nam aoctoritaf dura Jovis ita iiopcnl.
Vix ezcrsscrat ultra conspectum, et altigcrat campos : cibn pater iEneas, ingrcMm s^lvup»-
tcntes, supergrediUir collem, et exit €X obscura s^iva. Sic ambo festini et toto iBspcM c««
nint ad murus, nec absuut longo inter^allo k se invicem. £t simul iEneas Tidh procid casi*
pos uudantes pulvere, Laurentemqae exercitnm : et Tumus agnovit JEnemm ferocem €■■
cxercituy
NOT^.
890. Jtrittai tn poHoj.] Non quidem equo- concurreDtemy amor patrisB loasit ^itat Mm
rum in portas irapulsn, quotl visum cst Donato ; pro salute pro|Nri& faciendum. De roftwi, pm
scd ob>iis quibusdam aut trabibus aut molari- quovis duriore Upao, G. 1. ]d2.
bus impactis instar ariettwi : de quii machin&y 901. Furenf funii ateva, ^A Dnplici is
JE. 2. 492. catts& reliquit insidias, quibus Anemm depi^
692. Ut tidire CamiUam.'] Vel ci^m viderunt bendere et beUum conficcre moz p<
CamilbecoriNisinter soriaruin manus rdatum: nempe ob pnecipitem furorem qui cs
rel potius, quia, v. 694. dixit Diaoa se nube abstulit : et ob ninBiiia Jovis, et y/im
cava corpus itlud tumulo illaturam, ea quo vi- iEnc* faventiun.
dfmiit CaiiiUaiB} pro aliena salute ad arnia
iEPTEIDOS UB. Xn.
5SS
Adventumque pedam flatusq; audlvit equorum. «udivkqoe inceMiim pc-
Condiuio pugnas ineant, et praelia tentent : J"".» ^.*»«nn«'«»« eqnoruin.
Ni roseus re»>osjam gurgite Phoebus Ibero LTr..Sr?«!ir?^i:
TtDgat equos, noctemq; die labente reducat. « Soi rosciu jam lavmret
Considunt castris ante urbem, et moenia vallant. 915"'" "i!5*"*!l ^^
' aquoS} et reauceret noctem
die cadeote. ^mbc quiescunt in castrii ante orbemi ct cingnnt muroi urbit,
NOTJE.
M8. Gumt§ IheroJ] OeciduoOceano: nam 915. Mttmamdkmt.'] Circumambiunt : Tro*
Iberia sire Hispania ad occidentero Itali» ob- jani ut oppugnent ; Rutoli ut defendant.
Jacet De iberid, M. 9. 682. De gt»rgiie, pro
maritM, 1. 116.
P. VIRGIIJI MARONIS .SNEIDOS
LIBER XII.
MGUMEJnVM.
FRSCTIS gemind pugnd Latimt, Tumut am JEned tingulari eer/amtfw dimieart MuU»
Sclemni taeramenlo eoniitionet certaminit ftedutfue d LaHno, Xned, Turm^ taneitur,
Fttdut d Jutumd, Tumi torart, Junonit impultu ditturbatur : primutfue Tolummuty falta
augurio vidoriam tuit polHeitut, Trojanot tneadU. ,^neat tagittd vuineratut exeedere cegi'
iur e prmlio ; qfuo abtente maximamtiragem Tumut edit. Venut dietamno herbd vulnut JE»
netc tanat. It, refectit viribut, revertut ad pugnam Tur^tm nominatim voeat. Sed eiun
Jutuma, exeutto Tumi aurigd Metiteo, eurrum ejut moderantur, et ab JEntet oeeurtu de-
torqueret, ne eongrediitimulpottent;JEneatadmotoadurbit mtBnia exereitu, in firopugnaeu»
la ignem eonjidL Hine Amata, Tumum oeeitum raUh itifueo vitam tibi adiaut. Turwut,
ne urbt m hottium potetteiem veniret,adtingulare eertamen redit. Pugnant JEneat et Tur-
nut ; JEneat vietor,eiim T^umijugulo immineret,jam^ iptiut preeibut motut ad miterieor''
diam deJUeteret : vito tfi e/iM kamerit PaHantit batteOf repenld exiatdeteit, hatteaique interfieit.
xURNUS ut infiractos adverso Marte Latinos
Defecisse videt, sua nunc promissa reposci,
jcciMe «ttmtMi, fiiem
UrrSRPBSTATIO.
Tumuty cdm iridet Lati*
noe firactof bello infelici ab-
promisf orum jam repetii
1. /n/raetot.] Vos wm6
♦ «* j
smf&im
^, — , — ^ — , __. ^ 784. oC pfD>
bat multis fiijrtbnMt ia bdkt. Hk ^
norrjE.
<^Bbiii td sln|;al«re cott JE-
at obstriiiztrati JS, 11. 484b
536 P. VIRGILH MAROXIS
«edesigDarioniiU: gponte Se sip^nari oculis: iiltTo implacabilis ardet,
e/iiimimplacabiiisinucituir,A^^llij g animos. Poenonun qualis in arvii
leo aiiqui», in agris Afro- bauciiis ille gravi venantum vulnere pectas, 5
rum, sauciatus iecunditm Tiim dcmum movet arma leo: gaudetq; comantet
K frd«!:,« ^«'l^lJExcuUeDS cenice toros, fiiumque latronis
vires suoM : et la;tatur com- Impavidus iVangit telum, et fremit ore cniento.
inoTenstorosjubatoscoUi:){Qud secus acceuso gliscit violeutia Turno.
Srt^ilrrirtSm^WM; Tum sic affatur regem, atq; ita turbidus infit : 10
ct frendet ore sanguinoien- Nulla mora iu Turno : niliil est quod dicta le-
to. Non alitcr ira crescit tractent
Tumo inflummato. Tunc« • ■«-< i
lic anoquiturregem,ettiir-Iguavi ^Eneadae ; iiec, quae pcpigere, recusent.
bulentus iu incipit : Nuila Coiigrcdior : fer sacra, pater, et concipe foedus.
cstditaUoin Tumo: niwi^^j ^ikc Dardanium dextra subTartara miuam,
cst cur scg^es irojani re- __ * • / i -r , .^ 'mm
vocent sua verba, ct abnu- Desertorem Asia* (sedcant, spectentque L«atim) 19
Ant/accreea,dequibuscon- Et solus ferro criinen commune refellam :
;:";„«»': offS6d.r5Aut Imbeat victos, cedatLavinia conjux.
pater,etfacf<edux. VeibikcOUi sedato rcspoudit cordc Latinus:
mann dextera mittnm adQ pra>stans animi juvenis, quantum ipse feroci
infcrosTrojanum profugum xr-L^ - / ^ « • • » ^ «%a
cx Asiii, et soius refutabo V^>i^ute exuperas, tanto me impeusius sequum est 30
cnse criminationem com- Consulere, atq; omnes metuentem expeudere casv.
inunem nobis omni6i« (La- Sy^j jjj^j ^ei^a patris Dauui, suntoppida capU
Cini quicscant et asniciant-. , o i 9 , rr r
me) vei Trojanus poMideat Multa manu : nec uou aurumq; animusq; Liatino est
910« victos, etLnviniadcturSunt alia? innuptse L.itio et Laurentibus agrifl,
"H,^q«!iS'.Tn.o!''o">!Ncc geuus indccores. Sine mehiec haud moUia fioa
▼enis excciiens animo, Sublatis aperire dolis : simul haec animo hauri. 25
quantum tu exceiii» ospe- ]Vf q natain nulli vcterum sociare procorum "^
n, fortitndmc, tanto stu- t« ^..- i\**i • t
dioiiAs justura est ine pro- ' ^s crat, idq; onriiies Diviq; homiiiesq; canebant
videre /t6t, et me timcntem VictUS UlUOre tui, COgUatO sailguinc victUS,
tibi considerare omnin pcri-
rula. £bt tibi regnum I>uuni patris tiii, «unt plurimie iirbes expugnatap viriboi tuiM : toat qM*
que Latino divitiie, et bvuevolentia: kuut alia> virgiiics in Latio et campis Laurenttbut, nec i»
f;loriw sccundiim geniis. Fcrinittc iiic oiniiisis fraudibiis exponcrc ista tibi non quidtm grata dic>
tu: ct kiinid pcrpendeista nuimo. Noii crat licitum mcjnngerefiliaraiiUi antiquorum auitor— :
et oninos Dii atque homioesmoiicbaiit iiiud. Expii^atus benevoientia ei^a tciczpufiutai WUf
cuiiie coeuato,
N0T.€.
A. PffJiorum.'] Afronim circa Cartha^incm ; 16. ^sis£.] Phryg^ir, sive TroadiSi qoK Ol
qui <i(: dirti Kiiut, qiiasi Ph<iM)i, quJH u l'hu-ni- in niinorc A»ia, iE. 1. 381.
ria ciiin Didoiio priifpctl, .<^:. 4. iii urgiimtMilo. 19. O prxsianSf 4^.] ORATIO Latini, ^
5. ///c, ^r.] Ma»uus nliqiiis lt'o ; et sit, i7- conuturTiimumaspcconjug;iietsingulariccr>
Uf i»a-|)cnbiin(Int in r(miparatiouibus..'K.l(>.7<>7. tamine ad pacera rcvocane : oslenditqnc. L A^
i3. Movrt arnia /co.J .irmaf suiit uiiiii.^cii- fiiiitatem illam Turni cum Latinu «ue ii
jusqiio vircs, ci ad Ngenduin iustruincnta. Irni, cum rr^uin utriusque saCit abMine tt
Sic jE. 2. 9U. i)e Ulysse : El (fim rerr. coivrius viriiim (.'onjuDCtionc putcns sit : ci^m tint dff-
omta, idcst, dulvs. Apud Statiuin, I. 9. 5S9. bp« mult:e Tumo, diviiia^ pariter alqoe aniM
^rma^KC ctirra ruiim fxunt (/rn/^j. liic looiiisdr- et fortitudo Latini populit, virgioet tn Lttik
iTia sunt ung:iica, dciitirH : uiidc (liiuntur lcoms pluriniv quas Turnus uxures optare poniLlL
tzarmatif quibu< uii^ucs ot dcnti'}' (rvul.^i sunt. E^sc illicitam, quipfie a Diis prohibilamf £.
7. Toroj.] Suiit ciiiiuvnti» mu^^culorum no- 7. 95. III. £s8e pcraiciosam, ai qcdileni fll
dosn ac tumcntcs, circa ccr\jcciii aliai(|uc quo,Tumi causi, Dcorum voluntati "^^*^
corporif parten. calamitiitibus iunnnieris utraqne g«iu(
11. Rt.traetent.'] Fidcmdatam rcvoccnt pcr est. IV. Si, inquit, tc occiso tooiuin
aliud pactumctquasiconlractum. excepturut tura: quidni potiiikt te tahro ? T.
13. Ftr sacra . . . aimcipt fatdus.] Ad ojiii- Obj'icit sibi odift RutuloriimobpericuluBita^
mocti fuedera adhibcbautur tacrificiii ct vrrba ni : Turno ipti solicitudiiicin dolorenM|uc Dm*
tonctptay id csttcerta solcmniaque, iniru,v. lti(>. ni patris, belli varkia evcatnfy lic. Dc Utm flt
14. TVir/ara.l Inferorum pars ett infima, i£. Laurinto, £. 7. 5^ 08.
0.194.
JSNEIDO^ LIB. XII.
537
Conjagis et moesta} lacrymis, vincla omnia rupi, 30 et iietibuf tritOg uxodf
Promissam eripui genero, arma impia sumpsi. m««, frcgi omnei nextu,
Ex illo qui me casus, qae, Turne, sequantur
Bella, vides : quautos primus patiare labores.
Bis magna victi pugna, vix urbe tuemur
Spes Italas : recalentnostro Tyberina fluenta
meitf
abstuli eam promifsain JR
Dcse g«nero, nuscepi bellum
tceleratum. Cerniii 6 Tur-
oe, quiB calaraitatcsy que
bella me perseqnautur ab
vO Ulo ttmport : cernu quantas
Sanguine adhuc, campiq; ingentes ossibus albent. <iifficuitates<u ipse patiaris.
Bis superati magno prslio,
vix defendimus hAc urbe
spem Italia: : fluctus Tybe-
ris calcntadbuc nostro cru-
Af^ ore, et vasti agri albescunt
^^ostiibus. Qo6 revertor to-
tics? qusB stultitia vertit
Ardea patria tua procul
separat h nohis, Feroda
Tumi nuUo modo mitiga-
tur his verbis: invalescit
Quo referor toties ? quae mentem insania mutat
Si,Turno extincto,socio8 suni accire paratus ;
Cur non incolumi potius certamina toUo f
Quid consanguinei Rutuli, quid caetera dicet
Italia, ad mortcm si te (fors dicta refutet)
Prodiderim, natam et connubia nostra petentem? ««ntentiam meamr n pa
n ' 1. II • • ' • ratus sum advocare Iroia-
Kespice res bello varias: miserere parentus nos ad sodeutem» Turno
Longsevi, quem nunc moestum patria Ardea longe occiso: cur non potiiks ex-
Dividit. Haudquaquam dictis violentia Turni ^fia^r^nhUSi^SISS
Flecutur: exuperat magis, aegrescitq; medendo. reiiquaitaiiadTcet? siex-
Ut primum fari potuit, sic institit ore : fpro me po«««"m jnorti te peten-
Q • 1 ^» tem filiam meam et nos-
uam pro mc curam gens, hanc precor, optmie,t^^„ij^„p (fortuna
Deponas, letumque sinas pro laude pacisci. refeiiat hete mea verba.)
Et nos tela, pater, ferrumq: haud debile dextra 60 Con«i<J«« ^ mutabiies
cs ' \. \ •! j 1 • *>*"o '• mweresce patris se-
Spargimus, et nostro sequitur de vulnere sangois. „ioris, quem jamtristcm
Longe illi Dea mater erit, quae nube fugacem
Fceminea tegat, etvanis sese occulat nmbris.
At regina, nova pugnse conterrita sorte,
Flebat, et ardentem generum moritura tenebat : 55p?*«^>«* asperatur reme
Turnc, per has ego te lacrymas, per si quis AmataB^J,;^ .i^ 1«^™^^^^^^^
Tangit honos animum : spes tu nunc una senectae, secro» bone pater, depone
Tu rcquies miserse : decus imperiumque Latini promehancsoiicitudinem,
m ^ • ^ •! •i«r i.*^ quam habes: et permitte
Te penes ; in te omnis domus mchnata recnmbit. ne eiigere mortem propter
Unum oro, desiste manum committere Teucris. 60 gioriam. Nos ctiam, 6 pa-
Qni te cunque manent Uto certamine casns^_ ^l^feJJIr^iriSu.irt
]!«t me, 1 unie, manent : simul haec invisareimquam sanguis ezit^ piag&, quam
Liumina, nec generum £neam captiva videbo. nos/acimui. Procui aberit
A •^ 1 •T*^^* ab eo mater Dea : qun mu-
Accepit voccm lacrymis Lavinia matns, u^ri nebuik protegat eum
Flagrantes perfusa genas : cui plurimus ignem 65 fugientem, et ipu se ab-
scondat inani caligine. Sed
Kegina tremefacta nork conditione pugua» lugebati et retincbat generum iratum ipm moritura :
Tnmc, ego ptto unam rem, per bor flctus ; per gloriam Amatv, u aliqua morct animum tuum :
ttt jam ti unica spes senectutis mec, tu es requies misene : regnum et gloria Latini esl in tui
potcstate : familia omnis jom labefactata innititur tibi. Peto rem unam, omitte conserere ma-
iHiro eum Trojanis. Quicunque casus tibi dcstinati sunt in hlc pugnfty ii destinati sunt ctiam
mihi, 6 Turne: statim abjiciam hanc lucem odiosam, nec aspiciam captira £neam generum.
Lavioia rigata lacrymis seeundim genas ardentcs audiit verba matris : huic ignis multus
NOTJE.
/ 34. Bis magnd vieli pugnd.'] Primd in ez-
scensu navium, ubi occisus ab £oe& Mesen-
tiufl, fu^;alus Tumus, J£. 10. 310. Seeundd
«questri ubi cecidit Camilla, JE.W. 697. De
7V6m, JE.S. 890. De Rutulist JR.l. 794.
43. PorenHs Long«rt.l Daum^ JE. 7. 06. jfr-
deOi urbs Rutulomm regU, JE. 7. 410.
46. Medendo.'] I>am ei medidna qusnritur
m Latino : genmdia enUn ^Jiiimodi iKp^^pas-
siTam habent ▼im, Ecl. 8. 71. Cantando rum'
pt/ur angtttf.
49. Padsei.'] Quasi optione gloriossB xnortis
aut ritsB proposit&, mortem consult^ et Tehiti
ez pacto eligere.
52. Dea maitr, ^.] Venus, qum k DiomedH
impetu £iieamolyect&nul>f defeiidit^£.10.8l4
66. Tume,per has, ^.} ORATIO Amatss
■d Tumiuni VeiiiliK sororis suse fiiuu&-. tws^
538 P- VIRGILU MARONIS
fufi€cit ruborr^m, ct spar- Subjecjt rubor, ct calefacta per ora cucarrit.
f us cst, pcr vuitum cai**t'a<:'-Induni sanguinco veluti violaverit ostro
:,rM*«™f.*;:?''iXl Si quis ebur; vel mixu rubent ubi liUamult&
purpura rubicuniiii ; aut Alba rosa : tales virgo dabat ore colores.
qiuundo lilia candida rubea- |jjjjy„ turbat auior, fiffitque iH vircine \niltii8. 70
PueUa exhibcbnt vuitu ta- Ardet in arniamagis : pancisq; aflatar Amatam:
ks coiores. Amor aEritatNc,qu<Tso, ne nie lacrvmis, ncve omine taiito
Turnum, ct figii ocuios m Prosequcre, in duri certamina Martis euntem,
|meUa.//incmagisacccnai- _. * . rwi i-i •
tur ad pu^nain : ct aUoqiii- O matcr : ncq; euim 1 urno mora libera mortis.
lur Amatam paucis verbu: Xuntius ha»c Idinon Plirygio mca dicta tjaranno 75
X-ririi.^«T:i^ Haud placitura refer : cum primum crastina c«lo
rio Ukmfimesto me dcscen- Puniccis invecta rotis Aurora rubebit ; [qoiescant
«lentem ad prjeUum aspcri jyQu Teucros agat in Rutulos : Teucrum arma
Martis : oon cnim est tn-w-^^ n^i^ ^j**^ •i^n
Tumopotcstasrctardandart-t Rutulum; iiostro dirimatur saugume beUmn :
mortiH. o Idnion, fcr nun- IUo qua?ratur conjux Laviuia campo. 80
cius rcgi Trojuno h.cc mea ^^^ ^jjj ^^^^^ dcdit, rapidusq; iu tccta recessit :
verba, non e» placitura:— . % i ' ^ ^
quando crastina AuroraPoscit equos, gaudctq; tueiis ante ora freraentes,
Invccta nibro curru pri-Pilmiino quos ipsa decus dedit Orithyia;
"otu™^?:.^»':!^»^ candore nives antelrent, cursibus aura».
Butuios:ccs8entbcHaTro-Circumstant properi aurigae, inanibusq; lacessant
Janonim ct Rntuionim : Pcctora plausa cavis, et coUa comantia pectont 80
J?»t7n.T2^^"p^SrrIpse dehincauro squalentem alboque orTchalco
uzor in iilo campo. Postqunm protuUt h»c verba, ct celer abiit in domam tuam : petiC
et Ixtatur ▼idecs eot fremenles in conspectu tuo quos Orilhyia ipsa dcdit PiluiDno oi
lum ; qui supcrarent ni%cm candore, Tcntos celeritate. Aori^ festini circiuntistiinl, ct
raris uiaoibus pcctora equorum plausa, et pectunt coUa crinita. Deinde ipie indnit !
loricam aspcram aiiro et. candido orichalco :
NOTiE.
qnldem ut eumadpaceminflcctat^abhorrclml Pilummira et Oritliyiam homionm epioicf
cniin ab Alnfm soGietate : scd iit avertut a .sin- Dcos essc habitot, aiqiie iti alterum sJteri oo*
pilari certaminei et iterum communi bello rcs tum csse potulssc ; poCtum ver6 OrithmB'
loto coinmittatur. adhibuisse potius, qiiam aUud qoodvis
<>7. Ituium.] Ebur e deutibiis clophautonim, quia Thracia sempcr equit nobilis fuii. iSiic
qiii Ircquentcg in Indiit Asio; maxiuia ro^ioiic. Turni equiu Thracius est, j£. 9. 49. Rbai
Ir. l.bi. indidmiUUebur. Dc oif ro, purpiira cqui, Thracii, JE. 1. 469. Diomedii cfiAi
cs. ostreo exprcssft, G 2. 506. Thracii, X. 1. 763. Porr5 vcraus hic
'!4.JVeque enim Tumo mnra Uhera mor/M.] cus cst ; nam OrHhyUt^* tlftlivtm, xox ett qon-
Stinsus ex superiorlbiu aptus cst. Ne piitcd nic tuor syliabanim, quarum niediK duie d|tlh
«-eiisiiruiii lacryniis, ct posxc rcvocari fuiicstu thongi siint tt et m.
illo doloris vcKtri oininc. Si euim siiin moritii- 87. Aiboque orichaleo.] Gnec^ i^ux^Xmm ib
ruA ; ue sic (piidem pujsninin subterfu^io : nou Sf»tf motu ct ^mXmit, ff.i ; cst<|ue tet iiignluiiwi
cnlm mortalium uUi libcrum cst mortein rc- non fulvum, ut bs vulgfare sed in ■Ibum dt-
tardare, ciim dic& fataUs immiuct. Hunc lo- iliH^ti^ns. GaUicd dicimus Ituton^ lattep. Ib
cnm Serviiis rcccnset in duodeciin Vir<j:iUi iii- ScnUgcr ad Fcstum, Vossius in Etyn. Lslai
tulubiUbus. Dc tyrmino, pro rcg^c, buiiam in syllabam seciiudam, qua longa enty et nalnft
partcm, JE. 7. !266. De Phrygidt ubi Troas, suft,et apud CalUmachum in Lavacro Pa]Iadit«
.£.1.381. V. Itf. brevem fecenmt: ul VirgUiut lik,«l
77. Pumee\$y 4*^.] VcUicatiir hic vcrsus k HoratiiiSy A. P. v. 2U3. Tibia nony «1
criticis, ob frequentem ruUisionom Uterae r, ct oriehalco rineUit tabmque tevntia. Cdm
tyUabaruQi aflmiuin. Dc colnre punieeOf rxi- aliquando commulabikps i^Hid LatinM 1
bro, EcL 6. 17. De Aurord rjusque ewrrut G. Utcnr. 0 et om ; quemadinodum erphd» «1 4
1. 249. Jts. 6. 635. plaudo ; queiniidDodum tcrtptere v«ierit iBi
83. PUumno Oriihyia.'] Pilumwut abav- ot nula, caudex et eodex^ ^. tk reperimi
ut Turni, M. 10. 76. Oriihyia, Erechthei .\- Plautum awriehaleym pro irriAa/cn.
tbenanim rcglsfiUa, r^la in Thraciam a Bo- grammalici aliqttot imperile metaUam
tckf G. 4.40:1 Qucritar quoroodo Pihimno I- tavcrunt ez ewrt et mn miztimi: *ci^
uJo nota este potuerlt OrithyiHi pueUa Attica nuilum ctte coniUd. Id ver6, qatJe nnoc
io Tfaraci«m translata. Bet^pov^eX Tunw^, nm^^tMci ^ teni BtlniD» icd uta
.^NEIDOS LIB. XII. 539
Circumdat loricam humeris; simul aptat habendosimul accommodat u« ge*-
Ensemque; clvpcumque, et rubra? coraua cristo}: •«"'"•^» etj^ifiUuim, etdy-
n > Jr 1 . ' . . pcHim et euimeutiai crut»
Ensem, quein Dauno ignipotens Deus ipse parenti nibicund» ; gladium, m-
Fecerat, et Stygia caadeutem tinxerat unda. 91 9ua)ii,queni ipte i>eufpraB-
Exin. qua; in medus ingenti adnixa columnm '"^ftll^ «^^S
.£dibus astabat, vaiidara vi corripit hastamy ventemaquis.Stygiifl.Dein-
Actoris Aurunci spolium, quassatque trcmentem, <*« sumit cumrobore hastam
Vociferans : Nunc, 6 nunquam frustrata vocatus 0£ ^TfZ^.Td»':^*'»^
Hasta nieos, uunc tempus adest : te maximus Actor, columiue, spoHum Actoria
TeTumi nunc dcxtra cerit: da sternere corpus, Aunmci: et commovot
-. . r i'^ 1 1 '^ eaM trementem, loclamanf :
XiOricamque manu vahda lacerare revulsam Nunc^haftaqusmmquam
Semiviri Phrygis, et foedare in pulvere crines, fefciiistimevocantem,num:
Vibratos calido fcrro, myrrhaque madentes. 100*«*"5 •'^Tl*^ J^aJ^
_-. . ^ .. 1 • I maximus Actor, nonc oea-
His agitur furiis, totoque ardentis ab ore tra Tumi te gestat: da uf
ScintillflB absihtunt : oculis inicat acribus igiiis. prostemam corpos, et ut
Mugitus veluti ciun prima in prrelia taurus ?r„Trrp.ll''i^u "S-
Terrificos ciet, atque irasci in cornua teDtat, foBminati, et «i infidam
Arboris obnixus trunco, ventosque lacessit 105 P"*''*'? capiiioi e;ia crii.
V ^•1 ^ A I 1 i^^ A patos ferro caliuo, et fluen-
IcUbus, etsparsa ad puguam proludit arena. {^ ^yrrhk. Abripiturboe
Nec minus intcrea maternis Scevus in armis furore, et scintiii« erum*
JBneas acuit Martem, et se suscitat ira, V^^^ «^{°*^ "li Jidis^"^*il!
Oblato gaudens compoui foedere bellum. ^madmodum qnando
tannu emittit mugitus terribiles ad pnehwlium pugnK, ct oblnctans m tmncum arboris co-
natur irasci adTersus comna, et provocat vratos ictibus, et parat se ad pngnam, disjectts are-
nii. Interea ^neu terribiUs snb armaturiL mateni& noo nsfai^ parat pugiiam, et furore coos-
■BOTit se, Ibuis bellum dirimi propodto fosdcre.
NOTiE.
Mtatnrque Plinaus, 194. 2. tno tempore jom- ejus aqu», niai eqoi lugula, coBtineri, JE, 6.
dndnm desiisse, effoeta tellure. 323.
B8. Habtndo.] Gerundium pasiivK fiunilta- 94. Adoris Jhtnmd tpolium.'] Ducitalicujat
tii, supra, v. 46. Auruncomm, cui Turnus eam betto dctmerat.
89. Comua criita.'] Non vera cortiua, qualia De Awuneit Ilali» populis, inler Volicos et
Pvrrhus galese ad terrorem hirciuaaddebat,ex Campftuos, iE. 7. 64.
]4ntarcho ; sed cristam geroinam « jubis equi- 99. Semiviri Pfuygiif 4^.] Cur id nomiiiiA
nis, aut plumis, ^ galeae vertice hinc inde emi- nirygibus, et ^ne« triboator, jam dictnmt
nentcm inntar corauum, M. 6. 779. GemituB JE. 4. 215. ubl dc capillis ungnento delibiitif.
dmnl vertice eristei. De PkrygiAj in qua Troas, £. 1. 381.
90. ifpupotens Deiu, ^.] Vuieanut arma lUO. Ft6ra/os, ^.] Calamittro eriipaio»,
JEneoe iabricavtt, M. 8. 370. nec Turao quo- Fuit autem ealamitlrum acus ferrea, longior,
qne dcesse cjus artem voluit poMa, ad augen- aliqiMmlo fistul* instar cava : quie calefacta
dam hcroum suomm dignttatem. De Tu/- sub rincre,et capillis adhibita,eos intorquebat :
cotio, ibid. et G. 1. 296. De X^Biino, ;En. 7. k similitudine cwn cotomo seu anudine, no-
06. men habuit. Hujus artis ministri, eimflotua
91. Slypd eandenlemt ^.] Coii^eni, ez Gel- et rtneriaru voeabantnr, qii6d ad calefaciendum
Uo, e«t ahquando albicanif aliquando fervent : caianiistram larent in cineres.
mm enira iucalescunt, ex nimio fervoro quan- Mjfrrhdque madentet.] Mjfrrha^eihuKuU eit,
doqoe albicant. Jlqud Hnxerat ensem Vulcanns : in Araliift pnetertim nascens ; altitudo cjus ad
aic enim chalybs immersione temperatur. j3quA quinqne cubita, nec sine spin&, caudice duro et
Si^idt ad quandam veluti magicam consecra- lotorto, cortice lcvi, folio olivse fer^ simili.
tionem, quemadmodum innuit Donatiu. Aqtus Succus inde sponte exsudat certis temporibus,
tuim inferiMD in magids sacria ezpelebantnr, tum iodsioae ezprimitur, diciturque ifacfe vel
JE. 4. 612. Ego veid tospicor id factum k Vul- myrrha^ Plin. 1. 12. 16. Condiendit cadaveribot
cano,ut ensem illnm frangi non posse probaret. et imbueodit capiUit, aliitqua ejuunodi d^
Shfgit enim Arcadia fontit, <^ui iode k poetit liciit adhtbebatur.
■dlnferos traductut ett, ea vu erat, ui vata 101. fXuriii.^^ ¥>inQa\& xMASaDioa^
cttjatlibct mctalli diftinferetf nec poMent biiidamf«Biii|&.%.(n^
36
540 P. VIRGILII MARONIS
Tum coDtoiatur socioi etTum socios inoestique metum solatur liiliy 110
timorem ittU •oikiii^pe. Fata docens : regiquejubet respoosa Latino
virof reportarc Utiuo t/erta referre Viros, et pacis dicereleges.
certum rrspomum, et pro- Postera vjx su|uraos spaTgebat lumine montef
C^^.J^rJlir^ulSiO'^ di^sSum primum |3to .e gurgite tolhmt
traiMt luce Miprcmoa roon.aolis equi lucemque elatu nanbns efflant 115
tet, quando cqui Soiia eri- Campum ad certameu, magnae sub moenilmf nrbk
SllilrJr— ri:^« 0™«»« RutuUque vin Teucriqne imr8b«Dt:
naribus patuiis. Viri Ru- In medioque focos, et Diis communibnfl aras
tuu ct Trojaui dimcUentes Gramiueas : alii fontemque ifrnemcine ferebaoC
parabant campum ad puf • «7. i" • •. ^ i * .^ ^ . ^ ^ «*.•**•#«■*
nam, juaia muros nia^» Velati Imo, et verbenft tempora vmcti. 150
urbis: et in medio caMpoPi^edit lcgio Ausonidum, pilataq; plenis
^roS:::*'3;r"p„«!l:Ag«n;na.e fundunt porti.: hine Tronu omnl.,
bant aquam et i^m, 1 J rrheuusque ruit varus exercitus armis :
operti liuo, et cincti veriie- Haud secus iustructi ferro, quam si aspera Ibrtif
t r:SLZ't^i^^^«fS^ vocet/ Nec non medii. in mid/ba. ip« ISI
mina hastata efiuaduut se Ductores aufo volitant ostToque decori :
Ss^^^Tro-Jllw ^t'^ ^^ f^""* Assaraci Mnesthens, et fords Asylas :
^wexiul^?rmb wi^Et Messapus cquum domitor, Ne^tunia praks.
is : non aUter armati ferro, Utque dato signo spatia in sua quisq; recesnt,
Wk?u'UpiiiI^ «^^ Defigunt tellure hastas, et scuta reclinant. IM
diamducesspiendidoaoroTum studio effusse matres, et vulgns inemnuBi
et purpura currunt inter Invalidique seneS| turres et tecta domomm
media miUia : et Mnestbeus
proles Assaracii et generosut As^las ; et Metfapas aritator «qaoruniy fobolei Nqrta^ ll
postquum unusqtiisque recessit m suum locum signo mdklOy l^unt hastaa httmit ol dwtMI
clypeos. Ttmc cupiditate videndi eg^ressss matresi et plebt liae armisy et teoci iaSnri^
▼erunt turres et tccta domomm :
NOTiE.
1 16. SoIIt <f ot.] Qnatuorf de quibus, JE. 6. daturut oooett» totiet lit infirm «C ii
105. Gun(iUt pro mari, ^.1.1 18. dare principla. 8ic iEneat in ThrmiAi
1 18. Fo€Os . . . arat Gfroifuaeas.^ Aras ^ urbem tanrum Jori contrm litm i
cespite, seu terrik cum herbit eTuls&, in quibut JE. 8. 21. II. Patttratiot et 8eikl%«r
if^nis impoiieretur,/ooere<urgiie .- atque iu ont linum, non de rettey ted de Sloaive
tunt ipsi facL Samines et alii capat per cttatem .c
Diia ro»imtmi6u«.] Commimu Dii multis mo- et| ut Vammlt ac Livii Terbb utar»
dis sumuntur. 1. Cbii certam c<«U tonam regi- imde yiammet qvati^fftitRcty vocBlMaiir«JL
«mcmque non habeant, qnaiis Cybele mater 8. 664. III. fiiger et Hyglniit ipi
Dcorum ; cum ccrtam babent Jupiter» Junoi lcgunt : veliAi Hmo : et expBcoot
Mercurin», Venusy iic. U. Qui apud omncs tom ab umbUico ad pedes» cujui io
homines coluuttiT} ut Sol, Lunay Mtirs, &c. orii erat pnrpiira uSm, id ett floinim
UI. Hk ad rem meiiut, qui ab Rutulis ac vestit illa popanim erat, tire infiaMfom
Trojanis ad pacem commuuiter et pariter in- ficii mini^ronim. Quare a4|iitreo
vocandi erant. Ita ieti Servius. opinionl.
1 19. FotUemque ignemqHt.] Servins, Mfa- ^erbenaJ) Proprii corta ctt hevfaoi
f4eMdafaaUrafaquaetiiffuiiiuihibettiur;wuU cff /a rererint» nuLLxtff : coouiMailH
con/fdy quot mtert vobtmtu d fioilre ronsoWtby sumebaiur^oro qo&libet hcrlii fol flrrmfllt Is^
tit aquA el igni tnlerrfietmuf, id est, re6if« qui- re&y mjrtflay iie. k tocro looo nuht^ M
6iie fonsorita ^uUnUur. Erat amem necet- 8. 66.
saria sacrifidis aqua, vel ad lustrandos ad- 121. Ltf^ Aimm^nmf pi&itey^l Uifh
suntes, vel od purfandum corpus ante sacri- pars ezenatftt eertoiiniiierodeaolta : l£S'
tictum, vei ad alios victimamm utut. f 'ofUem toto ezerdtUy 0. 2. 279. Pifata, onwas jSi
potuit |mi aqot. hastiUbuti A. 7. 664. ^
m. Ke/flli (tno, 4«.] Uqaasicertnm sta- 12». TynAettMt.] Sub Tiin-himn],
tidtnr k Servio, feaaltt, qui tanciendit fodc- iEnefe, A.8. 419. M, S. 781.
riiiat mioittri adbibebaotBr, nanquam Uneam 127. Otmif «Amniei fffilffiftflmt 4«^]
tolkte vestem. Unde trifkx o^inio de h&c tanguineJ«iMMiiEiieB,qalab Ahbiml
Vjiyilii oDce. I. Scrviui oit,feAu»\Slud xm- At(«ri»\> tttu. t,«4. Oe A^^ M * tC
£NEIDOS UB. XJI. 541
Obsed^re; alii ponu lublimibtis RStanl. «lil umi m bIiu piiTtii. ai
At Juno ex sumtno, qui niinc ^ Ibanus h»betar, ^™ MinciBni ei ■)*° jjcj-
(Tunc neque nomen erat, neque houos, aul gloria^''^,^!!^^''^^^^ „^
montij I3S honor i>ut Oma entAint
Prospiciens tumnlo, campnm spectabat, et ambas ""') "*^' e«n»i«n> «
Lisurentum 1 roiimque ncies, urbcmquc Latini. rnitinor.im, et TrajiDo-
Eicmplo Turni «ic c»t effata sororem rum, ei orbem LaiinL Sta-
Diva Deam, slajfuis qnic fiuiniiiibusque sonnris D^nl^r.'™'"^"™
Pr.Tsidct: liunc illi ret ETlheris nlliis lionorem HOprm» >tapii> n Bu*a*
Jupiter erepta provirginitaic sacravit. [^giro^ttreptniibii. ; Ju^ier r»
Nympha, decus fluviorum, aiiimn Kratisslma uo- J^IJI^^^I^ 'j, ij^j,i.
Sris ut te cunctis unam, tjuiccuiiqne Ijatiuce > laiem »' nbiniBm ; Nym-
MHgnanimi Jovis ingratum ascemlere cubile, ' pli«joniiioi«ntuiii»innium,
Prfetulerim, cu^liq; libcna in parte iocurim. 145 n.itti quumodo pnMulcria
Disce tuum (ne me incuscs) Juiuma, dolorem. ^ «oi^m uinuibui '.ntinii,
Qua visa est forluiia pati, Parcteque sinebant qu«™ran„e ^j,ro,«
*S . T - TF. . . mgnilum lecRim *ummi
(yedere res Ijatio, runium ct tua motiiia tcxi : jnvii: ci fugmsda ■poai*
Nnnc juvenem imparihus video concurrere fatis, con«iinerini it puriicipcm
Farconimq; dics et vis inimica propinquat. '50 J^ „,,_ «i^i^rMujmtac^
Tfon pu^am aspicere hanc oculis, non fcedera pos-iiii lui.' Quuienui rortuiw
Tu pro cermaiio si quid priesetittus audes, rgum.'''"*""''»'^™"»" ''■r-
T»L-j.i- ^.'^ ,. 'L cm |icriiiiU«binl rct Lntii
Perge, decet: ft^rsan raiseroa meliora scqucntur. pm<™i.r..dtftui!i Tumum
Vtx ea, riim latTrymaB nculis Julumi profudil, ii urbcm iuun. riunc cof-
Terq; quatrrq; manu pectus percussit linnestum. ^"'/'"i^"''^,?" '"'"
Non Incrymis hoc teinpus, ait Saturiiia Junn, l^Sp^i^HTijuui prrcamin*^
Accelera, etfratrem, si qiiismodus, cripeniorti : poieiiiii ■dvpm». .Sonpn».
Atil tu bella cie, conreptumquc excute foedus. '■"^"'«'fttdira^^Tu"!!
Auctorego audendi. Sic exhorlata reliquit
Inccrtaro, et tristi turbatam vulnere mentis.
Interea reges, ingenti raole Latlnus
fa/utmnf, citin Jutunia fuilit oculii Ibcititiu, et verbcruit manu peciua dccarum ter ■
ter. Juno Elia Saturoi iaquil : Non «1 hoc icmpui ad Uciyrau ; properi, et lubtnil
irtsi moni, ■< eil aliiiua rmtio : ral lu 'icila bclliun, cl (liMi|ia teiliii inceptua : ^ ti
Inlcrim re^ vehuntur .- Latiniu migno
134. Albmult, ^.] De hoc moDle, S. 8. 48. gio paium 8di. LMdrim, Lecari k Jore puu
M-9.:ial. lim.
I3i>. Dira Daun.l Dicunl GraininMici, Dtai 147. /'orcc.] Tm, qam pro fatu hic uior.
fuiiM Kternof ; DintM, ei bominibuii luiump- pantiir, Ecl. 4. 47.
(n. Timcn Virgiliui nomtn utromqiie con- 16i,Sifmd prataiHiuaudu,^^.] Non quM
AiDdit : lE.i, 4812. Pnllu vocatur Dita. Kymplum le Ueiim rtgjni potentiorem pu-
SiagniS Biia, ^T.] Julama, Kiror Tumi, lel; Kdqubd raciliorem rure ipud JoTcnpu-
JVali nb Ovidio varaliir, Fui. 2. SBft. id «il, let lororii eicuniinnem, ii iorDr pro rr>tre
Hjniplia U|uBlilii. HiiDCci liDnnrem a JoTeia mnram injicFrefiiiii aude&t.
prsniiiiia ereptai pudicillr coniceuum dl 161. Inltrti rtga, ^.] Adumbnta bsi:
Vlrjriliut, Ovidiui cliim anle mnorei Jorii ei pomp* fledcria nd llDmerieiemplum,U.3.ubi
■tlribuit, Foni ejui et lucut ei Anuni montii* AKmncmnon el FriaDiui, de ptignl iingubui
i^icibiu inT}-berim iotluiI,cetrbri apudveie- Paiidiiin MenelBumraciD rieilerecoaTeDiunt.
TCri aquBrum ialubfitnte; n>eiai hodie nnODuIU Hk ieatanliB langwri parentbeii luipeoia ut,
£acti dt Tume ; alii, di fottvna ,- cdm euet per novem nampe veruu ; inJcred regtt . . ■
priui Laiia di Julurna, inquit ClDverini. praeedunl eailril. Potcst tamea et •bui.uK ^-
144. Joru in^um aitiU.] OmtnuiitlB, rcntbni intri%i, n «kMiu «sMM. v >jbw^
pro, CuNc Aiv nxnifi^ Bl In nfraado conju- Tnmem lA wagJMCTt tfjaiitt ftwton^w^ ", ^*^
3«*
542 P. VIRGILII MARONIS
apiuu-atii, ctimi f* 'iiintiinr Qiiadrijugo vehitiir curnj, cui temponL circttm
equis trarto, cii ^iu^Hiixini A«rati bis sex raclii fulgentia cingunt,
,)ut nitiium, orimincntum oolis avi spccunen : bigis it Tumus in albis,
Soiis avi. Turmis v«hiturBinaraanu lato crispans hastiliaferro. 165
"::;uT!;T."«;«':i^r »7<= P»»" ^««as koman» M ongo.
pide. luiic \mor iiinca», ^iucrco tlagrans clypeo et ccelestibus armis,
caput poiitix KomMnae, re-Etjuxta Ascanius, inagnse spes altera Romie,
SXilr«T«:::i::P'-redunt castris: puruque ia veste sacerdo.
adstat coniex, ■ccnnda B}ie8 Setigerce fwtuni suis, intonsamque bidentem 170
mafrna Roiiia-. Kxcimt d Attulit, adinovituue pecus flaflTantibus arift.
castriji : ot «arcnlojiin veK-»i|. , ^*' «i-oi
tc cnndida ad.iucit fujtuai 1*" »« surgcntem convcrsi lumina Solem,
pon s set(>«v rt uvcin in- Daiit fruges manibus salsaSy et tempora ferro
ton.Hm, ct fitaiuit victiin.ia Suiunia notaiit pecudum, paterisq: altaria libaitf^'
au aran Hcicn^<iii. iiiicod- a-n v^ « t * ^ — .«
veni ocuiis ad Soiem ori- i uin pius ^neas sUicto sic eusc prccatur : 17a
eutcin, (iparKuiit inanibus Esto uuuc Sol tesVis ct hflBC mihi terra precand,
»~d".'.';IZ; c«;;fa«^ P"»Pter tantos pomi perferre laW :
Tictimarum, et cmindunt l^t pater omnipotens, et tu Satumia Juno ; [v€Cf|
puterai in nra!«. Tiiiii piu* jam nielior, jam Diva,precor: tuq; inclyte Ma-
if^ncaH nudato cladio bk g^ . . • i n / t • j. • aa
orat. E«to nunc tcstin niihi Cuucta tuo qui bella patcr sub uumine torques: 180
oninti, 6 Soi, ct h«c terra Fontesq; fluviosq; voco, quseque setberis alti
pro qui potui toierare totjieiiigio gj q^jg cofcruleo suntnumina ponto.
laboreii, et tu, 6 pater om- o » t r
nipotcns} et tu, A Juno Saturni filia, jam A DivRy jam twihi mitiori u/ oro : et to, t
Mani, qiii pater tencs omoia bella fiib tu& potcstate : et foote» et fluriot iavooo, et
cnt divinitfu iu alto aercy et quicuoque sunt Dii tub mari aenileo.
NOTiE.
inttrta rf*tM vthuntwr : Latinut quidem cwrru tienit : rt\ quem Deos ipie ValcaBBa ia HIbI
quadrijugOy ^. iusula fabriceverati JE. 8. 370.
ie4. Solis art, ^.] Dizit Vtrgilius, JE. 7. 47. 166. Spea aUera Rohub.'] Xnen tnAm \ '
Latini patrera fuisse Faunum; matrem, Jlfa- Ascanius secunda. Quod einiit,
ncam N3rropham;avum,Ptcum.Qiiomodocrg:o qiioddam h VlrgiUi carmiiiibus
Sol ense potuit ai;ii« Lotini ? l. H(*siodus Lati- has in voces erupisse, falsum
num facit firuiin Cirrcset Ulys»iS| iii Theo^on. argumcnto Ecl. 6.
V. 1013. Circe autcin filia fuit So\\»fJE.3. 16!l. Purd tn resfc.] Donatus, eolore
386. ^. 7. 10. At huic apcne adversaUir Vir- purpunerariaidpidurit. Festus;tioiiAi
giliuK in Latini stcuimntCi JR. 7. 47. II. Ar- nonfunedd, id cst, qiMD funeri odmbita
nobJus ait Maric(un illam Nympham Laiiui fuisset. Alii cominuniteri caretUt manilfi.
matrpm ipsiun esse Italo nomine Ctrcen. At co 170. Setigerm euis, ^.] Ow ptti Mnek tir
ipso libri scptinii initio Virg^liiis apcrtc Circen hibetur, Gran^o fere more. Nam
a MaridHdistinguit: cura vocat MuricamiLau- Homenimi Iliad.3. 103| agnos ad
reniem nympham ; Circen autem ,^am, id tuuiit. Poreot, pro Latine, more
est| Coldiicami iR. 3. 886. III. E^ existimo aut Italo, de qiio more JE. 8. 641.
Cireen, conjof^is loco habitam a Pico ; camque tridentihu»* JR. 4. 67. De cenrenione
cx.eo Fauntm sascepisse: ipsunique dcindc (cm in auspiciis et sacris rebus, E^a. li.
IHcum iu avom mutitssei qu6d ad amorem 173. fVug»«ibati4^.] L Jllii»lam,ox]
legitimB coujueis C^meiifts se referret. Etvcr6 mo frumento,sa^i tosto,oc molilo,
Circe vocatur Pici eonjux, J£. 7. 189. quod ta- ruin capiti imponunt, quae propriieKi «
men videtur ab Ovidii narrBtione paulum <tO| JE. 2. 133. II. l*iIos h capHe
discedcrc, quam tbidem mttulimus. secimt, JE. C. 243 in Notis. lll. ViBa
165. Bhia ha^Uia.] PHa, qualia duo simul ^nt in frontem Tictimaromi et in ipeaa
ferre deiiide soliti sunt roilites Romani, JE. 7. quie libatio ervt, ibid.et JE. 1. 7a6.AlqMl
€64. Critpma : quatiendo quasi sinuims et primi erant saaiAcii appantns.
tfecfens. 176. £ifoiiime Sol tetHM, ^.] Sot^ 3Vnr%
167. Siderto etypeo."] Vtk inilwr tidenuA (xiV Ju^^lwm^ Mert^ ^. Comniiiaiii flf
f«Bt«, vtl qimm m cqbIo Vmak VjukuDo v^ uNfi»MsaA v*^^^^''»*'^^ lUL
£NEIDOS UB. XII. M3
ritAnianio lifon victoria Turoo, 9i foHtTicton* Ivciit kd
:nit Evandri victos diBcedcre ad urbera ; JiJ^Tjl^^^^™
liiluB Bgris : necpost arma ulla rebelles I85bcn£raiMln: lojiu ■bibii
iw referent, ferrove hBec regna lacessenL « ^*»""»!^ ; »«<: jEnf«-
Mtnim annueritnobis victoria Marteni, „ ^^ '^ulurunum^
jtius reor, et potiuitDli numine firment) ■inpnnocabuDiBfmiibBc
(TO, nec Teucrisltalos narere iuhebo, re(B«.8i*Brti™aon«c™-
iihi regna peio : paribus se legibus unbEe pitioiiv <■■ p<»i<u •p*ni m
egentes sterna in fceden mittant. 191 pMiAtDii coofirniciii ipen
Deosquedabo: socer arma Latimis liabeto, """"i •"«|>""'< »"■: <«•
^, .. . . m . ' n«qii« coffwn luloi obleii».
lUm SOlcmne EOCOr : mihl m<znia leucri perin Tnyani), aeiiue ar-
itaent, urbiqiie dabil Lavinia oamen. ">f> ^l"' imptfiuni : un-
ior JBoeai : seciuitur sic deinde Liaduus, 195 pnT^JTiMib^ll^^iJSitoJ
:iens ccclum, tciiditque ud sidera deztram : m fmiiu fwrpeiuuiii. Ego
!adem, Alnca, terram, mare, siderajuro, di^ribowniBfioiiei ■'^
Kauc genus duplcx, Jannmque bifrontem, |„_' ^^ «ipremum i:apel
icDcum infernam,et diri sacraria Dilis. riuRi:Tn>juueiinientBi.
1 bsec genitor, qui foedera fulminesancit f 200'"' "^- "i*''"" '"r"
° ..' ^ . ' oei DoBieu nrln, jLneuiK
i aras, mediosque ignes, et numiua testor: rfuiiprimu*: Latinuidein-
d!es pacem hanc Italis nec foedera rumpct, ■>* •><: ■niuiiur upieien*
es cun(|; cadent: nec mevis ulla voleniem ^i^uin^o £'iieii,*j™
rt: non si tellurem elfundat in undas 304 ii»: «ukaMdcra, aan,
o miscens ; coelumve in Tartara solvat : [bal) |''"?v"' s™'™» p™-
ptrum hoc (deAtra Bceptmm nam forte gere- r,,^^,^' *~" ■
«dera, quog
etienui illa pattnlia dinnlira
QucBMdnioduin hoc ■caplnun (nu> faiie Uncl»! ■■
NOTA.
liuMwi IW».] lalt,, M. 7. M. «30. Fadtra falttinttm^] Qala pm eo-
ite Serrlui. Vel qui^ Jupilvr ijtor ett «iolatl
'edtllatui.] Vi fltlendBi, *c iwdIidi Tiederii, percuttii fulaine IMirragif: ita
01 poeterii iui> ei (enti, ledeDi tpiw- Tumebui. Uiiilr frcidli porumrerieni ioio-
lacDni rvderum rormutt lic precibatur JoTem;
Vmlrum Marlem.] FKrrntem. Intri IIIU iefiliuifiiipiJninimileSciel. Sipriardt-
"■' - " ■ — ■ reeeril, pHilKo coiuilie,dtIi> maiii: tuiilt ilie,
ctDHIixere Cupealum J^d vtaitit' fe . .
JupUer, ptpulam oeftrilo, uf egt kanc por-
Cotonrj,' geniu liqitu.J ^ptlliittm, tum kadit/iriam : laiMfut mimtftTile
M Dianam, I.uaun ; LUon^ ecjovo M <iiai[u polM ^sUhom. lULiirtui,!.
L ioHU Dela, £cl. 3. ttj. H. 8. 74i !i»I. 7*«^ am^ MoiJanaliuDi,
pra, miattfiaidalin b
MdcinlMaDdecanqi
inlctlDrMt. Efaaiiimt,
taDku.] K^ Plntout,G.4. W. inUrwemdi
■, Hoctou^, locui tempU inlliDDit widD. D« Ivrfa
ipM .Biiiiii n^io : h^ i^egUM 1«, £. «. m
544 P. VIRGILII MARONIS
nunquam emittet niinuioflNnnquara fronde levi funclct virguUa nec umbrafi
nec umbracuia »ovibui lo- (^^yn^ seniel in svlvis imo de stirpe recisura
lut: ez quo pnmum m syl> . , «^ . ' ■ ■ • ^
vjs absassum ex iniimo ^^latre caret, posuitque comas etbrachia ferro;
trunco separatur a matre,01im arbus ; nuuc artificis manus aere decoro 210
t^ :%ti:dir.rr: l "clasU, patnbusque dedit gestare Latini..
nuuc mamis fabri cinxit «7- ialibus intcr se iirmabant fcedera dictis,
latn are puichro, et deiiit Conspcctu iu medio procerum : tum rite sacratas
iSs^Terbiil^^^coSa- ^ pecudes, et viscera vivis
bant foidera iuter bc, m me- Eripjuiit, cuuiulantque oneratis lancibns aras. 215
dio conspectu principum : ^^ yeru Rutulis juipar ca puffua videri
tum jHxta moreui sacras • , , ^ . «^. , ' ^
victimus occidunt in ignem Januluduin, et vario niisccri pectora motu :
et extruhuut visccra extu-Tuni niagis, ut propius cemunt non viribus aMHis.
dan atihuc spirantibus, ci ^dj^vat iiicessu tacito progressus, et aram
teffuut altarui laiicibuii plc- "^ ,. . i* -^ t . wwT
uis. At «eroc(f/;t7ceitamcubuppliciter vencraiis deinisso lumme Tumus, 220
iliudjampridem videri Ku- f.^bentesqiic gcnflp, ct juvcnili iu corpore paUor.
;ul'b.rrv7r':;;„,^ • 0^«;;:^ Q«e'" «»«"1 ac Jutuma soror crebesccre vidit
pia^is,cnin prupins videiit Sernioncm, et vulgi variare labantia corda :
rfufwnou C3tt pari robj>re. ]„ niedias acics, formam assimulata Cauierti.
nus^ progressiugradu tuci- (^ "» g^^""* a proavis ingeus, clarumq; paternn 225
corporejuveni
nasororejufstatiin atque ^ou pudct, 6 Rutuli, CUUCtis pro tallbus UDam
;S:lccre. :"r^ui;u 0''J««=t»'-e anima,., > „umcr«ne, an viribus «qui S30
raobiieH dissentire, pcr mc- Non sumus."^ Lu omncs ct Trocs ct Arcades bk
diumcxcrcitum simdisspe- Fatalisci; inanus, iiifensa Etruria Turno : rsaiit.
cie Camerti (cui orifoerat «r._ i ' i. • • j* i ■ ••
Ulustrit a mujoribus, et ^*^ nostcm, altcriii si coiigrediamur, habemiis.
Bpiendida fama patcmailUe quidcm ad su)>eros, quoruni sc dcvovet arisy
fortitudinis, etipse eratior- gucccdet fama, vivusquc pcr ora feretur : 235
tissinius bello) immittit se 711
per mediumezercitum, non i^^nara rcrum, et sparg^t varics niinores, et dicit talia : IfoD [
vos, 6 Rutuli, objicere vitam unius p.o iis oniuibus ' iioiine sunAis parcs numcro et rolMiR ?cc*
ce orancs et Trojani et Arcades adsunt hic, et Etruriu iiiimica Tumo, czercitus iiU k latitiB'
roissus : si secundus quitque noHrum ccrtet, vix unusquiMque habcbit ho«tein. TunnM
fama asceudet ad Deuf , quoruin aris consccrat se, ct immoirtalii corret per ora :
NOTiE.
virguUa, ^. Petita eit illa comparatto tx patioi cibi conditi, ut pisoea, habereCqoi ^
1 Jomcro totidem fere TcrbiB, lliad. 1. 234. Et g6opercuhun.
quaiiquam solemne fuit regum jusjurandum 231. Tnet ei Jheadei, ^A Gcatiei mT^t^
sceptri subiatio, ut monct Aristoteles Polit. 3. nuro foBderatse. Trojani JSnea : Anate
nb illi tamen nimis curiosa sceptri descriptio- £vandri : Etrusci Tarchontis, JE. 8. 6H^
ne abstinere potuit debuitque VirgiUus. 479.
i2U9. Matre coret.] Vel terra : nam, nonjam 232. FuiaftfTue mmuM^ ^.] Vd qoia UA'
materalit teUut, M. 11. 71. Vel arbore : nam nomm agros pctebant quaii fatii gibt '^' —
parva tub i:igenti matrit te tubjieit umbrd, G. 2. vel potius, cum Virgilius id •otis
19. boat, quiafato paratum libi
213. Riti taeratat.] Immolationc, sectione expectaverant, JE. 8. 4M. Ben^ ait «iWi
pilorum, libatione ; supril t. 178. EtmriaTurno: erat enimaliqua pan Bn«-
216. Oneratit taneibut, 4«.] Vasis cscariis ri» Turno addicta, duce Measapo, JB. Y. M
in quibus structa et cumiilata victimamm exta. 0^5.
Lanx Domen habeti toliftu/ine: sicut po/ino, 283. FixA0ifeai«ttenit.]Sii
a paieo. Vossina taineiiiiitec Wuccm c\ v^v\n»xa uostrikm, si aedia pars noctrte ( ^
id fer^diacrimiQiaBt«bul;qv^'^^i«Kncecatnm Vvi. ivfyflkWjywa habebiBMB» ; Id^ilydMft
asMi fnictus, cibi limplkei •ppoaewAw •.'v^ v.^-.-^ -^.v .
JENEIDOS LIB. XII. 545
Nos patrii amissa dominis parerc superbis nm uniul iMtrU cok*-
Coiremur, qui nunc lenti consediiDus arvts. "^ ohedi™ domioii feio-
Talibus incensa est juvenum seuteinia dictis 'i^^^r^pir*?^.™
Jam magis atq; magis: scrpitq; pFragmlnamarmur. 'iiiuin juTcnuni coiiBriDa-
Ipsi LaurenteB niulati, ipsique Latini : 240 JV°'" "J*'^ " "■*'"■■
Qni sibi jam requiem pugntD rebusque salutem ipu-giiur pcriunnu. Ipai
Sperabant ; iiunc arma voUmt, fcedusq; precantnr i-xreniei a ipii Laiiai
lofecluro, et Turni surteui niiscraniur iniquam. "hMiiibTreouifnTM «^
His aliud majus Juturna adjuugit, et alto cHriiitu.-R>rebuiniu; nunc
Dal signum ctelo: qno non pruiieRtius ullum 245*1*""" '""■> eicujiiuot
Turbavil mentes Italas, monstroquc fefellit. ^rZ^iul^^^Mi^^
Namque volans rubra Ailvds Juvis ales in Ecthrii, Tnmi. Juiun» addii hii
Litoreag agilabat aves, turbamque sonantem "*■" •".*' ™J"«i ■' P™-
Agminis aligen : subito cuin ^psus ad unoas (,„„ Bulluin opportimiua
CycDum excellcntem pedibiis rapit improbuii itncis. turl>»ii auim« lului, n
Arrexere anlmos Itali : cunctteque volucres 261 ^y\ ["«"r»- Seili.1.1
Converiunt rlamore fugam (mirabile visuj a«rr rubicuado, pcrtnjui:-
iEtheraque obscurant pennis, liosteiuq; per auras bBiur ■*» RHiriD«ict uiui-
Facti nube premunt : douec vi victus el ipso Clf^^IEJlTJ^nlJiJtt
Fondere defccil, priedamq; ex ungtiJbus alcs 255nn'iiii>uiaquai,aTidiicuni-
Projecit (luvio, pcoitiisque in nubila fu^it. prtiierniii pedibui aduar»
Tuin vero angurium Rutuli clamore sululanl, lui^IS^^MTiiiori « aivi
£xpediuntq; manus, prirousq; Toluiunius augur : omnei (rtimirai>iiii«pcr-
Hoc eral, boc, votis, inquit, quod siepe petivi ; '") ™* •?"'"' conwrion.
Accipio, agnoacoqueDeos. Me, raeduceferram 260 ^j, lere^ et ftltu Dub«
Compite, o Rntuli, quos improbus advena bellu roaai utgtnt hiutcm pcr
Territat, invalidas ul aves ; et litora veitra vicutaru™^ ri?''* ™«-
^ populal : peiei illc fugain, penltitsq; pnjfundo dert cycni, ei diuHit pm-
Vela ^bit : vos unauimi densete catervas, •'•™ •» imj^ihiw iu iiu-
Et tegem vobis pugna defendite rapliim. 265 ^te."Trnc ■uie"iSRlli'^
Dizit, el adversos telum contorsit in hostes veneruiur oiteutum illnd
Procurrens: sonitum dat stridula coriius, et miras «'">*<^' eteipUcMU mn-
C^ ..11 ■ t ■ 1 , nu<, ei uicur lolunuiiui
erta secat : simul hoc ; simul mgcos clamor, etprimu» nii °Hocerat,hoc,
Tnrbftti eunei, calefactaque corda tuinultu. fnmnes<)"odiicpepetiti>aiii: ad-
Hasla volans, ut fortt novem pulcberrima (ratruin J?'"" ™'"i ^VJ^"™"
Ditc remim, i Roluli, qaa> iniquui ndvenn tnret IkIIo, itCDl Imbecilliu Tolucrei, el per vim
niUl litora veitrm : illc nrriptel rugmni, et longi.' pcrmittct veU muri : roi coDCurdei coUigite
•gmina, et prnlk) derendile Tcgem robii erepiuui. &c dixit, ct irrumpcai vibravit liulam in
bMie) oppDuloe : bMti cariKa itrjdrat emiiit lanuia, ct certa diiiUit afrem : nmul liiic fit,
■iiDul damar maguui orilKr, et omnM ordinci |icrturbali JUiiJ, claaimi acccnii tumultu. Cum
feni noTem Ibrmo» corpura /ralnim ilarcat
SMO. Jlinulrg.] Oatento: quod monitratur aif^num petilam ei tnil
01 aatendilur lignn Tiilurorum petenlibai. qiiidem Riiluli Aneam
MJ. RubrAJoru aUi in KtM.] JBMra, cjcno, leiptoi inatihui
«IkrierDOCMaprlmBilecliiMtioniiiiiiVfii^idea ■umerai aufuriuni, non
Ml atqoe «ther. .ElAcr autem juila Anua- niitro, led iiJuluraa imi
sarani et CiccroDcm, ei( illa Klerum iphEra dum rndu* el mortcui 1
&nuMccmaaiibieDi,aba7(ii,«rt{cr(; idilaru- 964. Denteit.] Veleri more, pro dcMtric,
firaayirgiltodicta: jultai]ioi,NtC(Elitotiiii £. 10.432.
et •Jdcnimcamp«gD,abidAavMMprciirrere. 907. Conttu,] Haiila ei ■rboK corno, (•)>■
BkproaA«uniTciikD*amkU'. DeAniaJtlc, noitiUcr, tua couiil -tuvG-^Vk.
MfniU, .«. ». 9BS. 1G0. Ctinti-\ Or^nu vc&Vtkin, t\c «»& «»
267. Jugurium, ^-J Pitpiie, tM rmm «[«iiniiifiiini-. ^atti^t.bnb.
546 P. VIRGIUI MARONIS
advcrsi^ni, quos fideiis ux- Corpora constitcrant contra, qiios fidat cre&rmtS71
or Ty^hcna una cdidc u^^ ^^^ Arcadio conjux Tvrrhcna Gylippo :
rat G yhppo Arcadi : hasta u i j- I •. » i-ir i.
▼oiaos transfodit unuin ii- Honim uiium au mcdium, tcritur qna sutilii alvo
lorumcircamcdiumcorpui^Balteus, ct latcrum junctunis fibufa mordet,
CJuT^^cTltu^^^vcm^^^ forraa juvencm ct fulgentibus arrois,27l
fud fibuia stringit junctu-Transadigit costas, fulvaqnc extendit areni.
ras latcrum, et stcrnit «n At fratrcs, animosa plialanx acccnsaque luctu,
Sii!r*in^^eT pE^^ stringunt manibus, pars niissile femiii
«liiie. Scd fratres c/ia, tur-Corripiunt, cx^ciquc ruunt : qucf^ agmina coiitra
ba gcnerosa ct coacitatap|.Qcui.j.i,m Laurcntuui : liinc dcnsi rursus inundaiK
dolore< partun educiint en* rt^ •• a ii* * ^ ■ <* 4 j ■ oai
.esinanii)us,parfimappre.Trocs, Agyllniique, ct picUs Arcadcs amiis. 261
bendiiiitfe/amis»iiiaferrea,Sic omnes amor uuus liabct dcccrncre ferro.
«t irruinpunt vtliUi «« = Diripucrc aras : it loto turbidacoclo
•dvcrsus quos irruimtaff-^ . . 1 >• • -^ • ^
tnina LaurcnUnorum : de- lcmpcstas tciorum, ac fcrrcus inp^ruit imbef :
iade iterum eflunduntur Cratcrasquc focosquc fiTUiit. Fugit ipsc Latiaitt
~;;^J.S.nJ^™stP"k«o« referens infecto fa«dere Divos. 28»
idem amordimicnndi ferro Infracnant alii currus, aut corpora saitu
occupatomiiet. SpoliaTe- gubjiciunt in CGUos, et strictis Piisibus adsunt.
nint altaria : nubcs coiifii- 114 * . . .
«jaculonunsparffiturtoioMessapus rcgcm rcgisquc insicmc gerentem
aere,et piuvia ferrea im-Tyrrhcnum Auleftcii, avidus coufuLidcre ia*diis,290
miDet: iaciunt pocula «« Advcrso protcrrct cquo : ruit ille rcccdcDs,
irnet. Ipse rex LatinuSi-,^ . ' •.• • . 1 • *
fugit, repoitans Deoi dis-*-* miser oppositis a tcrgo involvitur aris,
jectos fifdere oon pcrfecto. In caput, inquc humcros : at fervidus advolat htsti
^.^diSTu i»3r«n?'<^i: Messapus. teloque orantem multa trabali 394
poraequifl,etio6tautnuduDesuper altus e(]U0 graviter ferit, atque ita fatnr:
•osibos. MessapuscupidusHoc liabct, haec inelior magnis data vietima Vnu.
JJIS^^Sijert^Auklt^n,^^ '^a''» spoliantquc calcntia fnerabra. .
gem£tnucum,etferentemObvius auibustum torrcm Clioriuseus ab ara '
omamsntaregis: iilepece-Corripit, ct vcnienti Ebuso plaffamquc ierc^
flenf cadit, et iafehx 4 tcr- ^ ' r c t ^
go ifmaisoelur arin aversis, per caput ct humeros : at Messapus ardens nccurrit eum ^psta, d i
•ubiimis ex equo ferit eum gravitcr hoKta trabali multuro deprecantem, et sic loquitar : Hibct |
lx>c mdmu : hvx hostia oonvenientior oblata est inngais Diis. Itali accurrunt, ct imlaiit ■cai*
. bra csJida. Chorinseus arripit os. ar& torrem scmiustum, et occurrens interciph IUbi
• tun Ebusi irruentis
m
notj:.
274. BaUeus, H laterumjuneturas, ^.] Fi- zenthu, MeMtaput, es Tumi pMf Umb ;
bula, claviculiu, extrema baltei conncctcns. eutj OnmKs, ex partibus iCneie, Ib.
ijatf.ra bahei intelligit, nou corporis. 294. Telo trabaH.] Magoo inifar inAit
277. Pkalanx.] Voz Macedouica, peditum Unde apad Statinm ^Aifa fn&alit ; apod Qi»
agmcn, JE. 6. 489. dlanum, irdmle teeptmm : a|MMl Honliafli
281. ^gyllini.] Etrusci, ^uec socii, cz ur- clari trabalet.
l>e AgyllinA sive Oerite, nuuc Cerceteri, M. 7. 296. Hoe habei.] Vel habet, slmplicitcr : a-
C52. &. 8. 479. plicatur a Servio, pereusaus eai teioH nilwfVi
286. Crateratt 4^0 Pocula, f|uibus vina fun- Kabet ruifuu Irlate : h. Donato, ben^ se m A«*
debant, cruoremqoe victimanim. Gran-a voz bet : k Scaligero, fic, lie agendum esC. 9cnii
Mfrii^ £cl. 5. 68. i^ocoi, partes ararura grami- aKscntior : «^uia voz est b gladiotoriii Mb it-
nearum, ubi acceosus igoii fnerat, supra, v. petita, ubi vKtor Tolnerato 4 ae adtewartoik
118. hfisultabat. Terentius in Aodr. Gerlft cgyfW
287. If^r«nan/ eiimfs.] £<}uosfnenatoscur- ett,habet. Seneca ha Aganem. «t HotcA
nii aUigant. Octeo. i/a6ef , permelum eti.
288. ^'ubjiciunt in eouM.'^ SuvenkVAul •. de Htec meHer ndtmo.] Qjdm ovis et poieil-
Yi|»r«ioiitiooM'ill\ii»,fiK\.\.A6.1^c\.\^.lV V»,^laAi«MADiiaoblaliiiiBft, v.ITOl
So. tUgan .... TyrT)^ym AuloUn^^J^- ^-^^ljSr^^^ISSri?^*^
de qaibiif iE. 10. Ifti. m Tiie%«tMJi* Mt- twmew««»sKK..V«.
£N£IIK)S liB. m
S47
-Ocempat os flaranns: oUi ingens barba reloxit, SOOetiofcmtif ▼olntn: augw
Nidoremque ambusta dedit : super ipse secutus "^ barba refuliit iiii, et m-
CaBsanem lcBva turbati cornpit hostis, Chorinmus incunens dm.
Impressoque genu uitens, tcrrae appHcat ipsnm. v^ apprehendit manu tl-
Sic rigido latus ense ferit. Podalirius Alsum "*''*™ ^*;'"*'" •"•**'* ^'
astorcm, prunaque acie per tela nientem, 305 ^cnu «tcmit eum humi : sic
Ensc sequens nudo snperiraminet : ille securi ^<x^'* iaiu«dnropladio Po-
Adversi iroutem inecliam mentumque reduc.4 ?:"Zrj'.T„;r V,t
iJisjicit, et sparso late rigat arma cercbro. primo agmine fugieinem
Olli dura quies oculos et ferreus urget 309 '"^^'^■r'"* '*".'*■* r* ''. "*•
Somnus : in aetcrnam claudnntur luinina noctem.
At pius JEneas dextram tendcbat inermem
Nudato capite, atque suos clamore vocabat.
Quo ruitis? quseve ista repens ducordia surgit ?
O cohibete iras : ictmn jam fujilus, et omncs
reducta securi secat fron
tem mediam ct mcntun
opposifi hotfist et late tegit
arraadilfuiuccrebro. Aoct-
ba quies et fcrreus somnnf
prvmit illiocidc>S|Omliclan-
dontur in perpctiiam noc-
Composit» leges : u.ibi jus coacurrere soli : 315 ^?.» .p^^o^^feJ^SS*^
Me sinite, atque auferte metus : ego foeuera faxo tiam exarmatam, et ioda-
Firma manu : Tunium jam debent haec mihi sacra."**"* rocabatiuof : Qq6
Has inter voces, media intcr talia verba, 2!:^ '^^ZI^Tr
£cce viro stridens alis allapsa sagitta est : o rcpnmite rororem : (m-
Incertum qua pulsa manu, quo turbine adncta; 320***" J*" percrosum est, ec
r\'^^n^fiji T\ omncs conJitiones eonsti-
istuis tantam Kiituhs laudein, casusne, Ueusae, tuis : mihi soii faji est png-
Attulerit : pressa est insignis gloria facti, nare : permittite me pug-
Nec sese ^neae jactavit vnliiere quisquam. !?f7» ** ^^ Jl?" J^ '' *«•
mrt «• *^ 1 ^ .^ . ,. fitciammanuuifaederacou-
1 urnus et A.neam cedentem ex agmine vidit, stantia tint -. hxc sacriikia
Turbatosque duces; subita spe iervidiis ardet: 325 J«™ **•*«"»' "»WTumnm.
Poscit equos atque arma simul, saltuque superbu. X ^;°^"'2,5J^
£micat in currum, et maiiibus molitur habenas. siridcns appuisa estpennit
Multa viruin volitans dat fortia corpora leto : «d .«ncam : i^otum aty
o • 1*1. • qiia inanumissan/.quoim*
Semineces volvit mnltos, aut agraina curru ^ p„i„ ; ,,«}, pnibuerif
Proterit, autraptas fugientibus ingerit luutas. 330Kutuiistatitamgioriarafa&
Qudi. apud gelidi cum flumina concitus Hebri ^•^^^t^.i^;^
Sangumeus Mavors clypeo increpat,atq; furentes e9t, wc niius gioiiatiM • n
Bella movens immittit equos : illi squore aperto ▼uiaere^neie.TunHist m
vidit .£neam recedenteni
•b ezeivitii, et duces ejm tnrbatos ; ienridus accenditur tpe impnKi«a : simul petit equos et ar-
ma, et confidens saltu erumpit in cumaro, et oorri|Ht habenas manibus. Curreiw dat morti
jdurima robusta corpora hominum : disjicit plurimos semimortuos, aut stemit cunru agmina,
aut imroittit fugientibus hastas abstractas ii*dem. Quaiis Mars gatidem sanguinc, quando jux-
ta fluenta frigidi Hebri efleratus sonatcl^peOfttsuscitans beUaimpeUttequos furentes: ilU
liatente campo
NOT*.
812. Jfuiato eapitet 4^.1 Tam, ut hac pi&
confidentilk ferociam Latmorum emolliret;
fuam nt agnosccretur k suis, iisqoe rolunta-
ten suaro apertvb tijppsiftcaict. Slc Juiius Cse-
tar in acie Pbartaiica nud& uHum et capite suit
iaclamabat: Pardte ekibut: apud PiutarclMUii
«t A|Mpiaiuim.
314. letumjamfmdut.} Coait jcm Tictimis,
T. 214. tacefdotam ferro ; noa ktu lapidit, qui
dainde motBoauuionin fuit, JE. 8. ^l.
316. r«M.] Fflc«f«,iE. 11.407.
31 7. Turmm debenthtu mihi ■pfm.l Em. qo»
r<rt# iakkiu vmtapiwtm ffo <t Ltinut i cs
co Tnraut mihi imi addictuB ett : unus ego
cum eo congredi possum : alistinete ab eo, et
mihi permittite.
aSl. tMriy ^.] Fluvu Tbrade, hodia
^ariia, Ed. 10. 65. Jtfaroft, Mart in Tbra*
ctl natut, Ed. 9. 12. Equi Mmrtis duo juiU
aliquoi, tlMl maK, Pavor et Timor, G.3. 91.
AUtif, Aotter,reBtus meridionalis, Ed. 2. 66.
2^iilMritt,Tentutocddentalis, Ecl.6. 6. TknKOt
pro IlrawuL|«C^^^^^^^^^^^^^^
a. \i. Iiicr«pa& emuit tXif^^k V^ ^'ix,^»»»^'
L| ib«^ «MBa,\il ttfc^ww^U
548 P. VIRGIUI MARONIS
rurrunt anto Au^tros ot Ze- Aiite Notos Zephyrumque volant : gemit ultima
phynim : tiUiina Thracia nulsu
fonat pulsu pcdiiin rv?/ino- ^. ' , . , . -r* «i» • aa^
rum : et conutes illitu Dci, ^ iiraca pedum : circumq; atrse r ormidinis ora, 335
fHciesnijp^iTimori*,etlra", Iraniue, insidiseque, Dei comitatus, aguntur.
r:i"T«;r,'T;:^r ;ZZ ^alis equos aUcer media inter pr«lia Tumu.
impeiiit in mcdias pugnas r uinantes sudore, quatit, miserabile ca^sis
equos fumantcs siuiore, in- Hostjbus iusultans : sparmt rapida ungula rores
Kiiltans miserande h-jstihiis o _• •** •« * o^ oam,
interJectis : rapidie ui,|;m1« Sanguuieos, mixtaque cruor calcatur areua. 340
tparguut pittas san;;iiinc- Jamque ueci Stlicuelumque dedit, ThainyTimque,
Rs, ct san-uis luixtu. pui- Pholumque : ramboi
vere calcatur. L.( jaindedit *▼ ^ t «n • » *• • .
morti sthcneiuin, et Tha- Huuc cougressus, et huuc ; illum emmus : emiDui
Irabrasai
ipse
'entos.
duos aiios imbrasi, t^ia»»- Partc alia, uiedia Euinedes in pra^lia fertur, 346
JnTr^uV"*:".:.?"™. '";: Antiqui proles bello praxlara Dolonis, [tem :
Lycia, ct instnixerat pari- Noinine avum relerens, animo raanibusq; paren-
tcrar/i6iwmiiitaribu«,8iveQui quondam, castra ut Danaum speculator adiret,
conscrercmRnuin,<iiveprrc- at*i'j ^* «l^ ava
currere ventos cquo. Aiiu Ausus relida? pretium sibi poscere currus. 350
partc Eumedes rapitur in Illum Tydides alio pro talibus ausis
tnedia cerlHmina, sobolc» ^fl-^jj „^^^-,0 . „^ ^^^^^ aspirat Achillis.
veten» Uolonis, ccTCffia in , » 1 . rwi "^
belio^repra^seutausiiomiue "«nc procul ut campo Tumus couspexU aperto :
■vum, manu et fnrtitudiiie Aiite levi jaculo longuin per inane sccutus,
rrr.";piror;;' ":^™ f^^} ^r°\ »>" «e^"' « <='"-™ «j*^*»"' «r* . ^
Grvcorum, au:<us erat pe- Seinianimi lapsoque supcrvenit : et pedc collo
tcrc sibi eqiios AchiiliK m Impresso, dextr^e mucronem extorquct, et alto
mercedem. Scd Dioraedes 171 1 **••*• 1 * 1 • jj»^
donavit iUumalia merc«ieFulgcntem tiuxit jugulo, atque hapc insuper addit :
pro talibuB cceptis, nec am- Eii, agros, et quam bello, Trojane, petisti,
^''"^^''^"^'^'^^'"^^^.^^"•Hesperiain metire jacens : h»c praimia, qui roe360
Iis. Cuin Turnus vidit illuin t,* .^^ ^' ^, ^ .*^ .*,
procuipaientecampo:pri.*crro ausi tentare, ferunt : sic inocnia condunt.
us persecutus ipsum levi Huic coinitcm Butcu, conjccta cuspide, niittit :
sapitta per longum a*rem, Chlpreaque, S vbarimq; Daretaq; Thersilochumq;
coutinuit equos sitot bmos, ^ t ^ ^ ~m7 ~v ^f
et exRCcndit e curru, atqiie incurrit lapso et xemimortno : et ped^ imposito m collnm ejut, ci4«
pit ensem ex ejus dextera, et immersit spleodentcm profundo jugulo, et adjicit hsE^c «iprr ; £c-
ce, 6 vir Trojaue, metJre prostratus campos ct Italiam quam appetiisti bello : qui auM suut iM
laccsserc ferro, reportant haK: pra^mia: sic struuut urbes. Mittii huicsocium BiHbn, impKli
jaculo, et Chlorea, et Sybariin, ei Dareta, et Thersilbchum,
NOTiE.
344. Lyeid.] AsiaB miuorii regio mcridioiia- rcgero vcnisse Trojnnoram Biizilioy cjuft copiat
li» est, dc qua Al. 4. 143. iDCustodilas et somno scpultas jiircre io litore«
347. Proles beliopneeiara Dolonis.'] Irooic^ : sihi curruro et equos AchilUs ab Ucctor» pro*
Aiit enim Dolon belio iguaviis,et hic Eumedes, missos, se prsnnii magnitudiDe adductuiD hoc
ejus filius,satis ignomiDios^ occiditur. Ita Cer- munus suscepiasc. Occiditur a Diomede : qiii
daniis: ciijasopiDioiiem&rmaotseqnentiaver- cum IJlysse clam ad Thracum castrm Bubra-
ba,quieoroiiiDO irooiam sapiunt: illum Tydides pcns, Rhesum interficit, ei ejus equoa Trojs
alio pro talibus ausis afftcxt pretio : id est nwrtet fatales aUripit. De Rlieso et ejua eyuu, JR. ].
Iliad. 10. 299. Hector uiercetlem propooit ei, 460. De PeUo, AcliUlis patre, JSL. 2. 263. De
qui sptxuilator ire voluerit adGnecorum navcs. Tydeo, Diomedis patre, £.11. 243.
Bo/oD Euinedis tiUai, vir dives, petit sibi pro- 35'i. Jfee equis aspirai Miilis.l Pcrgit po-
niiUi mercedis lococumkmeie«v^oft KcYi.V)X\%\ ^ \VVad.ec« Dotooi : qui captug jl DiomedCi
promiflso confirmaius,ad GrccMBbvl. Xwa^^vX. hou wcQ.^\a& vK.«nQac9t^ waeciS&sa^ sed ad viisB
iDUIyMemacDiomedem-.quibusmeUxmoxiXft ^^^^^[^Sfi^^v,,^^^ r v «c.
fiiteiur se •pec»Utotcm eaie»lihesum1to*v» ^. Ut«p«x«m,V^AN>^»»^,R..v«^
^NEIDOS LIB. XII.
549
et ThyiiKBten laptam e col-
^^ lo eqmJrequttUer Upsantii.
£t ficut qiiando flatus
TlirHcii Boreie sooat per
lurofunduin mare iCl|^»iim,
ct fltuiiu abeuut ad litora ;
tuitc nnbcA fii^unt per a^-
rcui, qiia poiie fluant vcnti:
£t sternacis equi lapsum cervice Thymoeten.
Ac velut Edoni Borese cum spiritus alto
Insonat JE,gsBO, sequiturque ad litora fluctus,
Qua venti incubuere, fugani daut nubila coelo ;
Sic Turno, quacuncj; viaio secat, agmiiia cedunt,
Conversteque ruunt acies : tert inipetus ipsiim,
Et cristain adverso cnrru quatit aura volantem. 370 s»c lurmic «rcduot Tumo
Non tulit instantem Phegeus, animisq; frementem: l^^^derfugatrr"^^^
Objecit sese ad currum, et spumantia fraenis iinfHMu» provehit ipsum, et
Ora citatorum dextra detorsit equorum. vemugadversuscurruicom
. . , . , ••11 movet crutain volantem.
l>uin traiutur, pendetq; jugis, hunc lata retectum /phe^eus non (>a.«stis cst i7-
Lancea consequitur, rumpitq; iiilixa bilicem 375 '»"« iinmincniein ii6t et fu-
Loricam, et summura degustat vulnore cor,ms^ TZZ^^^^^i^fZ^
llle tamen clypeo objecto conversus in hostem tra df;toi>it wapita concita-
Ibat, et auxilinm diicto miicrone petebat : tomm pr|norum',>pumaniia
Qn^^^ «^* • •* * •-. • oA fra-ntim. Diim ipsc rapi-
uem rota pr«cipitem ct proi-ursu concitus axis t„r ct ihhHirt ju?o, hunc
Impulit, eifuditq; solo : Turnus(|ue secutus, 3801^*^ Tumi lancca consc-
Imam inter galeam summi thoracis et oras, '»"•*"'' deiectum, et impac-
*,^,. ° ,..'<, ta penctrHt loricara duph*
Abstuht ense caput, truncumque rehquit arena.^ cem, et strin^it vulnere su-
, Atqiie ea dum campis victor dat funera Turnus, piTticicm cor{>or'is : Tamen
Interea iEiieam Mnestheus, et fidus Achates, "^^';'"!"r i!*'^' ""^'^'^'^
. , . ' A « cljpcocoutrahostem, et e-
Ascaninsq; conies, castris statuere cruentum, 385 dutto ^Udio vocabat auxi-
Alternos longa nitentcm cuspide gressus.
Sicvit, et infracta luctatur arundine telum
Eripere, auxilioque viam, quo? proxinia, poscit :
Ense secent lato vuhius, teiique latcbram
Kescmdant penitus, seseq; in bella remittant. 390ahsciditcaput^iadio,et
Jamquc aderat Phoebo ante alios diiectus lapis
lasidcs : acri quondam cui captiis amore
Ipse suas artes, sua munera la?tus ApoHo,
Auirurium citharamque dabat, celeresque sacrittas. . .,
° ■ 1 r^ posuerunt m castns JLne-
Dcam sanguinolcntum firmanlem longa hasta passus altcrnatim. Furit, et conatur abstrahere
citspidem tcli fracto telo : et petit modum auxilii, qui celcrriEHus *U : ui secent plagam lato gla-
dio, et intimc aperiant latebram tcli, et remittant sc ad pugnam. £t jam aderat Inpis filius lasi,
clianiB prK caeteris Apotlini : cni ipse Apollo, pcrcitus magno amore, ofierebat olini Isetus suas
artcii Ria munera, vaticinium, et musicam, ct veloces ss^ittas.
liuin : e;'m rota ct axis cur-
su concitatus impulit eum,
etstravithumi: et Turnus
insecutus eum inter infi-
mam ornm cassidis, et ex-
tremitatoK summae lorics,
re-
liquit truncum in pulvere.
At vcr6 duin Turnus cdit
stntges in campis, interim
IVIiii*«theus, ct fidelis Acha-
t4:s, et comes Ascanius, de-
NOTiS.
364. Sttrtuuii equi eervice.} Eqoo in anteri-
ora geniia prolapso, ThjimEtes pcr ejus col-
lumdevolutusest. Ita S«>nrius.
366. Edoni Borese.] Thracii ; ^ Thracia
•eptentriouali, in Grseciam et mare JEgeum
fluitis. i^ni, 'H)iw»«2, Stephauo et Straboni,
1. 10. gens est Thraci» iocerti sitds : unde ibi-
dem apud Strabonem, Lycurfnu Thracin rez,
EdomUf appellatur. Hinc dixit Statlus, Edo-
nat hjftmt*. De Bored, £. 7. 61. De JE^o ma-
ri, (Jneciam iminore Astk separante, /C. 3. 74.
367. fWom dani nubilaJ] Ventnsenim sep-
tentrionalu iiigat nubes *, meridionalis coUigit.
376. Laneea.} Hasta, roz non Latina, led
Hispanica est, ez Varrone apud GelUum : Gal-
}ir«, ex Diodoro Sitmh.
St/iem.JBiaotextu;v^ licio^fe filo,A3.467.
391. iapit.'] Legunt aliqni lapyx, sed hic
venius est, dequo i£. 8. 710. Quo; duo ut dis-
linguantur, tiun diversa habent rccti casi^s
elementa,tnmdivcrsamobliquorumflexioucm :
flectit enim venti nomen Virgilius lapyXf lapy'
gii : medici nomen DonatuH apud Fierium, /a-
pii, lapicit : Tumebus tamen, lapisf laptdii ;
ez Ausonio, Epigr. 19. 7. Idmona qudd vatem,
medicum (fudd lapula dirunt.
3tf3. SiiOM artu.] ApoIUnis artcs fuerunt. I.
Vatinma, quonim vario: sp(*cies haheutur, S,.
3. 369. S.. 10. 176. II. MMica, unde cum Ijri
pio[^tnr et po<itanim Dcus cst. £cl. 4. 66. UI.
PtrUiaiaeuUmdiy uude. \5^%\\x\VMiwv«M ^«x«M:^>
ct tb HomeTot»^ ^vcA\>n\MVil&«^%\»«^V^'
culoiu, ff., *. «bl . \N . MtdM,xnia> 'sp*». ^"^J^
550 P. VIRGIUI MARONIS . ^
ine, ut rctardarct mortemllle, iit dcpositi proferret fata parentis, 39i
dcsperati patris, mahiit Scirc potestatcs herbaruiD usumqiie roedendi
~S^„°nUtT„'.';:lr."Malum et mutas agitare inglorius artes.
cerein^orius artem f7/ufn Stabat, acerba frcmens, ingentem nixus in hastam
tacitam. jewcm »tnb«t, «-^iieas, maG^no juvenum et moerentis iuli
cerbcfremen«,mmxusma^- ^ ' , *=^ ^' . . .... ,,, ^ .^_
iwhastas magno juvcuum Concursu lacrymisq; immobihs. llle retorto 400
•t Asranii doientis concur- Paeonium in morem senior succinctus amictu,
.uet flctibu8im.notuH iiiejyjyj ^^^^ medica Phoebique potentibus herbis
ienex/rtpM,cmctusrc|>iica- . \ • • t i •
t& wtnte ex consuctudine Ncquicquam trcpidat ; nequicquam spicula dextri
medicorum, frustra dcpro- SolHcitat, prcnsatquc tenaci forcipe fernim.
'a AVlrLr^iCt; Nu»* ^^am fortuna regit, niliU auctor Apollo 405
frustra commovet mauu te- Subveuit : ct sa^vus campis magis ac magis horror
lum, ciapprchcnditfrrrum(;;i.g|,|.escit, propiusquc malum csL Jam pulvere
mordaci forcipe. ^ullalor- I
tunajuvatopcram, Apollo CCLMUm
auctor mtdicimt nuikiic-Stare videiit : subcunt equites, et spicula castrii^
nus «iccurrit : tamen »«-Densa caduut mcdiis : it tristis ad «ethera clamw
vuc horror mapn ac mn^ris . • «c .
nugetur incampis, ctma-Bellautum juveuum, ct duro sub luarte cadeuturo.
liimvinniuscst.Jamvidentllii. VcHUS, iudignO Uati COUCUSSa dolore, 411
vere : appropinquai.t ehui. thcUiuuum pcnitrix Creta?a carpit ab Ida,
tes rurnt,etjacuia crebra Pubenbus caulem fohis, ct uore comautem
cadunt iu mcdiis castris: Purpuj.eo : non illa fcris incotruita capris
aiirint ad ca^luin ma»Uis ^ ■ . » ^ t ? ' . ^ --.
clamor juvenum pugnan- Gramuia, cum tergo volucres ha?sere sagittee. 415
tmm ct morkmtium in pug^- Hoc Vcuus, obscuro facicm circumdata uimbo,
nft a«perd. Tum Veniis ina-
ter, comniota immerito dolore fiUi, legit ex Ida CreUea dictamnuro, caulcin frondibus laniigt*
■osis, et diflfusam in flores purpureos : herba iUa non igtiota «st capris sylvestribus, cum lefts
sagitts infizB tuni tei^o. Veous attulit hoc dictcmmm uivoluta oube obscura circa corpui :
395. Depositi.'] Desperali. Dedocta locutio h tribuit, nou tantikm icirt poicMatci herimw»
duplici more. AUerius meminit Servius, Inido- sed ipsum etiam wum mcdcndi.
rus, &c. ex Phitarcho, qui ait veteres solitos in 401. Paonivm,} In morem PaeouU Deoraa
publicum BFrotos proponere, quod depone.re medici,if.. 7. 76P.
est: ut si quis prartereuntinra, aut similimorbo ' 403. Trepidat.] Festinat, X. 9. 114. O.4. 69.
linsset ipsc ag italus, sut quicquam remcdii Dc Phatbo et Jlpotlinct Ecl. 3. ^, 104.
nAsset, id Kgro significarct. Altcrius Jam mcn- 407. Pulvere eeelum Stare.] Plenufli csac, JS.
tionem fecimus, i£. 9. 486. ubi dixiinns,solitos 6. 300. De MartCt Vx\. 9. 12.
▼etcres ad jaiiuani domibi cadavcra dcpouerc, 412. Dictiuntium, ^.1 Didamnut, vel cfir>
utctlum nunc apuduos in usu est. Kl genera- tamnuiHt bcrba insoIaCretainsulnproveikieBS,
tim positut, e»tjaeeni nun-tuut ; ut diximus, X,. putegio forina affini8,aM;70«Zio<, PK.f 5YRof al :
2. 644. ait eoim Ovid. Heroid. It». 124. Jfeepo- froiidibus tamen latioribus et lanuc^nosis: qoa-
titot artut unf^et omtea nuinuff, id est, jaceutet, re vuheret h\c dictmtur. Vaiet ad ezpelloMU k
neque enim ad januam domAs| sed in ips& do- vulneribus tela ; cnjus rei capne et cerri Crt»
mo ongcbantur. Eodem quo nunc utitur verbo tcnses indicium dicuntur fecisse. Nomcn habd
Virgilius, inus est et Ovidius de Ponto, 1. 2. 2. a Dietteo monte Cretensis insule, ia quo, nC m
4&.Jamprop6 depotitutf cert^jamfrigidwtB- /cid ejusdem insube raonte, reperitor. Danna«l
l^er, ^. Cic. 8. Verr. 6. ,^lgram ctpropc depo- aliqui Virgilium, (|u&d caulem et Borea dictwa-
titam retpublictB partem luteepitH. notribuerit ; quoc eiPIinius ct Disocoridei aa-
397. Mutat artet.] Medicinam, quam sic vo- fenmt. At vero Matthiolus ottcndit PliniMn cr-
cat : vel comparationc rousiue et vaticinii, que rnssse, errorcmque suum cs comipti Diotoovl»
voce mazimc constant. Vcl qtiia porumfainosa dis leclione hausisic : dun cz Thcophrasto an>
tom erat, et a scrvis fer^ cxercebatur. Vel quia tiquiorc rerum lllanim fcriptore» et Gnlcao ct
fuiic, non voce ct disccptatione ac pneceptione czpcrientia cooatct ; flores, ct canlcm ct •cracn
limctabntur, scd manu «Upc opcrc*. u»A« cKi- \ti AvcVajcano rctfcriri. Flores autcm boq afaipi-
rtirgimn nostram refercbat ; ui ^XsX cx WW \%t« \ vA «aueolia. Sk^ ^dKa^iteuiaecfitvt ; «h
pMe, quichirargom l^c pTwm\jclC\^% «\>Axn ^ejl»Tttww»»«wtea.
mMlkuni ; et es iycia po«tm ^nfi^%> cv>s^ *^P«>'^
SNEIDOS UB. XIL
551
omnis dolor repent^ abih i
corporei omnit tangiiit con-
sUtit io iroii pU^ ', et jam
noTum robor redUt
coatuetm qffitui.
celeret, t^ferrt Hrma hoic
riro .* cor rooremini ? 5te
clamat lapit, et primut ia-
Detulit: hoc fascum labris splendentibus amnem imbaithoc(iKetamn«iinda«
Inficit, occulte medicans ; spargitque salnbris "'^'Hllllr" '° h?"** ^"**
Ambrosice siiccos, et odoriferam panaceam. ^"s : et mi^ talutiuit
Fovit e& vulnus Iyroph& longseVUS lapis, 420ambrosias tuccot, et pana-
Iirnorans : si/bit6que omnis de corpore fuirit f**" odoratom. Sciiex
J^ . j , • ^ ^'^ • \ • lapis, ignarut rci, laTit pla-
Quippe dolor, oumis stetit imo vulnere sanguis : gam aqu& \\\k : et sciUcct
Jamque secuta manum nullo cogente sagitta
Excidit, atque novse rediere' in pristina vires. ^
Arma citi properate viro : quid statis ? lapis 425 tagitta tecuta nMnumeidtti
Conclamat ; primusq; animos accendit in nostes. nu»»o/>cr rwn trahente, ei
Non haec bumanis opibus, non arte magistra
Proveniunt : neq; te, £nea, meadextera servat :
Major agit Deus, atq; opera ad majora remittit.
Ille avidus pugnee suras incluserat auro 430 Siiimat Mrmoicon^t!?^^
Hinc atq; hinc : oditq; moras, hastaraq; coruscat. tet: addent: Ittanonacci-
Postquam habilis lateri clypeus loricaq; tergo est : f.S^^^^l^J;^'!^
Ascanium fusis circum complectitur armis, que manut mea te tanat,
Sttmmaque per galeam delibans oscula fatur : ^ ^nea. Dent potenticff
Disce, puer, virtutemex ine, verumq; laboremj^tfiS:;^","^'^':^^^;-
Fortunam ex aliis : nunc te mea dextera bello dot ceriaminit jam ▼cttic-
Defeusum dabit, et magna inter prcemia ducet. rat tibiat ocreU aureit hinc
Tu facito, roox cum matura adoleverit »tas, ^, * ^ ^^TS^^
SU memor, et te animo repetentem exempla Poitquam ciypeat accomo-
tuorum ^^ lateri et thorax tergw
Et pater iEneas, et avnnculus excitet Hector. 440 um^an^T^cireumjcctis, cc
Hsec ubi dicta dedit, portis sese extulit ingens, otcuiantpercastidemtum-
Telum immane manu quatiens: simnl agmine "* ^i"'..!*» ^j^ J^"**^
. • o U puer, tume ex me ezem-
oenSO plum virtutit et digni labo*
Anteusque Mnestheusque rnunt: omnisq; relictis "» - fortuo»! autem ex aUit.
rr i. i'* *• * ^ 1^^ Mox dextera mea faciet te
Turba fluit castris : tum c»co pulvere campus ^^^^ tecurum, et ducet tu-
am teeuritatcm inter mafna iua praemia. Tu mox, quando ictat proTcctior adoleverit, fac tU tif
memor mem virtuU» : et pater JSneat, atquc avunculut Hector excitet te revolventem animo
•xempla tuorum. Pottquam protulit htec verba, extulit te h portit, altut, commovent manu
grandem hastam : timul erampant ctim magno nomero Anteof ct Alnettheus : et omnit multi-
do exit detertis cattrit : tum camput turbatur obtcuro palverCf
NOTJE.
417. Labris.] Vasis, in quibut tavabant :
quasi latabris. Vocac/uicum amiumj aquam
▼ariis infectam succis herbarum, quaslopit
prids miscucrat, v. 402.
-419. .imbroiitet ^. Panaeeam.'] Ambrotia
bcrt>a est qnidem rottt aiBnis : sed bk haud
dnbi^ cibos ille potusve Deorum, de quo Ecl.6.
71. Panaeea, qnae Columellie panaXf PUnlo
panaretf herba est foeniculo, anetho, et ferula}
tiliqvatenus affinis: admodam salutarit, et
inorborum omniuni remcdia noroine ipto pro-
snittent» ut ait Pliniut, 1. 26. 4. k m/mne et
M»t remedium. Gallico nominc caret.
422. Sleiii.] Flucrc desiit.
4^. Surat.] Ptn iibite pcctefiofy canKMa
ei rentricota. : pro totk tibia Mmitiir, quaa
weMtilt JEmm »ard§ ocneif.
431. Hattemque eoruteal.] Activd, .£.5. &I2.
434. Delibant oteula.] Orc contingens ora *
hunc enim csm; locutionis hujus sensum osten-
dimus, JE. 1.256. Otcula libatit natte. Delh-
bant, lcvitcr tangens, .£. 1 . 736.
436. Fortunam ex aliit.] Licet enim hoc
Latino bello fclix ^neas fuisset ; tamen ad-
vert& fortunii joctatus e.itenus fucrat.
437. Magnainter pra:mia ducet.] Veltdueet
ie ad mafina pramia, laudit, regni, ^. ut vult
Serviut ; vel forte, ducet ac reputabU maeni
pnemU loco, n pott tot laboret te defentum £xre
pottU : videtur eniro J-aicas Ascanii umuacAa^-
•i iot ItSaoic» %\]!&c\\tc<«^ vakV^>'^ A^.
caim ma.tcr,wwox wX^^Wvkx^^vMax^s»
552 P. VIRGILII MARONIS
et tcrra treniit comroota Miscctur, pulsuque pedum tremit excita telliis. 445
puisu iWum. Turuus ex vj jjj ^i, adverso veiiientes affgere Turous,
4icnie«: Latiiii viaerunt, ei Vitlere Ausomi, geliausque per ima cucurnt
fri|(i<iustrrmorsui>rep<itiiiOssa tremor. Prima ante omnes Jutuma Latlnos
iniiuia<..-aJ«tnrna prj.ua ^^^^^-^ airnoviuiue soiium, 61 tremcfacta refuirit,
ante oimics IjMtinos auuivii o i » ^ ©•••
etaKiiovitgoiiiruin,etiugiiilie volat, campoque atrum rapit agmen aperto.
trepida. Iile .'Entfu volai et ^ualis ubi ad terras abnipto sidere iiimbus 451
JITtenteramjtTuair^^ \^^ uiedium ; miseris heu praescia longe
tmhoeAiisateinpcstateruitHorrescuiitcordaagricolis; dabit ille ruinas
ad teirafi per imire inedi- Arboribus strafjeinque satis, ruet omuia late.
um : hou ! nmmi longc pn>- .^ . ^ «^ /•^ji".
vidi iiorrescunt miseiis a^- Aiitevolaut, soiiitumque feruut ad lilora venti.
ricoiis: scUicet, iile /Mr/>oTHlis iii adversos ductor Rhoeteius hostes 456
infrret calnmitatem arlK».^ ^^pj^ -j . j^jy^j cuneis se quisoue COaCtlt
ril>iiM et clailem seg:clii>u«, ^ ~ -r* • mt ■
evirtet latrcuiicta. Venti Ajfgloincrant. i? erit cnsc gravem Thymbraeni
pnuvulniit.ct |H>rlHnt Mini- Osirim l
5;™;:«.»' m;:iii?»t.,;! iu Archetian, Mnestheu», Epuloaem obtruncat A-
oppo.siloK hojte:t> ; oninvN cliates,
demicongiobuntsc prt^«i*Ufentemq; Gvas. Cadit ipse Tolumnius auirur, 4M
ordinihus. Thvmbrceu» pc- ,^ . . t • • . i °
Ut ^huiio -ravem Osirim . 1 riiTius III advcrsos leJum qui torserat bostes.
Mmsthcuj. jnsruiat Archc- Tollitur iu cceluiii clamor : versique vicissiui
et o^afni^e..?^^^^^ Pulveruleiita fuga Uutuli dant terga per agrof.
tur ipse au«:ur Toiumni.w, Ip^^c ueque aversos dignatur sternere morti ;
qni primux immio.crat has->i<»e pcde congrcssos tequo, ucc tcla fereutcs 465
s:m«r.^'c::.«urEisr:irr''"^ = *°>»'» ^-^^*."' '^'^'k"."' ^««0«.
et Uutuii inutiio fiigati, ob- V estigat lustraus, solum in certamina poscit.
jiciunt per (»^mu t«;r^ Hocconcussa metu mentem Jutuma virairo,
pnlvcrulenta m hcti». lp.*ie . . rr* • i'*^i -ht ^»
JF.neas nequc <iii:nuinr di- Aurigain Turiii media inter Jora Metiscum
mitiere mortidanu.s tcrt^a. Kxcutlt, et loiiLre lapsuin teuione reJiuquit : 470
nec in-cq..itur puri ^rc.s.u ^ g^^^jj manibusque undautes flectit habenas,
uhsin.itc!», ncc iac.tnl«< ; ' ' •»» . •
eminus si>icuia : <|ua rii Cauicta ^oreus, vocoinq; el corpus, et arma MetiscL
nn-.iu T.irnum circumimjh ]\igra vclut luagnas domiiil cuin divitis asdes
m op.i. o p.dvere, uuwn iVrvolut, ct peiHiis alta atrfa lustrat hinindo,
hunc%ocat ad pu^unm. Ju- • i * i • i» « -i ■■*■»'>
turna viii;o, coi.)uu>ta ho<: Pubula purva Jcgcns uidisq; loquacibus escas ; 475
timore secundum animumi
dcjiiiii inter inedias liabcua» Motiscum auripim Turni, ct rcUnquit procnl laptium ^ teinoiie : ipM
6.ic<'cdit tiM/</«/(;cum et rcgit niauibus habcnas fluctuantcSi »r« «e fereni omnia Metitcit ct
▼ocem, ct si)c(:iem, ct annn. Vcluti <|iiando nigra hiniiido volat per amplam donium
doraini, ct alis circuit altas arcas, coUigeiis parva pabula et cibos nidis gamilii ;
N0T.4!:,
451. Sidert^ TempeBtato, proccllai qiin cum Picrio : ut tria pugnantium |renera sigaifi-
ftiderum ortu ct occasu con<*itaturf Ji\. 11. 2tK>. centur ; avtrwnm et jam terga dantium ; eM'
464. Ruet (tnmia.] Activdt J£. 1.36. Hpumas grtdieiitium comiDuset «quopede: eaiooite»
salistere ruebarU. la t/i/ercttfium. Alii lic leguot, scd mindt la*
4rM). Dactor Iiha:telus.'] rro/onuj, /Eneas: ni^fipstneipuadttraosdignttlarttematwmrH:
a Rlia-teo Troadis promootorio, Jlu. 6. 600. iu luc ptdc congretaoSf nec tquOf ntc itiafirtsUu.
noti«. 44>7. lAutrani.'} Circumieni» JE. \. tiQ6.
457. Cuneis.] Ordinibut, in figuram cunci, 4ti8. Virago.] A yiri dixenint reteret» Feilo
tofrk, V. 576. tegte, riramt pn> fcemini : hinc virago, ^m
460. 7V»/(iTOniui ougur,^^'^ So^tV, ^.^1. Vvto «-st^v iwsLxlvi \ unde contracta ett rwjia.
.Aifi^wr, quia ex avium coutidwa^wme «oXux«i Tvxtftctwrxttt^a f^twt^ V£.«>:v«ft vnf^sriier
pnSliccbac,i«.2.70a. . . ^"'^"^T VXl^^jfl^SL^
iENEIDOS UB. XI.
553
Et nimc porticibns vactiis, nunc humida circum ^t mod^ rcsonat in portici-
Stairna sonat. Similis medios Juturna per hostes **"* fi>atio«i8, mod^ «rra
Fcrtur equis, rapidoq; volans obit omnia curru : tuma vehiiur equi» inter
Jamq; hic germanum, jamq; hic, ostendit ovantem : mcdios hostc», ct percurrit
Nec conferre manum paUtur : volat avia longe. cnncincoiiri cumi: et jam
Haud minUS A.neas tortOS leglt obviUS Orbes, 481 tVaCrom exultantem: nec
Vestigatque virum, et disjecta per agmina magna i>erinittit eum conserere
Voce vocat. Quof.es oculos conjeck in hostetn, ^,:::7c.:;™vf ^" k;t!
Alipedumqiie fugam cursu tentavit eqiiorum ; nonseguiiispcrcnrritflexos
Aversos toties currus Juturna retorsit. 485 ^ircuituii, occurrens et, et
H,.j ^^ . . jt ^ ^ ^ tKKCrit virum illumf et ma^.
eu! quid agat.'' vario nequicquam fluctuat eeatu : n\, ciamore vocat intcr ag-
Diversrpque vocant animum in contraria curo?. niina dissipata. Quotiet
Huic Messapus, uti 1jbv& duo forte gerebat ""^V^^J' °*^"»^* '° ^""^^V^'
— , . » ' /. 1 .1. i-® et imilatus est cursu »«/«#-
L«enta levis cursu prefixa hastiha ferro, tri ccieHtatem equorum
Horum unura certo contorquens dirigit ictu. 490 Tumi habeniium aiato* pe-
Substitit ^neas, et se colleffit in arma, ?." '• *"''*^' •'"•"'"* ^**^";
Ziy .. , . , ' ^v..^.j3.i, .!■ «••.».«, jj conversumcumim. Heu!
Popiite subsidens : apicem tamen incita summum quid faciat JEneoi? fms-
Hasta tulit, summasque excussit vertice cristas. ^*"^ agiratur vnnis motibus,
Tum ver6 assurgunt irie, insidiisque subactus
Diversos ubi sensit equos currumque referri,
Multa Jovem et Isesi testatus foederis aras :
^am tandem invadit medios, et Marte secundo
Tcrribilis, saevam nullo discrimine caedem
Suscitat, irarumque omnes effundit habcnas.
Qiiis mihi nunc tot acerba Deus, quis cannine rncurraiwVf m popu^^
CSedes 500^^"*^^ immissa hasta ab-
Diversas, obltumquc dncum, quos lequore toto ^^lttdTT «pTe ^
Inque vicem nunc Turnus agit, nuiicTroius heros,mas cHstas. Tunc autcm
Expediat i tanton' placoit concurrere motu, >™ intumuit, ct doii» coac-
J* . ^ ^ A '^ . /. i tus cum vidit equos et cur
iipiter cetema gentes in pace futuras t nim rapi in diversam par-
iEneas Rutulum Sucronem (ea priina ruentes 505 tem^ saipe atteftans Jovem
Pugna loco statuit Teucros) haud multa raoratus f.L'^ w 'i^^^^^^rrllTnl» "! ;
— '-',.., •/•!• 1 *^^ ueiniim irmmpit \h
Kxcipit in latus, et qua fata celcrrima, crudum medios,et Marte prospero,
tcrribiUfl} edit cmdelem «tragem abtque ullo dclrctn, et immittit omnca habenas furoris. Quis
DetU) quiB carmine jam dedaret miJu tot duras reti varias, ttnim» et mortem ducum> quos
inod5 TumuS} modi^ heros Trojaous disjecit vicixsim totocampo ? O Jtipiter, an placuit tibif
populos mansuros in perpetuo loedere ccrtare tanto tumultu ! ^neas non multum tardans^ ia-
%adit in latus Sucroncm Rutulnm ; ea pug^ia primikm 6xit loco Trojanos irmente» : et qua mors
erat promptissima, tmmisit dumm
NOTif:.
et diversas curae rapiuut
meotem in opposita. Mes-
495 sapuS) ctim furt^ levitcr
currcndo ferret sinistr& ma-
nu duo jacula fl^zllia ar-
mata ferro, librans certo
ictu unum illorum immittit
huic MntiK. ^ncasstetit,
et occuluit se po^t dypeum,
479. Oran/sm.J Exultantcm, IR. 3. 189.
481. Legit obvius orhet.} Legere orbeSf nihil
aliud Tidetnr esse qii4in, iitdejn orbibus ver
eundem tireuitum imittere. Sed quia additur
obviutt omnino est corriven orbet iltotj et bre-
viun cimtitii tete hotti aavernm offerre.
484. Alipedumque fugamt ^.] ^mulatus
est cursu cfcleritatcm equunim Turoi : qun
tanta emt, ut alatos pedes habere riderentur.
Fugam dicit, pro eekrilatey JR. 1. 317.
491. /n oruMi.l Anna hk pro dypeo, ut
cgrcgi^ probat Cerdamis.
492. Apicem tamen inrita, ^-e.] ^ptx, sam-
wa parg In cono g»lea, £. 2. tiB3. JE. 3. 468.
De erisfiff ibid.
601. .©/i^ore.] Plano campo, 2£,. 2. 780.
604. Gentes in pace futurat.] Kx illo rnira
fcedere Romana gens ortn, qujc totain Italiam
sub uno deinceps imperio conjunxit.
606. Ea prwnn ruentritj ^^.] Duplex intcr-
pretatio. I. Coromunrs, Puipta ilta JEnetK cum
Sucrone effecitf utTrojani antcd fugieniet lunr.
primd tubsisterent. II. Cerdani, Pugna illai
sice oceursus Sucronist fortissimi mititisy fecit,
ut Drojani in hostem anti irruenles, tumpritntt
impetum cohibuerini ne sieterint.
50(S. MoTolu»^ NX\\V^v\xv\TNQrctKiAtxsv.
554 P. VIRGIUI MABONIS
cosem tnuu costas ct lep- Transadigit costas et crates pectoris etuem.
SiuKytfn. I^^ZZZ, T"rn«s equo dcjectum Amycum fratremajDipre.,
cx e(|uo,ei fratrera ej(4.f Di- Cougressus peJes, hiinc venientem cuspide loDgi,
orcin, peaesui conjjrcsbu : Hunc inucroue ferit: corruque abscissa duorum
uZhunfguTof.; a."4"; SvsPi>ndit capita, et rorautia sanguine portat. 61«
curruicapitaaiuborumara-Ille^Talou Tanaiinque ueci, lorteinque Cethegimi,
patata, et aufert Rtiiiantia Tres uuo couQTessu, et moestum niittit Onytfa^n,
»anguine. lUe Jt.i(eaj dat iv^ i^ i • • ^ • r» 'j* ^«»
jnorti Tolon, Tanaim, et^pmcu Lchioiiium, uiatnsq; geuus Pendife. 515
fortera Ccihef[:uin,tret uno Hic tVatres Lycia inissosct Apolliuis agris,
iinp«tu,et trwteinOnyUien,Ejj„^,pjj^,„ exosuui iicquicquam bella MenGeten
Tinim Thcbauura, el pro- . •' , . • . /t • r
icin uiatris Pcriuia;. Hic Arcada : piscosse cui circum flumina Lem«e
Tumut morti dai ft-atres Ars fucrat, pauperque domus ; nec nota poteotDffl
Cm."::' «r' Mtolfu^ Muuera, conductaque pater teUure serebaU 5»
Arruda, juveuem tniHtra Ac velut immissi divcrsis partibus ignes
averiutuin bciia, cui ars et ^f gn^^^n^ i„ svlvam, ct virgulta sonautia lauro;
pauper aoiiuis liicrat circa a ^ i • j • i j ^«i i-.»
aquaTLcrutt piscosa., nec Aut ubi decursu rapido dc montibus alus
digiiiiHtes nia^natiiui iio- Daut souitum spumosi amucs, et iu sequora ciumii^
%K cnmtxllt, ti pater ti|"Quigqiie suum DODulatus itcr : noii secrnius ambo
scrchMt in arvm conductiH. A * rri r r o
£t queniadinodun ignes -^ueas 1 umusque ruuut pcr prselia, iiunc, nuDC
mjecti e diversif pariibui Fluctuat ira iutus : ruTOpuntur nescia vinci fiST
«\hrZ:;^iTon!.L"„.l':^ 'otis m vulneraviribus itur.
gulta laui^ea crcpitantia ;
aut quiindo fluvii Mpuman- Murrauum hic, atavos et avorum antiqua sonantea
tci pra-cipiti lapsu exuitia iVomiiia, per rcgcsq; actum genus omne Latioof,
nioiitibiiji edtiiit «irepitum. t> •*. i^ • ^•.i^ ■ ra«
etcurrunt in mare, linsuli P""fi^*»P »1^111 scopulo atq; ingeuUs turbine saxi 531
▼astantes suum iter : non Excutit, efiuuditq; solo : huiic lora ct iuga subter
lcntiu» anibo iKncas ei Pfovolvere rotae, crebro super ungula pulsn
Turnug irrumpunt iii certa- • . , . '. * i ^
fniiia:iiiiiic,nui)cirHinovi>terIncita ucc domiui memoruiu proculcat equorum.
uitus: pcctora aidt ne»cia Hieruenti Hyllo auimisq; imiuane frementi 535
vinci perrodiu..t.ir: mmc q^^.^^^jj telumque aurata ad tempora torquct :
toto impetu lucumtur lu. ,. ' , » . , ' , ^
vui.uMa. Uic JKmn» saxo Oui ptr galeam uxo stetit hasta cerebro.
ct i.nhi..c ;nagni lapidiii Dextcra ncc tua tc, Grajum fortissime Creteu,
rii^htrM^ni jUr Eripuit Turno : nec Dii tcxere Cupentum.
teui avu.i et vctcra nomiiiu J^uea veuicute, sui : dcdit obvia ierro 540
avoruin, et onine genusde- Pectora, ucc misero clvpei mora profuit serei.
ductaui per rc^rcs Lalinos : m r a 'j a ir« i •
roLc propuieni„t ipMiiu Tc quoque Laurciites viderunt, JEole, campi
siibiirr Jc^i ct liiibeiiuj», prDctcrea protrivcrunt tikm uugutie multo puUu incitatas equonun i»
ineiuoiJiii diiiiiiiii. Illc i'n$nus occurrit Hyllo irrueuti et dir^ sa:vleiiti uiiimi^, ct libral jaca-
itini ad l«'iiipiirH tccla cassidt Huiatii : lia:-f:i stctit iUi i>t ccrehro pcilbiiao per galeaiu. Nm tot
dexieru fiLr\;ivi( le d Turuu, 6 Crttcu rorti^^tiiiie CiiU-coruin : nec Dii propitii protcxcroiit Ct-
pentuM., /il.)r;i •rnicutc : iUt obtulit p((-tii.> «>hvium rciro, ncr inora ciypci a*rei profuit mbcro.
Tc eimiii, 6 ^ulc, agri Laurcuiiui vidcruiit n.oi i,
NOT.E.
608. Co»tas ct erates peetoris.] Costas, quK dcro ex Arcadia, Ecl. 4. 68. deinde in Argil
pcctori vcluti cnttes obtcuduntur. rcgioue piscatum exercueratcirca Lcrnanipnr
olO. Cuiinde loHgd . . . wucrone.] IVr lon- ludcni, JE. 6. 2S7. denique cum Evaadro Ar-
g^aiu cujpifUm, intellipt acuinen habto; : per cadc vencrat in Italiajn, tumqiM erat intcr A"
laucroncmy acumcn glndii. Alii aliicr. Dcee auxilia.
511. Currfi.] Pro ctirrm, Ka:1. 6. '29. 520. .A/unera.] Affima, dignitaleM. Ttmd
515. JSomtn Echioniam.] 'iVie6anitm, ub E- quidain leguul, /urtrna.
chionc, qui in coudendis Thebi« Bivutiig Cad- 622. SonatUia lauro.'] Obcrepitum
fflo adiiicrat. i)e ThcbiSy liu.iK &91. lauii.
616. Fralrts Ljfrid, ift\ Ho* wou noittttvaX. «.W. TurWne soxi.] Saati, io modum
/;^Vi, A»ia} miuori* recio ad wcnAwm, ox^- X^hWv» to\%^\. . ^ ^_^
ctUis ApoUinis nobiUuta, BL. 4. V4i, ^Vb. «^- ^^^iifjfrJlJi^^
£NEIDOS UB. XIL SSB
Sy et late termii cotuternere tergo. ei UA%$fat tsmm dor-
Areiv» quem noD potaere pfaalanffes ■<*• ^*^" ^ 1"^ ^™!
p tiec Pnami regnomm eversor Achillet. 545 dejkeie, utc Achiuefl tu-
mortit erant metae : domui alta sab Id4, tetor regnonm Prwau. 11-
domu.alt.; «,lo Laarente «pnlcbrun.. JUr^-SZT.':^
eo con verm acies, omnesqne Liatini, tab id&, domui •ubUnb m
)ardanidae : Mnestheus acerque Serestus, «rfte LyrBeno ; tamtthii in
ipus, equftm domitor, et fortis Asylas, S50'^ ^^HSSt pSS/J
rnque phalanz, Evandnque Arcadis alse : ttmf, et onmei Ladni, et
lisque viri summa nituntur opum vi. •"■*• ^[5^i Mnerthe-
^^ . ^ ^«V. * j A iw, et ardeM Sereittii, et
B^ nec requies : vasto certamine tendunt Metsapuf Mbector eqoo-
tem iEnese genitriz pulcherrima misit, nun, «t ronii Asyiai, et ex-
d ■ni.ros, nrbique adverteret agmen 555 S2rESSriS'Jl.TSl*
t subita turbaret clade L«atinos. niaei uu iioguU pro le
estigans diversa per agmina Tumum, eDiiteiidaiittoio impeta vi«
le huc acies circumtulit ; aspicit urbem SSlioTc^J^nLISS
n tanti belU, atque impun^ quietam. pndio. Tuk mmter JEkcie
I pngnse accendit majoris imago. ^^^SST"*""* '^!^^^!^^
^ Sergestumq; vocat, fortemq; Screstum, ^^^^^'JS^^^tr^
: tumulumq; capit, quo cstera Teucrum citomurbi oeieriter,et per-
it legio, nec scuta aut spicula densi SST^fcSiiSu wm^^
it : celso medius stans aggerc fatur : cireSijecit oaili!rh2rS
iris esto dictis mora : Jupiter h&c stat : 565 iUuc, qnHneni Tuniam iu-
ob inceptum subhum mlhi «.gnior ito. SrSJeSni'^-*
odie,causam belh, regna ipsa Liatini, mb et inuMpiUam abique
m accipere et victi parere fatentur, damno. Staum speciei ma-
et equa solo fumantia culmina ponam 'C^LrSlL^^^MrJlUr;
zpectem, libeat dum preelia Turno . 570 et Sergci^m,n fortem Se-
Ati f rursusque velit concurrere victus ? ««t»»»: « conwcndit ©bI-
«.,',„. « ,. lem, quo reliquui czercilus
It, O Cives, llH^C belh SUmma nefandl. Trojanorum con^^ur,
es propere, foedusque reposcite ilammis. etipissinon dimittuni dy-
atque animls pariter certantibus omnes ^TH^!:;^^^
leum, densaque ad muros mole femntur. rectus alio ^ tnmuio : Ne
a mitis jussis : Jupiter fAcparU slabitprD nobit : et ne allas mihi sil inortior ob re-
HisiUum. Nisi Aonfes Tolunl admittere fmnum el superati obedire, bodie erertam
(am belli, d ipsum regnum LatidS, et stemam tectafumanlia «quata terns. Nempe
ium placeat Tumo pugnam ferre noitram, el duni victus itrrura veSit conpnedi me-
r6f 1 6 cives, ett caput, haec summa belli scelerati. Celeriter inferte fiicei, et ignibni
m foederis. Sie dixerat : el omnes animis una pugnantibui fomiaut cimeHm, el spis<
ae imiunt in muros.
NOT^.
Peloponnesiacvt JE. 1. 2N. MetOf This, alii Tariaa exereitAi partei Vrbem, Lau*
Cuxi metis, JR. 6. 288. Mo, mons rentum, /E. 7. 63.
hryg^»}^.2. 801.Lyntesftfs,urbs 663. ^ec JCiito— Hepomm/.] Moi notatnr
irca sinum Adnun>tteuam, qn6 raiUtum Romanorum, qui arraatl concionan-
jupi cztcndebantur, JE, 10. tem iraperalorem andiebanl : 4 quo more saepe
Grorcos discedere soUtos ostendit Cerdanu».
nruni, ^.] Rtruscornm,^. 8. 479. 665. Jupiitr hdc tlat.'] Jupitcr, Tlndrx vio-
cditum agznen, i£. 6. 489. jilm, ImUn fccderum religionip, bic paitestat k nobis :
.11. 604. Hi omucs autTrojani, siquidcm nudamct imlefensam urbem uobis
mim socii, prcrer uuura Messa- objicit.
socinm, i£. 7. 691 . 675. Dtmi ameum.^ Set« vn cqsiki ^e^aonm
nri.] Omiii Industriu, virtiile,ar- componunt*. f\un, vt\tivbL txtraX^ «£>i\».>vx^
*2. mn^B ac mag^a Vn \K\A\ud:vo«m wcvKfAWN»^*,«
7 Orulorum ocic* InfeII/|pt Ser- n czpVKatnT. \iV^w%4eTn\V\V'o>A-^'^-
37
556 P. VIRGILII MARONIS
Repcmo sralic ct suhitiis Sc.il.T iinproviso, suliitusquc appaniit ignis, 576
ii;ni* viMis e^t. Aiii imur- Oiscurrunt alii ad portas, primosque trucidant :
ruiit ail ix)rtaj», et occidunt ,^ ... r A • ' • ..
oUios: aiiiiibrantjiuiila,I?tTrum alu torqueut, ct obumbrant sthcra telis.
trni.M.ur."»itaercmBR5itti«. Ijjsc intcr primos dextrara sub mcenia tendit
jroliSr.l.x 'r„ rir pj^^^-^»^. ™»S»ja«l«e uKusat voce Latiuum : 560
los, rt incripat aitlvocc 1 cstaturquc Dcos, itcrum sc ad prscha cogi:
l.;uiiimn : n attcKUtur i>c- Bis jam Italos liostcs, haec altcra foedera nunpi.
nain, itaio.jam i.is hu.tr. f/^^-iiwrtropidos micr discordia cives:
rwf, hfiT -«cuuiia fudcra Urbcm alii rescrarc jubcnt, et pandcre portas
lioiaii. Dis.cnsio na.^citur Dardanidis, ipsumq: tralmnt in mceaia rcGcera : 585
iiitirriws timulos : aluju- . - ' «^,.. 7' ^ j i» 1 °
boiitii^oj rcchuicrourbcui, Arma tcrunt aJii, ct pcrgunt detendere muros.
ctapcrirci>oita» Trojani^, Inclusas ut cuui latcJDroso in pumicc pastor
ettiahiuit a,i nmro. ipsun, Vcstiqavit apcs, fumoquc implcvit amaro :
rr;;cin : ahi niferutit arma, ... p ^ -t i r
ct pcij.niii tutaii imiros. llia? mtus trcpidw rcrum pcr ccrca castra
\ iiuii .piaudo pas.tor «iiia>- Uiscurrunt, magnisq; acunnt stridoribus iras. 590
t^lrrJllfrimWcw; Volvitur «ter odor tcctis, tmn murmure ca-co
cm fuiuo amaro: ilia: ii- Intus saxa sonaut i vacuas it fumusad auras.
mcntcs rcbusiuw vohtautA.ccidith.TC fcssis ctiam fortuna Latinis,
iiiluii pcrsuasdomoK.ctex- /-> . ^ , . •* i» i* • i
citant irani sunm inagni* Q"0^ ^Otam luctU COIlCUSSlt fuudltUS urbem.
ftciniiihu^. DiriM mlor dif- Rcgiua ut tcciis vcnicntcm prospicit iiostcm, 595.
fuuditur domo, et Kixa re- i„cessi muros, imics ad tccta volarc :
sonant iiilutf obscuro mur- «-, , ^ • i-» i n ^ . m .
iTiurc : fumu« i -cit in a( rem ^ usquani acics contra Uutulas, nulla agminaTunu :
npcrtum. Prartcrca caiami- f nfclix ptigna; juvcncHi iu ccrtaminc credit
;r^=.u,? ;rif.ni;T.'t-t E^inctum : ct, subito mentcn turbata dolore,
tus doiore totam urbein. Sc causam clamat crimenq; caputq; malorum : 600
Kcfihia,- qiiando vidct hos- MuUaquc pcr mGCstum dcmcns cflata Airorem.
tiMn accedcntcm a(/ doni09, -r» •* r • i^..^ .
ronros infe.tari, flammasPurpurcos montura manii discnidit amictus,
volarc ad culinina, excrci- £t uodum iuformis leti trabc ncctit ab aha.
tumlUituium nullibi com- Q„am cladcm miscra? postquam accepere Ladnap,
yarcrc contra, niiUas tur-yr.,. it ^ r ' > - ^^ -*-
luas Turni: miscia p«ut r dia prima manu ttavos Lavmia crnies, 605
iuvcnem occisuin cuc in Et roscas laniata genas, tum cwtera circum
ro.itcntionrpr«iij: etcom-rp i^g^ ^^^^.jj . pcsonant latc plangoribus sedes.
fiiota rrpcntino dolore «- »¥• • /• t i /• • ^*^
f»«//timanimum,fatetursc Hinc totam lufehx vulgatur fama per urbem.
r»f-causam ct scdus etorigincni calamitatiim : et anicns locuta pluriiDA cx tritti fnrore, !■»•
rat maiui vcgtcs purpiircas morituin, et Auspendit ex alta trube laqucura firdse mortii . PoUqtf*
Latina: mulicres infcliccs cognovcnint hanc niortem, filia eju* Lavininy priDia laccnuu mui
1 utilo* capillos ct roalas roscas, duindc rcliqua luultitudo fuiit : domus lat^ loiial pUac»
Ilinc fainu miscra spargitur per totam urbcw.
NOT.t.
58:2. H(KC allera fffdera ntmpt.] Prim6 ribus codicibos. Viilgu le«;itur. iiireiiA'i <!■•' i
enim Latinus ultro j*Kncam Kociuiu et gciie- pletuiasraum efficrret ; scquitur euiiii,^usW
ruui aiUicivcrHt, <i'1. 7. iIolK ifecuudo siii;;ulare iertavolare. Canterus le^t, irureiv/fi Irpft*
certuiuen Turni cum iEuea fucto fcedcre cou- mo sensu, nullo tameti nurtore.
stitucrat, supra, V. 195. G0i2. Purpwreos amlctuMSl Qui coloritfifl
685. Ipsumque irahuntt ^.] Trahuut ad cst. Depurpiirdt C*. t2. .VHi.
niuros Latinnm re^cm suuin ; vrl ut sumini 003. fnfonnis Uii.] Sus|>en(!iiim iufomt
diftrrinuiii!» sprctator urbcm ipsc Trujunis apc- et ignorainio&um luit : quia ex iibris PootiAct^
ricndum eiise intoUigat ; vcl ut violalor fwdc- libus apud Scrvium, suiipcnsi abjiciebtBiv
ris ipsc Trojanis dcdatur. inscpulti : quia, ex Varrone apud SorviuaiOt*
&47. Fumiee.] Cavo lapide,.£. 5. 214. nirhs, iis nou parontabatur, iii«i suspeous •»•
6«SV>. Tftpida, rtTum,\ £.1. 118. Fcsnrc- cillis, quasi ad iudibriuin morlis : qoia.ciX^
rum. \w\\\^w<i, iLQt unoK iu inortuorum osab eof
5l>6. /i4ceeti iiiuros.'^ lnfc^vWv a\i WA\>4>3a v\vk>\\i^twtff>aiaK9\ii^^
i n I ininc utibus . Ita Wjo cvim 'Vkuq cx n a^-
£NE1D0S LIB. XU. ffST
Demittant mentes : it 8ciss& veste Latinus, Dejidaat animof: LatiMt
Conjugis aUonitus fatis, urbisque ruina, 610 •?«*^'^ l«cerata refte, tcr-
Canitiem immundo perfasam pulvere turpans : "I^im^mI^SS^^c^
Multaque se incusat, qui non acceperit ante mixtos •ordido puhrer^ : ec
Dardaniura ^neam, generumque asciverit oltrA. »"**«« .^'?"»«? "» ^^
, , , u 11 * • rn nonaUmi«entprnit./Eiioam
Interea extremo bellator m squore Turnus Trojaoum, et uiti^ socia-
Palantes sequitur paucos, jam segnior, atque 615 ^«nt '<^' g«ncnim. Interim
Jam minus atque minus successu Isetus equorum. J^^T ^^'«'T IT «
Attullt hunc 1111 CSeClS terroribus aura errantes, jam urdior, et
Commixtum clamorem, arrectasque impulit aures J*"» '"»n«^« *« "»"»" g*»-
Confusa? sonus urbis, et iUaetabile murmur. ^„"r'v^'„*."lZ;.°!lil
Hei mihi ! quid tanto turbantur moenia luctu f 620hunc clamorem confutum
Quisve ruit tantus diversi clamor ab urbe ? incertu terronbuf, et soni-
o^ .^ ij ^. 1. • ^-a. i_ i- • *"* tiirbatfc urtHs ac mur-
Sic ait, adductisque amens subsisut habenis. mur mininie i»tum pepoiic
Atque huic iii faciem soror ut conversa Metisci aures ejw attentas. Hei
Auriffoe, currumque et equos et lora rcgebat, ,""**/ • f "•" »»«|turbantar
r»i i'L •. j* .• iV» m o f tanto ululato .' et quK tan-
Talibus occurrit dictis : Hac, iurne, sequamur 625u ▼ociferatio emmpit ex
Trojugenas, qua prima viam victoria pandit. »M*e dissit&? Sic loquitmr,
Sunt alii qui tecta manu defendere possint: Sairt^rt»;:?::^
Ingruit .£neas Itahs, et preeha miscet : pe qius transformau in
Et nos ssBva manu mittamus funera Teucris. sp«ciem anrigv Metisd
Nec numero inferior, pugnce nec honore recedeg. ^'^*^,^'^»,'^
TurnUS ad haec : 631 pondot ilU talibus Yerbis :
O soror, et dudum agnovi, cum prima per artem ?""">•» p«"cqu«mur Tro-
Foedera turbasti, teque h«c in bella dedisti : rir^J)erit*iSf^lIIit?ml*!jS
Et nunc uequicquam fallis Dea, sed quis Olympo possunttutarimanudomos.
Demissam tantos voluU te fcrrc laborcs ? 635 ^"^" ^'^ '° ^*"'**'*^* ^"
...... ii«i ^ r ^^t pucniim ; nos quoque
An tratris misen letum ut crudele videres r [tem f manu dcmus Trojanis cm-
Nam quid ago ? aut quae jam spondet fortuna salu- <*«*«•»» mortem : non exibis
Vidi oculos ante ipse meos, me voce vocantem '^r^^Z. Tu™u. «!
Murranum, quo non superat mihi charior aher, spondet ad iia*c : o soror,
Oppeterc inc^entem, atque inp^enti vulnere victum. «<ja»npri«iemanimadirerti,
4-^' '^ ,. . ^ ,V ' ^^ t 1 iTr -» ^ - quando pnma turbastj pcr
Occidit mfehx, ne nostrum dedecus Ufens 641 doios f<Kdus, et immisUti
Aspiceret : Teucri potiuntur corpore et armis. te in hanc pugnam ; ct jam
Exscindi-ne domos, id rebus defuit unum, '"^"1^ ^*^Jp;« '"^ r^f
__ . i , A ' -rv •1» /• 11 a *" *^'- Scd quisjussit te
Pcrpeiiar r dextra nec Drancis dicta refellamr deiapsam ^ co^io patitan-
Terga dabo ? et Turnum fugientem haec terra ^s labore» ? au ut specta-
_.; i_i.;^ a «j^c rcs crudclem necem infor-
ViaeOll. "^^timntifratri«/m7naraquid
facio ? atit quse sors promittitjam mihi saliitem .' Tidi ipse pne ocuJis meis Murranum, quo
oullus alius superest mihi charior, magnum et mafpio occisum Tulnere mori vocando mc. Oc-
I cidit miner Ufensi ne rideret nostram infamiam ; Trojani habeqt cadarcr f.jiu et arma. Ao
feram everti domos ? hoc unum deerat miseriis ; nec refutal»o manu crimi^ationcs Drancis :
Tcrtam terga .' et h»c terra spcctabit Tumum fu^entem .'
NOT^.
612. MuJttL] Multum ; nentrum pro ad- 033. Paulerm harbA$li.] Saprk, ▼. 224.
▼erbio, G. 3. 600. Darduhiumf Trojanum, 6:{9. Murranum.] Begu sanguinis virom,
i£. 1. 235. occisum ab JEneAy supri. v. 629. Ufens, dux
614. ^iiore.] Plano campo, JE. 2. 780. .Aquicolarwui JR. 7. 746. occisus i (iyk Tro-
616. .l/tntu sueresnt tehucfuorum.] Vel jaoo,supri, v. 460. 7Vi(mVlVojani|.£. 1.236.
qoia miniK jam celeriter currebant : vel qnin Draneitf Latini principis : Turno iufestii qui
minas jaui gaudcbat, qu6d eum k pufna tam ipsi fugam piiab\ki «t«.^«>\A «A>:^^Knttx^ H«. W.
lon^ abftuhiseot 336.
37*
S5S P. VIRGILn MARONIS
An tb usqoe calamitoium Usq; adeone mori miseram est ? vos 6 mihi
€st mori? 6 ▼08^» »nfcrj,£gj^ boni, Quoniam superis aversa voluntas.
Mtote tnihi propitii* iiqai- ^, , ^ ' .... ,
<kinroianU8c«BleitiuiBiii-Sancta ad vos anima, atque isuus mscia culp«,
fensaeitmiAt.PuraanimaDescendam, magnorum haud unquaa indinai
et ignara hujus scelerii, avorum
descendam ad vos, nun-_.. avoruin.
quam indignus ciaris patri- Vix ea fatus erat, medios volat ecce per hostet 650
***"' <u^" ** Jocutus «rat: Vectus cquo spumante Sages adversa sagitti
S^te^^^^^^^SS^' Saucius ora : niitque, implorans nomine Tunuua:
hofttes, vuineratus sa^tt& Turne, lu tc suprcina salus : miscrere tuorum.
aentndim niitum adrer- Fuhninat iEucas armis, summasoue minatur
sum : et acciimt invocans T\ • ^ r* i * «j» j ^ «•»
Tumum nomine : Tume, Dejecturum arces Italum, ezcidioq; daturum : 651
uitimasaius intc oi : mise- Jamque faces ad tecta volant : in te ora Latiniy
resce tuorum : iEuras •»• i„ te oculos rcferunt : mussat rex ipse Latinos,
oat armis, et minatur #e _ * i /• , •-—•«»
erersarum et daturam Quos geueros vocet, aut qu» sese ad foedera flectsL
czitio aitas arces itaiorum ^ Prieterea regina, tui fidissima, dcxtra
Si'." ^J^^J^^fi^^n, Occidit ipsa 8U& lucemque exterrita fngic «60
tevuitus, inteocuios: ipseSoli pro portis Messapus et accr Atinas
rex Latinus dubiut, quem Sustentant aciem : circum hos utrinque phalangM
2d^emse™«tat^su- Stant densae, strictisque seges mucronibus horreC
per ipsa regina lidiisima Ferrea : tu curmm dcserto in gramine versas.
tibi, occidit SU& maBu, et Qbstupuit varia confusus imagine rerum 66S
attoiuta deseruit Titam.^ ^ * u^ * * •* a *•? * ^ •
Messapus et aidens Atinas Turnus, ct obtutu tacito steUt : lestuat ingvns
toii aute portas sustinent Imo in corde pudor, mixtoque insania luctu,
S^^rtUt^^ZTu^L^Et furiis agitatus amor, et conscia virtus.
arcumstant uios utnnqae,-- •»j' l ^i ii. •
ct seges feneari^scit nu-Ut primum discussa? uuibr», et lux reddiu meati,
*****"'^' *" ^?^^'"r**^" Ardentcsoculorum acies ad moenia torsit 6T6
iroLupuimJSlrtiTJS eque rotis magnam respexit ad urbeffl.
ipecierenio, et constitit Ecce autem flammis inter tabulata volutus
tach^intuens : ardet maj^ ^^ coelum undabat vortex, turrimque tenebat.
nus pudor u intimo corde, ^ ^. ^ ,.. ' ^, . *
et amentia mixu doiofe,Tumm compacUs Urabibus quam cduxerat ipsei
ft amor commotus furore, Subdideratq; rotas, pontesq; instraverat altos. 675
8L.Vir..^i2:i3S:J*n?J«'»''«'^ soror, 8uperan.;ab«ste morari:
sipata sunt, et lumen red-Quo Deus, etquo dura vocat fortuna, sequamnr.
ditum est aniroo : turi>atus gtat conferrc maiium iEneo? : stat, quicquid acerfai
vertit ad muros orties ocu- . ^ ^
lorum inflammatos, et i "*^;
cumi respexit ad magnam Mortc pati, nec me indccorem, germana ! videbis
uriicm. Ecce autem tor-
rens flaromarum elapsus inter contabulationes erumpehat ad cclum, et haercbat tiirri,tani
2uam ipse struxerat trabibus conjunctis, et supposucrat ei rotas, et applicuerat oltos poolcs.
> soror, «n^itif, jam jam fata ▼incimt : dcsine retincre ine: comus, qu6 Dcus, et qu6 odfm
fbrtuna vocat me. Deliberatum est imAi conserere manum atm £neii, deUbcFataa cMlskmc
quicquid cst aiperi in morte : nec me videbis ulterius ingiorioiiii 6 sofw :
NOT^.
64S. C7s9iie adedne mori, ^t.^ Moriar qui- 602. Phakmgtt.'] Pedettres copiB) JE.C
dem : sed mori malo, qu4m ea mc viventem 489.
culpSi maculare, qu6d fogerim, qu5d urbem 666. JEdtui nagtm, fycl Hoa ^■«iH ^M
desemerim ; neqae enim ade6 misera res cst totidem Terini oc versibus jsun triboit
mori. Ergo moDes, Dii inferi, excipite me Meientio, iB. 10. 670.
propitii, tiqaidem tupcri mea non amplius cu- 672. TMilflta.] Turrca erant UgncBt <
raat. ^hubut vcflNt dstotc^ le v^a v^SoiBL c»atahnUtiaalbtit edoctm, pontibai iaRr 9t
I>emmi6iii,£.6.'24&. «»a)iiKi^t«i^VaffiMitK, irt pro i
£NE1D0S UB. XII.
559
Ampliufl : hunc, oro, iine me furere ante furorem. procor» pcnmue nc oscr-
Dixit, et k curru saltum dedit ocyus arvis: 681 ^ tumc furorem uiu
Perque hostes, per tela ruit, moestamque sororem Umtoiik*airru*w«JJror
Deserit, ac rapido cursu media agmina rumpit. ct imimpit per bottet,ptr
Ac vcluti montis saxum de vertice proeceps "™*' ^ reiinquit triiiem
amui;
tororemi
Cum niit avulsum vento, seu turbidus imber 685 duljicHmedia «gmiBar^Ei
Proluit, aut annis solvit sublapsa vetustas : quemadmodum quimdo
Fertur in abrnptum magno mons improbu» actu, S-^tS"? SJoT^
Exuhatque solo, sylvas, armenta, virosque mine, sire pluvia repeoti.
Involvens secum : disjecta per agmina Turnus "* excdit itti«f, sive vetu».
Sic uibis ruit ad muros, ubi plurima fuso 690 ^^nt^J^m"^^^ ^
Sanguine terra madet, stridentq; hastilibus aurse : dit in abmptum magno
Significatque manu, etmagno simnl incipit ore:
Parcitejam, Rntuli, et vos, tela inhibete, Latini;
Qu£ecunq; est rortuiia, mea est; me verius unum
Pro vobis fcpdus lucre, et decernere ferro.
Discessere omnes medii, spatiumgue dedere.
At patcr yEneas, audito nomine Turni,
Desoritctmuros, et summas deserit arces;
Pnecipitatq; moras omnes; opera omnia rumpit,
Lsetitia exultans, horrendumq; intonat armis : 700 co*»»*»te vma: qa»cum-
Quantus Athos, aut quantus Eryx, aut ipse corufcis^a eit -. jutUu/e^^me^io^
Cura fremit ilicibus quantus, gaudetque nivali l»ni impleireraBduf pro to-
Vertice se attoUens patcr Apenninus ad auras. "*•■' ^ dimicare ferio. Om.
Jam vero et Kutuli certatim, et Troes, et omnes cesscruBt,et fecerunt tpa-
Convertere oculos Itali, quique alta tenebant 705 ^ium. At pater iEneat,
Moenia, quique imos pulsabant ariete muros; ^^, ZSTeTlSfnq!^;
Armaque dcposuere humeris. btupet ipse Latinus, aitas curres : et acceierat
Ini^ntes irenitos diversis partibus orbis omnet morat, et abmmpit
r r^ I* ^ /• ommaoperayezultantnu-
loter se colisse viros, et ceruere ferro. dio, et bor^enddm tonat
mrmit. Quantus eti Athos, aut quantut eH Eiyx : aut quantnt eM ipte pater Apenninut, quan*
do tonat ilicibus mobiiibusi et piudet' tollent te nivoto cacumine in a^m. Tunc autem et
Rntuli, et Trojaui, et cuucti Itali certatim converterunt ocolot, et qui defendebant tublimet
■nirot, et qui quattabant ariete muros infimos : et demiteruot arma ex humerit. Ipte Latinut
obetnpescit, magnot ill(u virot ortot k disjunctlt regionibut tcnmnuD congredi inCcr le et dimi»
ferro.
m
impetu, ct tubtilit huroi»
rapient tecum artxHet, pe*
coray et homiuet : tic Tur-
nut ioter agmina ditturha-
695 ^ <^^"^i^ aid murot urbit :
ubi multa terra tincta ett
fuso tanguine» et aCr ttri-
det tag^ttit : et ti^um fa>
ctt manu, et umulalla voce
incipit taqui : Abttinetc
jam, 6 Rutuli,etToa Laiioi
NOTiE.
660. Farere fliforem.l Gnscm locutio, cu-
Jut niolta exeropla tnppeditat Cerdanui.
067. tmprobus.^ Mmgnun, bc. G. 1. 14d.
labor omnia vineit improbxu.
e»A. Verius.] .^/uiim, Livius, I. 32. Sa
'Sociorum tmdin potiulata verum es$e.
701. JHhot.] Mons Macedoniir, Imminens
■lari JEpto, iUtn, uUima k>ngay nunc mon/e
aaneio, G. I. 332. Eryxy mons in SiGilii pott
JEtnam maximus, nuuc S. Juliam, i£. 3. 7U7.
iE. 5. IM.
703. ,9fjenninHs.] Montjom perpctua teriet,
ex Alpibus propai^aiay in Ligwibtis circa Ge-
■uam incipiens : (um eontinuo dorto mediam
Haliam tecundnm lon^tudinem intersecant :
€t aii fretum SicaJtfa dmneiit. Paitr dicitur
tot tylvarumy tot fluminumi qme in utmmqoc
laiut Itali» ex eo erumpunt. Vel ob dignita-
ttokf qoia monlium omnium Italiie maximua
est. Ilex, yeutef holii oaK| arbor ^ quemo ge*
nere. Conueit iiicibuMf foliorum motu corut-
cantibot JE. 1. 164.
706. Arieie.} Machin&, quassandis muris
comparatft,A.2.4V2.
71M>. Cemereferro.] Testatur Pierius codicet
antiquot fere omnes habcre, et decemere ferro,
iia ut in versn tylLaba redundet. Tamen Sene-
ca legit rcmcre : sic enim, Ep. 58. QtuBdam
eimptieia in, iisu erani, neui eemereferro inter
u dieebant : VirgUiut hoe ^radoiML l\!bv> \uc.
Biwctut hu^ut \tcmAo(u\A»ua «x.«m\k\ai^ ^«sX^
5C0 P. VIRGILII MARONIS
nii autem, postquam ram- Atq; illi, ut vacuo patucrunt sequore campi, 710
plamtift, celcrnnrurtu pro- r J ^ »
rui vibrntighastiKinripiaiitiiivaduiit iViartom ciypeis atquc lere souoro.
piif^am clypcis strvxn so-JJat pMnitum tcllus : tum crebros eiisibus ictus
mu-m" dcin™c"«%S;;Conpomhiant: fors ct virtus miscentur in unum.
piadiis frcqticntes icuit : Ac velut ingcnti Sila summovc Tabumo, .715
snni pt fortitndn ronfun-c^„| fj„Q couvcrsis inimica in prsflia tauri
duntiir simu]. L( qM4>inad- -r* ... «i* • •
modu.n m maKim Silii, aut ^^rontibiis lucurrunt, pavidi cessere magistn;
nlto T.iiuiroo, qiiando duo Stat pcciis oinnc inctu mutum, mussautq; juvencVf
tauri obvcmi» <^«P»tibiij. q j^ j • .j^j nuem tota armcnta senuaD-
ro:u:rt.dinnfur irjrcrliyncn-*. . ' i • . i • •» l«— -
hoMiic, |>astoreii timiiii fu-Uii nHcr scsc iiiiilta vi vulncra miscrnt, [lur;
pcniiit: nrniimtum totumComuaque obiiixi infiirnnt, ct sanctiine larflro 721
r;:::r 'Tn.i;;^.:;r«: ^;olla ar;nosr,; lavant : «emitn «..nms omne remusit
f>frr/7fir, <|ui!tdoiniiiH(irai--iIaud aliUT i Tos /Eiicus et iiauiims heros
nicnto, tui tota aiwuta (;;Q,|p,|fj.|,||t clvpcis: iii<ren$ fra^or a^thora complct
panMiit : illi roiilundunt i * • i ' * , • i \-^»'
iutrr srpia-a. imiKo ro.J"l>it''r H'^^ I"'«* a^quato examino lances 125
borc. ct oiiiiutaiiifs iufi-Sustiiiet, et Iat:i iuiponit diversa duorum;
puiirormn.rtTiiisuut...i.Q,,p^ daniiict labor, ct quo ver^^at pondere letam.
ia atquo humrroH inullo J^ . . ^ , .* "^r * —
Faii^uinr: tota R>iva rc.i^inicat hic, iinpuue putaus, ct corporc toto
ho.1t gcmitii. Non niitrr Alte sublatuiu consur^t TumuR iii ensem,
m:;^ fiu«nZr™r;:Kt ^--it. E.clamant Troes. tropidiq: Latini, T30
clypco»: ma^^iMH iVn;;<>r Arrccta^qiie amborum acies. Atperlitlus ensis
frrit ctifium. ip<o jofMici Franptur, in racdioquc ardentem deserit ictiL
Iib>-.it «luaii lanrrs c*aininc-ivT^ f l • i* i * r •* ir»
».,i,ato, ct Rddit /anr.6u, Niluprjisubsidiosubeat: fugit ocyorturo,
fattt oppoitita amboruin:Ut capuhiin ignotuui dcxtramq; aspexit inerroeai*
ui r.Wfa/, rui labor inaie pj^,„.^ ^,-^ prjccipilcm, cum priina in prc-elia ianctus
Mirrrd:it, aiU qiio ponderc ^ , ', » ' . ' ' ,. *'^^*
mors iiiriiuci. Ttinr Tur- Coiisccntlehat c(]Uos, patrio mucrone rehcto, 736
nuii cxiiii.ct toi.i r.iri»oro Diiin tfopidat, fcrrum auric^n? rapuisse Metisci ;
:r^L.V".i,tf=l:;'«/«:W'i; «l"-» «lu'» terga dabant palantia Teucri,
tiirum impunilum, ct fcrit iflucnin. Trojaui ct turhidi I.atinir.lamuDt, ct amhoram neraiai
fciispriisi. bcd ' gladiuit iufidiis ruiupilur, ct dp»crit fcrvciitcm in mcflio iciu, niki fagm fut*
ccdat ifi aiixiriiuu. Fii<rit %clociur Kuro, quaudo viilit luaiiubrium iuru(;iiituin, et naiiiaBci-
anu.it.ini. Fain» perhilict) Turnutn iiu-uiiMiltuui, rinii roii&rcndcrct rqui^ jugiUo* ad priiMH
rrrt inini. duiii pro|M*rntf onii.-i.^o gladio pntcruo, Miinpsissc filadiiini uurij^ac »ui Mctifci. b
quidcm diu kuOicicus/Mi/i dum Trojani objicicbuiil ipsiwrgik fugVuliu :
.NOT.i:.
?12. Cfi/peis (Uifuf crre wnoro.] Cl/prif iniitatuK es HomerO} Iliad. 22. 200. ubi Japilcr
ici. io, ii-|iituii iiiirKlti siMiiiutibiii. bic G. '1. 11)2. Hccloris ct Achillis fata lanribus inponiL li
S'i.t',}^ liihtutu.t ct uvro. uuirm morti de»tiuatii« putaliir, ciijaft fifaa
l\'i bHa — 7Vi/iUf7io.) ^i/a, ^}lva iu;;rns pr;tp«HidcrHt, et uiagiK ad tcrram acccdit £r-
Apfoniiii mitniis, adhtir uontiu aiifiquuin <i/;i(u filum cst, sivv ligtiln iq mediQ bilanoi
rnin.Mis, in Kniiiis tinnc Ca/a/)rt ri/ericdrt- ; pcn.lula : cujus momuiili» judicatury quu p»
rirra Coiistfnliaiu urb«!in, (|iiu> hudi<' (o/tictca duM «crie^t.
7'<ifti/rniif. inonsolivifur, iu£>aniuiii('iiiiipauias 7:27. Quetn damnet hbor.l Juzta Scal^
ronfmi ; furca^. sive an^^uMins (.'iuidinH!», d nim : d quo labor frwtrh sutcipiatur. JbbH
s.-ptrnrrioiic «ibvanaiis, unnc Tixbvr, \el jfVi- aVws^i(uanlabor inftlix adtlicat morii. Joiti
bxLm. Itn Clnvrriuii. ahoH, qutmftlix lattor Hamiut rolu, n/mnritft
7IS MuuauiipiejitTCtirff'.] Tiniidi ct quasi rcr/r/af rofu tJPo/mtrfu : quouuxlo, Kt|. & SA
i:i«iti' niiiiriuiit vidcturquc ipto vocabulo vox Damnahi* lu quoque ro/tV CKteri niicvxw.
jnvrncinuiu «'xpres.^a. 73<i. tluro.] Vento orioutali, (*. 1.371.
7J~. ^^mo.t.} liuiiieros, /E. 10. u!>l. 734>. i'a/rio miirroNr.J Qucm l)amio,Xi
7ii3. i>aii»ius.l luTnu*, Doiuvu tvVvxw, iH. 7. palri, VulcAinii frrerat, supra, ▼. 9U.
54'* **'S»^' '^tM«ia.\Propt.riit, JE. 9. 114.
:7-.. .r.f!uaio ezomine luncM, Vt^^» "V». rateaVi.\N'*ia^lL,\^A"l<
iENEIDOS LIB. XII. 56 L
Saflecit : pofttqaaRi arma Dei ad Vulcania ventam led quando vmtum m ad
Mortalis macro, daciei ceu futilis, ictu [egt, •'™* ?•» Vuicani, giadius
Dissiluit ; fulva rcsplendent fragmma arena. 741 e«c ktu, wiuti gUuie* rra-
Ergo amens diversa fugapetit eequora Turuus, gii»: fniKiiiina reiuccutm
El nunc huc, inde huc incertos implicat orbes. fuivi •rena itaq.icTurnut
Undiquc enini densa Teucri mclusere corona: pot remotos : ct miMrctdu-
Atq; hinc vasta palus, hinc ardua moenia cinguntj ^»®» cin:uitu«, nunc bur,
Nec minus iEncas, qnanquam tardunte sagitta 746 ^^-^l^J^-^iJro^li^
Interdum genua impediunt, cursumque recusant, bpiKsa muhitudinc, et hinc
Insequitur : trepidiq; pedcm pcde fervidus uriret. niapia paius, hinc aUi muri
»T^ iA*j^ii • ^ seuiunt. Anca&nonscgui-
luclusum veluti si quando lu flumine nactus us pc»cquitur, ei ardcus
Cer\'um, aut puniceae septum formidinepennse, 750tangit pedc pcdem timen-
V enator cursu canis ct iatraUbus instai : **" '- ^"*'"\« !"2V"';***' «^*"
V,. ^ ••!•... A ^ . , A «ua,flnpwinipediantetno-
lile autem, lusidiis et ripa territus alta, ppnt cursum, vuinere sogit-
Mille fugit refugitque vias: at vividus Umber t«rrmorai»te. Qiicroadin«>-
Haeret liians, jamjamque tenet. similisqnc tenenti l^./jj-^^lli^irrc-reum
Increpuit malis, morsuque elusus inani est. 755 dcprckeii«um iu fluviu, «luc
Tum vcro cxoritur clamor : ripteque lacusque circumdatum formidine
T» -^ . . « * ^i ^ * - * 1« plumarura rubranam, un-
Responsant circa, ct coclum tonat omue tumultu. |„i„^t fi ^rsu et Wtratu ;
lllesimul fugiens, Rutuios simul iucrepat omnes, iilc Tcro territus insidiis ci
Noinine queraq; vocans : notumq; efllacitat enscm. *^*° margiiw Jjurii, fugit ct
TTi ^ » " . ° .^-rcfugit wer nnllf!vias: sed
JEneas mortcm contra prsescnsquc mmatur 7G0 un r eaHi* ex Umhryi ad-
Exitium, si quisquam adeat: terretque trcmentcs, ha'.-rtt/Mihians,etjainjam
Excisurum urbcra minitans, et saucius instat. "?*rS!!'inl'*^i!i' T
_ . , . ' . , pichcudcnti insouiutdeDtt-
Quinquc orbes explent cursu, totidemque retexnnt bus, ct dccrptus csi vano
Huc, illuc : nec enim levia aut iudicra petuntur monu. Tunc autem cU-
Prsemia, sed Turni de vita et sanguine ccrtant. 765 Z ^^^^! ^!^
Forte sacer Fauno foliis oleaster amaris totum cwium sonat tumui-
Hic steterat, nautis olim venerabile lisnium : *"■ !"<^ '/'«"•»« simui fugit,
g^ . 1* 1 . /• 1 II *-'^ siinul oujurgat omue».
Servati ex iiiidis ubi figere dona solebaiit appeiians imirmquemque
Laurenti Divo, et votas suspendere vestcs : nomine j«a, ct iwiit cnstMn
Scd stirpcm Teucri nullo discriminc sacrum 770 '""/";" ^'**"*7 ^:ocas m-
-, , t ti'ntat nccein ct prwtriitcm
Sustulerant, puro ut possent concurrcre campo. ruinaiu, si niius udcat 7'i<r- -
num: et tcrrct trcpidosi, roinitans sc evcrsurum iirbcm, ct urgct rnm /iW7 vulnciattis. Cun-
liciunt cnrsu quinqiir circuitus,ct tolidom rclcgunt, liiic, illiic : nun oiiim quiiM-iiiitiir pncmia tc-
nuia autludicrn;. scd contendunt dc vita ct jean^iiine Tumi. Fuiic ulcaHicr froiniilMis ainaris
hUr fucrat sacer Fauiiu, nrbor quondain vcneranda iiautiii : ubi nnnlit civpti c naufra^io solc-
bant affigcrc dona Dco illi Laurcutino, ct sustpcndcre vcstiincnta dcvota. Scd Trujiiiii abicidc-
rant sioc discriiuiuc sacram arborcm, ut posscnt puj^narc canipo cxpcditu.
NOT.E.
739. Dei ad yulcaHta.] Vulcnni Dci. qui nmnibus ; Aiiennlni ju!;is afpcra, ntinc forc
VeoeriftrosfatiiciHcni.rlypcum,falcam,iLnc(C capil dticatum Urhinattmy SpQU'ttinum, c\ An-
fecerat JVt. 8. 37^, 0*20. couiinnam Marchiam.
74« K Fulilis.] Fiajrilis, inutilis, JE. 11.339. 7<»«». FaHniotM.f!tr.] Dc Fanno. IVo T.aii-
746. Snt^iftu | Qii>« viilneratus fucrat, v. 319. rontinurum, I<atini patrc nut av», Au. 7.47.
Sanatus ab lupalc ct Veiicic, v. 41 1. kc. Otrtutert olca sylvoiktris, M.*pc pru uni|)lis
'750. J*unieta: formitHnc penntc.] FunC) ru- ronstituta, suspcndeiidiii donari*^ : r|i:iu viva-
bris et versicoloribus pluniis diftiocto, ad tcr- cilushiijuA ariiuriii lanta ost, ut iviiiUtt coulixa
renda.s feras. /«liitA vocatur u Scnccu Fbiloso- cluvit, nihil tumcn boii.itur.
pho, ct TragicOf fvrmidOf a Virgiliu ot Liica- 7($8. I>o/i<i.] Tab:ilas nnufrn^ii testcs, ot
uo ; pcnna. formidatte ab Uvidio. Dv punicco Tcsiimcnta. Sic ciiiiii lIor::t. Od. 1.1.5. 13.
co/or^i nibro, Ecl. 5. 17. Mc tabulA taccr votird pnriet infiicatf uvida
763. C'm//er.] Caais cx Umbria, Italiffi sep- mspenditsepotenii rn!itnaii(i.vM\x'\\\itx\.
Itntrionai i rcgionc : n septcntrimie mari Hadri» 771. 1* u ro cam]io ."^ \ uv.vv^ » v^^^v^w^cs \fv\v^^-
•ticodelinita; « incridie fcrc Tvbcri vt Nare mciiiw. \lora\. V.f\iV. \.^ 1.*^ rv.vx v\x\>X
M2 P. VIRGIUI MARONIB
Hastt AneB hmneimt imc : Hic hasta ^iMae stabftt : hac impetni iUui
impetni iiiun injpuimc ii- Detule; at fixam, et leiit& in radice tenebaL
radice tenaci. TnyMiat Incubuit, voluitque mann convellere Kmuii
Aieof iucim,etToiuitiM. Dardanides: teloq; seqnii quem prendere cnim TM
51?St:::,tn!raS:;Nou poterat. Ta« »«* «nen. 6»™«,
quemiMMipotermtmtriDger« J^ aune, precoT, miserere, inquit: tnq; o{
cum. Tom rert TwvwXerra tene : colui vestros 81 semper honorci,
FreTS^."S".;.S;,. ^Q^os contra iEnead» bello fecere profanoi.
tn, 6 boB«terni,retine fer- Dixit : opemq; Dei non caBsa in votm vocavic. TM
rum: li fo*i lernper vestroe Namque diu luctaus, leutoque in ttlrpe mormmik
cultui, quot ^neaa contra .;>. ./" , ■ n. i •* j* i j "^ '
reddidit iHiHo profanof. V ifibus haud ulUs valuit diBcludere morsat
Dixit : neqne impioravit Roboris TBneas. Dum uititur acer et instat»
Sa^^H™ JKlL".H^Jl"'**Ra"iis in aurig» faciem mutata Metisci
Iia. IMamix<neasdiu oonix-n . - ^ <rw v^ • « «• .*•
iiict moratui in tcnaci ra- Procurnt, fratriq; ensem Dea Dannia reddit. 781
dicr, uuiio robore potaitQuod Veaus audaci Nympfa» indignata Uceiey
Sir^,!:2."'S!r ^J: Accessit, telumquc alta ab radice revelUt.
tureturget: Dea 6iia Dan- OIH sublimes, armis, animisque refecti|
ni, itemm converf a in for- HJc gladio fidcns, hic acer et arduus basti,
mam aurira Metitci accnr^ a«*^ ^«^. • m*- i. %• mtm
rit, ct reddit gindium fra- Assistunt contra, certamine Martis anheli. 799
tri. VenusiratefuMid li- Junonem interea rex omnipotentis Olympi
"^ IHSl!*^-. K^SI[*^'J!l Alloquitur, fiilv& pugnas de nube tuentem.
nitetattrexithaitamepro-^ \ i , •■T ° . a «j j • ^^%
iUndftr«iice.iiHaiu,repa.Qu«Jwn nnis erit, conjuxf quid deniqoe restilf
rau animis et armit, hic Indigetem iEneam scis ipsa et scire fateris
:^rhSi;'L^De!«ri c«lo, fati«,ue ad rideratolli. TK
thi, anhelanteiprslioMar- WilQ StrulS f aut <|U& spe gelitUS lU nublbuS MBfSf
tis. Interim rex^iiomni-Mortalin' decuit violan vulnere Divum ?
!i|!!lmMem i!JLiia"n!IIS& A"^ «nsem (quid enim sine et Jutuma valeret f)
ntibe : o uaK>r, qnb nunc fi- Ereptum reddi Tumo, et vim crescere victis l 799
""-!!}*/ -*'^'** ^."" !."' Desine jam tandem, precibusq; inflectere nciBtris :
perett .' lu ipta n^ti et fa- ^Y * * * j * * •-. j i * •!.•
tcris te n6tie iEneom des-Ncc te tantus edat tacitam dolor; et mihi cone
tinari Divikm cceki, et fatis evehi ad astra. Quid paras .' ant qnft spe manes in frigidUi mkftMf
an decuit Divum iUum lcdi plagft inJUctd d moitaU ? ant gliidiiun subdactam reddl TyBSBf ct
robur augeri lictb : nam quid Jotumaposset absqoc te .' cessa nonc denique, cc flectariBMi
rogatu : nec tantus dolor angat te tacitam) sed nMestB soUcitudiaei tum innniiscui aiU
NOT-ffi.
plaluE, nihil ul medt7an<i6u« oMe/. JE,U. qiiem Livius testatur, noo tantdm
711. dictum ftiisie, sed etiam J§vtm miigdm^ ft.
773. Ltntd.} Tenact. Sic dicitur ten/a pir, 1. 49a
G.4.41. /eN<ttmff/i(f«n,lbid. 161. 796. j9u< etuem, <«.] Merit^ aftnft aen»
783. Mrmunborit.] Tenacitatem olcagine tur Virigilius indiligenti», ia boc TUnicM
radicii, quasi mordictu hastam tenentis. /Zi- JEnxk certamine I.Qu6deot asBMS im '
bur itaqucy dumm quodvis lignuin est, ut jam ribus inter se commiterit. Hiiic Miiva i
notavimus, G. 1. 162. £?^^> d^rpeo, ente ccelettl amwtni:
785. Iha Dannitt.] Jutuma, Tumi loror, Tumnt gUdio movtaU ac fittilL EL
Dauni filia, supri, v. 130. ubi smit Tkimo fladhit, icem casltttiii lai^
791. Omnipoientit Olympi.] iE. la 1. ditut ett : Jovma iodncat eii de rt, iiaaii m^
793. qtutjinit,] Nomen Interdum VirgOio tra jut facta tH, coaqaerenteMa. m. <iabd Tt^
et/am foeminiuum, IR. 6. 884. num ita boas rect»qae BMBtia « ^ — -^
71M. /fiif ige<em JEnema.^ lnAigKe» T*^* «^aiMi^^mcaMratoeaaetaoati
qnl prim6 in tcni deeeiaei : VoAe ««\um iA\,«i^«k«i*Mr " '
fmducfi fiirrnnt, TaSii pfTO>V*^« iEiiifcW, ^R^
£NEIDOS UB. m
MS
S^petno dolci tristMez ore recnrsent BMutpt^tm Md ««. Wm^
VeDttup ad sapremam est TerriB agitare vel MdUJj^^JJ^j^"™^ ^«^
Trmanoft potuisti, iafaQdam acceodere bellam^ ^ SSJS^SSLSS
De&rmare domam, et bcta oiiscere hymencos : >■»> fockra doaam Loff-
Ulterius tenure veto. Sic Jupiter orsus : 806 ^ ^I^^I^ZmS!!^^^.
6ic Dea submisso contra Saturnia valtu : srJrfM^r^N^prBta^
Ista quidem qaia nota mitii tua, magne, voluntaSf Bk Jnpiter tocanit §tt .• tic
Jupiter, et Turnum et tern» inviu reUqui. ^^^JS^S^X':'?
Nec tu me aena solam nunc sede videres 810 magM Jupiteff, deterui «i
Digna indigna pati j sed flammis cincta sub ips& ^'SrSiiSn***™^!^!^?***
Surem acie, traberemque inimica inprvlia Tea^ZhkvmS^^^.miiomd,
Jatornam misero, fateor, succurrere firatri [cros. aon ▼idmt omJud Miiim
Suasi, et pro vita majora audere probavi: 5? ■*"* . "JF**^ t/Awm
Non ut tela tamen,non ut contenderet arcum. 815 cundata inSmf'
scd dr-
iD
Adjuro Stygii caput implacabile fontis, ^pm cMrntn, ct n»careBi
Una superstitio superis que reddita divis. SSTntSrT^IS^'
Et nunc cedo equidem, pugnasq; exosa relinquo. tnnw auxiiiaratar ftmiri
Illud le, nulla fati quod lege tenetur, ««• i««i«rtmato, ct appro-
Pro Latio oblestor, pro majestate tuorum : 820^^ ^>ST^"2SlI
Cum. jam connubiis pacem felicibus, esto, «laQtjacttUiDteiidcrctfBc-
Component ; ciun jam leges et foedera juugent : JK.IlLr^^I!^i&iu.f^li»r
NevetusindigenasnomenmutareLatinos, ** — *«— — «—
Neu Troas fieri jubeas, Teucrosque vocaii :
Aut vocem mutare viros, aut vertere vestes,
Sit Latium, sint Albani per ssecula reges :
Sit Romana potens Itala virtute propago :
Occidit, occideritque sinas cum nomine Troja.
Olli subridens hominum rerumque repertor,
Es germana Jovis, Satumiq: altera proles.
rigincra laesorBliUciD foa-
tii Stygii, qam tolareUgio
iinpocita cft Diia ccBlciti-
825 ^> ^ ■■''■■c qnkicm ccdo,
ct avernta ponac rdiB-
qooeof. PetoatcproLap
tio, pro dignttate tuorum
l4tfmonim, id qued nultt
le|re fatorum continetur;
icUieet quando jam confltl-
830 ^**^ pacem fautto cooju-
gio (ila^tit) quando jam
lodabunt leges et fosdera : nc impcres, ut Latini indigenie aiaittBnt nomen antiqiium : nere
impent ut &nt Trojani, et appcUientur Trqjani, aut lil viri iUi nutent linpMm, aut conveitaBt
vcstimcnta. Sit in «temum jLatium, sint reges Albani, sit postcritas Romana potcns ibrticiidi-
nc : Trqja cecidit, pennitte etiam ui ceciderit com mo nomine. Aoetor rerum et boBiinum
respoBdit iUi subridcM : Tuoa loror Jovis, et secmida lobolei Saturai ;
NOTJE
«04. Jkeendart bellum, ^t.) Ezcitata ez
inferis fnria, quie foedus Latini cum Alnea dis-
turbaret, JE. 7. 323. Hifmeniroi.'] Nuptias, G.
a0o.
810. JVee Itt me oend, 4^.] Snpple, iiiMfiMi
90httUat mihi noia etttl, niti prohihuittet.
814. 5iMtii.] Supri, v. 157.
816. Sy^t,4^.] Fontis inferni, £. 6. 32?.
Fer bunc Dii jurare solcnt, cansam habes, G.
8.661.
817. Simenldib superu reddita.] St^erttiiio,
Kvis et tormidolosa reUgio, melus religiosus.
Uliteh expUcat Scnrius, dafa et impotita ;
compositum pro simpUcL ExpUcant Passera-
tius, Germanos, Cerdanus, meumn monta
tuperit thtM «6 vnferiM : cum enim inferi supc-
ris subjecti sint multii in rebui : )Ac aii&. re
■uperi vicissim inferii lubdUi niBt, Bt par
Stjgajurare cogoatur.
823. /niltgenai Latinot.] Itaque VirgiUui
Latinorum nomen, non k Lalino rege pro'
fectnm, sed mutt6 antiqutos censet : ul dixi-
mus, JR. 1. 6, iluanquam aUter censet Dio-
nysius : aitqiie vocatos eos, ante Latinitm re-
gem, AboriginUf JR. 7. 191. JE. 8. 814. ubi
quKrimus, an re ipsi Aboriginet indigents, id
est, in ipsiltaUft nati ; an Ter6 aliunde advec-
ti sint. reiieraf, JE. 1. 236. Latium, M. 7. 61.
Mhani regetf ab Ascanio insUtuti, JE. 7. 63.
830. EtWjrmmiaJoTitt SfC^ Sensus-est^zta
Servium, TuquiiUm mea et toror, etjiha Sa-
tumi : wuU non mirum ett tarUam te xracuniH-
ammtimoeemeepitse. Potentittimi enim auiqiMet
irm retinentitiimitunt. Juxu ine secniMituver-
■BS cnm interrof^l\Q!QA\a%«cAx» ^^'^v«K>aa>
iit, Tm qiMdem mea tom «i«^ ^idc«Ti&
564 PjlVIRGUJl MARONIS
«1 Teniat in aniiBo «antM Irarum tantos vol vis sub pectore flactot f £m:
iiiictuiiranim?»ed»«!,etveriiiii age, et inceptum frustra submitte fbro-
ceptum : concedo qaod pe< l^^ <luod vis ; et me victusqve voleusque remicto.
tiByacmetnbmittoetspon-Sermonem Aiisonii patrium moresque tenebunt:
JLriSrJ?::i.SH„^Utq; est, nomenerit: commixti corpore tamum
patriam, ct contuetudinet Subsident leucri : morem ritusq; sacronun 836
«tnomcn eorum erit, quale Adjiciam : faciamque omues uno ore Latinos.
^cti*wriSiU ^//^«"1 Hinc genus, Ausonio mixtam quod sanguine sorget.
bunt : addam modot et ce- Supra homines, supra ire Deos pietate videbis.
remoniat tacronim, et fa- ff ec ffens ulla tuos 8Bque celebrabit honores. 840
ciam omnet Latmot uniut * «^ i • t ^ ^ i -. -.
lingutt. Vidcbit poiterita- Anuuit his Juuo, etmentcm isetata retorsit.
tem, qiia: hinc orietur inix- Interea excedit coelo, nubemqoe reliquit.
ta sanguine itaio, pietatc jjjg ^^^jjg j^jjuj rrenitor secum ipse voiutat :
aupcrare hominet, tupera- * ' ° i« . - j» - « .
re DiTos. Ncc uUa natio «. Juturnamque parat fratris dimittere ab armis.
de6 ceJcbrabit cuitum tu-Dicuntur gemin» pestes, cognomine Diras ; 845
to,- «"^JSnou^rtuQ"'»*. « f artaream Nox intempesta Megteram,
animum. interiiu abiit exUno eodemquc tulitpartu : paribusquc revinxit
ii«re, et reiiquit nubem. Serpentum spifis, ventosasqiie addidit alas.
JHis perfccti^, pater ipte tt t • j ^r .*.,..
voivitViiud Bccum, ct me- H» Jovis ad sohum ssevique m hniine regis
ditntur deiiucerc Jutumam Apparent, acuuntq; metum mortalibiis n^gris : 850
a piigiia fratrit. Dicuntur gj quando lctum horrificiim morbosq; Deum rex
etKduepettci,nonuucDi-«r 1- '. x i. ii ^ •* ^ i *• -^
ra» : quat,et infernam Mc-Mohtur, meritas aut bello temtat urbes.
fra-xixm, Noxprofundaedi-Harum unam celerem demiltit abeetheresammo
anguium, et appiicuit etf llla volat, ceierique ad terrain turbmc fertur: 855
niaRceicrc».H»adtuiitan-Non scfus ac nervo per nubem impulsa sairitta,
te tolium Jovis ctin vetti- a ^ _. • n *i /«11 •
bulo tevcri illiut re^t,et Armatara ^®^' Parthus quam felle veneni,
excitant timorct miserit Parthus sive Cydon, telum iinmedionbilc torsit
hominibut ; ti «»«quando gif jjens et celeres inco^ita transilit uinbras.
vex Dcorum parat hombi- m r * m * * r* * .' * #^mm
lem necem ac morin», aut Talis sc sata Noctc tuht, terrasque pelivit. 860
terretbelbiuitetftuBu^me-PuBtquam acics vidct IHacas, atque agminaTuroi,
rucni.it Jupiter mitut ex ^fl^jg j,j parva? subito collecta fitniram :
alto coclo unam dlarum vc- '^ ^
locero ct impcravit oflerri Jnturnae quasi |K»rtenfuin. lUa Dira volat et labitur in terrat vdo-
oiimpetu ; non aliter ac sag^itta por aCrcm immiMia iicrvo, quam Parthus ant Cydon conjidt
imbutam fcUediri veneni, ui ii< jacuhiin immcdicabitc, tnijicit stridcns ct iniprovisa le^-et m-
bras. Filia Noctis talis intulit sc et adivit terras. Quando ccrnit cxcrcitum Trojanum et exer-
cHum Turni, statim contracta in formam par\'(E avis,
NOT.E.
quidergo irarum tantot vohit tuhptcioreflut^ 857. Fdlt rtntni.^ Vcneno amaro, ant felle
/u« ? qnodaffinecst iis qiwdicta sunt, XsA. 11. vencnato.
TanUtntaHVHisealutibuiirtt? 868. ParthuM, ^t.] Parthi saj^ittandi arle
834.] .^iuonii.] Itali, quos priut Latinos nobilcji, Kcl. 1. 62. Cytion.] Incola urbis qu«
voca^it, JE. 7- 64. ('ydon ipsa qnoque «licta est, in Creta, tite
835. Commixti rorport.] luititconjugiis. (.'iindia aikuIr, tkl. 10. 69.
845. Coif /lomi/ie Z^/r<{:.] ApiKl iarcioti /^iriV, b(V2. JlUis in parm, ^r.] A'octua ab in*
in mcdio i/i(r;.»j^*icr ; iucwlu Dira ct Juris ra- tprpnMibuv iuteUi^iiur : quia, v. 8t$4. dicitor
fiu dicta<!, .i£. 3. 211. Et vvro ciim Vir^iliiis noclt tetltns : tum quia iniiior cst qnam bubot
ait cas esft duas numero, eodemquo ciiin Mc- iiudc parra : tuin qiiitt desoria lora iiicolii. bo-
pztrk Furin partu cditos : iiinuit Diras ipsas bu friquontcr nrbana irdificia. Et licet mxftM
esjic Furius alias duns, Titiphonen el Aterto, Alhcuiensibus boni omnis haberetur; omen
X.. 0. 672. Moctit et Achvi-uutis dicuntur fi- erat in volatu faustum, non in cantu : al hic,
liae. eanii iw^tortuna : ftrtqtit refertque tonam. Oe
S46. JS^ox inttmpetta.l Obtcura, mcdio, ad buttit, Au, 4. 4tH.
a^cutiuin intempcstivay £,. '6. ubl.
iENEIDOif UB. XH. 565
QuflD qnondam in bnitis aut cnlminibns desertis qus aiiqaando noctc ma-
Nocte sedens, seriun canit importuna per umbras :"*"? *a-^E?**l!!U"'* *"
Hanc versa in faciem, Tumi se pestis ad ora 865 l^^ta per tanebru : Dira
Fertq; refertq; sonans, clypeumque everberat alis. miitau hanc in speciem,
lUi membra novus soivit formidine torpor : ^J^ *^ ^^^^ ftndenu
Arrectaeque horrore comse, et vox faucibus haesit. nt aiif ciypcom »1». No-
At procul ut Dine stridorem agnovit et alas : ^ unrpot debiiitat ipM
Infelix crines «jindit Juturna .otato^ 870~^^^^P>J[
Unguibus ora soror tGedans, et pectora puguis. vox stetit m gimare. At
Quid nunc te tua, Tume, potest gcrmana juvare?"*^ Jutuma, quando
Aut quid jam miserae superat mihi? qu4 tibi lucemJJJ^ ^uSl^m^]
Artemorer? talin' possum me opponere monstro ? lacerat caoiiiot ■panos,
Jam jam linquo acies. Ne me terrete timentem, ^?m ^^||^ "°^^
Obscoenfle volucres : alarum verbera nosco, 876 fororTa^i*/ o^me,
Lietalemque sonum : nec fallunt jussa superba quomodo tua Mnnor potest
Mapanimi Jovis. Haec pro virginitate reponit ? J^^ jwSHJi^ ^
Quo vitam dedit sternam ? cur mortis adempta esthi p quo artificio prodiiicam
Conditio ? possem tantos finire dolores 880 <'W vitam? an pounm ob-
Nunc certe, et misero fratri comes ire per umbras,J*«^„"l Si£^'
» w» 1 . ^ -t ' i t 'minc nmic datero exerci-
Jam mortaiis ego. Haud quicquam mihi dulcetum. Ne tenreatu me jam
meorum timcntemy 6 infauite avet :
Te sine frater erit. O qu» satis ima dehiscat reS^wn^ et ■onitam mor^
Terra mihi, manesque Deam demittat ad imos ! tifcrum : nec dura imperi*
Tantum effata, caput giauco contexit amictu, 885 3iJ*^^t*'i^'SlS? "***
Multa gemens, et se flnvio Dea condidit alto. ?irginitate rre;)id f curde^
JBneas instat contra, telumque coruscat <ii< ^i ▼i^un perpetuam.'
Ingens, arboreum, et «vo sic pectore fiitar ; ^^%T:^ ''^
Que nunc deinde mora estr aut quid jam, Turne, tcrmiaare tantot doioret,
retractas? ^ ^^ tocia fratri mi«cro
mr •* ^ 1 ^ • « • on/\inter umbrat, m ero nunc
Non cursu, sevis certandum est commus armis. 890 ^,^ mortaiit. Nihii quic-
Verte omnes tete in facies ; et contrahe quicquid quam meorum 6onortim
Sive animis, sive arie vales : opta ardua pcnnis. jucundum erii mihi ai»que
A ^ . ' , ^ ^ 1 ■ A te, A frater. O qoae terra
Astra sequi, clausumque cava te condere terra. satjs profunda aperietur
Ille, caput quassans : Non nie tua fervida terrent mihi,etdctrudetmel>iram
Dicta, ferox ; Dii me terren^ ct Jupiter hostis. 895 ^tr.:t:r ^.S Z
Nec plura enatus, saxum circumspicit mgens : putviridi veiamiae,gement
Saxum antiquum, ingens,campo quod fortejacebat ▼«iid^iet immisit te in pr^
JEneat urget, et quassat hastam magrnam, arboream : et lic ioquitur duro animo : Quk jam
deinceps est mora P aut quid jam rerolvis, 6 Turae f non j^ignandum est cursu, $ed propiut
durb armis : muta te in omncs formas, et coUige quicquid 4>otet sire rirtute sive dolo : opta
adire alis alta sidera, et occultare te abstrusum cava tellure. lUe Tumia commoTeus caput
dt : Dure Aof/u, tua superba verba non terrent me: Dii et Jn|Mter adversus mc terrent Mec
locatut plura, aspicit magnam saxum ; saxum magnum, Tetus, quod forti jacebat campo,
NOTiE.
676. Obteaaus volueret.] FuDcst», et maU 884. Afoiies.] Inferos, JE. 6. 743.
ominis, JE. 3. 202. 886. GUuco aniiWu.] Ex colore aquamm,
878. Fro virginitaie.'} Qnam JutumB ra- quibus pneerat Nuis Ji l-.irna, v. 139.
puerat Jupiter, ▼. 140. 886. Flutio.] Tyl>eri : unde in lacum tuum,
882. Jam mortoKt ego. tbudf ^.] AUI qnitniiiit in Tyberim, facilis fuitvia, ▼. 139.
codicet babcnt, immofiahi ogo f mitt ^. 887. Coriueai.] Activ^, J£. 6. 642.
566 P. VIRGILH MARONIS
con«titutut iua«fl ftgri, nt Limes agro poskus, litem ut disceraerct tnrif.
dirimeret lite. aj^rorum. yix illud lecti bit SCX CerVlCC BUbirai^
eiiii Mifferrent uiud coiio,^ualia Duuc homuium producit coipora tellai.
ialuj quaiia Muni corpora I]]e mauu raptuin trepidi torquebat in hostCHi
plX^^^iuT^LJS^r Altior insurgens, et cur.u concitns boot.
gens aitius, et impoitos Sed neque curreutem se, nec cognoscit euntem,
curra, mitiebat in hosicmToIleiitemve mauu, saxumq; immane movcnteiB.
mLtHt^JtrsU^^ Genua labant, gelidusconcrevit frigore saiiguif.9W
cogiuMcit sc currentera, iie> Tum lapis ipse viri, vacuum perinane volutnii
^ue irruentem, auteri^n-N^c spatium evasit, totum nec pertulit ictam.
tem maiiu et versaiitem a f^. .', ..i' .« •
saxnm giaude. Genua U--^^^ ^'^>"t 1" SOmniS OCUlOS ubl Ung^lda prestlt
tubant, saiifi^uis gfeiidus ro- Nocte quies, nequicquam avidos extendere cnrius
™ i^lSr™tli^"^ V«"« videmur, et in mediis conatibus segri 910
savum ipsum, rotatum per^ ... ' ,, _ o
aonm, nec pcrtrmisiit in-S^uccidimus ; nou iingua valet, non corporo oot«
icrvaiium hoininis, nocser-Sufficiunt vires, ucc vox ucc vcrba sequnntor.
varit totam ^im. £tqucmi-c: rw% ^ • • *. * ^- «^
»imo(h.m nottc in^som. ^«c Tumo, quacunquc viam virtute peUvit,
nis, qiiaiidu lanjcniida quies Successum Dea Dira negat. Tum pc^tore iCBlil
chiuHit ocuios frurtra Tiiie- Vcrtuiitur varii. Rutulos aspectat et urbem, 91S
luui vcllc pro<lucere cur- r^ ^ ^ • f , . . '
an< optatus, ct infirmidcfi. ^uuctaturque mctu: telumq; instarc tremiscit:
c-imus in medio impetu : Ncc quo se eripiat, ncc quci vi tendat in liosteiDi
i;rn'o.r.";&'rcoT^'«<= «='"-™* f q-»™ ^'"^^^ aungamque K>rore».
ix>re . nec vox iiec verba v^unctanti telum yfineas fataie coruscati
••riimpnn! : sic Dira divina SortltUS fortUIiam OCuIis : Ct COrporC tOtO 920
!;!ri'm,';r,T.™.«Tr'E«ninus intorquet. Murali concita nunquam
diiiu. Tonc divcrsa) scn- Tormeiito sic saxa freinunt, nec fulmine tanti
icnii» agitantiir ejiu ani- Dissu]iaiit crepitus. Volat atri turbinis instar
mo. Keapicit Rutulos ct-n «^- i. ' . ^ ^ « «.^
uibcro: et moratur prc ii.jb.xitium dirum hasta ferens : orasqne recludit
inore, et tiroet hastam im- Ijorica?, et clypei cxtrcmos septemplicis orbes : 92S
minentem : uec ccniit us- pgj. mediiim stridens trausit femur. Incidit ictns
quuin, qiiose Bubdiicat, ncc • ^ , i i* •■ rr«
quo robore irruat in hoi^Ji^gcns Ittl terram duplicato popiite 1 umus^^i^
fcra, nec currum, nec so- Oousur^^unt gcmitu Rutuli, totusquc remugElt^
S..3ri....fmT*f°"*,^i'<V!."'. <^t vocemlate nemora alta remittuirt.
taiem, cxpioraiis ocuiis op- lUe, bumilis supplexquc, oculos dcxtramque pre-
portunitatem: ct procul iiu- cr.lltem 830
^ra lax^li^ir io^IJantrjmr Protencleiis : Equldem merui, nec deprecor, inquit:
•a murali machina ; iiec Uterc sorte tua : miseri tc si qua parentis
tanti crepitu» eiiiintur f"»Taiiffere cura potest, oro (fuit et tibitalU
mnic. Huyfa portani sa;- ° r y \
vain mortcin volat sicut uigrans proci^la, ct aperit extremitates thoracis, et siDUosos fiitiMtt
rlypei septempliritf ; strideiis p<-netrat pcr mrdiuin iemur: Tumus magnus cadit pcrcuKUS iil
tcrram flcxo fN>piiti'. Rutuli surguut cum lainentis, et mons totus reboat circuDi et profaiite
sjrlvK late rcdduut voccm. llle alijccttis et jiiipplex. iutcudens ocnlos et dexteraiii suf^plkai-
tem, ait : Saiu: mcrui, iiec precor ut nc me occidas .- fruere tua fortuna . ai uUa curm miMri pt-
tris potokt comniovere te, uro, luisererc sencctutis Duuni : fuit quoqne tibi talii
NOT.E.
808. Limrs . . . litcm, ut, ^-c.] Limts dictus ris Homcrici homioes efferrent, Iliad. 21. w
esr, saxuiu vcl via /mui, hoc cAt, obluina, Irans- 405. ubi Minerva saxo Martem percutit, qoi
rersa, disccrnendis ngris convtituta. 1 liiic lis agris limcs crat positos. Qu4m indiligentrr Vir>
dicta rrtHlitur a limitt • i6d prima» Utr> rt con- gilius id Turno tribuerit, diximoa aupra, w. 796L
teutiooes de limitiluis .erint. Alia tanu-u /</u 9*24. Oros /ortec, 4«.] Extrenutates loricv,
clyma affert Vonsius. qn« fcniur attingunt : et extremitatcs isBi
899. Bis S€X, 4^.] IxKTus ex duohus Homeri- cly|>ei, qucm tegeodo capitiahi^ ■Ufl«knt.
eis expressus, IliadAv.802. ubi Dlomedcssax- 923. Siepiemjfiieit.'] Septem coriiti iut
«B in iEiMaiB iiuiiuCtiti quale f ix duo CciDpo- ois ferreis «•»?« CQOtesli.
iENEIDOS UB. m
567
AsdiiMf ptlR^ et nddtf
g^ incityve/ mevimim: vdi li
BUiTit, cadsrer pritatBm
loce. Vicisa, ct ItaU ride-
ruot mc victaiii teDdere (iK
manus : Lavioia toa ett uk-
or. Ne progredere ultaifb
odiis. JEneas coaHitit ferox
Anchifef genitor) Damii miserere senectae :
£t me, seu corpus spcdiatam iamine mavis,
Redde meU. Vicisti, et victum teodere palmas
Ausonii videre; tuaesl Lavinia conjux.
Ulterius ne tende odiis. Stetit acer in armis
JEneaSy volvens oculos, dextramque repressit.
Et jamjamq; magis cunctanctem flectere sermo 940 >« «rnis». torqnens oeaios,
Coepcrat : infelix humero cum apparuit ingens ^^'^II^S^tJ^^
BalteuSi et notis fulserunt cingula buUis perat commoveie mon»-
Pallantis pueri : victum quem vuinere Tumus •*" .S^uam .• qoando maf •
o^ * -. L -« «^ • • • • • 1. A ■*>■ «« mianstiis balteus
Straverat, atq; humens immicum msigne gerebat. pafluitis jumis appamit
Hle oculis postquam sa?vi monimenta doloris, 945 th kttmero TWm, ct cin^-
Exuviasque hausit: furiis accensus et iri "**" «™<^ "^^ ^^'^-
Terribilis :11u-ne hinc spoiiis i^ute n^eorum
£ripiare milii^- Pallas te hoc vuhierey Pallas
Immolat, et pcenam scekrato ex sanguine sumit. ^^^^^^^;;^
Hoc dicens, ferrum adverso sub pectore condii 950 tum cmdelis luctj^et spo«
Fervidus : ast illi scdvuntur frigore membra, ' ^ 'Sn*?J?**^ <«roce, et
Vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras. ^S spoiiis'i^rum^^
nm eriperis hioc mihi ? FaHas, Palias mactat te hoe icto, et smnit suppiida ez impio sangui-
ae. Hoc dicens, ardens occoloit ferrum intra pectus oppositum: illi autem TWno mesabra de-
iduDt prm frigoce, et vita doleiis abit aim gemitu ad ombras.
NOTiE.
quem/urensmaiilictiim ▼nl«
nere Tumus occiderat, et
gestabat iiuiiiero insigiie
984. Baimt.] De itlo, Tumi ptire, ▼. 44.
942. Boftcia, el notii, ^.] Mlsii«,etii|nilian
hnmero laleriq; drcondatom ; omatum ou/^
id est, daris aoreis, JE, 9.369. Baheum hunc
Fallanti i se ocdso Turoos eripoerat, /E. 10.
495. Agnosdt eom iEneas tx plctmi Danal-
dnm, quarum fadnus in eo ezpreMum en|^
Ibid. Tumque accidil, quodjtpoet^prcdictum
est, ibid. ▼. 603. TumQ temput nriif wiagM
eim sjplmerif eaiplmn, tntac^um PaUmta, ei
eum noiia uta dtemque oderit.
968 /ncfignate.] Qu6d juvenis morte imma-
tori moreretur, qn^ victos ab extero, qu6d
regnoet sponsi priTatus, qu6d post spem ve-
nift conceptam.
FINIS.
\
u
f'
4f
% /i
^ '^ "■
i4<^
CLAVIg VIRGILIANA.
*
i
•l -i-
A
A
CIAVIS VIRGIUANA:
Or a Vocabulary of all the wards in VirgiPs BucoHcs^
GeorgicSf and JEneid:
VK WHICB
I. Each word ii marked with an accent, to
direct the proiiunciation ; and ttf part of
•pecchi declensiouy conjugation, &c. are
distinguighed according to gramraar.
II. The sereral significations of each word
are asccrtained, as near as thc nature of
the English lan^ia^c will admit.
III. These various signiiications are reduced
into proper ciasscs ; in a difiercnt and bet-
ter manner than in anj dictionarj extant.
In the firtt clats, the orifinil or primanr
roeaning (if it be to used by thii autbor) tt
letdown.
In the following, the secondarf , more distaat
and fi^rative senses are ranged accordinf
to their different remof es from the originaL
And under each clats, every pastagVi wherv
the word bcars the same stntei ii tsactljr
refcrrcd to.
If. B. In ali vaoriM •/ tknt tir wtan tyfUbUif whkk kmve n» atetnt wimrktdf tkt «oeenf u
•n tht anttfemtJlimatt } 1. e. tkt tkird tyOMe /rwm th* end of tke wtrd.
WMtrrtowl to M
agniiut^ E« vii* 6.
nexi (0, E. v. 43.
eut ff/, iE. iL 3.
abictus, par. tlriven,
igKnf , iaued orer. £. TiiL 407.
Abar-is. u, m. Abaiis.
Ab-wi, 4ntis, m. AIas.
fibdhus, par. kidden.
•bdo, y. 3. 1 kide^ rttirfywitkirmis
«Attf»p,0. iiL9S.£.i.64.
^ngt,M.iL5Sa.
tbditeo. V. 3. / cnrry tff^ take kyftrct^
mtkdrm», JE. r. 428.
A«ree, E.lu4S.
transpart^ M. iil. 601.
abd6ctu«, (Mr. earried tff^
preatdt O. i. 507.
Ab«ll-a,«,f. Abellm.
abersT. A. l go anwjF, deoart,
am ekangtd, O. iv. 410. '7
poM, £. vL 375.
al^^us, per. tkrtwn damn.
ab-ieiis, eontis, par. departing.
■bi-es, etls, t afir-trtt
a«Ai^JB.TiiL91.
aIaiiec,£.xL6G7.
ajnnt-<ree,G. 1L68.
•bitAis, Os, m. « going omry, dspor-
Cnre,
on arenMf, JNUS^, JB. ix. 386.
•ld<m-geDS, geatis, par. nnytking.
^mktaMy par. ft«p( evntrsry (o /m>
tice.
•blitus, par. eairried, lamt «p.
•bluo,T. \lwaAy ekaMC,
0i(ri^y,JB. ILTaO.
•bibtus, par. watktd tff.
•bnego, T. 1. l rtfmtty ga hmik frtm
iny ipordf
rtttfM ntittda a thing,
•fanuo, v. Sb / refutt,
kinder,M.j,B.
Miiep,r.2.Itai9mM9,rmmBt,ak§'
deamm, Q. ULiSOL ^,
cjrpmife, JE. L 734.
abowor, t. S. / om nmavtd, tffkmd^
aboMtco, T. 3. i dtoam.
•briunpo, v. 9. / Wcolr, ikraw afi
jnrf on tnd to, M. iv. 631. tUL 579.
IX.48T.
abriipt-mn, 1, n. a
afuIfiLiiLlL^
•bnSMus, par. Meca ^ «r frtm,
amrttj
ttatfttMiMt ssttfay, M. xU. 451.
abscM-us, As. n. « rdreoC.
abarind-enfl, tolls, par. eaUktg offt
•ftli^ a hordeTf JB. L 6«. 711.
AeanMui,anls,m. «
nia,«nEpirol».
Acc.a, c, f. Aicc*.
accMo,T.& Idramntmr, offroaA,
go tr ooma to.
aecelero,T. Vi Aojfen, «olc AosCc.
acc^ndo, T. S, / ft«nd(c,Mf en/rc, <».
tlwping^.
absctaiaOf/n
, - rend {^ MLr, 685.
«cparotc, JB. UL^l 8.
alMdsstts, par. Aoirfnf fem.
abiic6ndo, t. S, / Amc, facp eface,
^cow kAiMi, er Imc c^ •/; JL UL
291.
•bsetodor, t. S. /diiappcar, ttL
•iM-cns, dntls, par. aiccnf , oMt tfrigkl,
diitant.
•bilsio, T. & Idepartjrom,
retirefrom, B. tL 359.
ecoce, leosce^ JB.L 193. tLS881
TiiL405.
abstbieo, t.S. / alitalw, ko^frtm,
OBnlam, & IL 5S4.
abstrtons, par. di atW «»■»
abstrosiis, par. ecnocaMa, himdtn,
n, T. UT. i
'arfrotm.
no,T.S./
cER>0Kr,JB.iiLS57.
•brtmpiui, par. Uit, yitf. ^ ,
aUmd-ans, totis, part oter^lomtmg,
aktmndingin.
•bdnd^ adT. onaMfA.
■UukIo, t. 1. / avtr/ltm, I •» «Nff
itorodwitkm
■bisant, «dT. Awn. tmjhr cnu
At^yitos, ns, IfCAlQm.
•fccon). «sMLtJfcmuai.
•c4nti».is, Idts, t
goUfhdu
■cAaih-aai I, a. te«r»:fWi,
cjkAc orroiar, JB. tL 165L zlL 801 .
krigktennp,Q.\.U\. *
•ciein»a»,mir. ttt onJSrt, Ugkttd, '
>5rHl,A.ix.788.x.S87.
cnrafcd, cxaiperate^ & L 39L It.
30S.464.6^. xL709.ziL9.S77.
946.
■ec^ptns, •dy. anwmttAit, webMMC
aco^rio,T. SL /cafl, kaittn.
■cote-os, As,in. an cnprMMiL
•Dcnitf crpmcafe, X. tUL 2391
•ecido, T.S.7AMpcn to,
acdmctnsy par. — *
acchipo,T. S./
frtpmrtfar, jfi. L Sl(
fc aUM a t A^ IrisHK £. iL 3SS.
aedngior, T. S. / am jrirt,
rr^artdfor, O. UL 46.
«nnMlerjfWmuAMi witk. & li. 74
A«re iiswaim fe, &iT. 499.
■aMun,T
•bSWDO,'
•edpi-en8,tetis, nar. kiaring.
aceipio, T. S. /tatc, rsccfec, aeemlL
««<crfa<n,JB.iiLS5S.TliLl7£ )
ccc,JB.TaLl5&
Aeor, aMeiui; ilrtcis ta, JB. LOVT. U.
6& IIL Saa IT. 611. T. 801 vL 881.
TiL48.x.lO4.075L
leam, nnitittand, g. IL 88L tL Ml
forAcr, 0. IT. I7S.C TllL 4501
mcft^dMr6sA.Ll8B.
mmmd,wo»mmr, &xU. 64.
aecto,r.4.1«alX.
aedsr, ▼• 1 '«■> tmdfkr.
iiaSkatk^%{tiS^Vm^\^
A.
MrliT-lt, e, am. tnlif rimf.
■co>l-a. «, m. « L ■ hardtrtr.
■c-ilo, V. X # dvHii mmr.
««^minfylu^, nflj./U, wttljnrmtd.
■mibi'. V. I. I :ii,7M«iaQm.
i-.Uini^W. iE. vi. 4:£3. xl. 28.
yni.'fil. .K. li. RJ8.
«coiniN-t^nN ^nit*, par./yiAf
■ccuTilw, T. 3- / ii< i/9mm.
■ocumuio. r. I. / aii«ni, Komur.
■ccufTi» V. 3. 1 rHn (c
/>b]n;friti,£. «11-231 . 9i. 71^^).
At ;.'/■{, 4(er>i, iE- iii. 1 1.
jK*ft, Md, oftw*. L. X. V-. C«. ItL
li;7. Ift5. .4-:. \-iii. Cl-t x.-lll.
ffMft&oni, f wan^iH^i £• \ll- IM. il
ra'inft, rnirftt^OUi, m€tth*eW*,
' hrik. *prt,rm'i. JE. iriii.44t.xi. 4<
»i.'i/V, (i. lii. 8. iV. 141. J^ ir. lA'!:.
r.MK 2i4. ':»•■!.
J^uf-Uin;'. yF. sii. lOC.
yff-«T i«/i ftf, fiiH^nt, (j. li. -iC^?.
^•'t* ?. a'lv. htir\nl.;l.
uc^>-''. oniiii, |il. 11. xcoc?, etdsmitin^
j»-:. \ii. :ja
■irt'r><u,v. I. # n^^favatt.
■r<;rinio.nilj. v»n, .
■■.Uiwi'''y, iB. vi. 1
\fai.'fu. .K. li. R".
WovJ, A;. V. «-2.
\.-oM, ^. \. 4:4. 402. m xii. fioa
'673.
rfHrl, Ai- xi. 5C7.
r;tr./Hy,U.iii. 41^
iir/-rnus ««Ij- n/mnplr,
arrrr-4, w, I. « otiver.
nrtTriiiius adj. m/Kl vatinnt^ »t*fut.
ArtTi -ri', nnini, pl. I*. ArrrrH-.
■ctTt' II •. i. m. un kiup, u ilatky (i. L
1.'.-. ISJV
Ar«**i-n. n-. f. Arp«ta.
Aci-*t-*'", a , in. A<-esii'^
Aciiniriis n»\j. (fitN:ian.
Afh.it-fS «1 m. Acliati**.
Achc]o1ii«, tu\}.o/ AcbvlmVi.
Achvmcnkl^et, ar, id. Admneiiiflcs.
ArlH:r-on, 6niifl, n. Acbcron.
iU/;,A£. viLSlZ
' /A/ i<iycrfia/j^I*,iE. vii. ni.
Arliill-triL i\ cos, m. Acliilles.
Achiilruv, .i<ij. 9/ Achillc^
Acliiv.i, /»njiii,iil. m.the Greeki.
AcliiviK nilj. (irecian.
.A^^nbli-a, a: (. luij. Ackiftlian.
ariil.i,,.-!!!). cur.
«ci-fo.d, t". on c</*ir,
tkt,,;fht,JL. vi. 20a
ihe etr, £. vi. 78«. vii. 399. si>. b^
tm ryc-ia//, JE. iv. 043. xii. U70.
on nrniy, (j. i. 4^& |Ni»illi.
ij bfittle. ^:. viii. A40.
(1 •.ht*-t; Jli. Sii. i^U.
■''I-i»:, idh.f. n «Aori Jarf.
Acin-oti, onls m. Acmiin.
Ac/» <"■, is in, ArrelP*.
arotiit-iini, 1, n. tvnf/iham.
Acniii-^-iis i, m. Aroutcuii.
firf^uiru, T. X /(frf.
■crM>r, us Hil.i. mmrr sharp^ ^a^r,
vehnne.ut (i. i. 93.
Acaisinnr-is ««Irs f. tktdau^hltf t^J'
Acri<>iuii.
AcriM-ii.*. l, in. Acrisin*.
■rriiK, niiv. moiX eafttigfkriAfg.
Aer-oii,6uI«, m. Acrun.
■ci-«, «', I. Ikt ihf-re.
Ari-r us Mlj. Atllrsn, ntmr tkt tkore.
Acti.^1, Ailw. f. Ath#>nlan.
Actin», RiU^^l/^Aniuni.
Art-or. oria,Hi. Aelnr.
«n.usiks m, mi iMpiif*r«/9itr.
■etus p*r. «iMsr. ifnuktd,
dri.tn^ Vnted^tL. 1. 32. 24a 3?t. &
pn^^iin.
iH^ti^uU, 0. iU. U2.
piut, G- 1. 413.
fTwwN, M, x\. 136.
Wfif, AIl. IB. z.SB..
CLAVIS %IRGIUANA.
^^kJ (•, ^. iL 4U. ii 505.
•mTMuiD, adv. tnnrtfMfi/y.
■OMM, (eMit, lar. iA«pnuHf ,
(inf.
■euo, V. S. / f Jk«i|jKii.
p -mtln JE. vb. 390. 40C.
fMue, G. iv. 435. £. ix. 4M. xii.
IW. ji«k
ar-U«. (ks f. ■ nttdle.
aniRis iirij. tkarp,
ikrut or Imul, ti. iii. 91.
S29.zU.91
|Mii.it#(i. (i. Ii. 'Ji. jK. lii. iu <^3. ▼.
3)^ X. ft!^. xi. 574.
■d. pru^]-. t9.
fcc/on. #rf. *. i*. 133- ix. fA*.
af-uiiit, .£. L 24. li. ■Wi. iv. 42r.
aribnt^.X.. vi. 191.
(»;.■«. rf«, JL. i. ^J. ii. IJJ. 400. X.
ii<rrr, E. vi. • {.
«inft/, G. iii Jo^'^.
■lisirtii^ p«r. di^iicM. ffriifi-,
r.\rui(, £. ix. 431 .
oUani-axanlis m. a-itk-na^t.
Ailam«kt-us i, in. Ai!Hn<M>.tu(.
a<1il-rfis tnti*, jwr. tuttiinz.
■ddeMCOi, ^.2. / '/m< ttt;ttfur.
■tldkco, v. 3. / ^iic vf £0, or.n.^ign
■dditiis par. tuldtd,
«dVHne 'Vcur fn, /E. vi. !)L
frr»h. AL X. 2* -i.
■nd>i, V. J. / a</«/,
ioid or nut tn, Ti. i. 2.^,. JR. ii. 3T».
^i. m 777. viii, l«j. iK. 11!«. 1.
fh*. G. i. 12^. iv. l."iX iTv. v. 249.
tii. 315. viii, Zi\. ix. 6LU 70^
imtpire, £. ix. lol. 71%.
■ddor, v. 3. / am add*.ii^
jiiintd, £. vi. 528.
roHgef fnled„ £. v, 7'.1.
■ddCir«s V. J. / «ArriUr ttj>. oanfnrf.
■JdCirtiH, iinr, /r</,
r/r^ni-M, oL. v. .W7.
• .«fi-fm-» bark, X,. V. 141. ik. 402. X\.
561.
■fraifffner/, .1E. xii. ^22.
whirltd rtnnuU £. ix. 5&7.
ndMo, V, irr. / «/«Toitr, tnr wi».
iul<^in|itii«, nir. taken ttvii/, 10. (.
mk-d, V. f . i jern ro, niiitr to,
«iM/cr|;ro, £. i. 10.
am t Toltcd. SL.iy. "»22.
arlci*. tulv. io, rerp wtuky indeedf
rhiijltf, CJ.i, 2^
■d^hiis |Kir. eitten u/i, retimmu/.
«dhicri-n, v. 2. / xfi^i- (.->.
■(niihif),^. U. / avpfy.
juin.Ji. viii. .'/i.
li.T-iri, /L. V. 12.
■ilhur, iidv. lu ytt, kitksrto.
«di«.t», V. S. / «/rr.r./l/nr;,
^trikt, JE. i\. 2-1.
B(yi<.'i(i, V. S. / afUl.,
foir, .?■]. X. 1 f2.
ndiiitu, V. 3. / frrAv tiuiiif,
hiifler, ii. ii. hS.
udiuus, uis in. n ti^ay. i>rr.<xi«j[;r, orenMr.
H(IJiiiir(ii«, |»ar. joinrd to.wooixd.
A(l,iAii !.'(». V. 3. t join^ add (e,
/u'/in,inf (/•*,(!. i. 2.
juin iii a//iuii(.r, £. vii. 238. viii.
1 u
nitjiiii;;nr, V. 3. / atnjointd in aSi-
tnux.
«iljuro, V. 1 / taxrr lahmnlif by.
iiiijnio, v. 1. / ai->ii/. /niour,
inf.TiiK, JE. \ii. 2l\l.
admiruiDdiis lar. tu bc adtnired. nwn-
d*rj'ul.
■dininiiM, Antis ptr- ailnurtng, toon-
derin:;ut.
ndnMiior, \. 1, [ a'fmtrf,
«(liiiiiM^i^u, v.V. / nuH^le vith.
w\n\\KvnT.i\.^. ( um inrorporafitf.
■AiivWixs\i(.vr. lulmtVtLA.
aAinWXoT., v . ^. l mKi oAiioM«A.
«uinvm^r^vv. 1. 1 V^^ ^ «&«A^
udmnnuk.,
ndaaAmf, yftr. rmmmgJl.
■doMvco, T. 2. ihna^ fo, iqpp/fb
/oy «pva, £. xiL 171.
«dnuu», par. ttrtTtmr^
lemning *f^ £• U.
lA^^tM^ , J-I. i. 144.
■di>s V. I. / racin (•,
rca-A. £.L 53«. iv. £13.
■d'ilr<i, %'- 2 l h^rn^
kindJe. .\.. vij. 7i.
i-^rtkkp. SL i. 7l^I.
«^i.- ^fjrrw, JE. iii. 517
«dut^scoi V. 3. Ifrvssmr ircrttut^ >
hlase »*• bum, G. iv. 37i
Aduo-i«. idi». lu. Adrioi^
«dopt-nua. p«r. cmrrrrd.
ador«u«, n^j. mai/c mfjine urkemt-
a«kiro, V. 1 , / adare. uwtJkMp.
ad4niu. p«r. mttemkpted.
Adra»t-us i, ir. Adrasiuf.
«d m.v. irr. / anprtMJil. oMs
/ oiN, lu ii. 09.
/ •!■ |»rBpikia«j, JE. iv. 573. «ii
TL
adv^US r*''- krmi^ht^ rtgrrUd l«-
ailVFhii,v. 3. / rarry.
advrhor, v. 3. / mm cmrried fo.
advekf, ». I. / r«»rrr.
ad\eii-a, or, m. &: f. u /ertigmgr.^trmo-
k «<tJ«ctiv«.'yoi^«tf*(, jV^. viL S^k
advciiiii, \. -L J come («, rnnr.t ^
Bd\ont-ans, intis pT. «/y ow ^ipg.
mlv^ntu, V. 1. /oeiM (a. apprmath.
advcni-us Os ni. <i>i ar.TTo/,
jtrraenre. S.. \iit. 201.
aiJ\t:rs-a. orum, pl. n. a au./oiti.v
«dvt^atui. nar. oppmfin^.
tn\\ t-r<-iim, I. n. a raltaiUy.
ailvrr^iiii, ailv. tn7ra-iU.
ad\»-r(us«<ij. Hn/orf«na(r,atf-.vrif.
adv^rtus |ior. opMrife, ofroiK!,
bvtline., G. iL 52fi,
RjUen»-usi, m. an rucnni. /or.
advertn, v. 3, / fvi-n. «/«•^ («,
hrinf btfore,, £. xii. 5o&.
atttud, fitten (•, £. iL Tl2, iv. ll^
viii. 50.
advrTior, v. S. / arrrve at.
adull-^r, eri, m. era mdmltrrrr.
ailiiUrri-um. i, n. mdulttry.
ai^iltus |i.ir, ^0iL«n itm.
adiiuriis ailj. hofktd.
ad\ t»m, V, 1 . / mmmon. oiannl/r. "
ndtolo, \. 1. / 0^ rknla.
ad\uIvo,v, 3. 1 ledt (o.
aHuro, v. a lpartK,drit np.
n'ii'i>.«jur*, pne. ««fo, t:rfmr om.
adyt-uin, i, d. tht inmuiH tnm, »
mttft smcrrd pltKT o/« trmpte.
£ockl-<^ r, m. Pniron. • ricMvWnf
r/*£acUs usid jor ArklUrf mU
l*yrrhii.s
/Eae^ii.s iidj. folciHon, mr tf
Rd-eis is t. an Aoiajr, •Wacc,
nbcc-A(re,G. iv. iiM,
a-<JiiWo, V. 1. / hmild, makr.
JRpv -on, 6nl«, m. JEfrmrun.
A*:(.-a''usa(U- '£(7mi<
ar!;-er. ra. rum, «i^. si^h^ ■Miy^
nvfli-, /E. V. 4C8L
irauntled, JE. x. RS4.
pain/it/.G.Ul. 51:2.
difficult.JE. V.4S2. ix. «14.
oHjiiiiUf, JE. \. 2M. 11. 2^.
tnm«^,0.iv. 4tJ4. £. L35I. It,|S
/E|r-is Uis C lA« »-*«, «r «UrU a/^
Jiipilrr awrf rallaA.
*:?l-e.rsf. £gle.
JEe-on, iinis m. /KBf\n.
Kgri, «dv. iL-Uh imirircHfo, dijKt^iu,
Sir^scet, V. 3. / rar «mvc ncAw
e>i«iiw,adj. Lcii^ptlaD.
JE{rj pl-iw. L C Egrjpt.
JEmonld-es K, m. £inflttide«,cAaM«
o/ Cinon.
«te»arafts^V«n«aH*^
Jk\
CLAVIS VIRGILIANA.
.+
Jlnekl-cf, «, m. Patron. tOhii.
Aiielu», adj. Cnraii, e/ £iie«i.
AUili-a, ar, T. iEoliii.
AoUd-M, Cf m. Patton. • daeendmni
of £i>lut, vatA /or Uljrwet oiul
Miieuiu.
JEoliufl, aiij. iEoliAn.
JEnl<a«i, i, iD. £o1u<(.
cqufRviH, aHJ. o/tke iome opB.
flequal-is <*< "«y. o/^tAc mmnc afe,r0n-
irqn4ridii!i, par. (o fre laidjtfa^ Itvel.
•equHuiij intis pnr. e^MiiJiiiir) /^9*^
oiJaU a$.
«quatuft, par. even, equtJ^
tmooth^ pmtperovj^ £. v. 844>
raiaed to^JE. iv.89.
mqut, adv. M, alike.
fquieolus atij. iEqulcolan.
Kqui|)am, v. 1. I cf«(o/. matek»
arqui-or, us, ailj. morejHst.
■quo, V. I. / eaual^levely
diviJe equnlly, JE.i.£08. v. 4ia
fo a$ /ntt of, JE. iii. C71. ri. 263.
rffw« lo, £. vlii. lUa xi. 125.
eovtintie, JE. Ix. 338
Kqu-or, (tris n. tke platn or Uvel anr-
/are eitAer qf earth^ tea. or air :
anil /requently lurd by oyiieodo-
eke /ortitker.
m veaoe oraur^^ K. iiL 197.
a riverorstrejm^ Ai. viii. 96.
tequoreu». adj. hctongi.x^ totke tca.
crqu-iim, l, n. rtght.ci^uiti/.
4Bquu<. Hiij. Uvf /, ewn, : qial^
nut, X.. viL m CJ-i. \l 312.
impartirtl, R. \. 47% iv. 372. vL
121^ ix. 20».^3I.
klni, G. ii. 225.
vkolejome^ li. ili. 5i»>.
prrpartd^ BS.. x. 450.
■•«r, eri5, m. fAe «iV, tAe fop (o^ «
• tree)(i. ih 123.
critiu, adj. ciorered teUk hrtu*^ &r»-
Zlll,
armt.d, JE. vn. 709. x. 403.
«reus aiij. brascn, covtrtd tcitk
brast.
xrlp-es e«ii^ udj. ami/i or hraxenf
/oiaed.
aCfMl, adj. flirj^ Mrui7, ki^ loftify
loaringy (i. i. 375.
cs, irrif, n. bratM^
Money, £. i. 36.
a /niKiper, U. iv. 70. £. iii.210k tL
165.
a drum^ Q. ir. 1.51. X.. iiL 111.
ait ktlnvt^ !R. x. tif\3.
a$kicld,3l.\k.4l.'i.
amwur, G. ii. 283. /E.. iL 73 L viL
63r;. ix. BQI».
a be'fJ: o/ a thip^ IR. i. 35. x. 214.
a ^(L-m Ttrif Me, O. i. 43a £. vL 847.
— i-eAJte/, (j. iii. 3i;3.
— hridare^ iE. vi. 5ijl.
iHCul-us i) f. a Mrt o/ oakf a nuhC-
Iree.
KSt-as 4tis, f. Mmmer,
tAe iprint[t (>• iii* 29H.
a year, G. iv. 307. £. i. 756. r. G26.
(Ac <iir, G. iv. 6.1«
«<iif-«r, era, enini, ai\). ttdtrif.
Mliv-a, 6nitn, nl. n. a tuumt r/old.
aest&vut, adj. efiummtr.
Mtuo, V. I. Ihoil. ro^r,
/ermtnt^ G. Iv. 90^
roor, U. Iv. 283.
«mporcAcdfO. L 107.
««t-iu, (H, m. ktat^
iide, tea./rUhf G. IL ir4. X. 1 107.
HL 397:4191 40015^7. ▼iii.674. X.
202. 6B7. xi. 627. k mctaph. 3i.
iv. 633. 664. vilL 19. ziiTlKI.
ajlmn^y JR. kL 706.
a/erer,O.Ui.45a.
■Ct-as iklLs f. oft,
an age^ E. iv. 4.
adme, £. vULaOO.
ttt^rtiikmf mlv. ntti/imimlh.
Utkt tndt/tkt vDttM, ML «i Uf.
/brtrer mad tvtr, M. rl. flT. %L
97.98.
«t^rnus mU' «UTmal^ evcrfoitinf,
tvnHmuu^ perpetumls
grcat, constantj J£. vUl. 894.
iMk-4>r, erii, ni. (Ae clAer, atr^ akjff
Aeoven,
Jupiter, G. li. 325.
Uod^ JE. ix.i\.
sethereus, tu\j. etkereat^ itiru^ kettven-
/y, reUatial. diiitu^ G. iv. 221. .£.
TiL'J81.
JEt1ii-op8,o|ils, ro. an Ethiopian.
iKth-on, unis ni. J^thon.
sethrH^ ae, f. the rUar aky er oir.
A^tii-a, ir, f. iLtnn.
Ctnir^us lulj. /Etnean, o/JEtm.
Jit61ns^U' I^Uiluin.
a.>v-um, i, o. riifr, OH ape,
liine, Yl. viii; 37. JE. iU. 415w
/i/e, E. X. 43.
an aetion dout in (imr, JK. tUL
627.
immnrttJittf. JE. x. 2A5.
Af-er, rt, m. an African.
nir<il>U-i«j e, ai\J. eaty 1« 6c tKctted.
idl4t-tis us m. diaeourte
aflatii.s (AT. apeaJHngy kavinf apokcn
(O, Ov^^Oale^l.
aflertii. V. 1. / aff».ct^afpirt tOf
rci«.-A 6.'l, JL liL 670.
afliTo, V. irr. / fri ing^
ro>n4., .E. ilL SMl.viii.4l97.
nflV^r, V. irr. / am hrougkt tm,
nlFici», V. 3. / reward.
a£n_'0, V. 3. i/atttn,
liip ilov tu, £. ix. 5Sf^
aflixus ir.ur. /attencJ, Jittdy atbAing
cf o-t to.
afn>itu«, [uir. inspirtd.
afllirtus pnr. HtJpiriledj/mrlmm.
afllo, V. I. / brrnthe on,
blaat, JE. ii. C49.
■fltuo, ▼. 3. i yfotti /n, rrtort.
BiTor, V. 1. (iniuiiL) / aptadc (o, oecose,
thank, M. ii. 700.
entreaty £. Iv. 4J1.
hid/arvutU, JE. ix. 484.
Afric-u«, i, m. lAe dOMiA-u»«l trtnil.
Afrlcus ai^. Africaii.
Agamemuonius, ndj. o/ An;sunein-
pon.
A«riiiupp-e, cs f. Ag^ni]«pe.
Agatliy'rs-i, uruin, |>L m. (A« A^
thvrsL
aq;^, adv. eome on; wetKwin.
ajzt^ll-us, i, m. a UttU.fitJ,l,
agriiMl-uiii, i, n. (r«>r. tiriving.
Ai»*n-or, oris "*• Aijcnor.
ajr-cns «'■nris pnr. drivini^t
Uadin:[, .*:. vU. 707. S04. vitL678.
U!-;3. xi. A'^
marfiHif er d.^n-xinir, G. iv. 510.
pursMxngyih. iii. 412. £.. \. l9l* Iv.
71.
hrinzing^ 0. i. 352.
agp-er, ri, m. a/rld^ land^ ootMilry,
MONor, M. xi.3l6.
mg^r^ (•ris, in. nn heap^ orpite^
a bnnk.dami.IE. U. ^it. vU. 106. ix.
70.
a rr.mpart^ /nJimrf-, JR. vL 830. ix.
7&4.X. 24.144. xL 382.
a cwitezpay, JE. v. 273.
aii ^niinenre, £. \iL 146.
a ditrh^ trmrh^ JE. viL liU 15a
•JTirfr»», V. l.Iheap, fn»i oh Aeore,
«jjljrwT.wle, Ai. iv. l^l.xi.',H2.
>?Srcrr,r, v. 3. / ani laid on an ktim.
nt^^lomcro, v. 1. / crowdy gmlktr
tkic\'.
affgredinr, v. S. / aonoM, addreaa. JE.
IU.35U.iv.476.irL 387.
try.iittrmpt, E. rliL I0& & Ui.3d.
a/lori-, JE. Ix. 3^2?.
asniix (o, E. Iv. 48.
nrize, G. ir. 4U4.
aprr^«MH,jMr. afCevi^d, £.'<^SAV.
a.tri«i7, £. iU 18S.
9eixin^, ¥.. ri, 18.
sK^rok-anf, Z£. W. 4TliL
Ar-is,is,n.Acis-
n^t-ans intis, pnr. nsxiiif .
agfitAt-iir^^ris ni. a driver.
ag it^us inr. tosieii, drt»ni|
in^rimed, M. X. 872.
evAiAile^ iE. iv. 471.
agit^, adv. eonu on.
agito,v. i./ririrf, (osr,
drive otray, G. ilL 415.
•urwc, cAoie, G. UL 373. 409L C
rU. 478. xL 686.
cKjlitr&,l& X.7l.
diatrtss, troubU, /E. UL 609L
oclualt , JE. vL 727.
exerciMypraetise^ JE. xiL 397.
iNanAei:| G. Ui. 287.
jpHr, 2K. Xi. 337. 77a
tpend,pau, G. U.A27. Iv. 154. A.
X. 235.
trcoC o/ G. lii. 287.
agm-en, inis, n. an army inarrAtNf,a
(roop,
a oommoiuler, Ai. x. 561.
a iJ^rotig^ eompany, M. 1. 82. vL
872. 712. 74Ii
a^ec(,£.v. 8:i4.
nn kerd ofbeaUa JR. L 186.
ajlmck, £. i. 31)3. xiL 249.
a tDPonn, G. Iv. 59. Ji. L 434.
u *lr( om, JE. iL 782.
aHood, tfoul, G. i.332.
(«e irorJrinj^(^oar(, /E. T. 211.
(Ae vtmiinf o/^asej^ientfG. UL429.
JE. V. 90.
on oMfiH/r, oftadb. £.iL2l2.
ap^-A, <e, f. OH (uv-(am6.
njruo^ro, V. X I iitou-, iitoio afatN,
otrii,
di^tingHi^ky JE. iii. 173.
ai^n-us, I, lii. a lamh.
a^n, V. 3. 1 do, mniv,
drive, E. L 13. G. L 421. Ji jmssim
punue, JE. iv. 71. X. 64axiL508.
movr, coMK, JE. vL 317. vUL 465^ ix
63o.
/orrr. JE. iii. 605. viU. 335
iijtef, G.IL 130.
duptrtc, G. L 421.
Sitad^ G. ii. 3i>4.
i-*v o//", <i. iii. ■Ji'0.
A^i^fC, a{. v. 272.
|»/y iE. v. llt).
(ii'*n ahtntt. G. u. 392.
vfhirf, JE. ix. Mi7. xL 579. •
ttndy JE. vL 874.
ain, Ai. V. 51.
dehiite, /E. xi. 445.
Uad, /K. V. 833. xii. 78. 457.
spend. pittty G. IL 638. UL 377. £.
VL514.
en/oy, G.iL 3Sn.
«/»7uiei, Ainiiit, lE. iv. 4^15. vU. 405.
ttgor, V. 3. / am dripru^ putked wHf
gavemed^ iK. L 67^
A^g-f>s Antis, m. Asni^ns.
n!;T^st-is, is, m. a eottn/ryman, c/«mi.
agrfst^isefadj. o/ tke osonCry, Jitli^
rvttiey
wifd,JE. TiLlll.
•griccil-a, », m. Ib f. an kuthmndmmt
a/nnner, a pfeugkman*
Aprlpii-ii, cp, m. Ain^ippn.
Airym.nis hiiJ. «/'Agyilt.
ah! iiitcr. oA.'
aht-n-uni, L n. o eauldremf a hrmai pet.
ah^nu*, ru.\j. hrazen.
Ai-ux,nrls m. AJnx.
au>,v. def. /Mry,q^Crm.
al-a, e, f. a vinr,
a rw»i;» ( — o/an oniMr) £. xL 601
7Jarj5.HG<).xiL65L
— o/ ImMtsm-ft^ K. i». 121.
tktjiufher 1,/mamfrmm. ML Iz. A7B.
xiL;JiT.
OMi/, Ai.i]L62a
K.>&iiivi\^)*AV K^>«»xv.
CLAVIS VIRGILIANA,
albm, ▼. 2. t amvhitr.
ulb^nco, V. S. I bccene tohitej
dawiL, £. iv. 586.
Albul-a, s», m. Albula, the rivtr Ti-
ber.
alb-um, i, n. vA jfeiKU.
Albunc-a, a-, f. Albmica.
Albiir»-u«, i, ni. AlhurHus.
albu»,a(!^. vhitc^
gray, koary, JE. ril. 417. Ix. Oftl.
duifxvhUey U. iiL n.
pnfty K. vii. 3U. J£. xii. 87.
Vunkj JE. is. 548L
AldUi(J.er, ri, m. Alcander.
Alcan-or, nri^ m. .\lcanor.
AlcaOu-u», i, m. Alcatbou».
Alckl-iMi^H^, in. lierculm.
AlcinirU-oii, 6iilis, iti. Akimedoa.
Aicin(Mis, i. ni. AlciiMHis.
Aki|iii-e, ('S f. Alri|)|)e.
Alc-oii, /)iil«>, nu Alcun.
Aiect-oi, us f. Ale<*M.
alend-uin, i, n. ^cr. bramgkt «f», ci»*
caleH.
al-es, iti% m. Sc r. n hii-d.
al^e^iitis, Qtlj. iwi/t.
Alctb-es if>, ra. Aiethes.
Alex-Ls, ik, ui. Alexis.
alp-a, ir, f. n tia-nned.
Miiis «><1^'- "' amotkcr (fmf, G. I. 4S7.
alibi, aciv.t.'.«ra'Aere, xh analher pioccm
ttiionu^, adj. anttthtr*tf
dififHedfer anatker, £. x. 781.
ttran^, (i. ii. 1 43. £. xL dOo.
forcign, J^.iv. 311.
aRfTcr. aiy. vinged,
alm, adr. (o anotker ptof.
alipUfS,edis, aiij. inotft-/i>Ued.
*llquA, adv.MMne way or «fAr/.
- aJiqtundn, nd%'. et lem^th,
fomtsHjf^ JH. viiL 6i)i
aU-qiiis, ({iifl% quod, quid, pron. «oaie.
aliquot, adj. inv. Mnie.
aillcr, adv. «(AcnritCi u/ttr anotker
manner.
aHiis, aiy. emof Acr, ef Acr,
dj^rciU, (i. L 276. iv. 25t.
ocrtatH, somr, £. ii. lia'*. vi. C16.
74a viL SUJw xL 199. 473. xU. 11».
V87.
alius-^itis, •ne-.enurfAcr, G. L 141.
142. 421.
alli— «liii^fmiic— o^Aen, G. !▼. 171. 172.
A:. L 427. 428. U. m 332. vi. 74'JL
711. viiL 449.4&a xiL 677. &73.
6B4.58d.
all&bor, V. 3. i $mU fty, rrocA, «rrics
"'•
^^JIoat, JK. vUL lOe. Z. SG9. 893.
albipRUS, por. ityiMr.
AUi<a,v,CAUia.
aillgo, ▼. ]. f AtM#<er, een/ne, Am tn,
wtmar, A. L lea
•Ui-un», i, n.rarUek.
tdhqaor. ▼. a / maal; f «, «Abw,
•Men/ fa, E. ▼ilL 901
a1liKi*«iis,^ath, par- aUmdimfUt.
alluo,v. 3. /wosA.
AlnHMt, 6nis, m. Alaoa.
alnn», af^. hemttiful, O. L T.
mwnaac, U. ti. m
Mf/u/,G. IL 2».
>b^,&^U.ti44.
fcmK, c^car, cAcerfKt, E. ▼liL 17.
A.L40GL UL 911. V. 04. viiL 45&.
X.2I&
Ui4d; inAtlgaU. mrepHimui, JB. L
61& IL £01. 664. VI. 74. 117. ▼U.
77Lz.m 3^332.438.
OMspiciei», £. xL 567.
aloMiK, L C a>i aUn'-tree,
m jiojNif r, K. vL (*3.
«^d4sW, oa Acy, G. L 136. U.
451.
alo, ▼. 8. /aoMruA^ftedi; flwiatai»,
«Hcftic £. iiL sar
jircAiW,g.iv.3>.
' jmaf«(e,0. L98.
»/n« n, £. V. 331. vL TK*
jUoU«, Antin, m. pL iwm. rift.tl«
alor, v.lk I am nmmriiked^ inertmted.
Alp-es, iuni, f. nl. fAe Aips.
AlplieiilMr-us,!, m. Alpucsibeeac
Alpti^-us, i, m. Alpheus.
Alpbetu, ai^. Alpbeaii.
Alplnus, adj. AI|HDe.
Ah-us, ij in. Aisus.
allar-e. is, n. an altar.
alt^ adv. Aie^, on kigk^ oh/t^
deie, G. il. 7«. 231)1 iiL 4:^2. £. ir.
443. X. PjO. xL CUL
luudli/, G. L 486.
alt-er,i:iiu.<«, Ht^. nnof Acr, f Ae efAer,
tke «.>«, E. Ui.34. U. iv.3SU. Ji. ▼.
ike HCTi, E. v. 40. vliL S9. JE. v.
311.
f Ae •c.reiuf . J£. xU. 582.
alt4-rii-ttni*, antis,uar. do;Nf m tkinf
interchttn^iwft/, by ttn-ntf
tc!t\.'ering\ ^. iv. 'Jiil.
alt^nis, ailv. intirrkaugeeddtf^ hy
tnrm^ K. iii. OS.
alt^us, ai^. tUtemmte, hif ittnoy
tvtni otArr, G. L 71. 79. JL xiL
233.3:16.
CAc erreiul, JE. xii. 386.
alti-or, u^ v\}. ki^/terf
tuUcry JE.^iiL 162.
decmer. JE. x. 626.
aItl»5unu.snOJ. mmjt AijfA.
altiiis. a<lv. kightr,
/ewrr, deeptr, G. U. 290. UL442.
alir-ix, ici^, f. f Ae noarifAer.
alt-um, i, u. tke «ra, the detji,
AravcH, lE. i. 397.
lAc to/ir<>/'otrce) G.iL 210.
<Ac bo<f/rMrfifs, .4i ix. 1U9.
allus,adj. AijjpA, lo/itf, ttateljfy
niJy^ G. Iv. 107.
brnit, JE. X. 137.
nc6/<r, K.. x. 126. 374.
deni, E. vL 76. U. Iv. 359. 96& £. L
2t>. bi pasiim.
feeref, rttirrd, /E. xL 74Ql
alvc4r-e, is »• •> 6cc-Atvr.
alvr-iM, i, III. f Ae chmnnel e/m rivery
tkc knlUp/tt thim^ JE. VL 411.
(&c hotlme trunk o/ m free, G. U.
463.
aUunii-us, i, m. a /etter-ckitd, m pvf
pity
a lOH, iC. vi. 679.
a rtptUed ton. X.. vL 6t)jb
alv-nsi, f.abeUy.
ainwuis autis, lu. & f. a lever.
oin-aus Butis, par. Urving.
amarar-us i, in. tuxet-mtirjoram.
aioari-or, us, adj. mare hitttr.
aniar-or, 6ris, m. hittemeta.
amArus, a<i(|. Aiffcr,
bif iMf , jmn^nf, JE. iv. 203. xL 33T.
^acHfA,E.x.&
kriiiv, G. iL238.iv.431.
crueZ, M. X. 000.
AnmryU-is, idis, C AmaryUis.
Amaseii-us i, m. Amasenus.
AinAktr-us 1, m. Ama&trus.
Am4t-a, a^ f. Amata.
Anmib-us, 6uiis C Amatiius.
aniAtus, par. betevtd.
Ainas-on, onis^ f. an Amaxon.
Anwzonid-es, lun, f. pl. f Ar AroatODS.
Aroazonius, acy. Amoxunian.
ambA|f-es, lun, C pL tHminfe, sniMi-
iiiCrirttfs tteriet^ S. L 342.
eforl: myitie vcrees, JB. vL 90l
pretaniletf G. ii. 46.
tnibiEsus pnr. fnaireil reiaul,
6«rNf roum/, £. ▼. 7 j3.
ambi^unx, aiy. oaiUfueus, ^ itmAt
/h/ mcofwnr,
doMAf/uZ, £.▼. 8S6. vUL 680L
ambio.v.4 /surrcuM^
M«M«,JG.Iv.2£3.
oMMse, ceyfo^c, iC vU. SS3^
aarfm, ne, o, wdU. pl. bmth.
ambrusl-a, se, r. mmtkrmtia, th- fgmd tf
tkt«cAK.
77.
.ttJE.
ainb&stos, por. A/afinf ,
<tn<t</, i£. xlL 301«
amdt-us, i, m. ttmr-wmrL
aii>«ks, ^is, arfl. diatrweUd,
rmmng.ALiLm.
amuutd^ £. Iv. 279. iz. 4Si siL
622.742.
ament-am, I, n. a s2tiijf mr^ ^
Amerlmis, am. •^Ancria.
aniicitl-a,ai, tjntndtkim.
amict-us, Os, m. c/c€Atiif,
garmentt
m emverine^ JE. L 412.
a «^i/. jCuL 40& 645 xl
855.
amlctus. par. e»i«reif
amkc-us, i, m. a/riend.
amicus, a^j./ncad/y, HmJL
aiui«suspar./ocf,
Niiisiaf. G. Iv. 612. JEL L S17.
rAofferai, JE. hr. 37&.
•/oin, JE. xi. £61.
tfcail, G. iv. 213.
Amii^us, ailj. e/^Amiternu^
Amitbaonius, a^f. [tkt amm] ^ Aoi*
tliaon.
amitto, V. 3. / /cce,
/et 1«, £. V. 863.
Ammineus, aty. n/ ftmmlafa
Amm-ao, 6iilk, m. AmnKm.
amn-is, is, m. a rrrcr, hrmtk%
m ttrtam, G. L 20& Id. W. ,
vLTOti. viu.5t.44a
a/ootf,£.vU.4l>&
atorrmf, JL iv. 164.
«Mfer, 0. iv. 233. £. zu.4l7.
amu, V. I. / lov€j deiigkt ia.
anMsnus ndj. plcmaamt,
hnppy, JE. V. 734.
am6m-um, i, n. ^pOnMvri,
rote.
am-or, 6ris, m. love, etrmmr
/Mif,
plemturt, emttrtaitamemt, E. is. 16.
'^o i"^ ^ pi tfcaitcM, G. iii
C^',JE.L663.
/ritndthip^ JE. v. S34.
an Aujkiner, M. iv. I7.(8crHMS.}
amor,v. l. / om beimrtd.
Ampld-on,oiils, m. iliiiphifm.
Amidiittyoaiad-eis at, m. HcRaks
(Ae «oM a/* AmphltnOD.
JLropbrsrKins, mtJ^. ^ AmfkKj^er
A|K>ilu.
inrpired &y JkpoUo, M. vL 36&
Am|4u7's*us, i, m. Amplii
ampi^t-ens, ^ntls, par.
aropiectnr, v. 3. / 4
AM;ri^iii*36l.
ccmpreAeiuf, G. IL «&
•mpltx-us, Ast, m. cns <
tmplexus, par.
m;r^!Sud!i,?UL'45:'
ampU-or, im, ai^ fvcatsr.
•iiq[>liiks,tdv. mors,/ai^vr.
JUtsincmii, I, m. . _
tmArc-a, c C lAe loes «r scM c/ cft
Awjcl-*. AnHo, f. Bs. Amfdm^
JkmycWai, mHj. ^' - -
tto.
AtByc^ I, m. Aoijrcu.
Aaqr'mHU, m. m. Jks^
tB, tdv. MtttAtr. (/; «r.
Amgnl-t, iB. f. Ant
tiie^lpltis,tiV.i
•moertain, dcHMAi/, 'i
608. V. 664. X. SOBl
UL «7. IT.
▼.
ABcbcmol ts, I, m.
ABdito-«s,«,m.Ai.
A»iehb»-u», tdj. ^ ABchtei.
Anchlsbul-ea, it, at, pL ~
^tkmet^ef "^
•,f.a»
ll, B. •sAmI «vtf dUrl^
•i
A
CLAVIS VIRGIUANA.
ABC-<ifl,I,iii. Anott.
AndrrMctMM, o, lu, i, m. Amlrogeof.
Andmntacb-e es, f. AiNiniiimcJif.
■nitb-oin, 1, n. amar, dUt.
«nfrictus 0«, m. (A< turuing^ wundUtg
«f u wuy in tmd tnd.
An^ti-aifC, f. Aiiffltia.
anps V. 3. i atrai»^*, chtkr.
anzu-is, Li, in. a «rrpcni, anukt^ n rctf-
(/e^nolMr, O. U. 154.
•n «uUer, riarr, £. lii. 93. G. U.
liH. iii. 4:1 k iUibl.
« c«iure//«<WHi, U. i. 205l 2 14.
anipisiusMU. nari-owttlruf,
iknt, G. iT. 20K
«ma//, G. iu 75. /E.xLm
/•f{/e, G. iT. f4L
nt€mn, G. iU. 230.
anhM.aiit, intia, par. pnnting.
anhelit-uf, A^ m. kixatkiitg, pmiimg.
anb^lui, ikort^ftailiiiy nArextAr,
paniing, 0. L 20^ Ju v. 733L xU.
TJO.
CAmUiJif. £.Ti. 18.
Aai*en, ^iM. m. Ania
Aniviiiui, aiij. '•/* .Anio.
aiul-is *i xU* 'iA «A ^^ voman.
auiin-«, 7, (T (ic a:r, K. vi. U^.
6rcatA, O. u. 1S4. iE. vii. 351. ix.
«i/e, a. Iv. 3M. £. iiL f^. iv. C5?.
vL 4U6. viiL oGL Ix. 413. xU.
230.
(A< winJ, S. Tiil. 403.
IJU «on/, G. Ul. 495. Iv. 23P. SL i.
98. lii. 07. 140. iv. 213. 385. ii.
34a X. m xJ. 21. 401. ■
a fkoit, £. viil. 9S. lE. iv. 242.
I.\e tpirit, thadf^ or muntt^ £. Ilf.
67. ▼. 81. vL 364. 411. dUX 713.
72D. 885.
•nlmadv^niuf, par. ohiervtd.
anim-al, Alis, n. a livinf crco/ure, an
onitiia/.
•niin-l, (itnm, m. pl. e«i<rarr, G. ili.
119. rji -6)7. iv. t^. £. i.202. iL
355. 151. 7-0. iii. 212. ^XK^ v. i:>2.
471. vL 261.7:«. viL 47». x. 2i3.
XL 43n. ^91. 715. xii. VJ2.
ttrrnfth, (i. ii. 'Mi.
pauian^ an.Tcr, ra^, JE. \. 57. Ir.
414. r. 4:;2. vii. ti. vitL 2fiU. xL
»)0. 3tA\.
aDimiV»u«, nHI. ttevt, conragcatUf
»tronifyfuu^*i. ili. '■!.
hlMftcrifi;, (}. ii. Ml.
%nim-u^ L m. tkt toul. the ntimdf
^tnilerttaHdinz, IH. Ix. 2A^
thou^kt, G.lv. 132. M. iiLflOS.
i/fiirr, apvetUe. G. lU. 531. £. i.
6W.
nmnAry, E. ix. 51. JS. I. SC.
ejpeettttion., JH. vi. 344.
«<(( nf iriH, iE. xii. 251.
najurr, G. ii. 51.
^rrmnj, ditpositiony G. Ul. 100.
Jorcet^ rmirnre, witdoutf affittioti^
JE. xiL 23.
Ani-4i«, I, m. Anluv.
Ann-.!, «>, f. AniM.
ann4l-««, ium, nk pl. anno/c, kittonf.
ann&nn, tu\}. on^-ien/, old.
aonuo, ▼. 3. / nMl, rranr ky u hmF,
pnnnife, SL. 1. 2Sii
grantorpcrmit^ £. xL 20. xiL 1>7.
/ovour, O. i. 40. JE. x. 625.
aniMu, 1, m. n y^tvr.
ttn nfc, timt, £. iL S3a vi. G49. tIL
20^5.
and &y SfnecdoAe, tke iprtnf,inN-
(er, 4cc.
«nniius adj. ycar/y, onnlccrMu^
fin.t-a. a;, f. lAe kumUc •faemp.
an«-?r, rri5, m. n gowtgtmder.
AiitC-a*. L 111. Antxu.«.
AnlA:)(lr-oi, L f. A.-il4iidrot.
aatr, |irc:, br/omr,
mkove, betfund, (i. il. 47& JE.l9tr.
IIL 321. iv. 141. rU. 55. si. 416.
W7.
anl^, adv. k/emc,
^Ml, ^ L 198.
caoncr, E. L GO. (>2.
anteeti, v. 4. i cjrc/, tmrpatt,
antercru, v. irr. l prtftr be/ort.
Anlcnin-cr, 4nun, f. pL Aniemiui^
antinn-a!,&niui, f. pl. tke taU.\ptTd.
Aiitcnor.oris, m. Antenor.
At(Minrki-4r, inira, m. pL <A« S0a« *>/
Antenur.
anleqimm, bJt. h^ore. ere tkat.
unt-c«, lum, m. pl. ranJk^c ofvineu
antevenio, v. 4. / prtixnt.
anttrvol-ans, 4ntis, par. mareAuif ia
Aofle.
anievolo,T. 1. tjly hefore.
Ant-eus ?_„-_, f Anieui.
Aiitli.ni.s C'**»'"'-} Aiiiheufc
ADiLur-o<,hk m. Anihurrs.
ADiigyn-cs, L«, m. Antiifene«.
Antiplia|.e«, i\, m. Aiiilphaicf.
anilquu^ ailj. anWcnl, mCc^
Jirtt, AL iv. 4.>S.
gixnt, G. ii. 17 L
nohlf^M.i.5Sl. U.983. ULlfit xl.
5l0.xiL3l7.
dcnr, JE. U. I&7. 203. G3& UL 15. iv.
431.
Antnni-us, i, m. Anlonj.
aiitr-uno, l^ n. a «/rn, caoe, r^Ho^
an ktJlom Iruni-, G. iv. 44.
Amib-is is m. Amibis.
an-ii«. us (• an o/d w&iimn.
anxius atU. anjioiu, ditqaittng,
Anx-ur,uris, m. Anxiir.
Anxur-v:, i, m. of Aaxur.
Aon-e«, ium, ni. pL Aooian.
Auni-n, ic, f. Aonia.
AfMiius, adj. ;\oniiui.
ApenninicoLa, oi, ro. aa tnJUUtaal ^
tke Aixinnine.
Apennin-us, 1, m.lAc Apemloe.
ap-er, ri, ui. a hoar.
aperio, v. 4. / optn^
ditfclote^diacovery JE. L 197. tL 12.
vii. MK.
mppettr. Jli. iii. 206
144«', d*. vi. 4UG.
apvrinr, v. 4. / am ditcoveredj l ap-
penr.
apciliM, ndj. open^ manifeat,
viilc or/ttr i-i f-nilft/, G. U. 230. UL
KM. iIi.xii.SG3.
drnr, icrrne, G. L 8U3. M. L 155.
5S7.
ap6rtus par. oiiicn«l, JE. vUL 59S. x.
1:1.
Mfuan/ed; £. xL 74t.
ap-es, b^ f. a 6ee.
ap-ex, icls m. lAc lop or «iniiicaec |f
itny tkiiig^
tkeeone ofan kelmet.JR.x.TIO.xlL
492.
tke tnft (/ a om, £. U. 68& tUL
OTif.
A|riij'flii-us, L m. Aphydnus.
apl-nm, I, n. partty.
A] ull-o, ini«, m. Apolln.
appweo. T. 2. / appeur^ am cem,
aUentf,fire a((m janoc, £. xU. 8J0L
apparo, v. 1. Iprepart^
rttoJve^ JE. xj. 1 17.
app^llo, V. i.IcalJ,
prodaim^ JE. r. 540.
app^-Ilfs V. a / d.ive,force to, JR. I.
377. i:L33B. 715.
anivt at^ JE. vii. S^
apprtn, v. 3. / a((arJb, atwf.
applicokir. 1. Ifurten, JE. xlL 903.
rfWrefK. L Kia
^i6nf>, T. 3. 1 iel ni>-A (o,
fcrce vp, JE. iv. 608.
apprlniA. wiv. very, mott.
apricu.1. a(y.<unry, 9pen U Iht svn,
wnrm, J:nTL3l2.
ktukin^, dttigkimg ia Oe iwi, £.
T. IJI.
apt-aa« Aiiil«,par.,/iHfaif,
aptl-or, ns, af(|. morefty prtptr,
aplo, T. 1. //(, ntakr A,
>loiil,£.lT.m .
rr/C(,S.L552.IIL473.
«rcBorr, Ai. X. 2ni 558. SL Iti '
cel, G. il. 3J9.
apior, T. 1. 1 amfitted.
upias par. IkW,
ttiuUtd, JL IT.48S. tL 797.iL9Qft
apud, prsr. elott 5«, neor,
wilA, K. m. 62. JE. IT. «9.
ainonf, JE. U. 71. tL 5GB.
5r/o/T, £. xL 288.
aqu-o, ar, f. watcr,
rain, G. iT. ItiB.
a itrtttWi,JR. iT. 4A9L
o rivert E. ix. 9. G. UL 14. JL vilL
77.
a'.c<are, iB. L 105.
Aqinri-as, L m. Aquarios.
a(|ul|.«, r,f. a» eaf^.
a(|UiI-<>, 6ais, m. tkt nortkornortJ^4ath
trindm
a'|nor, t. 1. ifrtek waaUf\ litieJt.
a(|u6su». 01^. vatrg, rmiamf.
ar-a,a!,£ana/(ar,
a pi/r, iE. Ti. 177.
Ar.ab,,alW«, I . vt-
A«i>-i,I, }n>-«»A»blan.
Ancy nlh-iks i| ■»• Monnl Aracynlh.*
Ar-^ ani»' f. pL (Ac allan; lArce
frral rocAt «ri»/anA, M. L 108.
arAndu;ii, L f^vr. n. sloofAinj.
artui«<^ ai,£ a tpiJ<r.
Ar-iar, ari«, m. Amr.
arAt-or. oris, 01. a^wy^inan.
aruir-um, i, u. a pinugh.
Ai.^^x-fsi.*, m. Ai-axi;i.
an otu-y M. X. 207.
tkc rvoodorkotlj ofmmaet^ £.t.501
arlwrvus ni^). nfatrtef
«vof/cn, J>. xiL 8&8.
AruncAinr, i£. L li*OL
arb6»t-nm, I, d. a rrwt, mn
m vintytird, G. 11. 4ld.
a(ree, Ji.x. 3ii3.
arlvutcus uij. oftkt m/imtua.
arbul-uu^ I, n. tktfi-nU o/ (A« atio.
lUi.
•rhui-uis i, f. lAc ar&MlMcer«lmi4cv^
lAc iAoi/e Ai- bromsimg of tie m/iw
(»<, E. iii. «2.
a(TaA-:(ori-, (}. iLSa.
Arca<ii.a,u:,f.Arcadia.
Arcadiu^ a^. Armdiaa.
arrinHim, L d. a «ecnl, «Mlcnf.
arcAmia, nM. «ecm, ^ '^
myrtic,ATL72.
ArcHM, adii, m. «n Aitw Ikn.
Aw>*», «dis, «ly. Afcadlan. (atasoL)
'A«Arradiau,^..x.Sa
Arc-cns, «ntfcs m. Anrens.
"^^^IiI' ?• ^;!'^ «^ O. fiL 131.
«v. xi. 6SR.
JW»Jtcl,*.viU.73L
koUtfoM, tonfine. JE.fl.406L
jmw,T.2./4,^7;^
^^:G.'i;;i5'r^*-^"»
Arihcil.u*,Lm.ArcheUu«.
Arclil[Tp.us i, m. Awblnpus.
ArciUM,-«n*, ^tis. m. ^ arcAcr, «m
y IA« uantcc o/^AmIIo.
Arctui^u^ i, m. AreCunn, n Imfgettmr,
'^ fke lonttenationlMln,
AlII"^Uf. y«A«««ir,liron«r«A-
ArcMi;,) »>»• J «m c«Mfc«aliM«
oj thnt nnme.
•rciiw, .kIJ. rUee,
tKkt, trar.-.pin^, M. U. 146;.
arc-us, 0«, m. cn ovvA,
• W, H. a. 4lt.&ir.dOOL tU.164
IX. Jfljc 4: nliliL
lAe mi i-iau-, G. L 381. £. t. ML
«>!L GA Ix. 15.
<i.iL2U
arkk-a,0,f. «iiAan^,
krCii^-&^«^l. Nx^«a.
CLAV!5 MRC-!Ua:»A
« •
^f -■
T-^ci^ .i, ■• 1--
•■■.V ■ ■- . . >i K. i-!T-
■s ■:• .L «._ : X
r -- -•■ - i- ■ -
wr-..-- JL — ^ 1'--
. ' ' t .- .=. .1. «ju tw'.T-
fcf. ^* -1, X. _■-
■.* .i,. i. '^-
c >«.>■,*- k^ ^^'- ' -
. ■ ^ -■■■'■' . ^ 'j1#L
K-nJ-t. i, ia. .
*».-./■• >- .« J_ b CL
^■^ b,z::.Z.
* • — • i^ •-.■ • • i^ •. ^ ■X- Ij&
ur*.-. . '^u-^:^ >=::
-- fc * r. ^
■-- - . T ■ S_ - ' ""
• — ." : •■ ■• »'-.€. JL — "7i<t
r» -^i-n»_ £. _
, ^. •r '■ .1. A ^i.i :«i
a 'liiA.'- i, » , :.:■!
. .---■■ ..' .v*. ■«.£.•. i^^^
c-a«- S, - ::..
» .i»-j f « 1 ^ -s.
fr»-. :^.j«. JE. •* :1
■r^m c^K •# - R. ^ !.
LT.-crk . »- • r»-t
-• ■■ • 'j « ,;■-.
j- ■ • .F 11:;:.««. (44. Z. -J.J.
- • i- T ._:
• ■ ■ ?-.;•!.
/'.-- fr ^•^wvl. £. i. ::i. ■^
-^ .■». ^l. I.. '.
•i '"'^ ■ 1 ■ « I •« i-^aM< i kv^
Ji . ■.■• ',*■•■ .-j. iC^ "
.< ,.,.,.» ^ .-. '. x^-rfa»-. £. ft. Siel.
'■ t .t
■ . . . . . k
ri<^i. .L. x^- «.*
•.■ M.imJt • ti. .r. ._ ._r.
1.*- '. *-. ' a t-r
=.~^ •.»*-
i..
» »- :
*.-;. i /■ ' ,■•■.•
■ ■■" *»■'•."* -^/'."^
»* ■« . V. i *. ii, '--
■•-■>...■■• •*.L»ir^ Vr.
« "■ 'f ..I- *-• i. u- ITi. ». 430.
'■ V: T.'.
r ^ ■. ., T. ::»
■■• ■*^
:'. . '/. I. ' * !■■ !'#>,
■"t •.. .•..
i ' ■ • ■..-•.] ,fl\.*l.
" . ' . I ■ • .. p.-if. '■ r-..
If.'' I" • , !■ U ^
•i»" »■ :. I t*rj. ■. ■•'.<r, m%: f9/'ii:4.
<//>.«/ < r<.
A.'»'!*!»!-^. si. f. ,\.'**:.'i--i.
itj •'r'.ixi, J^j. ' ». , fc iir?.
Vt-iif-«,«fLi, ft. |./. - .
flmf.Hi.. \.*.¥i.U\. V .
t,tt-^. ''.'uin, i;..j»'. ,\rr'ii.
Ar:'oi^^«iri», i. ii. Ki^sijt^^xn.
'ifi.-ij.-^. jR, f .\ri;iriffii.
Ar/r-.', hIu, C Arxiiff 'f ni^; «•Grr-
'■'III iiM, tiil ffdmrxd aktU
Ar?nri.- .i''r «/'ArsvfS Orrr.iuL
K-j;-4trin, H.ij. y XrrpoR, tirtrimn.
'i'i;iiiiH:jjtHjfn, I, lu M mfwmmlj m
ttmry. ,
iir:rfiu, ». 3. Ijifvzt, arcw, ^^
..• M4/, mrriu^n, A. xi. 64. S^IOS
A';' <i ,1, III. Afiu.
•r "•ijti-, vlj. »A/,//, Umd^tmf^fnl, E.
*ii. 'Jt. IX. .>;.
^i-^i tliwt, 9/dffrinZi E.TiL l.TJii.
2J (i. LZiL jf.. TiLI4.
/•.'ffrf/ivwr, (/. L.ITT.
^'/''«ilrijur, i-r«/i 11", ii. h 143.
*Wf , ahnrft, <i. iri, '9i.
Ai-:'.viii^a,p',l. Ari;yr:|.4.
Arfi-a, v. L Ark.u.
■rif1ii«, nJi. ^ryt
/Urrl3Fiii'W. ffT.
«•/«nwif, C V. 2nnL
frfinnm, w«Aiti(/WI| O. i. 79.
»knU,mukimf,U,t.Xil.
niM-% r.tu, H> «c rtiin.
Aaltenfa^^rwM, 41. U. 492. liL ^K.
<irltfi»s V. I. f MlM-flift, iB. ki. WO.
Aii-^m,!»!!!!, la. Arioa.
Arnli-a, ■>, f. Ari^w.
«n JHir mfcmm, K. iv. 28. 0. L 111.
Z<S.C.¥lLmWi9L
' • o^ «^cnr^tt. L 9ili
•irr"*-r,i.c-;, :. S- r« £*-«. ■•■**.
C /' J 1 •. t TU B- =1^.
»r-/:.i. 1. / ^
•rr.-'-<. - :.^ ■ iu.'.i.-r '-^ wtmm
A-i%_-i,s. «_ r i*:
-11 ■•
r,t*
m fkw. L. X. ".l.
e: ■■. V. I, / t--xz^ l~',
.\.-i-i. iruri. L i.\- .IrpL
s:/r.rl«.'. {.•«/, irf..'r. jfar^^jfr;
j.^.tf^. ' «-.^:/, u. kii. lOa. JE. t
r». t'.M.'- f'Urf,JE. »L4SZ
« ■ ■ '/«r 17'^/, -E L ■"?-
#/ "i^.*. t, u/^lri»; nf ,£- hr. ro.
/" ' Wd ii^ (J:c r tAC, £. ii. Jutl til.
•■17.
ir/rTs/, JL ij. ir:. r. i4Z. z.':. 'ul.
ffi^'f n(./. iL. i:. 7^4.
■rTi!^|i(ui. i-*:!. f'<> >' ■' '.Hr^f. tm*:.iti.
«rriL'u« r.o.1 r ii.ie .-ri,
hnstU u^. S.. X. TJ-..
•rri|^4o, t. O^ I Mi;r,
iHiprut, ib. iz. 1.1
flMn (Imnd) M. 'u:. 477.
■r», aitis f' artt
m''iiac, (i. iii. W*. X..\yi. 772.
rlri'//, £. V. 27a « iij. -i '• J.
funHimf,veif€,ttvt.h. ir. 4-10, JL
U. IU4. 152. I •:i.x'r'. 7:'.
pf^^t, ttrntmfimujk.. i. ^ 1. vii. 477.
*ilL 143. Xi, TfO. sii. r JJ.
ptlicg., BL Ti. B5S,
^iCM, O. U'u 101.
«r«jiru«, lar. U he hurni.
nnif.ex. Vis m. cm ariLt.
a viilain, mitertanf. ^. ij. 125. xi.
4'n.
nrl-iH, uum. m. pL a jbirt. tf.e /iw'.«;
/^v gfH€rdoeh€) tht ukolt body, JE.
IT. SSML SftS. 6f^
<^ a nieta^fNk^r) tkt f arfi or r'<.-
meati mflAt tBmrldy *L. vi. 71-..
arvin.^. ■•, r tullov\ j»
Arrlidui, m^. AnitiaD.
Mnfiklkaeui. ad}. ttj' n rced or roiw.
ai«nd-o. iDU, fa rttdy cuf^y
l^ipe, £.tL8.
aa arroai, £. r. •S2i. ■^4*-.
lAeeW/> i/an arTw, Ji. vii. 4«\1.
ZlL 387.
Ar-wna, fcntit, m. AruiM.
aiiK|fes, Idft, bi. a«ob//bayrr,M(r.
«r«.wiiu Vik. vlmrtA «.vJuIkvalaiHdl^
t.t.tcriwrat^ ftilil.lu •«»..« liMPihx \^
&Ei
iJ. :■. ;»*.i. i •-. Wi
■j. :_. ^-.
----. i- 1-_ ! :-.
— j :i.-£. V l: .
^■•:----i. T. :. / l»e^ ,L
:•----. X. X. t i^ I-ii.
.'«. X. ;. 4JQ.
a*;«ci-^ u«. B. ;k
Sf* ---•»•■«■
s-*j^<r. t ra. frfcc an*
i!:l T.ry. r-T. n-Ki.
rk^d, X. T L StW IX Ml
A*'^*- r^^tKf. G.i«. 257.
AcnLicL r-a-- 51».
1*,*-/. E. z. «P.
/-> t^.'; . E. jii. .^3L G. b l£2 ik 41
jE. I;. ^'•. ir. .SJfi.
A*-c». jE, rii. 7S.
«:rj-. .£. liL €17. «B. SSl il.
Jirrt. £. n:, SaS. fak CC7. vL G%
er-i,i«rc«rdL O. ir. ■bl ^LM
■■j^i. ix.t.:.
h-tzi-.c. Ai .-.f. G. ilk !>7.
■1«-^'. .'T.. vi. vr uh
f :; 7i»Muf, SL «iiL965L
-.-■•.', tv^baatcd. £. «. ^7. tL 9tt
«s ' ■"-■-'■:. i^' L«. t'. a Juzkkmff (fn^
a-; « r^.. . *. Z. I rprt^tt,
f^ .■'!» . ti. ilj. 41 >.
t*.
,.•■ j*«L
ti}^-n..'inu, par. tiSfktimfy 4UW»
•'•r
3<q>«'riiur, T. !- / mH^Ia, iii/iit
r.*;*?»», v, 1. / ni/4«.
ii-|:(rTiinu4, Mij^ UMitf rvafft, iv^
.«. t.l4.
«!'.'( ntcfet/, J^.-zi. Sl9.
a.<i^^fMiA, par. wriiiUerf, T
hriti^riu. «.:*>./ Uholi,
tt€. X.. iT. L*J4. I. 481. liL 6C
7SL
l—h an eiuny «n lif fmci. JL li
374.
re^c,^, I,.oh /uKimrmyji ^aa, A.
li. C.<0.
vui(, .-K. ii. &7£.
a<i»ir^Riu, fli.iiv pir- Lrratluuk
a*]>tn», V. 1. / hjeasArf hUm. E-^.VI
viL 9.
iN>/> jrr, ^.. TiH. S72. H. &8L
oic/>i.T mita, JE. xiL asS.
/aroK/, aatisty £. iL S&l^
aKpAno, T. 1. i caavry oi m.
AMracsMLi, in. Aasaracui.
mtfinna, u, lu. «MrftC, floM
. «MMw^^H.^. / OHCIif.
CLAVIS VIR6IUANA.
J-
il.4. O.iLm
r. 1. / mridk, rnmrd.
adr, emutmiuih 9>n
, aq). cotitmiuif,
Mf,G.ii. M9L
tf , A. ▼. 8G0.
itf,JLix.245.808.
I, e, mdj. vtry lUx.
UiMf pnr. eounttrjMting,
, ▼. 1. / eaunterjeittjetgn.
I, tatis, par. ttun^ng.
. 9. / ««««rf.
, ▼. 3. I fleCHlfOIII, MT, tlHi-T,
ft«r.
par. aeeiutoniai, nic^ «nur>
, Qk, nn. cn ostou^f, e^ort.
fi IMir. ruin? K»,
f.o.iLiea
▼. Sb / nre, rue M»,
£!• rrDcmice, cL vL 66.
, X. 95u xiL 494.
a.lL98.
, ad]. Asqrrian ■, TTrian, G.
Uw
krt,Aa«evcr.
uitls, uar. «unrfrnr,
r, O. Iii. 545.
. Ittand.
veTiM. iii. 194. ▼.!(>.
▼. 9L / c/oM i«p.
i, n. a firnj contttllationy
. Ix. 47.
phu-nl) vpper rejfibnr,
,£.▼.21 51. 62. JE. i. 287.
ris, m. Astur.
, m. oit, cvnntNf j^/toimI.
X, 4ctis, m. AsrvHnax.
, i, n. an luy/uni or privilegtd
m
2c, £. IL 761.
hmt.
L, ra. a grtat grawbire, an
Her.
nira, adj. Uatky
VL.\.Vd.
I, B. \. 60. 1C5. vi. 315^ vii.
inf,£. Ui.G4.
lE. vi. 429.
rinr^ JE. xii. 5i>f.
e,M. viii. 1<W. ix. 74.
£,^ii.45(J. X. t^it. xii. 450.
i. Ii.130. JE. ii.221.
G. i. 123. iv. 4ir7. 1£. ▼iL
1. ili. 4Si\
, Ji. lil. fi22.
rrJ, M. ii. 272.
<, &ntL«, ni. Atb.imas.
i«, nu AtlmLi.
■, m. AthfH.
'. f. Alinii.
klim III. Atiiiai.
^i^ um, r. pl. the Hattghtert
lias the rioimiea.
, Idis, f. PAiion, thedaughter
tia«, (Elertni.;
Uis, m. Atlas.
n. amf,
i/A.(J.iu. 52<).
n. MU, ycf .
te, m. Fatron. (^ «on of
us, Agamemuon, and Menc-
i, n. a emtrtf palare.
s 1, m. Atruniiiiu
:i^ miJ.JIUrce, cruel.
, Os, ro. a tou-:h.
3. / ncar ouf,
tramatt upen, G. !▼. 12.
<r. 3. f readi, arrtc« a<, iC. ▼.
▼i. 8S0. X. 059.
r, /B. iv. 5*38.
£. ix.558.
S. I, 737.
ij. Attian.
, vniis, nar. rnuing up^
f u|s ie.viii. TM.
'hingf £.vi.C07.
roiinRf , JB. IL 381.
att6llo, V. irr. / U/l. M. hr.*G8t.
raise^rear^ £. iii. 205. 688. !▼. 48.
176. ▼. 365. X. 856. xL 130.
hu/#/, £. iL 185. UL IS-L
flujitporlftiarry, O. !▼. 217.
lArme up, JR. iil. 574.
rmue. M, xii. 4.
slrc<cAoii<,£. ▼11.561.
an6Uor, ▼. trr. / am throim um. M. Ix.
714.
hoitted, M. ▼. 829.
/ appear, M. ▼. 127.
att6iMtenSf tetis, par. elipping^ ekear-
ing.
att6ndeo, ▼. 2. / krmtm^feed upan.
attonitus, par. acfoncMCii, ofnued^
o^ivAlcd. postemdf afUkted,
attractus, par. /etehed up.
anraho, ▼. 3l / bring.
atlr^ctu, ▼. 1. ' tTUoh.
atlrltus, |«r.u«m.
Ai-ys, idis, m. Aty^.
aviuriM, aiy. oDvc/oiu,fmily, huaHa^
ote.
auct-or, 6rif, m. fc T. an antthor.
a/ounder, O. iii. 36. M. iil. m ir.
365. ▼!. G50. vii. 4S. ▼Ui. 134.
an inventor.M. xii. 405.
inMUutor, M. ▼lii. 2(>:<L
adviser, O. IL 315. M. ▼. 17. 418.
▼iiL 330. xL 339. Xil. 169.
anmlrtrrr, M. \\. 150.
an inatigator, M. x. 67.
a donor. giver., ti. i. 27.
mcrsenger^ M. x,5Vi.
prognottiKy (i. L tt2.
yfinfcr, M. ix. 431. .
auri6ru.«. nar. to inrreate, ^
atHl-.ix. Acli, ailj. hold,
cowfiAing^ (i. iv. 5ti5. M. ▼.67.
raiA, Dn ffumptueuc, JE. vii. 114. xlL
eit<rn«fouL M. xi. 312.
aud^ni t-u m, 1, gcr. darin g.
aud-ejis, ^ntis. nir. if artnf ,
brui-c, BL. X. 284.
aiKlenti-«>r, us, ac\j. more dming,
bold.
audeo, ▼. 2. / dorc, oiveMturr, at-
ttmpt.
aaditi, ▼. 4. / Acor.
auclior, ▼. 4. / om heard.
au<ill-ani, i, n. rccort, /ame. M. iil.
107. vilL 1-10.
audllus P*^' hetud.
ar^tus, uar. rarried itwag teith oiic,
gone A^ M. IL 43.
avelio, V. 3. / can^ uiray wtfA «w,
i/r»or,£.L5l2.
avi-llo, ▼. 3. / drag ateati, tttal.
avi^lor, V.3. 1 umpu/lei away.
av^n-«, tt, f. oats, K. r. 30. 6. l TI.
154.
(mtt.Sa pip€f an AumUc ifrafii, E.
L 2. X. 51.
A^eniln-n«, Lni.A^entinus.
Avcnlinus, a^J. A^enlinc.
AviTn-a,6rum, n.pi. J *«-«,...
Av^D-u»,i,nr JA^emui.
Av^rnus, adj. e^Avemas.
av^mus par. tnmed hark, .'F..x\. 871.
Aartnf lumeil thtir bockty M. vL
224. xiL404.
ttvt^,M.l. K2. ii. 170. {▼.SC2.^L
469. vii. 61 R. xiL 18A. 647.
retfograde^ 0. L 'JIK.
rtmote, G. iv. 4iJ. .V.. L568.
av^rt-en»,^nli«, par. tuminT' hadk.
av^rlu, ▼. 3. f a?crf,f!«ni ua,*ay,
f Mrii, K. viii. 66.
firtvc ffTTay, /E. L 472.
curry o^, M. viii. 2i jO. X. 73.
A<c0 o&, deter, G. IL 172. iil. 9801
Jk. t. 38. liL o20. Ix. 77.
<7r.>crl, G. UL 4.'^. .C. !▼. SgS.
trant/er, M. !▼. 106.
Iran, M. L 104.
ciul,JE. lr.547.
avCrtor. ▼. 9. / /oaf.%.
4«
■uAto, ▼. In. f
cafTw. M. §▼. S9l
witAirra, fi. iv. 38a xL tll
cul oJK M. !▼. C9S. vL 439. iz.
X. 394. zL 29.
ecasc, M. xii. 31ft.
duitty lem* of, X. ▼Ui. 4Sa
■uferur, v. lrr.7 om carried f^
kome u|i, M. xl. 8P7.
Aufid-us, I, m. Aufidus.
augeo, V.2. / iae/ioM,
au^wcnt, JB. viLSll.
piUjM.willU.
aug-ur, uris, m. on augur, tootkm^ry.
augurl-ura, L n. ounry, AWnat ton,
«n oaicrt, M. xli. 357.
ajMrtcnf,&iL70S.
^ruofr, M.r.l. 53a
^««diefioii, iB. ▼iL 280.
an erarfs, A. iiL 6. 89. ^^
•oipiro, V. i. / dirins, roiycduiic,
Attcusi-iis, I, m. .lufpistus.
•ug^t», mdj. mtagni/eent, \
■vMiwa, i, & o» Aaunt oj
iKii/anu
avidu«,wO. fuecc^
Aunfr«,G. U.376.
eagtr, M. L 614. Ui. 132. vL Sia xlL
39a809L
voracioiu, O. ilL 553.
av-is,ls,CaMriI.
avilu«,a(U. «nrienf,
AcreAfory, G.iL238. M. rii. IflflL
avitn,adj. piathUn,
un/rcfucnfecL M. ii. 736.
tiMiiVcjiiAfc, M. ix. 58.
dcainus^M. xLblO
au)-a, ar^ f. «m Ao//, a pelaee,
an Aoncy ecmt, opartmenf, O. Ir.
302.
aulo^-a, Amm, a pl. Aanjriafs, toftt'
t^.
AuU-st-es, Is, m. Aukstcs.
Aul^i-es, «, m. Aulctes.
Aul-lii, idls f. Aiilis.
AU0-U.S, 1, m. Aunu*.
avnlo, V. 1. IjUy oii-uy.
aur-4L, K, f. agentle gale, brccrc,
6rcnf A, M. r. 387. .M'.:. ii. TiB.
air^ E.L 67. O. L 17I iL 291. 363.
M. i. 5a iv. nt\ .a». 278. v.530
▼ii. 290. ix. ti4.S. 745. xj. 658. 695.
7i:.l. 801. 863.
Uosf, E. fx. 68.
«i.ic/, 0. iu. 193. 251. !▼. 4f 9. M. UL
35C. ix. SI2. xi. SeO. xVL 3TU.
G17.
irr nfAer, G. L 376. iL 422L
m roy, M. ri. 747.
M/endar.f/iHcrins^ JL vL 204.
ligkl, O. Iv. 486. M. ▼!!. 768.
yoveur, OM/auic, AL. t L 81&
auiVitus, maj. gilt^gotden^
catt m go/J, M. X. l7l.
cni6rviifciic^ unf A geidf M. r. 250L '
anrens, adj. fWA-ir,
feif-Ud^M. vL 13. xL 6,^1.
j/irfcrinf Aife/ci. M. ix. STOl xi.
49iX
ricA aif A roU. M. viif . 348.
cakt xn f«/f/, £. viL 36.
«Aininjr, gli<4erMg^ G. L SS3. 431.
M. n. 4Mi^
hcitntifui, M. X. 16.
uellm^ M. viiL €59.
yc//ow tipr^ E. UL 71. ▼Ui. 62.
aoriconius •dj. goldcn teavtit «r
^riggtd,
■ttrif^-a, ir, in. fc f. o cAarioCeerf
frioat, M. xU. 86.
anr-ic 1«, f. «n ca.*.
•nrltu4, adf. /on<-<arrrf,/i<'crin|>.
Aur/ir-a.r. f .\iirom,fAc r.Lri<mnf,
ik* nn, /B. ▼! 595
cAceait, M. rii. 606. vuL 610. Ift
III.
r[/'(nr«l/«t,iK. VU.S4A.
gCtith^ lUy M. vii. 279.
gotaett nnMiti^ M. xi. 488.
aiuMiui
a
8
goUen fon^ O. H. 197. M. X. 142.
gM€nort,G ii. 16U.
^^Un %md/or rliHerinft tn- aytlUno
eolour likt thrtt o/* ;f>M, £. vii.
143. fiii. K77.
AnT<iDcu«, «dj. <Y Attninca.
Miim, V. def. / ilart.
Antonl-e, k, f. AoMHilft, Itiily.
AnKjnidHe, krnai, m. pU Auionlanfti
Auoniiis, a4J* AitfonkinfO/^ltaly.
aus|M'i, icis. xn. a condacU r.
•uq>ii-i>iim, L, n. a tign or token of
fiirreu, £. v. 534.
■Mcprwi £. xi. 33.
fitrlunt^ lucoc», du iiL 4P3.
cvndu..r, &. lii. 375. iv. 341. tL 782.
Xi.347.
govtnmtnt^ mUhority, C vlL 257.
0ne't/ancyj vtitl orjtuoinrtj Ji. !▼.
108.
Uist<«r, ri, ni. Ike tttftk wwMf«
tki> xeind »u (ftncral, /E. ilL 70.
•URrtnus aiy . muIA^ m.
^^Uuin, i^ n. a bold atttmft ar «nJcr-
•n «uf rn^, £. ii. 535.
aiuus t Ai*. rfurK,
«*ai-i..^. *:. vL 624.
aut, coii. ^it/ur. or, or rZir,
or at ifosti /E. i. 64.
anJ, O. L4I1. Ji. L414.
BUtnn,roo. b«t,Aowev(r,
Ini/y.tnrfriiit, A£. ii.lOl.
AMton>eil-<)n,6ntii, m. Automedoa.
aut(imn-u», i, m. mutnmn.
avulmu, par. plydbed ef\ £. tL 148.
«noicAcW /f-om, £. It. 616.
fom, JE. iii.575. ix.49U xiL 685.
lom tt|i, A£. viii. 238L
tvrnfrom itM moorinfly £. X. 660.
aU(ionm,£.iL631.
irrtncAcrf, Jf.. u. 608.
«eremf, A.. ii. 558.
aTuncui^js L m. an uncle.
aT-ttl, l, m. a grandfather^ frtcndtirty
«n aneestof.
■uxili-um, 1, n. mrror, &c/p, ««nifanee,
a rc/u/, X.. iiL 146. xii. 388.
ri^U.iLlSC
CLAVIS VIRGILIANA.
fy, u. tl. 130.
rtenut^ £. ii. 452.
•x-is, i<, m. «n ox/e-lrrr, axt«,
tke nortk-polt^ ti. ii. 271. iii.35l.
Acaurn, £. 1* . 482. tL 598. 797.
B
Bacen-i
BACC..\, «, f. a bcrry, ar any tmaU
fruii of trtes.
bacc-ar. nrin. n. (tkf kerh) ladie^ fff«^-
baccitu^. adj. ttudded witkpear. .
baccli4tas l>ar. ntoing, raffingj
mmdfy danced ottr (bjf the cmmm-
nioiu tf Bariiiiit,) rcMunmjtjr
wuh the rant*ne Mngt ^ ''•'
eomsanioni of fwccllttli u. IL
487. ^;.. iu. 125.
Daccheiiis nn^, ofBmechM.
bacclii>r,v. l. i raor, £. iT.90l. vL
78.
, £. iv. 666.
-ut. i, nt Dacrhns.
mn«, £. T. 69. 0. i. MA. iL 14.S. 191.
It. 102. 279. JE. iii. ,154. TltL l.M.
axnnf, U. iL 2. 37. llj. 22& 240.
275. iv. 129. £. vii. 725.
Bactr«, drum. n. pl. Baetra.
Bal-c Aruin. f. pL Baiw.
bal<ins, iotis, m.kta tktep.
iMl&l-as, <]k% m. a bteaiiHg,
B>Mr4s,e, a4j. Balearian.
balsam-um, i, n. haUam or ftafm.
bnlle-iis, i, m. a belt.
baratbr.um, i, n. a gu/f
«n abytt, B. TiiL2i&.
baitM, ie, i. a licartL
Barharicus, adl. brougkt from Bar^
bafy, JH. iL AM.
barbaricus, adj. ft«r6«riaa,y^re4ii.
barbanis, a^J. korftaroMf,
tavnfTj A. L 639.
foreignt Barbaric, S. xL TTI.
MbMuliv^, e lcrianim,
«n aHen^ E. i. 72.
Barc»-i, 6rum, m. pL Barcacans,
Liltyan*.
Barc-«, vs, f. Barce.
Batui-uin, i. n. Untulum.
Bavi-us, i, in. Bnvius.
I)e4tus, jnr. hafm^ bletted.
Bebrvdus, odj. ueiirycian.
Beitii us, auj. Belffic, Gaulish.
B«1m.«s, sr, m. o dti.xMUuit •/Belus.
beiiamium, eKr.Jijhting.
beU-ans. &nti5. pnr. jff^ Acin^,
sut>ftt. u iramier, 0. iiL liis.
on adt«r>(iry, G. iiL224.
bell&i-or, oris, m. avorrtor,
a^Jectiv^, tmtr/ifcr, M. xL 700.
fgktingy M.xii.6ii.
(equus) trar (Aortc) G. ii. 145. M.
X. 891. xi. 89.
bell4tr-ix, icis, f. « ftmaU
myrtriikc.
belllpoi-ens. totis, af\|. god of\
belio, V. I. / «rafc war.
BrU6n-a, se, f. Dellona.
beiior, V. 1. Ifwht.
bellu-a, r, f. a bratiy montter.
beU-iim, L n. w«u-,
« kut/r, M. viiL 629. €75. et allbL
con^iet, JE. xi. 736.
Bel-us, i. m. Itelus.
Ben4c-U!i, i, ni. Benacui.
bend, a<;v. tctU.
kappUuy proneroutify £. Ix. &
«wcrr, E.iL 48.
fo/c, E. iiL 94.
dCeap, JE. ix.206.
benef&ct-um, i, n. a kindnejt.
benlcnus,adj. JbtMl, 6atere/cn<.
Berc^ntlduR, adj. Berecjrnthlan.
Beit>-e,es,f. Beitie.
Bi4a^>r, oris, m. Bianor.
bibo,T. 3./<(rtnJk,
fiiclrii|>,G. L380.iv.S2.
fncir tn, /E. L 753.
am trutr.-rd, E. iU. 111.
bibulus ndj. toalring, G. L 114.
imongy, poroutf ti. |L 348.
dru^ «Hi6i&tiif , /IL vi. 227.
bicuf-or, 6ris, adj. o/* (wo co/ovrt,
morr/rd, Ai. v. 566.
bic6rn-is, c, adj. tvfo-forkrd,
doubU-keoiletl, £. viiLTi?.
bktens, ^nti^, nv an kougky a mtatteek.
U. iL 355. 40a
bid-ens, HiUsf. a tkiepftfortaeri-
yin, lanth.
bifer,a, uni.adj.bcorin^twice aysar.
bilor^S e, adj. uncqHoT
bi£&rm-i8,c, a\\j. t-voskapcH^orfurmid
l>ifr-oDS, 6ntis, at^j. doutlifaeaL
big-c, lirum, f. i-L a <we Adrfc cAarioC
vr car.
b^ttg-i, urum, m. pL « jNur ofkorttij
£. X. 575. 587.
« ekariot, £. x. 399. 453.
mue-i«, f, adj. aii harnitted pair^ Q.
iiL91. iE. XJL355.
mu^x, adj. couptcd togttktr^ £. x.
253.
efa (rpiihorte rAa^'of, JR. y. 141.
btlingii-i9, c. oiij. dtccitfuly douUe-
trthl^rf.
bU-ix, iris, uiy. tperon trifA a demhle
thi-ia:L,douhU.j)taittd.
bimt-iiibr-es, iuni. ni. {jL suIxkL (A< Cen-
tnur» (fmui tkttr double fonn.)
bimuf,H(J(j^ oftwo ytan.
bbiiis,adj. rri-e.
Upal-cni, ^DtLi, par. eptn en hetk
tidtt.
bip^>iiri.is, e, nd j. (we-er/fBJ, cvUinf
6urA iroy», £. xL 135.
bip^nn-iK, is, f. an ar,G. iv. 331. SL.
iLG27.
m hntth or polt aj. £. IL 479. T.
307.zL65l.
bip.«», (^it, a^j. tufn4tggtd.
birim-is, is. f. a gaU* y (wiiAtiD» 6aiifa
ofoart.^
bls, adv. dvier.
MVn\w.,{KraaE^Ta. ^ \kt Blmltie.
Biti-aa,ae. m.Biilas.
bitiuii-en, ini», n. ^iteinca, a
« f/imy,^cA«careA.
bivi-um, l, n. a ptoco mtktr*. taia Mf>
iHcer.
bivius, a4J. /ewKnf ttsm
blaudus, adi. kimd.
fmMXA,ALi.670L
fcn</r Jr«tcntT.^, G. liL
so/), £. v. 827.
pleotant^ E. iv. S&
pltiuinfy Q. iiL 127.
fCMAinf, G. iiL 18&
blatl-a. *, f. « grmb (mmtk.)
Bol-a, s^ f. Bola.
bon-iim, i, n.good, Jfi.xi. 4a&
kappioM, U. iL 458.
bonus, adi. footi,
rcnt/t, E. T. 61
Inrf, £. xiL 106.
ievf, £. T. 6S.
£. TiiLtOS.
'X.
CLmxii
atMstrietu, /nciy,
s*i.5u/, E. T. 1.'
et^it^ Mi. xi. 6I5S.
aenifxtJbU, Q. ii. 447.
Bo6t-ea,se, (kU) ui. DooCet.
Bore-as, K. m. Borean, f A< iwraa«^
(Ae mortky G. 1. 37a M. x. 3001
boi, boTis, m. It r. m os. G. L IU
^y»-. »»•«.". 306. i£m.
M/, (y. iiL 21 1. & T. 4US.48L T».
183.
eow, E. L 9. G. iii. fiS. JE. vlL «.
TiiL263.
Ad/cr, M. TiL TOaTilL 217.
Uns, nc«r (eou/c) R. l 4iL t. IS^ 0.
iL47a ilL 4fa 502. JE.iiL9a t.
61. TiiL 204. 315,
brachi-vnifi, d. «m arm^
«n mrm, KmA «r bovr A (^ • tm)
G. IL296. A. T{. ^ ^ aOft
fAe tmdriU ^m vtmt^ O. ILI
tAc lidu (of «n Aoxaii ~
eOmti) £. Iti. 537.
m tittmy Q. L 34.
asai/HfotntLJE. t. »39.*
bractiM^ ar, f. m tkin pUdo (er loHQ^
brrTt^ um, n. pL jCoCr, -^■rTim, X.
/orA, £. X. 889.
lirrTf^>r, us, a^j. sJiarter.
breT-is, e, n<y. aAort,
lAin, (twcked »•) G. UL M.
narrom, JE. v. 221.
brcTlsslmu*, attj. ihmrltM, nsM(.
brcvlter, adv. 6r»c/ly, tn /:« awd(.
Briar-cus, ooa, (ei) m. Brlafew.
Brit4mi-i, 6rum, m.pL tkt BriMii
Brunt-ek, a*, ni. BrtMrtes.
bmm-a, r, f. irMirr,
(Ae mn(eisR>/jftW, O. L Sl i.
bram4]-i«, e, ad). wAtferV, wmdmtt
Brumis, I. m. BrvtasL
bttb4>, 6nis, (nk. Ib M m •■<.
bttt]<iic-us, I, m. aa «crsEm
bttccin-a, c, C a trmwm0.
bucul-a, K, f. aa kt^.
buf-o, utds, m. m tmmd.
buii-a, a-, f. a sftirf, 6asa.
l>uniA«t-(u, i, m.
faai^b, is. C (Ac plmmfK.tmSL
Buskr-is,iait,o>. Bonrla.
buatrum, i. n. o/«ncrtrf bA 0«M
(0 ofAcf)
remA, £. xiL S^
6uff , rtpuiekrty A. xL SaOL
Bttt^es, Ls m. Buies.
BmhrotiS? jlt«-Bmhn«ta»
bux-um. i, B. (bv (moA G. il 4*
JE.X. 136.
a (V (mMie o/»»,) JL «0.9«.
bttXMB, i, f. a hmr^neyQ. H. ««I.
c
OACUM-EH.lBis,
K
^\
IF
CLAVIS VIRGIUANA.
ariM,G.iL29L
OacMi»» H nft. Cacuf.
ewttv-cr, erU, n. ■ ovnMr, Mif w.
ciil-ens ^olU, pwrt /(alHngf /mUimg
tgUine, Q. 1. S29. U. m lU. 401.
JE. U. 9. iT. 81. m vUL 5a X.
833.
d^n^, S. X. 674. xH. 4ia
n»kingf ruintd, £. U. 575.
CMlo, T. 3. IfaUy
•m Umn, £. U. 968. 43B. x. 47a %l
168. 349.677. 68^898.
df<, £. ii. 431. iv. 6aO. xL 793.
am smerijM, £. L 334.
«rt, G. iii. 904.
faUfrom, E. L 29.
llrop, K. tI. 38.
«Aeo<, U. i. 488.
wtnk^ £. iU. 360.
aink down^ JR. ix. 711.
faiL, X.. Ti. 33.
um laid^ O. L 354.
Aaaibr<,E.ix. 58. £.L154.
kmtfiamk,ALiil.30n.
fall oni, AMwen, £. IL 709. Ix. 283
xiL2(».
«lUcr, E. ix. 17.
mm nefltcttd. G. UL 138.
McUkus, tuij.faUingt
almn^ SL tL 481.
4meM( todeofA. £. x. 622.
cmI-us, L m. a oaA^
«n Hnh iE. vi. 238.
€*'-•, K, f. Cca.
Crcul-uft, L, m. Ccculus.
orcu*, adj. htindy
hlinded, M. 1. S49. U. 244 SCT.
4«^, (}. iiL 36a £. IL S3&. 397.
' Ui. 232. 424. ix. 158.
dmrktnedy £. iU. 200.
•iKKrr, JE. U. 19. iU. 203. n. 734.
«rucen, IL. x. 733.
AitUem, G. L 89. iiL 2ia iv. 237.
£. i. 349. 356. 536. iv. 2. v. 164.
TL157.
•mfaMnm, G. iL 50a JE. iv. 309.
wrivmU. tecret, haicking^ G. L 464.
CvU.619.
«rivy, Ai. iL 453.
daabtful, £. vL 9a X. 9t. xU. 501.
617.
undtr coTcrf, C ix. 518.
cvd-es it, f. alaugkttr, kmvary
deatkj M. \. 42C.
murdcr^ £.viiL 483. x.901.
M(KNf,£. iv.21. IX. 818.
forr, £. Tiii. 690. Ix. 456.
0»dic-us, L in. Coxlicut.
CVxio, V. 3. rorf,
A«nsG. ilL364.
it<//,G. iiL375.
$la}f in lacrijiee^ JB. v. 96. 773
»um, AL. X. 40L
cseuor. v. 3. 1 oai cuf ,
iknfn.G. L173.
H//< rf, £. ii. 366.
tlain in 9aerijicn^ G.iL381.
cnf-rnrcd, cmftouca, £. L 64a
792. viU. 701.
CKIo, V. 1. / engractf cmft*».
Cani-«us cot,el, la ic. f. CflnieiM.
C»r-<H,iU», > ^ _,
0«rvt-e,Ls Jn-C««.
csruiewsftidj. 5cc cGerul«ai.
C«rt-ar,uit, m. Cirsar.
Cfc<ari-ef,^i, f. kair.
cvst-us, Qx, m. a eeutui or gaiaUUt,
CKsus, par. ritf,
hppcd rijf\ omned, G. IL 312:
kdUd, Oain, G. H. 537. Iv. 284. JB.
li. 168. T. 329. vL 612. 8S7. vU.
175. 574. ix. 151. X. 49t. xL 167.
xiL 338.
Oain in tmrifre, G. UL 83b hr. 546.
£. iL 116. UL 9G9L vU. 87. vUL
641. 719.
c«4«r, a, um, a4j. tkt oiker^ tk* ruC|
^«cJLrmscefj, £. lU. 504.
csMcri,adv. kenoeftrtk, E. Ix. 688L
Oare-us, I, m. Galeus.
Cid^-a, c, f. Ci^eta.
OaJab-er, ra, rum, adl. Gakbriaii.
calam-us, L ro. ■ rc«l, omc,
Katt,G.L78.
pipe, E. U. 34. V. ^ vi. 69.
on ■rmp, E. UL 13. £. x. I4a
a ttyle^ E. L la
tke urt ofpiping, E. v. 48.
ealaUi-us, I, m. a haaketj
mUk-9an^ O. UL 402.
nip, E. V. 71.
calc.ar, aris, n. a tpm:
Calcb-as, iiiti», m. Cnlchaa.
calcor, V. 1. / om tnmpted upan, .
tqueexed oiU, G. iL 344.
ctKuI-us, L ni. a frorcJ-^snc, jk^
hle.
calefikctus, par. glomring^ £. xiL 66.
frtd, £. xU. 269.
cw-ens, ^ntis, por. nwnN.
caliHu V. 2. / am kot.
Cal-es ium, f. pl. Cales.
calidus, adi. A«(,
wMrM, £. vL 218. ix. 422. xL 601
nekin^.JE. \%. 414. x. 486.
calic.«ns, Anlis. par. dorlr.
calie-Ofinis, f. tfari^cM,
mbtr-^ritVy £. vi. 'Jtn.
tmoke^ £. xL 186.
a/er,mu(, £.iiL209L
efoud (</ dmtt) £. xL 87a xU. 468.
caUrti, v. I. / darken.
CiUfio|»-e,es,f. )cmUi««
Calliup^ ar, f. { *^«»"«P«-
caii-ik. Is, m. a pntk^
trnk, £.ix.383.
walk, £. vL 443.
oal-ar, uris, m. keat.
vital heat or fiTc, £. UL 308. Ir.
705l ix. 475.
gtnial heatf Untj G. UL 373. £.
vUi. 3!<0.
tmaeatt O. i. iga
cailli-a, r, f. a uutrygold,
caix, calclt, ni. ii CiAc ketl,
an hoaf £. x. 092.
Caly»»-e, w, f. Cnlybe.
Calyd-on, 6nis, f. Caiydon.
CaiTuirtii.«i, a% f. Camarinn.
Cam^rt-es, is, m. Cnraertes.
Camill-a, •, f. Camilla.
Cnniill-i, orum, m. pl. tk€ CamUU.
Camiilas 1« m. CamUlu*.
canili»-us i, m. a vtilcano^farrt,
Camie'o-«,4nim, ni. pl. the Mu$a.
Cam|i4nus, odj. «/* Campania.
camp-us, i, m. njitld,
plain^ G. UL 202. £. v. 128« vU.
781.
lilc furface (o/ (Ac sca) £. vL 724.
X. 214.
(iW «oO, £. viU. 596. xi. 875u
a rix*on, £. vi. 888.
oa A^rK-crarse, O. iiL 101 JE, ▼.
144.
a ploix nftMtreiae (in tkm eonp) £.
JUIdof bmttU, £. Ix. 4Z 5a 51 xU.
116.
enmurus, adj. crrnnkled.
can&i-i.s ia, in.li. f. a (nwfer)pip<.
canc-er, ri, m. a crofr (jfitk)
tke tign mr trmpic oj Cancer, E. x.
68.
camWns, ^ntls, par. t&jninf, glisttr-
wkitc. £. iv. 61. V. 236. vL 891 ix.
563. C28.
ktrAin^, £. \li. 573.
kiming^ rtd hot, £. xil. 91,
camlidi-or, us. adjl. wkiterf
frny, t^ritle^, E. L 29.
candiilus ntlj. vhite^
elftihefJininhU.',K.y.S6.
{mr, K.iL 1156. £.v.571.
emtdiful, £. vUL 131 601
canii-or, 6ris, m. vAiif<ncM.
ean^nd-um, i, f er. cinfjnf .
cao-ens, ^tuis, par. Aswry, O. WL 9W.
M. X. 132.
4fi»
can-ls,l
frm,G.U.19L
«Aiice.iLiaa
«infiiif, E. Ix. 41 JL tL 68T. !&
Wlenrnf, £.ix.62l.
ditdonnr, £. vUL 491 z. 417.
cancos v. 1 / am wkitm^gnm. Q. UL
321 £.v. 411 ^
Is, m. 1 L a dmgf
, E. L 3J. £. vL 257. viL 491
(/iirie«)£. vL257.
•n Aai.nif, E. x. 57. G. L 14a UL
44. 371. 4ia £. iv. 133. viL 471
4MytlLl&t.
a-mfJUk, (sMKlof) E. vL 77.
tke dof-««r, G. L 211 iL 351
caulstr-aBvL d* n bmika,
votdor^ £. L 701.
cwiiii-e!S ^L f. Aoory iUiir, JE. iz. 9t%
X. 54». 844. xU.611.
a Aoora Acord, £. vL 30a
caDO,v. a. Iringf
write ^. £. L 1.
ntter, M. iiL 371
rtlate. £. tv. 14. iga
declarty £. U. 171 vL 941 xii.Sl
txpluin, £. V. 5M.
dOrlote, £. UL 444.
rtvtal^ £. Uj. 151
/orenmm, £. iU. 551
o^onn, £. viU. 626.
•ounr/, £. vL 11. £. viL 511 X.Sia
prtditi. £. iiL 366. vllL 41
ferebodi.y (priarh) £. xL 391
forettl, £. ii. 124. iU. 181 457. vU.
71271. TliL34a
^rsrXaim. £. v. 113.
jrroiK, oeltbratej l£. ix. 11 JE. viL
IKW.
mJJir HD, £. UI. 431
rroolr, U. L 371
ihiiek, iTeam, £. xlL 864.
Can6p-us, L m. Camrpus.
can-or, dri*, m. tke aound (of |A«
irumptt^
canorus, oM.louJ, ihrill^
wiJ tuned, AL. v\. 130.
mLlodiouMy woeHinc, G. iL 321 £.
vii. 7Ua
cantiiid-uni, L fer. «inffnf,
eharmini^, tridkanting, K. viiL 71.
canl-An», 4nUspv.«in^inf
cantliar-uf, L m. mtankard,
canli», %. 1. Iting.
caohir, V. 1. / om praiied «itk atmg,
cant-us ut, m. linging, a tangj
luitc, £. ix.^'18.
chnrm, £. tlL 754.797.
ehirping, £. vlU. 4S1
Aoelinf, G. 1. 401
crroAiT.f, U. iiL 321
tke lound (tfatrumpetf £. vL 16&
172. vlU.3.
canas, adi}. Asvry,
wkite witk/riM.G. i. 41
wkitt, e. U. At. £. TilL 672.
i*i«*raWc,/nre, £. L 292. t. 741
ix.351
eap^U-o, c, f. « K(f,
iAc-fD<K,E.|v. 2l.viLl
Cap^nus, aiy. o/Caproa.
cap.er, ri, m. tm ke-eoaL
cnp^sso, V. 3. / ini« ««, £. UL 3M.
(xecvfc, £. I. 77.
enler imoii, JE. vUI. 507.
sec^. £. iv. 348. v.701
CapbAr^f, eos, m. Capbarens.
CopUndus, mr.tobt keJd^boumd.
caplp^v.l/raAr,
mm Ttadm totmkt^ £. ii. 314.
•citc, E. U. 61 G. iv. 331. 481 £.t
461
ron^Mcr, £. ix. 267.
cvnlnin, £. vil. 4(31 Ix. 644.
(repan, £. L 6TJ.
rsccaf, £. rUL 961
Aope, £. X. 101
am/Xe/,£.UL481
•mter upom^ E. viiL Sl
eA«efc,U.U.3af^K..V.^
tdtbT«ta^B»^ €1^
.•w^-
A
CLAVIS VIRGIUANA.
IJ
AffMyramb, O. W. 164. M. l. 439.
erlo, ▼. 1. / AwJr, «mcM/.
orlMif, acy. A»f A, /«/^
ttutfly^ tmtrmf^ M. yiil. 65.
cent«ir^>«, 6niin, iil. n. mtmufy^
Cenliur-i, 6niin, la. m. th* Centaurs.
•CDtiur-m i. f. tht ecntamr {tlu M^tm
o/a $hip) £. V. 1'ja. 15A. 167. x.
135w
SStuHI^U.iiideeL } *• *"«''«'•
centum^aunu», a&li. kimdrtd-Aaitd-
td.
cer-a, ic, f. «•or.
«eraiMii. i, f. a rikeriy^rM.
Ceniuni-a, 6nim« pl. n. Ceraunia.
Cerljer-a^, i, m. (JertMnii.
CerpAl-i«, e, tA^. Cerealian,
ofbietul^ M. i. 1T7. Tii. 111.
cereljr-uin, L, n. ths b*.iin.
Cer-f5, eri«, f. (the goddeu of com)
Cerws
acfopM. i.S9T.
cont, G. i. 347. iL 229. JE. L 177.
frrta/, B.. \. 701. vii. 113. YiiL 181.
een*u«, adj. »A«-e>4.
yefioja or W), E. ii. 53.
cerintli-a, a-, f. an ho^nftwyt.
cem-eiii, Liili*. pttr.ifcin^, btholding.
cerno, v. 3. 1 tlaar.t, ut^behaldf
dtciHfi t--y ortt, i^i. xii. 70n,
eemor, ▼. 3. f n,n .iccn, /^enccirrd,
dtSLYird, /E. iii. .UL
cemiiui, ttdl.witA hii /aet davnward.
oertAm-ep, lrti«, tt. a contttt^ confiicty
/oi\f^stri-rin'^^ iK. v. iy7.
airni^/i', £.itL 128.
»lnr'.vth fra^ SL. vii. 523.
if.A^ftiii'^, G. iv. I]tf. ^£. vL 172.
% '-a. 7«L ix. 662. 72G. xJ. 2S1. 4^
?iU xiLllt^ltrr.
«mr, /E. viiL i.Jl. xL 804. xiL39.
■ fnrot or »pOi1f 3i. v. 236. 545.
5l'»j. «VtO.
j»r»r ur thing itrivm/or^ ti. li. 530.
-iv. V. CU.
certaivl-iim, i, grer. rontcttint^.
cert-aii«^ 4nli*, pAr.rvnteniuif,
debi.ti.i^, S.. xL 44H. '
»<ni^-if/in^ ^. iii. C6jL
f.ghtin-^.X.. xi. 647.
eerti^lini, ndv. striving (e ouffb onc
cin«/Aer, u'i(A cmllation or diii-
with lontentiotf JE. viL 5IISL
hattily^ eainrl^ 2E. zL 48G. xii. 701
rtutiuUlif. jE. viL 472.
fry tumj, JE. ii 628.
certatur, v. Imp. it u osiitetfect.
cert^, ailv otrtainlf, turtly^ wUieut
dAdit.
eerti-or, w, a«\|. mort ture^/uUkftJ.
certissimusatll. wtoit etrttiMt mre,
itrt4/i>u6fe<l, £. vi. 322.
cerfi, v. 1 . / ttrive^ eonttnd,
vie wUh, E. viiL 5& tt. iL 99. 138.
M. L 54U.
cti^aiiv, £. ii. 30.
«n/er tAe /iit«, M. r. 108.
e>Mf cif , M. V. 485.
certuin e»t, imp. it ii retohed,
ccrtus, 0(1 j. eertoifi, '■'*i
* eUftinee^tcmUiutfe, G. L 60. 331 .
•eeurr, M. ix.96.
tteadg^ i(0«l, /(rm, JL ix. 24a
f^d. £. IL S5a iv. 125. v. 349
viiL 39. X. 240.
truttjf^/aUhful, JE. L 57C.
ftrue, £.xiLll2.
partvxdar^ pecolior, G. iv. 155. £.
VL673.
stated, Q. ii. 329. iv. 100.
unerrin^^ M. xi- 767.
well nimcJ, Ai. xiL 267. 490l
iijr«r«. M. ii. 212.
resolmd, determined, M. iv. 554
d64. V.2.
cmr-«, V, f. nn Aiiw/ erdeer.
o«T-ix« ici«, f. a ncdb.
i,ro.fln4<b(, K«f.
r — jitif, m- atvr^.
ceM-ami, 4nti«, por. havinrleiturt,
oein4tur, imp. tt u delojfed.
eetso, V. 1. fceate,rive ovtr^Uetve,
rei/, 0.L71. iE. i. 672.
ttau, E. vii. la
dr/uy, M. vL 51.
oe«(-uii, iis, m. a mttu (a thomro/
leutker having plammttt o/ lead
/attened to it, uted in bonag or
wrettling.)
cete, ijI. n. ind. u^cdet.
CirihCe-iu^ i, m. Cetfae^ii.
cetr.«, ir, f. a tAort jf luire f arfcl er
huMer.
cea,ai]v. a» it VYrr, rvcn, HJrt au
Cbilciilicus, adj. v/ Cbiild», Chalci-
lUiin.
Cbalyb-e, eii, f. Ch.il) lie.
Chalyb-es, nm, pl. m. <Ac Chaljbet.
cbal-ybs, ibiii, m. tteet.
Cba-oo, imls, m. Chann.
Cliaoni-*, sr, f. Chaonla.
C'haoniiu, adj. o/ Cbaouia.
Cha-os, o, n. Cmos.
Char-oii, 6o(is m. Charoa.
Cbnry ljd-is is, f. Charybdla.
cbel-r, 4nim, pL f. lAc e/awt or /orv-
part o/ the eelcitial lign Scor-
pio.
chely'dr-us,i, m. a (umter) fnofa, Ht^
ptnt.
Cbinucr-a, v. f. Cbiinera: mIm •
ihipto ealUd, M. v. 111.223.
Cblr-i)ii, unlfi, m. Cbiron.
cblam-ys ydis, £ a c/oalr or »oUUer*t
eoat^
womanU gotcn or mtmHe. M. iiL
137.
cAiV.ri farmciil er rs6e, JB. iiL
48 L
Chlur-cus, eos, m. ChloreBS.
cbor6<i, or, f. a dance.
Cborinn: -us, i, m. Cborinrus.
Chorse Imis, i, m. Cborocbus.
cbor-us, 1, m. a company o/iiugtr» mr
da^iutri^ a cheir or fuut,
dafue, 0. i. 340, iv. 533.
/cttivaUM. iv. 145. xL 737.
train, M. i. 439. v. 24^ 823.
hemdy M. v. 581.
Chrum-is, Is, m. Chromis.
cib-us, i, m.fead.
clcAd-o, C, I. arrtuihopper.
cicitr-ix, ids, t. (met.) m chop in tk»
bougho/a tree.
Cicnn-es, uin, pl. m. Cicoiiiaiis.
cicAt-a, a>, f. u retd,
pipCf E. V. 85.
d-ens, ^ntis, par. raiting^Uirringup,
deo, V. 2. / movr, sfir, rai«r,
nnur, iummon, M. vL 16fiL
eatl, M. iv. 490l X. 198.
call upon.M. iiL 68.
ditturbt M.i9. 122.
Ciiuiii-iis. l, nv CimiiMi*.
dncl-us, ds, m. a rfrrM, garh.
ciuctus, nar. rirded,
clad^M.rm.m. XLIR8.
encoRiMuvrrf, «ttmmtufr^, £. iv.
248. tU.658. ziL8ll.
cing.ens ^ntis, par. (yin; mbaut,
girding.
dngo, ▼. .1. / tit tdtotttf gird,
«rwn, E. vii. 28. £. v. 71. 539. viU.
274-
iMrrmtiul,£.L113. iv.l2l. v. 288.
lx.lG0.46a X. 119. xiLlCS.
hetugt, M. X. Iia 122. xL 47&
Mc/e«e. E. hr. 32. £. Ui. 356. iv. 4i.
V. 597. vU. lia tUL 58& zU.
743.
Mvo/t«,£. L67S.
invtiop, M. ▼. la
jHjf rovjtd, JR. L 398.
cmgor, V. 3. / am fM,
anncd, £, xL 438.
guardedfteeujtdf M, ix. 46a 790l
kemd^
embrri, JL ▼. 74S. ▼Ui. 4ia
Ciim-a, se, m. Cinna.
Clnyphliis,adJ. Clnypliiaii.
Clnyr«,K, ni. CinTra.
drca, pnc. akaol. nror^
Cirae-us,a(U« </Circ«.
Circ-e, es, f. Circ*.
CUncens-is, e, «dj. Cireeniiia (« tk»
Clrcu«)
clreueo. v. 4. / nm ahtmt.
drruii-us, il^ m. a ctmyam, eiremUs
cirrul-us i, ni. • cvr/e,
riiur, rotauiehain, m. v. 55a
cs/£u-, O. iU. I6a
cirr uio, f/rm. ohrnmt^ remni ekaui.
cimkro, adv. areiuii^
/mm every fua,Ur, i^. ]▼. 41& X.
iia
drennianinl^clor, ▼. a / mrremd,
wrcoH.
ahoimrthHis^ par. «nrmBi^rf,
cM, C Ix. 462.
erMFviC, iwohtd, B. tl BOS. iXL
416.
horderad, M. W. 137.
/oidid rmind^ JR, IL 2ia x. 483.
ctrcDindo, ▼. 1. / ikrrmmil, osmMis
about.
tnr/ose, O. U. 5SfiL C 1.368.
UiulrMtiKi,A.^IIL45a
tmin» nmnd, M. ▼L 107.
dotp, M. IL 792.
rird, E. viiL 74. M. U. 5ia sU. 88.
•enefe, JE. ix. l.^SS. x- 74.
circAmdor, ▼. I. / am ftounel atoal,
inekated, tipt, M. i. 593.
dreumfero, v. irr. / corry round,
eatt oAoul, M- xii. 558.
pun/u (by hatrmtion) iE. vL 22a
drcnniflectf^ v. 3. / wbtd abata.
drrttmfluo, ▼. 3. / Jhm ahtmt, tmr»
reund.
circumflimlo, ▼. 3. / iiirreitiuf.
circuiufiliiNlor, v.a / om «Mrrouiuicd
circumrii.sus. par. enoompMed, «ar-
roumlra,
enooii^pa««inf, fummiufiiir, M, L
5^ iL 61. zL 54<:.
gathtnd round, M. vL 666.
dnnimlitr^as, Antis, par. yeiptmg
around.
elrcuinli^i, v. 1. / 5inil or tje eJhaut.
drcumsi&to, v. 3. / ^otArr atouf (o m^
laii.
circunisono, v. 1. / lound tdl mbmui.
dicttm&picio, V. 3. / loojb mbmut tr
view rouud,
ieok 0H(, O. tii. 99a
flurcry, M. ii. C6.
ipu ou(, M. xiL 896.
drcttmsto, v. l. / ttand armmnd, r
rmmnd, 411.
iwJBss armutid, O. iv. 2ia M.
mt
dmw^Ytiis, par. nwnr» roimr'
drGniffctor, ▼. I. / rfiacoum
«irifre.
chmmvolito, ▼. 1. IJIy nmn
drcumvok», ▼. I. ij/u nmiui,
tunround, M. U.3Ga vi. SloeclAcr.
circamv61vor, ▼. a / om rrr, dkmiee.
circ-us ij m. • ringj the Cler.
CiM^is,kUs,r.llecuba. rdedl
Cis*<iis,coa,iu.Ciiieus. M.5VL
cii4nis, par. nmning imi/\fy.
dtiiis, adv. eeener,
«H0er, JE. ▼. 243. i
cUhar-«,«,CaAm^ « U.
ikiU in mmaic, M. zlL 394. «1.
CithieT-aa, 6iiia, m. CitbKnm. *9,
dtus, adj. iwi/k, ipeedfff fmldtf «jti '
dvU-is,'e,a(H.ct«fe.
dv-ift, is, m. & f. a I '
htleagutftd, M. ill. 52.
al»4% ifcM mAid ■Cw
dad-es, is, f. • ilmumkur,
demtKJt.tU.mi.
deHreuer, M. vL 84&
dan, adv. by may ^nrprim sr om*
^ik»
A4
ili.
MrlW'lf, e, aflU. nnUg rinnfk
accol-a, K, m. «. L ■ tortfrrer.
«cculo, V. 3, i dtfcU ntmr.
MXummiHlo, ▼. I. J IruelcU io.
accommmlufu niij.JU, vKUjormtd.
arcub», v. 1. 1 iif, 7ie «idini.
«ccfinilj-«n.s (ntlit, mir./yi»f iloi*».
accunilKi, V. ^.Iiit dotan,
acrumuio. v. 1. 1 «Mioni, A«jimir.
nccCirro, v. 3. f run lo.
i.c-er,.i5,rcl .
ac-FLS rp, 5 '■"'i'»
punfftnl^JE.%\i. 291. xi. 71)0.
*cver.--,^'rrM. iK. iii. 1 k
htr(fy 6o/</, «rtife. E. X. .tO. G
IK7. 406. *:. viii. G14. x. 111.
ffnMoru, lv»nf ing, £. vii. Ib-t. ix
C6.V
tvi'in'if, f-niirn^ONi, ifKtt/riom',
♦ bn^£-, fpriffkt .'i|, J3. vi ii. 4 1 1 . xi. 4 X
»h'i/c. (i. iii; 8. ilO. 141. Ji. iv. IdU.
V. lUJ 254. t^iS.
)i}>arUin;:, ^. xii. inC.
pr»t'uii ii(, HUi^Ht. G. li. 40<J.
flCi'rt>A. ailv. hnr.-tSUii.
Bc&i\*-». oriim, |il. ii. worr, caltnmtitt^
B&. xii. dU).
•Curbo, V, 1. / ag^raxHilt.
l(ik'iniir.y £. vl. 429. xi. 28.
paiftfuK .li. xi. 823.
Jtrrtr, /E. v, 4t?2.
u-a/m/, xh. V. 4:). 462. TOOi xii. fioa
673.
rvTti/, .E. Xi. 587.
</4rr/u/,G.iii. 411).
rc^TiiiDi, ailj. o/mnplf,
ocerr-a, rr, f. n eeiper.
iirt'rriiiiuM, adj. mosi ro/tnn/, «lowf.
Acfi r-ip, anim, pL l". Accrr».
acc>r%'-us i. m. an itap, a stack^ G. i.
150. 185.
Acesi-,i, K. r. Arcttta.
Acr»-!-!^ a, m. Anntcs.
Achairus iH\j. Grecian.
Arhdt-<>v », in. AcLalec.
Achrloliiii, nilj. (/ Acheloiis.
Achcmcniil-^A, », m. Achemenitlcs.
Acher-on, 6ntls, lo. Acbcron.
Ai://,^. viLSl2.
' rAr in/cntn/^if, £. vii. 91.
Acliill-<*Ji. is, eoh, ni. Acliiile».
AHtillrus.Rilj. •/ Achilles.
Acluv.i, /)runi,pl. m.tke Greekj.
Acbivii;;. tulj. (irecian.
Ar.irh>li-a, a-. (. ndj. A«:klalian.
acitkii!», adj. !our.
aci-e^ ti, l". un «rfyf,
tkitishi,Ei. «i. 2Ua
fArryr, B. vL 780. viL 309. xiL 558.
an ryohall, B. iv. 643. xii. UTO.
<m nrmv, G. 1. 4^ it |iattiin.
u&(i/f/r'.£. viiL540L
a xharlr, JK. xii. 6t>2.
a^l-i», idt«, f. a nhert darl,
Acm.ou, /mis, m. Acmoo.
AiTo^res, L«. u. Aca^ri^
amiui-iim, i, n. wi*fjlhaite.
AROiii-ens L m. Acouteux.
■cquini, v. H, Igtt.
■crl-or^usntl.i- "Mre $harpy eagtf^
rrAtinrnr li. t.ri3.
Acrisiimr-is i<loAt (. thedaugkltr oj'
AcrWiW.
Acri^i-u9. L, m. Acrisi««.
«rriiK, nuv. m»ft eagerln^hrulfif,
Acr-oia, /mii, m. Acrun.
aet-a, «S L Ihf thtt.
Act« us adj. Anican, Mmr the thcrc
Actl-flU, ndiiu r Alheniaik
Aetiiu, fid^. t»f Actiuni.
Acl-or, orisi,iii. Aetnr.
«et-usOs m.fm inpultr^wrte.
actiic,iMr. iltfiir.^^HuAcil,
dri.xu^ Vtwted^JE. i. 32. 210. 3?1. It
piv-.iin-
^tpeiied^ G< hL HZ.
jtntf, G. 1.419.
ifmnm^ X. xl. ISti,
lent, JE. Ji. 18. 1. 34.
^mdf JE. Sll. ASa
CLAVIS %IRGIL1ANA.
taplieJ (is A. iL 441. 'n. 505.
artaUim, adv. immtdiately.
acu-cnB, ^ntis, por. «AoipciuNf^ vAcl-
tinf^.
acno, V. S. f tharpen.
pi-wnlcr. JE. rlC 330. 40r>.
rviur, G. iv. 495. M. ix. 464. xii.
108.500.
ac-US O-S f. a neetlU.
actitiir, ailj. then-p.
ihrill or /oitf/, G. iii. 91.
pointtd^ (i. li. '2Ii. AL. iii. 4C (»>. ▼.
203. X. A68. xL 574.
atl, |ird^|'. to.
Ufort., at, JP.. iv. 133. ix. r.4B.
afalntU JE. L 24. li. 44(;. iv. 42f;.
antongf, JH. vi. 1»!.
to.t'a.-tU, JE. i. lO. ii. 153. 405. X.
.'M5.^
near, E. vi. Gt.
unti/, G. iii.Jjn.
ailurtut, par. i/i-n rn, flnu^-.
thruiit,JE. ix. 431.
nUani-a«,dnti.4, ni. d^/utnapf.
Ailnmisi-UK. i, m. A<<nmastuJ(.
aild-ent, enti<>, )]Hr. a(Mtni>-.
atUenMiO, v.2. / ilaa*" tnt^tther.
aildtcti, V. 3. / ^iie up lOy cnii4i^
ndmAnu«,|ar.
•dmoveo, ▼. 2. Tbriag 1«, wfplf»
lajf «^ioM, £. xU. 171.
adidxuB, par. ttriving,
leaning vson, JE. is. SS9. Xii. 01
sAorin^, ai. i. 144.
idmi, V. 1. Itvim lo,
rcnrA, K,. L 538. iv. 6I3b
adolco, V. 2. / 6vm,
lciHdle, A'.. vii. 71.
tMnhtp. JE. i. 704.
o^lr r f^ijirtf JE. iii. 547
adulficol V. 3. / ^/mv or iryartrur^ >
Uo7e <ir iburR, IJ. iv. 379.
Ail6n-i<, idis. ra. Adoni*.
adop^rtUN par. roivrcfl.
adoreus (K^i- ma</c afjiw irhtaL
ad^ro, V. 1 . / adoix^ wrtkip.
ad6rtu.«, par. atltmpted.
Adnist-u», i, in. Adrastus.
ad ni. V. irr. / «in pnMni, t-am,
/ am, K. iL 68.
/ <rai Dropiliotu, ML. iv. 57S. «ij.
78.
adWkuus par. frroM|*-A£, r«rri<rf lo.
advebi>,v. d. / carry.
advrhor, v. 3. / «ih curried (a.
advek), v. I. / r%rer.
adveii-a, ae, ra. & f. aforri§ner.iitwt
&. ailjectivt'/«rei$n, jE. viL S^
advcnio, V. 4.* / ccinic lo, crn;< ^
[dit, V. J. / ai/J, entnr.
join or mit to, G. i. 2.i>=:. /R. ii. 33^. adv^nt-ams hnx\% pnr. •/iprowAiw;.
vL IvUl 777. viii. VJf». ix. I4'J. x. adv^nto, v. 1. In*tne tn, uppt^aeh.
addilu», pnr. athkd.
jiliV&-iii^ iVoir fn, JE. vi. 00.
frrth, M. x. ? .^
addi
263.
givt, G. i. 12.">. iv. K'iO. lE. v. 24!l.
viL 315. viii. ^JL i\. 6VX 765.
tn</>irr, JE. ix. ]itL7l8.
addor, V. 3. / /tm nddid,
joined, JE. vL 528.
ro-Hsef fvttd, £. v. 7fil.
add(ico,v. 3b / «ArinJ: iiji, oonlrvrf.
atldikrtiu, pnr. Iid,
flritwH, it. V. 507.
- .dfiimn bark, M. v. 141. ix. 405. xL
5t31.
«(raijmerC JE. xiL 622.
trhirlid rouitd, JE. ix. 5>:7.
nd^o, V. irr. / rfrrottr, tat up.
ail4inptu«, pnr. tahen nw»y, to-t.
ndt-o, V. 4. 1 cAlo^coine lo,
ntider'^^ M.. L 10.
nvi txulttd^ A\. iv. 522.
adeo, n<lv. .to, veru wtiirA, indttdy
chiijljf, Ci. 1. 2C
nd«')itis, {lar. nrlcn up^ ronmii\td.
fulbirr«K>, V. 2. / sttAl to.
atlhiU.>«»,v. -J. / <f/'j»/.v,
Joiti,M. viiL .'ni.
ii»r\fc, JL. V. i^.
adhui', luW. Ai v(l, AtfAsrlo.
adi^ V. 3. / drne.forcry
itfikr.^ JE, i\. 23.
arUirlo, v. 3. / a'iJ,
^foin, .1^ X. 182.
ndiiiio, V. 3. / leJce uuviy,
hiifltr, (i. ii. .V6.
advt>nt-a<i, us, m. «in nr^tvalj
prrsence., JE. viii. JOI.
ailvi^rs-a, unim, pl. n. a mi2/*>n< v
atlvf>n>Atu«. mr. opp^sin^.
ndvt-pi-uin, I, n. u fnlnTtuty.
a(lvpr>iiiii. Hilv. io»<o>irli.
advt-rsii«, ndj. eii/breHn«lc,ai/ivnr-
■dv^ntus, par. oppceitt, vtroK^
bwllintr, G. ii. 526.
advers-ii9,i, m. an eitfniy, fo*.
adverto, v. 3. / tum^ nppf-H lo,
i. xii. L-ik
etiettil, listtn to. M. ii. 712. iv. 11»
bring htfort, JE.
«r/, Tisttn lo,
viiL .50.
adverlur, v. 5. / nmtw ttt.
iiduli-cr, eri. m. an adultrrrr.
adiillm-tint, i, ii. oduIteTy.
Rdiiltux, )vir. t»roTcn np.
(idiiorus n(\j. hookrd.
advom, v. 1. / «ummen, artemMe,
ndvolo, v. 1. / flti, ruH (o.
ad\6Ivo,v. 3. / tolt it.
adiiro, v. 3. I patxh. dry up.
ni.nxiup, prw. «i.fo^ (.-•/(»■ na.
ad3,-t-tim, i, n. lAe i*rtn«ut rrrm, m
nvoit sacrtd pltire oJ'a trtnplt.
iEacid-«M. r, m, Paimn. aHcmJffii
r/ /Haciis used for Aciiillr» oai
ryrrhuii.
/Ea>'iis, ndj. Colchian, or etf
ied-eii.is, 1. an Aoiur, puliKt^
i-AitY, (i. i\. '255.
fi6rt-Ai
a^ifico, V. 1. / buitd, mnlcr,
f.f^a: -on, onis, in. Jlipteva.
yiicacusBtU- •CfTfMn.
a'r.er, ra.rura, ndj. eiikyfiek:^
weaky JE. V. 468.
n.tn/tuled. JE. X. 85i*.
pein/w/, G. iil. 512.
dijirult, JP.. V.4S2. ix. P14.
aii4iotc.% JE. i. 208. iL 26S.
»iniM5^.G. Iv. 464. £.L35I. Iv.SSL
iEg-Lt, Wi^ f. (Af o-i^i», o,- Mhkld o/
Jupitf^r onrf PalUs.
atlit-us, liis in. a xray.paur;;^, rrreniw.
adjiini-lus, jtar. i'"i»irrt lo.inoorcrf.
adjiitiird, v. 3. f jmn, add (o,
/«■l«n, fnTl-^A, G. i. 2.
Join in tdUancr, lE. vli. 238. viii.
10.
ni^i'iii;r^r, T. S. / a/N joined in oZ/t-
rriM-r.
ad.iiTu, V. 1. / emrrr gohmal^ hy.
adjuio, V. 1. I ajt»iflt,J'in-oui',
• w.-rrijT, JE. xli. 21 A
atimin^ndiis, im. to bt admiredy non- iE;rl'<*. <'-V f- /Egle
dirfnl. ^c-on, 6ni<, ni. JEpnn
adinird':t% &Titis, por. aJmiring, loon-
derinz at.
adnii.tir, v. l. / n^miVr.
a«linifi4Ht^ \.'2. I ftiMs:le '.n:h.
odmisci.or, v. 'J. / utn iHcorporattd.
a«iniisiu^ p:ir. luiwittid.
TvHaiAXaT^ v . ;^. f aw odtnitttd,
•itJirooTM^vv.^L l p\it.viv xnkiuft^mn^
fidtMiHi(K^
goad^ j^ >. &VI -
leirr^, Mdv. tniA mic-A nfio, (fi/Tfm/ir/y.
a*{;rexco. V. 3. / ^tvu' niorr nck.
JE^-plius,a(0> Ki;y}^ian.
JEt:} pl-UK, L f- E?)3'*-
JLunntid-^^s fT. lu. £mf«iiidcS)lA«
of £inon.
flrmuriK, adj. ntt^toia,
« rre«il, fc.v. t87, X. 371.
Vwv««i\-« AvwR^'<^ ^'Vrtj^H^
t
CLAVIS VIRGILIANA.
13
eel-uio, 1,11. m aCrmur.
CoUuntM^ «, f. a Jooe.
coUim&^ e, f. a piUar. evIwwM
coUirniu, adj. made o/ kaztl or tht
eonul^rte.
col-iu, i, f. a dist-ifft
afVKning. Al. ^ iii 409.
ooin-&,ief L kair (fi/tht ktai)
a nuau, JE. x. TiH.
Uavet, G. ir. 137. A. iL 629. TU.6a
xii. m
hmuikt,Undrir»^ O. H. 368.
«0BV4Ui% 4ntbs pv. hainf^
thaegy, («. Ui. 312. JL xiL 6.
fuUo/Ua>x*y G. iv. 122. •
kranrhed or spread out, £. xiL
413.
COn»-es, idf, in. & f. « fompanion,
partner^ JE. iL 294. iv. C77. ix.
277.
•n oMf miaiif , a /oHower^ JE. iL
796. iT. 12S. I6i. btl4. T. 301. 822.
▼i. 865. X. 2:0. 321. 7ia xL 94.
586. 655. 8^5.
a/rini^£. iL744.
andiv.M. iLI81.
a rt' '/'dtratc^ I\L ti. 528.
j^idf,.!-. ri. 292. 533.
(m{ )r, ifmKmor, JE. ix. 649. xi. 33.
cormrt- 1, 7, m. u comet.
comi)us.H<1ir.iii7A, ^oiui (0 kand^im'
mi./^rti/y, U. LIO4.
comit-aus 4>tis, |>ar. latended fty,
«u -. r>UTuicd, ii. iL 40. 370.
a^.i £1 -tf, jli. iv. 18.
comtii u%{nr. atundtd fry,
aj 'v.jt^mic/ti -E. tL 112.
foUowcdhy, .*<.T. 136
' "Of^.ip^inyin^, 3i. x. 194.
comi Al-\ii u», m. a trainf
ntmitr, /ti. iiL336.
eoaiitor, V. 1. ' ttU.nd,
att^nrf on. .E Ti. 8^3.
ac-*^r.ir>any, JL iT. 513. X. 136.
foli-.l €. iii. 66a viL 681. tUL
4<?2. \. Ib^L
eomin'>;.ulo, t. l. / nain,tmbme.
comnioinor&iulus, pur. f he treatad
ufy «un^.
comui^xioi, T. 1. Irteamaundf em^
fn'i.
cont:iir*p:i-um, i, n. traj^A,
cominit»-itin, i, n. a jaaU^ erimcy G.
iv. 15UJE. LlSH.
commivav [Mr.joined, JE. Ui. 428.
eotftmit'tl,tterjtetrated,JE. tL569.
comm-AMOA li, entnutedfM. x.156.
befrtr , E. V. 113.
eommi^tus i»<w. miztd, mingUd,
ComiTUito, \ . 3. / cenunit,
entriut^ truH, G. iU. 78. A. S. 69.
s/w, (i. i. 223.
J>/ant, G.iL289L
m' t. enfoge, JR.r.99. xU. 60.
I o/^ nd, commit a erimt, JE. L 331.
goin^ tn begin, M. TiL 542.
eominiitor, r. 3. / am oommittedf «»•
Irwtrdj
jointd, R. xL 589.
oommixtiu, par. mingUd^
mir«4i toiti, .£. iii. 633. TiiL 255.
hltnded, O. iT. 50a & tL 762. xU.
83>.
commoda*, adj. cemmorftowf,^rop«'.
commotiift, par. ttimd,
movrd,G. iT..471.
okakent M. iv. 301.
frigktencd, JE. v. 219-
put into a pastion, £. L 126.
commoTeo, t.2. / move, r(u>,
rotur, ufiAar4o«r, &> viL 491
eomra(in-i«, e, adj. Jiwyim,
tk» lame, JR. iL 709. \
pMic, iB. xL 435.
eomp4ctuf,par. teinoil toretkery
>omM,fi.xii.674.
eerapAc-es, is, t aioiztt, eUmrt^
hoUorbar,JE.l.2B4. ^
x.608i
frMC,JLUL399. vUL 164.
oaily orcaU (o, £. v. 161. xi. 581
comp^Uo. V. 3. / ^rtoc
eomp^sco, t. a / itop ercuio^.Q,
liL468.
prune^ Up o^ Q. iL 370,
COnpitHim, i, n. a erotihva^ or ttftttf
a jtlaee wkere acverol mayt imtt,
complector, T. 3. / emkraet^
eontainjjE. t. 31.
fraip,iJB. XL743.
encireUj JE. i. 694.
«pras up^ JE. iL 3(53.
compieo, T. 2. / /W,
fui/U, aramufruk. JE. ix. lOt.
cover, m>toif,.£. 11. 495. iiL 71. 678.
V. 107. vL 712. viL 643L
man, M. xL 327.
compleor. t. 2. / lanJUltd,
aeeomplitked, JE. t. 46.
compl^x-os, Os, m. an emihrtet,
compi^xus, par. «Ni6ra«;ia|'.
frai^nnr, JE. vUL 2^ 551.
corerinff, JE. iL 5ll
com|i6o-eav ^ntia, par. JtinUtg togt»
tker, cloeing.
comp6no, v. 3. / «tttmUtt £. viiL
322.
make, oettlt^ JE. x. 15. xiL 823.
«ct, p^acc, JU.L*^'98.
ditpotty repott^ Q. iv. I8a 498.
oppcoM, aMtiaf«,£. L 13&
^nitk, cotmott. m. iv. 341.
tnalY tt0, jreicla, E. iiL 108.
r/oM, tiut «p, M. L S71
bui/(J,JLUi.387.
gatker, U^M^P^ JE. viiL 317.
eomporty E. 1. 21 G. iv. 176.
romi^nor, r.3.Iam determintdf put
an endto.
componltA, adv. &y con^yaef.
composltus, par. tet in arrag, ML xL
afrredttpon. JSL. viL 3991. xiL3l5.
reguJetr.Q. iU. 192.
tnmmed, G. iv. 417.
raiiol, JE. vU. 6.
oomp6stiu, par. tettUdtrnottd, S. L
24a
oompr6ndo, V. 9. / ootdL
•rue, G. H. 905.
ineiude, O. L 428.
oon^riir, O. iL 101
tfcscrOc, M. vL 626.
comitrinsus, par. calchgi at,
teutdf JE. xL 73S.
comprHsos, par. i^ipcami, ttopped,
itajfrd.
compriran, v.3. Ittop^itay.
cvrfc, £. V. 803.
complns, nar.comfrrii,
<nniflnedL JE. x. 832.
dceleed. M. vU. 751. vUL 138.
cumpdlsus, par. firtvcn.
conHiu», 4ntiiL par. attcmftf inf , «db^
tnf aac^rf.
con4(-os, iks, m. an attempt^ e^rt.
COnitML par. attetimting,
oMayinf, JE. ii. T^ vL 32. 700.
«frioinf , lE. Ui. 25. iv. 688.
eoncavus, adj. koIUw.
CODCedo, V. 3b / departf rdirr, tMCik*
drtno,
yUld, E. U. 57.
fraaC, aUoin, ptrmit, E. viL 23. x.
1. /E.ix. 655. X. 906. xLlll.
aknuion,^. viLS05.
fartwelL & x. 63.
a5a(c,£.\i!L41.
ceoc^nt-us, Os. m. tAe nnWnf , cAiry-
tnf , or melodif ^hirdi.
oonc^ptus, par. eonrcttcii, begotttmf
intended,M.xil\SS.
conc^fsus, nar. ftTcn,
permittrd, alUwtd, M, iiL 100L
7an/ti/,iE.T.798.
eonrli-a, », f. a ibtU^
eodaetkeU,Q. U. 940.
tnmMct, JS.TL171. x.900.
cqmMo, ▼. & /tp«i a iL 980L
mmUdiwta»t^M.ll%i5.
CODClUo, V. 1. ifoiiu^
fvtn, JB. L T9.
conciU-«un, L o. « eemetf ar flneaiUiy.
concipio, V. 3. 1 aswmiui,
rtcMoe, G. L 87.
takt, JE. xi. 61&
cnf crfain or ketrhiagtr, JB. sL 988i
rati/yy JE.xil 19.
Coacito,v. l. /raiMiip,A.T)L 476.
spur, M. xi. 743.
condtus, par. moved (iwjMtiuMifa) M.
xL 741 xU. 979L
katttntd,»petdtd. JB. xiL 9(S.
AnnSc^ A. xL 869.
tkrown or tkol frtmuM. xU. 931.
reiucd or cnrafMl, JB. i&681 xiL
691.
C0iid4mo, y. 1. 1 cry ttfiiAsr,
sAmrt, M. X. 738.
ery md (fdoud) JE. Ui. 529w vL SSB.
ix. 9& 975. 425. xiL 436.
ihritk, £. V. 66a
taU or tumtmon logitker, M. viL
801
coDdiido, T. 9l /
concol-or, Mi, aiy. of (Ac samc o».
Ur.
coDCKM-K, 6rdif, •dltfmitif ,
cofrcMoiidinf , JE. llL 542.
coDcrMo, T. 9. / truit (enc wM m
tking)
coocresco, T. 9. / frpw er «m >oinMl
togetker,
congtal, omfroxen, Q. liL 96a
eurdle, grow tkick, iE. xli. 00&
elot fixaao.
concr«cuii, |mr. ceiwcaiML Q. L S8B.
H. 376.
/rwciuG. iL318.
(io//cif, £. U. 377.
tkideenedy eurdied, Q. iiL 461
contrmettd or KubitvaL SL tL Ti8.
74«.
C0Dcubit-u«, Os, m. a»cinkrac«.
conciuTo, V. 3. / run xmtk otkeriy
ruik, M. iL 315.
run logetktr.M. vU. ASa
run reitmi, JE. xL 805ii
cronNl nmnti, JE. xlL 297.
mecl, G. L 318. JE. xL 3US.
OMcmb/e, >E. x. 691. xil. 5t;3.
cnfofr {fgkt) Q. L 4R9. M. I. 468,
\1i. 224. X. 8. 361. 431. 496. 7l7.
xiL 149. 3l5u 503. 671. 721 771.
faU/ouL, JR. TiiL C92.
coDCiuv-us, Os, m. a creaNi, cewcenrM»
coocibsus, par. lAaint,
motwrf, 0. UL 151,
tr«u5/cd, JE. T. 86a xL 451.
ttnuk, JE. T. 70a ix. 498. xlL 411.
468.
oitonifActf, JE. It. 666.
conmtlo, V. 9. / tkake,
tkruit, puik, M. viU. 297.
antmotc, JE.viiL9.
Irottft/e, M. XU. 594.
rafaorjt, JE. nL 398.
cood^osusj odj. (Aieili;, c/om togttker.
coodiii-o, 6nis, f. lAc fotpcr, Met.
coniU(-or, 6rls. m. a/eiHMlrr.
conditns, par. iaid up Ikoardedi
kidden,G.L442. JE.rli.m
made, oompoM^ E. x. Ml
condu, T. 9. 7 /ay «9,
koard^Q. U. ^7;
A4ie, E. TlU. sl7. O. L 438. 4981 U.
45J. if. 66 473. M. U. 31 8».
696. UL 237. iT. 177. t. 126. 348.
vi. 271. vii. 619. x. 767. xU. 8881
hun/, M. V. 48. X. 558.
ConMiOM, M. iii. 68.
make, t>rdmin, iE. x. 9&
/ound, rtdtt, £. L 98.
rtstore, JE. vL 793.
huUd, K. U. 61. JK.L 9l SnL m
522. tU. 61. vlU. 48. 997. xH,
961.
A
CLAVIS VIRGIUANA.
ftlbeOf r.Ztam vehitt.
idbi^KO, V4 3. / hctmM wAi/e,
Albul-a, a», in> AlbuU, (Ae rivcr Ti-
IwT.
alh-um. i, n. whitenas.
Albiine-it, a-, f. Allniiiea.
Albiini-U9, i, ni. Albumiis.
■Jbu>, »dj. ifAire,
grtiH^ hoary, jR. vii. 417. U. GAl.
dulhchUey li. iii. Vl.
pnfc^ K. vil. 3JL il^. xii. 87.
htimk, JE. ix. 54H.
Atcdiid-er, ri, m. AlcniMler.
Alran-ur, cri^, ni. Alcanor.
Alc.-it!i(>-ii.s i, in. Alcalboiu.
Alriil-<?«,K'< i». IIrrc.ule>.
Alcinini-vii, unti<>, iii. Alcimudon.
Alcmo-iis i. ut- Alcimnu.
Airi|i{M>. iw, I. AU-i|i|ir.
Alc-oii, 6iii*>, 111. AlcoiL
AUn^t-u, us, f. AIc«*t'j.
•lend-uin, i, n. {;cr. hrought ttp, tdi^
r*deH.
al-cs iii^ m. kf.a hiiiL
iiUr^, lli», mij. iu-t/).
Al(>tb-c^ i>, III. AiciIk^s.
Al<:i-L>, iK, iit. Alcxia.
iiic;-«i, ic, r. n f ca-K^(f.
«lllks iidv. at aNotAcr /iiitr, G. i. 487.
nlibi, adv.r.'.<'i()Aci-r, in anolher placc
uiii-nus atU* uMther^t^
Jiti^udior onotktr^ £. x. 7GI.
ttrntirr^ (i. ii. 1 rj. 3L. xi. 005.
^orriffn^ j£.iv. 3tl.
■iWr. adj. 'jLingtd.
aIJ4,adv. to uiwther piatt.
ali|>-^iniif, ndj. sTKift-/ovtttl.
aliqui, mlv. «ome woy or other.
■ aliqiuiMln, lidv. at Uni^thy
fvrm:rly, ili. vliL Htij.
ali-i|iii«, (|ii>p, quiNL,(]iiid, prun. »ome.
nliquut,a'ij. iiiv. imnve.
aiitcr, adv. cthtrwi$e^ ttfttr another
manncr.
aUw, nc\J. an«/A<r, n/Arr,
dijrcnnl, (i. L27b. iv. '.^51.
eerferin, 5ont«, iE. ii. U'.1'i. vi. riR.
74i). vii. Gliuw xi. K*3. 473. xiu 1 Id.
m
alius^aiius OHe— anofAcr, O. i. 141.
142. 4'JI.
alii— nlii,iroiiw— «/A«r3i,G. iv. 171. 173.
JL. l 427. 42R. ii. 3J(). tKS'J. vi. 74.1.
711. viii. 449.4^ siL 577. 573.
5^1.58ti.
aUdbor, ▼. 3. i udl &y, rracA, airire
nf,
7fuie,./fon;, AL vlii. 108. X. 2C». 292:
•llup9U9i, p^.fiyinj.
Alli'«,ir,CAUia.
alll}*o, v. 1. 7 Ainrfrr, eoR^ae, Arrt i:t,
mwor, M. L lua
•liipuin, L n. nirttei-.
«llo(|unr. T. £ / flMat f o, oAfrM^
a/iMof fe,E.TiU.aQ.
ft]liia<«niii.^nUa, par. ailmdingf^
aJlao, V. 3. / umuA.
Aim-on, ciiiis, ri. Almon.
alnra^ adj. hotmti/ul^ G. L 7.
prtrnunt^ U. ii. J30.
yhii//iiLG.iLS:t3.
/crtac7£.vii.044.
Mrenr, c/car, ckmr/ul^ E. viii. 17.
JK. LWC. UL 311. V. C4. vUL 45&
x.21^
kinA, imdtJgent^ mnmitimu, JE. I.
61B. iL 591. 664. vi. 74. 117. TiL
T7Lx.m 258. 332.499.
mutpicioMi, £. xL 557.
al D>ns i, C o 1 ai<frr-!rc«,
a poular^ K. vl. iJ3.
ncoHe-heat, on W G. L 136. iU
451.
aSo, T. 8. / momvkjeei, maiMfoiii,
rarUc, £. iiL Sa
^rWiiM, A*. iv. 38.
. prvpagolet G. L 23.
tnfntm, Ai. v. 331. tL ISB.
AkM-iB, iiniin, in. pL uouk P^ t&c
JJoJtek
alur, T. 3. / OMnoiirijAai^ imerttmd.
Alp^B, iuni, r. til. tht Alp».
Alpiicsilw -us,!, m. AipbusUMnii.
Alpli^-us, i, ni. Alpheus.
Aif»lt«UAt ai^. Ali>beau.
Alpinu*, ndj. Aljniie.
AU-us i, in. Aisus.
iiltar-<'. is, II. an altar.
alKV, ath'. Ai?A, on Ai^A, alt/t^
detp, G. ii. 7tf.23>lk iU. 4::2. &. iv.
44.Xx.PJ'). xLiyL
/«M(//y, G. 1. 485.
alt-cr,«-i ius lu^. (iito/Arr, (Ar o/A«r,
(Ar M.ic, L. ili.S4. d. iv.3Si). Ji. v.
oi,?.
(At lic.rt, E. V. id. viiL SO. £. t.
Sll.
the ucomti^Al. xii. 5S2.
altcriHun", antisuor. (/o.njr a (Ainf
intfrjhftn:jLtihfii, btf tiu-ntj
n^-icTrift^-, dl. iv. .»7.
allei'iiiS U'i^- ti-'lrri-Aan^o6/j^ ^y
(nrnf, h. iii. ^^.
alt^nius, n(|j. nlttt-naie^ htj luruty
tvtrv alhcry G. L 71. 79. ii. xlL
263.3!»>.
tAe «c'-on(/, JE. xii. 386.
alti-ur,us"'U* ^••C*"'»
tu!Ur, /E. \iiL IH^
deiper. lE. x. f^.K
alii^Mintis "O^. nw*^ AifA.
altiu». uiiv. hirhtr,
/oiprr, drc/w> , G. IL ?XK iJL 442.
idU'-ix, ici>, r. tkt nourishtr.
alt-uiii, i, I). the tetif the t/oji,
AruvtN, JE. i. 397.
lAc (iip tit/u trtt) G. iL 210.
(Ae 6a/(/rw:;N/f, .i£ ix. l&J.
altu«,adJ.Aij|rA, lo/iy, ttutily^
tii/y^ii. iv. 107.
bru ii:,JE. X. 7j7.
»(.6/«., /E. X. I2ti. 374.
detj), E. vi. 76. U. iv. 333. 36& £. L
au. k |Mis<»im.
Kcrct, ntiredj /E. xL 740l
alvcar-<>, is, ii. a bte-Aiiv.
alvr-u.s i, iti. the vAanmel v/a river,
tht knfdoj a xhip, M. Vi. 411.
<A« Ijtltaa trunk o/ a tree, G. iL
alunin-us, i, m. n /ot/cr-cAi7(/, a pvL-
jtif,
u ion, JE. vi. R7!).
a rcptitfd som. JL. vL SiXi,
alv-(bsi, f. (i6(//y.
uin-iiiiN anlis, iii. & f. a /lavi*.
niii-nns, uiitLs imr. /ot-in^.
amanic-u^ i, in. «n-cc(-ini(i7orain.
ainari-or, u%, adj. *n«re biitir.
amarmr, 6ris, ni. bitttmesf.
nminu, ai^. hitttr.
hititui, fungtat, M. Iv. 203. xL 397.
hractith, K. x. 5l
briii«,G. iL2:)8. Iv. 431.
crue(, X.. X. 900.
Aniary'11-if, idis, f. Amaryllis.
Anias«n-us i* in. AnuiMnus.
Aind&tr-us ii *°* Amaatrus.
Ani&t-a, e, f. Aoiata.
Ainnth-us, (uilis f* Aiiiathu<i.
aniatus, par. htiojtd.
Ainaz-un, onbi^ f. tm Aniazun.
Amazunid-es, um,f. pl. the ^oaxons.
AmHzonius, adj. Ainuzuntiui.
anibafr-et, um, f. |iL (nniinfv, loin^
inf»,
iiOneutt srortr«,£. l. 342.
Hnrk mtfitic vtrtcA, J&. vL 99l
prtanmeiy G. iL 45.
anib^suS par.ifiiAirc(< nnmdj
hHT-nt rouiu/, JE. v. IM.
ambi<ruus ad). uiniifuoiu, tff damkl~
/ut nuonuu',
dnaht/^^ M, V. 826. vilL 580l
anibio,T.4. / mrjvMMl,
«na(Ac,iE.lv.2£3.
amtutet eafotey JE. tU. 333^
nnSbo, it| o, -jA\. vX.k«Ak.
anAiN^l«^ «b^X. «MnkfroMa, Ov- f «o& ^
tkt fwz.
ambteCut, por. Uomif ,
tingtd^ £. xiL 901.
anidl-us, i, lu. ttar-wmrt»
•in-«n«, intis, adj. digtratUif
rtning. £. ii. 745.__
omaxca, £. iv. 279. ix. CSi xii»
622.742.
ameni-um, i, n. a tling mrjisaUin.
AiQcrliuu, atU. o^Aineria.
aniiciti-a,ar, u/ritnjdtkip.
amkt-M, 0.S m. dotktng^ «C(crc, •
garment,
a coiT/inp, £. L 411L
o vci/, £. iiL 405. 543 xi 71. xu.
855.
amictus. par. emxrcd
omic-as '« ™« m/rieud.
anikrus, a<y./Vicmf/y, HnJ.
aiuiisu«, iHT. /o«r,
tnifsinf, U. iv. 512. JL L £17.
ihattered^ A. iv. 375u
</ain, JE. xi. BCi,
dtad^ G. iv. 213.
Ainit«rnu.s adj. o/^Amitemom.
Ainiliiaoniu&, adj. [the oon] of jLBt-
thauii.
amitto, V. 3. / /oje,
tet ^, JE. V. 853.
Aiuraincus, a^^. e/^Ammlaea.
Amm-oii, 6iiift, m. Amznou.
aran-is, is, ni. o river^ hromk,
a ttream, G. i. 200. ili. 447. SS. £
vL^oe. viiL5A.44a
m/lood, JE. vii. 4t»5.
atorreat, AL iv. 164.
xtuter, G. iv. 233. M. xiL4lT.
amu, V. t. / /ore, c/c/i^rAl ia.
arocmiK, n(l j. pUasami^
hnppy, £. T. 734.
amoin-um, i, n. jpilnciMrirf, /oj«i'
ro*e.
am-or, 6ri«, m. love. sfroiir jMuoii^
lust, -m r^ ^
pleatMix, rnterltiinmnemt, E. Ix. 56.
(Ac iluirt of procrtarioii, G. iii
»'12.
Copid, B.. i. CGOi.
/riER(iiA(p, iE. V. 33 1.
an hndtand, BL. iv. 17. (SflTTilis.)
amor, V. \.i am belmxiL
Ainphi-on,onis, oi. Aiuphioa.
Aicphitryoniad-e.s ac, m. Uercultf.
(Ar i«n «>/'Ampliitf>oO'
Ampliryislus,* adj. af Am|aliry»a, *r
Aiioliu.
inrpirtd by Apollo, M. tL SW.
Aniphr>->-us i, m. Amphr^ i
anipk^:t-eii«, ^iti«, ymr. emA{
amplectnr, v. 3. / ntrroMNcI,
Am;^, jH.iiL 351.
comprcAcnf', G. il. 42.
ompl^x-us, iks, m. on niiftrar«.
auiplexus, par. eat6rac*n^, elaipmg.
huninr, elimginr,
vxtathtd, E. UL 45.
nmpliM>r, us, ac\f. grtmttr.
ampliiks ndv. morr, /onfcr.
amplus, adj. ttatdy^ tpm:imuSi
nck, M. IV. 9S.
Anuinct-us, L m. AmMnctiiL
aniiirc.«, e. f. (Ac leeo mr temm o/ ett.
Amycl-*. irum, f. jpt. AmjrclA.
ABiycla^ui, a«g. ^ Amydair Spv-
tan.
AmTc-os, L m. Aimrcuf.
Amy^nt-os, «. m. AmyntmF.
an, adT. wAclAcr. t/, •#-.
Ana|rui*a> o>, f. Aiiafrnia.
anc-ep9, ipiUs, m\j. tmim-edged, B. vk
5fi5.
«Mcrrram, <bM&0t/, 'M. UL 47. Ir.
603. v. 654. X. S59L
tnrrscare, ambifuoMo, M. T. 5».
ABcbemol-us, L ni. AnclicaioJus.
Anchl«^ a, m. Anchiset.
Anchlsv U5, a^j. 0/" Anchises.
Anchisiad-es, Is, m. pL Patroo. Bxnt-
as, rAc fon ^ AnchiMrs.
TmdHeR<%^«ts^. «A «no4or.
CLAVIS TIRGIUANA.
L
IS
»iir.JLTlL267.
toBtnclm, pu. etmtraettdf
coDtraho, ▼. 3. J eolUety
«ntftfr, iE. UL 8.
eontraci^ U 1. 34.
cODtrsriiu, adl. cm/rory, OMMttei
advtrM (•, G. i. 286. JL !▼. 628.
eootremo, v. S. / cmnUf .
contristo, r. 1. / molre «oul, to^dra.
eoDtundo, v.S. / ^»ir,j»Muut,
vanqui$k, £. i. 264.
CODt-us, i, III. a lonfpoU,
ooatdmu. jmr. droojrinf, affHeUd,
coav4ll-i», iA, r a «•//cjf, a daU.
eooT^cto, ▼. 1. / carry of\ eonoey.
CuDv^llo, V. S. / rendffuil «p,
rip «D, JE. i!. 446.
' tear uo, O. U. 2iiA.
mluck up (^ fAe roolt) JB. UL 24.
31.
fluek mU. JE. xii. 774.
aiiojr,JE.r\. 148.
«ii/eM(,a.i.457.
•ODVenin, v. 4. / nwct,
4unnNM«, yiori: together, JE. i. 70C
il. 799. iv. 417. S
gatker rouni, JE. Ix. 720.
eombine, £. i. 361.
advancey M. l 700. Jx. 799.
come, £. v. 293.
«oovenit, V. iiup. it it proper^ G. L 3.
JU, O. l. i55.
jutU M. xii. 184.
«oav£ot-u«, ib, ni. a coneourte^ an at-
tenUily.
CODVinms, par. tumed.
turned bactteards, m. xL 654.
•m«rtai,£. i.8l.
tamed about. JE. Ix. 800. xii. SC9.
ehanired JE. ii. 70. v. 406.
trant/onned^ lE. xiL 62J.
apponte.JE. xiL 716.
mtxtd, £. xii. 548.
convefto, v. 3. Iturn,
tum bodr, JE. v. 582.
trantform, K. x. 83.
cODV^xufl, par. earried^ £. viL 543*
cunv^xu», adj. eowotx^ vaulted,
hoUoWy JE. L310. Xl 515.
rvufuf , globoui^ E. iv. 50.
convivi-iun, i, n. afiost^ hanauet.
conv6lv.en«, ^ti», par. roUtngy wri-
tkinff.
conv61vo, V. 3. / roUj wrilke.
con-in,if m. aeonoorereat^^ofaikkel'
met)
coDviiUus, par. tom, thook^
MaMercd, JLL383.
coOrior, v. 4. / arur.
copi-«, ae, f. pUntjh ttore^
Uavt. liberty^ M. 1 520. ix. 484. Xi.
248.378.
jMRsrr, aJriJity^ JE. r. 100.
rwm, JE. ix. 720.
foreet {nfitMiert) M. IL 564. xL
834.
ceauo, V. 3. fdry, tcordi^
dry upy O. iv. 428.
lormnU, £. viL 345.
coquor, v. 3. / om ripened.
cor, cordit, n. the heart. mtmi,
delightj £. viL 328. ix.Cl5. X. 352.
xLsea
ooram, adv. in (muV) prueote^ feet
tofaee.
Cor-Mj K, m. Corat.
CkMriutlHn, i, f. Corinth.
Gorit.«u, i, f. Coritua.
coii-uffl, L D. • kidt ar <&iiw
COmeuB, ai^. Aomy,
«/ tkt eomeit (rec, JB. UL 32. T.
557.
eorniger, a4J. homed.
ooniip-ea, edi«, adj. homejf ho^cd.
eom-ix, icis,Cacmperr«ven,
a ekoufk er da», E. L 18. O. L
388.
«oroti, n. ind. I • kom (of tk$
^rnu.«, um,pL n. > moam) G. L 438.
433. A. m. 645.
frwa^, & TlL eiluTiU. 1
• Imb, E. X. 5S. SL TiL 487.*ix. 606.
xL 773. 859.
•iirntrAtnf Aom, 0. UL 5D8L
lAe end or erlremtty, M. iU. 549l T.
831. xU. 89.
lAc bendingt^ dicided ttrtatat^ ar
armtafa rtoer, 0. ir. 371.
com-iim, L n. thefruit ofthe eomeii-
tree.
com-u«, i, f. |A« cameily ar ttOd eker'
ry-tree^
a fttvetin or lamee, M. ix. 698. xU.
2C7.
cor6a-a, oe, f. • rroom, ifjodem,
• ekapUt or rarlaoA, O. L SOl iL
66. JE. UL 525. iv. 418. v. 110.
355.556. viiL 684. ,
• eroini,£.ix.508.
• ctrWc or oomiNmy m • n'ii|', JS>
ix. 561. X. liO. xL 47& xU. 744.
• ro/utr/loljo;», O. L 222.
cor6no, v. 1. / cein*,
jfUi to tke brim, 0. U. 528. A. L
724. vii. 147.
turroundy betet, JE. iv. 506. ix. 886.
corporeus, a^j. belonring to tke body.
corp-us, ori<, n. • hoay,
the tekole atan, JE. viL 649.
• eorptey a eareatey £. xL 30. 102.
• gkott or tkade^ O. iv. 475u M, tL
903.306.
• frunA er ttoek (pf « tret) 6. iL
2X
a Au/fc, M. l 74.
(Ac buik^ mauyd. IL 337. M. r. 68S.
vi. 727.
««rcnfeA,£. xLSlS.
corr^ptus fiar. teited,
tnotdUycaugkt^ M. i. 104. iL 479. z.
407.
tom otray, O. iiL 254.
corripio, v. 3. / cotcA i^ kattihh
mal:A,
teixe^ coCcA koid of. E. vill. 105. O.
iL 5ia Ui. 472. JE. L 363. U. 167.
217. ix. 602. 597. xU. 303.
kug, M. vUL 26a
dram, JE. vi. 29a xii. 98. 261.
raiscnui(ien,£.UL 176. iv.572.
taJte. kurry ever, xoimr a/onr, O. iiL
104. M. L 418. V. 144. 316. vL
634.
depetrt. xeithdraio hiutUy, M. xL
463.
rotMife, M. xL 900.
eorrdmpo, v. S. / laial, jMiMm.
corrdropor, v. 3. / om oorrvplal,
lainlttl,0. iL466.
c6mio, V. 3. Ifail.
eorrbptos, par. morred, dmmagtd,
inycctcd^ £. iU. 1S8.
cort-ex, icM, com. a rind or bark.
cortin.«, K, f. (A« toA/e or trioot (of
ApoUo,/rom •nAcnee orocice «ere
gtven^
the oracU (Utelf) JE. vL S47.
Cortynius, adi. of Cortjna.
cor-us, i, ni. lAe norlAtoMt wiacL
oorftsco, V. 1. i^itter^
thake. O. iv. n.
hrmditk. JE. V. 64Z vUL 661. S.
C51. xii. 431. 887. 91&
coriincus,aGU. glitteringy
«Aininf 6rif Al,O.L29a
wemng^ ntomng. JE. i. 164. xU. 101.
darted, branduked. JE. viiL 301.
forky, mL G. i. 328.
Jlaikinr, JE. iL 172.
corv-uc, i, m. a rro«peftriR»n.
Corybantius. aty. Corybantlan.
Corycius, adj- Corydan, of Oorycof.
Coryd-on, unif, m. Coryiioii.
coryl-ns, if f. a kaeUdrti.
coi7'mb-iM, 1, m. on iuy herrg,
oory t-u«, i, m. a auiver.
coc, cotls, f. o mAcletoiMU
a ragged roek er duf, E. tUL 43.
O. Iv. 203.
Coa-cr, Anim, pL f. Com.
Cow-us, i, m. OoaMM.
coct-«, ce, f. « ri6 ariidti
• eMil («t ff «hMm) X. L 81 1.
cochfiro-os, 1, a AnfUn.,
lofiyitrain, kigh «ty/e, E. vUk 10.
eraor-o, 6ni«, m. • Aorflcl.
crAt, adv. lo-merrom.
crasmu, adj. lAirA,
eiottedy M. v. 469. x. S4a
«/ofc, lonf A, c/tnfuif , Q, IL 398.
/oneninf , O. UL 206.
«MuUy,0. iLlia
crasUnus, ai\j. ofto-merrom.
cnUHn. 4ris, m. a grtat eop^Umdar
a^.JE. TL225.
a eiitemj JE. ix. 346.
cralreik is, f . an kurdle,
loattiing or watUtd ttxtmt, G. if.
214. X. xU. 508.
• Aarrofo or drag. G. L 86.
cmkndiM, par. prvdueimg.
creAtr-ix, icLs f. tke univeraii mather,
credtns, par. 6om, detotaded,
creber, adj. lAidr,
ohmMiinf tpilA,!!.! 86.
/Vcnical, many^ O. UL 554. Iv. ST.
A. L 9a iL 637. 731. Ui. 127.' T.
4S6. xL 309. xiL 58S.
rMeotid, ii. UL 311. JE.iL 402. r
460. xU. 713.
ttrong,M. T. 764.
crebri, adr. o/inv/rsmienl/y, O. ttl.
60a ^ -^ -^ "
cretMi^KO, T. 3. / froto lAid^ «nereflss
mor* oMii morr.
cred-ens, «ntis, par. heUtving^ tkbtJih
ing. jg
creditus, par. helUvtd^ M. U. 347.
credo, v. 3. / lAiiJt, t*ppoee^ '-
truatj eon/Sdei E. U. 17. G. iv. 48^
£. iL 48. TiL 97. xL808.
creilit,6e/ici*e, E. vUl. 108. x.46.0.
UL S91. JE. iv. 13. tL ITSL 4BS.
tUL 14a XU. 283.
jiiteooer, JE. Iv. 422.
commil, intrutt^ Q. L 321 M. r. 850.
X. 70. xL 114.
ventnre, Aaroni, G. IL S3S. M. r.
883. vL 15. ix. 42. X. 389. xL
153.707.
credor, v. 3. / om imelMl, E. iiL 96.
JE. vii. 486.
6</icrrii, M. U. 196.
credulus adj. cacy ^helUf.
crem«, v. l. / hum.
Crem6n-«, c, f. Cremon»
cremor, V. l. / am 6uml.
creo, V. 1. / bringforthy
produee,M.yii.283.
crep-ans, Antis. par. ruttKng.
crepUJ-o,iuiL^f. (Ac top, hram^ er tdge
arrpit-anSfAnlU, par. ralllinf,
elattenng, O. L 449.
crodt/inf, O. L 85^ £. tU.74.
nul/inf, JB.iU. 7a
«larmiuSaf. JE. xL 398.
crepito,T. l./o{aiicn
ral(/e,«.Ti90&
era«A,JE.T. 4S6.
crepit-os, a8.ro.aclM' (afOMmder.)
crepo,T. I./rrm<AjM£
cresc-enc, faili*,par.ficwtM.<n«r«ec-
natne, E. Tn.35.
lrnf(Amiito, E. IL 67.
Ji«wngj JE. x. 393.
crascoyT. 8./frMB,
am mercaaeJL & xlL 188L
mwK; G. L 326. IT. 13L JS.si.S8l.
freu/K,O.UL306.
«ret-a, ce, f. cA«a,G. U. 213.
lomr, O. L I7a
CretHi, •:, C Crete.
Cret» uc, aiiU. CreCan, «f OrHft.
Crrt-e«. um, p(. m. CrcluM.
Cret-^uc, coik m. Creleas.
crctos, par. 6om|
/roai.
16
ii
CLAVIS VIRG1LL\NA.
CrKu-a, «, r. CrtHvk.
criin-«n, ini?, d. a <i-im/, aftult^
au impcafhmtnt, JE. vi. 430.
an ocnuof uin, M. xl. 122. 407.
A f r;>r»arA, .'K. ii. 98. ziL 16.
m f-iiiufW, £. xii.GUOi
an/Wmy, JE. x. Kfil.
a cnuw, jE. vil. 3X1.
(mrton.) a vUlai»utu Berxm, £. U.
65.
(metiin.) a i-i/ZatHMi oeCitfn, iB. vlL
577.
Grtmis-uk. i, m. Crimisu^.
criBal-i*, v, adj. Aatr, hdengingto th€
hair.
crin*U, i*, m. (Ar Aair,
tke taii /«1 «■onifr, iC. t. 52R.
criuitu«.Mfj. Aat'y,/MZ/ o/* A«(tr,
vcarntjf »r Aarinf /oii^ kiuir^ JS. L
7M, ix. f.3A.
cri«)Min«, Antii, par. frrawiii>Awijf.
crist-n, tr, f. (A« o-i ^/, tuyt orplwme on
tki: cone nf a keintit^
m krlmft, k. vii. 135. ix. 2T0l x.
701. xi. 8.
crisritu)^ m'\^. vxaring a remarkohU
crest.
crorus. ailj. ."j/froit,
saff'it>n-rofiirfJ, ytllou; K. iT. 44. G.
I, 4i7. .i'.. i. 649. 711. iv. 685.
IW. VI. an. ix. 460. xL 775.
croc-u*>, i, xn.titfffun^
tnffron-ccler, X.. ix. 614.
cruciH-is. e,iii!i.r/Kc/,
$t\t -c, X.. tL AOl 585. xL 841.
faurlal, /E. I. 3fil.
b4t.hurotu (fiKnft) R. ii. 12-L 561.
ilL44.6l6. tL 359. 446.
1»rii(f£uru/, brvtHt^ £. \i. 24.
il/-*titH.rrj, kartUKtnrted^ K. T. 23.
4i. iv. J0^<. ili. \. 407. iv. 311. 6t;i.
ix. 4(rj.
iaciorHVc^ E. ii. G. TiiL 48. 49. 50.
X. ^X
ntkUM^ Sl. i. 517.
'i»firr/<;}:/iii7, K. v.sn. G. iv. 405.
hleo^itt dtttruetivtf JE. viiL 146. xi.
5Sl
fritrktnjj $KorliHg, 3L. iL 3U8. xiL
drptnrtMe^ JE. xL t&
nnknppy^ ir.iiL ZrTS. JE.L 221.
^intiTneijfy JE. iv. 8(M.
trouUtsomet katfful, lE. Tiii. 57a
I\. l;r7.
cnM«'litrr, ndv. mrr//y, ftarlKimia/y.
cniUrli-<»r, U9, aOj. fnerc «Aoctinj-, 0/-
/crtinff.
Grua/-«ro. v. 3. / grow icone, tncreaie,
ii. iJL 501.
fi^i» Ae(, mmrefiercej £E. viL 7^8. xL
m.
cmdn», «JJf. kmil, (1. tii. 2a £. v. C9.
Mr,ing»/re$kt m. vi. 34.
fmiL, nni»A, JE. ix. 741«.
, cru'/. Ueotit^naJned; J£. X. 682. xiL
507.
cni«nto, V. 1. J imbrur. witk blood.
croentus, mtij. fr/oMly, l4/f>i<-a«-ii/ irith
hlood^jmrpUt nf m 6/b«fy »/i^,
Minrf, liolond wiA hlood, JC. UL
dWM mth Uood, JE. \l 272.
cni-ur, 6rn, m. Vaoil, gore,
Kqum' tite Woorf, G. L 485. JE. ilL
4S.
cn», CTvrlfl, n. lie «&iinib or hg ( /Vvi.i
lAr faMf (o (Ae anHe.)
flrast-o, «, C « cnf«t er coAt pf riec, G.
uLaea
cnut-um. i, n. « pieor o/* breadf JR.
vH. 115.
CnwtBni»r-L 6nini, pL m. tAe ptepte
^ ('raatutnerioni.
On»toinju5, nHJ. Cnnlwniiui, ^
OnMturalttlum (CafAonar.)
ailj||.e, iii, D. a bed^
aimkm,G.ly.45.2iX
flNci<.».L4ll.
o mele-fod^,Ci. i. li^S.
a maiuti-iv, £. vL 274.
cul)it-u«, t, m. nn t/bnne.
cuciim-is, is, la. o -nicvniber.
cujuf, ai^. irAou, E. iiL 1. v. 91.
cuini-pn, inis n. (Ac tep,roofyOrrUge
of a Aottw.
CuUn-u«, i, m. (Ae ttrtnv er $talk of
cttr.i ( /rom (Ae re«( (e lAe ear.)
cnlp-«,iF. 1. nfmdt^ offtnce^
bUnM,\i. iL 155.
ajoiblt^ .¥.. i\.l9.
giitlt, Jk.. ii. 140.
trimr^ tfirkidntUy £. iv. 172. xlL
r,4R.
a ditttut, or infected lAerp, G. iiL
CulpAtus, par. bfttmrd, JE. li. 602.
cul-ti-r. tii. ni. u AHi/*t.
cult-iir. uri<, m. u tuter, knuhandman,
un iHkiibUfnt^ G. L 14.
a vttrakiptiery M. xL 7ftS.
Ctdlr-lx. icts, f. a pruttctrtM^ pa-
troneM.
Cidtmm, i. n. pl/nped Ian*U O. L 150.
iv. 12V. >.. X. 141.
pl. 7St/'.>, mti.itf>ir$, G. iv. 372. £.
tliLfHL t-^M, G. iLlf«.
cuItur-A, n>, f. lireMtNf, (rimminr. G.
IL420.
cultiis pnr. dV/r^, fiianiirr</, K. i. 71.
ctdt-u^, u«, Mx.tWai^, niltiz-atvtn.cul-
tnre. K. iv. 18. Q. i.52. 102. IL 1.
35. .Sl.
nianiTTrnirnf. R. |. 3. iv. 530.
drrtf, /E. Hi. S:*l .
funnnrrr, or nicrAod e/' livine. M.
V. 7.Jri.
/mv, Ai. \iiL.':in.
aim, lulv. & ci>n). xrA«-H, # /nrr,
on«/. A-:. V. i''>3.
aiii), pnr. n-itk.
cuin iiriniiN, hiIv. in (A« Jt.-$t p/nce,
tAir/7y, G.i. 17R.
Cur.i-a', nniin.iil. f. ruiii.T.
CimiJ.' u«,<xl.i-^nni>^u,n/' Cumir.
cu)niiliilusiiai./tt//,4«r£r/(rd, JE. iv.
■lo'l.
CUll)|)|o, V. 1. / hiiip.piie, IrtuJ.
cuinul-ii>', i, II). an htny, on '(toming
rfu'uUr,.i-:. i. IUS.il. 41W.
ri«/^iMr, (1. i. 105.
cuiiJ-.hul^, uruin, pl. n. a eradte. £.
iv. 23.
ericiii, ivfanni^ Sl.Vil. 105.
.iAj\i-,Gri\.«'..
cumiAnilu, m. by rfe/ayinr, £. vi.
J It'.
cunn-ans, 4nti5, par. aupj/iKg, stujf-
inf,
witinct A'.. iv. l.tS.
dJnyirr.ii. iii. 488. iv. 107.
tpnr.trin^, A-j>(irfin^, A'.. \X. 390.
vii. -liAvilL jrH. xii. SUa
^aiuin^-, .E. xii. '*I0.
lin^ri i^ ((«u?A) iK. vL 211. X. £31.
rr/iirlaiir, JK. V. 35i).
iJHzniik, kard, G. ii. 23i\
cunctor, v. 1. / $*opy *(iij', dtlpy,
Twi-.r.', /E. 3klL:i|fi.
$!aud (nm kel/i) at hay, /E. x. 714.
ruiif'-.ii<i.,i(^. a//.eirry, &.-Ao/e.
cun«*-iis I, ni. a a-erf-,'*,
at'/i\'i hatta/iun '-r company offtt^
draw-i p iic (Aa( Ju.-m, A.. xil.
2Un. 457. >75.
(Ar /e(i(<, btnthti, or rowiin a tkea-
t^,Ai. ii. 5n .«. T. 61.4.
nmcfUf. pnrtir. advprblnl. soirer.
Cuji.\v-<», /;i»i«, III. ru|»iivo.
Cni-cin-u», i. m. Cupi'niu«.
CU|.4(!-o, Iniii, I. «rn inftr fcV^i-e,
(AiV^^C. L37. JE. T. 13C. \L 1S3.
i::.^ ix. S54.
re^iirtfy .V.. vli. 2G3.
/on, Ai. \ii, UV.
/iu(, >:. iv ini. T. 03.
r';uf^itior,.jV.. ii.'.i\'\
Cii}>i(1-(>. i:iiv, ni. ('iipld, JE. L 658.
165.
copi-en», ^ntit,'par. dcriraiic, coftr^
liotnnf. JL. \X. 79t^.
cupio, V. 3. / cecL(, lienre, aiwA, Im^
/er.
cupre&vmx, i, f. a ryprcM f r«c,
a K-yprtu AratM-A. Ai. vL 2l6i.
cur, Mdv. wAfi/erc, loAy, /er oAif
reoMn.
cur-a, V, f. rarr,rencem,
AttiimM. D/ oiinc*, G. iv. 17t. £ L
TO^. vii. 443.
rkargt, JE. ix. lCa xL 51R
gvuit/ianekif, G. 1. 26. M. lw.S9>
dUigimee, Ci. ii. 405^ iii. '^23.
CM/tivalion. (.1. L 22^.
rei/. G. ii. 439.
panf^l, J£. i». ZZ\.
rtgtn^, (rAeii|,Ar Av. Ix. 757.) tl
3.'i. iii. ijl. \ii. '.a X- Iv. 5».
mrpaie, u'.7/, £. viii. &8Gi.
lo.e, JE. iv. 1. (jrmrentaJ) & SiL
933.
pernoh !*• iored, E. X. 22.
dttirt,0. iil, 112.
i(('m.A(. </n>.iit», E.i.58. O.lv.flM.
.«. L 67t.
raiYx ^per«(inic) £. vL 274
curAmiiis. }>.ir. t,r. be drteteil, pneud,
ii.it. SV7.
curruli-o. 6nii, m. »1 cwrf:/, eilta.
Cur-rt. iuui, pL ni, Curr».
Cur^-e«, iim, pl. ui. (A - Currti^.
curi-o. ir, f. a ccurt, e. na(i, er aHoucf
(AoiiJ;.)
curo. T. 1. / carr, mti.«/, G. L SS- £.
iii. 451.
nia.'(f r, value, E. li. 5«. viii. lOS.
tizi.ni, E. ii. t^. Ttii. 35. x. 21 G. L
.001. JE. ii. 5^'. |v. 34. ix.2ll
«•»1 tr.7^in|r, JF.. ix. 513:
frar, K. vii. 5l.
'protrrt, K. ii. ."W.
prtn-iilt. (i. L 301.
wyrt:*, G. iT. 187. JE. itJ. Sll. riiL
607.
eff.:'J, brin^ tepav^ G. iL 261
curr-«is c""S Itir. runnimg^
ylwir.?, U. 1. 132.
cnrrirul-uni, i, n. $p$KX (ofHm.)
ciirro, V. 3. / rttn.
gUde,jy..iv.4e.
JtoK^ JE. i. C07.
thoot, J&. iL 60L
rAri//,j»trmr, j:. iL l2a vLSi
ruth iR(o, /K. xiL 524.
tai/, maln' mm ele«i#'. A. GL I51-
V. 22** '2S& ■l2.
am tliffiiued, ^md^ C xL396. xil
t'4).
curr-us. Of, m. a rAorior,
er Aoriij, G. L 514. UL 91. lOl M.
v. 145.xlL3r7. 35a
the (m-A«J a/aiirniif A>G.L 174.
curvuA, 0», m. rtnmiug^
la.ing, ti. iii. 13;2. M. viL 1«&
a i orr ./o<X-radnf , £. v. 67. S»
S»2.
nin..iny a (i/(, iP. t. «16.
f/fing.Migkt, E. vi. aa «. IV.19L
T. ^ Ti. 194. xii. 84. 89a
Aaffc. tpted, C*. iiLld9LJE.vU.eit
;07. xiL683.
Avrry. JE. Iv. e?72.
ctmrtc, li^ iv. 46. r.53. V. ICL 731
&14. vi. 154. 536. X. ?7a xiL 90a.
a •.«j/nrr, (««•«, £. i. 157. 584. &
3RV. iU. 116. 146. 3ua 353. 9(1.
537. 315. 454. 4va 507. T|7. Iv.
2^ \L ;U£. asa vii. I. t3& Ix.
91. X. 24a
• n rvit, vinding eawoB, M. &
430. \. 131.
a paysa*^, G. L -la JE. vLS1&.
mrovr'* Ofmrrver') E. «iii. 4. Q.
\v. l:)0.
Aiivhnf . ceii^fiHr, G. liL 40a C f^
253. vii. 471
m morrft. K. v. 54a ^67.
m trmnrte. 9,-indtng,v:ketlimr^»*,
41. T. 583.11 102. xM.M
CLAVIS VIRGIUANA.
^
17
mmmat, pumumg^ M. v. 29S. Iz.
650. xiL 775.
canr-aiu, intlt, pv. bcn^uif , Winiif ,
O. iT. m
«arv4tut, pair. bcnf, ^«werf,
«,rA«l,U. iv. 362.
(tfnro/) «MiMlinr, JE. Tii. ^81.
earrOfT. 1. / fcena ckuii, O. i. 188.
eurvor, t. 1. /om &(nf, £. iU. &i3.
•urTu»,BdJ. cnoktd^ Q. I. t7a U. 189.
htnding, (ac(.) E. ilL 42.
Unding^ U. L U60. £. iL 51. 179. tL
4.
htnty JE. TiL 497.
AcMKi/, O. L 502. IL 406. JB. TiL
17'J. 184.
windinr, G. iL IX JE. iL 748. iiL
lt>. m 238. 64S. T. 287. x. 6M.
zi. 184.
tkat hatk tumings ttnd mjmjinrt,
G. iL 316. iiL544. iv. 278. M. UL
674. iL 52^
«p±dr, £. TiL 817.
tktwint or top (•'/apoU) JE. t.
(170CC.) a *0«Ar, jftvftin, /E. ii. 230.
▼ii.75(S. X. 4S4. 733. xL 41. 691.
xii. 3S2. Sc-e. 510.
« trideut, £. L 81.
CUAlodi-a, ir, f. corr, G. ir. 327.
rAorve, «li. vli. 486.
wutek (and ward) G, iT. 165. JE. Iz.
166.
« htsptr^ fnard, Mi. Ti.574.
CUftodilus |>v. thut up^ cotijincdj £.
viiL218.
Ciut-os, /Mli&, m. & f ' « kttptr.
«n Arnirtiuin, G. iv. 4S3. £. ilL 221.
« tlupkefi^ K. III. 5. V. 4t. X. 36.
«fuarcl, £. L 5GL IL 16'. . 492. 762.
TiiL 401. ix. 151. 380. 648. zL
83^.
•r woick, G. UL 406. £. tL 424. tIL
791.
« ruanlian,j»n>(celor, E. tU. 34. G.
l 7. £. ZL785.
(prporttry JE. Tli.610.) « proUat'
reit, JE. ix. 405.
a dt/eiidtr, JE. nii. 652. Iz. 176.
a fxrvcmor, £. t. 546.
«H ovtruer^ prttident^ G. ir. 215.
a teniler, /dM«r (0. 0. iv. 110.
a m, •fcieiutr, JR. iT. 186.
a pitoC,KMmiuin,£. vi. 350.
A dof , tmwfM; JE. vL 393.
CvWl-e, es,f.X'yb*le, «. z. 22a
CyrlatlHM, um, pl. f. tke Cyrlades.
Cyclopeui, milj. o/ tkt Cydops, Sl-
cilian.
Oycl-ops. 6pi8, m. Cydopf.
cycn-ufl, l, m. a iman.
C.vcn-w, i, ro. Cycnu«, JE. z. 18%
Cyd4pi>-e,M,f. Cydippe.
Cyd-on,6nif, ra. Oydon, JE. z. 325.
a Cydonian, K.. xii. 858.
Cydontits,afU- Cydonian,Cretan.
cyUndr-us l, ni. « mllin^ ((onc
Cyllar-us, i, ro. Cyltarus.
CTilrn-e, es, f. Cyllene.
CyUeni-us, I, m. Mercwy, £. iT.2SS.
276.
OyUenittS, adj. «/'CyUeoe, £. It. 258.
({/'MercvrT, 0. 1. 337.
c)rmi>4, e, f. a pmnoce, &oy, G. 1t.
195.
a/efTp*oat, G. iT. 506. JB. tL 908.
413.
cymbal-nm, i, n. a eym6a/, G. It. 64.
cymbi-um, 1, n. « cup «r (00/,
{in/otjno/) a beot, £. liL 66. t.
»T7.
Ojmodoc-e, es, f. CTroodnce.
Cyroodoc^, ae. f Cymodocea.
Cy m<ilho-e, cs. i. OymolhCe.
Cyniphius,a<U. Cyiiiphiwi, ^ Qyat
pbas.
CTnthi-us, i, m. ApoUo.
CVntb-tts, i, m. Cynthuii
<4gfptfW8Hii|i,£ •
Cypr-us, i, f. OTprus.
C^r*n-«r, cs, f. Cyrene.
Cynue'us,adj. Cynican, Corsieaa.
Cyihfr-a,6nim,pL n.Oyth«rm.
Cjnher^-a, k, f. Veniis.
cytis-us i, m. (tki. akruh) katker
Cyt&r-us, i, m. Cyionis.
D
Dae-us, i, m. « Dnrfam, G. iL 497.
Daedal-us i, m. Dardalus, £. tL 14.
29.
daedalus, adj. ortiJSciaL, «urimtdg
tarmigkt,
wt/jS -'imriinf , JE. Til. 282.
DBh.«.4rani, pl. m. tke Daho, tki
Bcythiaiu, JE. tUL 728.
dam^, K, com. a/aUoto-datrj a tmdkf
iiclitc, O. L3.»tf.iiL539.
damn4tus, par./Mi/frii, JE. tL 430.
danmo, v. 1. / eotuifn ovsr, JE. It.
699.
Mi^^ b^nd todo a tkingf E. t. 80.
Jti.. xii. 727.
Danio^t-ef, r, m. Dwnoetati C. iL
a7, kc.
Dam.on, 6nis, m. Damon, E. UL 17,
kt .
I>iinB-«,eti, f. Dani<>, £. tIL 410.
Dann-i,6ruiD,;iLni.Grecians,Grceks,
£. i. 9i), itc.
Daniiu«,ailj. Orecmn.
d-Aim, aotis, par. iiu]»cnniif JE. tUL
b7a
ntffrring^ JE. vL 585.
datM». uro, pl. f. a/eait, hoMauett
/vodL viuHdi. G. iT. 133. i^ L 706.
Tli. 125. viii. 175.
mtrtt^ JE. iiL 227.
/Uak or/at (o/xirtim%) JE. tLS25.
Daphii-is idis, m. Daphnis, E. IL 26,
icc.
D«rdani-a, tr, f. TroT, JE. 11.281. 325.
iU. 52. I5r:. Ti. 65. tUL l2a
Dardanid<r, arum, pL m. Trqjaitt,
£.i. 56afcc.
D«ntnni(l-cs ■N n- ^neas, JE. z.
545. zii. 775^
Oardan-is, idis, f. dciotndod/f»m Dar«
danuB.
Dardanius, n6}. Tr^an.
Dardan-^is, i, m. uardanus, JE. UL
197. kc.
(adjectiTd) tke Trqjan, JE. t. 119.
Ti. 57.
£n««s, JE. It. 662.
lAc Trqjans, JE. zL 287.
Dar-es, Ms, m. Dares, JE. v. 369.
kjc.
dat-or, 6rLs m. a onicer, wuroe, M. L
731.
datur, v. impers. ke may or eany G. L
261. JE. iz. nt>.
U is grontcd^ ptrttrUted^ £. L 409.
55.'). ili. 7. vl. 14a 327. 688. viL
31J.XL298.
datiims par. iyoko) voUl give.
datuspru*. rocn,
^pointeA, JE. vi. 350. 477. zL 83»
tutigned^ £. vL 431.
aUotttd. M. UL 501. iv. 22& vL 587.
z. 47i
allowed, promiitd. JE. L 382. UL
255.
don^. JE.iL291.
cjrpofc^ JE. Ix. iCS.
pti^kleA, JE. z. 517.
/otr, prosperoui^ JE. iil. 705.
Dandus, acf}. o/ Iteucus, £. z. 391.
Daunitu, adj. liauniaii, of DMinus.
Drfun-us, i, u. Diuinus. JE. z. 616, lcc
de, prr. n/,
/romy K. L 17. 77. 84. It pastla.
011« o/, E. UL 32. G. iv. 471. JE. v.
487. vL 85. viLS67. vUL 79l 547.
S.436. zL5G(3. xiL792L
«/>er, /E. L 277. 81«. 538. Ul. 166.
vil. 357.
mKarding lc, £. Ul. 6& S^ iv. 97.
T. 96. vL » viU. 5M. z. 888. zL
9LiA
&y, JL hr. 887. Ii. Wf. xL 841.
«pon. JL Iz. 227. x. 187. zL
445.
•fier, upon, JE. vL 502.
/or.akout^ iE. zlL 765. tniNarf ^f,
M. iv. 324.
de-«, V, f. a goddeii.
debellindus, par. 10 he tmhimti, (Jkf
lear.)
dcbcll4t-or, 6ris, m. a sutJasr, a <
a'«cror.
deb6llo, V. 1. / vanfmik,iuM¥0t
AumWc, £. v1. S5a
deb««ns ^ntls, par. otoing*
debeo, V. 2. / 011«.
debeor, v. Z / oai ^e,
am dtmnod, dtcrted, & vL TM.
debU-is e.adj. oKoi:,
matfacrf, JE. v. 271.
«se/cM,£. ziL5a
dcbiUto, V. 1. /
debiius, par. Aic,
deii^iudy appttintid, JE. UL'
dntintd, JE. viL 145. vUL 875. Ix.
108. zL 75a
dec^i-ens ^ntiSjpwr. dtpartimgf
ictiin^, E. iL 67.
going i/oivn, G. iv. 466.
rrtnminf, O. L 381.
decMo, V. 3. / deptat, rttire,
go ateojf/rom, give wajf ta, K tiM.
88.
f«^G.iL206.
rctnm, G. iU. 467. iv. 186.
srt, 0. i. 45a
kave. JE. iv. 306.
avoitf, 0. iv. 23.
deceiii, ai^. ind. t*n.
der^pltts, par. deotimtd.
dcc6m<i, V. 3. / dcctdc, JE. xL 21S.xiL
281. 695.
esn(cnil,G. m.2a
€»mhat, /gkt, G. iU. 211. £. viL
525.
rcM/i-e, JE. iv. 475.
dec^rpo, v. 3b / ptuck of. erop.
decet, v. imn. tt frecomcU,
it oughty JE. X. 613.
it miut, .)*.. v. ;^4.
decido, V. 3. l/aU dutpn.
rieciinus adj. the tcntk.
Ded-i, 6rum, pl. m. tAc Decii, G. UL
V'9. jK. vL 824.
deciou«, par. eut or Ittpt off.
decl4ro. v. 1. / Brodfami, vreMWMr,
/K. V.246.
decUno, v. 1. / c/oce, £. iv. 185.
decol-ur, 6ris ailj. ditcotortd^
depravtdy eorruptf JE. viiL 32&
decoouo, V. 3. 7 heU awof, hoH
dovfn.
dec-or, 6ris m. heoait^ frare/Wiicsr,
JE. V. 647.
decoro, v. 1. / graftt.,adiomy
AonoiK, JE. iz. 215.
dec6rus, adj. Aan<;Ij>ome,eMM^fraM-
heamti/ul, B. U. 892. Iv. 539. 58&
xi. 480.
riitteHng, JE. zU. 128.
•nrjiuA^i, iE. zL 194. ziL 2ia
dee6rr-eiu, 6atis,par. raiking ota e/,
JuzL 4aa
dcdkiTo, V. 3. i nm doam, niM ».
dti^tndy ihoot dawn^ JE. v. 61QL
fv>, marrk, JE. zi. Iif9.
eail a/otif, joi/ if|Nm, JR. v. 212.
run over, fv dirougk witk^ G. IL 8>L
dec6rv.u.v, &, m. a itreem. deeetmL
JE. xii. 523.
dec-us ori«, n. Aenowr, '
•TNanicnt, decoration^ £. L 42lL ik
448. V. 5C2. z. 135. zU. 8X
/ame., kanoury £. zL 155.
f/ory, E. iv. 11. v.32. G. iL4a A
V. 229. vL 546. ix. 18. 405. x.
507. zi. 508. 657. ziL5a. 148.
heuuty, JR. L SM. Iv, l«i.'«. X3C\
.^
.■>
8
fvrjcn MH^ O. IL 197. JB. Z. 143.
IfpMfn •rr.G. ii. 1W.
f^bw vMdJar gtuterinft «r a«e//ow
<w/0ur /iJrf thnt «f c«M, A. tU.
MS. »iil. KT7.
Aariinru*. adj. '«/' Aurunca.
•osiin, V. def. / i7af-c.
Aiuoni-Q, 0*. f. AuMHiin, Italy.
An«(inid-fr, iruin, m. pl. Aummiain.
Autuniiift, aUJ. Aiuoalan, o/ Italy.
•ui)>-«'i, ielfj Di. u c^ndurtrr.
mupi<'i-uin, k n. n tign or tulxn of
merwr, JR. xi. 33.
yarrun<,iiH»M4 iK. iiL40n.
condu. (, iE. iii. 'Sto. \r. 341. tL 782.
Xi. 347.
' foctmtncf-.e. mcfAflnr^, C tIi. S57.
0itr'< /ait>^, «W/ orpuiuurt, Jl. ir.
lfJ3.
•us(-«r. ri, ni. lAc «oflA wtnii,
Ikr uind in ftntral. JS. ilL 70.
•u4rinu% ai^. MutAt nt.
l^-um, 1, D. a Md aittmpt or mndtr'
taiinf^
•n eurr-ft^. £. ii. AU.
WMU1, 1 *r. f<ti/-«f.
dflmu. ^. vL 6S4.
aur, <-i)ii. ^t(A< •-. or^ or tltr^
or at <raft, X.. i. (U.
ana. O. i. 411. ii. L 414.
autenifCoa. kvt, kowevtr^
tndif,indtcd^ it. ii. 101.
Aiiloni«fl-<io,6ntii, ni. AutuiDedoD.
ai<tumn-us, i, m. «uCimmi.
aviil^u», par. ytycked off\ £. vi. 143.
$n4ttch€djr>m^ /R. iv. t>l6.
(•m, Al. iiL575. ix.4dU xiL 68A.
fpm vp, ^. viii. 238.
tom/mm itt mooringt^ JE. X. GtiO.
eut flfotm, A^.ii. C31.
wn ncAMi, iF.. ii. KNt.
tevcrtd. A.. ii. 558.
•Tuncul-us ii in. an unr/r.
av-us, i, m. a ^ i*aFu//'a(Ar>-, gToni/rire,
on onctttor.
auxlli-um, I, n. tnccor, Mp. ataiitanetf
a rtlu/, BL iii. 146. xii. 388.
r««K.^, G. ii. 130.
rccmif, £. ii. 452.
•X^is id, m. on aalt-trte, art«,
lAe nortk-polr^ ti. ii. 271. iii. 351.
Acavcn, £. iv. 483. vL 590. 797.
CLAVIS VIRGILIANA.
B
BACf '-.K, ar, f. a 6crry, or any miJl
/ruit of trte*.
bacc-ar.urr*. n. (tkr keriA Indiaf g^ovt.
haccatii«. ndj. UMdded wUkpear. .
baccbAtus |«r. raxitng., ra^iri^,
Mod/y dant-rd oiir (hjf the cMtpo-
luon* f/ Harilms,) rrMMNmii^
trilA the rantiHe ton^ ^if ^^"f
mmpiminnt o/ DaccblU, U. iL
437. X.. iii. 1.».
Barrhviiis aiU, o/DacrlHit.
bncclMtr, V. 1. Iravtj A. iT.SOl. tL
78.
ragr^ M. ir. 6G6.
Dacch-ns, L, m. Ila<*rha<i.
innc, K. ▼. 6-). 0. i. ,^14. U. 143. 191.
iv. 10.2. m JE. Ui. •iTri. viiL l..i.
«rmc. U. iL 2. 37. 11J.228. 24a
275. tv. 129. £. vii.7J&
Bactr.«, ^iruiu, n. pl. Daetni.
Bai-a, 4niin, f. pl. HiUar.
bal-ann, AntU, m. It f. a «Accp.
baI4l-«»,fi<, in. m A/ratin^.
Bale4r-U,e, a^j, Balearian.
baltam-am, I, n. haittam or imlm.
bnlte-ui,!, m.abtlt.
banihr-um, i, n. a rul/,
an ah^, K. viiL24Sk
bar(>.,i, ie, l'. • bemrd.
Barlinricuf, atlj. krmirkt /rom Bar>
IvT, JIL iL &04.
harharicuk, atlj. A«.«Wtan.ykr(ifn.
larharHV ai^. hmrhartmty
««i-tifc, £. i. AJi?.
Ji^rtign^ Barharie, A. ^ TTI.
ftuiMUBliv^, c ' '
«n o/icn, E. L 72.
Barca--i, 6nuD, oa. pl. Bommnt,
LilivaiM.
Barc-«, es, f. Barce.
Biuul-uiii, I, II. ItntultUB.
Kavi-u», i, in. BaTiui.
be&tuft, pnr. Aa/»m, bletted.
Bebiyrius aiij. U«*brvciHn.
Belgiius, au^J. Itclgic' GauUih.
b«lul-«a, ir, m. a det>xHdant «/'Beloi.
beliinuum, f^r./ghting.
beU-Anf, antM, par. iipAttn»,
sulisl. a irarrwr, ti. UL lilS.
on afiM-riary, 6. iii.224.
bellAuor, 6rls, m. «tMrrtar,
ai^ectiv^. wtarliktt M. xL 700.
Jitlktingy K. xiL 614.
(equuf) mtr (Aorw) G. iL 145. A.
X. 891. XL 89.
l)ellAtr-ix, icis. f. ■ /emaU
variilK.
bellipol-ens ^ntii, ar^. foii e/'i
beilo, v. 1. / ira^ war.
BeU6n-a, c, f. U4>||una.
beliur, V. i. l/rht.
beiiu-a, K, f. u kajt, «lonAtcr.
bell-uni, i. n. tnir.
a kattle, 3L. vUi. 629. 675. ctalibL
conjltctf JR. XX. 736.
Bel-us, i. m. Itelas.
BeiiAc-u«, i, fi). Beiiacai.
beiM^, ai.v. vxll.
^PP^jh jfrotptrouJf, E. Ix. 6.
CBvrt, fl. li. 4r.
tnfc^ E. iiL 94.
ciCcap, JR. ix.206.
beneftct-um, i, n. • Inndncti.
t)enipnus.adj. Hni(, hentroUnl.
BerecyuttiiuvftilJ. Uerecyntkian.
Ben>-«,n,f. BcrOe.
Bi4n-or, oris, m. U'ianor.
bilK>,T. 3./drt'Nlr,
tvde «p, (i. L 380. 1t. 32.
nicir in^ JE. L 753.
am trutr.-rd, E. Ui. 111.
bibulus adj. «oaHn^. G. L 114.
rponjfy, po.oiu^ O. ii. ^At.
druy iitMAiAiuj^. JIL vL 227.
bicuMir, 6rls adj. n/tvoeolaurt,
m^tttrd^ Ai. T. 5ti6.
bicurn-is, c,ailj. itro^fovlirii,
^uA/c-AroiieJ, £. viii.727.
bld-rns. 6ntis, m. an Aou^ A, a tnotf ect,
G. iL 35.V. 400.
bid-eiLS «■iiiis f* « tketp/t /or tacr^
yL-c, liinA.
bifer, a, uui, adj. 6carinjf ttcirr ■ ^ar.
bifor-i«, e, adj. unt^ua/.
bit'urm-isc. oi^. t:tuskaptd,nr/ormid
bifr-OD«, 6nti*. adj. doHb/t/wd.
bi|f-a>. uruin, f. |.L a two kurtt. tkmnot
or rar.
i^UUtf-ii onim, m. pl. a^«cr o/kortrty
JE. X. 575. 5ir7.
a ckariot, J£. x. t<9^. 453.
b^u^-is c, ndj. OM Aam(««rW/Mitr, G.
iiL9l. M. \ii.\io.'j.
b^iip^uf, adj. coaplcd togctkrr^ JE. x.
253.
rfn tTiv korte rAnWof, JK. v. 14 \.
hliingii-is c. oiij. deccit/ul^ doublc'
tnnif iied.
bU-ix, iiii:, udj. ttwrMi ni'/A a doMe
thiVn:t, douhtc-ptuiUd.
biiiiriiibr-es iuiii. ni . yl suln t.tAc Cen-
tAurs (/nmt tketr tUmbte /orm.)
btmuh, a4j. o/two ycnrt.
biiiiisuilj. frt^.
bipai-cus, ^ntis far. open on hotk
MlJtt.
bii>«:iiri.|a, e, adj. (tM-riiiftii, cuUing
both vayf. BL. xL 135.
bip«mi-)s. is f. an ax,G. ir. 331. R.
iLG27.
a biittli or ptl: a...-, JR. U. 479, T.
3»i7.xL6il.
bip-e», cdis ai^. ttc^lrggtd.
hir^m-i», is, f. o ^//«y (xnlAlico 6«nb
b\t, v\t. ttvicc.
'tt\saltr«t^x^XDSta, ^ tKt^V^andega.
Bitl-aa,e. n.Blliaa.
biiiuu-«D, iDis B. hitmmitn, m «M ^
a tlimy.^iicAm tmnk.
biTi-uai, i, o. a ptaec mikart cmo mt^
m,ct.
biviu», lu^. Itmdinr twm wmg»,
blaiidiis arij. kiHd,
cmbof A, Au. i. 67U.
gi ntti^mwniKg, G.iii. 4K
ooftj ib. V. l>27.
pleaie
lanit E. It. 2^.
p/tMin^, U. iiL 127.
roc>xAtn|-, G. iiL 185k
blatt-a. ,e. f. « grmb (motfA.)
B4jl-«, le, t Bola.
bcin-uiii, i, D.j^«4J, iE.xL 43fc
A«f|»/itn«M, G. ii. 4&6.
bniius aili. fo^d,
Cntlt. E. T. r,i.
nd, JE. xii. 106.
fromtimut^ 1::. T. 6& £. L 7M. b
t>47.
«wfjtii-iotu, tucky, E. Tiii. 1081
«h.yu/, K. T. I .
cj^^.-SJi.x 1.658.
oer.iremkU^ G. iU 447.
Bc6c-e«. K, (k la) m. BodM.
Boro.aS*.iu. RoreasfAcnorfAci^
f Ae n«r<A, G. i. 37a AL. x. 3».
bos, boTis ID. «L f. «n «r, G. L lli
285. 325. A. U. sms. xL l-/T.
hmlU G. iiL 211. li. t. «)5. 4lL vfi
183.
co», E. L 9. G. ijl. 50. iE. viL Nl.
riU.263.
Aci/rr, *. Til. no. rm. 217-
Inns nr«( (coM/c) E. i 4S. T.SiG.
iL47a iU. 4I<). .'jS2. ^iiL2&v.
61. viU.204.3i5.
braclii-iim, 1, d. «n anis
on «rm, /iBi6 or hmurk ( V « fm)
G. iL296. m.^wi.^th. uL 2RI
tkt ItndrHi ^a i-inc, O. aSSL
tkgiidci{o/ «n Aax«n6fiidwtti
c/6ow«) JE. iiL 537.
« e/aa<, U. L 34.
a««i/-yardLJE. t. 829.*
brarle-a.a-, f. a tktn plat9(mrbmi)^
rold.
breri-B, um, d. pl. !!■<«, «Aclfaao, 1.
L 111.
/orrfr, jE. X. 2Ca.
hreTt-or, us ai^. ikoritr.
brrr-is e, ailj. cAorr,
«Aia, {turktd mp) G. iiL 80.
nurrb«s X..y. 'ZIX.
brrviMinius adj. tkorttMt,
l>n:*iter, ailv. 6. ii/ry. iN/i-aM
BrinrH'ii>. rof. (ei) m. Briarr^
Hritanii-i, iiruni, m. {4. tkt Ibiluat
Bronl.<rs «"i ni. Itrontrs.
Imim-a, r, f. :'-in*rr.
fAc trtnfrr-co/«fii-r,0. I. 3lL
bruniAI-ts e, aii). uinicrV, «vilcH^
Brut-un, i, in. IlnaiiH.
bub-o, 6uis (m. Al f^ «n (
tmbuir.u«, i, ni. on Acr^i
huccin-a, ar, f. a rniMptf.
bucui-H. p-, f. am keijer.
Inif-i), uiiis m. « fita^
liuil-4s a-, f. ««ftMi, AoM.
biii)iiii-us i, m. « loryc mBamg
grape.
bur-is is. f. (Ar ptmtgk-tmi/.
Busir-iv idis ni. Busirin.
buFt-um, i. n. ajuntrml pile (ndKtd
totukti)
tfMib, JE. \il. (?r>3.
buit. ujnilekre^ JE. xi. 85a
But-t^. Ls m. Hutes.
Kuibn>li-iii)), I, .. -, ^. .,
Buthrut-uiii, l '' »• nutbroUum.
bux-uni, L n. 6ar (w>md) G. U. 411
JE. X. ly;.
« fof (ntadc ofhox) .K. tU. SIS.
bux-us i, f. a bi'i-trtt^ii, H. 437.
apipr (mnde ofhem) jE. lx.619.
ByrsHs K, f. Byna.
C
CLAVIS VIRcflUANA.
6r
Kion, G. U. S9.
Cac-iu, if m. Cacuf.
ewttv-er, eric, n. a cff
cad-ens «iMU, fuV /aUingf /aUimg
dovm,
ttuing, Q. i. m U. m iU. 401.
JE. U. 9. iv. 81. m vUL W. X.
83S.
d^n^, JB. X. 674. xli. 410.
nnJnng^ ruintd, £. IL 575.
cado, V. 3. f /a/(.
am </ain, £. ii. 968. 43B. z. 47a zL
168.319.677.689.898.
<K«, £. iL 43t. iv. 620. ZL 798.
am smerifictd, £. L 334.
««, G. ilL 904.
/aU/rom, E. L 29.
drop, K. vi. 38.
tAoof,G. L488.
tMt, £. ia 260.
tink downy JR. ix. 711.
/aiU £. vL 33.
am laiA, Q. 1. 354.
Aiw/b(f, E. ix. 58. iE. L 154.
kang tank^ HL tlL 207.
/aU outy havptn^ £. IL 709. iz. 28S
xiL203.
tnter, E. Ix. 17.
om negltcledj G. UL 138.
caducus, ndj./ailingt
glain, £. vl. 481.
d€Voted todeatk. JE. X. 622.
cnd-us, L m. a cofl-,
on urn, iE. vL 228.
€«'.«. K, f. Cca.
Cccul-u«, i, ni. Cccultts.
Circua, adj. hHnd,
bii»d€d, M. i. Si9. U. 244. SCT.
liorit, O. UL 28a M. IL 33fii 987.
' lU. 232.424. Ix. 152.
darktnul. iE. iU. 200.
•fcfriur, £. U. 1& UL 203. vi. 734.
unteen, £. X. 733.
kiJdtn, G. L 89. ilL 2ta iv. 237.
JE. L 349. 356. 536. iv. 2. v. 164.
vL 157.
nnknnmj Q. ii. 500. £. iv. 209.
private. leortt, hatcking^ G. L 464.
JS. vii. 61&
vnvy, £. iL 453.
dou^t/u/, £. vL 9a X. 9t. xU. 501.
617.
ttndtr retirrf, JE. ix. 518.
aed-e< is, f. ttaugkter, Aocae,
^of i, £. X. 426.
rmurdcr, £. viii. 483. X. 901.
htood^M. iv.2t. IX. 818.
gwr«, £. vUI. 69S. ix. 456.
Caedic-us, L oi- Coxikus.
caxlo, v. 3. feut,
ktw, Q. i\\. 364.
iti7/, G. iiL375.
tlay in saeriflet, JE. T. 96. 773
tpum, JE. X. 404.
catdor, v. 3. 1 am cut,
kevm^ G. L 173.
it//<r(/,/E.iL268.
tlain in faerijiety G. iL 381.
C«L&tus, pATt canmL
enfrartd, emkoista, M. L 64a
792. viU. 701.
eaelo, v. l. / engravty embatt.
Cam-eus «0«, el, la It. f. Cceneog.
C»r-e*,iU», > p^_.
C«r^,K }»«-C«re.
carruleusa^J. See cceraleoi.
Cars-ar,aris m. Cirsar.
ctTMui-es,^ f. Aoir.
osKt-us, Os, m. a emttut vr gaiaUlet.
ciesuft, par. rvt,
iopped uff, prunedf O. IL 312:
kiikd, aain, G. iL 537. iv. 284. JB.
li. 168. V. 329. vL 612. 837. tU.
175. 574. ix. 151. X. 498. xL 167.
xiL 338.
tlain in tmri/ct, G. UL 23. iv. 546.
A. iL 116. UL 369. vU. 87. vUL
641.719.
c«ter, o, um, adj. tiu otker, tke rctf,
ktoikcrrett/wU,JE.tiLS94.
€meHi,mdr. kenc^crtk. JB. iz. 4ML
Oa1'e-us, 1, m. Calcua.
Ci^-a, ae, f. Cajeta.
OaIab.«r, ra, rum, adl. Cakbriaii.
calam-us, i, ro. a rceJ, caiw,
sta£t,G.L76.
fipt, £. U. 34. V. ^ vi. 69.
anarrow,E.ULl3. £.x.]4a
a ttyte, E. L la
tkt urt o/pipine, £. v. 48.
calaUi-us, i, m. o ba^cett
mUkfony G. UL 402.
eup, £. T.71.
calc-ar, aris, n. a tfmr.
CalcliHis, iiiti», ni. Calclms.
caleor, v. 1. / om trampled upan, •
tfueexed out, G. IL 244. *
calcul-us, i, m. a grtn:d-ttonit^ pc6-
hte.
caleC&ctus, par. glamng, JE. xIL 66.
firtd, M. xU. 269.
cai-ens, ^ntis, pw. tMirm.
caico, V. 2. / am hot.
Cal-es, ium, f. pl. CaJes.
caiidus, adi. hotj
warm, JE. vi. 218. ix. 422. xL 601
reekintf,M. ix. 414. x. 486.
calig-nns, inlis. par. dark.
oalig-o^nis, f. darkncttj
oUrArityj M. vL 267.
mA|»,£. xLl86.
*i/oF, ntitt. M. UL 203.
efoud (o/ dutt) £. xL 87a xU. 468.
caUcd, V. I. / darken.
C«lfiop-e,e8,f. )c»mnn«
CalUope-o, oe, f. { ^**"*!»*
cali-ik. Is, m. a patk^
tra-k, £.ix.383.
walk, M. vL 443.
oaft-or, 6ris, ro. keatj
titaJ heat or li/ij £. UL 308. Iv.
705. Ix. 475.
geniat htatj /ow, G. iU. 272. JE.
viii. 3lO.
fBKoi, G. i. tga
caUli-a, «p, f. a marygold.
caix, cnlcis m. li t /Ae hetl,
an hoo/, JE. x. 892.
Calyli-e, ejt, f. Calybe.
Calyd.on,6ois, f. Cal}-doo.
Camarkn-^fa^ f. Camarinn.
Cam^rt-es, is, m. Cnroertes.
Caniill-a, c, f. Camilia.
CamiH-i, (Wum, m. pl. (Ae CamlUL
CamUlus, i, m. CamUliu.
camiiMi«, i, m. a vnJrn»o,/oret.
Cam.'e'nm^4rum, ni. pi. the Mutet.
Camp4nus, odj. o/ l-aropaiiia.
carop-us, L m. ijield,
plainy G. UL 202. M. v. 128« tU.
781.
tke nu/ace (o/ tAc ko) JE. tL 724.
X. 214.
lAe toil, JB. TilL 596. xL 875w
a region, JE. ri. 888.
an horttKourtej Q. tiL 101 JE, ▼.
144.
a »/a.Y ofeecereite (}% tke eomp) JB.
Jietd o/Aat(/«, £.lx. 42. 5a 51 xU.
116.
eamurus, a^j. eranUefii
can4I-i.s ist m. 4. f. a (water)pipe.
canc.er, ri, m. a crafr (^A)
tke ufn er (repw; o/ Cancer, E. x.
68.
caiid.eiM, ^ntls, par. jAinuif, glister-
wkitt, M. iv. 61. T. 2^ tL 891 Iz.
563. C28.
Iwmin^, M. ilL 573.
AtMtnjj^, rtd hot, M. xil. 91,
candidi-or, us.aiU. xuhUer,
grny, t^riite,ly K. i. 29.
candidus adj. white,
cifUhtd in nJkitf, K. v. 56.
/tnr, K. ij. IC 5C £. v. 571.
beituti/u/, /K. vUi. 138. CU8.
oaml-or, 6ri&, m. whitinen.
can^ml-um, i. fer. <inj|riB|.
caii-<*ns, ^tit, unr. kaorw, Q. VL ^flft.
M. X. l^
grm, G. U. 19L
«Adce.iLiaa
•iMCmf , E. Iz. 41 A. tL 68T. !&
«Merin;, £. iz. G21.
ditclotmrj £. vUL 49a Z. 417.
caMos V. 2. / om »A«t«, grtm, Q. UL
325w £.T.4ll
can-la, Is, m. 1. f. a dtg,
bitck, £. L 23. £.tL 2ff7. TiL 491
(/iirie«)£.TL257.
rnn houndy E. x. 57. G. L I4a UL
44. 371. 4ia JE. iT. 1S2. tU. 471
iM^. 751.
a-«KfSiA, (s«a.<l8f ) E. tL 77.
(Ae dogstar, G. L 211 IL 363.
cai4str.um, L n. a AosfcU,
voider, M. I. 701.
canhi.«s, 4i, f. Aoory Aoir, JE. Iz. 611
X. 54.«). 844. xU. 611.
a Aoara Acord, A. tL 30a
caDO, V. 3. / tingy
write ^, £. L 1.
utter, M. 13. 373.
rr/a(e,£.iT. 14.iga
decJwrt, M. iL 171 tL 941 zU. Sl
explainy M. v. 521
dudott, M. UL 444.
reveoL, M. Ui. 155.
/ortwam^ M. iU. 559.
a/am, M. viU. 656.
tound, £. vL II. /E.viL 511 z.Sia
prtdici. M. iiL 366. tUL 41
/ore6o<<t, (/»»earA) /E. xL 381
/orettt, M. il. 1J4. UL 181 457. tU.
79.271. vUL34a
jpror/aim. £. v. 111
praiu, odtbraU, E. iz. 11 £. tU.
691
offkr upj JE. Ui. 431
croaky O. L 371
«ArirA, t-irtam, M. xiL 864.
Can6|>-us, L ro. Canopus.
can-ur, tfrvt, m. (Ae jound lof tU
tiumpet)
can/irus, oM.loud, jAn7/,
veiituntd, M. vi. 120.
mciodiousj warbling, G. IL 321 SL
vli.70a
cant4iid-um. I, |rer. linging,
c/Mmting, tnAaitttng, £. TiU. 7].
can|.anv, Antis, par. t inging
canthar-u^, 1, m. atanJtard.
canti», V. I. / ting.
canior, v. l . / «n praittd xpttk a t$tif,
caui-UK, iJH, ro. tinging, a ttmg^
tuue, M. ix.t^ll
eherm, M. \iL 754.757.
ehirping, M. TiU. 4S1
Aoe(inf, G. 1. 403.
ereakiug, U. iiL 328.
lAc «oumi (jtfatrumattf JE. tL 16& -
172.VUL3.
canin, at^. Aaary,
«iAi'(r«^A/nM(,0.L41
tpkite, e. U.51. JE. vliL 672.
venera6<c,/Mre, JL L 292. t. 741
lx.251
eap«^c,f.«K(f,
cAc-^a(,E.lT.2i.viLl
Cap^nus^ «dj. o/Capma.
cap-er, n, m. au ke-goat.
cap^ V. 3. / (aA« «», JE. UL2M.
uetcute, JE. L 77.
fn(cr 1WMI, M. vUI. 507.
S(db. & iT. 341 V.701
Capbirueita, ^ m. Capharent.
capi^ndin, nar. (o 6c ketd^hoiund,
CtifiUf T. 1 Jtuke,
aam nada to («Jtr, M. ii. 314.
•citc, E.IL Cl G. iT. 331. 481 £.t.
465.
comfuer, JE. ix. 267.
eontain, M. vil. 4(J1 iz. 644.
trtpun, M. L 673.
ruxitXjM. \iii.a61
Aow, M. X. 101
aRv/Xo/,£. iU.48a.
20
CLuVVlS VIRGILIANA.
ditn^dv-u^, Os m. a dfparturr.
digTi-^Mi'*. imi'. kizrin^tumtd aside,
departed^ Bi. \\i. 410. 715.
ret>Vcrf, Ji. iv. (l).
jHU r-me^ rti%tnudf JE. IL 718. ▼.
dllip&us, |«r. gfi^i^ii
$lipt awty, itL. ir. lOB.
rvttin/r^ ii.ill. bhl.
dU(k-liit, par. ((fcar/«) heloetd.
dilipu, V. 3. / '.jvt (dcarlg.)
diluo, V. 3. f vath amajf, O. L 326.
ni:V, U. i. Ut4.
diiu vi-im, i, n. a delut^, {iKwndatien^
a rtjamitif, de*trncti»n^ £. v\i. *22S.
diou'iii>uf, pnr. Aavm^ mtaturtd,
mrtctl 9u(,
mcMMird, diiidfA, 0. i. !1S1.
/ai./ Mf«. (i. iu ::>4.
duiikuo, V. 3. / f/wiNUi', «nul MRy,
ni(A(f. ow, iJ>. ul. 641.
f rij/, iE. z. :«:■:. zi. 7UGL
p4( iii, M. r. 2^
diino^m, t. '2. l mnavr. ditfeU £.
ili. 589. i\. 7. V. 839. ix. i>4A. sL
210.
pt<r.i\ tum up, G.iL 51S.
Piiulvni-a, 6ruin. nl. n. Dlndjnniu,
.^:. ii.um. X. isj.
dinuiii<M*-iin4, Autis, |Mr. comfuiuig,
C<il-'ulnti»^,
Dionitd-ci, i^. m. Dionu><lr, BL i. 752.
Dioii.uu*. ndj. I>ioninia,(Ae daughter
r/J)loiii>, j|%. iii. 19.
Dli'>i'-*<. i», m. lJiurr«, M. r. 2J7 &C.
Dio\i)M>-ui, i, III. Diozipi)UK JE. ix.
571.
Dir-:«, ir, T. afur^^ A£. xii. 06^914.
iJlr-tr, Aiuiu, pl. l. Ihra-, thej'u,-iri.
Diroa- -us a<ij. Dircamn, Tlieb,in, E.
ii. 21.
dir^citiN, pnr. drmvn up, •<( in arri^
rai*^'(J, Ci. i. •>:!.
dire|-iu¥, par. (oni Jrom^ iE, x\. 190.
713.
r»Uci/, jtjMt7c<f, pfint^Ifi^rfli £• IL
(«Jxii ^, G. il. R.
dirijf o, V. 2. / grmn tti^, ttiffeHj
cu^dU, emiritu/, Ai. iii. 260.
diri^), V. 3. fdirti-t, fuif<r,
ran^, pul in ffrrrajf, /K. vii. .'i23.
/<-. r?, uim, JE. rU. 4.97. x. 401. xiL
4:ii}.
tkt.ot. £. xi. 65L
(Ii»/if lui, (ifa/, iE. X. 1 ft).
•liritno, V. 3. / bitak •ff'^ cnd^ M. v.
4b7.
teparatey X-. viL 227.
dirimor, v. 3. / «mi dteidtd, XL. xii. T^.
Jiripiit, V. 3. 1 «nofri, K. lil. 237.
ftintrJi tataufrom, nfte^ AL.'\\. 75.
dr.tnolith., piUHder^ (w. iv. 21 4.
(r.Y>(Ar9ti', :att to the fi-MtnJ, iE.
xii. m
p/u.-i-KB, £. iii. 267.
■ti-.MT, iK. X. 47.<>.
/Ue^ £. L31I.
Aoh/ i<»:n/r(mi, jR. iv. 693.
cu( -2^ £. X. 41-1.
«irus «»4lJ' dire^ iTHt/,
horrible,drtadf*J, £. L29S. U.621.
X. 572.
AirfMasTfi- lii- 328. 5Sa. vlU. IM.
mr/u/, £. viiJ. m
«ut, aymrufjl, JH. xl* 96.
/a(«/. ««UiiMu, G. L 4M. JE. iL Aia
viiLS3&
fTHtf, 'Oiiniiaif , B. L 37. (tr iitipt-
««0 iE. %1. 373. {m'fand) 721.
MranLS ifi. it. l&^
•rWs,-, iF..Xii.li^
lairfViM-lifviu. S. ix.G31.
dhvlait* l«r. tom mpjrtm^ /U. x. SC3.
£b, Ditii. nu Dta, nuto. G. iv. 467,
1«.
L ^Pffil-CTf!, Ciill«, par. drpai-tinf .
UjgK<dCSV.8.l<'7mr(,
^Evrnvin. U. lii. 21. Iv.35% £. it
^"* M6. ilL IM. ttfi.
0|ien, ^«p*, 31. ix. 20.
ditc-4*n<i, «iiliii, imr. prurtinnF, £. v.
m
disc^mo, / </i]i(iiiip(if A, JE. UL 201.
<it(ermin<, iE.xiu 893.
wirt, entbroiilcr, .E. iv. 2t>4. XI.75L
diM*^rpo, V. & / di^perwe^ Ji. ix,S13.
discdnitoi, por. (or.i in piectty man-
e/<<l, G. iv. 522.
difcw-uis, iks, m. a departure^ g^fi"^
nwaxi.
discinrtux, pu-. ifothful^ or loottly
r/</it Ai. viii.721.
diwindo, v. 3. / teary JR. xii. 602.
diNclssus. unr. torn, pullcd in pieatt
fnah^leil.
diacliidu, V. 3. / icparate^ open, JE.
xii. 7I<2.
thut up^f-:;vfi.te (o, K- vi. 35.
dlico, V. 3. / 7taoi,
Jbc<ii-, r(ir>i-aM, Ai. vi. 133.
krum', G. i. »51. J¥.. ii. tS. vi.488.
(fixvm,i/i.*(ii(irui*A, £. vi. 755.
diicol-or, uiis adi. a/' a dij^nmt
coior, thti-olo. < rf .
disconli-a, k, f. ditconL,jarring^ dit-
teniien.
Di9CorJl-B. ar, f. Diacord, JE. vL 280.
viiL 7C2.
disc-or5, 6r(lit, adj. di«oon/an(, jar-
ring,
di>n^ixeinir^ JR, i\, 423.
Ao5(i/c, .'F. ix. t>88.
oppotUe, rontrttty, lE. x. 356.
diM-n*])*!, V. I. / dijTct^ .K. \. 434.
diiicriin-^i), inu», n. a difflrcnctj dit-
tittrtf^n,
divifiiin. £. vi. f'4f*.
a ;''irt«i'iN, JE. ix. 143.
a/i«»ri»i -, it.x. 382.
a t^fii.- , (/if((iHC(, Ju iii. 685. v. 154.
X. 511.
■ ilangrry hiuard, JE. L 204. ix.
210.
dittrtst, .f.. iiL C20.
di^i riiuino, v. 1. / di^tingviih^ dit-
rmxr.
di>f*iiii)bo, V. 3. / lir ojwn, JR. i. 706.
dJ9CUiiibitur. V. inip. theu rtelini, tit^
A\. i. 7aa
discurro, v. 3. / run, advaytre, JE. xli.
577. 530.
run, liitcknrze {it*tlf.) G. iv. 21*2.
tnorrA, ^ivuir, M. y . 380.
fttroli,JE. \x. I»;1.
dtscDrritiir. v. inip. theu nin, £. xL
4<;8.
di>i>ti«um \^r. ftn'rJc i.f\ JT.. it. 8ia
tltfprrsnl. iii,jte'Jtd,Ai. xii. Bfl».
diiH-iltio. \. 3. / dittipntey di^pcI^G.
iii. SyVr.
diiO<^ '*<"'• l^ar- «crfiered, c/in^frfrtf, X..
I. u-s.
r^iUtr/, frmtin. Av. xii. 4eS. 6801
thntttced, JE. viii. S.Vi.
/^rown dyienj M. Si. 003.
di»jici(>. v. 3. / .».«((«»■, ;*£. i. 43.70.
demoli^.'.. ortrthitm-j jK. \iiL 290.
Aiii7, (Aficap ffMtTN, G. L 2i<3.
trtfii-, .K. vil. 33.^.
iliv^iif, »«-nf r, iE. xii. 30R.
lUsju:i:;i>r. V. 3. / am drivenfromy JE.
dUp-iu*. nrv. mi). uvrq^'»!.
di>j)rlU>, V.3. / dupel, t^itfipnUj
aiAp-rttt rcatter vide^ M. 1. 512.
6.1?..
dU{>on(li-um, i, d. /om, damaet.
di^|)«nlo, V. .1. / m:';-fi«r, K. iiL 27.
disp^-r^M, V. 3. / rr«((er, «Htptm^
tpirt,ii.iv. 431.
ditst-frr, l-.tt, .^. xi. M7.
di«^)fcrrtis ])ar. di-.pc i «% •/, .«i-nMoi^l.
di»pllciN>, V. 2. / miiCfiirr, dianppme.
dU|«>iio. V. 3. / pMf, n(, .E. iii. 337.
diu^iivus. (it, ni. ttitHnt.
diwidm. V. 2. / am •cpartrfcdL & vlL
37a
dlfMtt.i. V. 4. / «Aivn- .1-.. xU. 741.
hitnk (UH.id^i-, JE. *ii. 4l<Sb
»fval:,i)r/il,ti.liL363.
dltsiroUHS, e, ndj. tm/tXr,
degtntrtitCy AL ix. 2&2.
diMiinolOi, v. I. / rfit^mWe,
do ntjt ditearer myte/f, £. L Mi
conceo/, jK. iv. 291. J05.
diffdlto, V. I. / roor, bmrti /rM, JB.
XiLSUS.
/eap ^adtioanl, £. «iU 24a
dim^iido, V.3. / ^Mrnti, j<rc(rAo«£.
dibt^nld, \. 1. / «freXcA ouL,di$UmdjZ
ix. 31.
tU^^ilu». par. ttrttrhid vrttu^ltd mL
filLdfuU.
diitfitf». V. 1. / dittil, drmp dm hf
latle anH littU.
distiucd, V. 2. / l^r;» o/T C u. StL
di><«), i*. I. / (rtii diitfuitf.
diftn^cUiN |-ar. tam atunder^ £. fiib
7r.7.
difmctuh, p(ir. 6e«nd, liiiOtiAJ, A
vL 1^17.
diti-(). 6nix, f. ni/r.«ira«, nnpirL
ditiwiir.us Rilj. (Ae richett, verg rid
or utolthif.
diu, ndv. a lon^ time or toAi/r.faiv.
div-n, •!-, f. « gfddrti.
div«ll(j, V. 3. / ^rf// «n pifcai^ ttir
pi<i-r-rif«.a/,
loute, JE. ii. 220.
divt-P.or, V. 3. / am tam^
nm hurried au.vi/, JE, iL 434.
divorlMTO, V. l. / i^i^ 6cal,
Oif. (/iriif', j1-.v.50S. ix. 4ll.
dlv^r-.us A^. divtrte, diff'..rtnt,
dijf> rt f<( parf » .t. Il 71«"^. iiL SL
01 u-aun, Iz. 416. 623. xL tSi.
another n-(»i|/, \ii. 45^5.
varioiit, JE. ii. 2l#9. itv 325l iv.lQ.
xi. 2iil. xiL 487. ,VH. 5A7.
oppotile, Jf..xil. 7J&
rrmofc, fureign, diUant, C bL 1
ix. 1. xiL62l.7itt. 742.
ti-altertdy ditptrted^ G. iv.
L70.
distiniTMithed, G. iv. 367.
di\<:ncr.v. 3. / (Mm, /earf, G. uL:
div-<'«, iri«., mij. rK-fl^u-cu/fA*,
/f»(i/', /K. rlLiflie.
(An( Auf A Aoi' tnn.-iv, j& 1%. Sg.
ini;'A(y, .!£. i. 14. ii*. 22.
rr»JOTi-..<:(i A:. X. 201.
div-i, (»inni. }•!. m. foci», E. L 42ik
iKivsim.
divi(iu, V. 3. I divtdty tepmrttt^
di.(i»>^i«A, JE. JL. 184:
^rr.il down^ «takt a hrrtK^ nt,E.U.
231.
diviiiiti^*, adv. /rptn Garf cr
(i. i. 415.
divinus adj. dirtiif, ientulu,
hicfi. <, O. L 168.
««rTii/, Ao/y, iC. iil. 442. vUL
pi-r.nhiiu\'M. iii. 373.
gitlliln, JE.v. 47. X. 63&.
tv-tlUnt^ E. iii. 37.
di\ii<u;i, par. trpamttd^ E. Lff7.
diMingiUkhtJ„ ii.iu 116.
di\iti-a>, Aruin, pL f. rwAcs, wtM.
divoni-tiin, i, n. « crus or t-saimg
wtnf, M. Ix. 379.
di-um, 1, u. (Ac opcn mk tkTmmi.Q. UL
435.
diurmK, ailj. oftke da^r.
diii<. atij. dixrtnt.
div-us, i, m. a godj £. xU. 797.
divus, adi. diirinc, htiivenlg.)
lio, v. 1 . I .-isr,
ojfir, nL viiL 106. 79S. z. 4^ XL
U». \i\. 173.
preitnL, <K. vii. 243. ix.fi6Lv.4Sl
6o(on . JK. xlL 394.
f rntit. G. L 40. iv. 536. £. L S73L H.
14.). iii. ^5. ^H. 4tia It. 42SI 436.
V. 6(ri<. \iL 331. 433. is. <3. X.
421. 629i xL 789. 79S. 7W. xU-
833
jMr«i^C.vLe6.697.69lL s.63.lL
343.
■//•«>,£. 1.44.317.
«g^oiti, £. u. 66!». 691. ui. eaa «r
yieid;Q.U.44S.3aa ir. M
*%
&
CLAVIS VIRGIUANA.
11
etd-o, «, f. a t^ma^Mafy^
UntyMmb. Q. Iv. 164. M. l 439.
eelo, V. 1. / Aidr, o»wcfl/.
eelfu», tuij. hifk, <^/H,
ttatelyy tmeering, A. tIU. 6&
centaur^-AfOnim, iiL n. eentmurify
CcntAur-i, 6nim, {«. m. thr Uentaurf.
ecnt4ur-u«, i. f. tlU etntamr (the naim
e/a tkip) 3L. v. 123. 150. Id7. z.
195.
eentum,try.ln«lecL j «» ^*»"**
ceuiumfiTminu^, afiy. AiwiJrcrf-Aaini-
«f.
cer-A, (T, f. ««T.
•eras-uf. i, f. a ckcrry-trtt.
Cerauni-a, 6rum, pL n. (^eraunia.
Ci*ri)er-u^, i, m. Cert>eru«.
Cnt>4l-is e, adj. Cereaiian,
o/*fr>cufI, £. i. 1T7. vii. 111.
cerolir-uni, L. n. f JLc ^ir.itn.
Cei--«-<. vris, f. {tke goddest af cem)
CcTes,
a ervp^ (i. i. 237.
com, Ij. i. 347. ii. 229. JE. L 177.
hrrai, M. i. 701. viL 113. vUL 181.
een"ii«, adj. waixA,
yeHon: ot tofi^ E. it. 53.
r<>riniti-a, <i-, i. an hoitygnrUe.
cem-^n.-. iiiti^ pttr.«feinr,frrAo/Jinf.
crriio. T. 3. / dart.-v, tec^hehtUL,
dtctHr, t.-yout^ /*i. xli. 70^
Cenior, v. 3. f nm ."ct n, perreivedf
dcnri^d. /E. iii. ^L
cemiiui, uilj. leith hitjaee davnomrd.
orri4m-«n, nii«, II. a contest^con/liotf
j'oi;t,itri\Hm^, jE. V. 197.
a hitftlrt .Y. lii. 128.
skir' 'itk /Vow, £. viL 529.
/^ «H, hnttfe, ii. iv. 36. iB. vL 172.
\ !ii. 7«). ix. ()6J. 736. xL 221. 43-L
7^U xii. llt;. 4ti7.
msar, /E. viiL 0^39. xL 804. xii.3!^
a ei"te «r tpoilf £. v. 236. 545.
5-.t5. IAI3.
prire or thing ttriven/br^ G. ii.SQOl
li. V. Wi.
c«rta.id-am, L ger. conteitinf.
cert-aii*, aiiti«, par.conttaJiMf}
drb.tinti^, SL xi. 41»^. '
ttnt^^trlin^ JE. iiL G63.
^fAxiiii;, £. xL 617.
«eitatini, adv. itrivinf fa «iifile ane
nnothe}\ leith cmuUuion or dili'
fenee,
leilh fontentiot^IE. viL 585^
Aaiti/v, «^''/y* £• >»• 48lL xiL 704.
mtttuAlly. /E. viL 472.
b,V tiirfu, £. iL628.
certatiir, v. irop. it it eantttted.
ccrte, wtv eertainlff «nrc/y, witkmd
d-jvbt.
certi-4tr, in, at^. awra ture^/aU^tJ.
certiiwimusxO' "*^ («>ttfa, mre,
vrti/wu&fcd, £. tL 322.
certii, T. 1. / jtrfoc, effniciuf,
vie wUh, C viiL 5& tt. iL 90. 138.
£.L548.
tn^ag^, X.. iL 90.
«nfcr f Ae listt^ M. v. 108.
coNf Mf, JE. V. 485.
certuin cft, imp. if it rttolttd.
certus, ailj. rcrtoin, Mrv,
^ ^incf, <ff trnainafr, 6. L 60. 331.
teeure^ oi. ix. 96.
ttemdjff «toMf, jCrm, iE. ix. 249.
Jlted. li. iL 35a iv. 12& T. 349
viiL S^j. X. 240.
tnutyJhUhful, JE. L 57G.
fnM,£. X1L112.
particuJart pteuluurj G. iv. I55b £.
VL673.
«fafe<i, G. ii. 329. hr. lOa
«nr rrin«', JR. xi- 767.
well aimcd^ JE. xiL 2C7. 49^
dirertj &. ii. 212.
restdmd, delerminedj JE. Iv. 554.
5»34. V.2.
«■rrv^, tc, f. an hind ordeer.
rcTT-ix, lcis, f. a ne4r.
tmrwt, i,m.m ktut, ttmg.
eetp^s itia, m. aturf.
cew-anK, Antif, par. airainr Ininrc.
oefiitur, imp. if it delojfed.
ecfto, V. 1. / oraM,m« oorr,/«aiw,
rwf,0.L71. £.1672.
<faw, K. \iL 10.
dr/oy, JE. vL 51.
cecl-u», Os, m. a retftu (a thonifm/
kather hafinfi plttmmett o/ lemd
/atttned te if , used in bonng or
nTf itHng.)
cete, i>l. n. ind. n^halet.
Ceth^-ufl. i, m.Cotbrj^uiL
cetr-a, «, f. a thmrt tquiu* tmrgtt mt
buMer.
cetuadv. oi if ««re, rrrn, Vdit at,
Cfcalciiiiaw, adj. o/ Chalcis, Clwlcl.
dian.
Cbalyb-e, ct, f. riudylie.
Chalyb-es, vm, iil. m.' the Cludjbet.
dud-yhs, ibls, m. ttetl.
Cha-on, onis, m. Chann.
Cbaonl-a, e, f. Cliaonia.
CJliaoniafl, ndj. o/ Cbaonia.
Cha-os, o, n. Cbiaos.
Char-on, Aotis m. Chanm.
Chary hd-ls, is, f. Charytidis.
cbel-O', Arujn, i»L f. fAc dmut ar/ore-
part o/ the eelettial tign Scor-
pio.
diely dr-os, i, m. a (Mtcr) mafa, sn^
pent.
Chinia-r-a, c, f. Chimen: alt» m
ihipio eaUed, SL. v. llt.223.
Chir-4in, unis, m. Cliiron.
chlani-y<, ydis, £ a c/aalr or saUfcr^s
roaf,
wemaiCt gmwn er mantle, M. liL
137.
chUTi ganmtmt ar rmbe, JB. liL
484.
Chlor.eus, rofl, m. CblorettS.
rbor6-o, flc, f. a «fanrr.
Cborinie -us, i, m. Chorinvtts.
Chortr Imis, i, m. Cliorubus.
dior-us, i, m. a eonipany o/timgert or
dtemrert, arhairar euire,
^trr, G. L 34«H iv. 533.
/c«ftfa/,£. iv. 145. xL 737.
(rain, £. L 499. v. 24a 823.
heendy £. v. 581.
Chrum-is, Is, m. Cliromis.
cib-ufl, i, va./<tod.
cirAd-a, k, i. urrmsthopper.
eicAtr-ix, ids, f (nut.) m ch«p ia tAs
bou^ho/m trte.
Cicou-es, um, pl. m. CiconkBS.
clcAt-a, a-, f. m reed^
pipe, E. V. ZS.
d-^ns, ^ntis, par. raiii%g,ttirringup,
cieo, V. 2. / metc, atir, raicr,
rmuat, fuimnen, £. tL 1601
co/f, £. iv. 490l X. 198.
eaU Naon, £. iiL 68.
^Hi«, £.|v. 121
Cimiii-iu. i, m. Clmiiiat.
rinrt-us, os, m. a drrsi^ geub.
ciiictus, par. rirded,
cJad^k.Wu.7Sa. xLlRS.
ew«mpmm*.d, turrounded^ JE. Iv.
248. vU.668. xiL811.
dnp-rns, ^ncis, par. fyii^ a6o«il,
fiaftNf.
dngo, V. X I tie mbout, gird,
ar«Bm,E. viL28. £. v. 71.533L vilL
274.
iiirraMMl,£.Ll]2. hr.l21. v. 2*8.
ix.iea469. X. 119. xiLl63.
betUft, £. X. Iia 123. xl. 475^
imcUie, K. hr. 32. £. iiL 25K. Iv. 4f .
V. 597. viL IttL TiiL 589. xU.
743.
tnr«/t«,£. L673L
invelop, £. v. 13.
Jlg rovnd, M. L 388.
cuiKor, v.r
eaibrn, JL T. 74S. Till. 4ta
Clim-a, se, m. Cinaa.
CinyphiiiS,a4j- Ciiiy]rfiiaii.
Cinjrr*, k, m. Clnyra.
drcm, pne. mhtmtj nr or,
Cbrcar^uSfadJ. i/Clm.
Circ-e, es, f. Circo.
Cireeiis-ia, e, «dj. ClrrfniiiB (« tht
Clrcns)
circQeo. V. 4. 1 m a6«iiC
cirruit-m, ilii, m. a comtpmttf eirewlL
cirrul-us, i, ni. a rMc,
rimrt rmundehmin. M. v. 56a
catfar, G. iii I6&
cimuo, pm. mbmmtt rtmd ohmf.
Cirram, adv. otoiumI^
/fom rtery faa.ler, £. |t. 416. X.
] 1 «■
dreiimamiil4clor, t. 9. / jnrrMad;
irmta.
dramdUiH^ por. inrrMaiAiL
cM, £. Ix. 462.
rmml, imfohiui, £. xl 50a zIL
416.
bordeml, £. IT. 137.
/eldedrmsnd, £. iL 21«. x. 483.
«rcoindo, r. 1. i iMrminiL emmaM
oAokf,
«nrAm, e. U. 49& S.L96e.
&«n^mm<£.TliL45e.
Itrrns rmmnd, £. tL 207.
c/atp, £. 11. 792:
prd^ E. viiL 74. fi. iL 5ia xiL 88.
•encfc, £. Ix. 153. x- 74.
drc4mdor, t. I. / 0« bmmmdtibmmt,
inchaaid, tipt, £. L 593.
drcumfero, v, irr. / corfy rsuMl^
rasf aAeiff,£. xii.558.
pun/v (&y hatrmtiam) £. vL 2291
drcunifl^», v. 3. / wlnd mbemt.
dmimlluo, v. 3. 7 Jhw mbemt, tmr»
round.
drcumfbndo, v. 3. f s«trr««MiL
circuinlAndor, «.3. / om Mrrmiiulnl
drcumrCbius. par. encof^^iMtdt Mr>
ronndra,
encomqtmtting, aurrmmdimg, JE. L
586. U. 64. Xt 546.
gathtred nwiwL £. tL 666.
drcumlitr^Bs, Antis, par. yilptt^
mrofund.
circumliiris v. 1. / 6<iul or lit eAmd.
drcumniarto, v. 3. / gether ebmmt tm m^
laiL
circumionn, v. 1. / toim^ alt mbmmt.
dicumspido, t. 3. / Isojb aieaf cr
view round,
leok OMf . O. iil. 99a
«vrT-ry, £. il. 66.
tpp ouf, £. xii. 896.
drcomsto. V. l. / «faiui armmi, r
rmmd, 411.
{Ncissi arMUMl, O. iv. 216. M.
drGniTfcior, t. l. / rfiflosarw
tcribe.
drcmmvolito, t. l. //Ty
3. / OM rirf,
annr</, £. xL 436.
CiarW<(/,«rnL>Tdr, £. ix. 4691 79a
Uufxured^ £. iii. 52.
rinfnil>niii, 1, il a firils. btll.
cia-t«, iv m asfcci (ima aUa mi ths
drcumvolo, t, I. /^ ?««iu<,
mrrounif, £. U.S(Ja vL tHefClAflr.
circamv6lvor, t.S. / ma rrr, dUirt.
drc-ufl, ii m. a rinf j (A« Clfr.
Ciw^ idi», f. Hecubo. rM)
ClflO-nis,cea,ni.Ciiiei«. *L5Vl
dlAtns, par. fwmim^twdfU^
dtiita, adT. ssoHcr,
cilbar-«,«,C a Aai|s « H.
flKU fii «mAl £. xIL 304. «.
Citb«T<Mi, 6Bb, m. Clttere», "91
dtas, adj. coi^, speedf, fmUk^ «jti
blt,
civll.ts,e,aiU.cMe.
dv-i»,ifl.m.* f. acMhm.
dad-e*, Is, f. a fl/mmkcr,
iic<rtA,£.ziL001
iettrmmer, £. tL t4a
22
CLAVIS VIRGILL\NA.
drf.i.n. hi. y*.
dtl-:y. ji .t «^ K- ix. 5C. _^
^. JS. 1'^.
muni0i, .¥.. x. i92.
inrfitu. ML. v. 1.
Ifaiut. £. vi. Qia X. 669.
duoir. V. 3. / nMUd,
mnAu -uly hrmflU knic, E. Tiii.
irviifil. .E-Wtf>
drvx-n^ *i. hi. I7a JE. ai. 33. IST.
dfrtr.d. -E. X. 145.
rprxmr^, £. i. l^
t^lp-rttd. £. x\. 85.
Iirf. om p«aji(I •wcr*. G. it. SH.
durtHir.^ni. in. m timtttr.rhie/,
a inpfwa. M. v. ISi.24J.
s MnmuiH^, £. ri. 334. xiL 126.
£62:
• rrnrro/, .C viiL 49G. zL 306.
« luif, & ix. €91.
doctnf, |«r. dkimm, U. iiL 5^ £. vi.
22.xlLfl73.
r»nri<iiM i, HL. 1. 04£
c4/#ferL, <1i. ii. 231.
diKitiui. adr. jmM htfmrt^ wot lonf
lo,i ;■ /i^, £. xii. 632.
dulci l'^!. iiiX r. fic/i^U, joy, G. L
lll iv.liO.
dulcl^^ir, i:<, ■'IJ. rxtcler.
du!ivi«, e. a^j. r..^t./r<i;iaii(, G. iv.
417. .E. l*:;m.
plta*ant. drhffjful^ E. l. 3. G. i.
41 L iv. >r*. .K. iv. 135. 2<:i. xiL
A9 >
^fitful, E. iii. E2.
«..'t-ir-. Arc*<i, U. iiL44S. iv. Cl. X..\.
l'.-7'.
t/i'i', /F. ii. isn. 777. iv. 313. 342.
4M. «jl, *-.2H. X. Ts.i
I)u!icLt.uni, i, n. Dulicliiuin, BL iiL
•-t7l.
Dulirhiu<.adJ. Dulicbian, •/* Llyicsct,
E. vi. V*.
diiin, a<]v. kNdV, wkil4^
'.W4a/, .ILx«. 7M.
&*<-a<vr, £. vL MG.
ds v'!, £• xL 70.
'1-jrii't-um. i, n. apiaecfull tf huik'
f. a brakf.
dumi^K:!^. :i4jj. 4v»Av. hramAljf.
u:im-ii«. i, :ri. i: in-h^ hriar^ hramhte^
u hinirr •>.- tl'i.het. O. iiL ZZ?. iv.
IVl M. \^.y2r>. viii.594.657. iz.
3<L zL£7l). ^iiS.
)'j-«s tr. u, pL aUi. tjro.
• lu<it)'ii-{, «•, a, pl. wj(j. tne/re.
ith <»r tKo, £. L 93. iv. *470. %ii.
i !<). ix. 16. z. t'i67.
hrwrf, (I. i. 172. er /iir^, O. lii. 87.
diiplii uiti«, |nr. d^t/rd. hmiedf hent.
dupll.m, r.l.t dovhli, ivrtax.
duriiNj-UTn, L irr. tastiug^ oonKiito-
iiif, U. iL 2 V3.
dUlV-«r(i. TJQ. / kardtn.
diirjs.^iini^iaiij. wost tstrt^ emtl^ tL
vi. 5t'4L
dUliAi V. 1. |3ka.-v'en,
ciM(<crr,pfrsriiA', £. i. 207.
amtt-ioj fE. vilL577.
J<ur, ri. li. 23i).
ht':tfit hiiM, K. vi.3A.
d«ni-, •lU. iaiw, •<//?; Al. v. 403. viL
747.
roHrk, utipUa9ttntf kmrtk, O. iv.
102.
atuhhtn-n, B. U. 47a vUL 3IA. xL
31B.
rigvl^ E. X. 41 G. ilL 50C X. v.
4Sliw X, 73. 791. xlL 73.
«MMrwWc, O. iH. n
wmmkmtmm,Q, ULlftL JB. Iv. 42».
ilmpwtM|, e. Ir. 29IL «r/ni*.
hj\rr. ;u./.'^f. G. du. JOb
9turi*\. .;.. *ii. i^^L
Aori/y. O. i. *.S. li»L C*r mnivaUc)
ii. 170*. £. iiL »1. v. 79(k. «L M.
iz. 462. 0(& z. 517. zL 43L 2U.
dimctSt^S^ L 5baL
lMi'i»^«, JE. vi. 437. 68L viL 8(T7.
viii 231.
fretU. O. iL 412-
grvTvui, ^ iv. 4^S. V. 5. viiL 380l
n^i>. t/aliii4iMf) .C. iv. 247.
Jlirxjf. £. iv. ^ftiS. iz. 715.
irvii, 'i. i%. 355^ C iz. 5l(L
»»/idi,.€.zL £>J. KC
■Kun, .E. V. 47fi.
«cirliv, G. iiL 51'^.
mdr. risorotu. U. iv. r.^
ctUfJ, E. X. 47. £. «i. u:. X. 745l
XL1''7. iii.9l.<.
«T iTcm, £. ii. 7. z. 3 -13. 422.
kmid-learttJ,<i. iv. 512. £. X. 45u
$t-.trt. O. iL 'y.*. L 4. £. vL ST7.
A^:, .b. ix. 7:* s. 144j. IJL 410.
tttt- ^frn^i. .i. lii. T)i\ viiL 371.
feulMnosvL-, tluHgtrttdiJi-mhuty C
viiL Z..A.
duT. (Iiici-s c-.in. A rviilr. /eafier, cvti-
•/ur^*-. .!■!. L Ji 1.
alrii ?. <f. i\. L £. x. S7Ql zL 7.
•*- rhvf^ .E. ii. ^'•l. ic i«uuiL
a^nt.ml. .£. zL oIa
mpilut. X.. \i\. Vi\
a ••M-tf, .li. X. 571.
Dym-O''. 4iitif . iii. Dymms, £. iL ^\
kx.
ffgtd. JL Ti. 63B.
ecuniK adj.
cAxm. jiV.
tmld.
w.
E
mai
^, prr. #)■•« «/",
o/". .t. Tii,'^?;. %ii. 51. I7S. ix. 217.
fi-oniyli. i,3.,i. iiL lL'8.k puMiai.
«tteo-uin, i. n. e6<iiiy.
ebui-uin, i, n. du-af<ldtr.
eb-ur, oriv ii. wery^
an iviuyJlHtr ortr^mptt^ G. IL 193.
eUiriius wlj. ry ) R«ry,
i-.-nrjf-hutta^ £. zi. 11.
ElHii-uii. L m. KlmMifi. £. zii. 200.
ccre, adv. /fl .' hthotd,
on a tmddtn^ G- i- lOS.
EdiioniiJMKiJ. Echionian, Tiiclian,
JL. ziL Ll5.
ecquid, a'iv. vKttktr or na^my tAin^,
A-.. ilL S-12.
ecqui».Kiu:i.-qui(l, pru. vAot, E. x, '23.
vho, Al. \\. ■'•!.
any, il£. iil. Jll.
cd.«\, ari*. u<lj. vatling. dtwuriAg^
aH ii. 75'^
rd^-nd-uin, i, gcr. tatmr^
p.mi-ion^ 3i. viL lldL
tdifi, V. 3. / A.>/«r, ordain^ G. iu.
295. .E.iiL4!35. xL4i'r;.
chartft. nominand, JE. \. 253.
edk-c A V. 3. / Iturn. K. vi. 8;>.
edix^ef I), v. 3. / derlart.
edilua, a<2j. Ai^A. txpc*tdor rinng (e,
G. iL l.'8.
•do, V. irr. / cirf, G. L I V).
conrifnr, nxu/<, G. iiL 5Gd. £. ir.
66. v.r>e.d. ziLSOl.
edc V. S. / utttr, C*p«*dc) £.. v. ^
799. viL 194.
ti*i- /o^4, E. viii. 45. G. iv. 199.
£. vii. r.(0.
htgtt. .K. viii. 137.
f»i«(Y. .E. ix. 627. 7P5. x. 002.
edorco. v. 2. / infarm. rtlati, £. v.
74«. vilL 18.
rfrciirr, .1*. x. 15S.
Ed6nuo. adj. Ldoiieaa,Tlmiciira,£.
iii.3ti6,
educu, V. i. l hrrrd up, JE. z. 518.
educo, v, 3. / Itud forth,
drmeout^ M. z. 744. tL 3()l
raii. u», hitUd, HL iL 186. tL 171.
xii. 671.
htar^ M. V i. 7' 11 77P. iz. C1A.
tJwait. mninfaiii, .E. vilL 4l3ii
ed6ctiif, iiar. hromght i'«,mirNrf,
raikif htgh, JSTlL 4»«.
£.'xlTa
der». V. irr. /
InH'. Cxun.
^nf «n. C V. CSL
rfrear, &. iL 5A.
l-viwv.. k«r. G. iL tfllL
dvw4my, '«ur.. G. i». ML S
352. £. i. IS7. iLSST. r.fl
viiL 3. 591. z. 3E3. xL Ifil
li /t w^ E. L S5l £. iL 6SS. v.
rtBJV up. ■inM-^. AL. iK. ni
rui-vc. £. tiA. 150.
(—»«•) «riK, UMK, & ^ B
441.
efiT. c. V. irr. / mm
hromrit mmt.
eiTervtt, v. 3. I baH owur, G. L #n,
fci::>t f&rni^ G. i«. 5d&.
efflniv adj. sni:^ ^uCrHlai v ■■i
£. vUL 21.^
e«i(.-<ivr*iu. jSmx, e«|«r, C wfc <>
z. «L*a.
(rue/. harhtBnmM, JE.via.4M.
eflicio. V. 3. l/armt, £. L Itt.
lalct cart. K.iii.Sl.
cA^i-e», «-L f. an imagTm tfigfi
a>«iinr.£.iL IM. iiL I4L
m •TMinhlaKre, .£. iii. tfL
efrinr».. V. 3. //•no,
'^if.ty^reuij £. vi. 52.
i|(il<.Cv. I. / duart,
XiL^iai.
efil-an», aniii, pnr.
ellin. V. I. I ftrrerf4e
efliidloi, V. 3. / dig o«C,
«•'i j-. JE. L 427.
cflVr li-«, par. «w
pmst htaring fruiU G. L H.
eh>-awd, (r»£nt, £. v. 9
508.
«Rarf, G. iL 417.
iwMfrrif, ttoiC oMe fe
£.vii. 44^450.
eSor ^Don leiptnr) r. I. /
trU, £. vL 5tXlL
efloafiu, pftr. dinm
btr-ed mU, M. lU.
effntctui. par. duMkrd oM, JL T. M
cffnr nus. ai^. ««iwfa^ ^mmmga^ Q.
iii. S82.
cffupm V. 3. / ronmr, Jlm, (fwk £■
\i. 82.\) ^ <" «
tlip «rrayffmm, C |L79eL vL HL
f«f oTT, C:.LL49L
ai>o«<?. £. iii. 3ML
rptfdiljf ptuM 6y, JL iii. STL
onUt.ip^ tmd aapay, C v. 151.
rffui^i-uiD, i, a «» «<n^« £• ii 141'-
effui;:.ens, tetii, |v. «4uwy, f/W-
r<n/.
effulcvirt, V. S. / cU«r, giixatr,
:pm-idt, JS. Ix. 731. '
eflulso, V. 3. J «Ati«c, rlitter, JB. ibL
677.
eflTiUmk, par. rvpporterf, lanM t^
efluiid-ens, eotit, pv. Woiiv, JL «i
241.
eflfiiido, V. 3. /|M«r Mif,
/)5ii,-, £. iz. 509.
*A«L £. IL 271. iii. SIS. S. 4S5.
{ivr uji», iE. L 93.
r«'Rjf vN<, JE. ix. 68.
Jljiif^. £. vil. 7»r^ X. A74.
fhingt. .1i. ziLSfM.
7c<>fi ir, cw, U. liL 98. C alLtft.
locttn, «/acJhn,C t. tlBL
<far(,G. L51S.
lew,««MCe. .fi.T.44A.
riff, loy bv, C xL 4U. xiLSHL
diMkrctUtd^ G. iv. 937. JB. Iv. fllL
«tarfuv» O* itk 101. JL «. I4&
•»r,(«j»,G.iT.MI.
lirZ. if.a.i.ass.
Ua.li.n.4«L
*lKj«i «. U. CSI.
CLAVI9 VIRGILIANA.
diHi>,i. I.Ilt~(/>rU «ilnttl, wantiirt JLU.
k Qjin-Ul. U ni. ElxiH*, £. T
£L;>i-iii». k. n. Elvniub ■ t.
/-.. ii.Tlil.Tia.
mt,r.J.I iuat,,timirt,(i.l\.J». ii.SIl!
jE. IL iai. nuiwws lar. (M
,r.tf , a»^ {. ~rf ./ «. ix. U. .d,
Kgcn.a, B, t EfHM, Ji. Tti. ™». trfjitifl. K. V
•(«tl-u. •Ui. f. <«r™ pimty. ^- ((IIIH.J mimti. n ftaat •ht, O. E>iK wU. EmUtii.
«M(>ioo. liLSiSL £.tLz:B. Rnka,<-i-rbiv/«,S.lLm. ^ii4>,'i'^^eat. J(. IL aG4.
«PMin>.l, l>i^/. >M7,l<i/<M,K.tl,A, Eplijr<,»,f.Bi>»iTi*,0,ii.S«.'
«^«•K. [>™.J "HIkV. __ ^ „^ T]^"£?r!f.^^'^ *■ "* ^t^ys*^ "^ CettaOiUii, U. H.
E^4Uh I, m. IA< dH-w, E. tL K.
*"%
(^''^■.''■■JwiiMe
I. Tiu. ^'^it*K.iirT3.
nUuk, ali, fiwii ./a, « ■ Ar nm^tinm', JR.'.i«.tm.
p.<y«1<,(i.fT. J!. (HMI)/™!, «. iv- <M.Vl.
Cffrtinu, iMr. rtmrfyrlK «nor, T- 3,
{«^.«.i.l-T^HDAl.StS. aW.
•pnldln, i^- iirriiif /i
Kpai^, Anla, m, EjhiIiv, 3
UalI.M}ll,£,i.ll!>k
(fu>,a.ksii,
ctfpia^ pu- (li^^ oH) («- .»
tMnL£-L:i3.iL3Il.ce.i
tlidint, trbfnttiikf Ht, O, ii, a^
Ji.Sr. (qilMr-l!i,f,lu!J'./i>.lw*irlH
mnd, FT- EquicDi-iu, i, in, Eijuinilu, S.
■, JB. IIL Hnililcni, «niL T^r*, tr^thi, fiiA*.
'i{n<b,£-TliLiU
iL 26, lin\ngfarrwKtd, S.
EtTb-iu, 1,111. Ri
Unt. •lil. Lluaii. i/ EUi, C. UL <in.T.l.lac<^,BW,S.lLlB.
xa. tiM-'. t, mlj. KiilM hirti, mmt,
ilmlinii^aill.i/ElrniLsO^L 1(9. U. 11.71.
iilkWi,iiin.>in.id.f,Elnii,tr £■ rii--i)i, b, in. . imn^
lisa.L.la EaWlUw, l,B.EDUiiiii,C t, 3tT,
klo.T''3. J >».;<., Ulj,'£. viU, <
laSo^tij, f."!!!, «- llL «9L iL JJ ^f^sl^iL^STa.
Mm, ■. C Eiiw, «. ir, 3S5. £.* G. Ul. ri.
«fctiul-aiD, 'l n. ilifMM, £. iL Tei.'TUi-AU tl.%
aa. WH33.I1LMS,
flDqiHr,T, XlmiAnbiu, C ilf. nu4. JE. L »48. tIL I
!.:S3?:.
11(0, udT./iw,/- «.'..!*.,»«.
H. 40, nil-U, rtt^ Ti. e
iKiiMl*.,ttlilf.a.((*nOA- nWrfu.
aiMiSni-^ (iionc) £.'ll S. luirDiliui I, n. Eninciiia, S. xi. mn. i.itntrUi, «. d. (K
•iiiU-mi. , "^^ •™«d,*.Tf.iiB.
m«.Y.«.l.raV tAililHini.l,«T. n>«r' «Klilk-iiiii, l.iLIbiarfw^i^
.«*!., mr.ftBW «.!.". "..■. illtrrj. .M. *. lU. 3». "CU». *. S. r/'«i'M(.r A.IO
K*rt(rB«s ™rf, *. »1. irra. rVilH... I. fff^™/-,«w.j^ ^OB. A iil.a4.t«jlH
I.M. •TU.n,v.3.Ir>l/,inUl, /l". •'v M ^, S. 1. V.
E>:nrti»«. i, ■■ nj ■■nifc'. «■ ""ffii «■ '■ *f - . „, "^ o. iT. 411.
CLAVI3 VIRGIUANA.
ncks T. 4. f w -p, E. •!& M.
'^l^'"""
. f mnJn, wipl»7, «irf«D,T. 1,/c^tij. ann^ea
iJhS'
■.'fflS^iS"
!^Akrf«cr»c, O. h. I«0. Mt. ^
il (.Am-I U. IIL 16». iSJyiflJ, *. iT. EK; ■;
T..r, .. i / — ™«ii.l, fi^ nt. ■»'•*, A L 1«. ,;" , f
W.,, I=k.»r, li. 1.. IW ■IinUv, •. t / -■■fapi**i<«glfc<
:l>.iii. Hi, m. ■« ■'•^ ciM,£U.e9a, 7t i
TTM ««1, G. L W2. (*pU<l,T,3./*^,drfDianV »
il«ii;£.v.S21. pHi, *M iiel IfitJSU^
lW.pu,cn««l,U«4 ™ml) «. ., S54. ^' Jt"
KdtM, jHT. mlti, itim* <tf, M.
*rmin,iLO.\U,»l. ■it.e.lT, I9T.
«Hi<if.7wu. «. fT. 1*. jba, G. iL m, x.ii,3n
«l[r(.«, £.l.iaS.I.5T.lLlM. ■»4n,tnl(,>lU..iU..(^/.«C
Of r«rir1, .& ll. 3fi£. itthtm, itfnvTA /m*, S. 1.
iliarrtKa, t. S. / inni, X. tU. ujKrf, MUd. S.. 1. 171.
i^. vifm'. pmiuM, ^ n. 2Bfl. l)ir<«iD««/|w hJilMiiiU, &
okDiUtuMIU', iiljilEAaMi^S. ILS1&
T.S.f dry.frtfirt, O. U. )ll. I.V), «p4«, t. S. /^.ira>S 0-UL «L
^G.I.SI. ^ilr. £.TlU,»ia Jm£'mm!mlulL,' at. [.»«,(«.
Mf, a.liLBM. nlpi^ T. S. / irfH M, j./rf.Jlll.fn
r— .'*. Uai, *. li. .168, «jfn^fmm «.^,W.h,.I.A) K. IL ML
«~7»,pim,m.li.lJU m«ih JLI.IJ. .iLm, I.M. ttf\nK,t.%tmtiaiiji^dtfU,K.
itw. T. I, f iloiW Knt™. 1« mfnn, •riT». «. It. «. 1. 71S. riU. SEl. Bll
itKilrik.iKlB,.i<I,£.II.lfs. lilrul,4-:,i. Ca3,llti, . -----
AU»i.I.i<nWrr^ll.i
""sisii
-,!:»•■
«liiii>rU4^6ht, n, ■ mt, Jl
tetU, pv. «lUituf, £.
t^(llHll,CiL
•»jbr- »■''*■*■*«
^0,111.»
. in%i .«-. A- lU- «s.
E£-£
'«..fe.ivo.iiLus.iii. u«i,
M..iLK«. Ilp6n*in,.
nirlun, ^ Ui- 101. 0. IT. rynif Hl
[ii.«nrw(£.U.eM. oiiidm
trj^. L ns.
niiiiio^S. f fmn w^fkmt^ m.
qiidln, i>r. l..., hL «. I. «H.
■■««,**it-/n™i,£. Ui.am rf..(i,*.",raA «ptieiwT. i. /-h (»»i«i
■■rHili<,£.tI.3(>& «loinitui. |ur. ivwmJj hA«I ir i«ft,«.l.n.
(!'•«,& Lm. l..^idy«-, JE. IL 13*. >l. XIO. >vl,£.iit.«XL
■«iIOd, t. Iir. f i.MMM, C r, TU. «onlimn, L, n. ■ priivfp'., E, tL npUnn, par. jHiMfnmt
tfl^ffipi-IM, i, B- ■■ txvatf/t, a Ipi- M. tmuM, M. 1, 690.
, 318. ■Ilill.ri». «nlfi, 1«. rlibif, G. L M. oqnlra, T.i, I Aifun, ■•(,
>r(,u'nlt.^rn''>'*~^"- riw«r,o!u.u«.
(r»rdi.inrj^ ^iMmMtd itfirt, fnffir.tif- " '- -
illillli, T. t! / ■»- tM
^^"ET
CLAVIS VIROILIANA.
IlUT-rH. 4Mil, vl.frifUrmtt
l>. (■Inl4-.r,iii>j. !'••«•>■;. .E.TliLWi
f.rf,..^ V. & r.T.^rfr *U. ir. MLS
riHy|<.>«',iniiB. iL i./tymwl iMrt. UKrril», i>r. -r.lfM. nn4,
*. k. **i. «I. t. .11. ilf !S6 Iv. **);
riKM-aiu. MDllh rta- (l.M.Bf "«, .™.l,t»«/«.«AA«.bLWT.
cuffU«.par.bbi,mnl>J, £; i. «II •ilan!. J, (i. Ir. MS. jK. i Ul. 3)11
iL ce. *n, •K.'. £. lili, aoi.
' IH. L iL»&. ' '" ' ' Ttl.TiiI. »ia. ara<irt.finirii. m ^;^'. .K vlU. IM.
• Ui4n^v.t.f/w,rM,MH, X. Iv. Hlliiii«i>. V. 9. ( ■« ft^l, ■./fmid, •/.D<t.. IIL M.
tiM. «.viii.i^ -'■..-,,.,i,.f,,a.i.m.a.ikiti
A.rivair.Cll. I29L tlllKli.^ IKir. iiMwiaiW. Mi. >iiL i>, M.3K1. J>. L WI. M. IL «1
nuni, inh. kij. iiwhvd v^ ■■ liii. \. niiiTK nz, rU. ta. aB.lL
Wr^a/.dkiLte, |Mi<.tM.s.iT.3S2. 1^1, i, ai. cn. au. a» w
oIiMnliw'^ Ai. rHL .W. UlU, this. K 1. ■M X. lii. IH*. I.i|,
in|iKtMDS,|Sr. (.'••T}>i}iccIiil|(iiV eit.'ill.i.v,lrT, /!•<•', £. iLWI, hwi>, .C il. SW, H3.
HM^AviiiA nunwvil. 3, (■mliun/, £.111, /iiiAi''.ih X.IL4I1.
VK. li.m l-IlrB. pnr. u«A,«l, K( </, 1 tr wM, kih, £. ilL »&
> riiKr.X,ii,?:V kfi>i,K.y\.Tai.-ne. a/nn,. fW. jL.TL3IJ.tii
nnf\r^'Jtnllt,imi.rtf..ifi,l;tiall- «tl*i»«, 4ni.ii. j.l. B. Ht Iwl ri- H«,
visli-nll. t/twm.^lilltU. >r OMrr, C vlH. ^L
j,.'„ 1: . .n. v« .1 -oa «i*»lt,JLLIIlLiLaiAlL*!C htllf, Blv. im,Hf. nit m. O. il.
■■■' f.T'^ J.S.llA.vilL9». <M, JLii.lSl.
" ■ " ■ ~ &riiJ^',li.U, r«y » nidJ(.E.iil
a. JB. tL I2B. '
r]L44n*. ainis I v. *vcrl0ppi«f, Jl
«««.«
,JpM.^Mi.J.i.l
.f.i.M, ;.
l/f-w.«(t^i«. ■I«M,0. L K(lrrfS?0. L 5B0.
.^■1-«, AL l>. t:i. Ili..hw<, £. V.
•<M,'i.cHiruii,, .K. Ir. »111 Eiia.
«w?^. f h»'U,«.lT. dST. iW.i,
«iiii;iiH>h,«.HL^I. nahms
a, mi.n.«(, r...at, x. iL mi.
. ■ntta, PM. Ittfmf mp, (i.
n(llla,T. l,fHi>ki>i,U.sr lir. u H-Mi„j.i Ii„,. iB.t. in. /•>•.. r«ii»rA X.tL M.
Rlle, 1i.iii.ia.IS. IL a.1, rMilli., V. I. llMAji. r. JW. i>).|w.. JE, <v. 510.
rtiAluin.ii>lit.|Br."<^i.(.. «nin.v.il,r^.jf; _ ..i, E.iiLM. £.11.11»,
iTi.i*i'l[,tri.i™Mir,'**Li«li. v' ' li. Tli 1W. iL ni.
t.rwl, £. I. UO. J...nJI!.ll.m ■..«.(•i(. Ji.LMI.vt.WVL
r>iDltn,r.l. Iinll. f»a.(i, H. tLM. «. iv.ai J. ili viil. 11«. i. sn. ««.
lw.^H».JkliLm nun>,v.9. I h.m.Ai.L -..'X v. BU. ■ rfoiri., JG. Iv. lOfL
MliTZc u^i n,'T,t, M. ILL Hl 7*1, vH. Iiil, ll. Il,i. ■■ tmU-rritt, M. Ii. m,
tuM/r. £, vlL IM. vml, £. Ili. Hl, c ml Jui tiirfiKii; />i<v, E.
VIHl]4nb1l-i.l.*,lllj.ni.7rw«4 rWI- .M^jr^, ,V.Tl, T-IJ, fhcl^ru-s I4r. ■liifef I* ■Mftt, €. .i
..< ■;., O, IIL 30, ninlui.. iiu, ya,<Aii, li, i, IDT iil,
ri9iipHii.r. I, liw«.V.>rciiil, .i.iMiip,(i. IILIXL tuSa: iflr, ..■Ji. Jnf, S. iv. IB.
rjo (, «. lii. ai, hwAl, >;. I. aa. /'.■"J, Ji. lil. jm7
riii o*-™, JL iL an. rlinii.. lar.pX «^ «r,,-« ..^ JB. xi. ..'.•.,A(, a. I. «T,
T^rb/i, H |.r(4HninsV. X ii. 3M, /•in.l, J:, iL «M.
na /'ir.il/igm, JB. U. 1.% ^nrdlwU;., Hiil«l,G-tT. K:
.iirM,T-a.iri-'»^JR,»i.iw, aai.
wi,6tlilim*. ■■ '*< nlruii-. .p.Wj, «. il.
lftll|44,ajT,iKii,t.>[ll).inih'Jh lii,»".
iL». rfi.»i,jLT.w
((^n,-u.iii^r,«
.^i^Lf,;(«*{i«t}
«I •■I, FAB-A, tr, f, . ht.». , , , ™„ _ ,.
■iin.r^d,iliA.K<,JK,i.«TT. K.(ih4i, i. ,n, K.b.rifc K. HL 711 7A —."-—,-.•
tlMnii», «rjiiiwM, ■ntcU wl, FaU4,iruiti,pLni.(i.F>UI,JLvL I'»<.'n.u< m(j. FMmdM^ «. a «L
dll.aft m FnllK-l,.niim.nL b. (b g-m—
*i*WB, ■dl./inin, fabricii-or, Ari., m
irttlaUvi, «I .riu./gn^iiicr, £. iliiKa, IL ii. ^
CLAVIS VIRCaUANA.
U. Ul 32G. [
i, icit, tdi. AaitftL fi^ lutl-)!, «, ull./ital,
•rHrnJif JUi, M. it.su. y.ta. I
>?3«
bUii, V. Lii.iKri iia»t»>^lU, ft(««,..-i.l '<../«,«■», 6-™,»i-iswj./.ma/iJ,/p(;
«,!,.«;. .-,..,^..,~.<,J!.vU..B:lllL«t. l-r^»Ji,u?*-f.
Alb,v.3, f irpYtH,bfiU.'f,cAftf, fiill,liriB,44U.*«^'^f*V»^'^V^''- lirrvihl-mB, L tw.
£i~~IM, M. n. lll, iv. II. tUL blifrr. vU. /i.(,.I, Ji^Sl. X. On. ti.;.^ v,^l|l.
~~~l. «.lU. ejL »1:, U. ii). IK
felHl, ■>«. /Jjr, jr,
r^ilK, nir, !• k kii.;t< ^Wtl,
ft^w.tii1i.fc w. bmriv. rnmr^.
kiMfiic. e.ir. 111 jII. E «i rii.
( ™<v. "ft ■ II- s:a. u'-
lifiimfniUF.. \\.iie. iilsn.
CMSii^liLanTj^.ili. «*(/■-
iUMi>, £. ii! lia.
iL»;viis,i»,
c.r./i»>.>TpM,E.ii,ii.
TI1, 1>,AIL VL & filLaU. «l»UMiv#.i»i.
(■ «.tiiWl <^Mi, .«. II 121
■lUiiHra i»!*, i[.'lT. *L M*.
.^.«-■■lU kcir.JE.li
.k>:(,K.ii.4iX.i.l
liiM»B,£.^L'Ml. 1111.0111
finm, ih r. l»»»,
•■^JiIli'Ai*;.,'i.iiil«.
(•iMt^,£, L ■ l/rwb) nrH
», rar. W«v<>'*i>, .
«..■,lniil,Ii«-r.(W«-
■ rurJiun^jB.v. u. rir..iir,
fuid^H. I. irrr. (/'irriiMv. •^*™- ■ Ifit^^fy-'", JE. v.
(•!)irA(7)^ i. SiS). 1L21S.SW. ■n'cMi^or,n.ii'lia.
UilLtfZa. rijU. C L Ml. ■ mr^, K. i\. K. inriw i,jr. K..
fti.k fllUit, |Hr. ohiMh'. ti. vl. 4& Fii^ uniin, )iL m. Fudil ((uli oT in. Iin.
Ikr, farrl*, li. (Jl imiiMr •/) (•><■, titi /cM mi uWiJ E. li. IT. nuTf n. ;K.
Ik*, o. IihL mlitihjiuiin.
-ISfofiria. '
*.-«■, Ji1jj,jn.jn«,
iW>, Qicit.r, ■(trcl,lvr,
a/rchui, S. L 1». Iv. H
V. «S7. SBI. •LZIt.Ma. Til.^. r(ail,JE.vl.2BS. >i.mi.
«B. il. II. iJL STS. aW. *r<rt, /«iJr, £. vllL Ilt
/n,£.lT,Sai. v.UIV J>Rr,0.iU,aM.
(■Iii.v,dtCtaiDlcinii(,S.iI. IM. «-^iii^ ^K. ii. ia5.ei).
*T.SS
iH, y"
). Mrt ihl/Ml, JB. Ii
^^tfl^^u.''!!
..sx:
l^nlc»,l^liLlKL ^ fcLelib,«l',/'»i[M». ?'«i/i'''»>
fcW^Wi'lfc-U.*-wiN „ ,,„ .
yWf ■irttr, |,*MKrfrw, U, L 3M, A.
«. Q. L O.
,.,>/-(,*
<*«•■•». «. iiela.
<f{^,l!. vilLI>.«.Til.llU.
!iira>Wua,(aM- tilt>l>ii, X. II. SK.
mtr^rluvlli.L 401. fiMiia, v. I./ Aulin, HhlMI,
y~^r, *. II. Sm iml' (.^<iW,) «, il m.
■ ^AtUiif «rrK/, K. li. TT^ IntilHK, ■UJ. Auiiy, if»irfMr, £. iK
ftTrmDi.J.p.iJVhiftif, «mukD.it. 4Bfr
171. («Iiiv nril./wdTiI, W5.
«i. «}[hJ «■ «>*« «.!• •/ ibrHkii,r. ujitn, u.I«H.ia.m
<r»fi,M, . *.vi.tOli
■ hu/i, <i, III. 111. tcg. IfO.' (dbian. •/(«•} rMli, fl. 1. 1»
Sw. I. no.
iiii{KlK« t><j/,-,.^.i.Sl«. Hi Lti.' trftkO C^eb Iii*r]£.
■ nuiixr irwj-, A. lU. III. fllnil^, r, l*. * Wa.-p. ti-rlia.
«•r, ^U.^ 4C3- t;.*?- tl. 14A. A«4T, £>il, ai. 4 «fri ijfr. £. I1. flOt.
■m, U. IL aM. £. iL <>14. 1 U. Ml. jtrtili<-iu,*r/>» i>ri«ii^w*la,(>.
^•^ . ,«.
t>-«t X. L ISOLUa. S^, ILSSl. WtUt,ll»ljSv.i(t/iJ,'(>*.(»,«.
Blftid.lrtl.liLJii^lll.iT.MJ. *. 11.711*:
^iur.,'£.i>,'st.lLS4&
tm. 101. C9L Kia.V^i^Tl-aA FtiKMi.(c,f, Kiclf«,JK..LTn
ttO. :aM. ;li:i, «ic iIl W. »9:. sa-«i<, cnllt, nr. Inuiiiii, ni A
H.>, C. U. »0. Ul. tlt. >i.n4. >.
.llLS«!.«70.il, .ST. 14-.MI. .-.t ^ '^ " '
risfi-t^ »,...«
431, 4»t TJO. X. SSt Sra. !WJ, U.I.lxn^ je.lL «1. li. m
iu. su. »ir, ii 10* su. -a*. iiii-.^n f./»u*. *.ji./,
»e.ivi.±L*tJ.
SKh «K. no. llL 1<L ITS. Kl. (.««..ILil.aM.
ir.,ui -rir^, fqNHJ, «- 11. IS, ti.
<;lis. iw. I3t. su. I...A. d^ iii.'.-ai.
<S!.iLl41.^^
■ ^inv.H.liL;»*. r>r^>(.>./'iN.l'.IIL<« T.Tn
.*J(, i. ■„. TTJ. IL mi, !,il, JO. ...'.ir..r..''.<:.....„, X. m. 37i
J.J-,,/«l.(.,E,.llLB3.
«M.&4nkl7Il. .^11.
•K-,Ki-«- '■ '■■™ ■■ ;a;-£;s.-;s.,.
„^.^a(,.r.,<i.i;.«i.,,L
<fc^^..».^u.^_
(ll.[™n*..H,./o..™,., *. i,, r}l'fti,*!!l?(r^i..«, v ». «.
-SfS^.li,
fcfCIMi,*d|. WiHd aOil n% 0. iU.
r>v»ffi>ni^adj<ri^'i0'>*'>l3
lAr i.~. A<»f «^a :frt'. JLl S
17LTJ. i«fr„„„0 «. ,'V iS».
mr. JE. U.^^.1). I, 10. l-aale, ti. II.J>i>liilki>, n^. »11 ,fiiM,^, C llL
/(.«i..i>/uiu. li.il. 1'JS. ' (Wi\ Y.l('(nu<b,(nittu,s^^
[^iir,v. lin]iL « L. n^vh^, «<.(> £. ^ oibf Ar rBi>if Jruc iit,
ttrr^iai,i-ntii,n*t.fi.Tid.rafid^X. Ariud-«, ■-, f. rimrmgt, £. jL OB.
ii. lai. naisi. .i,a»
1. ■iibiHLfk.wvjii.ri, JE,]v-4VF. wcnApf.a., £. L 133.
f«*UttMi(j^r-Tirf,^t.(,««!Hiir,a. Wot«lf/.fly-k/.Biu(>,
/rcri, Ji.'ll. IX. ' cfiuK, & ilL «11,
/.™..,r,ri«,«,viL5JI.il. 71 ilHr<I.<.'i,£-v.M.
(•.Tt^.iZijhtiM.iBriirt. T4«; """^ "~"
Mi'u. ilna^ni^ J!- vU. M.
mi*, le, r. ;(i. ji;3w"'n,ta, .r/ ■-
. icrni,v.3.i^ii.'ftiuUi|«»}>M, & •i-™.w7«riT7iaT~»S"""
r.jr:S'iI:^'' ■■ ""' -OK^ u't^«.M. «d
.Hii>««b;,j,.-„iT.*H,./utrf,G.L epir,v.a.i*ni«riM,m.iLti
438. agfir-t, •f.f. . Ai«>
fm-vr, .flif, la, <<n(. (i,l:L IM. IU^<, ju ill. in.
-.Au™!'*;!-!-!!. «.'sia, fuK-iT.T^ il«c*to-.'
f,T.-,=J].».w. iiiiMi^i,,.....JL
t™>(, i. ii. 3;.i, iv. *;<!. ni-ii, iti., f./t™.
"•^E-LiiitiS:'*--^*'*^
i a /«-r, j™,yi,,,^ E. «IL ■!.
fcinn,]Mr .i---MiV.Jj/.iij.
tB.lL Is aiiD. aii n^ ■UBni.^iH. ktilb, |Br. vv^NnrtlWrf, /•/linf , 2. ti. IM.
■rew(,&k.fiTO. IT.SII.T.S^ vL tellldWU«,ailj./n^,J<utMif, K.tU> fluvi4Hiiii,l,B. b ifn»*, arTH,.
UO, TiL 149. SM. tUL IMl m «U. " " ^ ObMBf, hU. iMcI, Mliui, D.
ii. w. iL airiUL £•<.«•, iii,in.<Utf. «at.
Ili |val,'s. T. 321. bW^ali,G.liL 111. lnli-*>us inUE, |ior, ylnliv, 1
(iilnr.) • muilrw, Irrrirn. G. L priir, ■•'.'««w, l^ l^. 34S. Eti?. x. 3DG.
4«3. C 1 Xtj. 3£L iiL 4«L l>. bT.rBh tiKb, I V. >/' yi.lfni nlwr, lluni-n, Inli, n. ■ n-.ir,<r <i cU
SIS, T. SBO. tU. M9. 1. im. IL yrlW (r/s riir^ /IL. tIU. 713.
3M. «iTAra, >. X r rm wUm, n>», «^'ii. ln.nMil, O. L Illl.) IL
UUou, >dj. Mirnf w>, *.iflL- E. It. !>. IIS. Ui. 311). Sl» k. H, iTl.
6HriwT KlnTliilui.idj. FinTliiiaii. lE- >li. C». & li, It». tiii. .^T. ffiL K. H
(pliir.m.Jllilif^Viiuit^^w^ bIiII,>i]j.)iUnr, liki itl4 tr Kja 31. em Ell >l. '^73.491. lU.
i^f BcrtJ*, fi. *. lOti. «i. TTL nrB, 33J.
Ailt.&t.I^imiJki-Jm. jbm, kBuliHii, O, 1>. 338. 3M. •.««ri (y (. nn) J
:a FBit./ir-iiA ''- tLI. 402.
;.Jr,±.U(.l,a.
iih, S. IL IU.
.11 B™if, /.JI. »,*(/»,«■
■ H^ 2. UL ""TIS ?
l>i7>Miib^in<i<lBilil,£.TU.Sia. 1
Cffliii(,>dj.lU>il.irfiil,Jli.U.MI. aKUr.r.T. f «iB«icd,X. U. US. i„ (nui, 1«m, «. ||L IM.
'^nJ^',f..LWI. «■•MI4X.I1L4S. ' ti.li:.
GK^«.E,r. BMrd, E. I.TI. «>nl4in,Lrer.M>,^,S.TLI3*. rndiD. t. 3. 1 itir «- nrt, X, tL ni.
l)Kla.>, a-, f • kukl, U, L M». llf ni, fcnlii, pBr, ■■■piBt. liTHcliia. U. llN.
tel|.^c.>iil}.llLH virki^r/liVlit- aco.T.1. rBin^ tMinijD, >. I. 1 •»!< /nu^/ariyill-
Ini.C.i 144. JK. tL ISi. *n«iii faimU, ■£■•■'■■ I; '*■ '*■ Irn.O^ Ir. S91.
OlBi, vmr'jittl «Sl. Itnrii.^, «U.. ejiil. U. tU. ITl.
HiSn/s. v.aiL llLT. Fi/ii>l, £. IT. 4BS. ' ' blldUll!,, 'iiBr! (^win^ llalll, lu»
Fi<m/.lr«ii/if, E.U.TOI. lEin, G, 1<. SU. S.U.ZT1. ULMS. fJuL ^. vlL »3.
kl|. nu/Ui. clMliMi, JB. U. SJO. Ir. 433. (1. «W. ftnl^ Bdr. UhI,, AiWMntb, S.
•itir-uili, L ■■ • UiH (pf ■liwl) <j. U. ■ Birkm/xl wutt, lE. It. 437. r. TM. l iS..
las. lil. liS. ■riUJi,c, aqj. tluil<,r(inU, £. >. lirdUiiiiiui, adj, nM/bi^ M. UL
«Vtll-oiB-lii^vo^Ti^ *!-$».■ UB. 3ie.
■cvKrfiiTlil.W. AniB, p«r. invJ, Wn^, eraab^ X. mvt hiH,£.lL391
■Juji.£.>.n3. T. im. ftniu, T. I. i dodt, ■■oui,
■ llnr,CvlUT3l. Aulil(,a.tT. 133. ^Ars, irilTX. 1 IM. 1U.N,
• .AM(o/BTi>t)(t.U.m fltI-ia,il.Bi.^iiMi»ir tnJ^, nwfHl,S.lkMI.
ObcIu. •. 1. 1 b^ ia^^K. H. O. LMt. S.tULbI niii^ AiIrTf, & ILU. ULML
134. Bcwu, OiL iB. ■ ariUv ^nUv l»tiii, tilt, n. ■ imrmt, ir iittHB,
fliCMBi, tmb, pv. twnhvi .*->- ^Bfaii.tfaV''-!!'**). & iL las. iMiaa.
iitf, ■SMU, Mdi, nr. llnriiUiv (» tk ■ tnMj, E. lU. llt. tl*.
' tr AiiBr, a. tu. 30r. b. n. >a. rrte<)E.TU.t Btn«,«.iu.iiL
ITI. ;I»I, E. L TBl U. M. U. 1» t. PKCX.I.I1.I1.W,
fi.«'iv, {irwU.>l} S. L TIIX tr •■ItrW, & IT. a». ■rmniLit^X.a.lT.lil. 4
* Uuli», lU. &S. .ll»i,f,C.TU.a>4.lL433. oifW, jtlT»! I. ML
^■r>"r,'B.>i-m fcna, r. i rji«iL ■irfB^.B.iLso.
hnvA, luii, B. *r^f UBrt (f^ Uwti, x: tUL o. (r») o.i*. ■w^ciu.ui.
a(Bii,lr<ui,a.>,He. lurr. ■nnB.B^I.IInrrf.E.LUO. ■/tk ■^, ■ ntlM Am, fl. L
(1ibM,«.Ii.MI. iBl,liiita.BLBjIriRr, BO.
aHDiD*, >, r, ■ jtm (•^1«*) S. L ■1(.-™,0.1.IM.1L n.l34.lT. (irdii», ..Ij.jnUtft
m iT. 23. riU. Si^ I4L <lBHl...,£tT. lU.
a fxmml Uuc, £. t. 4. IL tt, M«,C>iL lO. UH.i.dtw,JE. liL 11«.
'144. rim(./>KVdUti.)je.TULI«a. hiAmi,l>rriUI,0. L31».
■ Uui.(<*<n>iFi4BB[,X.U.Ua. saitAiBJlwr^JO. lT.au. FiFi^lH, B, f. ■ Dnn,
■ (■•■u-iF/ntn^ S. U. 4T». II. l«tiH,T. I.rjlacti«r,BBH. ■•ur>,0. lii.IIS.
US.lfl.30ak (>rili«.i,^i(trFjG.IL3)l. (jn.lDeM. .dj J-iJ^.im(A >
■ AMi!^iiaH}JE.Lmi. n*,l«£lT.JS«13«t. ■«.».'■, C.tL 314.
11^,0.1. «3. Ul.^.SBg.lT.«Ob knl, lt.iU.4ai. wimMiml,M.ti.l»i.
- l.LIT9.1ia U.IT.UT.mT. Eil«-u,te,BL^ii«<,BMIw, llniir4.ii,ll.«l<ylitt,Woifc,^
«eT.»4.T.«M. tLS.SILm. ■li^XlU.n. IU.U1.
II. 169; t. 13). IL IM lU. tl«. Uk •■■■, MS A- >■ M*. «»■ »4. fnTfii « ■ f Hi 1 ii/.Ihiim_
H"3
/niil. u. u
CLAVIS VlftcKLIANA.
tmr, EiK*^ O. UL i:i. £. i. Kanl, G.lr.
v (»/ lot. i:»i tcc. »». m tn ui. m(.aii., i, n. ■
JkC Aae|rHdiH.|iai. tfi
mirmimt. R. ilLH.
WUU. l^ ni. ■ p^^*-»™, O. ii
-te
KiuU.V'a«ralt.r,h
rnniiUhi. t. H^raMA^tthm Y,E
rrairt, m.iiiiii.. r./rmirf, .ffnA
F«rd.|,«nH.iil.m. rimll, Jr-.iL rnw, f nii, |«r. wiaf . q
rinunr. bpl tai.v, InHii, JF. I
r.iTN. p, r. «^a. «. iii. ««.
t-irS.jC.v.H>.l\;
fcr,.,l.iii«ii./yr^.«lrr,
f)in4(» l|4i, r. mpinrffU^^i,!
n<r(n>^'. drr. f •■>■;», iMit, 1«
r«r.i, ..run/lO. iik <JW A*, .-
L;.V.(;/-..«if) , „ .
Ilir rrllHs/llK *ni|«i«b.)G. nr.
"'.^•ri. G'U' 4^ uLa.'x. lU.
■II (»tiW)/™.0. 1. IKl
■ w^rr, A.Iu-n.1. 1. iir.
iff.il, JE. L ir. {rrwr) ti. 4W. •.
?>£ rJ. Kl. ill 4n.>ULW3.
9C I. Ul. I.L XIA.
M..m,*.r.aW.ll.Tft __ ^ _ __
^»»'7'
ftrBWtlirvwr.JAarf.t«.ULZli. ™*t»»r, *- lii, K- rrrwHI. «illi, ■lU./.rfM.),
b.u.Kl4. lilE. r. t-nijiv, .(..■-jr* * . 11. IW. -J...J.., vtf*. 6. II. 1 U.
1,.™V«. »«.*■■•■ lu™rf,*.v.aM |<'<Mln».^.d,> «'.•>-!>''*'•■
•/nl arllM bJ r.lmn fiaHtnt rl. m, - knJli.iL •!,■*. hT. vL ItE. >. H.L HS,
'«. iiL » K iii. 1.«. -J». *. 'i^'^.1'i «^i "^«B.'' '■ ' ^™"' '"^ *
witiBii».»* '."' f"'"'"'"''"ri!r'w'iJ;«*'L'M. '"«^■''E.LtT^'"'*^*
svTj!."' ' ""' "'' """ii ' '" iii.3i).CLin.'(v>.iiLi».ft
|glB.i.iulilin, >llj. rml Unii;r,l. Ihru-uin. i. n. ■ W/f . Ut (^ ■ M- Itl.OT. 1. KT.ZIOl
E-lU.Sr »''■) l*'.-rMf-/'*'«t«0.i.S».
1qnil.W ~IJ. 1««./-'. U-Elrw», fNi.il.|...»,(m.t)nfc,i-i.i.«*.». or«.r,O.Li».
•r (•j.aJ. U. L 472. S. vUL Cl
-■■S?«^
rr««.ar.tL.iiL>t:.
fn^juiHVtinisn. - p^trt p/i tA.i^
rn.-ii>fi,wi'it 1, ■.■/«;«!
I. i'!J! Ifli.'
nn.iarilt.i.fitiim.dmm, nms-<ir,»itM.m.-iniir.arrw\,
'^^^ii* ' ■ ;ji;^t:'wJiti;?;!i -.11. kl
(Mllun.ailVff^Zai. "" "^■T.. '- «LII4, ff^^S' "
iar^ Hiv ftkd^an.HTfrtf«. rnif^H^blj.H^vafllfltf, £■ ^ rUV, £.1,
'■ ' c[ir ^'. *"* iiii ■*
>U. rM (» nMk^ a IL
/ruUu. £.1.114. lT.Gn.T.n.iU.I]t.
i n>i.<'v,U. IT. III. niuf, 'E. Jl- BH.
ti,VivU,mHit, G. Ir. 3M. r«U,<«'|K>«, li. U.<n.
^A£.<^^ '■«<>4».-. ii>Ji^,M. k itt. IK
'ani.L6rt:iii.3S3.«.Ui.tr- ■ "■ —
iiL w-y;™*, «■ i>-
H.j,£
I, (tfwin BT IM-) (i, iii. 2TBl /niZ, ^ll. M. I^mUt, v. S. / an ^wanJJMk,
',tjii^i,'*.Liii iiLons. r>p>,T.i./rui.jii^,du«>i>My, i^',k.;i,t'i.iB.
nmir («/Irru} E.L61. Afmr, JE. 1. I U, J iiimnii>W, £. liL UU.
,«n4, ^iii^ w. ''«/ifi U, ir, ^ rulciii, t. ,L / tMp^ft, Jwfain, A. Ir. JJfvi^ ^ rl, SCKL
■"""■"'■"""■■•'"■■ ■"■■" *?&-^-"i~S;;"f'"..
'■'■.a^.° '"'^'™' "" '■"'^'
rnwJml^rii. /'»(» (Iv|i) lcin.1, tt. I jM&ii^, X. iLHB.
fnvil^va, •. S, r Uwa. C v1. Ui. Jlmi, il~i. d^ W);
ir..:i, Jt-i. iSl. ri.le.v,teii,in,> cJiwirW, •npv
rni»diMij,.ilj./M/,,/.J(y)<»,, lui^ ^
Q, ill,-/J(l.ir, jlX ■ri«, JP., ll,>^
mte, 0. I, K^ jL. >. 3SL tUi, u |T.iUl. «, >lil,431, SH.
iai. riile.ur.url>,i^ I /•lUuuicttlmA,
a^ S. tlL MT. D lii'altYLlt,,G'\. «U.
lfviii,Awiili<,n, ■("{/', Adir^. o-, r-aiHLa tit^tJi, G, I.
lii<l<.wf./*l<af)ll.ll.tj. »13.
aWm^.YKfl,3iH.-in.t.m. lUit-iH )■•<•. C'M..>«l<,E.rii,filL
Ti.3l(i, tu.M. tlU.Si.I.IUU: Culuimil, h>i^al4w>W>'l-».
o wmifik S. Ir. I4B. Me. r. I9L lifiaii^s, X. IL b
•iLMt. riU.fM, 3111,1,'JI. tL&|!|.£-,U iL MC >»|ui)lLU^
«■rw/wirf.&lr.UU. ft«iui>',iCLZuiiLaoa.s:S. A>U,K, v.a). (>r<si
yiA «, iiL 111. AiiD.iiiFu,. 44J, iu«I.ri:.r,.AiTs S. 3*1 ■m. (•' <•(--<,
»«■■, rnall., r, lAj/«t^nMnin il, BIX. --' "°
'a/n,acniiliiiii>E(,£7A2SL /.uiUaf, yhiuKg, £. Ir
lu/fnL/srnail.d.UI, M. AL -lU.
I6S. bllniin. r. I. ( f iiin>fir.
■|ka^^,JB.I.III, kMilmiiairk/p.iiUiG
<t<l"n'(V«Mir>',T. 13t. II1I111.S lut, MiltrEj, inn
lrr>^JP.<I.Rl. >IL1I7, ti.)a.
{nin.ui,Cli,iii./ii»l(</'inc4 O.iL r).i.t»iiK R.TL&3.
ae.Ma t»rMgra. .S, rlii, ±n,
ftvc.«, lim, liL r./mil, E. ill, (0, O, Allrui, ulj, ^..r, U. UL 1
■m, (»tW.) E. Ii. (I. Q. I. 6», iLHim.IlLKTe.Til'.'"'"*' «•;i,i!«',rrfinT,E,UI,t«.
■ l»*SS.'lr,3W. ktHB. ^" lau-.u; U, iiL sa», iv. »1, «. L fan.^!.Ta/«*.'a™r, (1.1.S».
Hlu,<H,)LISIl.lJi,l13. "'5. iL12!.lT. I.V. riU. U2. I. ariiV.. G.U.aM,
'»<>. X. tL 420. i^i. >i, MI, lil, 2n. futfliM-nlli. |iir. biimt ln ■ r^,
t'.....i.ta.lMmti,l'.{brrmd-}rm, rnrh «j- (^rlViu, jCIt, SCI, rvfinfwiuri,
,'.,,,..« r,.»...,., ..n.L. ..-_ 1: — r^ainiiif (lit mi>pjMiLjE, liHI.
■ekk3-
rr ri».^. Ml, tHl WIJ U
tau!,''''°iiIS; ^ ^'"Vli
L SIT. Ir. Stl. hnliili». nr./hwkil, J!. vl>L 4Tli.
ruiijH,ri..Olniifcp*r.-— — -
pr.^irtfctlLM»!''
B. FucH. Ira, jii. C. iHa Fuiia.
/.^-ih<?iir'.-«L dTv. !,•■.
■ /"'.'S "«'■R.^rl-
fOrtlut,']!», rfrfiin. ■«y.JCIILlZI,
ru»*i, wii,"«. «i/» ;.jf«w,^,
jfjriiif^a.i.Cn, lU-ia.
liik|itr.HHntj|r,
rrti.
WiMu^«U,/urB«, J!. 1
11.'lCg.r. ilJl.'GM.ill.
OK
•i
CLAVIS VIRGIUANA
*■■
B. IL Wl lii. «U. L Mt.
«n. cuc-n,iLB. oiBf^ e. d. iiT.
!~=^iiV.„.
pi^^iu. <i-lW, ««»1»
MT. m-!Srii^'li.«..LTW.
ki..J/M'W^ nn
>M,S.ll.
ni4>l«. >. fWM. O. U. 11 Ot
,i.i£n. '
G»rnU.4..Mo.,tll.^.fU<rtr i™1<*J4.,i. ««. (^ («nta| •
/<r-oU, •»>,>nWi
HfUtl.',.
■"^^'■■'°-"-— ■'•
(fiiln., 6n<. B. >/rfJkr. rin.
4i-i,4rtvm.rt.^«,
i«il~<l,_
inMr-il, k^C-UW.
iifi, sis. i.. sni.
Kai. ,ii
•«4. <}i.re.r..,4niio,i>Ln.G»ii™, 0.
•"^'«■•^ •*-"****
U. 11* I. S3. SlU.
/.™ihe.i.»o.jc.
.111.«.
»r. J«U«^ *ffllHl.r. rAi*.»,
6t0.
(>i;<.<b'Jn.E.I.U.
X. Iv. IDI
■^'' J*«*;jjiir-'. «■'-«»■''■'»■
«..r,.,!. imrt*.
'i^-.pLfi.ii/sie.
■nlin. mw. iu ii«i/iL •li.i.'*.
' i>. 1*1 '
rtwt,nj.-i;..H7.
.*«;w;rtL^")E,ii.«.
:S'-'.S^rtt.-
"KtnST!
,O.ILaiM
■'^ l^r..':r'™w.^,'"^-
IL3U.
■R><n>, 1.^. u>f.ii,
lii>WJ^O.L»I.C.LlI.
LKO.
«1(1.1«.. i, 11. »./>, (tlkluKUJ.lM,
m wli.itt, ii IL Sli /r«.-i-c 0.1* »9.
«.«•51.», *. •. ISi. /.!>«., JL f«WlL llL Ml.
..-l..a./:..<n.v»>'j..«.I.9l. '■.■aiu,«.in«tLlLi.t1t7.
K Mta. N.it tinaacit, «. iL UO. cUhZ JI. IIL 1». ZM. liL 909.
■ra.w, ^LU. txmvl./t.. III. T-A. dfllH, wud, il
fa»ui.l.iii.a»inA,E.lT.4S.0,l.. aaMnH. 6n.in, iik m, enlhllM, (lll( wtfirni.i
341. 0<iUF)U.U.I1S.AL.IlUm •t£i(0.iiL
n(iu, lai. wnJ, (Mvii-iD,Liu.*li«r (StitlilulG. Rnu.ii. U s(i
rmdtf,H.t„maiitd,K.t.SeO. ULW1. Rnu.1, ni, pL I
lati^iJnf.l>.i\.SaJ. M.l.itt.tl. OTUB,«IJ.f/' Orta,Ctloul,£.HL bfi, £. r. 4«l;
m^i., cri., n. u . _
114. V. lOt.»). li, Mu. n. InT./iM, bM.<«, >Ii>iu<,«..iL
311, •»•!»«». S. MiL 90«. <i(iw^ £ ir.
WL T.i:m
'Mi.<, ^ IL SW, w>li>t. ' mUIOi, S. >, GXl.
irnl(<Rrf, A. IL an, H-Mmi».0. ilLlieL «.(.•M. *Mori^ium,M. '10. ta.Am
itu^a.m.'i\Cim. o,*nr/'«.'.i.iM. tf^vi Ar^'*-'^- >» ■■
l*'i«.wgj,l«I.^Til,4!l. ,:o^lii4ai.,inr.>lHM<.J.O.Ii.SW. ^. ^ tM. Ob. T^ m. 1».
l>llll.Jl,f..ilj. /Wi[A.B.»l,<*.JH^ (HBIra.. 1.J.(™W<,.r-.A.U<,«. SIS. W i. in. ■li.iKHt.
Hf.rrti !ii.iU.7«. etmliiiu.idL^V'''»^'^ 'aSa«.*n'. 1>. m. m «.L
lnMr«,Anilll,|>Lu.(MiW./iil>r<,S. •.. «MlWj...*:. .lU. CNL Ml. U. 4Sa.li. 141,110.
^_»Lli Oi--.,«,..a»i-J,3S0. ■ip«»,O.Ltt.lL940.A.HaL
rBllir.ani, i. >. tA. AOM, O.lT.m .^air./l™^I:.>1L« TiiHH.
Air.aM. im.Mo. ctinit-u<,(u.m. •rr«»,<iiiri. ■Trtii.iu., w. ii4t ■«< «.a.
rituni.,,iar./.Ui..<,I.t., ±l«ru,l,h^ A. IL 4CC >l. 23a SS» TlTua. .ii. «tT^
(Aflt .la/r ar in// bi, .r lmv>,j^ 113. [FT-n., «Dlli, pkr, karvr.
IL 1». .. ,^:!2. .U. in. inrstt. •«i^»»!, O. It. 3U. _.,i>i, W.r. <■ LJH. iLM
ii'>ri>«n~4.'u.£.iT.t44. •rry. £- li. 113. ST9. ill<nii>#, iL li. 11 1.
(.muiuai.dLilLKH. •nx.x.ir. O.iU.313. X. UL SU. •wniv. T*n^'ur. A-lb-n
/^ ETI. Iil. 1«. FmnlH, b, f. ■ iiite.
_._. ^ .!«..(««. {./»«>i>>>m)JE.TiH. Ocm>ul<.r,r.a«iB«, K.LK
OABINUS. wy. OmbliiUn. S. tU. 430. O. L «14. W ^^
GabM,(min, pk m. O.ljil. X. tL mi«iE..lL4t. Q.iLH.ni. (nm-H in^ >. • M, (n <1t ^ 1
nj. ■rn>i.(afr«iHiiltiu) ±.Lm. lr..)O.U.WL
f».uin, L n. • CL.a.f) Jvi. 4 ^H- TSt. .ii. nt. il 134. rtn. .. 3. r Vv.
(i>..4L TlU. GG^ .r •r>^MIa.4tVfmi.Q.lLdOQ. hM. wn. £. iU. flf.
Itlbaiirufc aiU. •/■ ll( rn (uilM- cw.K.'loi.' <— r. «. L »4. 41l 36S. »L M».
uum, jn^y. («-«, tim. pL f. lAi rlwl», '™r' *■ •"■ *■"■
KBlt-k, K, f, ■> Vi.a((. rtu4r, trsBi.^«.»4i<./*v. d^^ifrtj A. iT,am
G*lt>4,L»i,Oul«w,O.I..13 _ „ „ . _.
•ii,isi.lTiL CFtRtlln, kil.. !• <«« Hk^ O. GtlTTin,<ndfc m.Otir™ ^,U,««
^l|.f. ir. f, B tiii:. ■> Hl-Df.r'., 0. U. U. .IIL 3&
Gri|!i,'nrMvi!Lm.i*.OMli«.TiiL *" 1M. ' '_",",.. „ ^_ ^■h:~!?^'"-'??'L**"*'~~'
mlfm^ M
•rn,-r/'mm. •-■
nin4..L>>.aGnrt,K.tLtN, |(Mrn,T.l.ft»it,X,TiLmt.TUL nHii,..
BL!7 tfntritaiidl.iiM^tmnrif*^ Un.i
'"»"■>>. fci^ rt^ S
A. i. st.-
Ct-AVIS VIRGIUANA.
iUt6niin,pl. iB.(lr«ck^G'ILJC
l,-ni->\ irum, iil. m. OikIu, l.iiJ.i«'lt^^X..tM.tll.i.m.
*>.;., k lu. 130. «liU IJJ. u»lw,«., K. 1. 1«. W.
lU», i..i'u(
llriu, •, 3. ( ^ta, llnluv ailj. limiMi. Ut/. ,..,r, «L i. JT4.
lnifyWIA,k>r.ai<.lI(. C L p^ni-fu, jiiis n. «rw, «.ta^/i,!. jinn. O. 1t. M.
(Uiiu.kU.a^^cW^G.Ill.a. • rWi',. li. ii. U. ■». , /i^liu. £. i. IM,
KUritl-ii,r,iiilJ. ii^£^IU.3lj. t.'b,.i..ii. ^71. kii. 1IJ. (Ir»l*'.r. £11111,111. f. braTltar.S.
tfadlw, i, ni. • •dW. ■•>«(, 0. Ui.S2S. Ir. 1*. £. iU. rmuJ>lir/«il',J U.IU. U. «14.
•Jf) .^mii, «. tit «64. niLeCt. l(™»r;(, 0. 1«. 01. X. lHT.
■ W, Mhl, £. Yll. SH. tninlnriu. uU. ^.-ui^ Jkmli, fi. Ir. W, ^
eri'-m,«^f.t"nT'. »■"■*'»■ •/rnuniwX*, iii.lia *<ii(|l *. <. tsa. «»
LIUM», I, B. Ulucni, U. L UT, rmija^ rul, «{l. <«rf) •M, .«W, ■•- SbSQK «L M. \Ui.
ftoiMi».»!^. 0(~) («^ 0.m.ts, trMdt.u;,iii,.dJ.l.rt«,<3.i.nft Ai^l^,. ^ai&ni.../^ ^ lil. 1U.
li.lKI. fniliUrSF,iil|.(rcU. |>MB. '- 1. I Mlill *K11^ Imitl, A
W...i.*™h«~^0. ILI». I». i.rp. (H™j^ K- r. »*., C- IIU 11.10«.
*^.' ■.„ ''- *'*■ ""■»■■-»' *ti'' .. ■ ^ •"'"'■ '■ '■ ' '^'*- ""'«*'•
Klrh4, >. C KcM iM •r (Mr. iif, I-- i.'^. <i. U.%-&it m. •vinl...^ C I,. U7.
(kib-m, 1, m. "j^. JIS!^ '*' '^ *'"'"' ''"*■ " ■"" ' ^' ^^•i^^T^t^
i<r.M.iui.^^>/^,CU.». >>fai~.V.^r>.«, 1)..^ E. ii. ■Aii.y(./r.(.)-^.Hl.M, ^
'"".^itaJiinB^IL TH. " "^^ «ni, «.7;^^' ■ "■ "^ VE.I?. »lt °''™* ^' ''■ '*
^ «Jj. »r> •«^.•r (rr|»j(rjplil^». pi^i^ E. 1111.
HiUc. Ji. V. £14. (nliniilil-um, L n. lii nn, nMir
fflMin nviH, .(. u. 011. m- ni.ari. -.r« fvlfjtit, t. ¥iiU 11. ti. IH. [nbtniAl^T. AlHr, D. • "' "
lllliitnir. T. 1. ( Mt^nJma^ (IMur, •. 1. I oirrM^Mi, aul jh siInaM, IfMlJ, II. III
iwlW, £. L SOOl I'. «. If. 173. tiii. iTu. 491 |,
•III uUrfcd rwiW,/inM<, X. II. Wmi, £ •. -Hl 291.
Si ,j pmliu, »!«.(,■■./ J,.™mWi. ■■M,«.iii..W(.
■n (•liirt^ ■>.«■ Irrilllr, & (nrtui, jKr. is.L;tcJ ilm, H. rU lA. An G. ).. Uj.
ii. oii lii S3. 1. iaa.
fbil^.jty lofdtir, O. IT. 79. K. iL lovt, X. iliL m (Ai «•, .rrn, £. U I
311. */rmtt. M. tI. »10. TU3IU.irlL.TiW.ll
f lu/r^.lB, f. ffn^ FTMB, tnTcn|.«i, ^nli., vl}. rmjt, dmf rBI(O.T, 1, J rtn. £.1
fi£Mn,iai«,IL^u.
nBt.% B, C • ^wifAf.^ £. lL 1 — - - ---- -j_..^„.. ^
Sul-usl,ng- aH, A I, Ut. iL p»riJu', «>IJ, oiipnru*.^ 0- HL Oj-«.ic,iii.Qi.fcA.LI».lie.
in. tll. ^l. tijc-O, b,lll,Orra. £. 11.11:1
Ouiin,(itJ. (Odi^uO OtMb^ e. I. kr lalA jn.iif., O. Li. IM. liL 1*9, GjlinAu, i, n. Ojlipfn, M. ll.
OnDuiiH. ulj- (OlKMiu) CntlD, M. ^. M. I. ». CTr^u. 1, id. ■ fimr, etttrt,
tliti^U^rtl^ftttMek ■_ .r/i.U,(l.L lll.W. 9I.M/UI- rl
g^MrfMaUMrt W) «.U. ,,;£|*^-,>; *'^ ,,_ ^ HABJI|;i-A. _, [. II. «1« (./ ■ M
^TlHr' ;ilnui/i,0. N.I4i ^Sfi "
(Jonniim, kU. "-— ■— —- mJ^. ." ..II . — ^ — — .-■- " -!. .
E- ri. aa £
J. OomTlUil, Om», P»Tl-or, IH, *iij, ttmri
ta. /•M, X. tnU. Ml. BiarVai (b la riiU) C- lU. H.
(iacll-i(,t,adJ.iiHD, WnJn^.E. i. ilKjHr, o. It. teo. LnuUific o. lU ao.
11. Hravr, (njCr.1, ^ II. I^ hMbtoi\vlLawe.lMaiitf,f7ttirvmg,9
mdi-rm, «iiIU, pu. imIKiv <■* 1™'-'*,'',«!«-*™*««'!*'», U* Hf I»
i..li™rtj,«.tl01.) **(, 4. •!■ 318. f «u» yri^ «. 1 » k AW rr n^d, C UL 3Bl
L^u^iiri», k 1. 173. l.«I.>,/.i/,K1.9B. 499.
milior,.. S.lr.,_^ I..A J MlA, J J.»i inr, O. IIL 30». biW T. S. / An (». m]i,a.I,
«iJl, lE.lU.S*. «■"•Ui.iULISLll.M). 1*1.)
n™dlT-ii%l,lii.(.™ii.^llm. >r-,*.i|>,«.r.«I. »i.M,*..L«.»HIH».»r.
1^'!Ji,rf'.^U. U?li lll. «-». 'lurt' "^ "" 'V*'' •■"''*'■ »•-»"■(»
H;
34
CLAVIS VIRGILIANA.
or imt (mmmate) M. Ir. 531. xiL
2Si
•mo«, F.. iii. 107. £. li. 96. x. 231.
xll 1^2.
gtt, ii. ii. 427.
irain^ 2B. ii. 2901
Zdiv, E.Tlii. 60.
«tlain, iE. vi.381. x. 827.
licr.iifk E. X. 9. £.v. 734. ix.#l.
r9:tr, orcmrAc/m, £. i.556. iv.CSS.
vL 362.
m/r, ir0reni, £. i. 346.
OOM.1Y, C Ui. 42. £. V. 5a
7r7An/, £. ii.ino. X. 108.
rnxcrivc, £. xi. 3(18.
iiA.ibit, £. viL 131. 696.
vtnrry^ JE. ix. 59-1.
hfili^r, T. 2. i am Cidltdj M. xiL 134.
h»bl\-i%f c^ a»iy Jit,
pr> per, rsniviucnf, aeiUt ^* !▼• 418.
.-tinmodiwt, Al. i. 318. ix. 365.
luiI)it-anA, *nli«, par. tnAit^irinp,
f/ire//iiijr, (i. iii. 4J(>. iE. \\. Vij.
kabidfjft, i>»r. iNAafci/c«<, i/u<c/<,CJ. kU.
hal>lt4, V. 1. / inhnbitf dwdlf
r,*iiU,jE.vi.Jl.%
hnltiutr, V. 1. I um itUkabiled^ X,. iil.
y»;.
bibiiiuti», par. wAirA sAo// 0r ought t9
fiii. r. ii. i. 'Jl.
habit-114, u<f, 111. fln Afl&ir,
ur drcMfy £. i. 315. lii. 596. viii.
7J3.
tKt na/iire, G. i. 52.
babiliK, par. cjtccmcc/, dttmtd^ JE. xi.
333.
•' foudlit) rci-l-nneil^ (i. it. 16.
)>-.i", Htlv^tku zuaUftkat trojf.
Jirt'-.— liac,— A«:re— rArrr, /E. L 467.
h-«i-li"ui«-. .vlv. hilhrrto, tkusfar.
ll.-i<Jri.ti-i]«.ii(y. Aiirintick, Ai.xL405.
Hj-mHin, onif, ut. Hieiiiou, M, ix.
l!'jcm-us >• >n* llormus, G. ii. AG?..
liirr-fiiis vntlf, mr. itici-iiif , kaldint
/«*<, ili. V. 852. '1. -^ T"» '
kiereii, v. 2. / rtirl. ti/cozv, « *t
n /Ani. JE. X. 780.
lc<LY rvot, U.iL422.
e/inr. JL i- 476. ii. 674. iti. 60S. viiL
533. fjoin cltte^ x. 3til. li. 150.
A(iii^,i^r ttin c/mc 0r/tuttH€d lo, £.
iL4}l
Aang' lf.*rlAer, H. HL lOS.
«m,^re/r, i/cfri minej, M. iv. 614.
feriiifl^ M. ii. 654.
n nufiii, £. iv. 4.
cof^iftuc, ttmml fntent, /E. i. 4^
(/.'«./) 716. v.aa. vii42.«.
prtlt hnrtl (in Antlinf) £. xiL 751.
/uipriu', nm ol a «laita, iK. xL 2^
pinur, J^. iii. 507.
/iiy/lrr, JE. xii. 868.
tlop^ K.. \\. 699.
roNliHuc, tinger^ JE. xlL 196>i
kvr-«5, cdii, m. «n Acir, £. iv. 274.
hBl4iM, intlt, par. (reolAiii;, O. iv.
109.
htky-«n, nob, r. lAc Kiif *«:/CvAcr, G.
i.KU. ilLm
lUUsHH, i, lu. UalMw, JE. viL 724.
Hali-m, i, m. Ilaliafl, C ix. 767.
boUt-os, iiit, m. hnalK, M. iv. G84.
■ v«m>Mr.G.iL35a £.vL3ia
l«lo, V. 1. i ^alA<,ejJlalc£. L 421.
H«l.}^yM,U. ilal)-^ C ix.785.
liMOmirjwi^ wn. pL f. ngn^lu ^
«*«MMlb,E.B. Rl.
fam-tv, i, n. (on hMk") m rinf br 5,
fvkerttoifk coofi of ma«/ «cctv ut
xtrjf lAicA) £. Ilt. 467. \\ 20B.
,|9u|Mlto«^ es t Uarpaljc«, £. L
317.
^liurpahic-w, i, JB.Iteval9cm, S.iL
226.249.
hut-«,->i:, f. atmear(-MtJ^
irM AroiO £. vL m
ajmwlm, JE. liL 3K. ix. 744. x.
457. xl. 284. xU. 27a 298. m
hB»lil-«, is, 11. a spear^
a/arr/in, £. L 313. xtL 691.
jMintriT, tpear-Uke po/cf, G. IL 35".
£. lii. 23. 37.
haud, adv. noi, m«.
haudqiiaquBin, adv. &« no MCaiu, G.
iv.455.
haurio, V. 4. /rra.Jor, loJbe in^ £. x.
899lxiL26.
or m, ii. iL StO. £. iv. 661. or
vtctD,xiL 946.
Acor, £. iv. S5a vi. 559. xlL 26.
troop, dKm, £. ix. 23.
drinA- off. £. i. 738.
rvnccivr, £. x. i>48.
ySiUjA, jNtuinrr, (i. iv. 427.
rcM«r, 0. iii. 105. A'.. v. 137.
pierer^ opt », £. x. 314.
dcrour, £.iL600.
liaust-uft. u«, m. u dioufkt, tip, Q. Iv.
22dL
an cmMMlian, (i. iv. 220.
liaufurus, |«n mout le cu/Tcr, or mh-
i(rts«,£.h.383.
IIHje*-us, i, ni. iloliesuH, £. ix.S44.
licbe», V. 2. / om rhHL laurdie. £. v.
59«.
liebetii. V. I. / makt Uuntt dainu. £.
vi. 732.
ordtt//, a:. I:. nirx
llcbr-usi, ni. llclirus, £. x. C5. iic.
M. X. tW.
IlPcat-e, c», f. Ilcciiie, £. iv. 511.
kc.
Ilcct-or,ori.s in. IIcMrtor, £. i. 96.
kc.
Ilecturcus aHJ. Il«;ctoremn, (Trojan)
£. i. 273. V. CSI.
Ilectiir'», £. ii.5;3. iU. 304. 4(». v.
190.
Uecuh-A, fir, f. Ilecuba, £. IL 501.
515.
Iieder-A, er, f. ivy.
hci, lutfrj. itfo.' ata».' akJ
Ileleii-a.n', f. livloii, £. L C30. ^iL
3t^.
lleUrn-or, «ris, m. Ileieuor, £. ix.
544. 51.^
llelrn-us, L n\. llrUmuis £. iii. S29L
icc.
IleUc-on, 6ni«, m. IIcHcun, £. vU.
640. X. l«fJ.
hellelwr-u^, i, in. At//<6«rrc, G. iiL
451
ncneff)iont:nrus ailj. o/ UeHes(ioht,
G.iv.lll.
Ircl6r-U9, i, m. £. ili. 698.
Iierli-a, r, f. nit Arr5,
a timple, (i. iv. 2(X). or drmPy £.
viL769.xiL3L46. 4U2.
a magir iiinp/c, K. vUL 95. G. ii.
12flt iii. 2^
mxpoed, E. iv. 24. U. L 69. 180. iL
I2a251.4ll.
frau. V^ iii. 55. 98. vi. 54. 5P. vii.
45i viii. 15. (i. L 139. IL 185. 527.
UL 326. 353. 431^ 465. 528. Iv.
121.402. 459. £. i. 214. iU. 2Sa
V. 101 330. 388. vi. VX, vU. I09L
ix. 164. 316.
a b/oiir, E. v. 26. G. L 9a 1 12. 134.
kerhagt, E. viL 57. ({. iv. 427.
pmaturty K. viiL 2. U. iiL 1L2. 216.
494. 498. £. UL 142 221. iv. 404.
Aaa, <i. iiL ^.fj.
herhotna, a^ljMU cf rrmtr, grmuu*
(». ii. 199. o ^
IIcrcu|.M, is, m. llerculr», £. v. 410.
ILerruleu.^ ailj. o/^Mrrculcs, Ilereu*
leaa,G.U. •wi.&r.
heril-lk, <>. odf . ^Z* u wiraCcr, modcr^f,
IE..vH.4a0.viU. ij^.
\Uvm\nirU«^v. m. \\«tn)2avvM^ R.. i\.
UBruiioft^ n, l BflimoBB^ ^L ih.
828.
HrriDMM, I, m. Hennoa, O. iL ISH
£.viLm.
IleTnicas, «4J- lleroicm, £. viL684
herMM, 6i«, m. m« kerm.
her-ui,l,m.a nMUf «r, /ord, J& iiL S2i
IIattoii.«, ea, f. Heaiotie» JIL. viiL \Sl.
Uesperi<«, k, f. Ucqieria, Italy. £. L
530. Icc.
Uesperid-««, um, pL T. tl^ Hopcri-
des, (lAc daagktm of HesonM)
E. vL6l.£.V 484: "
Hespcrian, ItBlian, Si, viti. 77.
Hesperius, luy. lIv*|wriBD, Iianaa,
£. liL 418. Itc
Rtspcn^as. i, m. lAc evrminr Mmr, £.
vULSa
f Ac crciunf . E. z. 77.
hest^nus, a4|. yeafcrrfawV, E. sL II
£.vUL54a!
hai! iDterJ. o/os/ O, oA/
beus, adv. Ao/ loAa/ Aa lArrr.' E. i
S21. viL II&
hi-ans,4ntia, peu-. re^ing, ymsemi»^.
openHmtautked^ Jb. xiL 7.M.
lU4t-us, Os, w. a ^«imiiif (SM^A.*.
hibMius,adJ. mntt.r*s.
bihisc-us, i, ni. (Ac <cu-fer m^er,
•r ahrif, otier, E. x. 71.
hlc, pro. lAii, Ac, jAc,
mrA, £. iL 145. 654.
tomr, £. xii. 47S. 474.
lAc olAcr.G. UL a». £. ^. 4iil. r
397. Ix. 572. xii. 789.
blc— liic. lAc «me^—tA* mtier, E ii.
56.U. iv. »4. 85l9Q.
lAii (man>-wAal, G. IL 23. 3 L £. 1 i
621.623.
■ pl. hl- hL lAcae^Aoac, E. vU. 3^-
£.L 106. iv. 157. v. 529.S»Mi
315. s2a X. a la laa 35^7^7.
hlcadv. Acrc,
lAcrr, £. i. 247. 427. IL Sa SOl 7.K
XIL 479.
Hleetaonius, a^J. tktammmf Hiectajik
£.x.l23. "^
ni^r^^ «, f. lllcra, JE. ix. 673.
hilar-ans, anll*, iiar- cAccruf . E r
69.
nim^U-a, JT, f. Ilimclla, £. vU. 7li
hinc, adv. AnMr,
/rom Ihii matter, G. iL 44.
lAcncc, £. iii. 707.
lArn.£. ix. 12a76S.x.3>8.iLI.-&
xll. 166. 2>V).
AcrcG. L 50911«. 446L £. vu. ITJL
Acre,onlAic tidt, E. L M (i. iu.
257. £. L 50a Iv. 4a 411 viiL
473. C78. X. 433. 7na xU. 745^
lAcrc, on lAc ocAcr omIc, E. L 57. JL
L 50a iv. 42. viU. 474. «85. 1.431
76axU. 745l
hinc, ataue hiac, m^^umd, £. «liL
387. IX. 88a 44a M. ul. 4iL
«n fcc*A niics, m ««A Mk, .&
Ll62.50aiv.447.
hinc atquc UUiic, ait^aeA tidrt. Q. m.
hianit-uf, Os, m. a vUmhmc ««**
wf , G. UL 9a ^
Hin»co-oa, ^nlis, m. Hinpecoiia, Jt
IIIppoilamH^ es, f. HIppoctaBc.G-
iii. 7.
Hippolii.^', es f. UipiJoUle, £. ».
661. t—--^
Iiip}K>l.vt.iis, L m. HinpQ|Ttua.£. xu
761.765.774. "^"'"^
hippomaiief, n. ind. hlpponiaDe^ G.
iiL2i<a2SS. rt"~— ^
HlppotBd-4^ae, m. lAt aon •/'Blpp»*
tas,£.xLG74 '
Hlrein-i, 6nim, b|. «i. nirraiMii
£.vU.6057 «M L
HfareAnii», adj. IHreaatan. X. fv
367. '
hirc>us, L m. « (httct) f«ar
WnAlua,«iy.r«i-A;*^'
CLAVIS VraOIUANiL
.:k
JhfUfiJ, UiBM, C tL *TI. US. T. Wt. 1
botridiii, >dJ. Jl«T«, ™,l.nr™l, .l™^'!!. t'.
Utkiu. Mt- r>r<v> o. tt- ua. Cia^'a''i<. «n
hoc, «llL CDH COIBBUKJTO^ 1« m lnin, G. Lv. in.
wt,O.K.IU. .ioA. S. liL I»
bodU. adi. 1»^ E. U. tt ifwJfiii Itwrriiei E. 1. 13. a. U. tr/mhui4-rUd, (i. L 381.
hsc|.i»,l,iii.itlt. S>£S.<.Ubli. IIt.rt.M. biiaM.^D.iiuiaBT,
B. L boirlEca,!. I. la«rifM, X. <T. 4£(L 308.
tnjTTlkai. HtJ. uTriA, irrrdJV. U- buiD.ui, i, a. lii |t>»>1.
i.Ttlt. AJAni. .
koriMW, Am, ra. W",
_^^^^ <i~i^-«l.C
rhni,£.iT. 4.T.MI. I>.al(.ilL h
rinKit, rtfari, O. L JOT. & iB. F
*T^ ?- 111- WO. k
fr^^ii^ »HHl|, G. SL «11(1».
b>^-u^ 1, »- fiw. ([BHiTn
^^w! eJiii^ J^'. ^."«"iireiM. . uiUMM, £. iT. Itt.
y.Ttt.im. Tl.lM. UjU», K. tTiMMilJ Ujlta, E. lU.
[»>, 1, nl. . (arS« (•rctvA) Ililfo'ui,«U. Tljltin. K. L S^
r^^^ ItU, etim. ^nuf , . 4rMiff«r, Hjrd4irb«. 1:1, m. Ujdupn, G. tT.
'«3. inili/ily, X. 1. «72. IT. tl. TiL ■drnn.fi. IL 141.
i!ii^X.l.t3. iil. I.4KL kj-tni.atil.t-trilHtr,
^■:.'lwiiUv, na^r>«lili>,X.llL(l1.>3.TU. . tiia^uv». IL 111. tli.
E..,AnifimiLB.»v4i)i, E.I.»». iWfi-Cn-i.-vaijO. BLSIS. It.B4. . rtor^ O. l' Sil. 391. IL
™^^l/'
rrtndu^ pmx. i^Tihlf.Jiiilflal, Juftign, £. U1.ST1.
l.di~i,^U.221.iiLSM. 1t.1>1. iii^Mi. fhiiiM^ Hr^
^•iJnnt,Jitirt,M. , .
C^/.JrI^T2^'l. ITi hSl-i^i-, 'roni ..'
<Ii^iii,vn».Ui,£.TI. lO.il.llS. liuc, ■ilT. ««.kr,
hotr™, (nlli, pr- ««*, rf^ lin." " ■"
i.!«StJE.'L 8M. }^U
pfwT, 0. IL TG. ClLTai iHBli./ nCn, J& L
iUi^«,a.iT,ci %s.
™.7.fli/(.4™Jl 0.1,
r(li.«J,*.iLlt Brmr>»'->u. I
ilt.r.K. L3». ilLMI. X Bie. Hymta, a. ,.
ii BM», O. li. 21T. K. lT.»84.*a. HtpufIi, Is. ni. Hnauill. O. h. JJD.
>. «A 1DI. Tili. 3>, ra. li. ST. IB.ti. HO. «tt
T^ i.«to. il.«(1l. iU.Ml.ri3. UyptrtiDmKidl. ■MliiMtir>,Bl-
.1 iri)>, JE. iT. 54. IL CDI. lU. Hxn4i>uv«U.U7n«lu,JE.lT.3eT,
u»l.qiD. i, f«r. bniyiif . tntA-. HrAcld-n, e, m. tti m *f Uyn.'
l4lMu9.iar, It fifl f.IrnuL &b^ irTTtACHfl, I, ql. liyHH», & Ix. 40$.
oi,*..i.lf.l..il 1
iio«M4J. I^.IinfiV '• <»•(«'. 1
JK-.™, 'j^^l"- '1'V C'*^^ il-
«-'Xii^inM «. G. L fi&
Iin-,CL2^. lU.SiaL
|MTn'.agl.<i..teni,SI
i^S"^^
1linii:i»^'v."3.~I tWMtBCl. O. liL ^.i^i^yWf, S. L 9).
hmiLadT.ntbr»*.'. «W- ^
liDiid<l.u,.di. *>•>«, i«;vt..T.i. 1 «i.tVm.W«k>»-
."rf , '■I.3'' O . riTi. K.- X. •HB.I»-
1)
l
36
CLAVIS VIRGILIANA.
Jbtri, & T. S4Sw s. 264. 98e. 480.
7T7. zi. no.
ttrtWf Sm V. T9i
^ud, M. v.est.
pta^plmce, Q. ir. 294.
\acior, ▼. S. / om ecul, &. iii. 277. vi.
901.
Jact-«iM, intii, pnr. tauint^. tl. iT.
1»3. (nuo^finc) JE. v. 4ti{l.
rcvo^DMir* uciif itn^, &. i. 227.
a^olrmf, £. L 102. (brcackinf) ix.
621.
jaetauU-or, us ft(U- (<w proHdfkoufkr
Cy, JS.vi. BI&.
jacUttts pv> (Mted,
i»#rt«{, kandledy G.ii. 249l
jacto, V. I. / tkmoyjkng^earty
ttiimj R. ▼. 443.
f AO, O. i. 400. IkiArt) £. Ix. 563.
«pnnr, ><i>nrf, jNnr, £. si. G38.
ayrrad. G. i. tl.
teait, k. vi. 79. M. \. I4(X vi. 877.
ix. 134. 597. G21. sii. 320.
glory^ G. i. 103.
utttrjpour /oi-tk^ E. ii. 5. (m^. J£.
ii. 588.) X. 95. 322.
roitt^ E. V. G2.
emif, »end fenk, U. IL 132. £. II.
7C7.
Jartnr, v. I. / «mrAn*iFn,ciuf,
<MK(/, G. iii. 134. M. 1. PG3. iU.
197. X. 40.
JaclurHi. v, f. «I /fl^f, m. iL 646.
jaclui, par. ihrwvn^ knrltd,
dmHedy JE. x. 733.
east tn, «vnni, (t. i. 104. il. 57.
pttmted, G. ii. 317.
Jact-us, iks, m. • cojf,
Unp. G. iv. 528.
^ii;«(, G. iL 124.
rrrt^*, A. Xi. rO!«.
jacul&tas, uar. /taving lemeedj dmtrd^
Jlun^f, A. ii. 27G.
jacul-uiii, i, n. a dart, a iavflin^ JE.
▼. 37. 6& ix. 178. ^72. G98. x.
248.342.713.868. xiL 490.
u rpear, U. ii. 530l
a p^e {'tfajavetin) JE. LiL 46.
jam, adT. iio«,
Jrzady, E. Ui. 87. ML. L 1.T7. 457.
5iW. iL 14 ir. 536. xiLSll. 3i7.
morcoivr, keMide$^ G. ii. 57.
•i<er., G. liL 74. iU. L 18. P2J. yL
79*". ix. 271.
foon, .C. ir. .VV*. 567. xJ. 708.
latrjjf. iE. lii. 241.
afla-wardt^ X.. L 273.
jainiliifinm, adv. long agOj long
«t.tCf,
ulread.u iR- iv^- 362.
.|anvAiR/a'l^' '*•»■» "••'N "*" "•"•
jaiDque, ai^T. a^ui n«w, niortovrr, O.
iL350.
«ooi», 1- ii. 682.
«ow •• -w, ont tc\il* — nr.niktr
whik^ (-1. ii:. 108. JE. siL 410.
Jam iiunc. n.U.^u.*f n'<u.
Jain pridcii, tviv. l»nt; *i'i^.
JamCum, adv. rwn tA^».
Jaiiirttl-utn, i, n. .Taniculum, JS. viii.
963.
Jailtt-cir, M$y m. a f :*i tt-r, £. vi. 400l
viii. ac9.
|Hl»^«t •, f. • f0f*,
• way, mcan* te, jE.iLGAt.
iCBdm, 1, nu Jamu, £. Tii. 1>X)- 6t0.
vUI. »57.
jMietriu,l, n. Japctitf, O. « 279.
Iltt4«, idtei »• lapist ^' uL 475. iE.
xiL 9». Iic.
Xap^TX. n^ m. a VKMtriy wind, ik.
Tiii."7l0.
teljHcL) Aputian, JE. xL 678.
JapfViaii, A. xL 247.
* - •» m. lartau, JE. ir. 96. 196.
UKp-ia, idis, t ajaiper.M. W. SBI.
Ilj^r-I, umm, pL m. Ibcriaat, (6pa-
niard») U. iiL 40«. ke.
Ib^nu, adj. Ib«rian, Spaniili,
lorjfem, M. xL 913.
ibL ailv. tkertt tken*
ibidcu, adv. CAcrr, t» th» mm
plaee,
Tr.nr-u», i, m. Irani*. JB. vL 91.
icius, iM&r. strirkin, waund^d,
oonjirmtd, ratiJUd^ JE. xii. 914.
irt-u^ i», m. a ifroJbB, &/ca;,
ff&oofin^, darting^ iL viL 165.
a t«oun<i, /E. iL Si4. TiL 756.
Id-a, 0!, f. IJa {muM»t)G. iv. 41. Iic.
Ida. (tke mUker o/ Minu) £. iz.
177.
Id»-iw, aiU. Idf an, G. iL 84.
Tnijan, JE. tIL 222. xL 285.
Idv -us, i, m. Idtfus, JE. vL 435u iz.
500.
1daU.«, K, C Idalia, JE. i. 699. x.52.
Idali-um, L n. Idaiia, tke Idalian
jfrorc, JE. L 681.
Iiialjus, a4j. Idalian, JE. t. 700.
lilHif, ee, m. Idas, M. ix. 575. z. 951.
idrirco, adv. therefofe.
iilem, f»ro. lAt emine.
idoo, n>i\{. CAfre/orc,
fnr tkie pmrpoee, JE. iv. 228.
I(im-on, oais, m. Idmon, JE. xiL 75.
Iuuinon-<*u5, coi^ ei, m. Iduineneus,
di. iiL 12^ ke.
Idanur us, adj. lUoiiuean, G. iii- 12.
Jec-ur, orib, ii. o lirtr, JE. Ti. 580.
J*>juiii-utn, L n. 4iuifcr, /eannsM^ O.
iii.y^A.
i«;)unus, aiy. c/ry, Aitngry, /ton, Q. ii.
212.
/AiH, mrofrr, G. iii. 433.
iens, duitis, uar. {-otng-,
vnm-inf^ Ji. % . 649. vL C6S.
dtpartingt £. ii. 111. viiL&M. ix.
OLln.
o(/.'an.inf, £. xiL 909.
nia'rAinr, JE. V. 55^ viL 819. z.
no.
ru">ii'i:^, .¥.. V. 241. tiL 67tL
(/' •< niJifi.v, .K. T. 607.
tuifhif^ Hi. tii. 130. T. 777.
_/7j/j»if, .E. *L 478.
ifilti:'. conj.thi-.rrfore.
ignhiM'-, «•IJ. if nomnf, imacgumRtecl
S
e L
,.,.1
iMM-fl. tli n> 'Aa Mn «r jrwMfMHof
Aiaiw, lulM, £. V. U9. zO.
ori!x*Lmfdin^ JE. IL 106. r. 284.
r.lf!. viiL627. X.247.
««tnotpinj,', JE. X. 228.
tin^Jicwn, .K. ilL 338. z. 706.
r.}!' f\ .li. ix, 345.
]<piMVi-.i, ap, f. eatpmrdiu, /E. xL 733.
If ii.iviit^ wIt. noTE rugliffntl^ G. iii.
4fvj.
ifnivu*, ndj. idlc. tjoihftdylazy,
•wixn//^, .E. xii. 12."
6arr«n, mw^m, G. ii. 208.
ifrn^itco, T. 9. / amjit>d., talTam^ii, £.
iz. 66.
ignnis adj. /crv, bHnunr, Q. ilL
432.iT. 456. ife. TiiL97:
tn/fdHKi/, £. xL7l8.
tparkling, M. tI. 730.
ftwnl/inif , JE. It. 352.
iffnipot-ens, ^ntis, a^j. migkty iv/re,
Vulcan.
iffnis, Is, m.^Err,
./fanie, *. iv. 384. v. 4. ix. 145.
/tffAt,0. L^^T.ilC. liL.^iRS.
moibe, G. iii. i;.^.. .K. vii. 281.
Kghtninc. JE. i. 90. 7L\ liL 199. Ir.
167. 209. X. !T7.
« con/tairrrticn, JE. ii. 312.
tivalA, /E. ii. 57a. rofv, •onion (af
/orr) G. iii. 344. /ove, tAc serMla
Irloved, E. iiL G6. T. la £. iv.
o
«e(/ition, fiiim/(, JE. TiL 577.
Ory)rerfnm,G. L454.
aplantt. O. L S37.
ignoliil-is. e,adj. irnoWc, ingUrimmit
■irfiwnii, E. Is. 91. G. Ir.
CS.
IrnomiDi-*, m, f.
0.lii-m
teii6r-aM. Aatk, par. «j
xiL 421.
ipi6ro, V. I. / dmmt
ran* of,
not kindif tmJb» fa, O. IL 281.
iFDosc^udiu, smr.tm W iioaJbas
iT. 48&
i^nAsco, r. S. I cxncse, CS. liL 96.
forgim, pmrdmm^ G. ir. 419.
ign6lus, pnr. luiintaiMi, tadrud. 6. L
50.
tecntstiUie Iimieti, JE. zL 07.
xAWJttnf,G.lT.242.
fffran^, iE. T. 79iju riL 1«7. iz. 4U
il-^x, ici». f. tke (kmlm) mmJk.
iii-o, um. pl. B. ike JimtJc^ (m^ gm
er evifail»^
tke 5ri/«, boaxlt, M. Z. 77&
IlI-a,n!,^II'ia, JE.i.274.
Hlarus, adj. Trqjan, JE. L 17, «r.
Iliad-ca, um, pL L TrqlaB mmmm,E.
L480,J^.
iliret, adr. immedimlelf.
ilifnus, adj. odhnt, O. liL S9Q.
llion^, es. f. Uioae. C L 6&L
Iiiun-(rus,eua,ei, m. Ilioaeai, JEi-
120, &c.
IJi-um, i, n. Ilinm (Tmj) E. L €*.
JiCC
Ilius adi. •/ Iliuin, (Tn^)Xi
"^ Ix. 285. xL 34&
iUibur,v. 3. Itlidem^
cnttr, £. ii. 240. UL 8%
ilUrrjrro-ans, AntiA. par.-
illacrymo, r. 1. t teeep.
480.
illietabiUs, e, acU- mmmmjmljm^
kmrrid, JB. xiL G19l
iilaud4tus, par. infamoma^ entreUt
O. iiL 5.
Ule, pro. Jie, «Ar, tkmt,
enr, G. iiL 201. JE. r. 490^T»t3L
tke otAcr, 0. 1. 242. ir.
X. 190. 355. 757.
onotAer, M. %i. BSSl
tkejlrtt, X. tL 39a ziL 941
<A< mforeatiid, J&. i. 91
kimielf, JE.VH. lia
very, £. ix. S70l
mmiekty, tome fyraf,
xiL5.
iUecebr-r, imin. pl. £.
cAoTKWfO. iii.217.
illic, adr. tArrc
iIiido,T.a / datk npfftJttf. (
CAruK, £. T. 400.
lUincadT. (Acrr. G. i. m
on that aitU^ ( i. Ui. 257.
fAert U'jy, jK. iv. i\'2.
binc at(*|ue Ulinc, on fcslA ««lai,6
iiL ::.S7.
iUtou*. imr. dnaherJ armatKt.
6M!'ri.r. iE. V. 20»L^
UloCU*'. {icr. untrarAcfi.
r)c;n.MA.(/ojf;G.iii.449.
Uluc. ndv. fAitArr,
tkatvny. it.ii. SP?. .C.ir.2S&9a.
T. 40R. 701. TiiL Sa 223Liz.75&.s
G40.xii.7rt4.
Uluci.<0, \. 2. / uavn, G. IL 997.
UUid«), r. 3. / mock, cArnr, G. Ir. 4K
int':'t,r'butr, nort, £. iL 64. tr.
5:^1. ix. 634.
do tuik^/. (m nwr() Q. L IH.
(iurO IL W3w
iUufiis par. cm6tv{dmiL
G. iL 4f4.
Ulbsn^-is, e, adj. ilbutrioma, i
iUun-rsei. f.JS/fA. nortiiuM,
JUtky nmtter (o/a naaHnr «"^ 6-
ill. 5(il.
Illyricus. 01^. IUttIui, E. riU. 7. B.
i}r4k,»,cn^m,Cz.naL
Uu-^K m. Iliif, £. L asi. z. «IL
& z.«r.
2
CLAVIS VIRGIUANA.
37
^
«niffltfMSJB. xlLSU.
«r ptrtrmHy £. vUI. m
fl» «mofv, («cA^ G. W. 6Ql) JB. ii.
600. in. 419. Tit laa viiL B. ix.
2D4. x.8S4.xiLMX
• Mvror, E. U. 87. « Jjlmiafi C
Iv. M.
JE.x.4fie.
T1U.S57.
a^tAd^&L 408.1^9801
a MMcCrt, ]iA«iitMN, £. iL 773. TBSb
TL701.X.643.636.668W
•r a rAM<* ''^^ L m iv. 350.
664. V. 636. vL 480. 686.
tm nampU^piUtem^ M. tL 405.
a «MA, iB. viL 179.
Iin4oa, oni«f m. Imaon. M. x. 424.
«^Q. iLlTS.
e»normu,Q.iiL365.
uiip«i^«rmtitf , BL iL 644.
Iinl>.er, ris, m. a tAmeer^ rmm,
a storm^ G. ii.334. iv. 474. JE. ix.
669. xii. 384. 686.
a «(«rmwfAower, £. iv. 349.
Ao»/, £.viii.439l
ayfood, /E. i. l^
a c/ciui, i£. iii. 194. v. lOi
Imbrasi(l.«S ae, m. tA« «««i •/* Imlir»-
sus, JE. X. 123. xil. S4&
Imbnui-ns, i, m. ImtMvsua, JB. xlL
343.
imbr-«x. icis,m. a (roo/) tiltj G. iv.
296.
Imbriferus, wi^. «Aoiecry, roii^ Q. L
313.
imbuo, V. 3. / vvt, moi«reii, E. L 8. A.
vil. 664.
fo^a, (jn^, M. vii. 543.
iniitabll-i«, e, ocy. ianlaft/s, JE. vL
imltitus, par. imitati*^^ rtKnMinr.
imitnr, V. I. / vnitatey mtnnB, E. v. 73.
J^vL686.
toe instead of, 3L xi* 894»
immaii^, adv.dEread/H//y, O. ilL 339.
JR. viL 5ia X. m xU. 585.
immfinl-or^us, adj. morc oMfra^vMMi
mu-/, A. L 347.
liBmnn-is, e, ndj. eruel, wtre^ecmj
Jirirc^ JR. \x. 730.
t^tominahlej/lafitimaj JE. vL 634.
AKire, vnst^ nmutremM^ G. iL 141.
iiL sa k pMsim.
nmrums, JE. iv. 199ltL 11. 19.
Ofrrbaroii«,4iaiifcroM«, SL L 616.
trrrii/c, raAngt JB. vL 77.
/rifktful, XL vL 237. 67C. Ix. 75f.
imnmturu5. adj. uiitiiiie/M, JE. xL 166.
iinmeUicnbil4s, e, adf. ineicrBtfe,
deadly, JE. xU. 858.
imiiiemi>r, oris, aiy. uiimiii«iA'/i
lAonf 4(/ett, O. iv. 491. .%L U 244.
imm&nstit, adj. Aufc, t*a«t, tmmauCf
arhatmtUeee. O. L Sa £. vL 355.
Airfeoiw, M. liL 672.
laric,mo«( B/enti^M/,0. i. iSk,
immlrfo, v. 3. Iplunge.
Iramerituft, par. iuuicKrmnf , iB. iU.
3.
immineo, v. 2. i Aon^ , or Aorcr, ovcr,
r*«e, etand promineiit, JH. X. 158.
nffraaek^ /B. ix. 516.
imuusceo, V. 2. Immgle orndxwithf
jain haftth^ 0. iv. 245.
iromlsceor, V. 2. I am minfM «AAf
O.L454.
immisxap, par. «ent, /e< vn^
mr admiltedj A. viU. 346. ntfcrser,
naked in^ JS.U. 495. iv. 66a
Ut /eo«e, 6. Ui. 371. JB. v. 662.
UceeneAf xL 889.
letn B. V. 146. (jiijf\uei) G. U.
iowt let grem in lengtk, M. UL
immi(-l% «« adj. entel, (yoiAmU fUy)
4i. iv. 17. 492.
weret/e««, JB. L 30. ilL 87.
inmitto, V. 3. r eendfnrtK eend lo,
4favtc, cat ints^ JfC.vu 362, i. 406.
/itif , Anr/, £. Ix. 421. xL 583.
drive «^on, JE. x. 678.
tet fo, tetjhf, give, M. vUi. 708. x.
329.
le</oo«s, JE.xiL33S.
/c(tn,K.iL5a£.ix.756.
inepire^ tn/u«c^£. iv. 488.
ftmif , cmue, JE. x. 13.
ifflrakltor,v.a Immfut tn,0.iL8a
Ut intn, O. U. 164.
iaiBixtus, par. minWcrf mith, JB. iL
396.
ianno, conJ. «ca,ye«,
N^. JE.L763.
immobii-i«, e, ain.nnmop«A
immolo, v. 1. 1 o^cr,
«ocri/ice, kiU,jk. X.M1. XU. 94a
immnrt41-«s, e, aty. teator(a(, «iMr^
taeting.
inmi6tus, par. tnvnovcil,
ttiuii;(iir&tti, JE. iU.67a V. 137.
immovc«ft/e, Jli. iv. 16. 331.
immuflo. V. 4. / ftc/iow,
ring, A. xL 38.
iinmulf -ens, totis, par. mMimg inte,
jE. XL572.
hnm4ndus,adJ./r/(Ay,
«oniui,JE. xU.611.
noinnnc, O. UL56^
33a
xiLaa
ImpAnt, V. I. / eammema.
Imperterritos, par.ycar/cs«,
ol, JE. X.TKL
impet-os, As, m. TWect immetmeettih
JE. V. 3ia xiL 772.
Jkry, £. U. 74. xii. S6a
imp^xut, par. «ncemiM^ tmirimemd,
U. Ui. 366.
ekaggjh JE. vil. 667.
impifer, nd). ^nint, JE. L 738.
lmpln|:o, V. a I «fiuA aguinett JB. v.
Implas, adj. impio««, «icftcii, E. L 71.
merfidiaue^ traitmr, S.. iv. 496.
MUgal, tinnul, JE. vi.6ia xiL St.
eruc/, pHiltee, G. i. 611. JB. Iv. 596.
.£im.
viL475.
immuo-i5, e, w^. exempt,/hed /reni,
JB.xU.55a
ii2ic,/a«y,G.iv.244.
immurmuro, v. l. / nuC/c, wbncr,
G.iv.26l.
ImA, coi\|. nca,(ru/«, «e«, K. xl. 45a
ratker, K. v. la Ai. ix. 9a
Impncatus. par. rtUleee, 0. UL 40a
lmp«r, ari^adj. ttncvcn,od!d!,
unequaJ. SL L 475. xiL I4a 2ia
itl-matcLd, O. UL 533. JB. X. 46a
impistus, par. unfed,/mmieked, AMt*
impati-ens, totis, a^J. iii»a(icn(, £.
Xi. 63a
impavidos, aiCj./earlree, intrepid.
impedio, v. 4. I enc%miber, kinder, £.
ix. 386. X. 307. &53.
detmin, £. xL21.
invo/oe, JE. V. 585. 503.VUL 44a
etaen^, £. xiL 747.
imp^n.en«, totis, par. driaing, eurl-
ing, 0. iv. 30a
imp6Uo, V. a / tkruet er puek/ermurd,
A.iL465.v.242.x.24«i.
(Arons drive, JE. xiL 38a
urreyforee^ £.L II. xL 27a
miAar, iE. vU. 621.
beat^cut^ O.L254.
etritt^ G. tv. 34a £. L 83. xU. 616.
e/wA.fi.vUL^S.
moi», JLiL£9aiiL44a
' /9,^1^.564.^.120.
taoeen^ (emp(, M. iv. 2S.
persuade, ML U. 55.
impenclrudus, par. (e he heetemed^ Q.
iL61.
imp6nd-eiui, ^ntis, par. kattging eroety
approacking.
Inip^noo, v.a Ibeetmw, cma/oy, 0. IL
43a Ui. 74. 124.
imp^nMi, ae, t cvpcnar, M. xL 23a
iuipensiAs, adv. more eameetljh cere'
/u//y,£.iiLSO.
imperditus, \yxr. undeMtrojfed^ M. x.
4sa
imperf(6ctiH, par. iameHeel, u%-
/nitVd, JE. viii. m.
imperitn. v. I. / eommanrf, fwerti,
ni/e,JE.xiL7ia
imperi-tim, i, n. a eemmemdj
pnver, £.123^ vL 8ia
atclAorily, re>r<ninKii(, M vL 8?1.
vU. 654.
«iniiy, JB. vlU. 482.
cmptrr, retrn, JE. L ISa STOl 27a
S87. 34a UL ISa V. SS5l vL 264.
781, 795. 812. (nt/e, vote, vU. 487^
viiu fiOa ix. 44a X. 42. xL 47.
xiL ipa
kingdeeit^ fi. U. 191. ZSC H. 328.
implacaDii-«*i, e, acy. imtpluemUe, ia-
c«eraM«.
implacitua, par. enuL ineeiiehle, M.
Ui.42a
im^teo, V. 2.
twptrr, JE.
a6o«n<i,O.U.144.
|a(i*/y,£. L7ia
rror.A, JH. xL 89a
impteur, v. 2. / em/SUd.
impl^xus, pnr. i»(«rveeveii,«iilanfl!s^
, BL ULr- - vrttMked, G. iv. 483.
impUco, V. 1. / en(anf<e, tmine rmumdf
tudU mheui, £. tt. 2ia 652. xL
76Z.
Knk, M. U. 724.
niAec/, dmubU, M. xU. 74a
tie, unnd «a, JB. iv. 14a
hind^ M. vC. 136. xi. 565.
hUnd, inttrmix, £. U.66a vU. 366.
tntnrir, zL632.
cneiimeer, ot^oy, JE. x. 894.
inve/oe,j0/unfc, £.xL lOa
impl6r«ns, Antu. par. tBqt/erv^f,
innolrinf , JB. XiL 658.
impl6ro, V. l. / hef for,
tmplortyinveke, ii. viL 311. 57& z.
la
impMim-is, e, adj. eaJIen, vnfledged,
O. ir. 6ia
imp6no, v. a / put er U^ tTen, er
/oy inle,
impcM, O. L 61. £• vL 883. 802.
viiL isa
•ul, M. U. 6ia iv. 6ta V. 46S. vU.
673.
«e( tn, G. U. 7a
Jling intm, M. vL 246.
rcar, 6«t/^ JE. vi. 2sa 774.
irop6nor, ^i. 3. 1 am plaeed upem, JE.
ii.707.
inportdniis, adj. iMucaconaUe, im
luchf, ominovs,
inaiti^/irioiw, JE. xtL 864.
* uneaita/, Aor oniouc, M. xL 30Su
Inposittu, par. laid or put «pon,
me«n(«iIii£OA, O. iii. 116.
ra&*4iup,iE.viU.4t0.
«errr«itn,£. ULS6a
laboured, hmttered, Q. iv. ITS. viU-
451.
imp6«tus, par. (Amvn upen, M. ix.
7lC.
imprecor, v. I. / misk (iU tm mm) imk-
prtcate, JB. Iv. 6S9.
impresnn, pur. preettdn JB. Iv. 65a
preesed unew, JB. XiL 857.— d^wn,
xU.808:
cm&oaauL JE. v. 5Sa
engrmcea, M. x. 497.
imprtmia, odv. akns aH, cAic/fy, Q.
L 338. fi. L aoa
imprimo, v. a / «c(, Mvft; O. L 26a
impcxjbus, adj. ermjiu, M. xL 612.
«nlMdly, 0. L sSa
teicftedl, E. vUi. 4a 5a ««MnW M.
xU.261. -r -^
kmrt/uL O. L lia
ermO, kard, M. W. 3a iv. 412.
smeage^ M. x. 727.
grtat, inetssmnt. G. L 145 tosC, JL
xiL687.
greedy, O. iii. 431. £.xil.^.
i
38
ChAViS VIUGILIAMA.
importHHatf, A. ii. S56.
(MitMtau.^ m^Uiohu •'H* iv. 3»r>.
t"iri'</. iiitottHtfrUnn\ A'.. «.:Vl7.
Impni])rrdlum iMir. slau?. .K. \x. Ti<?.
iin|ir»^ iiiil», i4i\j. vnprarjiHrd.Huv-ntv,
/K. n. 2U0.
ini|»rnviv\. .y\.\\.vHtrpf1ttl'ij.MHddt •.•
Ig. .1.. tiii. 524. xii. .'/I^-.
iAtpmvksils itili» »ni'KtkKti /nr, unr,--
jKifi/i, rK.'l. 5©V. i\. 45*.
iiiM«eH, i4u<kjis.i-f.(, Jli. ii. d7l>.
ncAlcii. i(i iiif, jK. vii. cil<<.
inipriid.«iiS iiitis, .vij. linor-tnl, un-
tllAWIN^,
iinwcfry, ii. i. 373.
Titft iuMrcf/ fo, uHahtf to btar^ G. ii.
37:1.
mipul>-i«, P, oilj. yoHn^, ftrU^in^^ £.
V. 54»3.
hfiMUni, Mf..\\. 7.*>1.
imiHilfus |Kir. piahtd nn. tirg\</,
aroiv it/u. (i. ii. Jll.
«Aftt, .•£. vii. afiU.
Impul^-u'. us, III. im tmp-ihr, n tkorl^
di. viii. 23:i.
imptiui- nilv, witkout h*tit,tLtvingt. ur
rf.iM;'4 ■',
u-irA i-ri.-unity, /l«. vi. .W. ix. IPA.
iiHf'j-/.ir6:'f, .K. xii. 5J"J.
in *i/cfy, .ili. \i. i.)l.
u'i('ii>i-f i^ i . N ;!-, Hi. iii. »>2-.'.
in]us,:itlj. lA. />i;''«| oi- lUepfst iptiit)
G. iii. -liiO.
inni«*<, IJ.iil. 4.^7. .50\ /E. ii. 10(».
283. vi. hb. 40^1. xi. «4'J. lii. 147.
€07.
Ibu>, (i. ii. .'>J. .i:. lii.llO. \ii. '^ill.
6c/nio. .iC. iv. ijw. vii. !M. xi. 2J.
181. xii. tV: ii''A.
dttp. (f. iii. :22. iv..l22. il^. ii. tli*.
fii! IJI. 44r.. a^vS. V. 17». ri. 5^1.
K. 120. \ 4'.;i. Uri. 871. xi. 377.
Xil. U"J.
t*t /K..'id..i, -F.. i. ;171. l.:*!. lii.ai. v.
34. .'2. 44n. viii. iH. xii. :;HI. -Pi.
tht fnHnt^itthn., ;1\. ii. HJ."». v. lilO.
tht tntl nfy (i. iii..VJ.
ikt painf, J>. X. 76.3.
in, prK.vtkh ttnarcun. iuto, K. vi. C't.
&, {«««im.
or H'iWH., £. Si. nsn. Tti. U''7.
1«, G ii. 3X1 4(15. .5iXL iii. 0|. r-T.
157. 31(J. S5jy. 4«2. iv. l-O. 1'»."^
4U. .«. I. 1l5.JftS. IW 172. ii.
r»i.l. UV. 7lf.. iii. 70. UV). Z^:i.
ri4*i 4:'4. 431. 5i;4. iv. 151. 41.^
eaO, T. II.'. 7lfl vi. 5t"^. 7.W. 61 J.
«14. vii. A*. lia m 27 J. S.i
430. 4T2. I7»i. 5 D. 578. ( * l. 7 1 1.
viii. hl I. r.W). CT,\. iT. 14. \\ 22.
!.■>->. J.X». .l.'lP. ll>2. 524. iVJi t^t^S.
74J. X. 20ii. 24-2. 415. k'*M. \i. IT.
I«S. 221. ::!|. ■2'Jrt. 317. 42».. 4.V».
4'; :. 4'Jl. .'OJ. 727. 7ai. 7o»L 74.>.
xii. 7.T. 12: •. JH. 421. 1(;2. 4.5.
72.». 7:a>.
»>. hii, K. v"'. :.7. (.;. iv. 166. Jr.. \\\.
502.
m^niH.t. rj. iii. C^'2. C"2. 2.V>. iv.
X)l. .E. u V.il. ii. It^. .-'.1. 1.17. vi.
5!«, R33. m VI 1. Wl. iHM. ^.W.
Tliu SOa ix. .M.nj. I l.t. VI».'. 421.
490. 7C1. x.'2^ 211 1. J;Vi.;;3-l. 'i »r.
« 413. 44& 4Slk. .'•71. .Odo. b84. C',2.
Hl. 37a 3W«. •ai. ft»R. 1H«>. xii. 16.
2*«. 37 7. li-i. 45t<. 4»U. 901. 1)17.
/w, K. i«. 5i . If. i. 21?. iii. 7.1. 313.
iv.l&7. iU.^»l. iL347. iv.i>47.
V. fti. 375. Tli. 13. 3.-^ 424. CG4.
is. 403. X. fi». IJ. l^ SSiS. 4S4.
486. (fr<MlsU.8&4.
vilA (av«iMO G. Uu 293. £. xi\.
104
«ilAi», £. iL in
AcAiiMi! Ai. kii 491.
ltiMitfA,0. 1.917.
mdiRr, iB. x. ••-^7.
Mt/.Jiii.S3R.
c/l«r, Arnpri/inf^ to. G. i. 245. li.
m Ai. V. 55(1. viL Itt «U. tt.
m SL 6tfiw XU* 401'
/ilc; £..X'i. 1E7. 771.
Gs to, /E. X. 725.
about, .e. V i. 51. x. 453.
brfoit^ iIl. xiL 31 4.
(i-ufircb, G. L 241. iL S93. ili. 273.
27 e. .E. i. 301. iv. 446. (at, TiL
::.) viii. 237. xi. 317.
o\-tr, 3r.. iiL G05.
thr.mvh, G. \v. 292. 4911.
o.t, >t;>rn, t:. i. 15. 3t^ »«1. iL 21. 34.
2.>. liL 55. V. liL 4(1. rL 51. 52.
viL O;. viii. 15. 4L 8.^ H7. ix.49.
U. i. 'XiO. J42. 3C3. »M. 38<J. 438.
4 13. ii. 2t>;». ;i:>j. 44a 522. iii. «L
47-3. 542. iv. 4.12. 13^ 4ti5. iK. L
IX:. 173. 1J3. 195. 496. 196. ii.
-1-'. «iJ*;. UL 21. 117. 245. Irt^.
44.V .'Via 527. '>JI. T. 132. 18a
rU 2vM. '231^. 273. 411. 419. 554.
57 1?. i;i3. 7.%>. 773, 7S9. W» 841.
^71. \i. l-a IW. 212. 4ir.. ,S05. viL
l.V. isb -200. 25J. 2Hj. SK^t. (J27.
7.>:i. viii. .i3. »•>. 437. 5'»2. 605.
i- ij. t.i'.iy ix. tt). Hfi. <J2. 4:ii). 4(S5b
4' '.71-1. 7iJ2. 7H«\ X. ,16. 48. 2J0.
3M. .r».i. 4Us : if.. iL 67. 184.
Ifi». 4J7. 507. 8J»''. xiL 70. P04.
p»..;.
or ''u, iK. i?. •'•3*'.
«ivnoTii;^. .V.. i. i:*L IL 'JX 511. iiL
4J.». iv. 1.45.
rfijrwi;. rt7, (i. iv. 130.
iVi-v. K. X. T3.fi>r earh^ JE. V.S17.
(V iili .111 nlil ir..- (H, |>a.«!i'Uil.
».<; .. .¥.. \\. ;■..:».
o. , vp^i. (J. iii. 17«. JE. L fl2. lOft.
in. II»'. .*>.>>. jL bl. 131. IM
',ift\. iii. lOft. v. 147. 5S38.27'.». 120.
■1 l»u vi. fj. 440. Tii. 42. tIU. 279.
42 :. ix. 127. 4..^L x. 488. 58«^. K77.
72'*. S.X!. 90P. xi. 11*9. xil. &X
2ca. SiM. 39K. 4^3, C-W. «57.
i:. (r. L tS2. iv. 2tO. ;E. iiL30S. vL
1.S1.517. 7?.1. «iiL C5i;.
nr'i,-, E. vii. C*', G. lii. 181. 3^. xi.
'■''. '
«.'«pfi G. i. 3')3. ,1^. Ti.3(?2.
lA ■'. i;;A, fi. iii. 3«-2. JE. Ul. 20a vi.
mo. X. y.f. xii. 125.
In:i":/-./^, jV.. ii. 511.
a/ri<iiii,>^/l, ^ L 14&. il. 135. 427. T.
.'.17.
atHi-i.*t, .V.. xii. KC
»."*r.^i.i. .li. \i. 8l2.
or. •. «. |\. JiJo. /K. T. 86o. xiL 221.
VII.'. >-, i:. i. 4. U. iiL34t{.
»rii'i, .r.v. 220. xL !i63.
b'Jo.r, ."K.x. 515. xiL m
ae't'>i.'^ y.. viiL i^ G. ii. C.W. £.
\ . 2'i5.
«ui.:nm:ti-, /R. iL 020. xL 6f)ii.
iii.nr,-'>i!<c, iwr. .tiffuuU ofncrr^^^
Hun:;(rvus to lic apmrotu htdj £. Xii,
11.
i^Mii n-i\-.»».». .'F.. viii. IOl"».
Inn. 'liiK, n.'i. Iiiarliiaii, G. UL 153.
*:. vii. j:>-.
(ii«.'ii.iii, .7.. \i. 2fJ>.
IiMrIi-u4, i, III. IiMrJius, JE. vii. 372.
7.IJ.
iniiruil>jl-;>^, e. ailj. un/oTc/y, t(»j.'(ii-
j.jiin-< . ii?, II (I i«i</ Jp'i«r, /t. xiL
.I.-.4.
**r .»i.-. jE. xiL 000. or iley, E. rL
31.
inar!-i.. c, .icy. tm^.f y, vrni/ t/",
toft.tr, .1'.. vi. .v;;i."
vu-i, L. iL .">. '». iL 2i;.'^ (iifle. £.
iv. 2Ii».j vi. 5t -. X. i:27. til8. xi.
lA
/niij /..«*. r. ii .'i. 0. iv. 40a m.\v.
44?. \L.-r,.=^ \. 4.:5. TfJL
unf:.. JiUu.lt f iftii./, vi. iv. lO^. £.
IV. 4:i3.
utvme:xtfful, G. ir. S4.5. i£. xU.
7j5l
«rt^ to 6f tdreutd, Ct. tr. G75.
uutaW. VM'- vnfitnttfi^ iiiwu/tt9«frf,
loiird^-ccr, v. S. / {ioar, «m gH
viiL KO.
Iimriin-«, «•:>, f. Iiwrime. £. ix. 716L
inin^iM, pv. wKnHtmt//Ud.
incanilMro, t. 3. / «■« AoC, rBwv, 0.
UL 479.
Incontoo, T. 3. / grwmr kUib, am
hoary, (J. ii. 71.
inc4nu», iu[}. grty^ hoaty^ mUu witk
tifft.
liicJivuii), ailv. t« rniift.
in4.*aiitii«, m\J. uhwv, heedUft,
vnou-nm, JE. liL £&2. (af miM^
i\.7a
incr«l.riiji, intls, par. vaftrnf, C- t
18,\
incMo. v. 3. / m, lun/l-,
fo in >/ii(r. JE. i. 4tt7.
mairA^ /E. ix. 308. x. 7F4.
fli/inn^, Sr.. \\. 141. v. 553.
frirr, itn-(i'/i, G. iv. 68.
iiin .4^. L 16. v. U)j.
Inr< fMi-4'n4, ^-ntit, uar. ^pmtuu,
it. ix. 5oa -•• -^
iuccndi-nm, i. ii. o^fire (Jteinoffn)
a roH^gratioiyy JT.. U. Sh'3. 70S.. ix.
77.
II vatttM mc-, £. i. 5G6.
inoiMulo, V. 3. / ^Km, l<ir«, £. t. 4j&
vLm
infiattu, JE. \. F«0. iv. 197.
ktndlr, &. iii. 27^.
fti-i^A(>*i. ^:. V. ?t.
1TI, rfiJfwiir. <'E. ir. SiiO.
/.//, II ni>, .¥.. X. «95. xL 147.
inoi-ndnr. v. 3. / nm inrvMiui, cixjtr-
inr./, JE. xti. 23?.
incrnsiis |«ir. inrtnMdy ta A(««al^-
(rf, £.iL3l3.
A«i,-fcri//,ili.L727.
Ilfu//r(/, £. i^-. .V|.
frvi N/, .£. iiL 15*'>. 325.
rN.'flc-(«/, vtxtd, JH. iv. 37fi.xL 7W.
Jltimin^, J£. iL 327. 95S. rii. 29i
viiL 285.
buminr (rai^nf) G. !iL 439. £. A-
374. .').=V5. 764- v. i>?5.
inci^pt-um. i, ii. irit tnirrpriu^
a pHip<ne, if.. L 37. iu6o4. Ir. i'l
v. t^«. 714. vii. 23a Ix. ^ xiA.
56i-\
a deliberativn^ JE. xL 4€^.
inctpras par. 6cfK:i, O. iL St. iv.
414. JK. i\. 316. 63S. T.«4. TLSkt
470. 49a riU. 9a
tuttrttUiu (/, JE. xii. 832.
iiicertu» nrti. uitrr.-latn, dakif/a/,
triiMi:Ji.l\\M iL3-\
«i»irr*.i-vc'/, >\ xii. Jki\.
inct^.-M^r, T. a / om atta, h J.^^/ckm-
iaci>5.^u=..iV-, m. .-i i.fo',/fc^ giu:,fv:t.
;.•(?/«■.
ir.Ct-»'!!, V. !. / r.(,.;M/,-, d^'«, J.. V:.
IJl». N. .>-.-».
incLon, \. I. / A ^':i, alt€mi^\ G. iu
f»-«._/f.»i'./(,r«>;»if,'i-rrtf.', £. vL 232
i.inil». v. :;. / . ../, L. iiL ll. «tiu 2^
-ii. vrii. ti*>7. IV. .'i7r''.
c.-.;.oT« :..n^-,^) K. s. ?i
r»,i/-. (in «»>(/.■''. 1-:. Ix. 14. ,
i:i( iilo, V. i;. iftril (iijf.i}
in-.nt/t,.!''. iL Ui5.
»i;i . .', pop v.pon, <E. \i. C?T
rc.a- . /(*A; upon, JIL x.Al".
r-.<A u/»i>H, G. ii. 10»^
ti -•(•••, ir<«^trr.£. ix. T21.
iiirii'.;-tu«, pnr. c»^, O. ir. 342-
r/«'r/, *".vii. i^.
ir.rli-iK-as «'■ntii, par. Irjinniiv.
inci|iiu, V. S. / k:*i>l,
«;int, J\. xL 705.
incitis v. I. / incite, trri/efc, £. xu
Tjr.
inciluf, par. nimlU. tpeedv,. JL -Bb
.S34. » *— *»
Axr/rtf, .E.xiL4d2.
incIrmeoU-a, ■>, f. tf^meney^ erwi'
ladlnditiu, par. mkncd, Nflviif .
CLAVIS VfRGILIANA.
39
M. sU.59,
bitUido, V. i. I «idAM, aAia u^ . lAul
A«m tt,ti*r%,9H, £. uL 744.
'AwatA. J:. xi. 4»«. zii. 490l
«w, .CslL 211.
cl0§ef$ttfi choktj JB. Ti^ 534.
Inclfuoi. MT. ific^jMdl,cAitf «;»,
tnc/mdiM, £. Ti. 6)<'X
b«p'^.'. kewmaJ i», £. r. 148.
imprit^iud^ M. vi. Cl 1.
jc.'. intmid^ K. x llt:.
inclyto». adj./afiu>iu, n«d&, rfnewv-
eii, tUuitri.M.
glcriotu, £. xiu 17J.
lneActiK. pwr. ti»t*tL, ttained. Q. Ui.
3i»7.
Inropiitui, ^uir. niUntMii,
iiiculo, ▼. 3. I inAoiii, «(«wtf, £. rl.
675.
iBCokim-tif e, ailj.««/V, *«//.
Incofnli^ttn, par. «NnttrfMierf.
laeouimfMl-uni, i, n. W9, mujortum^
« A. vUi. 74.
lncorap(>«itu4, par. tuUm, mtenUk,
(i. i.Sfa
iacoinpius uv. wnolitkidf mMetmlk.
G. ii. m.
inronc^^u*, {wr. iifipennitt«I,iiiil«»>
/m/, JR. i. 'J^il.
faieontiltuf, p«r. vnp-tlitiud. E. ii. 4.
tneoruultui, par. ttnaJTVcii, Knrrjr/Lv
e<l, A. iii. 452.
lacoauis ▼• 3. / KctAr, bml ii». G. ir.
lncr«l>Hru, ▼. 3. T i n<ma«e morc «ifl
iiior.,<l. i. 359.
aus di^wKd,tpriad afcronf^, £.viii.
14.'
Inrrrdlbll-ii,e, wniyHkrtdikUt JE. iil.
294.
incrcm^Dl-inn, i. n. incrcAw, •fi-
.7»rin(f, h. IV. tn.
faicrt pit-aiis, 4n(is, pnr. rcaroorAinf ,
^ L 7.18.
ettcwd-f, hianinf.Ci. iv. ISK.
iiKrrptt'!. T. I. / raltit^makt u noisty
rtp^imaAitf .li.x. dlO.
Uumt, .¥.. tii. 451.
inj<(/r, JR. %. 900.
liicrr|K>, r. 1. / rattU^ r/oaJI,
MHMiAor stndjarthy M. Ix. 504.
rtnt-i- a n-iifr, Hao, O. ]. 3F2.
cAtoi:, f.W./r, (rAfi//cn^»'<', JL vL SST?.^
ix. 187. X. 'J7C.f.Jl.\u. 7o4.
r«N*i,iir|rf *>n, (i. i\. 7J.
infK'f , £. ix. SeHK
uici'i'«r(i, T. 3. / frevy thoot up, £. iii.
iwrcatt, X. Ix. CftS.
lrtcul>o, V. \.( lit i(»Qn, G. ii. ull. £.
iv. 63. (>50. vii. «8,
hims^.^raU Hpoit, M. i. 8-1.
frro-vt, A->:r< orri-, U. il. 507. M. L
ty. vLeiO:
rtiiA/a.-(A, G. iii. 197. £. xiL SC7.
iDcAllli^ |>4r. v-u-u.'ti'.ntrd^
vnirtn: ::■■. . iin'-</»»lt.f/, M- vi. ?/*\
t..fi>f ',•'.'.. '*r, .K. i. Ud&
«vi7il. K. iv ^i^^. li. ii. -115.
Inctint!>-eii< ^nU>, )«nr. /cA«t*n< on,
/v;'ic' iipoii,
A«ni':i* .■ '7, -''K iL 514.
&cu."it-.- i-po^ «». I.. 3^7.
j». -.«ifi ,'. .-£. V. .ii'!. xi. 674
In'-'.! '••:><.. ^. 3l / /t"H u|^>n,
iu jp>if% £. X. iK' !
mrcf. /(./.' iinon, .1;. ij. C5J
Aun^'.'£. tii). 23<:.
ttoop, htuH. iV. xi'\. 77 1.
ritc u^mn, .¥.. ii. 2^i-->.
»re?* -.ti. .1-". ix. iMo.
«/v, C».i 21X /E. V. IV *iii. ^^»7. \.
'2!^L
/a6du* rinitut!\f,K-jp!!i/ O.i»-. 219.
.t. iv.i»n7.
/fi// /'1 /fA. K«rl) £. vilL 44'J. ix.
/Ol.
iM*nirri,. v- 3. / ri.».'. ;i*» £. ii. 409.
x-.i
-.p
nuA, cAarfr. C xl. 759L 634.
ciKOknicr, M. xi. 1^13.
Indir4-ni. u«, ni- «n inroai/^incwniaii,
It. iiL 407.
Inairvo, v. l. / hrnd, JE. r. 500.
ini urTnV'1-l.i. prookiU.
inc-u4. uiJis,'f. .r. fifirii.
iucu«'>, V. I. / blnmu\}xproarJkt JE. xli
3Cn, (.51 2
acrn..^ i:. 745.XI. r.ia
rttmpliiin, ^K. L 410
iQriiMi.^, i^r. pirUti, bxdinttd, G. L
innili ', v. 0. f n.-/.!", £. i. *'9.
ii<Uas;-*ii ioi'.. r. teiit. .it.>, £. ir. i ii.
indr. ailr./rr.rn f Aoice,
from, G.iii.TL
a/rcrr.wirf*.*;. ji..167. iiL 327.
tkin. .K. I. ■/75. iL U5ou iii. •.!). (>^
V. 1£«. '.''^L vi. 201. tll. viL 530l
viii. 407.587. ix. 771. x. 2111.615.
5*^1. ?,\^. 88». xiL 743.
vht.n. M. ii. 2.
tvi», X..\\. .'...'L
Indvhims |>iir. -9/ 1/0«, A-.>t/inntMd,
ifi. »i. 0«?. *
indpc-or, ori», adj. «mbc.omin^, dit-
S^rartftJ,
inglonout, ir * ••^jui, M. \\. A£i.
845. n\\. 'iV. tnx
indcrt-^«ii4, {-..r. unwraricrf, JE. \\.
iiM!L'prf-nsuk, jiai. {•^.iii^alt, M. r.
Jiid-i, «iniiii. rl. m. ludisM, O. iv.
415..»i. iii. GU5.
Iiuiia r>. i£thi«i|iia, G.iL 138.
«r .i'.lh!n|>uin% U. iv. 2)3. £. vL
7^»4. \iii. 70J^
\w\\-A „; r. rndfr«> I- 57. iL 122.
rr J-.tiii'>pia, G. ii. ll'*>.
indiri-urii. i. n. a ditcovir^ (i. ILS46.
a nzf, tnariif G. iL 182. C viii.
.»1 1 •
«1 i-.fn-nmtijn, im/x urAtnfnr, M,
i' ■'■ t.
iiidio, \, ?.. l j.r-vinim,
0-d'tin. ttfjtoiut, A-.. V. "58.
ii.dii:iii--, j.-.-ir. tiiuuitj', Htu-r-crJtt', JE.
>ii. TJJ.
indief, adv. daify, (i. iii. 5r-J.
Inai;ji'n-a, a*, c. « nrfKr.
iiidiL'n>, v. L>. / iin.tr, sranij in nred
tf.
iudi);iMs i'!!'.^. « •'■*' trndeofa man,
r,utfittl-*to -n, .-1*.. yij. 7i)L
Iiidi^ritH».. iiin, p^ in. goiic tiioi/r «^
men, ii. L 40.'^.
Iihlirrn-ii. ijrum, (-!. n. iub^t. ir.di^i-
t-tit,Ar..\\\.U\.
iiuIi^H-ii-nns, kntl». 'iinr. lUi, miiz, iK.
vijL f-lA
/ri«if-r. J:.7. *V"i|.
impalientf .1'.. L .'kjl
indis^ns^dis i^r. mo;-*!! uitk indifna-
rion, Ao-.'ing' «/.'*rfam'(/,
er :tHpiiii<»t. JH. \iii. 7:27.
nn^frb. J-.. xiL7i;(^
t<-:rA </uf'Min, iru/i|2fnar:i>n, .£• Xi.
i':.n. xii. iCi^.
ninnnf^. "(fin^, G. ii. 1ti2.
indi<;iior, v. I. / » om. ditduin,
Jrit. ffjurn, JE. ii. f«.
iii(-i;riiiis ii«y. i'Finvirr.*.v»
MyiVr.-"*"»»!, >. I'. (i. L^"'!.
«Wiy-*!:-. ./. /K. xi. i Ji
w 'j. :. HL. \. 71
gttftf (M^tiiyii''. K. vi'.;. ir.; X. !U.
r i t-<*jf.'". /h. .vii. *i !.
«/Mii^r.-^xi.-, Jli. vL Jt>3.
crii( '. .'L. iv. GiT. u/ ihtirp, G iL
indij:!^, adj. ntedtHg^ wantingf O. IL
in'Ii«.-r4rt<is paf.iindK^ri.i-viccAA/, M.
indoirii-:', ^*, ux!J. «iitnupAr, M. viii.
321.
Iiid6ctu<, pni*. unlcarntdf uKfi-i/tt.',
E. iii. 'iP.
liHlnl-e^ i». f. a *or--t di «•• i-.-.r;-^. .-'. ■-
•lli *
indoiniluv ;>^- yHfned, iMco.ic-at.
€rf.
Ajji/v. .: .■■ 42l
'.■..•■/.■■' /m-^t*., iL. :i 4-MJ. 534. •
t.3»:
indubito, T. i. .- tJ«u(rf. nuAinMr, £.
vi:L 404.
indui'0, V X/ ^iKji; in, tntj odiMr,
iead wn. .^'. iL Cut. ^
i.-oi'»?. W-nt» «fr.E. T. 40 (X.l^
^iu on roWiH, 4i. v. 37V,
ind.'.... , V. J. / am/nt( »-: cit,ihtd, jh
'.-i!i 1i7.
uHlurtiiji, pnr. tnJi.r«/, titvu'';i, .V. r
influl):rn(i-ri, «•, f. indalgtnct, G. ik
'J»5
indulgeo, v 2. / iaiiu/ft, favtmr^ M.
vlii.5l2.
indcn, «^v. G. U. 277.
fUlow afltTy givc mtptlfvf tc, £.
Ix. i:io.
Indui', V. :i. Irut tnro,
jmr /'->. cA, G. I. 191.
yi-t 011, kirtar^ iB. tx. 180. 366. xL
|/br on, lununr, £. I. f«84. viL 417. j
i/4!A<.G.iv. 143. £. xL 6. 77.
*^rarA<^riiA,A£. X. wi.
■ iirr-iuji({, i-rv.-.^n, Al. u\ •/*''•
tran/Jortn, JE.wi, Jj.
induor'v. M. f pvt 011, JE. ii. 39S. vii.
f-'J. \iii. ii7.
IniiunV-o, V. 3. / hartfrrt.n i.k '.n '
liKi-tis i, ni. ".n li>iti. ... I.. .L |7«.
Indt-., .■tilj. Ii.diaii, .'-'. :i;. i.".;
indu»(n -.1, >r, r. ir-<iu>> j. n ''t, iiuii.-
a^nHi if, (j. iiL '^y.*.
indutii<^. \wkr. ur^-ayr.d -with^put en, Q.
iii. '.*A.
rtaJ, Ji. ,. j:*.. v!i. >-:«'3. Tt. 487.
dttkxd, *:. X. 77.:. xi n. xii. f»4T. '
lncl«i«:i:diil-LN r, aJj. vuvitabUf yE.
11.3*:^
ii-rr-i.,r/r.'». .F. vllL SJ*.
i>.«-ui{Muv i>nr. Mi^Acmi^Ar, («. iv. 13.^.
ii>rf>, v. iri'. i r>;i;'- upi.r*, C«. ii. 3al.
5rp;i, !•:. L W. G. iv. M4. jH. T. 1 1 1.
*^vii. 647. sl.OlJ,
flnn*, 1.1. iv. II.
tTtiiittjAi. v.ri^.
In^rin-i.«, e, ailj ur.nnntiJ,dinrmed.
ini-rinu.', udj. u;.«- ••-■i--'.
in-ffr^, «'iiii. -nij i'i- t,:lvi!ifuJ,
<t-i .-;.-«^., «».':'.;. .^-■. .'H. {L 301.
wiii.rr:"'.r, vi'.'«>/- <•', K. L 23.
itupi.t, (i. iii. :j'.>.;. .k xL 732.
ri/ii.'.^-i"'j, j>;. ix. * j*».
cowai.l.ry, /^ j^ ^33^ «/««•(rr?, M.
ix.5j.'l50. X. 3.c"2.
u'i(.'.oi(r rmirioA, irafno^iiif, G. ir
•j:-.
loi-ren. tiny'»in7/u.', G. 1. 04.
inrxi-ltus, ]>ir. tior raiuiiy qttut, M
vi' ' '. S.
iuexh.^u>iii», ]iar. UKciAiuutul!, M.x.
I7L
IncToml.fil-i'', f, «ilj. inrrerti6/r, 0. !i.
4P1.
iiiGiiiLTniif, pHi-. u^r, «"J, ./nalfi-M^lnt,
JE. i>. •ii.j.
iuex|il^>tuin, u-Jv. Insui.viblu, M. viii.
550.
ioexcaiurabll-r , c. ndj. irhrnriutr, M.
T. 7^1.
Incxrrirsih!l-i<t, r. tdi. inrrtripotlr,
iitii.' itc, /V.. Vi. 27.
iii!'j!'.i'i«i'ttM-, lor. nnu-.-uw^Ar, vnA<mj
•»•:. 1*. kij.
iiifan>liii : iui\. OnAominob/'-, knrr^
hL,*i- -II.-.. G. L 47». .li. 1. 2«.
iDr:'iiidii«,ftili. - i.f.^r-oA/f. infTprttli*
bi'.JV.. i. ■■-•■:. il. .'!. Xi.lSti.
iptpn-ut,t*' • .;' ' i:. 5Ki
Aoi*ri/>.'-. -'('. J:.. J ^.^. iL TL Ift. '
iM^ li;;. i" i •!::•». -v.rTs.
t.Utiv.f.itt.!', h!uo*!^: .-J', iii. (104.
ri-.'|j/, Jf..'rr-... ,-S. li. !;».;. viii..""}!;.
' ' ..' f>l ■.■!.'■ >.i , \.. ",v . 'i^ '■>.
40
N
Inf-an.'., ^■iiivr. tu >\ftri,t.
ii.lfrtuv i' •■ •"■: —• ■■', .f: »T JiW.
t\"'Jl'il, ;<.U'f/iJ. .h vii. ;^i.
i'..:' ■ L.. ••tttiita, /E,v.4*iy
• ^ 'l:\: A:. -i, "42.
..2 .'.\, Jt a. H kcp/ttfyWfr^lm-
ii.''».
II I' «li t-.- •". * •" -K ili. »lfi.
..- ;...'.-n. . * • .. ;.-.}. ii :■■.
".■•^■..■"lei-OM*. kuJ^f^v.', ii-.fr-»:» 0 II.
/.■•".' * ii ^i.^ »1. :•:• ■ •.'••'^
«'i w •■
*„.«,..,. .• . • - 2,
-. •tt''.ed, .1 . . It jJ'? %.
•.r.'«ii»us, di^. »*..■■■. »■' f ' ' ■''. •yitf-
/• .'. '.-tuiii y ^ .:. . ..
i!' - .■■' .-r. •• . ■■'•■' \i. ft'*.'.
Au«ri/L-, £.:«•. \. ^.21. ^ti- 232.
Jfafin^, JF.. \.--*\.
.ii»\:ii-.'*' ^nim, \A. f. j'«ffy''»i (/« (Ac
i-.yrriii.' ifodi/or th' tlttuf.)
/mim '--i.- .■!<. >, X.. il. -I *»
inftrl-or, >iH. aitj. tHjerior^ £. *i. 170.
XII. " •.»
i>i^it iiiK. .i<ij. in/rmiu.
i:.ltfi n 1 . irr. / hririg in, frriii^ ih/o,
n>'>'. i y. Ij . i^ . y^*. h. i. 4Ji^.
tr-i*. M§t into, /K. \ ii. C37.
r/ii-jns Aur/, li"". i\. .Wi.
(/rii-c. ni 1 afound, i' x. 300.
.r-.,'i. M. X. ;k)3.
f irjA rto.'riil/v. <i. ii. I iu. £. x. o71.
:i" 7J.».
jMn. .V.. \v.l',Z. x.3»'4.
ifi.-t--.', ij. iv. .!•«).
«"r-r. ,4"'. iii. jC
Tn.tfit 3L. X. tt. "fS.
• . ■. JF •■'. •'..SJ.
!'■ *■ h. iji.2^13. Mi.rOl^ xi.m
i|i'- ■•l'i'. »''! 6rariitf iftivHy hntitd^
.■b. ii.^iTJ.
Ai. .'rte. /E. r. 5:?j »■ M. x. 200. «r??.
, nirfii/.) .y. U. *..t?.
^•r --.f. ii>i' . 'Ii,. i» .■>l*
;'.iiriii. \ .>. f ti.u*/!^.*. \:. \\'* •'l-'*.
.',/r I, \-. IV. I**!
/>' •,.>H. II II. VI".
• nrifiii*. niJj fun\!fu, u . *-' i;.
■rn.
inrij-^», V. .'1. / /i. /"orlrt-.
t*i .4 i. ;■-••', J». Xii. 71;;.
lltll^vr. ' . o. / ff.tri'. I f*irir t;t,
«;;: ,". t. • ;. . \ . i\. .j7:t.
ii.l .^fi.i. \. 'i. l Hl. '■IfW.i:.
ii>l.i, V. ik'!. Ai hi^fj,
kl ■:.!./..;• ... . K. V-^O'.
ililmi>, pir. *tf:k ■>' '. fA.-ii.^' . ;,
fift. imvrinttd, .t. n I.
'f i,». jfe. :v. '•;:■'.
.•I* »■11. .A»l ». ,».ir i.sfla^nfi*^ i/rr."..'
.. '"k.-.t — "■ • ■. ,' -..ki ■ .h. ,11.
inli ■ I ' :■ .•^,im/. !E. iv. ;.»
J;^:\ •* ...1. ■;''."- •pyivcl-". K \'
i.i.T.i - . ■». 1 .if .' •.".' ■. ■'! \\ *.'
ii'.i!vCic.', V. :.. / . ' »i/ j»ri ."■ .»
U;'<rl|, .1*. «ll ■
■nrtfiri^^ jiT. ui !■■ ■" ■ ■
'• ■ii-X'i*, unr. fn .li". . ' ' .:■-'
■ < ;■■, 1 . !ii i.-i. J.
'.■i-i. -Hi.«. ii". «{•■!*,'.■, daiK^d •izti-^U
A.. v' -(.»».
• ■irt », *. 1. / fc;rt.:. fufoi; F- V. ^.
T.i-ni. »i. ii r 1
'iflvJ. T. ! / riMl V,i.>« -, Ij e» *:^H//'i.\
J3- III.S57.
nin kn'<Hi!'rf. (■ •.. •^3!^.
■ •/Ii|-.-i. •■. l. I ■.•utk,i!i l\.'Ji:'^,
M l^"il<>. >* 'i- f dig {i%\)
/-{, (i iii. .^IS. nr ^«nt Vj. u.V!l.
'A.i.-., i.i, 'J "li, J|7.
I.AVrS VIRGILl VN.A.
tiirn , '/« - .. £. li. ^\f.
ii/ifiir.uii^. r.jl. tii ' uiif'.-i. ha.rni,
K'. li. «R.
infiirntftiii''. j':«r. u^y"^» r*,.'rf, unfi*ntk'
cf/. .li. viii. •l^..
inr\rirt-i> r, ■■^ nr/v.
infAoiii i&f-m, i/r/i»rii>fcl, G. ill. SM.
/F 1'. C53.
r.':i.^. /r i^ t^. lij. :j47. niMAApm, jE.
lii. -i;»!.
<lre«ii, rtfy.«rtfU^. ML ri>, ^4 .
in-«H '':•-, JF~ X'-'. ;i*.
i/»'«* i' ttJ, .» . %ii. '^Ji, \u 1?€
XJI
«>N
•ffno»ii#ui.i<t, jf-1. «if. fi.X!.
jr-.r^v, »'•:•<.¥. -4^ U. 416 viii. ^i.
ii'..'..'\'\ V. 1. //«*'■»", /«rfc, .1*. \i:i.
4r
iii.''i^. «liv. helawj G. ii IIk>. JL. \iii.
■-!.■
■li". |-i». rr.y r>atr.\ 6>til,YK. J/«-
5» - 1'^,
iiniiii;. ^'. Tli. SS2.
^'/"«(4., su&i.... ''f .-K. V, TS4.
i2. ■II*. 1 \<il. ■f. •■.. ij-i,
i.-ifra . -i»!. «^ iiuj. 'fsifi ..—•d. ^eii(/>
«fx.ni^, rc.fi. r. J' \. * 'I.
infra* nn. v. i. / icin rii><. mu/y, JE.
xii. l.-ri.
iiifrie n.t*. «di. iHi; amr/, .4-. :v. 4i.
tlirrr'nH\ V. .{ / I .if r, «tn. i*(, iK. t.
711.
t»ifri nd-«*ns.enL.«. p»r. enatKihf.
iiiNH.^i «•, t « mitrt. fillct.
i,iuiii>i:'. » . / f0Hr nn.pnnr iii,
Aii. v.xi, /cr« i.i>"w, ft. i. 38.^
imiPni, V. 1. 1 rf4/-*;»i,''Tiro/!»r, M.. iii.
3f!9.
knfuscor, V. I. / nmdii^oi''-»!//, A/aiH-
r</,«;. iii. 4;0.
iali'isiia, pnr. pnwtd oHyp^tfrrd inro,
tntrring i» erTot nHmfrc?*, fli. r.
«Kccf, iityUfcrf, £. vi. 73G. ix
,. ^sJE. viil. 406.
iii^fniinHiiu, &Dtis, jNir. rtpcating
(ii/itn) rrdouUiHg.
in^niiiiklus, {lar. ndonllfd. (i. iii.
1".,
iiip.>niino, v. 1. / i/onMr, rtdoubltf
rtfrtit. «f. i. 411.
ri/M.-rf cAt •/i.i,-|-e er «/(«'£, £. Ix.
RIl.
!'■ ■■."<r mmcAi G. i. S33. £. iv.
-.i
i.r .1. ^rnvatr. JJ. \ii, 57B.
//.• . ..».,.. .T" iii. I:M.
ili'.'i . .•■ . . '. I 'ntrr-i.l^ rti/.
., • ■ i. i. !•' yV.. iv.i:.r.l \i. 4aJ.
«. i.^. '. 'U *i. 81«».
?. :i V., I. ki. iv. nT'».
tr.-. . .» ■■II, 1. .»1 <ij,-M,riir, 0^:|2*rrAcii-
. »»1.
fA- • )>inrr. fiti/j're, (i.ii. 177.
ii.i^-i-,f. eiitii.. iMlJ. ifii/ irrttitf Aicc^,
■. /' f.
Pni'/if:i.i-':, I I J-.--. ;L 217. 4i»>
■ ...
fu .t. \'' ^"X 117.
i/. - ■■i" .:[. u. 1. iT7. n 4:i7.- £. « ii.
fi- '. ;■ it I 'y.
•■ . _.r*' t, ! ;. I i ;'■
ri '::. ''i (■ .: viii. ;: ■ IX. :.i5.
■» . ". ■ I .
I "■■... i: '. -1 ... ■! It:;. %. h.
.-'.■' ■■ .'"i.. i -■■;<■, «li. 1.'5,
-.)
;^.'. .' 1 •. /1 % . J. I 10 X. flyj.
\v -:.l.
' ■ .. -! ■ .11. V||. 7UV X'\
;: ■ '••,1.
'/■■■.: .1'. =i. '■•irj. i-.i.Tt.l?. V. 1«.
\!. -■ .K.J. ^j!. jn. 171». »ii|. .111.
; i: J.^T. :. »1 xii. U'.
,ii c i.,..ii .. Mi..l«,. ilL ''T .1
• ' ■' "i, . .-•.. A'..,x.\*.
f ■': K. I. .Ji-x ii. >35. »i. 182.
■_■! .- -.. .-.71. \'iJ. L''2
i//.-/-'.. i: I . ji.i. .i:. i. J4fi i.j.
!'■■ ■ II ' . ^ .IC. ' ;. .,A
*o'^ = .V.. \.: i'.:.\ iij.
ir. ««2. 279. Jf-. :. :-'=. .
0» VI '.'C t.ii. 15!* ■;»■
:-17. X. •ti*. .i.u xl. t "v J5\. '.
*;■ * lO. •.:iN, 7i»y fc<**. Ji;.
Iru., V i. ^\t.
Mietif.ii. ii. '.1'... S^ xi ..•■*"
Uud, U ia. 4S. ,t. i.». .^.iJ.. . I^
7r.^. *■!. 42=.-. :^. :.-.. v. ,;7. \i^
Jr.;. Ti 1.
in^mi-ar, us, »ij. jn^afr* ^ xL
U'l.
inpfro. «. J. i ihtei. . • '<■:! i« to' -.
e> -*■•.>; i' lo.
«■■^Ii:r! .> j«',-. it»f/)r«./\i%^£!«rr.
lii,. : n •'). e: , r. a tM:p, crtm. M. a.
ineraiiii. atlj. u»%fit/trfi.\
urpifuwtit, uimirxmioi^le, (i.vLC-
*: 11.101,
tetMttt», dit^iutinf^ F.. vii '^1
:''gia*o, V. I. I off -.ircii<. Ufi.. £.
>i. aau.
iD^fYiii-cm. ^ji, pv. .■ci'ii-: jT^
viii. an:».
iDKTf.'tlior, *. .1. / uMi;i-. ^ I... ij >'
M^riR/..'. (t. li, li.V.
mrri- h^en. ^. i. -J^
tfdrt. /E. X. 7» :i.
h^fin (np!tt; .'S. Iv. 177.
«ft-^vci/, .i;. ▼. :*!;..
inptf-si-ii*, i'-.K. ni. /1 *'-.-. ,.,. ri.
«. Iv. 'Jit..
}n|p'«ri.>uy. for. A.nir* «<.• .. r~'
♦ *-oiir*,
br^nn, .1-:. \i. PC".
iir'cnpri>«r, 2L. lii. 17. xLTW
illC."ii(i. » r. i cu«a»'f -lo/n. .
\ii. *\^?.
n;». re.i^A x,'e/r.ir,V, iE. iL >']. >.!►
'.ai xi. Wfj, *
«•mc !'!»•, I , evrrc*^ '"'. >i- *«''•
h^vtr.Jtiit s:adJn.'y, .t. Xii.:..v
injfii.«^n, iiiiv n. tht vr%r % »,'• .
tki e "i»', £.. X. «gc Tsfc
r4f -.«i;», E. vi. 7S,
tkt irohiis U. iii. 2^1.
inha''r-«ns *iiii«, mr- Anrt-^ -* '-
iul^rr^, T. 2. I *•/*,«,**««*<,
pcmrt, JK. >iii. i,*!.
«*r, emAniK. *. .. • •%
iulii-«ii9, anti*, par. |wn«..-. c:-
yrnrM'rj;r, O. Iv. 4P3L
c/icri.',*i inf(Mf. .T.. iv. €4.
iniiiN'.», V. ;•. / Au/f^in. fan ? -.■ l.
\i\. C:li. • '
inlui, V. 1. / i-.i»r A»-. . .".
4f?i. - ' -^
inLi.n<'<i(ii5. «-^j. i«iic»*i<- . «
inliOirri.,v. '.■ / c.-« */*^C i * - .^
/«11 «riM: «nerr A9»T-il./(, £. ui
11.
*■'' ' /- "v bfitiif:, ±,. X. ?:»
it>li4i«l>i( fc-, .liij. hf^-nnithle
inliniraf'1... nir. i. .^^rie/'
••i.iiJ^-tii», tw. r«if. /tur.'cy
li\iiriii. v. a. / .-«,1, rAr€.ir, .* .'■=-■
y>if en, L, «i. lA
iuiniiniii, at'j. ff a^ ,.
■i'i/it«iu//t, rf.. s .. .;•
ipA inui?i.'A.. IV. I .1»;.
i. tiKt. .7. :,\o.
fnta\ jV xti. I^
(•(Ib^.) a.i Cllr.-i.r', ■ f^. X. , .*
iLfiSl. M. ^-v
IHKIUm. SHlj. «iiterCn, r«-t. - ;;«
£.xi.«iSI.
fb. ni 1%.
r
CLAVIS VIRGILIANA.
L
41
«iHKiCf kmd, ML vL SSL 4TA.
S43.
«iM(ii^p«ratc, tegrddng., JL vli
crw/fjE. ▼ULfBS. Z.S80.
namra. JL T.' 209b
fr<ai. mmmUfy O. L 164.
an affr^nt^ 3L. LzT.
Miufcmec, £. iU. 256.
rio/ciiee, Mf(ni&, £. ix. lOt.
Injiuraii, pM*. «Mkidden.
uncallKd^ mnpermistedf £. tL97&
tponttuu«uM {wkkmtt Mmaf) O. L
iiOiiitut, atU. ernr/, A«rtA, K. lU. 33.
«cfv frca<i ^cni^ ^- ^l'' '^^*'*
iaU|rfttu9, pu-. «nr«Hiber«i, £. v. 794.
llttiaV). V. 1 . / «vmi MPoit . twim Wk U.
i'i. 451 .
inniiiM, p«r. iiJkerf, G. iv. 177.
iuntoo, V. S. I hind,
intenMov*, twitu ■(•«it, £. tU. 353.
4i3.
drpite, SL. iv. 51.
inn^cior. v. 3. / am ftHl atMtf, m-
tiMw/<,J{. viiLflei.
innifxiu, pKr- tuti^hmnd,
mrafty 3r.. \X (>".'•.
cntwinftl^ JB. vtii. 277.
deiwd, rantrired, £. vl. C09.
ini^iii*, pw*. Uuni»§ mjwis £• (▼•
69a
lono, V. 1. /fnnmin,
«4»/ on«r araiiaf, £.TiiL 33k^
exuimortr, Jk. viii. 651. xi. 6(9.
eaU acer,<Tet«, JK. vL 1^4. 369
Jtoat vpon^ 3L. viii. 691.
neiiti, M.x. 2^22.
iniiorutis ^U- *''/'^'
iniK>xiiui,ii(lj. karmleu.
Innumenit, xy. numbrrUu.
lonOptus, por. unmarried.
Inodenmt! par. witkaui daahingy
tmootkt B. X. 2*2.
laol^o, T. 3. / fT0«F «j»0fi, Ktwtc snrA,
G. iL 77.
efcove, tvmmn, £. vi. 738.
inojunuK, a^j. «iMUem, unexpeettd.
iii-op^, npis, adJ. poor, needjf.
dutrtssed, JE. vi. 324. Ix. 290.
viiJ, (creaTril o/*, £. iv. 300.
InAus, adj. (ton) o/ Ino.
inquio, v. def. / tay.
hualutatiis par. untaluted, unvitit^f
&. IX. 288.
inMni-a, tr, f. madneu^/remif,
/urVy oatrarty .E. vii. 461,
iiiVuno, V. 4. / am mad, franiic,
play tke/ool, E. iil. 36.
ia.<«nuii, aJJ. mad,/t arUie, £. x. 44.*
rit», Aarr, K. iV . 43.
great. JE. vL 135.
roariHf, G. L 48t.
vt«/ctU (unhounded) fE. iL 343. {u%-
rea-nnaMe^ 77b.) ix. 7fia
noii^, /itir .Aitf, (f . ii. 502.
intpircd, ai. iii. 4 f3.
in»riu4. «flj. ifnorani, nnt Iii«»iitr,
unerperienvci, n.t t ■vnicuut^ (i. liL
18'J.
y>i'e from. £. xi\. 643.
AeeJtets^ ur.ai/<mr, £. ii. 372. X.
907.
iiucribor, V. 3. ! am terarAedy M. L
478.
InMTifitiu. pnr. iittcriW, E. iU. 106.
lii«rrtor, r. I. / pwtwe^ karrtm^ Aoc,
(t. i. 135.
In^uor, V, o. Irnntut,
/oilutK. .K. V. K:. ix.*.:76.
'pertfuie, K. i.24l.v. 788.
p.ftTi r L/alt upony G. L 105. M. ilL
f.iui. £. iv ir>i.
swoY*.^. X. i. C7. 105. vU.TOS.
II- cu*. V. 3. / pltMtf K. ix. 50.
jr"»rt, K. L74. G.iL5a73.
iiLf7t-niij, G iLSOe.
inierpi, V. J. / um tra/t^d, G. IL 69L
In««r1o,T. \.tfut in. JL U. fTi.
im^Ufl, par. v««t in. iiwerfcJ. mad*
Utkeu>an,JE.\u.tS2.
iof idco, V. 2. Itit {tpom) £.. L 719.
lod^e, pott. iE. xL 531.
tett/t I--H Jd.. viii. 480. z. 69.
iaaitU-*, anini, pl. f. on «mlnuL C
ZI.783.
«iMrtf . E. UL 1 8. (/aftt emhmmt^Q.
L 'tJb. «prittre*, i. 271.) frcMpliiiu
£. iL 36. vif. 328. zlL 936.
<oi/t, JLviL l78.xiL7a2.
m7e«. £. L 754. U. 65. 3ia
attratdgem, AL. iL 42L ziL 336.
4M.
apiot,]P..\i..\^0.
a '"•ajhi/ttf-i, K- .". 00.
an etropt . JK . i » . 'Z^l,
iiuidiAtus, par. /yi^f in loait, ^ronv
liytg, iP.. Ix. fA
incido, V. %. laliii.ht, tU upon, lE. vl.
70a.
in«l£n-«. ii, n. an imvrttt on n i^icfJ^
A.. \\. S^l. vii. U^7. X. 1 8b.
a devire^ en^ijnyOr kt'i,ir{. Je,. \L
380.
tAe r^^-a?in. »•»1/«/ «M." jrn«, £. viii.
.W. XI. JJL xiK •-'**
an ornmnent, S.. viii. t'.^^
tkc Irappinn (nf a A«;«e) £. zi.
atmphy, jf.. xiL ^IL
insic""') V. 1. / a<<v^A, Ip^oee^ £. viL
7L«). xL :~'":.
in^i.Tn-is. e. ii^lj. inarLcd (naturaUy)
G. iii. o6.
/amurusy rtnottfnedy rtmarkahle, G.
lii. 7. iv f»2. JK. L la V. '<W5. 705.
*L 177 403. «3:5. viL 71.1.7^2. ix
Vtaf/nt, A.L504.
intuf. tnd. iike^ £. ilL C37. tU. 707.
xiL 923.
liktntti, retembianct^ £,. vL 865.
at bi^ at,Ai. iL 15.
iflatanmtiM, par. reutxottl,
re/^etked,rfM mited, £. il. 451.
lDsla4m, V. 1. / rcHcir, "'fin ofBftif
prtrniit, it:*e, jE. iii. LL
ttiily,JiL. k. c>4li.
rtu.7v, t, vl. '>;•■<»
insUfiNi, V. 3. / /ay unen, £. xit
6^5.
lait^nior, t. 3. / an MvcreiL £. U.
722.
in^tiffo, V. 1. / rnctm- afv, £. ». 228.
animorc, £. xi. 7:)0.
iitttituo, v.Sb f inJt^uic, appoint, £.
>j. 70. 143.
6<'^'in, pnpart^ £. viL 1^9.
(racA, K. !l 33. v. 30. U. L 147. .
A/nt /iv nutctn, £. vu. 69a
l-t-i'./, £. \L70.
luftti. * . i. / rtand on, £. zL 529.
HT^t, £. ziL T.^il.
f .'' '»1, (/>/^G. iiL 106. £. viu.
-• « Ti:..;.*. U.2I1.
(oi /nffK cn, £. :i. K'l. xli. 76SL
>iX7.)iv.3.'iJ.441.x 4S3. b57.692.
7<»8. ^*i- o,-iff, JE. \iiL (ao.)
^u-<ur dotely, M. L ^C^.
<t. nm, JE. xu. T83.
iMori: bnak/y, F.. i. 42?. IL 627.
/orft britUji, A\. viiL 434-
ptrriatyam inttM, £. z. 118. xiL
47.
am prtttrt, tr x it w, E. ix. 66. £.
iv. Il5wviii. 4J.
om rt? V rfi/iVi Nt. • '. iU- 123.
or liihi>'.ir /or, (». L i."*).
/trc «rde. I, ^,. Il iTl.
roTu^itiwii-, (f. i\.ir.*. ,F. vL 808. gi-rt onU.i,Ii*..\s lll.
Gv^^ X. VI. -V \.S:,i*. \\. lCajm am near tU haud, approtKking, Q.
if!uft. :,.u*, .V.. \\\. 322. • " 1. 4^4. E. vUL 537. xiL 916.
g!o I- i(. ux, .4i . X . 4 .ia
exti-ao^dtnar^, U. iii. J66. £. L
exvefffrtt. JE. iii. 468.
w»rtif.ii/J'r«f.^.. vill. 166.
atinmed, •1-.. tv. lULv. uia vIL 76.
(c/«/,fil3.)B'v^
eretted, /t. v. S»'7.
frrifr.'if. lriu-Mi>W. £.X. I7a
in<»inrrni», adj. .orrupttdf putrid, G.
i*.2a5.
intinuo, v. 1. / iniintiote, «eire, £. iL
tnsiflo, V. 3. / itmd vpon,
ttt m*ifitot »n^ tftad^ di. vL 563.
riilt uj.on^ tit oxx.'', G. uL 114.
P'f «•» V*i. (i. iii. I».4.
pfrti>t. (^ptak) Ai. iv. 533.
in«itu>, ymr. in^-a/trd,ii. ii. 33.
ia»olitu<, adj. uiuuuo/, G. i. 475. iu.
543.
insoran-if , e, adj. iBitAoKt s/eev, nmiT-
/uL
lii«omni-nm, i, n. a ilneam, a vition.
iiisono, V. I. / Foutui, re««viul,
tmarlr, c/atir, £. vii. 4.51.
riMir upnn, £. XiL 366.
lns-on<, 6ntis a<U* guUtlett, «mM-
r#!:.f.
inspc( tirti*. nn''. f« intpttt, overlook^
.V. ii. 17.
in-:pera(ii<, f^r. u.ie vpected, heyond
nne'.\ h'pti.
in^|'i<*t>,t. I. / fh.tipen, poiniy G. L
2-12.
ins)>ir-an<. -Vntin, (mr. infpirtnf, «i»*
fnting, Ai. >ii. .'1>1.
iaf^pi.-o. V. 1. l injpiri., in/utCf £>L
b88.
darf iTi, G. iv. 238.
inspolUluv par. un«/rM**d:, «Mn/ini-
J*r'dy M. XL tm.
lBtUlill-i«,p, mdj. untUadu, fiekkj
tmpty^^JUtUing) <i. Iv. l9&
i]ift-aiiii.antis par. tfiutaiit, approadi^
*^gy
prttring ow, noar, £. T. 16IL zL 708.
!«Tizu.37T.
appruaek, ad-canety £. Z.645.
rage^ G. ilL 15L
kan^ trctr, JE. x. 196.
instr^rus, for. taddltd, covertd, £
vii. 277.
unmoile, rouglt., G. iii. T^V).
in^trppo, V. 1. / cr. *i(, G. iit. 173.
iA'tj^:rius,piu'. f^iruLhtd.,
etptipped, wtit-mnniKdy £. iL 254. '
attisiiii, £. vL 831.
rangitf^ tet tn arraiit £. tUL 676
ix. S6&XL440. dLl24.
Ins tnio, V. 3. / pyrpare, {tprrad) £.
iiL231. V. 519.
yuriittA, tuf.p!'j, .E. I'i. '•71. riiL 80,
in«(ruor, > . o. / am adornedy £. i.
(>3b.
insdeta. adv v.:i'.'s%:r.'!y^ aloud^ £.
\iii.2n.
In.Mi^ ((■!>, {nr. ttnnoc^^titrui', uniuua/,
vnf''i«(/, £. vi. 16.
insul-a. a^, f. nn i-fruff.
infult-Aiis. anrl<t,pAr. tnrnUing, £. IL
330. vL 571. viii. -.Tli.
bauvdinf^,prav. j-ig-, n;"Tffin^', £.
xL t'JO.
trttmptint, £■ xii. MrJ.
inmilto, V. 1. / ttap vp, nbtmnti,
I%ap or dnw iipd>*,(«. iv. II. ■
j>aw,0.iU. 117.
i^inre, £. vii.-^El.
insuit.JE.x.20.
insum.t. Irr. / aRi repretrnttd, SL tL
-*6.
iuiniprr, ci>nj. tnffTeoTt,r,
iio4ti, m-er rrru/ «i6o7e, £. L 61. iU.
579.
bKOperrfUl-*^, r, ndj. tnrtnriU«| JK>
IV. 4a
inf ii rr-ecs, f nt i s P* r. n'.- i i y,
fitmg ^'pt-n, .4*1. viii '234.
insu-sn, v. 3. / a; i-.r. /F. ix. 34.
p/;». .!■'. iii. 20''. .'■♦JO. v. 139.
iiMutut, |mr.<iiiii, itU.-ked (witkm)M.
V. ■(( J.
ini-tcti'*, par. tmti^-r^hcd !-'"tk tkt
yoke, ii. iv. 5-iO...J'1. JL. vj. ,it.j
■ ■»■
w
1
42
CL.W/» viRGII.IAXA.
f*U.:.v.^- ■•■..-■ '■' ■
■ •- ...^. ».. .
• ^i ■ . , . .»..1
■:.!■ • .••'• «il.lf ■•■•,
«.. '. •.. •• .■ .
ji> . r • ,■;..■.
■jii •:•• ■'• rf"»T»i. E. IT. 5c
.»"' -. ■ V. I .* !"4^-~, ■ijH'**, <J. i*.
.« ■■.
.;'-. ••.frtMai, {-ar. M,niii»nttd. \f'j'. i.i-
fWf. A:. m. 1?S.
.'• t.f.y ■•ilf./i*.. X. lc i
«';.", (."niVrf^ 9 Knr. «Icrp, ti. •. 2-17.
J'.. il:. !ir.. x:>. '.W.
iRt/!li|0, t.3. / fefUl,
«i.n. .■••.•;:. JP., ii t93.
• 1, '.,...■.' .■•\rjit^ fR. ii. .'"!*/. v ^Jj.
Aui"'. .'ic wi'*,j<>r, i1". iv !•!•.•.
.•II- ri iV. * .'Xi rii.al-k
"".^' . •" ■ .iiS. /11. •■). •ro.ik
..:!i:.;t-.'. V. ji. i ii:»* .••.•.^■^«.•r. 3:. v.
ir^lrii! .iiis. i^iitic. fjcr. «Aaiiiif, tkrttL*-
riitn^, .V.. \\.bTl.
iiitriir^lun, ^vir. wKUuyeiK untrUd^
iK. viu 20ij.
II vi^afed, iE. 1. Sn.
i<Mi-iii>i, V. 1. / thTfc.ttn^ .E. i. 91.
iiilfiiiit. par. itnfkt^ (iiinn^ hrtK^
<"<) 4'* V. IfW.
i-.r'»f, ii(rm(i;¥. ^. ii. I. iii. 7|C. t.
1.::. vii. '-51. 3U0.
inl' i'«-«». \. Z I grntf ««uAn, C s.
■'■Jil.
•rii«^i. jinp. «miflitt.', ^ftvttn^amuUtt
.. i-^M . .1^ •il. »KI.
• ■ • ..:•». vi. 413. Mft. tii. 397.
*;=■ • I-.. .*.!!'U-. .\i-l>ll.
rn. V. \i. i;i.
I '. •: Ji M. .T". iit il.l.
■» •■■■ . '■.. • . : -1 .V ji, 75*2. \ i. S?,!.
• i=. .>' ii»;. ■■ '» lili. 1(17. .V?H.
ni" i\. : ... jjT. .\i ;>4I. xii
:i.f'T'. K. r.. ;i
*:*, /». /F. tii. 4'r7.
.(.!i'i a iinmoiiiO im>tMaf!u, e>ne
. • - ;<»i, n>>r *mf^ imr.thii. (• i.
'.1'». /1" I. '..*«•. * TC viil. liJU.
■".«• .' ;n ji toJi.
■ '.i,-'/.!. ii iv. !7<t iE. T. 433.
■ !:.. ;.■.' \:i. '2VZ.
. ....-»/.!,■, «rAcr. jc. Ti. c.;!" s
I.'.-
' 't: r, .K. X». IJI.
•' j^.. . ' /1 ■■ •', ,. 1-. ■%!. :*>7.
!•■■ ■ •, . :• / iii:- -fyif. .K.X. *'>2-
■ •.' i' .1. 1-'. ' ■. r i ■.•i''Ty f-scpbJikj
.'■. li «'J
j'.' : • .1 ■•. 1 »r •.'''.
•'• t . ' . ..«■-, .K ■ n:i.
V » ; .' -••.■. li.i lO:. il«. 3rS.
.-. . 1.
inlei :i ' •. < ',\. I ''i f : luri vamV.
»■ l»..''l.l«l.
inli.Vr'"-. l. 1. f |.,i-r,- ,-r, .1L, :, ..F~
• ii.-.-"H-. ;•!.-. /'./■ .«iy *-(C.^fri. 4i
.• . '.. ' -r.M. *.J.:
/Jfl.,/,» 'rt.-»- J, /li. iv. i'.t4.
i-^lnri:!..! » . ::. ^ i-/', iL. *, ■nj.
I..Uf,''*.ur. Iiu. «ilj. iiinr.,
— ^I'"mii*, fit ir...' •• ' J * ,1
■-. . . ■ *•
^ffu^t, .T. i ■>..'.. ii. 4'.'ji.
inlCiii-(ik, fl< 111 .'fi>cA, K ......
ii.to^i.,.. tii^ li.i/ '..•-■. «I i:i.
t'.'.
irtferV ~- ■''''"" ■■?■ :iiir.-r.a,i, »!'^«^
/'.-./ ^- t w.i *•• ■• , li. :i 1..'-.,
M !i ■ 'i."n, « ■;. f )fi »•■ :.t».i^ .iiit i»r-i
i'4r^ i.-i'A, ^ '« " '■"
intcr* • ■. w. (.tfinv,tK«iir(iccr<\,
1 *••. •*; f ii."i":7
l>-*'-i. ••»••» •. \ ■*. i '.»'.. mingle «•!*,
I-x. .V
. tMfin^lo, V. Vh I *>. :U ..^. V. ■•ii
!.■ - -1 »' . ^. 1«. ajll. y/
«■-. '• ■••. . .'ii, 1., Sc.. ".V. I .'?.
i..','i .•■•■•'. • f". unditntt^tlfj''4ifft.tf.
• ■ •.■;.:•.'■(''■. |.T. •'»: ••ip.*r,.;, v.i.
.•»11
!niei>lropo, v. .■^ i i.. .*. ■: ••i.'
om ■. .. 1* \\ "*.
"..ii^i .11111'. V.yuli..t. I utn pii w .t.
I *Au •, .t,. ii. iJ'J.
inUTtfXius. r»i. iH^rrH^orcii, rifiu.151-
df...t!, ,t. ^ Ji. r'7.
intcr\»!l-(iiii, 1, 1:. a dirtancr, /E- v.
iiiU-jL-«n«. ^nii^s par. uta-.fi^. mic-
tn^, !•:. ii. 1'^.
tTirtli».^ './•r..-/ \* nr ^ff/iWu. , Ji. \ ii,
4«i{.
inlM.. V. 3 r itViKc, U. t. .i).
f n/:."'i». /r. M, Jl.N
irrrffM. (i. 11. ^/1.
J9t-t. .V li. I''
iiiivvui-'. r'. . !■■/• ■js.ir»!, ttwp-tf,
ftfftUd, rttiifj. ,)r., A. 7.:».
inliniii- «ittj. iii.it<-tJi.
Inton:»!, ». iinp. it r^«i %«•'••-.«, £. ii.
intnni), v. t. / thHndri .
liitunMiv|Mi »<ii<-^irn.
H»*<4irtfi/, .•:. I.";. 1'«'.
iiiloni.M-Ps, »111 . ]ui. hfat%dUhiii^.
*. ix. .'.2.
Aur/inc, jV. t. ^'t.S.
iiitornii'-»», V. '.'. / Aw/. r.*.«»w «•.■■*'rwj,
J^. ii. l'.il ix 7:1. V iio.^. \,
fti7. \\i '.r'
thvot, jV. i%. .-.M
rolfyti.iv. 461.
{nlurtus l^r. '•• !rf..i'. ' '«...
itit»*. |.r:r. trifAiii,
«.•»,.■!•. \.; 'V
iiurji'-J ■!■;! :-, ■•, ■i.l.). sTBi/rV/erce, iE.
i. .; !■•.
i|i<i »1. . ,•;{!., pHr. (Nfirin;, £ \v.
•: »
iiifr^m^i.v 3. / i.rmhh
inln^. \. \. t riji' --,
7'«i<v, pfni*ii'fr., JE. «'Iii. "WO.
ir>l».-0:'*ii:^oiiS ^»itr. r;i/(.i.</ ni, in/iv-
il'-fi'f
iiitiil' •11:1. 1, n. .ti«'i.i<4, 'i. i 13>. iv.
13).
iutii«, nili. TifAi»! (dooTt)ut ktmr.
in%'ii!i' \ ; / i»r.-M//i. HUf\<,iV.. 11.
414. ,11 :; •. v=, ;•;!. ix. 7i. 117.
'.i.t. 7. .» .N. •■MK H'^1. Tij. 4.« 7.
j<i»riit, {f .kf u:\ t..:*HHft) IC i\#
tri: . V ii. ^''^•i \i. > «J.
". i^ , .!'.. Xi:. 7rJ.
'Hjfni.'! . iW'. »• ;■./ .<•;. iT. 12*?.
ri.lc/, .'l-.iii. ".li \i. .'.V'.
I "iKi. K iv. .'i ■?.
jiu.uiih.i . ail.i. /r* i"»'<, ::-. ■•( .
41. /i' 1.1, J£. \i. 11 I.
*■' /#i'i...-. fi.iv. 4"'>.
rir;;«».op-, /t. \ii. "• ■!.
I;:v;"iii.^. ji-.il ra*Tf.i i//»t «,■■'»■■ t-./
I'i ■ ^A. ■
^/•■/:r,;, ■ .i;''t i -'v . » '. f-':'?. M.
77.
•'■'•-♦. - -^f'. . vii Ij..". riii.
• il.
liiv. I, ,• •.,;;,/ n,T«mruiJ." «,
/ i'tf i!.. .'iv. V. »?■.:.
/ .•»'.'r ■■•lyt.if 'ii. T. T'"! - , ., ■, I.
ff ._:_
«'■'.' III... V. 1. ' ^'1//.
ldi(.|i|.iir. .'iii., .■•1. un w*. ./•••. /t--
. i^rr, -fl"" ii 'lil
lllVLdti iX, ^CJS f. njfildi.r, fr^ilMtr^
i.'i: ««f«r, t*. i i.\
itiviiiii^i!'. ^**, V. imii. (i»if -'i d^ifvr-.^r-
ffi,./l- . •t*uf, O.i l'.t*
iiir/f.;.'i;.j| i. .-. ••niM-eiii/j», G. JT.
2fc.1
\r.^ C'\t >, |i-.r./-a»*.i(<»u/.) rfi'» overtd^
•«• .-IkJ.
' N . ■ V/-T f^ « ^WlK«,\k.9, K..
\i :i-l.
iw '• . \ '3 / i«TCrt, ( •• '•^t*. £. 3-
I
/ ..- '. ,.. •'; , -,j. I i -■ ■ - _.
■ (,.'«..■.. '•! l. 1-*!
iv\i."Iu-.. ^- !. • •.t-d'l- _-w .•
i .Mi!r \ . J • ;. • !^-.
■'. \ii. :'.. r. Ai J^.r
s ,*■■'.,: , .•»., /, -.- ^,tjur
'.!■• •' 4*1. 1. .»:J. .^i-.li^.
iiivijr''o, \'. 1 1' irtit '••. fy-t.idf. pr
* d*x ti. IT. !.>''
n.", larfy. tate drf:- -• i/i, ^ U
iii»..'^ji 1 i-. f. a*\j. i<.ru.'a&.'c, .
l. II ..'.■.. 'J. / -..•::.•, *. \SiL 139.
7..;«. 4.. iT. W.. viil. li« IL f.
f»i»i<i (■» -. .»1/, fi. i. '.uS.
/..■•■.- Ktt-^d. <•. '.;. 3*v: I'. ■j:\
.». .1-.. v: •.*..;:. n .0-1. i. 'T:.
XI.. ■- J.
cTcro^..', G. li. j-?'. /E, ,. .-. -
*.'.ii. 047. i\. i.j:. *,;, :,*j ~-
»'iii. CI5.
o('i'>Hf, li. iil. .V:Z oi ■It -^r.tv. iE
i. 367. i\. 4'V.
o/(,r, X.. \\ .-V. t
in\lio, v, I. / ft/^ .-... fff.>-..*. ri.sy ;-.
• «■..ff, O. i. 30.:. ;» lii ■ .Tl. « ^j.^
4i.:€. \iii. '7:, I „ . .••
inviti.«, ai^i •■■ ; -:v ■. .-. .if « .. >.•..*
111.'/. :i;'. . I ^,('.
in\ni*. .•■■i. .. • ' ■ • .
».:/..>.■. '.•/. 1 i. :^7. :r|. •-,:.. •
\i. ;.'...» f.. loi\
-f.V *.'«/*;■.-.■"■*. A:. ui. .i.\ .
Iliullus, j*,:. tf. r i< i," '
iiiunitifo, >. 1. / .^,. .• ,. ,.^ .,..
ovc.^Aiit/f . iK. ki •
iqundo, X. U t '•;»■ ,f/.:
Invorw, T. 1. / iMi^ir. (id ...J ..
iia
iii\(iir.rn^ i-nU*. rsu- tV«f./r - .*
Teuiif,
ri/^HF. i-ori^injf. .V. xij. ,;.V
iiiviSlvu. V. 3. / iwi «\^,
r«i// livon, O. i. 'jftc.
./T//, Jft. vii.. 2ia.
iDvuKni, 1. ::. k itrt ii* vi: ■:. •-.
roU>:t/r(/,
«« Ivm/i/f.V. rrk,'.'e4 t^~t , ,„..*
«niii/?/, >:. xii. -^^.
Inurii, T. i. / .i,^- -i .. 4^4 ji^, .,, - • r^,
<f. iii. I.*,r,.
In<i-nsl rn. Inuiiff,'. .: ....J Jv.. T
• i. 7">.7.
Imil-f-iji. !■. ,i.|i, -tnprcfit. '• ."*•. ■■»-.'- V
»i-^-:/7 .-/..-. iJ. i ?.-■
i.i' i^i.e-:;. ie ' .Y. . |, ^-ip,
!-<■.■. . 1". lc, .L iii 7F >.
li.:...-. V. 1.: . .!.•,.„ I X .<-• -j. '
!•/.. »• '.. !. .;;»». li. ,; I ^ .^
■ . I . : '. •
'• '.•■•ii.'V. -i ..
T«i|> :. ' .■ . . 1. I I . ,,. V j • ...
l| hil-s- iii. li. •■.i-H.c.. ■• .■» .. ..
li^-". ; • .. /. :*'•/. riiWitiv j T .. .
i" '.:'. -1 ir 5».. ■ i.ii {vr t ■ '.
•'r,:.. iTffi.-... y: ., ,,
ir-j. i> . f. ttji^t!', ■!■ ,'
riV.'i IV :J.., ..•: :. ; ^.. ; , •
■H5.i.54.i72. i.« . • . !- . -,.'1
■'•;. 7EI. vii • ......
.■iHR. 7y» \:.i. ;.i. -
'i)' i».r. »k-. ... J • . * ' ..".
1*'ci. X *L.'«. ~ 1 • I . ».
TZX xii.lUR J. j. '\ • ,»
NO.
/^rtf^flL i\. 73:. .^. 7-.> ..;; ,^
rnctMM.rTTKHp, JF. .-i. -.V,
ticJniC^icnl, «. L 11. {fpittyijl ..
Ulc,je.L 130. kmtitif. y. 7'»1
■'.» arrfrnC d?«i: r , jl ' 1 * 7 \
aiJmTrv*f)j.'.t,,i 2t.it .,'32. '«4
vli. L|.9w aii 3.31
J ii
CI.AV!S VIRGILIANA
43
«.»■/', rt«,tf«, 7E. ill. 2GI.T. M?.'*!!
yna ti(>»>i, E. !▼. nS.
i*. il.. \»f. 1«.«.
j^m (jtraetiit) (f. M :L?: £. x
7i2. ui. 104.
Irilnit, i«r. jnrrg.a. iL ^T .
Ir-i*, Mli. r In», J^. iv. «■?*■ -^e.
ifTcmrAtrii is ■'. •'•'>i / "*>• wAirA w»r jub^r. v. 2. I um onicrMf, epnMon J-
emmat rriM,-», J:. vi. 42.' . *:1. .V.. vii. Si7.
tiKrfriaaUf, >E. v. 6Jt. jucin. ij. /•/«•'lonf, ranrf, £. ^-
IrrriMuraUUi» r, »4J* ^rrcnvcrAftV, ';<:i.
irr^nevMe. Juil-4'^ ii isf a ifct/^r
imiJ-<ii«,^ati<i,iiar.<fcj-uliiij', •r«/^Hrt Ji'({ii-i..-iii<. i, i (it*/.uii.iiMHr
£.«11.4^5. . . :. -
inlf^ T. 1. /traier, tf.inUr. U. i%-.
115
Wir, ^i. iii. 511.
•n/io*. -Ii^u^'^ /E. l. B»2.
!i'iiL-.>jii\ ««ij. X^aj wectentk, G. ir.
.-.ttf .!• *«f|f . 5"
irri'i>s, par. i-Mnic^ JeriJot.
I ri:a'iL-:, pir. }»r»*.'oi^rf, Jli. iv. I7i;.
ir. ./1. V. I. l pro\,t^^Af.- z. G44.
Iri iUi-. aMJ. vrtin (m -.-rri»)
j:-'Uti'\ •ti.onwii.^in;^. (i.iv. 519. i.
ii. J. •.
i»*t'V«., .K. si. 785.
';.1: r M;. ir. 14. jK.ix.3IS.
irriir.^ i. I. I frriffir, G. i. 2
288. iik
our.
irni .1 • i-ns. ^nii«. niir. "h^/.:.!? i«, cii-
ifni'n;i<s v. i J ^itot—iH, ©i- iiife
I • ..V.
ri-; j.- r-i.- ■ — .'iifrt, .fi. iv. C4.S. >i.
*■? ■.
up.' ■. «. !. / r'!..t, *'*«4- 1:1. ;7-". ji,7'>7.
V LTI "
• 4 .- .)..• ;i. yZi. iii. 1.'2. iz.S^J.
1. .■•'T*.
!■. ^'Itl./i«. 'hf. '.'t..t.
l«T.^r<i. 1, ;. i'! :. - . ;l,. x. 151,
^.i. J€0.
T.ia'-.-i-x-f, wijtt'nl. A*. IV. Ib. 50.
4ao. wi. .r.:'.' . \r:.
ju^4T-iJiu, i. n- an i.^.
eorfA, j^iioVfM, 'i. li. 3t)i.
jujrn,¥. I. /;i»s
«lurk^r, grr iii nwiiTiiif f, A£. i. Z\'
juiMtlii. \ l. Itilij ftab.
jii^.ui-uiii, 1,11. titf. thr*iU, iia-l.
Ju;.'-uni, j, it. a y-ie,
iuiii:''ti •»., A'.. .< T»
\: /tatr fj' } '•:.•■" ^ ir v 14*:.
P ■■''^••iMrint. 3'..\\. '.01. tti ''.3S.
«•y.-.'t./».*vv.A (•>/ •! r4ario!) £. Xii.
:'.Ti.
itn 't*/r. fT. \t|. •''•3:^
(Af #ctj{ (<y ci.in-ifiMAF. 1.^:^4. ( —
in « 4'.»t>, i A.'j-».#/-. {.'•'. /■! - -I • 1.0
ii.. \i. -ill.
f/.r lofn^i- ri'l:;i (<ifn hil. I F. 1. ••■.
ii !'. •. 11. M. i. f:. ii :.«i» i%.
117. i.'.;.i.. ^'. vuL. :;fj(^xi 314-
n w • .- ♦•■i.i, Ai7/, G. ii. 226. m. 21*2.
] II. r..)i.;ii. i;''^. 2i?: «i. trTc.
\i\. i"\ tiii.43U. xL 1'!.'il 644.
Juliii<>,4iij. Julinn, G.ii. i'"t.
Juii MH, i, ui> Juliuf, X. i. '2f'>tL
14UIJI-A, Ci><i>i, ,i!. iL l-.niaTu^. ii. ii I<il-uo, J, m. liilu*, JE. i. &^': ^c.
J7.
I-sr.iir»'!», rtHi. Thia'-Iaa ^. v. WOl
I»tiiar-.i<.. i, ni. Iiiiiar.if, .V. x. I'i9.
ii't -v U; I s.iiiju^ E. \i. SO. viii. 4L
ku, |J!' . i'.'t, thtti, Ar, Mc,
*!.' h iK. li. i2i,»/:i.
f l-. . : 1. 1: . ift^ imimlw.
ioiJiiiii.. j-lv. / •trn t .^iuf , X. vi. 3W
fc. -.. .ntv.l.ir',., ^J". X. 557.
in a\\. •'•^citH tsi,!hut.
lld. i. «jruiii, pl. ir>. italiaiu , £. 1. 109.
k!
Itali-i. ir. C Itjilv. G. ii. 138. ke.
Itall(l-<-S um ^ . .' luliaii fftymphs)
/«. d. «5. ■■"
Itll-Uli. i.in. Itithl)!, .h.. vii. 178.
Itnlitf, :ii!j. Itallsn. £. i. 2.'U. Lc.
id-ni, a 'r i^, 4i. i. 187. ii. 248.
ii-er, ineric, n. a u-uy, a ptah^
a rea.'t. JE. vl 27VL
<« puuag*. .fL ili. £07. vji. 534.
m hHrney, JE. >i. CaC vii. IVO. xT.
*44.
in •t-;r, .T^. 1. .ITiT v. jj. :r»2. vli,
OX ix. o77. V lfi2. ziK.^iSS.
j'iti.' :ar-a, ae, f. aJttiAt.
Junrtu^ Wkr. jaini.J, cottphtL, ^kt i,
J£. Iii. IIJ.
harr,(Mfi. M. xii "^5., ^^
t. - «, Krttfrrf, t' y '167. "
Juiir-u», i,in. -oM/ru«A-
Juiiiru, V. 3. ijoin. itkulx) JH. i. 40S.
iii. 8 ,
ruupi'.^ E. iii. 01.
yokr^iJE. viii. .Ilf^.
AUIT,|C1<, ^*. V. ol7.
i"'H^, (ii.A*:. i. 73.viil. 18.*i.
r4-|in4-/1, H( i,\ordt.i\ JL- iii ■**•!.
nfK//. F ::. I^;
».-" -V.-»
rrr nnir, ._■■. ••" -"^
jvio^ ,ruii,.,, £. %ii. S4r;. via 5ij,
rti.zi. a:*:.
vcrf, ,ii. iv. lUEl tnmr^y, vii. 2C8.
jun.oiir. v. 3. / amjuinrif,
VI- ' 'ptfii, matthnl, V, vili. 27.
'Jr' v-.iJr. (f'..iv. 1»..: lili. Ii'Jl
j>iiii|.iT-it<, j, f, u J>i.Hit*i .--trre.
•luij-ii, 6ni«, f. JuiM>, (i. iii. I.jIJ. Jn.-.
JuKiiniiH,a«IJ. Juiii>V, A'.. i.i.li.
Hvo^an. .*i. vi. Ii:;. »ii.7. viii. W. Jnpler, Juvi». m JurtiU-r, L. iii. tsa
«I mrjn:^. G. iv. 10 J. jE. \i. 17. Jcr.
Iieruin, mJv. fj^Hm,
(Af /*,(;.!, i:.Mi.4]i4.
erumqtic iK'iiiiiiqu«0 prfrtit ar.d Jiippitcr. Jdviv. iu. Jufilicr,
tf^i». o/V'». .£. i!. 77ii iM. loO. jur>, n(Iv.^'iu(/v, ait.i cvditH, £. Ix.
Ilhar-A, ir. f. ffliara, Jt. iii. .'7;L blJ. o42. ' '
Itluc-iif, I, in. llyxM^ Al. li. 104. Jurg^i-ifii. i. n. hr"a-li»f., itrt/e. miarw
122. M'.S.ir, F. \. 11.
•r the Itinf ef llhaca. <Ti iii. OV ^^r''':"'» ■-*■• *'• **''•
il:ir, v.lmp. ij: u gmtf. 'hey 5», .' . li. ju">, *. 1. I twmr *•/)
"*•*■*-" .wii>;.i-,..i:. IV V-.
iri. ;.\.b4i.
(Aiy i-i .A, .4i. 5;:i. .i?!^
ttiii'<i - nr. f -> ri f :.-• .1. ,L. vi. r*;.),
(9 .''|j.-;<r'i' ,''- *i. T.V?.
Itjrii' ■».*■, iiiit. l'Mii ■iii. «i. .1. <:\
Tt-.VvTO», T'. Ilt-.. .1'.. l\. .•M,
jub-a. a*, 1. 1'.-- piJ»'. (a* a hvrit.ir:/
acrrtt. JL. ii. JtX» 412. ix. IIC'. X.
....
If.tV.
a ^,.'i'"ii-, .V \ li. Tr."».
ju-. jiirl.. ;; ff.^/,
}iu(^:c, ili. i. UfJ.ju*f, <\\. '..'*'.
i'-.'. 'nv. G. i. j^y 'v - ..' ; .,.■:<:.
r-i. ii:. I...'. 5 . j:. *ii ■.41: i-i-
■•I
ijf» r»«»»»i"rv. 't, V il. l."T
jo>'— u>*. •. n. .'f*!»!! i:a.,rt .
/111 /.;■*/» . , fl-;. i \ , 'ZX\
a dt^fzf^ A.. \. '-j''.
Jult-ar. ;>>' , ii i ir </u^t. ffor, A*! ir. J'JSiiiis, |Mr. /««tin.i/v/.i/. .Ci.C3.in.
1*». Zy\ 5.-1. i;j7. IV. HiKi. 7(U. T.48G.
j.:hr .. \ 2. 1 /•'•/. r- .V- s '••»nil«»«*i!, » i. Z\. \ ;i. 1 >. x. 444.
:.J ••. 1.'. u. :y.- iv. 4IC. iB.iL mpF^mlr.l.,pmaihe4.,ti,lv. t2. £.
app^uUr.i., prraa-iM., Q, iv. €2.
fii. 517 x.'.:;jS.
•"iTfiuii. .1- »11. 9.::.
I r.. licii, Jk.. I. 'O'?.
ju*-. ■"..<*, .-i •» .•jriiKJwrf. /iK^«!-.>'
..•'.; t. Ji. 2 «7.
Ju-iti-^.r, .|h.i.'^' •., .,-.»: iC 1. -14.
iii<>liv.,:irii ••■:}. i.ifi.:: ,.■ :,
nr MwM • i.-if^Kl.j-.t-Ji ^. ii. 4Jt'-.
ui6>C i<h.,(.l.y ^. X. U.'/.
.ilislill^^tl. ;t*. i.JII«('.4.
J-.%tb», afij.jM.-.',
"fjiti! \pi.ipv Ik»>ui'cili . tJ.'». iE I.
■VIK.
.•^.'.•nitf, 6eL-»?-.i«'' .■'. •, '». 'i. *5l.
-'" ^, -«'. *t»^'». ..t, .t. i. ' I.
.l»*>ri.i-«. ar, :. Iuti>r'i4, .S,i xi. l^.
juv->.f,t |i,i]i. i( detii^itithf ptxwthf
1( 1.' ilcrflMllt,
..' t* a • uiiifmrt, Si- lii. »^
l/ ri- fiiittn, £. ii. 7711. X. M.
1I4I • 'ii--;i ?»*, " »»A«ift,.
juvc^'.'-ti«, t. u»- o 'j.-'t>-, h't!taeky or
"*,
«j biu,'. E. VI. «C. tiii. Co. J.' (I.
• 7'J,
11. •■•'«-. ■.j. *v. I2.T.
• .iv»«i, j.ii.r, ailj. y»tthf'»i.
ju. *ji o. ijk, c a ii.'i>(:; jterivi*^ a
*> -'«Ji, .^i. v: i*K
«I -;'H" ' ^t» ' .- - > 1). ' '
_iU»»-ii-l<, r, iiili. •j>..,', •..irull^f : ;.»
Iii. li J T. ii il.
Jutill!-.! •■. 1. ^Oii",,
f *. -t r.-n ''.f'k ■-"' . ,V ». K »
JUVM1(-II<», 1:1 i* I. 7. ..!•.
y^***'ii..'* '* • ' ' " ' -'
Juvl.v I / '„.-y "jJ. aiul*vi.(,
annV, '■ ii' .-rjU). 3i. iv.t^h tii. 7'i7
X. :ju
drlight^ K. iv. 2. V. aZ.
Juxtii, .ult • nc/ir, i.< • (
JiiMA, {iru:. •1'ii/. C./->^/ 5y.
.iii^tiii{iM*, M Iv. ifu( u/ao, n» ivt// of, £
li. •»>.
i..i ■ ii. iiii'., in. Iiii>n, Ci. i.i Js S
\'..CHjl.
Ixiuniu>. mli. Isioit-^i, n »t. ■t*'^.
L
LATI AN:» «ntif, |iur. going to dt-
»••■;■.
»Y .•!.'■; ; /■»''', (s,'»'.!.*'* j»'"^; ft. IL
4»'/>.
«■fn-'i I rp^ JdljCfJT' ''*"f 1 ^* !▼• K^
. ..i,- ir * *.. ( ., ..'i/itCtarJ,
s.jtei-.ed, -.u*'l*'i^, «ILtiiL oUiL
>4ij/i:mf/, t/it.'C*'C''i iB. iv. 3l*5u
ihih!'Ui i •».-.'-, i > '1 ^ i.
liU:i-uin.i i'i iJiin. a (fi;jiJir *^'{)
*f'
lllNi*!. . ..lis, p,;i- M";a.-i|f,
vj:<'i'i:. •'■..i.;,>i n. i.v-iv. 365.1.
VI. ii>
.■.'•ii;in-^Ofai;..j, ^ : , j;i
y.i*'i^i;, G.ii. IJU.
«•-«/il/j/iiij^.firrfyiftir, /i: ii 4.A
or «inAiW, fiiBiWi»i<r -..11 h*.ad
/oiijT, «. V. tn.x». CTj.
detitningy/aJliri^ c rf«.«w, .iK. ir
31tL
fmffiM^. tAoijfir.f, J:.. n. (^yt fv ro/-
'•'j^, tiLd'-*».
'/ii/iH^ ofi: mttr.ig t,'f.n^. Jt. 1. 283.
/Jrtfiiijf oii>rttf,(i. i. • ii. i;. IL •>.'
tLt/inMHg. Iv. 77. xL Jl-t.
c/'^i>i:.-, J^. Xi. ».>.B.
|.iIi-«:.. !i, r n •^iifi, f^<T^i
..'''f ^. 6i'(niiift. /t. li. 07 ti. 74P.
J..:-.<.-i, •'•ruiii, ni. i>L '^ L:iuic],/iU
j >.</•/. «// L:i'".riini.
LiIh>, V. 1. //•"■'. nrt rrrtly to dtvit
f'i:ri»,
»laci;f*tj'ntitr, toittr, aKi rrorfy (•
.•/1;/, ii:. T.4tt^Uk&b. JQ.''.
fivf a-(/y,iB
]alior.vS./crd
Jull.faif,
xV.ttV*.
f «l* \»\o a
44
iii. m
- - .*
Ci.AVlS VIKGILIANA.
o rpcar. /{•.. ix. 40?. X. %M. Xi-
gtuU' tkroHqh, mitituafi, O. ii. 34^. « r.'"-;-, U. i^ . "L
^iiif'a/<»>if, fy7^, ^.iv. lil^it. IncOn •■«%:, i-.i .-wt. u,f.)ii/LrnMf,?t<ii:<,
tkoot 'tion^, (t. i. 3^Vt. 1.. ii. .*. ii. av. lo
iwtftly («t..-i; Piung)
X.I-C7.
t'tp cffi «>/', E. i. 64.
«/itif! i*UA, iE. vtl. 374-
«lf»if»n/, JE. Xi. iR3.
I.H)i.<ir, uriH, ni. LaUir, £. vl. 277.
lAbMjr, iiiiS 111. labvui\ paini, toil^
f|«|NMI||.N
J.-..V. ■'. ii. :. MC. 233.11. 40!. 0i4.
i* 'iKl.
fntijnf.ti. iii. 97. A\. v. 7i;i«.
XAc tjfc-t^prodwc oflutiour^ X.. ii.
fv-i. T.. vli. ■:^S.37.l. vU;.378. Ii9.
IM. \i. TJ.
Or *f.». .: I». iv. ('. Mii.
<.• ..^ <# :, I ■' . iK. ii. iiL 1*7. Iri2. X.
. !:»•.
l.. 1..:*«, 1-.. i 77.
,• . II, rrU •i»-l.. S^.. I. 330. 1\.
n • la:-". l". 1* I ■"'
>iii .'... »r«.'. .■'■■i;-." . ii"rfi'- i-
i»i';, ii ii. j"<. 1 1. ■■■ .' * 1 ' »-
i\' «'»>.
€/•»■1 /..■1 :.:...■• .■!"' ■ rr/» .;"o. l-.''
«..'<'.«•■. tj. iii. '.: ■ i^. ii*'. i^. vi.
|Mr pr
«■f/T.-itfrf, &riy4(ri.(«/. iE- vij. 527.
lac^.^oi'. *'. ."i / ptot-f',
Oi ii-iialr^Ai. V. •l*-t. \ii. 165.
i^hitUt.ivv, Yi. iii. 6).
vr »a. ..■(!.' i(f,fr^r(o an^er, £ x.
r.4^.7l . jii..'.R5. 84i
rou-.r, uvrjji, »!■'. xi. 2..r4.
roiijf, cii.-f*i(' ij^, (iiiiiisii^c, .!£. iil.
85.
rni^i..''.". :\'.i'i-v. ■i.;-i '. . .1' \il. l"'i.
^111«^ nj^.i.h.:. i... . ii. i-i. l".iO. /l-^
\ii. 111"..
nr. t . . fr.-ai .". ■., .1.. h. ] j.
L.ii-irii-:i. ,i*. t. \.v ini».
UcrvM^. a, f. vlii -lii;-i.)ai «1 itar^ {fn
iiwr^,.",!-, it:«>>.^tiii,.
7»«/M. •M'";- 1 ■■:» ■ 1. i. 4»'.*.
f4." ir».'« ..',': .;, <> f'ii| flnyW»
t f. ^'. /.f. ;(.-.*, 1-j'i. (j iv.
i'.
ia -■■. ■:i.iJ.i';i. li.'-. ■».', iiV- ' i'i', /ii-
* . . -■
. !■■ ,lr,. . ..i-. 1 u. u.M
d,t .1. '. i:;..i^ ■ .i/i.''. .ii :;;. iJ'^
iai'i\i:i ■»'!'. ■j.iii.», iwr. K •■;■»■■;•• 'f-u»-
C />.< f/tf.ri.; ^ 'l.-j, Ai. \i- r-fl
-. ■ :•■ ,V/.i;. ••! »; I.
636. iii. C^ T. 577. vij ■.-. i
3f*^. XI. 73 xii. 61*;.
or cAicr*)/, J:.. \iil. 17J.
/nprijf. jppari/inf . «'«iniii^, Ct..j '■
Tili. b81.
orptiOMant^Ai. vi. 9CZ. &i. A'
t-iforoiu, fprigktfy, Ki. iii. isS. ./. ..
3LI.'j.
iiur(i/ir«iifrry,^'orritir, (i. > 301."^ '4
ili. ?74. /K. it. Ora. if. «l^ * ■
in i>ii. 2i}9. ix. l£d.
tW -itxiju^. Ai. T. IW.
ryVici .■•■.. p i.itrf «,f', .!■. i. ;7S i
n^J. VI. 7i:i:.
pt»t".'f^t,'.y i/i>tar, ^cy, ■'-: ti'. A^.
ikt.'tul, f^ulctn,:^ U. ■ -i... •< tf^-
/irA»^j«r, i. 412
tu.'ttinir, .h'. X. 1 1;3.
\l. i2.
».- svftssfvl, A'.. >i. "ij
(.ii.f>ici.rii«, JE. i. 1',m2.
happy. b/cued . ii^u* t'r ■'. •■v • j
74-1.
m/Hdu'. if/fwt.r"»,;. <:. ij;. '■. ,1
fti /fJli/r. tititfu7,(i '. l.f^ tO;
;j?.i. :?U:'-' i» *iR4. 22i. yi. :•:.'
iii. .t.r4. 3L. ii. .'bV ili. ^^
f.ee, kinti. G. ii- Sf<S. ar hnm^Jv,
httiiihu, 4:1.
ri'nt, 'tu-uriintf, G. !ii. Se5
/.if, uf.!/'fzJ, Ci. li, 50X
«• #/*dr, 1^1 *r^d /«Ai'i«r, G. ii. Iti.
/»•:. ui. 2irt.
h'i/k, nnfi., X.. li. 417-
12\ vn V. J VI. .. .'i.
/»>• u di//t >■;.,. s. -'t/iT». <f il. •IJ'J. Jacr. :.■.,- i., i .i ii /.»-•«/; J, «W</a/,
II.. •':«.. 1"..\i ' ~. >tii. J-.1 plf.i. u, .,.¥.. \i 21i.
pn.i.:.. ^ii.ni» ■ / . ti.-it-^^.^fA. 4i. iv. l..*'-t uv riui», js.r. ; «1* •tiiJar,') or^jfinj' AL.V. ir'-.
olO. ./ '■ ■/i^ip^. iii.\;y,juiiy, U. i. 3ia. lao-A. «, f. fM /rf» A'*n*'- C^ 1.2!::.
•■ .-..''. .^. ./-K ■'■■-'- K u :'. '.i.-ii-i^. .v.ij '\::'j. M.i.CM. ii. Vyj. v. X?: \' *■'■
ci'.; ■ . ■■ . ^. . ;?■; Ai. i. Ji" ■'•..,'/, (f. •:... 15. 542.65^ vii. ia«. 7 ?;.■ ix.',"?. i
"■ '■■ • •' '.'t : ;\- vkili., !r.. \ii|. CdO.
<•■• . :■ ^i 1 ^v » ■. .■
'■ ';,. •*• i'- ^''< la-<in-ji, ;r, f h tHi A, i/uIy, /iirrra^, or Uft *iJt, JE. iik. JtfTL. rlr- ♦^•J
"■'!:'•■" •;:■■'■'>• ''iZ''- ;-. ^'^ "• '■'-^.■i'-*,rf liii. !»■ t ii7. lc\-ii.Vinini, o. plur. t!U Ir't-kt^
;it". .7J. iii I. . !!»/..■ " -'ii ■viiri, o. rJuMifinf wa- n.^^r,
#:i,. .. . fii :..>...., (j. lii. lO-i tf , o. tAr t^ocu «N tht Itft-kAnd, .S. *
f.i:.yi •-'•"«. is "'. ni, uiurry, .Ti. ii. 1:u"Un i i. »ih. m. .. ' " (a/.vnyt f^iU
{Vi. tii:7iL \i. .'rtj. 1. 111. xil. '^ ."ctt. '.>
lcTuoi. «ti\x'rlrii;ii«r,
33.
i»r Tft^', ;E.iX. 2fy2.
lz\Atii», p«r. «nio«<Aid. ge/iiVcJ. bk-
r.r .r iii r, (i. iii. 13|. ]E , Uii. 74. .ii*W. JE. V. OO*.
O r»,. • , ujj- of rivrrtyO. \v. \' L
f..uh .vi-ovgSt, *:. i.C^^l
InV-iii:-,, i, 11. 1 r/w7fi(nL'-J
-iii:-,, i, 11. 1 r/rfifiinL'-!!»*) « »"' b.n^ti-, 1.. \ii '»>'.'.
{„»-.i''"r, r, u.»'. "' :«,i.../,«J. ii. '>„!.
w,'. :f j.^ r/, HI..I , .-»»<r,-n, iE. \ iii. /' '• »■■ r- '•-. ii- -«.
. '^. M. 1':
f '!•::"*. Ti. -ir. /i-. , T'.iv ^4.
d.iinn/, htdtfkL', maiimyuKni. £- i,
■/7J.
•niiwoiu. />rftpi(T9hs, O. n 7.
1»gt'os, ail.l. ivui*j a JL.ntf e^ ^o^
thi J^i-iltn |;-rtipr.
r,^_;. 1.^1'llni'.. .1 \'y f/ fi ■■ /«.". .^-iji,,- f.i Lil- UinilNi. \ a. / /•-1-,
Inbnisc-J. X. f. i.uiZJ.f •"sic, {akindr^f t rii">. |*irini:.:.. ■■.(■■^■(f/n*t»r'; .1. \iii. ; :.j. ^. «A^
^^.,t., llt-:»--. |).T. /.•! .'. q.-L..f^wr, »r ;«ii->, .-0,V i, •
UUvilPih-iiS I. w. t« /«*ifiiJi-fM««:^'i ^/'' » '' '. «"t«iir./, /•.'-«■.■oiirf. (i. l\. t'R4.
' r^e .'n<ij/rt../4. '-•■•■ ■'-■ »• ■■ "• '-'•»■ tni.-i', .F. iii. /«74.
lar Iniii^"'»'»''^.']"''--''"-^ fc>-.*..i,T-t.i/f:fii/, //:...•* u..', A*l iii. Iamf<iiH'><tiv A>Sj. /umrnraVt. -■,•
cAt.. ,?:.!• ^^1 4..-. . ■ r, . .'V'- '•?**• *•"'*«'■
l<U .'■:»' i' '»■"'■ ^»-**' i»t-t..ui..,:i:ili>, iMir. i-f;fli.iii7.;tfr</ii/. Mm.. iit-iiDi. u n. a /a>t|riu'a. '■-'-. ' --
l/e r'.»t'l ,1 y -i ■ 1". iv.514. l-' :»"'«<. r.r ?/fi'?. rr.v. sk.-iti:
llstv.' !»%■': I'. J'. kip.i. /■/rart-', *. \ i. "ii'.' .^11. •;:i. hminii.sr. f, « ^a(« o/ cni- -.f ^■.
t\ •♦♦'.irrf, hrvitfi^ iiiOiJtll, J'-. v !.:.■ ' n, n ..'■'. ?■■, 1i. ii. Mi Liin-«, K, I iroti/,
' .^.s. ^ '.«"■.' '.• .'.V, /".i:!//'/, (i. i. 101. «4cf^(.'a«i; H. iii.J3j
'■rri.ifV. i > •'t .■', icf . ■.'"i.-':, K. >:• 11'i.ii. u*. i'..;. 1/, ^(t!(//i«jA, ninl.^. cotlm, C«. ii. IKX
vl. 77. A:. 1.1. 1 ! '-^ ' '■"» ''•'.' '«/"•• r, «■»' if/iu/, «ir. «T^ lancc-a, r, f. a tmiut, i^prcr, ^ jndir
«r 11« '/ •■■ /"• ■ -^' ■ "■ '■ -'<'- ""' r''"'"*' ih fj.hted. X.. "X. KH. Um-hi^ iu\j. «pW««n. 9ifr£y^ twji *'
glL' /H /'-• .■. - ■' "■
VMfi.in t-t tp .■ « .n -■■«**j:ir«[. V«*\.4«.. \>v."j, p.M»-\,'.ji«\.''.rtn, ,m*n-j,frty-
rf..*H>.'A£«'mx'i :'-.'.:i:--? ?-' ' ■! iV- O..T\jU^4, V\.\V!*.
inf,JuHinf i^JT f'tvm iti h '-'
4
•.I
CLAVIS VTRGILIaNa
45
& z.St8L
taafitco, T. 2. / /onfviiA, fr*» y^
|^*w atvaii, G. It. S52i
kiDfuidii<>. n<<J. /)■.'(, -a-faJb. /tebie^
/iMkftuif, duyf.i '. Z»;^.
buiiltuis |JMJr. •'>'"»»-; i04^n.
tapie^-«'^>. i. n - .•>/.
nufu^n, <i li:. JdL
Jaul;*>-r. iulj. rAu: frear((AM«L4r44tf.^
luoyUn, ^- y iit- 604.
binMST. 1. / i^u^iur,
puU. teu.'—i' r-.<r»t G. lii. -''l l.
' lanu;;Hi. ini», f. aeuTw.
•r /';.i .i -.. I y.-Mlts. 0. ii il
<<. t\rjlitt utft h'U. up;tn tke/ifes
vj yfjUM^ br.iffl„. K. X. 32\.
iMn\. < >t<:!'». '■ u zreat Iroad p'tite,
cA't>- -tr.
u itirfj y dLh ustd ui *r.-rifie*.s^ (I.
ii. 19-t. 3M. ii. TiiL ^. zii-
U»cr«, r[>iiir.) tke temla oi hmrim o/
i> hatanre, M. xn. 75.
Laocf>-on, 6ntis, m. Ln>H<u«>iu
LiKidami-a «. t. lAo<ia.uix
LuuiiiMloiiiiaa-ce, irum. iii. tke off^
..yi.-fAr o^Laomeilori. 'fmjjinft.
LAnmeduiitiail'^*, x, m- foi» •/* Lao-
nivtliin, Priamui.
Laomedoiiiiitv adj of w heUmgWf
t» LaomeOoii. (i. i. A02.
«f tke /-(ir: of /aituly «j Laomedon,
ifl. viii. 18."
or Trojdi), £. It. 513. 10S.
ta|ii(16«ii«. a>1J ttony. frttty, «bA«m
krrnfh n*-e ns h^rd «u •loiw.
lapill-Uft, i, m. a peMe, tamJ, «ohiV/
ftoar (/or Mlaat) G. iv. Ui).
bip-ii, IdJs, m. b «<r"kr,
or a ro<-r, £. xii. '><RJ.
« •rfiM/-Mone ci' mitl^stene^ G. L
i7l.
(«•Ai/ir) marVc, '}. Ui. st. £. i. .593.
peWeorx/ofr, <:.il. m
• mountcnn, K. L -18.
L^ili-«, inim, pl. ra. the La|iithc,
tlufir>t kone-hrrdcer*.
I,. ^^\ f>» 'Wr^n^'*^ .. -
laps-aus, ftiitli^ )iar. ilidin^fy slidJe,'
inf^slippiHf% JE. ii. 501.
lapcitrus pa;-. r^-ody fo /«//, •/»&,
tumhU dmetit M. tL 602.
lapvas par. /aUi'ii(y/tUi€n dawn^ M.
X. 54-.:.
/altinr, tunMin^ '/ouni, riniiiif , £.
iL4t«.
/•//iiif, M/>«li..f , *. lL6t>3.
/aticitf tumlilvi (Vowiv, iL. tii. !(56.
r/^/ia^, */f/iii^, »»'• ■"■"..■, .!:•. »ii.
glidinzt n'r -i.ig, flv.iti-:' uiou^, S£.
t. •>•.
f/if/.'^, /?yii*r- -T '■■ ■l'i. T. 2iC.
'W
«toopmf, .E. L 3di. lii 2l!iL
d[ro|»t, ^. Tiii. CFA.
loity (i. iT. i 19. or itcad, Sn.
ar vanquiskedy t*oin,iL. T.S54.
sfidiog, ir.'it(f Ut daxen, K.. ii. 20*2.
VMrrinjf, vrftetratinf, G. UL 457.
M. tIL 374.
iZecayinrfWitAeiin::, ^'. vL 310.
lap»-uf, U!i, m. a sliding^ fttditkf^
mrindiH^^ M. ii. 22.5.
lAe^yin^.i/cicent, AL. ili. ScSft.
I&c rolling^ (unitnqr. M. ii. 236.
|4< coMrjr, .4'.. iT. .'i^l.
tAe itu^nA/inc, t\iUing,Jlound^iugf
jp. 1 -.-.0.
laqu«>-ar, ' u c i aii.i, ii. tAc rso^ (tn-
1 rM::,Mi/iaf, Jb. L 72C.iiiL 2&
laquc>m, t, n* ■« jnorr. ircp, fin,
«9'-».t|f«, G. L 1^^
lar, nurU. m. a *xrtain hnd o/ i*-
T7IAIU '^r genii,
AetucAo/W fMb, J:. t.744. vUL.^
Ix. 255>.
•r «wVifuitrr, ti. ili. 344.
•«c*i Aom'. &«tit(ifi«n, manit^^.
rtr.ii. i».4;r
tanfi-iT, »*. rtiij. niore ^.5':, ^/mciotu,
Riure ttrrHc,^Mic.
largior. v. 4. / <r..'t«»T.. frtely /innkly
f u<, irxto»-.
largu», M4<i. '<■ L"". '•0^*1'^* r-^^nti/u/.
<i. i •*.». t. i. 11. at."J- Ui. MH.
o,- fi'..- ntn idj: i-'iu^iaHt^ df. i. i^^j.
ii.27i »;.-:«;>.
/tonnri.. Jr it. i72.
M-rv - 1 -A, por^' .tinff in abv.. -'.^uv.
.1:. \ . biS,
/iT., .i'. ,,:tti.fHi, Qp€ii-k4ntJed, {*>•
■.■i:\, jYL k. •'15».
xe^f iii.i:h, .V. \i\. "■?!
Ln' ><!-;.«, i<, in. Lio-Kiev
Iji!-in-«, u'. f LHriiui.
Lar:'>-< u>, ai|^i. »/' Laii><a, o/ Tiw»-
%h'<v. L«n«<!iran.
Tjiri-u.'<, I, II.. Laiiui.
laj>rr. >ts A:\j. apnrtton, /rtiic, f!cy-
w^tf/iitkiag.
\a.*s„- n>ij. -.- Liti-*«if, tireif, /ati;^utd,
.¥ ii.TSa
irrcJutu.i VK-erckargtdy M. ix. 43^.
Labi^-Uisl^ m. LatnKUA,
litt^, Bilv. /«r ttnd wuit^ aV o&out,
•irooil, •roun'^. yiir abroad., /ar
and near^ onaU tidtt (paMlni.)
on c/iAer fu/r, (/. tT. 359.
w4df,X..\\. ^^. V. 7fil.air.
alivitr, itl. iiS. r\'..
larf'y, ii.fUiitly, ■'E. x. '""•-
latebr-o. y. (. 3 htHing pia-€, t^trk'
iitf hnit.
or fn:.4 -t. \i. iL S16. !ii. 'M4. JE. liL
hu.-bit>r: Ivd^ittf £, x. C-^l.
or n kil,it.- xii. Siit:^.
o cncm^ <i. i*. 42. .K. Iii 42 1.
or A "■":»:(; .«ri/e. £. iL 3ii. &5.
rJU: / o/d, AutrA e^ o «Au», £. x. 657.
ift nMhHsrade^ 0. iv. C23.
Inf.-tir^^us adL/*ii </ \o.'« s
holitiK, liiut, M. V. 214. xiL 5C7.
u-h»se tprings are hiddUn^ unxnctm,
.£. viiLTlS.
Illlj— il ^"«ili .pttr. InrkiHg^ Atdinf,
flm/irtnr, iii. hVSjo.'"' - .^^
/nlent, kiaden.^ M. iiLCJT, "*"•
or oocWt, eccTcl, iL. i. ICJ. ilL 3S.
latfHi,v. 2. / /ie Aid, 01 am ron.-cii/ci/,
•r cavtredy JE. iii, 63t. ii . 5;it2. iz.
or eoneetdcd /rum, £. i. i:JO.
om not irnonm, .E. v. A.
/vi-, skulk, £. iU. 2U. 99. £. vii.
M5.
•r om fhtllered, iV.. x. 80.'Si
lat-ex. iri', in. oi/inaniur o^ /ifuoi^t,
( /?ltt(/.S.)
Kriiir. (i. ii. 192. JE. i. Ct6. 736. iv.
4il.
fi . .li:. iv. fil2. vL2l«.7la. viL
4Ci.
a fiivniM- (i.iii .'jO^>.
Lftiin-jc, -irimi. {il f. the Lntio «•-
uvn,JH xii. lLi.U)l.
Latin-i, 6runi, pL m. the people o/
L.ilium, tke LuiiniL
Laliiiii-. mlj.o/tke ptvple «/Ijitiiim,
Latiaii, Littin, ( Koliinn^
o/ Latinus.i£. xl. 17. lOil.
o/ Uiiiim. M. xL 588. xlL 211.
Laiin-u*, i, m. Lntinus.
LAit-uni, Ln. Laiium, Italx,
thevcvplt u/ Latium, lA« Laliiit,
«. \.3^
Lat^Mi, a^ f. Latooa.
Latoni-a, a». f. tks daughter o/ Lato-
na, Dlnna.
Latonins mdj. Ijilowhm,
o/Ltioua,4LxLSn.
rfwMi^^tc ^ Latuars, fyif fc
(A^rr, («. lu. 6.
latr-ttiis,Aiitii, |«r ftornnr,
ylpin^ h'.i'ittg, lE 11-"*^
laiirt'. •'■ .•--!«. 10. ■ &iiriti (cpit&ct ^
AioibN, Z. v;'?. f»98.;
iafnit ■;><. •'■ , m. u t^rfr, bmrinngf koy-
l'l( C/' t/4f f .
o' a crjf^f AonMi*, G. «ii' 4iy. mB
%1:. .Jl
larro, v l / bark^ bny^ snart, hoai.
lnli-v,6iitA in. a AMmcnMin, hunier^
.f.. Kll. 7.
!*iuia-«, )iri> 'i.*Hn.t fo bea'-, ftanfjCir*!-
!»• piTr •, ''i, JL.X. 792.
Lntii* .'i<<j. ^'Mu/ -'iAoi>'iie"^ S. ii
"l'i V iVi'. ix i^ xi. t>44. o79
ikand*) xi\. lO.S.
V.- broad poinled, M \, 31S. iv. 131.
liL 574.<W«*c) xis. '-'UO. irism) v.
n*'
ani.r or ejitendsd, m/ «Ue ejrtMf,
«pimoui, G. L 4'/2. iv 5*221 £. li
312. iv. !;^. vi. 887. tUi. 8. 60»,
X. *ji. 613. xi 4&C.
iMi/e or air^u. G 1 141. U. 468. •»
»Mf ni/Sc«it|, ili. vL 643.
wids or 7a»fc.U.iii. 213.
m»dt oi' OiMii, Jt. iL 4iiJ. vi. 4S. l3L.
ir'</c lir' jrat(rir</, £.1. 235.
/«nf, Uf. purty. (i. IV. M-
bt-lU, «1», u. a tHe, '|ia*«M«0
erjlanie, G. iil 54. :.23. Ji. il. »41
V. 4J4.
roaft,xC vtii. 41 ^i.
(pilll . , riJ,:i (./a jAt» JE. 1. 122-
O brriUly JE.Ti. Mi).
lavumli, i;^r. o/washingy G. L S87.
laodo, V. 1. 1 praite^commsnd, E. ilL
18. kc.
rfwnnti mi, or f/nalr tn praiH aft
M. \\. 4bO.
lauJor. V. 1 i am Brffiacel oommctHi-
rd. Ji^li. 5)t6. x. 449.
La%inl'H,«, f. Laiiniii.
Lnvini-Mni. i, n.Lnvtnium.
Laviniiv, «ulj. o/ Laviuium. Lavipio
aA. iK. iT. 236.
La^ \mi%, adj. i/ Ln vii.isi, t/lialy, Ita-
min, ib. i. 2.
lavij^v. l.i zvash, (fewi.r. E- iU 07.
AL\i.2i9.viL 4K». 663.
er rinse. JE. iit. t^'.>J.
IwtAc, JE. ix. t«T. _
dprv-h^Ar kj^Tr " *^
fniearT M. Xiu 7^
la«i>, v. 3. / bi.tmtart G. 4iL23l. JE.x.
nMuiLi/if,G.UL359.
laur-viHi, rtui», attj. of LMimaMD,
I niiivntian, ((laMun.)
I«ur-«nt, eiiit». 1. LaurmM, JE vii.
63.
I,-iui^iit-4.'>, nro, plur. m. (JU pcoipU
tij'\ .iurt:niiitu.
tAt^I.ftumiiHns JE. vUl. 311.537.
Cl3. iii. ir.7.2i0.
Lauri.iii-uni, I, n. Latircutum, M.
viii. 1.
lai;i-c .1, r, f. rit Itiwtt-t-et, t". vlL
••■.'.
laur-us, i, /iir,) i. the taurel or hi^
(Ireco"
a (-roivn, gi: ».: r.-.i. ^hitj-fit, v.-ref4h of
taunls orhaf.',y.yft 1- M.WL
81. UI.Si^Ul. 'Jlt.d^.
luus biudbi, f. f».fii<i , (paMuiDf)
or f /ory, G. Ul. 1 12. M iv. m 27&
». 2da ix. t55- I. 371. xU. 4flL
321.
^iuMc, rcMowii, R. iv. 26. O. iL 174.
M. IL 584. iv. :U. Ix. 197. x. 281
xL 79l.(ciKwmium, K. v. II.)
t-irtiie, ;K 1. 461. v. 3S5.
ormurit (/fxt-f, or /oiuMli MC{o%
M. viii. 273. x. 825.
jifi/t. <i. iv. 33*2.
Uuuu. a4J. ricA, eoitfM„«t^Nl|
J
4G
CLAVIS vniGlIJVNA.
Lh-.'- ■•*. : •■•I. L-.'i»M-
LvJt«'- »■ » ' <•■•■', •• :'t<»f», 'T'. iii.
or tiiu/-i, o/M^t, O. i!. JCil.
«ri:».'- 4r, A-' . ii. ."Ki.
«/:.•. ^iiTT •■"■>■ "1 "•■.•rtl- 1 •■•^'*.«A, .V..
a/i -j'*. A'1. i i. 4'>.
IkSi 1,^-1 / -. ■: •'(.-'•^TU'!, «yirnrd, iC.
.: i.vl.
Ilftu*. ii-,i •■•■■»; , .•■•"•)< -.ij .1". i,H3.
^-.•i><.i-; ••MtJi |i. III. '''X. .ni".
«. ••* i\-ii -i^ i\ . .-11.
■1. II. .ii:4.
- .{ :. II. I, 4i.i. i;*'
•.I. : • "..■, Mnirf •it, .1 ^l. ** ;.
••..• l ■■ 1. " ■■' • 'l'»'l, A^.'!! ••-
Ji^lnt ...'.-. l'l. (• ir/p'» (hm.. f f-.,ly
i-ti;iri-oU. .!■ i': "• i:.
• / •-. .•; .i';.\ « '—.
{^.■■•-'■i..ii . arii. iSf •'./iMi I nK'f
'•.'.I •!'■.•. -r i\ J7J.
Ic'"! «*i, •iii«, i:i ti iroJi»-, '«»'■!,■" ■ : ij.
!!• fA
*• rUK, i^ir. rtaj^iijA-ierf/il, (A/i«.r, »f ■
/..f,
or eh:i'trd,ptrlKil out, ,li. i. .il *.
^r.ir^F.^d/, iotlfittd, .Y.. VI. *2<:. \.
r. .1.:.' tM: .li. 7l).Tiil.'VV
' • I i|. i. III. rt (iilfirri«^.6fu/f; tcW,
-1'. =* liQ.
I.<«.i-a..j , I. i' -l.l.
I-:«T II :,*.;.! ^tKiiro ) o/* Lcda, L:'
. . 11.
II • - .-i. .1*, t^t-nnttrhilii o/*L*tIllx Ji.
i1n.t,:.',l. y .•/ I. •»•!,■», .p. vji. y>4
I.>i.'^i' :<•. i. III. fiu ••i*i^<u#fMltfr, cnroy.
!■ ;v..>wii|., |.;ii. I'. he • ii/V-',
M, ' . -• , ■•|.'i^,.,| •.§ ll. t».'"i,
l''i;-4.f li.ii*. iir. .■»iil.-::.; vne t'mt
,. .1 .•• ■ '•', ■
n • ..,» • . ' I •-. I ''2.
|i*^'ii. \. » / i'.i'"i"^, h'. ii. 5J. O. iv.
".1
■r- ^-'i:r'. C: :\\. '^'.,2 ir. 201. or
pirk in. J^. \ . -\l^.
!>(■•«— ;k r •••!; — -A^iosr, (t. 111. 61.
IJ'.i. '". ■■'i. ili. V, 11. 711.
ni . '-' .0. i. m>.
'■ .■i'i/ i.. iii. 'S2. X. 41..
•^. ., '.'..•/, H\. i. 126.
•>! *..'•«, /t. vili. .'>4rf. Z1.6J2.
o- f' /■, i** V. 1^2.
. .■4. 1 - .-^; ''j /■■«■a^ rtcn/, ^.. X. 7.».
,-••■* . ■,• . •■.• . i?flwi^*fc>»m5_i
.1 . ^
Vn- Up. -1 ■. ;'l.^
. •.■*-ii* .>■♦!• ■•'/•■ V. ■■'■•;', -l^ ii- 208.
ntU/ 0't. I 111. li"^
or^^iiv. • •'/ ■!••' . 1"^ viii. 7. O. ii.
■'. 1. ,1'-. iij. : ».■■ 7«H».
i....^ , .■i.. i\. ;•' J.
€.■ r>'. iii/, Ji. \ii 4^1.
■.-icuf. li. iv. "21.
orjHru-'s V.. vi. 1U. X. 1.
Wrv, .V.. vi. 7'.S.
l^^ll. \ :J / un- ".'i-f.., ;■»*..-'.'".
»'■«■■
Ifniint-^^ii, ini*. n. p*''i', "v! i. T5.
JLH»- '.:■••". i' "'.■ .Vrii-«i. pl. Iii. .'U I '■:«■.
^i «. .h. ^ iii. 7k.'.
l*mli «iV 1, in. a pi..i.u-'. T .[•-'it.uv.*.-
r^/, li. i.l»«.*I.
^«•inni'i>. tt'U^ L^-mr.i.in,
«/ fA« ^•'-i.'»/ I «■iiiMi». .T.. *iii. 4.51.
LeuiC 'i<.. i, 111 l.fntfU". '/»( ,-ic?fu A/'
!*„. •••]»:•,«. <i. ii ■ k'.-*.
lrDT"US. !wlj. '</ i. . • .
»^' Uhrcl)'ii<.'i':ir-.*>iic.in, («. i.i .^IO.
Jt. i\. 2iJ7.
itnio V. •!. f eii«.'t a.'nurj'', niUvT, t\L.
It. .'»C '.
«r •/Vuv. (.A.i(r <l'. 1. 451. Iv. 303.
WB^X.. vlii
V^^^L*^.i '. *■ ' i>>''t.'^ I •M') V..
rftfjtJi^r} i\i. 1 " '0 '■u«p«r-
li^n*. Icntlt. r. a (•{•«</ nfpUtc i.ui!fd
■'- «f f>, <. ■; '.jri.
I^taMius |Mi i'iht '■«•i/.
mfi'{^ rroiih il, .'{•^. |.i. j''-1.
Ifii*!.' ■>«• 0. V. .'h / fii'i .-;'«!• nij,',
fthle Itkr f^yzf. «- ^•/cA« li . 11. '250.
lrntiiir,B'i.i. (*fiiiin. (lu^) m».'' *«••■■ ■;*i
C.'llIMr>'><,
tti^tii, <». iv ■!!
lciilM-, ;ii,*.; •'.'.•j ;ri.i,'f-i 15^ A'.. y.
I
#•> .'. ■.f.':j/jt ." ' < 0/'", •■-. »i-
11.64«.
/14; \f omtfdE, .K. li. >^.
•i^TV jE. tl. M^
1pvo,V. I. / fiji vp.
frtt, fvftlCM. Wi'.', '/TWi.^' JE. 1
I4A.
L^i ■Ui,c fjs, BL. iv. r:K>.
«!•' rojii', t/ubtirrf^ii oi.f , IT. kV. T>
ffr {•t.r, redf, iL. 1. '. ..-I.
01 fOM-, o'!'. ^. i> ;(•'■■
•1' rf/if-Tf, rrinfn.tt.^ «!:. ji <.'3.
or if/i. -■r, cf.i«ft, J- . * !:• ,'J.:
or >nr/ii --i:._f iT<, A'.. v>i. o? 1 .
</r r»""i ,i, .^;-.'. .-urr; ^. «li. '.•-
u/.'«i^, /l'.. vii. ^■•O.
in<;f. .f.. i;i. iiC.
Irv<)r. V. 1 . i iiiti f «lai f'
utiiWreri, M. Ji. I-U*
fmjrrtihniir .d J:". i '-'>
f i.f ..•-".'/...;', ■■■■ .'jsii ■■, ." . '..".
I >•'.. Ti 1.
. 1 :/.'. .'■'.. r . ■■ , '. -nr.:, (j. iii. •.k I.
it \u\
»'tif</|.. r».'irti f * '!,.■•. T ■.;••. iii.
*. !. V. !■.. '.; .\ I.'. ■.. ;j. (i. i.
'. .•. '. 1'. I'.. lil. -*" ■ . '.it. 'yftthnf
.■■'■.;.. Ai. iii- .."■ *i. I.i7. • •;. 1::L Im. Irp.*, '• ** '•*' • l^.^M» •.•
"'. i. xi. t j.t. M, ', f^i..,'. ^.I:.\j xit. " rf« f •'»■«, iE. >«i. "Jrj.
■*••«. a /<i-i»r, *'t»^Witiei«, < v.-i».. ?■' I-
•." !•«■/. iti'f.'f'^t'', ■.'■■:./.. '.. iv. W7. .4.. i\. 21;;, •"m. "«i ^ ^. ■
' j:.». .'li. r.i • :!. 112.313.
rfr.'.Ti'iii.' J.trnL; h'^ »//-»»;•«, U. i. o/r«75'Mr.(J.i..^!0.
^<», * »1 :.-Orfr'iiiirii(. iL. iv. ?Cl.
/i,ii.t .iTM '••.■,r,* fO.-»-. .•«.-! ■■'. E. i. 4. liUailMM''. llK^ 11. «t jo-r^'^ '.•-..
!•.■ I i.'/f»vi^ !■ ». -. .^ . \ii. 'iJl. V Ki.-h thn jiri^tt onrrtd Jr -»» i ■
(111 •»^■•1/, •a'H, /!■.. \\\. *u, fiiifff /Af Aoni« m* tk* ■■t .<• . .'.
N^--^. /*r.i-. m n lin-. vi. 2ir.
ivH-.r f'1-;. ni. 'f /ifi-r, ij. i. 307. iii. liimiu-. r.-.r./itin^ »otti«-.,7iii .i*».: .».■
ivi. /1-; .^ '■.«■■f. ttr rfjitt, Ai. i. Tiif.
L«'r.: .1, .1 . 1. I.f<riui, {^,'nkr) il.. \ 1. ',;,:7. Iii>-oj<s. nmli», jiar. /ifHi«-ini' f: ; ^ <»-'i
:.ij.j'. \ii. i*:!!). A-.. \. 77. er tHuking 1: LJat.^..,
L«;ni.vii', «fij. nf fr b«/rin?i<i^ «o 'i. ii. ^y.
I.«;riia. Lorii«-an, ,V.. viii. JU-J. llKH^n-.. ^iitbs pftr. vcminf, ■.. iii. a/t»
i.fiOi-tw, i, f. LC'>>>'><, (««/f ) l*. li. :Wl « i'/^
IriAl-i^i. «•, a«lj. iitO'-tn{\ lilu r, julj./i^. JE. vii. 3B3.
dtn,L'*f, /uttJ, jE. iv.7,X Ii. ^30. vL J.reiicn, t». iii. lb'7.
74«. ii6( Aini/, -c(L JF.. X. 154.
I^.if '/rno«nccrA.;»or(ciii.'«iiecfA,£. J'^'*'; lonml Jramu, U. Ui. 1SI.U
ili. »77. /o«>.':r, iU. li. 433.
Li'l!iir tM, a:IJ. Lrvhnon.fi^/or htlon^ i» m.v frovcr, jK. sil. 7 *.
r-.-f #r) Lcllic, li. i. "f 5. \.r. lllj-cr, ri, in. the riud. C. X. «17,
MifiH-, !|.lj. i.i.i.-cn/, Uf.« Irinx* d n:h. or »'i:i'iirf/ 6of-4r (.»/ • mri) O. l. ^
)ci-iii!i. i, n. di!-ilh^ cr dt truflioH^ JE. x*. 5oi.
f|iR«-iiti.) Lib-er, erl, ni. LibtTf BaT». .Ji, £
Iht .'•,*>{ ttrhrlCf n. iv. 4r.l. *ii. hn, Ij. 1. 7. S.. vi. i*^
Itft .1 : 1 Ht iiii , n. r<ur, rbKi/oi-f , li!M'riu*, adv. tnot-e yr:f?j. u:'%r«i
£o'i •;. •■!:. iii. ^i)''^ " r^ni^ii7/i,yii,
lr\Aii«li!<, par. to he fffxf,/, '/i'f f»a n nccanl, G.i. I3S.
.i»^r'> /'.1. '/, ij.ii. irjii. l<!-'rt-.i<t. rU«, r.yrrarfom,
Ivvulf^ |i,;r. «..j>:»J«i/, »i/itivrf. ^. \\. .'ihertjf >, /''pecrAy £. %l. tAff.
.'■.:. ^ lilK.f, \.itiiW.itir j«!r>(i^-*"f lii**
Lvui.i*p-ii„-:, ?3i, Lrtni<>*pus yEr-\l. - iw;, K. iL^. x. ASI.
„ Xtl' i n** uUiinf, il', Ix. S14.
Linif ^••■rs ;.,'; u-, {■:■ .;■ I « uroii'. il\. / Au;e « miiiil, <». tii. .OiL
jii. . V :. »T"» picfueJ, E^ i;'.. -V, .«. ^:;. .w?
^•*ii:r .•».:!. .-riiiiju vilf.i"! f.'»" .'»v-'« LitKi)>liiJ.«>«, Uin. p:. f. t.Ki .'.•_■.'?.
'iAi..'! I.i li s'. .,». .'./*jcirr o/" T.!ieilir',-v. ■'■•
/ci*. :; iii. jip"'. ..icir i.il 101^1 r!frn K vi: '1
I^-^i'. iu':....i',.)').';.. K. \i. .:i. «J. i* 1 •• IiN. «. I. .'/■■..'/* 1», .1:^.;
r..^ ■.'..;. .U. ■. ii. .-ifi '■;;. iu-;:;.o.r ■••> . K. V. .. ;. <T ;* .i.1.
^ .1 •i l'.. *i. '■!. ,'•. ii. -l'».
r.i- r.'- I '.■,.,"0. •?•',<;. :!. ■! .'^.
^..'■. "....'. !•!. \ji. .i'. .!•.¥.■': ^.■■^.
•■■•■■ \ii •'•'..'.. • ■I.T-'-» liii. ' '»■
:' ^ / ■ ■'» lu-i rn ;;.ir<?. , 1 , . 1. ;-.•• : !• ,
'\. .;.. .
Ifv" ., .-.■.; .'•■.''■'. •<»:«»^ii'i.'i
_■' .':^-. .ii..tin-.tt, i.uf ■•-tin:'. C iv
J." fr t;t!ti •• if't, .}:. \'i. JjJ .i"l,
1«..- ■. ■:■ •■"■, .V. vj. I ■ ■.
i-i.i'!. (-.■i. i-:'. V.. '.•> T.t.
gc.:!'-, ...,i't, i'K. i ■'*..) ff'-;... (i. i.
»:v:. H':?. ■."a. 274. Ji. »i.'iX). .»i.
.■^,'. . '.r, jI-. ; ». .'■•:'•. X. ol7. xi. 512.
■'• 111 ■'. •■. !■■. V J.
f..'.l€r, .V. >i!."^i7.
•* ■!. 'i. :. J,"i. J'::"».
^- /1, .i-.. i- H7, V. U. 31 A 83«. ix.
17 :. \lt. ;i.'.-i.
o,
f^.iK^. .1.. Im. .i}J4.
/i.i. '.-. \ :>:.
•IfN-^/j, (f.ii.i <j;,r, .) :i.'...'., .»
..>:.
f .''. , f>. r/.!.. .'». jn. • -11. '-;..• . if
••■■l; 'J ■"•••.,•; ,,,, |. *i-i,l., ...«.
t; ii. !>■..'. i». .%vi .>„ i. -M- ii.
177. WC. :v. '.«v. ^ii. ;i<. 11"^
viil.C7'*. xii. i:^.
lilff-J, ar. f. (iib.i/fij ■«. 3...'. *■/ j » j>
J ibf^, or.r i^»' f&i ■ ■ r - .-". yr ■ -■»■
preftni'd kii.iV» ^...* ■ u. , . « 1 1
■J««>.
Ulir.«n*, inti», par. f (nnr^ ,6 wii.^ii
t«p, Ric/i/f,e'.
Ubl\\ v. 1 . I *»n .1^. tr rfw, JF v t$t
«■if/«l. f ►flH.fi.-S, .iT.i-f, .K. tl. *I7. 1
4-'l. 770.
rownl». ■»#«». I ■»!■> :.■ •c^nMa. G. H
196.
\i\. 4u'A Wt-ni time' W ufrf^ m. «tt ifar. /
er fnt, dtiti.ti^a in flt/if^c. fi- Iv. %"• S3. 0. .m. '•iH. JE. Ti: ": >•
^'•M. ^^ »i 17. Ijbiirn-i, ufiiin, pl. n. i^r f**;^i '*
tt Afrt jttrv.^c, £- lu '79L vi. Lilmnik, tht LilfurBijDa. A •■
VV:. 2«4.
r • tl. il . fl «At» r olMn;.* , Vi. 'vn aV ^^ \SBai<|<V*s^-V9^
--.-- - ■ ^ J
CIAVIS VIRGIUANA.
47
LifaryciM, Mjlj. 0/' (mr kr/onf iV^ |o) U-
b>a, I.iSaiL, AirirarK
Libv«i-M, ktU iWj. I.ibyan, Afficma,
' £.r, '{7. \iii. ;•<;&
BcenCius, adv. m<»*v /irenCMMt/y,
witk umre lAcrty, Jrttdvmtf lE. viL
&S7.
IloH. V. Imp. U u Utw/ult
. ri^iU, O. !▼. 17C £. iv. 5A0.
•riH wyjMoia-, E. i.4l. /E.vLAQl.
•r / ftutth Ci. iv.7U.Ji. viL U15.
91 a xl. a^.
Ict, £. iv. Kk}. X. H.
w u|rAiUt4t, joritrii, c vlii. 8. 9. G.
tv. m.
tr ptrmitttil, G. L il4. /R. L •S.^1.
iiL 2A4. -Uil. V. 3?. 3i0. 79»;. 7>T.
viiL 579. ix. \&3. %■ if^. 47. 317.
xiL 7 ■('•.
lic**',ct)-iJuniL ttltJtaugh^ tk^u^kf
uibtit, K. iz. C4. £. vL 802. xL
' «r /ef, £.. vi. 400u 402.
Iicitiic, par. Li-\fytf,ulloietihU^
/"rt^t .{'.. tiii. 4C3.
Iiciiit.li ."«u \ . im\y. U is permittei*^
g:'UHtr-l, j1&. V. lOii. ii\4.
liri-itnt,', I*. 'ht u-wfaiiftut ttkc Afom.
rA-. thtltit-thjraf. O. L J&3. tArcMf
•r yAm, 11. vili. 71.
liffBUic, |iAr. inrh.ni<rtdf £. X- 794.
iJKe-ii, se. i. Lt.«;a.
f.i;;-*T, •-•ri, iii. i.*:;er.
iicn-u:i.. l, n.w»o</. ((lHS*ini.^
er ;!•»/''/', (J. it. U.:. Ji. ix.^4
r.r ..K. %lL7t57.
a «•tciti.r, 4i. il. 31.
Lif-ur, iiriss la. /rn iitJl/i&i(ant r^ Ll-
guria, a Li^riiiM, U. ii. 16t!. uL.
xL 715.
lit^r-ei. iim, pL m. rie Liguriant.
Iie;iuir-uni, i, n. iWfA&ini, yrimt.
lili-um, i, n. tht tt/y.
Liivli«la«, af^. of or Mot^inf to Li-
lybeuiu.
limb-iu, i, in. a border, hern^
/rinq;r f.fa ^ irrwnt^ .c. iv. 137.
lim-cn, iiii«, n. n ItntU ot tkrtJtkold
oj a dnor^ (pa.ssikn.)
• r iio»r post, M.. vL tiiW).
rf^,-. t^nti, .K. ii. 4«). 50\ (TA. ItL
91. IV. 13J. 47 i. vL 61."». .>:.>. o7.>.
vJL 343. 613. viii. nt')2. 4i>l. &>;.
ix. 64il. xL an. XiL €41).
«•«r&, tto.-taty fortinoy ili. IL 587.
.7.J. r.-H. *rj: .IL bia vjU.
2J2. 7ja
Ao'W<, palacf, Q. iL 504. £. L 3R9.
ii. lti.<i30. vL 402. viL 4!jl. vUL
S55. X.117. XL235.
damt. tLmpfe^ Ai. ii. 3t16. iii. 371.
vL 115.151. X. b2a
roonif JF.. i. 7fl7.
court^ JE. iv. U-15. vLu 221. 573. viiL
l4-''>.
rro/ni, JF.. vL 6Ji3.
Aofir, A«i&i(a<t-m, rPHy/e^ O. li- 511.
iv. 35«. M. ili. l Vj. 616.
riUfV, eit/rano«. P".<»i pasMage. JR.
ii. 242. 4.V*. 43.<. 500. 808. vL 427.
Ix. 323. C87. xL 182. 881.
roady way^ /E. ix. 3T2.
i-ntntnrf or hortUr^ (hrink of a ceuit-
trw) £. X. 355.
foalor ttarting-piaet, JE. v. 31 C.
btginiunf, aUemMty £.. xi. 423.
lo Umlue, in sight w vim, S.. viL
598.
Iim-e«, itis, m. Hmk^ bon/cr, houndo-
or /anibwrir, «{'«r) K. L 54. G. L
125. IL. xii. K3t.
• pmik httnun thit niwt af vints.,
&/aJ<)0. iL278.
• patkmajfy train («/ /if Al) A. U.
«97.
u jMuage^ JE. \. 51 1.
Um6>u*, imIL /W/ oftiinuy or fcofn.
Um-4is 1. <u. nnul, G. L 378. iv. 43t.
478.
•r^mWiG.LUu. £.vL41&
orctaiff E. vlji. M. G. iv. iA.
lingu-o, uf, r. atantitu, (uaauiit.)
•re/«f«rNrt.j«eerA, v. x>. S3B.
or /tincvAfY, ^. viii. 72.i.
Ar ..i.f. .'•■r* &ini<) 3L iU. oGl» x.
i""i.
linqii-cn*. Aiuj^ jiar. IcootNj', Q. L 16.
ix*.
^i/fin^ , rinnf yVvm, G. L 447. M.
i\. 4ea
qfuirtinf, «feMrriHC JE, x. 72a
f itiMtn^, «font/oninf, £. X. 193L
coiNin* (/o-.7n /■■om, descendingy £.
vii. »J7«>.
Uoquo, V. 3. / /<.»!«. (pM^m.)
/frttr 1/f; ^i.t />-o«i, j1'. iu. 190.
^H.r, E. L :j. M. .:l. 124. 2«] 9. 550.
X. ■■.":!. M. ',y.Yl. Xil. G<J.
o--/-.:nlt. Ai. ix. .\..'. ■r:'^.
filffmtv. Ji. Iii. j:'". '.Iii
ufi-i ttljiom, '/f.. VI. •7;:.
/>it.«* iv. df. iii. 705.
rfro;', Si xL S27.
linqtjt.r. \.\}.l mn U/ly JE. x. 55<i.
iini-**r, II-. ift focllioft, Mntl/ir.) a
r»oii^-A.frry, O. L y/?
iinte-uui, i, {unu li"£n-Jiuxen tittk^
a tuU. /¥.. iil. 'l««.
Uno, V. 3. / frtsiitrar, JaiUiy
./>■// «p, *fyp, (i. iv.o9.
liu-tini. i, n. fitx, Atti.;», O. L 77.
212.
/th.-ii, irj/iwfn/, *:. \JL l2a
a ra/fing or <r, «/c nc/, G^ L 142.
Liii-i:s. i, ro Lin\i«.
Li|'!ii-'?. esf-Li|inie.
Ii<|uriur(ii«, ]iiir mHtcdy ditsolved, G.
i*. 31- .
mo'tfn orraUinid, G. L 47i £. iU.
o7i".
millimj Aot, /E. ix. 580.
corniptid,uutri'f. li. iv. 555.
Ii4|u-en9, eoiu, |iar^Nrr,
r/i tir, ..t. V. 238. Trti.
/•^wi.'/, .*■.. vL 724.
ftti:ving,(,\. i«.44J.
Uim-riu, ^iUs« pnr. /^gutf, C L 432.
liiitjiu.^ jE. Ix. t'!79.
Ii<tti^<^vj, V. 3. / Atrin to me/t,
|Tow «ft/t, H viii. a>.
om me/rrd, toi/cr/, .i:. viii. 4 10.
lli
Iliiuiilus at|J' tttp.ifl, (jKiitsiiiiO
vioist.anft, thui, i\.. V. 217. 5.:o. vii.
G)0.
/ujff, nrnninf, /K. vlii. 402.
' purtf 0. I». l'AtV 39if* t^iKJiaht,
yicldint;, G. L 4(M. 466. ATtllr
202. vli. W.
p«»r, /tmpiJ, vif Aottt mud, E. U. 59.
G.iLm
purts fint, tcithout dixgs. G. iv.
102. 164.
furt, ur.mitty ehmt.ituti/, E. vL
VlJ.
purty «r/rt, G. ii. 4*;*'.
tUnr or iK.ill, (f.*. tlO.
Uquor, V. .",. / nrn </;,... .'■.■,:i/, swArt/, •
/ n»«, fi.i.41.
/f/i*/r, 4f. iL i:;7.
Jwoy, .1'. ix. 813.
t/tj/i/, oorr, ili. ill.2n.
Iiqu-«ir, frii, m. nioii^trr, Aumor, G.
ilL !.;•.
Lir-i ■, is, m. Litlt, -t. xL 67a
llS,liliS C oity •/ri/e,
dijifitit. tw«r»*/, E. iii. lOS. Ix. 14.
*.. xti. ooe.
IttAntlnm, |rer. to le appfttst^^ utun-
f>-lisf.4,JR.ii. Iia
UlHUis mr. »acriiintJj offi-rtd to UU
?urf^, /E, iv. 5a
Ultoivii». atlL /MHt/,
tetisiJ' , .ii. xii. 248.
gro-ring nctir rAc «A^re, £. iU. 39a
vuL 43.
U(t-n«, 6ri«s n. (Ae fAorr, Mem-^iie,
'.IriitulJtCHek, cof,t^ (posflnui
iMt fra, M. viii. tSC
<At «i(/e «r 4ai|it ^ • rtvcr, Q. v
iinu, pnr. tpottfd. G. iv. ?9.
Ulu-bS, i.Tii. (jn an^it.--^ rrv«iciE Ko^
/L»- divinnfinr.)u trunaMt,
/^t r»/' /Htir ffitiie) G. iit. ISS. £.
" vt U-l.
a wand, trunchtam^ M. vu. T87.
Ilv-eiu, 6nti5, par. limking paU, toAil-
/i'iitt/, /E. vti. 0(!7.
UviiIus,K(ij. ;.^titJ)tiiisAy,A/acAwA,£.
Vi. J>'J
loro, y. ll plo'^, ii»^i>Ati>, ^. ;. GJR
»<r. i£. !.',.■!■<
p/*x, .4-.. li. .325. iv. .'174. 503. v. lO».
XI. -127. Mi. t ■*•"».
stat, JE. v.i:. »7fi.
•• rtpoii .!■. viii. ^it7.
srliU.A:.. V. Ri;7.
/ta. .4- . j. 1^8.
/ir, /«iiYui, /ry uybifMtefi^n, £. i.
in. iu. 17. iv. 2iiC. viL 127.
l'»-*0-. , V. 1. / r:,n yta>\'f.
Locr-i, oiiici.. (jI. Tii. tkc ftoplr of
Loori», r'ir |.tj(.-iittns.
1jv;.>. i. ci. (|>Li,Jca,/ uplact^ (pa»-
siifi,;
mom, G. ii. 17 ^ JE. Iv. 319.
e:- span, (i. i. iX- X. Vt. 4^.
ii/(, .-.f >t<t/ton. J\. L 126. iu. 109. S33.
wu. (jOL IX. ^31.
»ror. 1.. V. 7;V3. vl.SDO. vHL Oav
«/ii/ii.n, ;K. ii. .k». v. 315. t. 23S.
tir pftft, vK. > i. 5.'il . xlL 506.
«/a<.-, roriiiirion, iL. iL322. ix.T?^
/o/, .+:. V. 4ie.
«•"ijv. jI':. ii. CS3. 725.
in«^'W,i£. xi. I>:0.
aroifti, ¥..'.':\. 69.
a paiticulnr pufl of a emttttrv.
(ViMe, r/intofc, G. L 5^ tl. ui
140. jE. L459 \ii. 131
o»itn<ry, fand^ -k.. L 30C. Ui. 163. 181.
414. iv. 4<3I. xL 112.
f >-oti>u/, 50 i/, £. L 443.
iot-iitus, iMir. Atn-tiif «poAnt or sttid.
loUpuni, I. a. darnt/, irHrtl, tottt.
(tXH.td».)
lon^vus. (5ut)St.) an old, agtd mttn,
A'.. V. 2Jt>. Ix. t.-V>.
loiigj- vus ai^j. ofirimr, lon^-Jtvtdf
£. vL32l.
t^d, astd, JE. ii. 525. iii. 585. 620.
715. vi. 026. viL 166. viii. 498. xU.
44.42a
nnmortoi:, Hving among (Ae godtj
, /k. vi.'
r'i9B^,ndv.~Jmr, far c/f, t/wxanf, at a
i/i/rumi, «r sonte </i5ftt;».f, rt-
»io/r, (j-ns<-ii,".'»
0". rV. i>-,/".ir. .".:. lii. WR. 703. i , 138,
.'7D. ^u-. ^ iii. r,v.. Jv.572. X. 824.
7in. 721. xi.- ':7. 7C3L
Ijfn., V. \i. .'It.
/f'>;ir brf.irr-hnnd, Q. iv. 7a xTu
t-'j«.
i'« /t i-rfA, /«rtiT-ww, .«. xl. 6(^.
• - «11 /1 /t».if frat», *;. xl. 94. *
j Uiiiti- Pst^. not /o Ae/p, «. xii. .'*.
loiipiiiq.ia,i>|. '*• («tib«L; xfnocc,
rfi.rii.'.' (./((/</0G. iLl37.
liitr.-in.juu.-. .iiJ.i. •.-t-rj> o/^, .'u«| •.-:-.
(>'iu'd, .li. tii. 115.
U»n/:(ir. otlj. /oHiw, more trdtous^ £
vii. -ta.
drnwn out intog^fat Un^h, tT.. t
6-il.
kmg^iu^ adv. /u/-rAu-, lE. v 4€l. ii.
«a
fivnifH',mt n dts'a»fe, G. tii. 23*.
fnr, (i.iv. ir?.
loojjMinfj, n. (*ut#St-. loMg tlthiy, E. Il
lonpi.N,:if!\. a/.-n^ o-Ai/c, fiJnf, /II.
m.4S7.x. 740. '
*x li>n{7»s /•siff /tmc, ^. i\. t\i.
luipisailj. tui^g (in du:tttiut'. ur et
tent. Tvij.siin,)
rirriu/r(/,JE. xL:tn.
/
'lO
U
(LW
is vfiu;
hLlANA.
nrult, fnr.X^ v, S2rt.
€fr?Tcn oiU i.-un ^eu?: :. "w. ji. .!"».*.
(»»■ .'<.-i; ••tirtp.:«j»''//. .4*. IV . ,i. tompl
■.":. (i- 201.
/i>.-i* -triecrArtf, G- iii. 'AfO.
• ■sf*r-'.l^ Ai. L 18C.
/rwn^.^U \'ii. 7S.
«r A/iitnHffciwii, M. \\. ''Vi.
i. i^ftflV, Si. iii !«::. -11.».
t.... :»■».*. .i = • • \. »J. i:iJ. 27'»
VI i» ."
(•'ui'1'u. I i^ '1. '.I. I. '^x- ii. 4-;.
.f li. li". iii. 1' ". :* ti. 71 1. IV.
.!•■» '/:'.. vii. 411. IV. .'jll.
ir i:.':p, ':■•? . ■•r, .>-- »«»i. 4!.S.
' • ;\ »-^i'' fl</, L. i. "ill.
ti-if}, ;?'.i. T ^'
reitvi/i'f vc'V c/;'/iiiit, 'F 1:5 '^^" \i-
SJ4.
lr'ti,- fnnr. JK- iii.311. *i' !.
c-i.-..,-.. T\. .'■!•'
t urv'u . l: 'V. l;i:;.
;n»|n_:j\, H< i>. -ii!/. Jo*fr:Ciinit.,
pmtlHi^. T «i :'■''.
rt»*.". ^ ■ ■ ■■'■.' 'li :.;• ♦"■?•
•T ■■■'■ .*"- .... ' •. '1». 1^'.
.V . t . ..■)..
K..(u-i :i '. ri.::-, j-ar /•/■■ iil-irt j. 'jw»!-
'ini.;
«■.^^.■4,-. .ir.i f''^ii*Zi K.^iii. 'J2.
III i'f luli -fr. c-.' ii#. rjKn", ^. %i. 7t'.
i.1.;. •■)•■. V, ;• / p/.'*. (|M ■>>!::!,)
4..- ■#.. iW. i.V:ii.i*. '»"i3.
e,' . .t.-vj. i- .'.
i'/)/j/, A'.. *i- VS'*.
ft )».'.:' , -T.. ii. ^»1 vi. ITV;.
tiii.i/i •M, ... I."'. 'i .j, l-- vi. "■l. JF
VI. ".1
T ■■:.-€ .. '.st-r: i: V. r;.
1 iii?.;».l.ii '. . '^.i-. .n. ■".:..
li>|.!l.'.l '. .T :* f ':■.'»• './ll"".i.-.*i
M '••■f'*'f. 'hi ■.:•.« i/ a'jttJir a.
i1 . l •.<'•■. ,J: 1. !■■■. 177. ii. ••'?;;. v.
l-iCxii. .•.'.■-.. • :i
(.'• hiii ifrh, .; . i* •ilS. Til. 4i''.i.
lii-.liv C »*,; '. r. /^* 'i UAiec^ U. ii. JJ.
.;■ ji m;-! 1,1,1. iii. L.'.'4.
Iiiui i«. - 1, •«■\iii, |>! n. •< diypen/ plai.t,
A'.. *. o K',
luVri' nv ::..■/. ■•■; prrj/, £. ii. 47-1. v.
iiirt-i»*. '.ji, r.!. _■ ■■ ', t 'ntnif, ,'i<n«.|ini,; lupOf,i, Bi. A u^f.
I." '■:..., "fc. Ti. X. -!l. itlsllAti^ adj t rp' r.- 3ry. tt., \\.'.\. '. .
.ir JnttjHl rry. :ii. ii. :£^e.iii. fi^d. luslrAlidu, }»«r. r* !m rj/Mor«<7, m*. 4
I <»mp/ainr, < 1. iv. ^ViO. «t'(., ^I iU ^t&o.
ta<(r<«iUi, 4t'ti«. jKtT. wrrryti. r. - '^ ■
t^t rr/»/iTii>f, £. « ii. 31'*.
iii'iriijn*, ,K. ii. f^J.
or wo, .V. \i. •^'J, ISy.
i^utirtf, .K. xii. J:^t.
luc iiv i, ii'. " ri''f^i or c<niUtTat*.d
...II..', (j.-ji-^iiii)
I' t.t^ht. y. \. 58. .£. iii. t>8l.
Ii»- = i'.r»-'.im, I. n.*, vf, ,V. ^i. 7"'.
l(ii.i'NT, .'.•Ij. *pnit :....• .u . u>«., xnrr,
:-ir!ifii, j!. xii ^•■l.
lUili . > . .1. / f!f'if '.njin» nn i.i»*'»;-
B.-^ .:/, K. i. 1(1.)
jo;- ■.••V. ■,' 'V. \i. ■l.*G.
...-*-..■'/. «i. I :'i;.i. ii. 319. iv. 2:.
l!';J. ii-_ i\. :::J:.
/'■i--'*, »//1« ■•, r. %i. 28.
•».1.;. (l. l\. .'■.•■■1.
iV"(-. c, i'.h.'U, rrnr*, 3:. i. 3,>i
-»r»^. vii. {,:. i... ■. \i. -i^rr.
or iitrapff''it. V.. \'i. l'...
]ul.'r, V. ;\'. f iiv: :U\t,-vH, ,lt'nded, .'K.
I.»'1-l;-, i. Jl. •?■■ .', *».irr . J.'Iny^ fj^J*-
^iiii.t
fj «Qrt *J' ^utir*Ui*- , ii ii. :j?1.
«z w»#»ij, K, *ii. '""
•.• .'i.v^, »- :■* ^P.
»!■ '-^. r :i' *'*.
_t ...'ji;.. ■?■., ix ::>.".
lu-r.-;, is". f i ^Ui^^tt^rtmtas^tin in/cc*
« bflf^t, jK. ii'. 13.1.
i<ig'-i*i!s enti*, jfcir. ;.io..'^-^iiij, u-ai.'-
iii;r.
ltl(>|MI, V. 2. / M-''J ■11./ ■<?»U'.tf.
1 1 1 j; 1 1 1 ir<*, ni. l V. nuu.»t'': ■', ifiimat^ .^
». i:73.
Ji.]lil «67.
histro, «, l. / txpratr^
/►Hn-y, *:. VI. -iJl.
cvn^pas:, Int «vncnatdinjc ntk ^ iv-
tim vfin Ifjt f. tt f''n«j t. *.
7.^.
Tii :c, rtr^irm, U r*- » th-^,^* f -\^-.ry
h\. \. 4o* ij. H- ^ 7:-^ \ . . • ■. (:.
*!. tol. t;.'7. vijl. lii
fU.1r^(;-V U-tt/Xltlf . vUI «M .(*. \ II .
Ul. ,'^ijT ■V>(nf ■i>.*t..# E .\ :'■
ifi *jf^**g ^ounu. £L. i>'ti. *
47i
or mnmiii f.-. 3i . »T. Urr. »ii. ; .i ,.
u'a(A,>'i'if. •yni*:d{im t mnr r a: j-^-^ r> ;
M. xi, i<<ll • '
t.'u\-il tvtr.fi. i« 41« ^.-,«y^ ^ ^
(liril) K. ).. io.
ntn ii>i<Nff. *■,. I'. .^J»,
f^ri/ «a-c/, J-I.lii. in?. f\»ii' j.;\ .L
148.
fUnvMmly cnrj^atr. iiiir.Vc^ i. l.
t»8w».224.
rrarrk,M L 577.
(rrfdf, frart. li. ii. I7.
17 •■ •tsinrt, Ji. \:. Tii3.
luatriH. V. 1. / mn mK.-iJStJf
Miur ifire., jF.. iM.3TJ.
Iiuir-um. i,n.(4j tpact vffitt
(j)f 0r») JB. i. sRa:
tXi dc« («/•« irtW 6rart) AntiL 0
ii.47l. ii.i\. 131. zi. ^IQl
lu:!<li-ii^ I, pi. (-'li' 4 .l-i,r/,'nt^ Aauji'**. luteoli», mdj. 9«//9ii,-uJI, i^ « |i«/ts«
(«. iii. ;:7. Anr.
luiii-*'ii, iniK, n. /t^A^ 'Ijq.^v.ru.)
iujvfc^/iir/.f, /K. \i;i. 22.
Im:
ff>r, .iL i\. i:.0.
f^* «/hu*»! f'».-i-»>f ijj'. nwning-JfVtf,
yl'. \L 35'i. *iii- 170. \\. -tsVt. xji
ll.t,
rt .frr, Ct. i. J'p|
-Saf. viil. 4oA ix. SiP. .ic.V
■«•iii. narning^ Ai. i JCii . ii 210,
Ilo.
.-r. \ii. ::.>::. « -rrr. G. :. J:,|. ifflV, E. ,H. ^3. ^,, j^ «nq^ ^ ij^
'fr'ritj.i!.tf''\ -. .t. xL7i?. I '1.:^ .Irt/T, f...ir/:,, f..,. .\, I.. i. B. tC8. iiL y^ i% l.>: . ■»14
,.:«*»^t^^iii. I 'n:.i:i"«, A^\.;i',:n.. .- ~ tu^im, 9: ii. *"»
iuc^ -i. fJU- . ''.r. f^>Ti<ti;r'f»»tg^,. - *fffir ietrhU ['i^.M) Tr.. . i. Oto. KS. i(r /rrAl. M. is. 4t i .
Inre*), V. :.'. / a- - .'|,h- «liii.)
ar Oftjit.ir., j -. \" *• '*
itlCvfri'^ V. ?t. I '■\i ■ uj., Itgi:: tothi:.f,
K. »!■ :*7-
Lii-i.-ti-u*, i. 'n. T.'1'rliu», .•?:. i\..''70.
1 .t- .il u^s, •. i I . '' '«. I ■/ J '•. ly.' f , *''■'•• "'*r.
ii. l. M."i. .'i-: \ M!^".
I . . ■ ■ : I • ,
«.. ••la, . i ., • I. ». , ". .
*.. ••.!.'■■ ■., .'«■■ I !■ •• '■
ii{ .i;','ni'. .1:. \''.* :•'.
I,ii.. 'i."'. .*.•■• l hi- il'-c.
ru». '-■"'..'."■' '••'•^•'- '•<..■
liii'-; li. tii.i» . :. ■''■ !'■
«.■ifr!'''i«, in'i. r'. ' .
(;.r/i^,it,« ■■ •-;.'
X.aii •.!-»• ar,t ' t'i .■'. • .
Liiki>i,/ ^- i^'- ' '■
^***»i""-. ''■'."■ ■"'h ■
cht*i'-iKn irr. '. ■■'■'.
7.ucr1iMii, i. i'. ■" •■ l ■■ "
il. IHI.
Ja':ii«iii^'*r' • . ■ •
ti.h:.n
luct-'. ■■ ■■ ■'■'i'
.'., .V. ■-<■ •..■.». ... ■•' .
•r itr;'..»*. ' ■ ' •
^U.ii/i«>.: ." ■ ■ '. T 1.
i^-^Xj.i»!; a .•»•. '.1. -■•".'■. '.
ew..'fA t, .1.. ."•!. ■<«■
:», 1,/ a-'iit/i -"■ ^'. ''•
/(.i.<,jr, .!■: '■•.
.rf, 0. iL ■..♦
(,
.j.. u
itthehL .9£. ix. 4r I.
A/ir.«. iT. 2i>5. iE. ir,. cn iT.ji
4.<Q.<719.«di. V. f78, M. 4J. .i
•-M5. X. P55. s iL trO. r73
or *p|»er .'/c, upjHr «-HW, i .
I». I?::. IXJ. i." 1 — .; y
thini'>c,ti'-*.»'g,.r il 4:i',
J»-c, ur /'Mkmg (o/ lA^ ,^^. j? ,T
731. '
lu*uri^, j», 1. |^M«i„g, fHrwi-
«nrr.
'ihvntlmiitx.Q.u 19B.
»u:'iri.ani, antU, |i«r. /«i*-u-.',
(i.i. IIS.
luxurio, V. I. / mkMd, m»a, G. i-l
Vi.
« I V. a. / /u^, I ■•'Ii' p-'.j'Ai»KJi( luK-na, 0% m. /hmrv,
./'"■ dr*«if*«y,G. liL I8&, J? iT. t 5
i rtpittti, JE. T. JJ.ii. Rll. sii. '"^JJ^^fbvMVi pmtij^ £. i. e37. t..
er ff-f.r. d i- J^iS. iv. 434. £. i. L^(e'-«fl, I, nv ««m c/* tA«
liu: ■" Bacdim, Ly»iis;
■;m.'./^-. : ii .1\xL441. «■n*c«r«jftM,'l>. ii. 3?9l
l»»j«--a. ». r. .1 ^A' -V ■''/*. L.vfc w, «4). •/■ L\-Tiis. *./■ B.»rrli a
Iu|iAi-uni, i. II. 'ii^v ,.\,«.'.afp htlfara Ljmi, Jv. i, bW:.
Av'c. 'i. i... l'i'' Lj^fV^tt^ I, m, I T.'ini>
Lu|hrr :.l, j»Uv n. tKr Lniirral, AL Lyca^Mi. L>M-^',^r-Lr<-ru« £■
\Mi. ..I.i. viU.344. . «r. •T...K
l.;ip< -'.. i ■■i:i \A. ni. e.Sr LDprrri. Ly ciKm, oiii«. m. T.vrapa
r ■ 'i^-i. LyrNTViiift, atij. L* caMiMn.
vii.771.
/r/c, £. i-. PS.-xii. ^3. :r'.5-
Weow.JK. i..'''^.
oiKi/e, (/.'e) «i. iii. 4m. iv. 114,
4*. *^ i. -'.:*.. ii. IV. vA. •vy":
tbA. iii. rik". •■.V.. G-':*. h77. iv.
ISi 21». n^? sr^. »-:?. ▼. C^l?.
K.S'.. vi. I;V . J'Vi. :»;^. «ii. 44*1,
\!|i. l. "..'..• \:,'. \. 41-'. \\r. ?rVJ.
74:' \i- :» -.ii. 17:. 'iJV .• ■■r
^uniiiM '.l(it.iiin. nu.Vi , l*. i\. .:i,^
i'li.^<>Mi»»- li.ii-n, i:. f. Z^'-. i'.i'Mi.. •• •. "',. .A.'
,,'.■».•- ihf lifiiit ''f ite »»«-/., ii'.;o ■ .^^^,
,:■:. ii. .'i"li». »1. .">l'i.
', ■: iff .r.r.i.', .:. iii. :%."*. .1'. ii.".'."'
■ . i-.i. .^^, \.y'r i.'i. ;i . ;. •.'.
■■■,;., J. : 11 (■!•:, ■. '. !i;., fi ' ».1. . V '.»••'.' "•■■ii
<,•/,■.((.;, .'..■/■„ .•'. .V. i. :■.•!. \i.' i'..
^«v ^v\*,*\w* : »- \ i Hii*^.- l;i.tr */ Ljrc-ns, «i ni. L3 ciis.
•fcO^f,
I.AVIS \mr.H,IANJ
ISS!
fwrrftS, & U. 1N. tI
■rfuulu.r. Lienrlo.
tfrii.KltthC Lnatii.
VcaM. iti-LveiBiiilViG. i<
Jai»:iii.1».ii^ A)^>..i>. Mil
u. m 4IU, .■/ .liB.i^ li. M
_, — .■.CLrii^o- It.il..
LytUx, Hll. LtdlM, TunD, .
Ijmi*», ■. C Mir, (i«n, C iL •■«.■;< j « ^itol ./ • m.f,(iti> lif.
21) fHij i^. t. iij. I IT^. ni: tei. nJnv"*- ^J<^ ^ 1'. ■>& T.
t.« ™; ;nMl .i,BuLT»rt«. " *»"' '■^"^ ■ '^**^ *■ "*■ «*<Js,-wH«, «. li. lit
IjBi. iTDcil, C a 4m (mf Ittw^ mmMUrtf mijiwt,lcUirt O. lU. » -'"W, ^, liL 30».
tUJ.) M». (7«»* («iji (1. iii, S»*. «, 11. SW.
t|Ti>MMIii, l| m. LrbMhi. '>• «nn, ^i,/ MMJWnl; E. W. Sai. itL iOS It. in.pHiB>Mi
LrnmriH, hO. «■ IjniMN*, tp. lOi. (.. 41.1 1/. ii^tSr lil. «1, nrh^
Bclc, qiA^ ni^uicv, nuflj lur
gTiinlimi.^,™,,
■»*t-j;»i^. ii.au.
miig-HJrtfe, iMrwi, iL.Til. Ift,
71." iih sio. ii.^:
U^*>lr h >«nlli.,IJ, It, Jllfi. .E. i.^», .ni|[iiu, A.I.1. 144. »T». ™Jiii(, ii.iM.^lDUi.ie.i
a.ai iiLti,lT.si. ., lui, tUL pvra.i, «u^nu; jiiii«wu:.ii, iv-ijf.>A.i^«,iii.iga
Mki.VV-.^MrfitrTYirkiL «, i, 4Tr'4Eir. IL 4A B7U,"(MJG «.i., wnma. ,
r j.yfrnit™im-h.v.iT,s«. - -- 1«, i«n."*t-i*. aiii. 47t *.,
II. 49. '.rp Bi Mdil, «il*, *r«iiJ, nH ic, ^ '
j»)et.«.iiU3. ._.
Bu.iAnH, ■41. »MiiA9«kU,a. Iil. i.)W. ii.n.M9.
UL 417. JE. L333. Mfl, Q. iL Su. ■aHi iiL 3
artanMtd,M.Y.n. 4a.
iflttf. K, .iii, t. Q. iL 2iy. i i, njrruni, ■-« rT>4ri ikai, prn.O
-T>.6i';.]U-ii",_iT._a*ii. .1 a. :>!. «.iL iin. i.wl
■udw, tnlb, pir. 1*
i.iHM4; l.',i'*,duf.iluli.S. iLZSl. "/'vm/qr.titMwn
iw.a.m.u. £.uicii.t.iu. "T^UtM^y. k. i^
iu/tii, !«ip™w} 0. Hl, SM. «.T. I.. 17™" """^
if. iT^SJ. *, I, til. ILtiaiiL Kljj,«i,f,)lyt
SM. T Ml- ii-JIS- ■n.Jf.n., „1? r, ■i.IJLM
^«bJ..w.,G,Ll!l. («-(«,.1.11.1^..
*,■.!. ^■r"*'V<Ti,A'.,>LII. ■Ww. .itj, iT.««, f~n(i
»if*.I-4M- "l-Vf.L'^-: ^ii.l
■lifJi.^'.^
B.i..M«. J»r.I.P..<v™,rMi,n.ii.Ml.
jt»*
•U'
w
■I
CLWi> i iKGIT.IAXA.
f ■»{!. f,'!»»'- tf . . -■
■^ •■•>•'. ■
'■ ' : .■'■• ^'•«1 ■
i ■■ - .■',»■
..(. ...• •!•, i^frtM\ E. IV. S.
.•■'• ■ ■ \. / ." ••rs, ■■ivt"*, '« i*.
• >■.
;;■: •■ "laiU», J".'iT. MntutATC:/, h:-\-, •!•-
! ■■' (•• ■•:.' . A.I;. Hi»v .ivUfwntt. ,••-
.'• /i.f i-'i/<. m. s. i£r i
*'•.", iTivMt qnift, dtep, (i. l 2-17.
d'.. ti:. ^.7. \i'. Cio.
L"(/iiilo, V. 3. I ic<ui,
aiir>. .'>{., .^<.. ii y>X
••*, •'•..«!: .'■u'/"i/, «ii. is. •^. ^ ■*'■.>•
^«/■.j. ti"e ««..■■r, A... .V »■:,.'.
.nti. ".'. ."K. ^ .'.,. vie.dl-J.
-^..,- r. ti. ,■»', i.l. l".i^i.
..:Ui<-' .■.'v, a. i ii.t. r-:...'H.i: J:. v.
i"f/-ni aiis, AnrK. par. «AaJriitf» tArea'-
riiifi^, X.. \\.bT2.
intciitituii, inr. untkMuynh untrUd,
M. viii, 206.
t' nti-linted, JF.. x. 3?.
ini/.ilii. ^. l./M'ff./ca, AJ. i. 91.
intri-.iut. piir. itrrfrAt, («frong 6rac-
f i) jF. V. l.Ti.
I ..''Nf, (rrfmf f.Y. ^:. ii. !. iii. 71C. r.
KiT. vii. '.■■•^l. iuO.
III (• |M'«i. ». i I f-r<w: i0i<7^ii. C X.
■Jii.
•^i"^'i . .¥. \\ h»;.
' ..:■'}. *i. IIG. ToP. vli. 337.
»Jm I r-. if. :■«).;. xi. 311.
e.M. 1- xi. '.:i.
:i.H •>. -.'1. .>;. iii •.i4H.
". ;... /. !■:,-.. :-4 .V. ii. 7J:2. *i 3OT.
«i'. ..I'. si»i. '. '» vi-i. 1117. .*i?V
m' is. .' .. . ^ij'. \i .S4I, lii.
!i-i'' •, K. I-.. ":
«.f, f*». ,t. XI i. 4^7.
.v'.|i-. 4 i^ninoiiir« mvtunJJy, «ne
■. • .i**/, «ry; ••■if* /i.ir;f'i.i. ^i. 1.
'it'». il" i. '..'t • *. "tV vi*i. ■«./J.
••i>. .• ".<.< Vi HCI.
•". ■••i.-Mi/ I. i*.-. 174 £. T. ■(53.
f ■ 1. • • &. I. fcl *.
I ' !■.,•. nfArr, .C vj. C?" ■;
-•!'...-, .K. !»i. IJI.
■ ■■■ ■•'. . ;■ Ki.Krj.
■. ' '• I /.,:. ■rj.f. .i;. T. Wr».
■ ■■ II ii.-! ., ■ ■ .' ' .!.i'tr, hip liiK.kt
-'■: li i'.:.
!'■ ■ ;. ,. .1 ■ ' "■ ..•''■.
■ •>! ..' . •■£ ...-f ', iV »' t.
.- •'■•.«.» . .' ■ ■•:.-. (i. I V,*. ii». 3^8.
>■• '. I.
iillilti '■>. ' 3. l *ft'* I ln^t vnn^ii.
int.Tl.ir. V. I. ■' i'i/ '.•(•.■. ■f. .».,. . ..Tt}.
,1 . ••.!. II-. . ;,|- /.,f; .n^r Kt(.. ff ;. <i
■•■ . : ■. 'r. • I ♦„.•.
f!fi'.l,i-ti-^ ,t^ iK.lv.ril
•■•inr:.,, V. ;:./*■■'', J:.* •■;»
..irri ."A, II!.. ■••J.j iiin/.,
— ilrnini, /.^. !:.• .• ?••■ • •' .
%e:. ?, '1 i •■«;/.'. ii. 4;.o.
tiiinii.u^, u'. ■■-. .^/-fC.^iK ,. 2u.
• !•»»■..-'. ii' • li.i,- . ' ■ ■. •■ iii
I .
iAtCT!^ ■■•"■1.1 •■• j.!".-i'.i^ o ■ »■.-•*
, •*.f f.. -e «.!■< ••'■ ■■ . li- ":'. :.'....
:; ?.■ ■ ' it •■«, \ ■.'. I i/, •• t • «••* ;. -.1,1 •»r«t
.«/ •••■.'A, ^ ■» ■ '■■.
«iitt.- • ■• j. ( yf^i,j^ni«b(rniCr'c^
i--: ■>. •: «11 (J?
1 . t . .S
U<: .ttfrUi. V. .\ 1 b, 'A . 1''. ••?
*K
•/tut.t^ k\v *7«.
a :.■••.. ■ .r iv.Srf. J7\ y...1\t.
*.'•' 'i.M.h. ■..■.••.»?. iii« '■ .\ Z / «rtrrr.', I ■.-.j». £. ;
1..' ':i^i' ■■-. ^.■.■. iii»rfiiMnffi/,y-«i'-'r*s,
tf'.*, .'• . ■ ••ifHi^ •• 'i t '».'•. ■ 1 ' ■-
i-.i .- ■■;-.!i!-, !..•.• i^r.: :'.ft:.\ Vn- ./'i. i ■ ■ •' »
;. ...'r.l. .t-.. 'V J". II »,.■:<, . •• ■.. ■ *-»«>.■■ .:. •
f,^ II, d.:f*t\iinMiAa. i'. .(. !«■■ ■.' ji 'ki:'» * ' ' . • • '. .
■.'3y. ' ■ . \ • >;. i- * S '
ini«iiiircpo, v. .' i •■ .«• ■ . .:■: t.»-.: .»,,'. •:..•/■..■•
Bif> '. •. V i-k -■S. .'.B. <■ i. ^ I o'.!. xi .''.ik^'.
'i.lCr .11111. V.Mltl.f. / Cftf! /*ci '.if. »llV^f:'i», «■. } t «itlf ■», f.-friA*. f
I .ni...^-, X.. xi. »^2.. *-'iit, 0. ir. I J-''.
int«*rti'Xlu<. •itt iiUri-u.vft.n. nus-^&^- ri:-. <>.•*:'.», (nJbr dr!.^..: rr*., S.
li'- 1:*, Jk. Mu i"^?. tV '.
intcrx^ftSl-iUP. i, n. a ^i^aiiif, /E. v. iuk..^:.i ■■! i<, «'. af*J. i..;It2.'&&^'t, .
iiit(-x-en«, <-uti«, pnr. «.•artni'. mix- ii \ 1 >.■..!? f ; ^: , jE. »iit. li.V
1«^, F li. •P. . rj.:'. .f,. ;v. M :. V"L liJ. 11 .
»ii"ii..^^ •ji'ff.\«rtr <»'.x-/.im;«, Ji. \;|. f'i.:!'j^k- ■«'/. ;i. i. »5,
inli'^' V. 3. / ;i-r,i.^, U. *. di.
fnf:.^''iir, .1'. *i. '-■li'
tcrwnth, <i. ti Tkl.
joi:,l, .!! II. I»'
ililCTUr. !■■ : . i.'t- •r:\-en, . ■iv ■*•:•«;•,
^foKitd, ,-0 ■■,.•./ /V.. \ 7 !:.■«.
intiiiiit- iulj. ir.irr..\e.
Inloivt, V. inip. if thir.i^-ff, Bi. ti.
iiitoni), V. 1. / t\H**dfv.
iDt6ll<>ll-s |-.i> •:'i.<':Oril,
^••.^it;r«y, ."•■:. ir,. r''.
intunj.M^iH, ftil:. i«ir. hfttHdu.hi.:^4.
ni. \\. ''2.
I ,
ii:M-;!r, ;.■.•.,■ n- «cr,, «iib'j>irjr. .E •
A- •■.-. '«5 ■rf, '.. :.. i-;:.. !•■ j?
.1 l^". \f '.i.j i <. 'i.i. . ".TT
dr('..!.J, G. 'i. !"•{ J^. ,. :'. .
<-'.»l. '-.47. i». '.»\. v::. :,<*. ..:i
•.iii.Sli.
CM^Mtw, li. iii. .V.w Oj -^^ •.'•^..■a.^:. i.
i. 367. it. 4>?.
o/m^, jK, xi. .'^•.^i.
iinito, V. I. / t.'/. . j *f.. ■.♦, f,. iv :
it^\ <f(, 0. L ,tfi.'. :% iM ■ ,r. * ..•:
4..=t'. \iiL !":.■. I ,. ./•
iaviti.«, ;nl,i. •'■ : •,.*:'• ^•. .■?i».^ii. . .-■. I
hurliue, JE X. "TJS. iii*/. r.-i'''. ..^.1'
iiitoraiir<>, \. '.'. / *»i;"/, tS.-*n.- *i/7.«.'»f/, iii\ inv .■•^. • . • '. ■ ,
j3b. ii. i;.Jl. iT^ 7M. " ::::J. m. ■». .;•.>!. • . i . ;. '*j7 /im:'- .■■
fl:i7. xii :i." s\.'.:>\ ix. i;.o.
»*»«if, jV. h. .M 1 •■«. y rfiV:: ■.'•, Jki. ni. .-,.-„..
ro^/, ft.iv. ^.'Jl. inultits{tai. ih •■..-!••' ■»
iniurtus f«>r. ''I 'i.', .t '. .w- uianitTo, \ t, r .,..; , ..j^» . .
ir.f»^. ;ii.r, irifAi», vvrirKndt . .V. aI
f.i, .+,. \;i '11) inuiKlo, V 1. /.■■., ff:-. .
iisf.-n-".t'.il : ^■, '1.11. rous^\.^fitrrt, JE. p^nr nrtw.'. on, ;h. !•■ ?"''i
'•.;■>■■••■ * ln\on., V. I. / in-.oir.nd...'. S -i
i.t.i :■■• i!;i.-, par. •nfci'.'n«, y£. «. 141).
'•" • iiiiii!v.rii«, ^iilj*. iwiT. inrWr • • !■*
inlmPi^v. 5. / /.ii-i6/f iM>i;tf,
i.rtiT. \, I. .' mt", r-iUinr, ,f*,-vinf:, /T. kiL ^i.'.
;■■<. .■T, ptnrf- ,ttf , JF.. viii, l:-**. iu\iilvo. v. 3. /'i*ii..<\c,
iiiln.iTt^^MM, \tar. r,..'i,,rf m, nifK». »'o// ii»»n, U. i. iiEC.
./■"./ //?, iF. Tii". '25.1.
Jiiti'!' i.in, 1, n. .«tt.( ■•!(, ti. l Oi. Iv. iuv6i\'»i, v. 0. / r-i ih».': -', f-
I.A). !'eir..Jfir,
iutii<, ni!\. i>i'Aiti ^i/rwryjat Aoni^. nm Ittmbh.*, rf*I-'td e^-rt . '■-..'.■'
iiiv.ii^.. \ 'J / t'.-.-..'../. ,..♦/;■!;, .K, li. umii/tt, ^i. y]\. 'S'J:.
4i 1. ;ii J: ' *'. .»:i. ix, 71. 117. iDfirn, v. i. 1 -i,.."-l i-aKfn- ■ .■;r. » ••
■.•>?...' X. .|i|.r.U x:i.4:i/ (•. iii 15^
jiir»'!, (••• .<r- i.-.i ,.-.^niilt) JT. i\. InM-iis i. 'n. InuiiiL /,.'.•.•»{ }iii S.
.'■'■■?. «i. 7>,V
*.i2.-. V li. y ■■ VI. ".-ii.
'■■■ ; , !•■ si.. 7l2.
<Hjr«n,-i, '.!/■• /»i .lE. ir. I^.
f.fi., ■!'. li:. f: ],'. \i. .' <!. 1-. . ■. . r. |,'. .1; |,,. 7r-*.
• ■■-«.'.'. 4' iv. ::-.\ 1.:.' ^. ■• . I ■ . .,n« 1:. .L -- 7.. -.
ii.t.uiii'j .■iili..rW..V. :«'■.•*. i',..! . , •■., ' jii. li, n |.!.* ^.
i^/.viii, Ji. *i, li4, ■■ I . ■ I .
A -/•/.... (i. IV. !..■•.. ■, ;.n.:iT. .1. ..
t}i..t»,nii.-, Ai. \n, '-''^ Tii|i.> .■ I •..!:■ ... 1 i -■
l".v'iir- pi ttn-f.l !■/'./■■■, .•"■■ »•.•/ Ii-I.ii-;- ni. l, ■•.i;.. ,,. .i. •; , .
/■'•.• ^fc, • ijw, i , I. ;. ^*.:;. .|,^i,|^ j .„, .
fi.-':.'i;, • : wr-t »" 'r .• .'.7 7.... r,. ;.; ;i ,j-5,. .,,.j j^,..
TJ , ■'..,:». 'TTT - /. -„ ..
•''- ' f' . vi. ij.. vii:. ir :.'. 0, f. ii'.y»,. : i*-
•i» n;r.«i fr. '.i . .■:..•. -. -.r. ;. v
«I. 7/,«.
in»'t:'-i«. !•, .|.Ji, -fhprcfit.- \; ..-»•• ws
••'/. ;;'/.. 1- sJ. i • ■".
i'»' l:ii(-. 1'. ;K .„ 4.X»,
iiiv.^5. ■, ', . y. / r,r./v(rf ir J .'n.
/ ."!' it', .^». T. ic;:.
/ .i.U— •.,f"iJi, .li. V. r.Ti - . , .1.
i '. «»i. V. 1. ' ffH*.
inii-nt-or, i'»ii., .'i. (.n ti»f-..ii . 1!'-
.r'.-CT, .V ii. fKX
liiVLii!r ix, iriK, f. nf.ti^rr, 0re<.'.<.cf,
i/»: «■*».•, li. i'|:«.
imr/.il''.. p«t, V. imp. [n, - , .^■■.•o* rr-
frf, /i- . Jei»', «J,i" J '1'.
ii«''i ..'j;;:, .. •., ..rt ijf..eiii-'iTi. G i\
•n^ v.'«i :«i, v''r. f .u»jl'.»r*\^ f-.dT.tftA«
■ \ - • ■ i. T n- .« Auir.vB-UiA. K.
.«■
-•'1. 7CI. «ii
.■*"'. 7.-.V ^■ii. 1,1.
V»' ,i >- . '1.. .^ .. ■ , .
^■'■.'i. * *■ i'^ 7 ? « I . . j '.
T-*?. xii. ivR. ui; .■'. • /»
..'1
/•'rt, ai. i\. Tj,. \ ?•,: ■..;„ ^;.
.•-Mrnf .Kaf, «. L M. i/.Ue^lI-Ot .1
■trj. '^ '
Aiifa.JC.i. I3rt, h*»t-,t^, jr. 7'a
n.\ «r^ivt <Z;ti'-r. ii: i «7-,.
Mil
;■;
CLAVIS VIllGILIANA. 51
pilcA)ii. I .:75l <". ', .-t. i.r.Sl iL3.;3. \..-44. vU |-'.i a i" .4 rt.u;..««, *.- iE. xil
voHtitft', k^.Aj W. )T0. 4i. riii. •■•3. vii. au:,;. \i.'£n. • n.-^
US. iii-.'l *!▼*. Ji- viii. "Jli;'. .1. « .-i..f. *. f. -' . f:\. .kT?. x
lUwir- a 'iiun, ,>!. (i. tht Uftflr Aif/, nyst siutc.'^. to/tif, Ji. :ii. ^iU. >ib ' • * ' '«^4.
I'. vii. 7i . llC nr^nsHitin^, tk i\ 7o '
KaMietu, nitj yU -.^an, G. U. 143. tait ?;. ni«*tf ^i.'*v l^- s- ^lt:. r..'i'- '. -4-. .ii. ... j.
iii. .V«. Ai.j;,,tt. I VMl. i.Vit.. r. * » i.-.. it. i. C^^
Ka>M'--u«. •. m. ^l-kvjcut, £. &. 106. larfeii, O. i. 19J ii. 1J8. i/jKit, idi.idtfn, Ji. iv. t^^O-
Mmv;-^ .'• iiut. pl- III <\« MAii^liaM, Iftigeaty widt^ tpacmit. (>W«; Q. L mroiiis fi rvur, <i. iJL 154. m^d^H^.
J^..\ltA.\ Its 329. iii.ii)2. JL. z«7hl. niril'"-.'i rHiiii, O. Ui 3:;: «v. 4A.
Hanylibs ■'Ij. - ' ^ '^l»«ylian. »/ BIbi- •/' f Ar fnattat mnte^ucnet mr un- ««t-/.</ay.
tyla, Jt. IV. IJJ. 4rll ' jM.ftit-v, A.. iJi. '^c rL 14. mki:iw> uii-, (f iiL 303. tkt mviA,
Hat-rr, rl», C Ltlwir, O. iv. G4. JE. m»* u.'nt«ikli .•^i.mUiyV. x 72. ;t. ni.ruliun.
▼L784. vii. 13?. ix. 108. LlU. ^laAi.nn^i. in. >La.tiiiU«, 'tioii.. Jba- inr'<<<' .ui«, Ci. iv. <?• ^. viii ;f7
Cerev, (f. L 1>.3. ••".;■ ^- ^i 5-'» ' ■•••:a. r»'. :>i/-..,;..in.
rtifkt. t\€ MfiAcf- •/ f 4{ y ;. tM, .C ^ :><»>i Aro-, iK. viii. Z7t. uinn > :«". .h. t. wJo. ikc :oHtk. tht
vi. '.^JU. iiiciit-iisuv m. a iii<nrnif>;> «■j^irv, • •'■'um.
--Ri '-r *'i*, i. n ? i.jf4t», K. iv. M. Icc. wio/w.i (n^w/iu/b i'. yh. >L Cl.». i-ii i! :s .| 1111,^ /£. ^J. 53^. ff^g mi,(;^
<i r.'Zir ^fl^i o^, &. vlL 41T lu,. iiMnll. .iT. j/'>.*M/i.»j. o/*|iA^*ic, '*.: -i/'-...'^!».
a //MU.Dn.<{a»ir, U. tv.475.520: £. '■ >' • .l-i-^ii ;>;.r^ in^su » -■n.i.iii^ ^ x. 216. <Ac
i>. 4J''?. 7f'>. 7?I7. r 6i.'. C^*".. 6>l. ni'-it '..10, ;,t r i.i Hfruii.r, in u»iMj'(- -/• i.A.i;.' ^•.'•dian.
11:^ 7XJ. 7f>7. 7'-J. vL 30ts \ii. '" . <Ai tiii^,.i{. x\i.A\.. iiie.l':^, •-•:••-. iifiin ii<jn\^ wddmigkt^
0,13 1:10 eia. vliL UTi. 5>i2. b('-<.. nifiit^:.. v.i /rtpt Ae<i/ri/.miTf|. J-". =.u kC.
71'. t\. '^17. Zii. xL tki. 210. -Hi-«l-i. unim, )|i. m. :{4r Me«li.im) iim-<<:iiv(^u(M.; ^a. wiifjr, £. iv. C71.
47>i 5r>]. 177. xiL 131. M< .li-v. H. w. IM. !'> \i. 1 1-. :.-7
m dam, E. L 2S. G. iU 3:13. £. vUL Moil-j. •-. f. U<^li.i. c »'./•/•!. , . v:. y^.
0J2. intiii<--.i, ij. f. m rtd t',ti,m Uwlla. <■/•»- m-i : ,.. hl /.^1 i- ua-d, JL. L 410. 501.
•r rwr, £. L r^ ii 91. dC5. . ii. 1.*^.
mr kind. .K. vii. IS-L ' '.'W-rc^»'. #;. i. 21 *:. .'\!i ii-^in, ,.iiti«. m. Mction.
•/■ r.ruMiireedf) (j. iii. 51. 131. Ji. ;.■••■!. «--^ur». uuti». i*r. qunHf^mf. ii^'-'<ii.l-.i.x, f. Tp.irtov.
Ik. >r.<''. xi. 7). tc-HHii.iir. .'.■.-^..•'iii^ •.■,'A !■ '. i*. .i<l.|. Mwlia.. •yTIcHi
•»■ m.ir^'<fc/nr*.-'i r:. lii. 187. Jl. iv. '■'■ '*■< <'»■.!.' •■ '.•*■. .4.. \ii. 4i.:. V» " •■ r-.i, :• f M« ■ .rni.
flt. \ii. 28'!. nu''lic-.iiii«,|i;ii- •ii.t..,%H'ij f ij,itdf .".!■■■: Hii« i-l.r. '■''.Mi ^'^m.
pa,-fnt-t-*t, fi/nut. G- ii 1'.*. 23. .V*. 'V- *i. l.;X li.- I. ii.' Iii« m. V-*-!»,). {[i.it^-fiin.)
ili. >'i. •''>■•. f- ■*. ■ >.:■■', iM.. .irft^ li. %\ 1",. i.t. 1 \-nkiH.(J''>- Hrnity"} (.i. li. 4.1»"..
ftin-.i^^wth^ii. it. 2''.f. m..'.. !.:n. rr, i" iij../,i,»if, ^.\j;}i.-, j;. Mi (■iiu|i-ii«. 'iK!iN,'i 1. m. Slrlifiiiipii»,
«/»..:*. .. t . . 1/; 1/, ,'' ^. I?'.' ^.. "il. >i«'li!.:i'-i:s,i, tii. Mi'iil>j-uii.
iaMt«ri"-s O f. i/r rinMf c,- if-fT " ' •''■.•.- ./1.'. ' I' \.''<i. AlfiJiv u», mlj. lOi liiMiiiri, Ma^Dr^
Antivut' tiiiy tkiif i«MiLii^<,iii/iii- ' •■■■'■■ '■'■ *■ l. l ■ li.-c. i/ u;/i. /jt; G. i. "iun, t/* MrlUjn-H, in 3lACiK.vlt«
> !■•/*, i. 11 ;'.ja. 1". A*:. :iL>Di. v. 251.
Lrnu-. ailj. mctirnnl. ('/•«ii/>..i ; "i.ili. .i v, j, / n..,. •.n.,'. A" »ii. .M* !i" iI-m. 'rt,» ii, !::. M».'IicCTt-i.
ro tke m»£Aei, nurfAcrV, U- i. ..:'. "' ■ n.fli. t. .n;;. Ai/f. ,, o*. iv. iiu .'f u'-ri-
i..'. <»'• ' !••■ V' li. !.':i. €-.. 1.'. v. 41 ,
•^•-'-i<f tiik's fxottit . Ji. V. 72. n>»*.!.' 'j^, j..i_, «.■..... I.. '«. , y.jf^j o ■ ».;ifr#-.;;, ;. .;.: v 1 "
kj iKe Kiotky.r\ iii.'c. /l^. iv. "J.S^. XL >iii«liUilM;u, j,. r. •^ . .moNf, invt.tl' vttirf rrptrt^ ■/■•/Vi./. c tn -. . ■. ..].. »
•»»■?• .'•■■■ _ t"'*. !•■ ■*:. x.T.«>. \i. ,/io.
mai'<! n< Att«tafA:r*# rffuc'/, .KmL in»'.'i ..■-. jiiii*, |ij«r. t.i .i'.r/.r, »•."-• ^ «/»", '. • •« .r .tfji ^E. !■
1«»7. < ■ ■".. :r.i :..^. I E.
iuatr-^-. rzn. |.L l. m.,;..»»., .'i. *i •• ' •"- t-i. ■ .■..•. JT. : '.Ti.
Kfl.iietnM.Wi- ri-:'. -lii.v •■..r. A« .--..'»■»*. Wef.,* .?, .' - : !.
nidir.' .!i i., O*. I. .i •?!"••/> 1. dofu, lh't- ''"•■ ..-iC ' f<-' ) t.*.t,'-it\fi (.•.:■•.) ' ■■ r. ... -.i-, (.. .^ ;•;.
tkc.t£.y\.-\7'i. •' •■!". r.J. t. ■ 1 ..'... ■. L. \' ' ...
mj Uir.. , v^ l. /_M ■a-ri-' ^rnt,.. tL i"' '•' *t'-i,J. I •tfti-i.itc.ihi.tk uf.L' . - •ii.t,*,,.. i.. v t ..
•*' i..tj.'. ■ '1. 1 ■.<;..,.-..- 'IV-.- ,, -..-. jf.,i. ,. ''^ :
(«/<! 'ir /11 ii^ II* /ii«ii.-rV». I C"-l ^ ■■• ■• . ;' '/". />/'ii,l i ^i. » ."*^. '•* . * • ■ . •
in,iiiini*. acji nntwt, •• /■.. .'■t. L^.-TL " t .o. ■ U ./ . 1' \, "' i ••»
»l/»r, K. X. 3*'. ii ;. ••!'. II. •!'.'. .- . /■ ..;. i:. *. • 1 ,.... ...rnt' •' ' ■ - ■' *"
/wwL.^v' ■■'^ '' '.":'•'' ■^^«■•^-''^"••■'■•j •■?: i'^":..';;.'.;';,.v^,;....
/■tf O ••*■''■*• «.>■ ■ ■. .•»'•<■■. •thi„'"'t\ I,: . * '
t.r B.if. I.- . ../.': . A \ .1. '.$ ■ .iif., .E. li. "j-.d. xil. -'7.1 '..;f. ^ T; 'j, .-., 1. " :■ ;: i •»
nrf-.^*!-: .1 ...•.'■', ^./. iJ.V. 79 ' . «. li II :. lU. A, %„.:..*. .Siil. A„;',..r.. :.'.■■. , i
or p .4 ■ . .'. jl. i\. .,•:. vli. ■. r.i !i •■l». ii /",... . .'< 1
Aolir, .(i.i.i .. .-, ru.l„!r -pnrr. .*:. vL 131. .' V. .!. ' :,.? \; ';••/"■''■"■■'"•■''■'"■
/h/.. -■!.. \. . . :.i.ti • V. \.. ,\ 1. ... i;,.. , ,. -, , * . .. •"
Uut'j'V..i|.. ^ • ■-. •^.-.Tt.M-, ror- ' - . -— . -•* .."-.
■uu
. ■!. II. ., ^ ib. u, c... -.1. III. a: o» : *,'. *;. . .;. .jj /',-:'^ j^ ,|,
'V, L.?: :": "':J»:„!'^'^- *■•"■ -*•• •'■■ •■■ ^i? . ^». i*.^-:.i
I. ^J-A .li. L Ml. iv. 4::i v. .;ii. V. ■'i. ii. .;'0. Ai. iL c'.. .:. IH.
5sn ftjo »i. I' %iji. ij^',. :^ii.
4i'>. X ■' <. «1. 1'»). xii. w:.
prnvnt p -.^-i., .!■'. v-; f!?.
0r m/..t i7.'.*:r .... « «.. ii. iT». ..7. ..„7. i;4i.;. 47 7 V.fT. iJ^,. :. .il . .^' \..p>., .-f., t., ■■ V
**rf^l''' '■"•'• "■•'• ^*' '*•''".'• •'^- ' "■ '■'' '■' '*'-■' ••/. '-.J-^ ■■'• IJ. !• ■./■«', .-,•/.'..'. w.C K. x .■:^
«78. VII. m. t..j-i. »tii. M. 6'''i M ■. j.. ;;,. oi- ,*. i... .. . ,.,. i . ^, ..^.^.■..,.. ^ ,^^. y ,, .^^^,,, ^,^^^- ,*.
Mi-y vf «vrrrrif^Mj («. II. 2» I iC.ii. 7 . . ; .,1' ..'■, f',. '. . , \ .w n
LftJi. iii. 252. IV. ^71. c ..i.. -.. - . .1 , ,. ■ ■; i ..u.<i,A \. \-.. -\\«^.i. xv.'- • '^-
n
i
rf.AVIS V1RG1L1ANA.
T-i.-'. K. ■:■.. '.'*.
. .; ■.: '?:■/. u.;ii. 21«^
!/■■■ i:'.:;-ci»' . '..r.' ti.t. 4>^l.
i.ti ■: . -'.'jt.'!- ■ •>i<A. -1'- ii;. lA!*.
— . . I ■ •• '.. . h. ». ifcuii.
.-:•'. ''■!, .''•■>,'< ^by tu.'tu^) b. vii.
I «.
»f"".i •.irnfiin o/\ {iing^ G. lil. 9u.
ch-'e ; r»K'..*. 'fmrte,G.i'.. l**!. £. i
7.-. \ii: '•2::..
/eatt, Jhl. i. i..'." \iii 1 /0.
•r fcrti^u<f. .'1:. iii. 'il'J. («r ^&A^)
f:ft ., 111, .^f, jy. t. 160. Xi. 73?
ii. ' ". <■; 1. :»2. 5L.vr.
(4' .»• ' .i-t^n^ttitttluf.ttfu mmtk,
• f '. i. L»*.'.
!(i. 30& JC «.
.tlni.o .iii. :.i:i>. 1.1 ^V^mmui.
'iiC~..'jr, .1 .• n4»i<i/- .'.»■. i. 1?^. &<".
•. n ■»'T..'i: ' iThT. »'tirtr.^ it% minj, BlClilJ!i|, v. 4 f iinintriJcU^iM
a . •• ■- j. .jiB'-ini,^ iv. 4?.
r*»' . . u, A. '[.Ai.', Jl<, x. 1«0. *>rj,.,trnfl/aUf.fii. M. ii. 5»0
/oir'.i^tt^-r, {fli.nuh/ii' r-'t *J »*■ mcntttu», |j«i. tfluuff-_/. if, fc«»-i^9xue«l,
l^'- i-. iv.lJKl ^. il. ^i:'.
!:•.■* ■•*. ■:.'•■• ■i;^' r'"y'»'"i /i»«^ jli. uicjJi-Hrii, i. ii. i4« ■:*»"*, (ItwrrjimfJ
men-^t! uus «i''.!- «jA« K.irtit.^. Ti'. •/*/*,
ilJ!i|. V. 4 /^■(f;.-Mri'irei<, <Mie,) iC.
iv. 4?
iv. VJ.
frtitiji-!, r -.v. 5:;.V
l''rlii';,v,Uf.'.*i>r.t„t, 'TT i 4.
ll4Wi (.ii!!iMi, :r,;t ri'<:u,
rtc- mpm ir, M-»i-..>irf^'M'.
fri>.
grrnt. ^-. ii- !k3.
Grjf.-'-j:t',u\ Jf.. iv. '>t
ine:nnr>iii<liia, lar. ^t (n /•■' ftuntitin- inrrc-T. v 1. 1 httu f *•.•»■.
(/?,(•. ii. 4.i4. Blcrriirl-Hfc, lu. Xti
91 (ii<(((;«rcf, (i. tv. 283.
|iacsiiii,
hetiirf. y.. V ^-n.
nM'i -rutu*, |tni . A>n-i.iK 6«u«A(,
purvh<tfrtl. .r. i. ;» .7.
n»»TC-«, nU^, f. n -i-ci^/irrf, E. »1. 2G.
«r canJitirTL, cn kiK&ra/t»*, yiuar,
(i.iv. .10.
erjmifr, ro:-f, Ai. vii. 317.
c-yai '■.•.. luh.t,\ ii. ii. »52.
hat
curiu». Mer-
i urv.
yiim"f, ft.nowtud^ G. iii. L JE. x. nieri-iHo, ijer. h^ lUftrving vitU^ £.
7J.J. vi. i;ti4t
iiic;nor-;in«, Anii*, p«r. «nenlioninf, mer-en», ^nii'», )wr. d^jrninf, C ii,
.t!-itn..:,tft*ulrinf^ -»':♦. kc.
Aii.-ifi- re/.i«if/, jttw/, fi. ii. fhVK r. mcrrn, « '.'. / (ffirn, fam,) t/cjcrr-',
«M. 7IJ. *i. •♦3. ii. CH». X. KWJl werir, K. iii. 2i.Lc.
ueiRfinitu:, \y.M:tpvkcn •'/y v.nition' mcreor. v. '2. /rfcfrr-i«, £. li. COn. iv.
»./, 547. V. V'J2.
enf/r.i^ ,4^. V. i:i]. UiKrfr-«*>. iti-s m. « Amvf /u/, «A^rt/l
ri ii-i i'i't»;, nii(/'/i /o/ied c/", JE. vii. u ;*«. A-/o-t /W/ (jtfeorn^ u. ii.
517. ■
mer^o. v. %. I put undtr trafer,
jf/uH^rt, .V..yl 423. e 16.
or t^.-:nthttwi, involvt^ £. lL51X
Ai.'28.
flroim, ."E.v 1.341'. Ita.
:■' I.
ftiVi.v>"u. V. 1. / t-mirmkr. tfll, J.-:j/,
^.''■. or ifiettk, .1'.. i. ({. Gjl. iii. 1.'^
\iii. '•iii. i\.S2A.
"/iirr m. ii. 75. vii. 6-15. i.
14.1.
natv. >n'nfi'in, £. iv. 109. vL 123. mer;;-u«, i, in. rAe nofac rtf irvtral
t'^I. viiL Ivn*. X. a3l. iinHsoJ ■^eabirdt^
id/'. .R. i. 3?7. n roi-mornnt. (1. i. 3^1. £. v. rif.
v.nf(i.-4(, (f. ii- iVs 101. JE. vL 716. merii<^,ii()v. vorthiijt. WrMniJ/.v,
S*.^. t lii. .li^. {m-ord) ix. 5'20. or tr%tk i\i.ti r, {/. li. 40. 3L. xl. 392.
prrty, .K. *l.i. 7''. •V»4.
mi*uipliii-<)i, i«, r. rt ttinHn^ .n«'pAu- nierh-uni. i. n. •"» ir,
iir i«i-i uy, /J'. i,'^.^ - — ^ - — ^
. ^V.~ iiT''': <*iV V . iK . ix . 2.V>.
iL'Ti-rA Oi' vi ■tiir, .V.. i. 151.
rinwf -. 'i; «'■•!■.
~ "— ■ . ■>* ■» "■* ~
i\t:iiiomc •■■ . I .' . .r. . VII ■ • ».
Mt-iia'- ■ ""- ^t'*ii;!ion«.
M'tj-;-RX. aT. .i'l1 i^in,'-./ilf«f.
t.Vcc^'... .K. :- i!().
«rrrr^..'A..' ::, -i'.. viii. CV4.
.Mvii.-.a-ii-i, i, iii- .'••f '"lii".
MfiU'Bih-11». ri, III. M' theu».
"MriMi i^-». i», ni. iMewPl» «
Biciis, liK-:ii<s t'. thi. minil, 0. liL 3.
([i.i-*'iii.'>
(I i-,'! A\ ii. .sir- ^'n. iv. i^yi. vi.
7J7. %iiL liiU. i\. 164. TSo. \.
C4a
ArBrr^i-onrnye^ .T..xli. COT
r««f*w:H 1"^ IL 7*».
«^«rfian. i't..'ui«lMii. iE. ii. 1711.
rTinwr, w:'/. fninUiovi, fi. iv. J12.
^. i SMi. X. fiSSL
•k.-ire, «J.7, .¥.. X. lo2. .; TVj.
luit, (?. iiL l-»-?.
lAoneAr, Ji. ii. M'- vit- 44a xiL
5..4.
— — «fcinXnf, JE. Iv, B43.
tlnert, ^ill, O iv. ^'i.i-
mrritiiN jvsr. mri-ir-i'.
dtvr-.^rH urli. ,Y.. lii. r'*'^. TiiL IfiO.
x:.r*l.
ot thal u (/{irr;T4/, £■ 1%. Gll. V. "TO.
xL \iiA.
(ii«//) detervine fdf, JE. xi. 179. •
Or- ytttian, ii. il. •M5.
dtitrx-tn^.f^iily') •¥.. xii. Cil.
nioritii«,ii^j. •^i.e, .■!'. v.ii^*.
t-tital^'r,proptr, iF.. iii. 118. 2C4.
•»•■ nn'^'-«/, A iv. Ol.*''-
ivst. 'K. viiL50l.
inor-uiii, i, n. «.'ine,
mIJ. nriir. /iKre, wnmircef. noC mdul-
trrolr<f, SL V. 77.
ibf^i-oiK, o|ii'« m. « wpO((pecfccr, mi^
«Nit, (/rin«rrtnrt,
(A* lurt^r fftmouje, G. iv. 14.
Mi-ruji.' ■. ;..,m. .Mixoi*.*.
, ^, nnep.u, ». I. /^/uv.^e,ie««A, «:•. L2T2.
X"-,'r,V Vj.lv.-.ilJ. £.. iv. lO€. awrkor, T. 1. I «m jvfunfuf, (.•". iii
«r/ib /»••-, .-i-ipji-fi^in, JE. Iv. 8:?!. incrMW, |Mr. n»n(, •pera-.Wmerf. Ih.
41..*. 5li vijL Mi> Xii.37. x. f^sr.*.
15;
0|Hnt#n, TCinui/,«<(?^.e K. •. L>79.
smrr^, il'.-x. Ii.'.). ^^
aMt>t:^n. £.L 16. A. ii 54. v. SM.
64!i.
Ilf nriM/yi ' '»- •*''••
n, cr, r. o i«ii'r,(intt-iu»^
iMird, K iv. ("■;!. i I, W. t a7 \t..
«rU«'fl,^ L&KXTOG.
loerx, nirn-i^ f tnf.tAaiidiie, tmjky
f^rr. i"* Iv *■■".
MeiMp-us, '. m. Mmwpiu.
triN^t-.s i», ' tumer, 0. 1. Sl9.
Aiwo-r- ' ■! i"!- L 25S.
wo<iHitr-l^inK.\c. N 7(|.
lumfi^iMiivt.A.«'<-tHtv*«mt^ Vkw|
cam,0. L 49.
ntd,ii.i. !«1.
— ^tpt >• >. ^t 4. i% . 33G.
mfrpp. K «iii ^t.
mef»-ur, orls, ra. a reApcr.
meifcfu«. pur. irea|h.rf^
inctHi, ar, l*. « «1*«;, U
isa 159. i;i.
«fcoun^ ttn.it, tnd, JtL. L 27.* n'..
714.
tonJrr, JE. lii. 429l »i*L SSM.
«rrerjr, or^riucJ, .£.S ^IZ
•r (enn, JK. xU. 54t.
meta mediM, lJb« •ncriAM (um, c:.f
■lu^-rminc A. v. 135.
11euiii-u«, i, m. Mctahu».
iri«rtili-iun, L n. •Ncial, •r«.
JUctliyiiinar us ^lj. •/ »• &c/««p«i'
to Metliymm, MeUnnijnekB.
nidior, t. 4. / ntconirr, /k. xji T''*
•r nrrtN j|t,^w#, ride ':i*r. ti. it :»#.
Mcitsr-us i, m. Mrioci: •
Meti-u», Lni. Mrtiu^ ^
metu,T. S. / mew, *^«}», ••' ai; dt^i^
ttntto0\M.-i.S\i.
gatktrixrmcMj Ki. i\. 4:C.
tip^turkt tkttm, G. iv. M
roetor, v. 1. 1 meajvrff (/«^; «tu.
metoMttf, imr. en ke ftartdy
drtmdtd., G. ii. 419L iv. d7.
•r ttrriUe^ JE. x. &57.
mcU^cni, tatik, iw. irormc. 'L. l
•raTadiPif^. i. 24fi. £ i » Slt
ftmrfuloj^b. T. 7if.
flj^rcnerjKEe o^. il1. i. ^ f l
roetuo, V. J. //enr, G. ii. S38.
■ina/r«til «/, om JcnrA/c e/"»--
/eor, h. ia. 1 la
/ i/rMul, U. UL Sa.iv. S».
(neuU //cor, JE. tI. C9A
«m m^ttttd tKttk fttir^ M.. tL Tl;.
«m r«nccmerf/or. JK. x. 94.
m«t-a*, u», m. /m.', u. IL 4?:. :pu
simO
•r drtmd., C. L .'^■.1 vjii. .5; :.
terrcir, Ai. r. 4'20. ilii 451 . ■
• jMnir, £. xl. 733.
cwwlrrna/ion, £. li. j^i.
rtligiaut awt, JE. r:L tW
meiUipri n. mu, fniRr, m» m--..
iiqr'<«n.^ £. i. 2^1. ,i.\=iy2. x. «^:.
..?«vte;cnT. i)i.'lo M» rtL-.^ 1-- r ^L
- 83S.
mct6mn. ippii. pL «f m« c»«»i*r5.iicr.
£lL5e7. It.^544.
i/my nom}»cmi«n«, £. xl. 273.
•/"my/rieiu//, .JE. sii. 947.
•/•«3f ««Vertj, £. X. MS. 904.
o/mjr «AwNtaps, £. xiL fC.
Mfscnti-ut, i, m. .Mrtemivf.
mie4ms,4nua,(Mir. Wiueriii^. .^jfi
ifnif, jAiNin^, Jf. ii. 73«. '
or dm,tinr^ £L. Tiii. 3<42.
^«lAiNftliaiiiif. £. ;t 7'*i
nicOfT. 1. f giitttt, rt.rfcr, A ?<.
743.
«AtM.Cix. 111.
.^«A. tgmtkU. A,. X. tS4. x.v i '.
ff^n, S. L 90.
funwr, iTMUe, ¥ ». s».
■rielr «/, (fKtolrtr.) O lii.<l
d«rt •«<,(•. UL ISX £L 1T «75.
BUfr-uift. Antit, pmr. trm «nr • «Jv.
dtpmrtinr.
raigro, T. 1. / fo ■ncy. dn«.f/,^ >
f/«er.
mll-ci^ ttis, m. Ic r. « mfditr^ tf
7.
(ancncmy,E.I. 71.)
atr*(.^orMyo/-arHi«rfmCB ff .
HtlM» BlileKia^ tAa^V
H
'/■
CLAVIS MUr.lLIANA.
53
««'. K. xi.36t. 5U.
Mt/if«ry diteifiins, M. vUi. ^tA-
niiii-ain, i, n. miUet, (rrmin.)
m\He, m^. u thmMmnH, JE. '. 19% ke.
ofteo put for aii infiniip. iititffiniir,
or ffrent nnnibvi'. JU.. ii. IK*. Iv.
?0!. r. 8a 430. 00.*. ti. 110. Tii.
887. .V.S viii. 291. \i. 167. xii.
76d.
mltlia. |il. n. th»Hsmndi,
•u^iM. f A«iu«i»:fi {pj WH.) £. V. lif.
Muu-M, AniH. ni. >f iiitjn».
niiii-C «nini. pl. (. iAr.>i(«,
■uword. .E. tv. 41. >iii. ¥1 00.
871.
dtmetru /F.. vt "i
fArrfltottrij^, (';.'■»■«. -. ' . '*. *.5.
G. lU. d.
curae, £. tli. ^^ v 451.
min-an», antistArcoit ::nr, nrnneinr,
O. li. 457. «ii<l ^noidini, Jr.. iL
240.)
nin-ax,td«,n4J. thrtmfmin^^
hanfine m*r tn**t ktnd^ 'tady tn
tumtlt., /aU upQn MUj £. rliu
wweUinrydtmetfnu^ O. iil. 77.
Hl'bo4Unr,li.i.i94.
mtnrautrmgy mpy, itoking mcnf»-
/W, JE. X. CI7.
Minri-i», t. ni. Viiiciu^ (R.)
Uiiii-rr-ii. sr. f. Mlnerfa, tkt gvdJat
itj" itnnlom, nrtt,kr.
of ^pinnine. t^. vii. Kd)^
(meTinu') tke Uil of •.pinningj tpin-
itry, Ji. viii. 4(h!.
■ fAe «r« o/ ipinnm^, ««asiiir,
«. ir.SRl.
minline, wlir. /cnst, in (Ae /coif.
Mini-11, 6ni«, m. Minio.
Blinist-(.'r, ri, m. •< tfrvaia, vcniter,
mminitter, prittt, lariijlter, U. iii.
(ul). Ani/fin^,«fte((mf, J2. ii. 100.)
miniftrh-iitn. t, n. miuiftnf,f)--~-icty
#/^ce, i/m(;;, M. vI. "225. vii. » l:i
mini.4tr-<i, <c. T n mt iVf-«entMin(, teai(-
tnr »r A<fiy/>N«i'/,
a (/rmo/c) miuurft:/' o/ttute^ £, xL
658.
BlniftrHiDS &nti5i, pAr. jf^Mimg. «/-
/-. 'Lrr.
luinMtTn *v. 1. / briito- (la a «rrvonf.)
nrinis(cr, sci.t, G. tii. I2(J. JE. riiL
IHI.
kelp/orwa,d^ /E. vi. S02.
■((en^l (o.(<Ai7](.) £. x. 216.
fuppfy, Hndf-, Ai. I. 212.
ijfir./, O. ii. -^IC -£. i. 151 r.
<>4<}.xi."l.
-—^tfford matfrinU/itr^ Q. ti. 431.
intpire^ AL. ix. 761.
■liuii-niis ^ntH, \t.%\. vtfivi^^g,
tkreatenim: iiZ'ti» »nA .i.-i.« i.
mini-nm, i. n. •^■■•l ItfH, ir- 1 »• 'iV^ ■.
Minoiu\.i'.j. •■■iy-',-i>*; d» Mij---
i/-«,'.a. ^.v, !■. X
l, .t>i. .il. 7I.I.I,
; H MJ. » 1.
1. I : ..(
»'ii'i'»r, V
II''. 1 . ■.-r
(•i'*iil... r' II
iHti.itK, ■■•■;'».-^ M, ^*. i. ;'.*J.
(A 1'fiiin. •/ciijn, «MfoMii .fv- «iii.
.>' I.
:?rfii»unrc, p.-» -fenff. £. lil- MOl
■; . :i. T. »:.) /i : ', 0. iiL 24^ 30i!. 4c
)•-•... . •« 'I '•!*.
"/'■ .nj',1., i. iX. •J.fJ.
«n/. 'ii^-. >. X. l?r*.
ni>L.t' .'I, iiiT), |i|. (oiiImU potttrihfy
/K. viii. .^.
(<i/ltF,ai^f.) £. vi 822. (moiknM^
.E.i. I.)'. 7;«4. iii. liA
(Ai youtA <}. iv. m
Miii-o«, ui ■ ".. MiiHis.
^^''•'Jtiiiir-ns. 1, m. i*« miiMhMr, £.
v|. >.
ailx-i'. »>•■ <»i, E. ix. •>!. Q. i. W-
(jta^din. )
4r«(Aenviir. i ■ u» 'Xn.
nw niiniiv Ttfrfihelt:». £.. *•>
.ITJ. '..>■;:
h:''i.i i^ii.iti-, n<>*' U*z, X. Xii- l"7.
4P1. 71»:.
i!iir.inii-.ii*, Hi'v. 6y piii<n^.iir, in
\iill. ( >. -Ir..'».
nii' r.ii 1-. *-.r. ■_; "? A* ■i«m'/<i^'.I wf,
.1". 1 'OJ i.1.2 . \y.i'i1 vil ■»'
'-' li. i/i. i\. ■''•I. X. od'f.
p*nt*r^'in^:_ .i'. ,; rij.
(n*jf ;i't • i.i»i. ■■ ..►»», ttraii^r. tV'
/viiinj, ^'■'•.'"•^«•li», Ci. il. IWI. iiL
':'o. .1.. i. i:;.' i;. 174. vii. t:4.
vili. '.'■■«,■ Mj. '..»2.
mn.l' '•' i.ni, 1. n. <i r,r \:'.<. nMndrr.
prfii'^H. •■ 'i\. 441.
niir-An<>. anii», (■lU- r.^ondtring atjod-
t. •-•-,•'.
mii. •?•'-.»«. fvir («t .'.<' :Qi»nii'reJ mt,aii
if. rit, L. i. t.' !.
mirM.-.ff.ir. atiHii.it^, lovn^Crrinf of,
I. .i.M. .;.
«/iT fi»'7. • * •'*itit^t^'./,i'. ill. f-*.
rr !• / a-oik/<r, 0. iv. CJ. XI.
•■M .■: '.ij.
Uiill./f . •<•*. /1-.. IT. S\
f.tn '.(■./ 'H sn/pi-i rfi/, F. I. 11. £.
v; 1,7.
n»'i iii.i,:htid wi(A, E. vi. :10. ^, Xl>
12»;. —
aHmf^r, K. i. '.(». v. W. vili. 2. O.
iv. I »7. /f' . i. »_■!. 122. 4.H,. 7«V9.
ii..'>2. yi. »^^1. vii. 8lJ. viii. lCl.
CIO. iti, 7jn. xi. li...
n.-Zfi/rr, (ir» u* (n •rtitnH ) £. vilL
•517.
iniiiis, •i.'j. «r.rnjr, i4i.iii. 2i»3.
0>^ ;»M--rr'/'>i<-,:i'on</cf/ii/, iivnrfrMif,
,. .,.,-rj.')c. <i. I. 4f7. i\. ;W>9. M.
i. Jj^i. y'i. 733. Tiu 8=1. K. 2^7.
5"' "■ '.
ma.r^, (•€•»» 'n ■ 7 nin»') iE. iv. 458.
«r rr.^v '."'ni/, ,!•'. \ii. 37.
er.\Uei't. evfuhitr,, .!£. U, fXXt.
ilil-r-rii>«, viiti.'>. |«r. i«ini»/iny,
dfttfintf, pnHing to con/utionf
A x. 7.1.
or .»ff'o:inJit,r.X.. xii. 205.
mi-T^».'*. ■J. / miurtt, jE. \. 701. vL
T/7, ix.7|4.
or mie, (i.i.at. ii. 12^. iii. "•!■ ? I «'J.
Ai. i. 4ii'. vlii. I -J.
fc/i.' 'i /..-iMi'-, K. ii. .'>''. ^^ tv.210.
- -f-t^U. '■■^L r;i.xiL Ci'.'i.
tli.tur*t, [tirtlmt t9»ithnyA.i. 191.
tratter, A\. ii. G^^^.*.
jviA, (pufk on) ii. IL 242. iii. '-J.Jy
./E. X. 'iJ. xiL R2;\
o/(*/i rrjteat. aIti:moie*,f, AL \i\.
720.
mi.-rpfir. v. 2. f n-n ii:;»i.;^rf, mtr«if,
(:.uiibltU).\^. iil.5j7.
.-1 ■' '■ -'n.'. 1.. ii ■.•:*■» : :. ■•.. 411.
or ,.,.l:.'i, i' ir-uUni. <» i. Ji'»'*. ,K.
j. 1 ■'. it. 714
mtf:-!/, .T^. T;i. :-«7
• ■. ■■t'„i, .„'■ «'. h'r. ii /«.•» i: r II- 71 \.
b; ;. , i *- 11^.* . i.'., .!■;. .\. I ; J
< .■ . ■ r. '.!., .•. • . i,,':ttr, I». Iv. 7r,
.<< 1.
o.- <*ift ^-'■..•n io^r»yu ,-, ryluctt /, £.
• Li. ;j4.
orrt r,".\>y,l r.-n\ Jfi. xii. ^fiu
Mi«»'i.-ti«, i, in. .'Viixciiu*,^»!!) jE. iii.
■iJ". *f.r.
(I'niinnii(or.} .li. vi. 234.
miirr, iiilj. miterabfr.
w. fuitttnmte^ K. ix. 38. O. ir. 4U4.
iE. vl. •:9;. (Vl^mttH) x\\. \:\fi.
or ttnhnnytf, JE. 1. J44. '>*'.'. W. 249.
V. t.-.\ K. 2*!5. X. 121. ff2a. xi.
».-,>. I0!i. xii. 541.686.
poor, txpoicd (0 hitid*hip»y O. lii.
.'Jta.
Ji..'«^.j"/. /■- •.ori. vrrfff-r.i^ K. ;■.
•»". l.. II.' r»?, iO."«. iik. f. jr,2. iv,
J .-. .1i. L Cn 5rj4. ij. 7t.. ■; I. mi.
l«i. 2li^fc Ijfl. •J^rs 7JS. iv. 20.
• Slfi. 421. I.M..T '-.12. ti7l. rliJ.
3'.U 4C-. &i1 X. •■<. »J. *A». Vv.
tJ^ rjai ais. «fti. iK j? i.M.
-113. .7J. SM. 'V^
'.',» -V;. \i. r .1.
.' i<i ofpam. t:,t.ir.,l,n \i\. .JSj^
• .■/. \\ \:\. '"^2.
tri -,i/r,/Wj-»', K. »U. 27.
misf r, «tliwtut.' ■m nnA.; wy, !»»»/• rl*».
nate rui.i, ^. m, F3y,'
c n wrr/ Aerf mn«i, JL. iii. i^ TiL
V<b. xiLl5J.
«o » ii-^lrA, it. iit. 41. vL 721. 75t
miserum f ••i it u a to>t trhed^ thoii^
in^ II.- A/, Al vii. '.(D.
lui-.^-ii.iu • Mtifr.i. '*»ft<, .\.. *'. 21.
rjivrrt.'iii-;«. r. t'lj. t.u t>«iA/r,
«•lAif^iuy, (o^ pUttJ. (i. |t. 4.M.
tnourrt/u/, (t. iv. £|4. £. ix. 472.
deptortMe.il. tw.b^n. je. si. 89.
n-f^Aerf. M V. ^-ij. £. :L798.
crJhiloiH^M. ix. Air».
tho.iir.r, JE.i. 111.
mtMTnlile, (a>»«}l.) vrcfcArrf, «A«eA-
ii;C,
;/ . ly, JP. 11. 1t5. 484. xtL 338.
DiLvTn- .n%, pnr. moi'!*!' pit% '9 Aa
p.i,..!, ^ XI -26«.
>. '■.:.^. .'" frt /atunin/f ^ tL 88!^xi.
4'J. i.i"
•f.../<.rfi..iiir(, ii«iA«iwy, £. >.508l z.
a-ri (-Atrf, £. iil. .591.
tti,t, .•.■u«/, (J. iiL 478. £. lU. IML
mt«t'r-.iii.o, 4iUi«. par. movtd with m>
fi.. JE. X. 92S.
piittit*^, (i. ii. 4-J:). £. TiiL 7f.
nr Air; tn^mtnpitr-itn, £. v. .loi
misi-rahis, pnr. pHyit^^^ hazinf uw^
p/.'.'.ii»ri i.n,
r«'ri.>iii(r(2(i>iq^, O. i. 41. fcc
mi^f ri<«Y, T. 2> / /i<yi Anie |>i(y, (al»
or • opiimJirion, £.tILS60. Wl.
mi?ere<ir, v. 2. / ritn, htne p^:^ ,,/
—nmpattivt.de^r comtnufraie, £.
Iv. aii?. oTi). Ar.
miscr^WY), v. Ikl piri/, ■ ontprftirnote^
roniTHitrrate^ JH, i\. 14'. \iii. j1,i.
X. inc.
mi-4'i-ff, iiii|> / /*>'y. lc. £. v. fk.^
\\. 707.
n>i<i'p»r, V. 1. / f»i(w. kr. G. iv. 2K'
A\. \i. 14J. 1 U.' i\r,. v. 35a xii
ri ■ n
nr '•.'•: n(. 6<c-iit7, /R. rl fTC.
Ilii«^iriiiins, ad). ntotf m.-;%-u&.'r. _^
- .»-js^v-'*'4f^« •t. ^, .-• .. .1 ;. • " ' . :■
\i. M"L
• -■•■■', ;r-«fr, ,1. ILr.^\
t lO'» i'i»_j««Vfc^:r.''v in /»JiTr, ,»{. iv. 117.
mii.M T-^;'ul. tini, Ai. ii. ^ iv. 4iI7.
frii»/ if. , r tfnl. jE. ii. 411. xi. LS5.
mi.«*>ili-u,ifriii.',. ;>J n. »/«>•. miMiA,
urtiffom, .y.. iv. .VjO. X. 710. C02.
nii."H-i«s. r. ;iiij }.:i\itzr,
to l,f hr-it,: thimvii, cmtt, jn. X
4«I. Tl.i xil L.'7;i.
liji"iini:«. j .:■. .,:,.. ,1 .:, ,«.!«/, ;-i.^;, JF..
viii. ,=>■»■».
nii.isus. |Ki|./>...Mrvrf 'mf, pji»tiin,
i.r t/e>;iii(i4r.'. .i-.. i\ y,»;. 577. oli.
r/."T .', /if ,',... .G. ■;:. 447
/.iif.i 'Mf/. (1. ii. 4.Vi
(.. 1. ,'ij, . «♦(, «/arfc/, £. X. .m 45?
-.i. '.M.
'■'i'ir »ter, tndtd, iismissid. C r.
•...('. .'lo.
iri.v— •. ii^:. ui, n Mm/in;', Avpnlclf
/t'. Mi. 7.VL
inistiK. par. miir, mi'igied,hU^drd,
i.-i ,r,l ti,t:-tktr, Al. X. rjJ9.
liiiii >oii, \. .;. / crvwmilJ.
nr mt''ii\ J-:. :. ■_''!.
'i: /•■o..- 1 T.-i ' *:•', E. «. f 1.
miti|'«, V. 1. / 'iwii^-nift, nini^:^, «t^
prn.f, i"j'it r, A- . \. T.t^
mit-u, e, iii(j'. mi/i/,
iu«i(. O. ii. 5;;2.
gevtle^tn/i, (i. i. .144.
frrufer, riptnini- H- L 448.
fiurtlov, nnt . V-. \ V.\
4/4
CLAVIS VITWILLVNA.
i- . •■.■■. f . I.Uf' ' -
-lill . V .. f . .--. |.;.'.' ■ ,,
jc- . ■■• /' : - '. j K. ii>. "•! .+'.
* i .1. ■'.■■..■ .if ■ l. vii, ..'l.
'U •! ••■ ■ ■ = '» ■■1. . ■ tll.
it^t' ■!■&. i.». \. 1.7. "iti ii. 'i.7.
e- . i i, >'. K. '*'. G. i?. .%*.
ji.V-;" ^■.. vi.H*)
. I . . . / ^i»-. '•- IV. .M". K»j
■ __,, J..,. / i, i ■! »
—.-■•/« u'.iE. kLi. '^■^'.
pf'nu, \i. itl. ■'•■i.
«ir ^^Aff-f tu 7«», jl-l i\ «"».
JT. •;«', p-: I. ■y. iv. ».>^i.
td-rrA-f, /:■'. xi. !)l.
y.». •ff^M. /, <i. i 67.
Ti;|-.f. ,E. \\i .^'•l
/,. ^|.j i<^i<jn,(i. iv. .yjt
< '/•«•ji, .■»; i*. t"'."!.
.■i < '« iK. VI. iSi.V
riii-.'. i..sJ ••! (, datl. i^. II. '■('•>. \x.
r.ii.
r-- <A'-».T", /?niy. "F.. il '*''i-l
».■.. ■•.#« '•■,■■'*.,■> /i\v e*»''ii '*iJ'tl.
^ ...
I . ■>.>.
. ..' ■..■•I" .r'. II. ■■■ ■.
'' '; .. (i. lii. ^^
'•< ./.•:i-.. ^ iiiy.i'j.) A\. «1. Ot*. ■%.
■ I I.
«:f;it..f. mnif rnhjtct,»uM:e. J;. iv
- *!. viii. 14«!.
'■ •u'iMU. .'.\. .\ii. 191.
e'i ■i'j. *' "*^- Tiii, "IJ.
o- ■ ■• •". .■^■!. ' I .■. ■
^•^•^■''ifti . :■ .• ' ^.S 'f ili. ilii .1'..
/•ii. * II". li. I* . '.'
■ /■«. ■ ■ ..*!■. i. ■ »..
imr.cik / ■ ni ■o»,
/ .'fi.n.' -■1.'. .11 • . .■.^.■.ie, .!■.. !• o—
iMo i^i*. 1». iii. ■! ' ■■•*.
.M>i •!-:(, •L'- 1- M>'> .. I •M^-i4.i
lliti.--!i«- ■;iiu«, «'i,'!. »»f. I ■.■■■r._' . '.
•i- . ::viii.i^ . !■••• ■ . A.. ii. .7«*.
fTMvMii^, .i«i| tK..-1't..'* ij. '.. lii. 4CJ.
•S, -.
B.-''!-', Jt. X. fj». \i. ?:-• ■•■. 11
■i:i. M. ^.M.
nifinrM'!.-'. .I^". ii. '2>¥}. TrO. iii. of. ».
4.5. \. r.U. «L :i:. :;•■}. ":«'.. 147.
4J,J.
or ..ii^».'.!?, .K. ii. 0^.1. %i, •Itt, \i.
w ■■■iBiir.^-".-""* f',.i. ;».!!. ,1L ir.
4.I-. \i. .;> .;. \:;.a. i. ..•.
^•'li .Ih: '. 1%. I,"'.
j.ii.-n-,,^ f;. 1. •!;. .", . ly. {■■^,.
la ni.i.» i,- .-. .-j ., .\t. j ■
I » ■■•■.i.-. ,!■.. :..■■•» ■■Jii.
fi- ».-' -1. ■tK>. , '. xji .T-i ■'.
Kwrst-i. oMi I.. |ii. iii. icifii'in« rf.ul*,
IH'.\:\. .v.l. vifol or f'.o*ir mirt nitJk
ii»i)ljv n.ij.v/i/,' /■-.■.«i',; li. Ui. .»i/ •»
mjt [,U.
-a- ^f..!
'. ■ ■' u'j,Hit. .'.•.. .\ii. 191 . f-'iU. •:i'ii »j,.'-ii.i^ ,'.-!< Qflthl :arr!fict,
nntlfl^'.- ■■>. / um «mf. .i-. \i. ,'.,"•:■ ('<'.:^ j f,. %iii. 'i^.iE. iv. 617.
•Ki. •s^f»c «-■*.'. ,1"!. »'M V, 1». |Ti iiii.l" ■-.. *. 111. fi •.■!-;.'-. /i>ne,
"■■■•. ''.■ -.^. .-v:. x\^j.
■: ■■|.. ■:,■,.;. /4. \- 741.
■»'/'U. il,.i!i. 4 VI.
.■i:«ili. ... 1 1 . ii/, /K. \ . .|70.
' . .».■<•■■■, i..r.i.''»f/. fbfttuitH,)
L. \ ■ 1 «-. iii. ^"/'..i^i.
^■. . :. M 1.
i» * . • .1. :.■ 7 ^
••:•,. iTi' «•/.■|.|.. ■.'..••■. .-'.Jl.
^'iiu.i :-.:. i. iO ^iT^^vHri.
'•iiir-tJi-1'u*. i»i>*,. II. rii. i\[nr 'hr,'«.
.i;'»!'r]-j. . »■. ,iitj.rAf.n_;r/i*f.'t, <i. i. ii7.
.i:/.-.iii;^f <ii;i'i, ff'a-|fii,iV, 'i iil. !',■.
•lioMlit-ii^. aiLS r iiin6i/i',v. cr^t/l ■•••.. 's
•:/' ■,;i'li: •■. iY/0fi'f.tf, Ja. 1*. 1 . 3,
■ir '.In :i'1v. ;i sf h'm\ II. iv. 8.
■ ■•■'.V. K. \ii1. 73. <•• iii, :.?
■ " ., ■;. 't .j^-^o, lat'f':, K. L 1 i. .i:".
• .'':t.
' .«;. i. 4m.
:■ -.Ml.
'■!. iV.Vi^A Tn:. ('<i:f»n»,
• i Y'.
.■■'■'•.'• ■ '■. •.•■
1 ' ■■. i'i. ) ii-. » . .
1' ■ ■ 1 .iii' , I'. i . i'm .■. ;•
■'.,'.■ I I ' ■ "■: • ;Ln. ^•'fi^l.i
■ ..,• ..r. . -i.
II ! ' , '.. ii:. i ..(... ■.. , n. iii '4.
»•■ .
f ■'■■t'f ,'»• •!■• ■ .V >.:l , •«■f'»;.
• - ,, '
• »,l, . I.
•; ...... ■f.'', ,K «»■ "*..
»t Ir, ••• . «, '.-i,. •|ij, I., »'. ; j '•■■*.
- ■ii/, -■( . vli 12^
...... .••T, K. V. '^J. «i .--. i:f».C3t
•■'i"», .K. *-.. 7".. vL.^a X, ?:':.
a. i.fm.ij.:. i"'- ■'.. :. :».1»4. C!;.( J
«.irauA, yjr/* />. n-' ' :■ •', ^. il-^J^. 'i
.■ .'■.17. '.■!;. '.. -. '. IV. i'>l. 47o.
l.f* '.', ' ':-, .1.. 1\. 1 . '. i'' ,
'•; *'i.: i II. ., '.•''Uiri ;."'. i:. t\c va.-h
• , .'. I -•</•(.•.'•■; M.. t'r; : .: .».
i'.. ■ ,' . ' i', i, 7. '^\ 2''''. i-a^slm.
,t .•.■'., f.n. .', .t. I. ■»I • ii. '-"'I. ■'■^
1.i*.»;i. lo.l. .1(7 : /l, iv 'j.Ai, •:!
Idl. J.^O. N'i'. i*.'^ ix. "JL:. 1.1
I4a X'n '»■'■'• <ii. U"- !m.*A/.
arpf,'a't.( niii ■'.'■ il..i.*jtr.
•^uorii./fNiili, ».t. ii.l^V'.
iiii»l" '... *. ni. fi •.■!-; .'.,/i>ne,
.- 1./ »■.:■.■ j y. i-U.^l'-UtVl€\^hiy K..
«■li. .""1.
»•♦■'.*, .■!.. i». Tll.
n)««l-'". i">, f. fi Mi..';.
«■ .»"nn;i. J". ^ ■ -■.■7.
T...'. -utvU. hv'l\ V.. V. 118. 431. X.
7il.
f»>- .',';', '■ ••" •■r:!if*. A!. ii. w^. 150.
l "".:;: •"-■ ■. ,;i I.I-.1. CJi.
It '. f. ; , :!■.. 1. •"!.
o.^ .-.vir •iiliS.f!.. jli. ii. 0)3. \iii.
1 »J. js. .■.!►'■, ,S.i,
• • .•'•f .:'. !• . .'■;::•.
.'■...,i t..!'ii. G7(». .V;. iii. •'',7.1.
t ■ ■• ■ ..■-■i/fifif, .;•«. \. • ".K
I ■;.■. ;. •..•4. A'.. i iii.
•'•■»'. • I .. , ,1 •.- f.//J' c n/ hutifliHg, jTI.
1. IJi. \i. '..'wJ.
: .:•■ f. ,li. V!, r i^ ^ ...
«■< ■*.»» ,»'. .i\. IX. •--'.
«.. i/< I. »,'.'';. i.f ,.i- ■■, iTl. il. ■t''"'.
*v .''«.,..■■ : .-■, f. .i:. i !,.»•.
K.f.iNr, I., V 7iH>.
T!-'.-'.ii nl'. l"0''»i, jK. y.i'r. .^7.^
; ,"i . fi/i ..''. .h. \ii. li'l.
!'• " <•. \. 4. i w.lfnijit ii.iy JiJJknh
• •! • i, .
»*. . . f. ;ir,-f:.J, .••';'••», /l-,. j'i. 10'^». i\.
I- ■
'• ■' •.■'• . , tiii;. (\. i. .'7J.
.. ... •»r<, ^iixi- ;f|f,^:(riii;rA.') /K. XiJ.
f> i-o\^:-\Sx. i\ r?.i.
•..•••/'!. <i:^t,'../. <i i ^:\
tf, <;•>-. f ■..^■t\ ii'i i:i,;;fi( rtttr^ \'.. i.
.u ... ■ ■..'!/, ,1-:. L 4:«. iii. 6. IHJ.
\,.. '1'\
«. .r-,.f./'., ii'. vil. !27, 1.-.".
Jii. .i..'.'.:ii..V.. iv. .;."!.
V.tuifi/lr. £.. i. 41 k liL B^O.
.'• i. .'■nJf.
^i j . .•. io>u'kU«. 7»»""Hr. S.. \\.
liHil li.- ,sir lii-,un^ uiatti: ('■cUh Aif-
t" ,■!•:,.) fifrd, M. X.ATil.
in..>llii', r, i*. / 10/?» n, i-axtttn^ mtl-
'•:v.ftfi'i )0. ii. iV.
ir'1,..-,^ .1. »i/rfpr,
•.!•. J. O. j. 3t-2.
■-.. .. •:.".. ..\,v»-
\iuiic > 1.1 '.l.«.«^< ■^\\\.'VJR.
.. a:. i. i •-'.
- ":• 't '^
iv. I.» . (, •»•1.1. .f%.» i
ij.;, lar,.. 1 n. «^i .'
— ^ «rr«. 1 .■••« . t, »,...-«„..;; K. I* ;
•• i'j- J3 '■
; r •.■ ,n } .'r.t«.« .V» .T'
'•■ , 1 \ll'. '.,':
— •."Ji' •'!».; i. viii 53*
t/,'«iu.f».:< , .••-•r.i,^^ .^>f»k.-iat» G
ii. -."'.
#•'«» ■.■V. I'. "Ji. ■:". i; ti )_;».
r ■:'•":,. K. .«.4.» »». II. ■>!■... :,
yiiUiUAt, }.. Hi. .'.C. ii. ^ij 4:^t.
• r(/r.,^4t.r'Ml'. ; \'UifXUg, tU\9.^m^.,
A.. vii. ws.
flir'i/. ii//vu;. rioc. 1.'. i. ,..: ; .•*
IV. :;<,
I». ■«.*;».
p^iHn/.iw iii. l":»'.
- -.'-..iVr, K. i. 7...1- -i. f.i, i'.::
- - ■»: fi n.'i r. '.'. \ . Sl . i : V.. J? ;;•.
- .'•. .4i. *ij.i-l 4r,8. u :J4;.
.-._ „ -.^uJf. j . - o./r.', ■ Jt. 1. 13L t; :'.
'ftr.-.tj. ni,7;'.
.'■i«it{(f. tubnf*^n:-r. tj. i\':, ^,»;.
ii.\tt»! imillia, •/irA>.->(,7, i.;l »(.■_. t', •
pt : f^. Ti-rf, 11 . iii. 4 ^
kar\iy A.. IX. &ll.<.
iini bNiriii/, »».o-p. 2\. XI 4.':
7if.
Hioili:!. |iL n. hnod in.iilvi :m £>'jU.
r.i; '. ' f Air ;■:..
IUi..-.!Ui/l|/, .^l>-i.it* f^i.-.^.JT.. \ •■
molhtoiuiuv Biii. maur ;&/.-.
«ifcif cj-t't'.:: ,.• . .,111 j n^f Jif, ;. '»--.
iV:. IV. 2H3.
molliifr.ailv. toft''-.
uiuliilii.-, |«r.tur>. ir, f '"•^"4J»!7,' ^
riari».y «I ■•.»». w t*i'*t> -.f; /■ k-
fi>rt,<i.i. •f.«4.
IUi>liillV Allr. IH«»V ifff.t.,r':.!.ii, Jf
VII, ai7. " '
mo.r iiafurtiiLV f||«n( •« lA; i':.',, ft."
vi. !J47.
M«.U'»rrh-ii«, i, m. 2iIol'.>rrUi<«.
r. ■•'•••. »■• qlii|/j../'f -jj^l-r-.
i"\(- liisKii.s j.t Pi». y^_
n i.to.i--,,ii. iii ^.;i^
nioiMi' V. j. f ■..'-.<*,. X.. I*. i:-. i
«//•v.i. >. iii. r'.4.
if.f.' ;. fifvA. i. vii ;;.
/.' «•.«.. L *L',>.
*w .■;•«. f,..ii \'i MO.
C'i».fi-M. 1 rt.i.. -V:. xl. 47.
6f /i .;»/■'. l-ii.. ij. o. i.46j.S.
i.L -■.,»•5. 712.
fiftt-U'iii*\ ti. i. 4^7.
iiiuni iii, \. 'J. l wH atliueti. n Vtf^
I •
• 11.
/<».•. ii-ttfj, A. lil. 4t\.
llionji.fr, i^, II. ffTi » •-«uivi. %i /m- tS. '"r*
dii,
a R/cAfinv, 1!. i,r,>i
t /oriTf//: r . & ■■•? . JE, vlt. ^T^-
muMi-ii:n, 1. ii.i»</. ( i,
c'i.-7. Ai. viiL 5i>4. \. llft
«/:..■«■ imptift. /a. X. ' :.\i
!■..■«• ««11 h./. A'.!* . il 1,.: ;ni
monii-vv (», u>. f, ■.. ..-';.,-., a
iic. '*»t.
cniiii.- ^/«ff.-/. . - . j.;. 1T. ■^ji.
0» .ii/ai'.n !(«.,>.. t. I . •. ( .f , i i\ . 4b^
vi. :a'j. >■»:. in:
mi.oiiv'^. |ia,-. nr'-*!**!, A> li. iCv iv
/MfTri-iM. t'.intfin.tj/f. / u.
13»'.
Voro» r-i>, I, i,\. Bf Gt.o^ a^
>M«^. «AiLtM, Bk « «i^ fan, h£'.
CLAV
}}
IRGIUANA.
55
^krt€k,(frrt) O. iU. 254. JB. tL
mr mfrm^vnd •fm kJl^M. ui. 987.
m gf*at fttmmtitji e/ any <A>iif ,
JUmft (o/ imbJ a iii. a7X
• cataract. 3L L 105.
flKMHtr«iu,aiitii. pnr- ikmwimj.
intin^ «f, £. vL -iVj.
Umdimg^ ffNMttnf , £. L 382.
mrMMCrtau, pnr. «Inn^
prttcribeA, Hirtticdy G. hr. 549.
•r •rdninrd, /E. iv. 63f^.
moiutro. T. 1. / akon*, £. l. 441 kc,
poin: out. £. ii. 388.
ft«r.nm£.L32l.
AVci^. /E. ir. 4iti. zL m.
«rodk, ti. iL 477.
ptnuaiie, «rfv, .V. is. 4-L
CKMi«tror, V. I. i ait $h»-j3tJ,
«Atfwi. £. IV. Afti. vij. .itdl
pointt 1 9tft, di. Ti. 4 tf J.
inwn£tr-uiii. l, ». «ny «MfWtcrf (mt
«/o».) K vl.75. rfw^yj ii. "L
l.vj. (Ai-.-cto.) £.TiL !BP. C'.y Ue
KOfii.) viii. 49S.
fl M#v<.JfrO!U -pcdrr. £. Vl SKAk
i.Vinr. r.-ra;«<rv. i£. lii. 666. iv.
Jci).v. «M^f. Yi. 7?l. viu 21. Mf-;.
370. 75a Tiii. n«i m
api'o4f^y,aJliiiJ, Ai. \'.i T L
a r<f iiA^noiiff aHima', G. i i ;;5. Ai. liL
214.
fl«ir (Atfif avii&^i«/,«urpriii«c, or
A/ri>i *<irf9ii( ti^kt, JE.U. 2iS. iii.
26. 59. 307. TiU. 81. ix. 1^128.
xii.24C.
or vrntZti^ iMfu^, O. iT. 534. ML
U. r>Cij.'v. bJi. vL 6t). vib 81. 27a
T. t" J7.
•rr.r(r<i.>r,{tnaryr^ieC, JE. iL 171.
iii. V^
■Kkntiuius ^J^ mmnlainy
ntuiiU-d c* (Ae mowmtmintj SL. r.
fa/fiat/ro*n a matmt^.'^ ^r h'U^ £.
il. »M.
lllont6sus MiJ. mmuntmnKu^ ^"jf*
tunted »•
vii. 71L
innniiuivnt-um, i, n. a manument^ M.
vi. 2fi.
cr inrmoriA/, Ji. iii. 4^.:. v. SjS.
67« viii. 31 i. 3V?. xii. i'J4.
rrrt. •", . '.i • :: ».•'•. V.. ".ii. lC»i.
ri-< 17 ■'>■,. /li. i*. -l-rJft.
Mo[t<>-ii ., i, m. Miiptus.
mi.' .1 or, f. dilaii. (i. iL 4i;2. iii. 43.
or h idluM>i!nrjX, £. iiL S2. K. xiL
II.
</ hitf* .:u- ii. 'V. 1.15. .F. iii. -iW.
hr '\. vr:. 6.TH. v. 1 1» wj» p*.:%
t i. 17". \ ii. 1J>'J. vtii. \.%i. X. ^■•i.
*/-d«t>iw-. K. ix. J-^2.
»cle?n:ii..i;, l»«(.'m.jM/f^ .ik. ». IHiX
62i'\ii. 7L
a tf w/f, r*^.!!'. ':'• ;'<i'r.fc, G. jii. IIO.
^. V. tV xii Mii
•itim/Krfiic-t ' Ow«<tlCiV, £. Ix-
HJ.X. ^l^-O. f.-\
resiuan-^., jt^.. \ii. 6-11.
a U'iy, 6N/wa'i:. ^i. x, 438.
snorandi, {?.>r. -/ (lcJayinf, ifTSftMf,
^. iv. 51.
rooraiKlo, Rtr.by Hofrfnng.,:v:a^int^,
M. X. t38.
nor-ans^niiii, poir. f!c/-nfinjr, G. iii.
565.
liJifiriiir, G. iv. 1.18. M. iv. j<;9.
(rrtUtim^.) vii. 62i*.
toilering, !afi{i;%g hehtnif. G *.»'. 7*J.
Uaifinf liitc^or r« '»»/.:: i;,- 4/ '?% G.
i/.:i3.
ttopped,THnrd*if., iE. \ . !8L
moratu*, pHr. A'>iin; tarried, dtlay-
f2«.'ayinr. J^. iiL <;iO. liofljriHf, T.
sai.xii. .'■ort.yai.
«r pifu«if-','. /H- iv. C4'J.
.-noit>-us, i, m. a iJLttut, G. iiL 53. 07.
Ilc
titunteil 0* a moHnfoin or Aio, &
af
^ff/airfy ar autemptr, caaCjvfm,
p<ai;.<«. ii, ni. 471. 4%'? iAiSCI.
«»1 •:../^sa. ■'■DificiNirai^^ jK. s.. 27^
tf'' ptngue^ X.. iu.r.-'l.
taiHt't*,infci.U.il uir^ Ciii. i78.
niori1f0.v.-i. i ■^Wr, £.xL 418.
r/iLtp,{ni6,^i1^ xii. 274.
mor-e», um, yL m. btkavimir mr oia-
raa, .¥. xi. 347.
marlbaniliis,a(U.i^yiiif, £. x. 341.
ar rtad^ Ce /ie, G. iiL 48a. Jli. 1t.
323.
mriutt eipiring, JE. r. 374. x. 5H0l
mn-tnf, tmhjft to ifeittK, JE. vi. 7i2.
inori-«n<, vnii«, pav Jyin^t <i. iiL
510. paisim,
• «r rivirinir, K. viiL 20. Cfl iK. x.
821.
irifArrtnf, E.viL 57. x. C7. G. L
107.
mori4rnt-<% um, pL menffyfii^fCvpir.
iiti, .E. xLij3;L
Jlonn«L /mini, pl. in. the ^IorinL in-
knhitantt w.i tke <. '«.»&■., >y, (BriL
Mor.)
moiior, V -L f die. U. UL 49L pm-
wrn,
o» ifri t/fiin. ili. 51. 43''.
murlCiiPf, pMr ■-i'-.'..:^ <« ditf pt^itk^
G. iil :*53.oOi.
•r ;tad}/to dte, J£. X. 881.
liooni"'. dertinett tu uie^ G. ir. 448.
iK. xii. 5J.
or der^ittJ, retol-.-eif., frmf, rrrfain
foi£t«, /K ii. 4U.1. ull. i>. :>*)».
415. 51 -.1.001. ix.400.53Lx. 811.
sL7tl.
monir, v. 1. /slny,
#/fTy ricAii*J, .1:.. ix.3C8.
/i.i;'':r, fir/ov, E. viii. 106. £. ii.
lOJ. iv.iii.
ttvp 7E. xiLt!.
or rc^irrf, M. IL 37.L viL 3D8. r.i.
•JM7.
Jcf-iin, profontt piotritrt, Hi- ii.
2f-7. Ti. a2L xii. i:7L
detiiiH,*/%:lf.c, K.l. »r7!>.
ti>'»J?r*<: ft»«f't (Aoui-Ah fo imy thnt^.
aniiitadxci'. .-K. \ii. J^
i-f^ffi.ii, iit/iii,.,t. *. I'*». ti. ;«.'.■>.
ttau, lnil'- 'iK-Qt; .dlt mrvfCi Ciiri',
.t. M . -^li.
f :ii «fcfitiKcu, (i>a.is.) £• T. 1^07. 7t«ti.
.'-.W''.']e. vj. w. "■ - -
^/Srtf/. .ii.. ix. -^CIA
iiiirs. nHvriia, f. <<f uf 4, Cnery «cAcrc,^
tiin:i/, jC. vLSGl.
antiiAi/ci^iiin, exknonificn, G. It.
22«5.
f; iM-.«>'m)f4f Jii Man^, /K. xL 197.
niiiiA iir (k. m. : ktte, .^ xii. 765.
/'ji^j, «E^ iLai5.
j./;.ijr^',i;f-. li. Iv. 237- aLvr.. 7^>,
j;itiii.-H>;.', Cfffinp, ^E. i:i. Zi'i. vii.
112.
//-•,■■■.». -ry, .«F. \. 7-"V7.
u ^••■-A-ihir yiri.Jf, {'no-fy, T;. >!|
T>:1'.
fAc //wi.-'. • ^ ft:. /«;,/.*. ;r. ^ ■.viii.^'.;
.V. .. 11. ■.
mort^i-;-., *\ Hjj. 1." irf/./,
ar tMhjul fv Jitf!nt, (i. iii. SKi. jE.
X. 375.
— — foi^rny, iE. IT. KM.
V' 1. ii. >4r>n'rrii,'^ monalitj/, .i's. L
Sj''. *;. i.K
^f nnn^ mor*nlf O. i. 123. '.iM.
i\.\7i*'. .r.. ii. !05. iiL5ti.iv. L;?.
41 i iv :»:i. •='*. x. H^
mf.<'«- &v a uuftlni K tml, Jf:. \'d
7^0.
Vinii. i:-i.-i-!<l ',y «i-.-fr/s .1". 1 512.
mort,ilo.-,^ul>«i|. |i. (At ':-,
creittau* tuitjt^t t» •'<.*'<•»', f/rotJL, Q.
iii. CA'. jE. \. Ml.
CA<'nc* bttonging to «wn, E. viU.
3*.
tip'i.f p/mmrtalt, Jb. i 4tt
ri..,Mi',',i'rn, l*. L 147. '257. T^ ii.
40
imo 7>/:iLT.; l^. liL tii 408.
22J vii. 247. t!01.(il7.
TilLMi.
I4Z 2G1 T. n X. 5?t aro. 75»t
xL K? \iL S50. (staff.) a «ai|,
JL. vii.in.^oppattdtm m goJL)
.li.xll. Tf>7.
m -11 li fe r, urij . deatlh/.
iiiortuui. |Mr. dtad.
mor-u.^, L t. a nmdlterrv^ K. vl. 22.
mo», mori^ ui. m maaa/, , U. iv. &
ot nutoiH,f in«inrf. > « !. ir. Cb. (fm^
litv.i 197. fnuatUft,) G. iL237.
JL. 1. aS6. .'•rj. v. 6tlC viL 731.
viii. iMt. .'8J.3lti. xiL834.
•ry cuAion, £. xti. 401 .
yorm, riff, «crnnfniv. (refigwuM o/
" liL ti6. 408. vL
xl. 3S. 1-12. iat>. '
fontf<it>.'t, !azL\ Ai. tL E52.
(piur.y N...->4tti'i'^, /u;i .*, JR. i. 264.
of 1 irtuM. X. \ \. Uiii. IX. '.'d4.
temprr, (•. i. .5t. iii 224.
exami.it M. tii. 20L C^rrcMleill|^
;*77.
dece^trtf, .V.. v\v. i?35.
regurjy xE. t. tilM.
nu^rc, nfur tkt moiuur or cuntfni, Q.
i. IW.
/i4r, .3i.iv.55l. x.flOL
dc iunrf. «/"le. /^r nif.-iitrr. •'uf')!»,
or c. . "*/owi^« . :*. , }'.. il». 3Gi». Iv.
57. v. W. vi. 3y. vii. rV57
avui-fiifi;' fff the JatM.,u,( !tln ) £.
i. ;>I.I. vii. .'k'»?. \.li\:
ex iimrir, I 'oy-Jine fi» /fu-., A. v.
244.
io miirem, chrnnfii:^ fw fAi ....i,.rt,
Jatkion, V., v. rk'!» .
/i£r,G. i. 215. <i. 'J5(j. £. viL iSi*.
>i.i. ■:?. ra. ci»>.
9inn mc '*% : lo^f »11 .'v, .t. v. KM.
mui-m <. •■■rM, )..u-. moriii,j '*A*'*i
r-.-n.; .^,sknk.nr'
moio. t. t. / ffKiif . xfiivt, K. tL 281. .
iinrfii!» |»«r. n\'>vjf. ^
«''"■ / -'••. ■. -v: J, K. vliL 371.
trf,u''r ■(, >n/.iV, .f fiitlClL iE. I. 135
iiif-i-u*,(w.m- "■".'io'H^
fO)nni''i<.-.. tuvtiif,^. |V. 1 '. *;»j,
.V.. i*.^f7.
>i - if.«>i'i \'«#a, /it.'()<- 'r. .F. 1'. C^-V ,
fn.''-!' ..'. I. ^T i(i.'f i.f. <i.i.:iJ. >.
«<-.-i '.•/. ;«'-■ 1 1 i. 1*".
•ij!'' ' )" . y><ia«iii.', li ■ i;!'.» Ji. ii..
■ « •
o«i •K i .'. . /f -■ ^ . f . V. -fJOr ' '
' ■^.fiT» •■'(_-; ii. i. .■;«.■
"»!"■■. jii.-."iL', ,■'!■ ..'»:>5 *»• riu\j^('t/
j' -U';) (f I*'. 1'iVi.
movviM^si |Nir.
fr»/
'• . /
'■•Vf/,
rtiriif^, /•• ■
.'• '
Si'
u.
li.
413.
tntldril, ,1-.. \
;■!.
"
rr.o»' >'n«. '.wU^
■,*ii
. 1
, k
■T,
itfii.i-^iiJ;-.
M
■■.
ffl»-.T. ■„',{«•..■
■ -1 ; .
•',
• i .
11
'•'L
>ai.i.*i( > «-<■
'■■»!?'
«4.-
*•
yjo.
lii.
t'i ;>!>') 1 '..'.... ■j.ifZrfifi.»', .'Z. ■ .1. *;.L
li-.f'. ••■■ . r-'.j;7 (ir.,., •■.♦(C .!.;•,
/E. »ii. .1. v. cHr. ^. '■9,».
ivii.i 1, * i / 1 1, -. , <i. Hi "A .V..-.
rt. ..-c. .^r /.■r-.iu/*''. , S".. vl. 4'J5. c^
^ . :Af t«/i>tT, /K. iii. IfTi.
- - ■»'.*■; r.ff\.::. ;>-:. iij. tl9. vii
in-/ I Y , 'i .*ii H-lf. X. ICJ.
f.f''..!' . I ■. /i.'-'. ..'•'. i '.'f J.
» .;.'/r. :. 1 't. i». I .' '"^».
|i:'i', '■,'■•■.'. M- i. I'.i'- II '.^:''.
«<■■■■ i.' .fi. vii. il2.
.'.f. > V.. 1..;.
^/J.^ ; i> t',tt . '•'■r." /K. iV. '2T'i ^
!! j. * ,■■. r ». «»."i. ■fc. ■:':» xi. .soa.
'r 'ifjf .^-i xi:. »'»
I I •]!'- .tc, y .• • . .F. li. W. 72l».
l-L
^■rir,y^ yiiit. S. ,1-. ■.1.41'!
f>.*/'"Vj.Y. 1«'. V x»";i;.
C t.r ■! . . ■.■i(ii.'e, mtltmpty tniti^
f. «' , .L. lu. -15.
(.'•■^••■•'. > 2.i cm i>«avc«L|&.\^.W^
■^ij ' '...VVIS VIKGIIJANA
». -
tij^i^:--:. .V ••. . '..i\ \.. i".' ■■•ii-'- ,1. ' '• iii. .■. i jl7 '• . "t. ■. ■• ■ -.{■:''■■'' -i •
rt- ,...' ■ -i* V. ..<r> i.\ *k X ■.>! ' \' III .-» ■
takt ■'. i-. ■ 711. y.t-n. : .:t-i!. ,■.■'■■'..,«•.■.■ i*i. i. i. UVi^-x •!•. i'. : • . i*- i '.,. ;■•■ '
vj!i..' . •»■■■. i1. « i.r2. ' .t.rf^ tv . -. ,1. • -i . -1. i. U.
{*!■••■ 'j-i. di. vi.::.-^'. . ■■ •...-.., -I . ■> •.1'J. .. ■Ortif. 'ff^. JUM-, K- i ? ■.. 1 ..
ri ; ' .i^ait '•' •L, .h i - !»••», .■.r*. >..•!." ...«'. '. \iii, J, t^ A. i . «1.
j':^i.:,i.oy. •''■'• ii^ffl ^i* •- ry* ■ •...■i\^rti«.ijivr. .fi.-. A, iiiu »-.■.. .■i,-»iJ7»,p' • '« »«i"i.->. ■'•. .
'■i'-'.nri' Jj. •■'■ .; .F ;.j- <■■ • •.n»-.;., «I. lii- .:,«?■, S- Ji'I. flr.' t76. ?ii. Jl w. JIj. i r« ""
''cf H. ^H.4;iH .•»■:. lii. i.JJ, IV. 2fr^ \i. .'■•2. *.:. V ♦ .:>.
/W ■*«!*, li.i.^'.-*! .r -i iV »■'■ .7M. viii. r>Ji xl. 471 t'_7 Vi .i u*. i »■■ ':.... .i-.
«n ;i"»ii;#j 'J, 'tiii.' ». »■ ■.ij. ■^l )- >■! »'M *ir2. Pi ■*. :-uji,a<^i ••!.. . -i. .■■'• .if .-^^ t
llr-x '•1'* '»y .mW fc" : .• . ^t f», .t. l. ■!♦ i. i» S"^^. \ '.'j. «ii. UiU^r-Uii, 1. i:t. f -■ ': «Ki ■.■•'n « .1
^/'«■■i .i/';ri-, l». i. ; ' «i^ -1' '•■ ■•■«'. the hn*-' <!T';y -.. i' % *. ■ .
«1-.1 .b ii. J'l. .'■ t;".: 7;i. i..ii!t;«. ».•!. f m«iy (vfi^ttn^ A:. r. «n iAi: hrijik •/' <•.»*- i* .
*.■ a hf:':t i»/'»;. li. J. ."' •. •"•M " H-l, '^or :H\t'i.y.< V '-•*'*'
D> <•'>'... n»i> ./-i rj li '."'•■■. nniit' !•! i"». »n;."i»,-. •«h«ii9 nwn^ G. 13,
h'.-\.'ffii: (i '1. .'J IV j."j Jt. viii ». iW. .*!'•. J-' • It. W.S. «ii.5l. ma:.Hi. \. \. l , «t. ti ? ■ /.•.■.- •!■ .
»•1,. sii ;m'.. i\. ll'"i. 7..':. ». ,'«;■< 'V». \L425. U. iv. li,
r'i.r:.-uar Jt . v ji7. i.'ii, O' /pw/mnX/y. .*■!-»■. T; j.
',-•;''•#. .'f -r.*;.'.., i'.r..ifiait.'!i *j n-ulu'. ■ii.i. .1 '^-■■* z*»!!/, .t iL liM. «NHffo-. r:.mp. «:.•..•£. li. 4.' |.
■^ i.'> A.u:^ «i. I. J ■- :i. 2.i't. it^w^pr. A.ti/'>:(, um aj,- '
thf.i, ■ i .. ...1' .\.'^-^. •lf';r.ii. .,.-.:;•.■. ■: r^*. '1. i. «■* t- 1 5. i'ptaicjrft,'jf i.;:u v/v.n'' '. .
.!■'■•. I, ... 1-;. ,,jn, .: ,... . :-..i] i,. :^j. iii .■J45,
"■•■'»7 ■«.;.'»■, *' r-*.. ^^r-. •> ■•. .'^•icinw. X tii. f 'T.
lii". I ■■ 4iii , iii. .',^1 .«■.iir/i f,v:»* fif .'i-y ^tvt.'"'. Jt: ^ i. !■' nnr^r-iiiii, i. r. Herr u.. 7. !!».■
.I»' I '■» .:;, JJ. \»". ■•».■ * /«ii'"i'. !■■; ij.' .;.. mu:t'.il-i>, r. *.Jj. •»■€« '
■I. ' 1 ■pt.if .1,. -.i. :' ».i'j.r.i'.. .*', in»iifif'. 1." »; »■■«•■<. ••••'■^'/i .',
«■ . '•'■■:., .F. I ^iJ X. f- .> T-!i>. •;.'"*« •ilYvr'1,^1. ii ""i.' i''< •rt:<fant,ua;.'vri«,^. }.
.1 .-.i i'.'. 1) !■ »■» •. \. ,.'• I'. ii piui» l-«i-, (, in. th- V •/•', «A'/>i'«;. -*". xi. •!.'''
'■>■■. 1" :! "Ijt. •. \i. :'>,»:. ;r,"J .■.■..; iisr, <i. 1. ■. .1. .iji*. J. 1... {•?. ii*l>lAiK!ij«, |ia.r f^^. »... ; rf
■ '• '^.•^- i-i:'.f, (■ i, ^:\Z.^-¥\ omlafii*. |iiu. (:!»■.. t.h.infr-.. . .
■»■ .f •:v, M.. i:^ rr iii//..;.r-ic, ^. ii nnij •11. er. j..»-, n. a»h'ltf*. JtJiWr^ i'-
."'• »» li. *x'.. tJtmHrftl in /"fir-i r- »,,
■ ■ '" .■ »' ■■■ '. . C:. ■ '.-C •■'!'. .'.•pJ-, «■ ■{ I r..}t.*... t'ir.'i,..'mit.\ /li ■•. ■ . ■. . I
»■'1. V. ■ ' ' . .••M .■ 'i"!''^'. I. ?71. »tj. 7.4.
iii;i. ■■■»!■. i^nii», .•.II' f-^.l- ■ • j. -.1 I- i-ri«.ii.«^i. '.■# .| e. ^i/'£, |i:.«- i'fr^ti .1«.^. •^«4
.•fi/;.;iii"i^' :fn»...^M. • .L > •!!•■(. • 'ii,
M ■»f^lH,'.(«. .V. '•!■■■ n ... • • .■ I^r ; . r . u" TS, (i i.
i|i:il ' •. k _■ / •♦ ■»!, I. ;i' ■»■.•! .i . 1. !.,.•; \i|. . f:\ ^i>«nii>^|i. rA;./i>. '.•■■ . ji'.
...' .■■••■• ■'^ ^.'■•-■■'■r 1.. ■ ■! ' ' '■ •■.■.(i.ii 7. (/aj.47Mf ifi^xf/. I •. II. ...1.
•i '"■ ■ • ' ' '. •. ■■• . *i. i 7. .^S'.. Iitul«>, r. 1, 4 rAlkn;;, , ■"! . ■
•■■''•■. ■•'■ t.. 'ir..'' . j *»■.<'. •'.. •.f.it.. JL i\. 421. vl. vi '»/i'f. U.l. 4i". 1 . - • i
..'• • ■•> sr.
J'i'.. . ■:.'■.. ^i -;t'. r: ii', 1?.. • I. I, . .■.■f»»«v. ^i. V. 3;i7. viiK i'.* i;r.|i.'c «•■€ f • ■..':. •, .„«.? f, i
• '- /f-^-.ti»!. V. K. r. .Ta. G.|,
•■.'i/g.f^^'. *:. vn.7.'«. ■.•/.■■■■•, rfHi;,. U. iv. I7C. A- %. 652. f •■. . f; "..■;■•,; J-.. ii". ',■ . ■«. « -. .
(II •■.•.'.•■. f-< ., I^. 66. r.«. '.it',-ih^, K. iii *"» • -,. .Ti. jv, r.''*-.:-. l.\:." ' ,\.>' -■ f ■■
fth:'>-fM'i-. •■!■•«. »n. rrAflnieo/) Vul- .'!'. 7P
r:!". /K. \;ki. 7"A o-- ...i-i^-r. rt,"u/H,.- «i. i» ■•■■• Ai. .*i»..-e. .' -',;r - i\. 44.
miiU '.t-i, iA-^i. •! imJt^fuH. II.. i' : ha*-tfi,ti^ riR*i. • .v, '."'>.
pujlf I'mI^:, '*. n. wi/Hiif-^/. or r:. ,•.. ■• ', i». .V„ i\ ^*-4. VI- iuutir, • I. / .1.. ri. tfcWi', 0 :<
nMil"i-». *. -'. / ««l/i. 1 :. ' .:-.i. 1 ,i7. t tHr.,.n/,) x>. 'V ."JR.
Li'iii'.^l.. :« ' ■/,...';• ''♦»ir»'^iJ «0 Ww *i fiii.'iiti:. r..'iifi,nm^, it'.'\\n. rr:.f if, i,. ••",. ■■•.
.■.•■.... .i:. ■.• ^' »« V •"■.'. T. X. 'oiJ-.
r>-.'..- . flis, f, Hii-r.Miin. «•/' •-■«■■ Jf •• ^"•'- -l''- .il^- W8- »«"''. '•" «••■»'' r,z,.Mijt./, ^i ,
II ..'.• 'x:-. ."■•<» iiuiUu*. ■'!■'''■ '*'7.
.•■..■.= .iiii.v ,.!•-. ./.iw., ',^;»uiii»A«rf,") JE. 1.'-. /..^■■r. »1 iv.4>. rantusrtiN. tfiu«r, .E. iij. 71«.
xi S ..'. inunoi I. ;»l./..i: 1' ,• •, .^011.?^, (/i"iiA, f^irA/^tf, i . i\ .l:\
miil.ixi •. 1. tr-«. a.-j. <v''.sut!"g *]f »//.;' '■|=.=i i ■ xii^ •'.; ♦• i*t.t f^r.nl'*/ Jtuii.:\ -ptiv^ r'. .\.
ri";Miii r^:..'»'*, in«i:i:«-ri.lHii.i, i, ii. « (*ni.'ff) ^(/1, xii. 3"7.
fl. ...^. • .-■ .!iie. tlh l: JE. V •"•■.4 /.'««nf. liiliiiiiis ■lU- «*/J«m",
•/r/.'"t -'..',■.»'.'»'.■..*. .F. i*-. ii.A im:ii: 1.5. »\ ui"j. ■."7'>.?^.»it I--.I''''. ''■'•*' '.»» /«.1;/: -it.. , .F. - - •
«•■«ilf.i ...:; 'i..i ./. !«.i'^'n iffhtitt:.- -.■1*1 . ;\'. .]', ■ 1. /■•tnh '-..r !c .howM.t', , >''
... 'i- .}■■,■■:■. .-.1,. 1.:::. .1'M15. 3IG. imir-fx. .i i'- n^. •f>.i .'.i. •• »>•? ji-r- ]^i 'i)iii'.-i, •bufti.t.'J /. ra. • -*•« , F
iffi.^^^-./J, t..,i".-»'-.»i i :•■►.-. ii. !•':. /'•.'•■-> ' \ii. •■•■'
.V.i. '■.J-'. ••» CJJ. /"■?'■ •'•-'''■" •■i i:. :*. 41. /R, .\. Sl.Tri^;i-.i. .'i'.; iv, •*. \U.-..,i^.. '■ «
y>i-,»»rf. ij,'it»'i. rj-r.if.) /i;. iv :» *: . l\. ••11 M}C« i:-:i .uinji'.. }ii f 11..
\U. 140.' «*' '/.,*! i'''-' ■.' ■ "■•'•^. J-. ▼■ »,' i\lJ*"UfT ..^nr .i. I •
■ 1.« jf^^"-* '.n»i_- j11. >i. ■"■'. *i;, '.ii'.. < r "■«.■*■*<*- .1-:. li j-i;
jjo. r-^urin-t.-^. iri.'. 1». ." f i.-r. rf vnter Urtf.i^c ii«. ntii. /:.■ r.J^r«.r.
iltircH 1« •hnp€, i.ft.ram • ■■-
K. vi. 7'. «.f. iv, 4;.
nr.' .'1. (■•■' jp/i »»*'.• ." .•■•.'.■.♦'.'.; !
\ •'.. u : ; . i.j. iM7.
1, ....... - •• ».•. 1 I .
ii C\i:: i» »!• • »4. m. r J. v. ■;",
::"*'• I.V. «1. ■j'.. 4i i- *.l. 51 4H';.
•■««|..J.. ., .■ '.. /'IT.' •!? 1»/"«» fciOf Jc, (niltll r MlbM.j (\rt,. ^t" %!\,..-.-.
1*1 •..•/.■*/.i-, 'i/.f. ,.»{• o/ \.t»idt BTV'r.^nin«jti. />.'ir ^fc''
'..■'.■M.:» .N .•».: (i. i. 33::, M.vc-i!n, 6nl%in. .'\l*. r.in.
'1 '....• -1 .11;, '■. -.i-i" '_,•■ bro, di. ti. M.vn.ii^f, #».. i. \i , jt-« VI. ■ 1 *■'
-"■. oi .^n »!>(.•» !o».:i« '....«11. ■■:,.,].",.' f ■■ ■
.i!:r.. r». O,»». .1:. '.in. 4ai'. .V • w.. = .. m,.'.-. J^:. \;;. J".:1. ' >.'•>• :••.'. Iik* rr.>. •' V' ■..
S.**' »'■<. » .m xi. 7». V*". ;:>. ;..•■...:'•■■//■»>... iH. ». .'ir.". »i !i. .. . . i^ ;.•,.;.. ^.rj"..:
7« -1. •■ >m..'»i..-. *.■. !. 1'/'. 3'.. l. .'''». '..■15. M;ri.»:. .-. • •. ..ij^ • ;. jj. <'., ;^^. t.
|f ,or. 7*- »i- *.'• "'"'^- f y S*^-'*, ?' * ■ • »' ■■".
•'ni:..,^^.- »t. ii^ ■.SO. ^* 1. 471. t'.. •^n.Ut or 1*.«»;.',., AL iv, K' • ^» i illr.«.^« ;■ ■/•.. .f.* ,, .;..,
li '"«Tfc'.^?». vi, 3lJ. VUI.4J.2.1X. *'r.« ' 1« .•,'- «j'..-.-..!- • .■■ ii ,.»j ^. vi-
Tjl «> .•.■•••'■. /■•■ ••■.'r, jfi. L l-l. iii. i.-i. nijrrl-*, >. i • .. . ^ ', . .
(1. {W. T' i\ ;v. x.i '.!.•, jiiyr<i^(.u»i, I. •,. . ■" . ,
lA*.'. ••■'. » 47l. \i. 3(r.< S^tO. X. nii'.- ■ ?• . k. I '♦jiu-nn:r, mj.tle»,
4':: i ■. .: . V _l.' r.*f/tU*. li. il 1 !•>
_, Mfrtf :i 1?. r». i»"l. 471. ""'^ '". ' "' n K^yfl bf a rif.l. 'nf Uil .i. :iA, i,i| ».••».■,. u».
■||Mf«|0. iv. l."!). ;•• 'Ski . ilirii r^ fr >:ii ui.r- iryi. mt ■■ i,' u.' ^ m.f. .m^.. - ',
^^KL bI. a. «iniii C H»r »1, \ ■•■>,"■■.., j». . a. 'ii \.\,.h M*. *• ..
j b. iL m •"i* IV. :Xi\ Ifc. U-.jv. .l«ii«Ai.ja* i','.,ii,..« *4\. n>itui. , ■ tkt imy r, .icp
CLAVIS
JVlRGrLl \NA.
^mgrdc^ JL iil. 23-
(mcton.) a wnatk, ekapUt, •r
crmv» af nup-Ut. (i- 1. 2e. £. r.
T2.
uafKar ^fmmrtU^ M. rii. 417.
llyii-M, K, C H> »ui.
myttlt-u», adj. m^.'te-, •nystieo/, G. i*
Vysug, wU ^ Mriia, Q.W. STa
K ACTTTS. pMT. A4t luf /imnil, £. ix.
3-il.iii. 749.
f9C, Ji. «ii. 511.
vr ifamedt d. !▼. 77.
K«lB<l-e«. } am, f. pl.cAr Naiadts, tka
tiidt, VnU\o%,i. Nab, K u. «6.
nain, 1 coni./br,a</oi',A.iv. fl33.
naiaqiii;, > jfi*' ctrtaim^ ib. x. C14.
Mi», nanihi, i«r. «aNifitiiuii|-, G. i. 969.
J\. X. 2i0.
or^/fAul(n7, JE. L 118.
?ia|MB'-ae, ikrum, pL £ (JU Koorf
Kar, Karb, m. lAc Nar, (K.) JS. f il.
DJirclw-u.v i, m. tke Suriamu, (duj'
/odii.)
wu-e%, ium, pL C f JU noitriU, O. i.
3 6. Lr.
#Ae «ou, H. vL 497.
Maryriuf, aifj. ^ NaiTcitua, Naiy-
C'3in.
narrHins Anibs par. trPinf^ rccanljtif ,
rtlmting.
narro,T. 1. / Cei/, re/ote, K. vL 78.
lec.
aMe-tfw, entia, par. heinr in it» hirlK,
U. iu. m iv. 224. «. viii. 564.
jiot roni« lueo (&e iMiid, £. iv. 8.
jmHfuaUd^ ^ iv. dI5.
jpnti«i\^, STwCTtiig', K. iil.92.
riciM^, h<^nnit^ t» rtKf M. x, 27.
75.
JirMtyeartif, G. 1. 4(1.
ntlMN>r, V. S. / nni in IvirfA,
6ont, ^ L TflT.. iii. d^.
«ri«r, bcinii,o^r i<M//', E. iv. &.M.
vli. 4^
mr,E.viiLl7. .«.Z. 27.5.
nriHrup^grme^ K. ili. 107. iv.S&
viiL96.(3.iL 65.68.85. 111.
Woip. O. iii. 279. • —
fo/l'r -..c^crf, (f. L434.
■ll-a,',p, C a fim^ribfer, .K. L ?£& 6.S4
ii.Sl'*. vL eji. viL»J.25a. aHB.
iy<». ua7. jSb. xi. 55 L 5?a xiL
27. «ri •
natai-is, is, m. a hirtk ifay, (2ay ffna^
fi.>''(y.
oat-aits 4uUt, por. nMmrniH;, lE. v.
1U1.
fmpiapli.) G. iv. 49u. .E. v. 836.
ftoatin^, vMrvinp^a. iii. i08.
nalaiit'in, pL n.fisK 0. iii. 541.
IMtii, iu«*riiipt.oy birtA, JR. v. ^44.
iMUur-a. n-, f. iMiTurr, O. L 01. iL 0.20.
M. J. Mii.
«r fuo/ify, 0. iL l7il.iiii/iMifton, O.
iv. 149.
(AcjtrcitrtAo/^mituiT.O. iL4J.
aatut. par. tor n, bntngkt furtk, pas-
tim,
«pnmf, O. L 65. £. viii. 3t.f.
Bal-m, i, m. « mm. (eMlli E. v. 22.
vili. 47. G. ii. 5i .H. i. 407. 5.«!.
6G4.fit-5 ii. IJa. 2M. 5;^7. .«»58.
551. viLol'.}. viiLinO. 383..«.).
eoB. ri3. tii.->. ix. en. 4%l \. 4ih;.
5^5. 8U0. .nn. 131. ura. 9*^ xL
53. 57. 167. xiL 111.
a fuir-^K^rn haU', .¥.. ii. f09.
|A« off^xpring^ tke yitnknf otuof any
crrature,
a yoirtf brf. n. Iv. 1.'i I. 'XfK
.pic, 'K. lii. C->1 viii 45
ariMi, rW, (•■ iii >•>.
c«//,(^. UL 178,
Batdl-i^, e, .i^ij- «>/ «r MoviiV (•
«Ai>t,
fvo, naval. /K. v. 4;X). \i:> t.;.l.
orimide of Ikthtik*» •yMi|i«,^ili.
IIBv4i-«-, 14, n. n Worc,
f4<' «fotMm of»Lip»^ M. iv. 59>L
n«ntii itore*, ttuifrci', jkc. £. xi. 329L
naVifrai^^ adj. nMfi-inf 'Aiavrrciv,
i(«mirrmiu^/or«Aio«, M, iii. 553.
tkipivrtflteti^ G. iu. 542.
aavif.'iHim, L n. a boat^ v^k/,
•Ai/', G. ii. 107. 4ic.
naviie«.>, V. 1. / «nt/, «tti2 «pMii (novj-
gatc) Sf.. L 67.
«rr «at/, 79 ahourd, M. iv. 237.
■av-i«, Is, C u «Aip, guiliy, «lu/, paa-
xiin.
navii-o, ^ c, m. n tuiVor, namGa, wu-
naut-a, ^ rincr. Iniarntu/v,
frrry-matu, M. vi. 31 V ii?.^
(pi.) /Ae rrcu>, U. i. 304. M. iil. SOT.
«.^07.
Naut-<.*i, is, m. Naute«, M. ▼■ 704.
7^'».
nauticus ndj.o/^a^rnman, M.lli. 128.
\. 1 1. fvitViNi^/. 1-:. ir. sif.
Nax-uc (n»j i. f. fiu^o».
Ncri- r-a, n . l". NV-jrrji.
N»n*lc--«?vi''if- Ncnlce.i.
nr, ailv.pntliUtviitir d*» nof, G. L2!Q.
.'a>i. .K. ii. t^J-- iii. 160. 3lb. (TZL
AlC. nHMU iiiip.
lei ttot. .4*1. lit. i-M. Lr. mcHl. «u!>J.
■in;/ n&l, .!•'. iv ^l.*) \<'. ■:..•.!. •••i'>j.
thoiud n>il, J:. 11. M. iix. ut'-iL
intfrrnt;. airi|;iuir nturr *>uciitir.
.E. iv. aj. 3.:. 4:0.
(rncliiic) li^AeiAtr, or, G. i. 25. ilL
L 30ri. V. 0.3. 70^2. 703. AlC
ncv^, fiAr, /K. «iL 203.
iH>, »4«t,G.ri. 4(?;<.
ne, «'onj. /t»/,
lcK tknt, E. iii. 20. Ix. G3. £. ii.
65i. iii. 473. vi. 75. m (»94. viL
21. 33i. viiL *J)^,«. .Vi hl3. Ix.
r.2l. X.240. xL 19. 43. 417. slL
(.11.
nebiil-:*. o^, f. a mittjfogj G. i. 401. ii.
217 tc.
or rJuuii^ Q. iv. 424. M. X. B2. (of
tmokf.^ M. viii. 258.
fogqy. ^Ht^ttf ti*tfl/Acr, M. IL 356.
uec,i'ouj. uAct/4#7, fur, E. vi. 29. 30l
necduin, nor as yit, no> ^;.*, tf» 'L
2S2. 539. Lc.
ner.mm, nor/eu, (i. ii. 2. 3C.S.
otn.' .i;,o, <E, V. lOOl vi. IJU, atc.
necnjii c-i, ;iof- /<;«. .V.. iiL3a2.
an>i o/io, JE. vL 5H5k vlL 521. vilL
34 >. 4«>I.ix. 310.
anl o/sofoo, (i. i. 212. IL 53. &c
neciion rliaiu, iior lt*a a/«o, G. iL
413.
npc Di>ii-<iue, and aJ$o, M, xiL23.
iMfC miniui. in fAc likt numner^ M,
viiL Af'^
nec^Ske. ddj. imk>(*l. netattti-y^ nttd'
ful, M. Ui. 478.
(e%l; '<»* d^.iettl^ftrjaintdj M. iv.
I.MO.
ti^r tMiij.1. tnfrhi, .7-1. 11. .114.
m-r.i, V, 1. / *.tiv. AmV, iE. vilL 488.
nrrt-tir, :iiJ>. n. wcfur,
fAc d'-ini t.ftht nodt, 0 iv, S<!4.
(o,- ;- i>e) E. V. 71.
A«.n.y, G. Iv. |i5L .E. L 4t3.
m^Cto, V, 3. / /iiA. ;'.i' I ta^ethtr,
ti(,r.^!ert..V..\\.'i\Q,
'liii ;, K. vi 23.
. -f. ' :. ):.'.v.mxiLeo9.
o» i-;.i/. i;. viii. 7^. 7'J.
nerior. \ . 3. / <imi ln nnd rnmi,
fc'»t'irt'/ei/, rtrsf*i'il,) Ji. v. 50i*.
nerAniliif, atij. if^ fo he ifu:ntionr..lf
unutti .-Tf>/c:, M. V. 785.
ptrfidioiiJt, tr^nrkrruui, £. iv* AiT7.
wicktdj .4{. xlL 572.
rnir:,<i(a<i/3F,iE. il.l55k
Aorrt'/, deteitM, «mrwUr, 0- >•
49»
57
278. £. »L 65S.
n^fnmlum. «at>*l. icron^ /R. i. 543.
ncfrfnUuui etft, imp. u m a JtagitliH^
ati,
cnrie, ,K. x, 84.
neM«. {n«>m. iutlecL) '/rrai'/*^/,
k»nuUt,M. ill. 3tt5.
(MilMt.; an im/nohj fAinc, a CTime,
/E.iL 184. vU.59t:.x.00l.
fui/t, «in, M. ii. 7ia viU. 173.
mi* ;>•>/', J£. vii. ^iifi.
or i.»?.'jiiH, n JtnrilintL» nrfMm, £.
iv. 3(lb. JtJ3 VI. 624. x. r/t.
ter^ir.G. LiOi E.iLt2»,.
a ^'i-rhiJ:L H cAuiiC, M. vi. 3 <t.
t/i< ^>tu«ur, ditgruce, M. \. 197.
rt ii'('-A-r</ p*ru,n, M. ii. ^ft.^.
neia* ' iiitfjj. u5omtfui6^ tkccnu.' £.
\Tii. f" J.
drtadjul i«t\ounf / £. X. 673.
o yr'tii<iif. 'i^. \ li- 73.
ne^t, %'. i. / 'lcny, M. 11. 78. iv. SS4.
or r»/twr. K. X. 3. G. iL 234. iii. 131.
2(f7. M. iii. 17). iv. 42». i. 435.
614. xiL 914.
Nof fo nfihidy gieid^ fi^vc, G. L 149.
jTr. uL 14?. viL."*.
nef^a!iU Inii'. if it denird^
if itnut Mi/LG. ii. 2I5.
Vfinr-a.»'. 1'. Nemta.
iieuK>, c. Tio pcrsttHf nal «ac, na OM
ii"^-:, ruHt,
r.fiP.nr6-ii.v a»lj. iw>«i/y.
n^m|>»". .iiJv. ff» -.mf , Ttnnic/y.
uein-iit. «ui^, n. i :i.-.k#J, »«.«. ftrre*t^
tht irert uf' i f. "" f /:..f, ' r •.-•.«
yiuti, <•. li. «^il-
Vinc«, G.ii. IJI.
nett, V. 2. / tyii*t vMrJr.
Neoptnl^^ni-us, i, m. Nouptcrfemiis,
PyrrJiu^.
iiep-on. 6ti«, m. a grtmdfott. M. U.
-02. 4ur.
iu^>Ac-.L-, M. ii. 320.
Deij6i-«>, um, pL in. gray^-eMUre%
G. il 5IL
or Dotf.Tifv, u.OifCffv, dirrindant*y
K. \\. M. i:. t\.\:. .V.. "li. «511.
^•J.U iii. IvJl. 40iL.'i05.^v.»"'2'J. \i.
1. .\ Ti7. 7ii... W4. vii. A*. viiL
7'Jl.
Nr).iuiiiu!(« nin. N4*iiiunbi),
«/■ .»r b*fo^.^»i» tn Nrplnr.e, N«'p-
MiicV 1i. vil. »;J1. .^c.
btff Ajtf Nfptutie, .a. li-^V iii-,,'^-^-
-^qjju»»--.':*, r, •.. .Nij.^jnr, ,(w/ <y fA«
ica,
tv.itir, «I. iv, .•.!.
IH^ilui*. rc.ni. ;i«i/^fr. r.nr,
nit. K. iii. Wi.'. -li. 1. »;i;J. vii. V.Hi.
ni>(|UL*0, V. 4. / caiiiiof r'<.' «ot iiJh/c.
neiiuiri^unin, afi\. in ..mm, utiiJiff
Ihissini.
or lo »o j:urp<ue.. (1. i -103. iv. 38-
£. ii.5l5. .70- V. ".'-'yC.
or vpitf.mu .fl\ -;, «. li. .',4R. v. 4J:L
nof f.V/.oxf .r-njiin, il". viii. 370.
ne(|ni«>, iieiiii-.. ui>tpild. /c<f oi.y ''NC rr
tkin,', ii|-:{illl, /c u .Miy Tl>-»y^, /f«C
i^/ .iny wircT!!, iv;;itu' V. -Jl"!-
>.i.i'.
Nt-mu-i-». iin, pL f. f*r .Vert i»!!.. n4»-
^- ■/-'■'
NiT-tus ri, ni. Ncrfui, a ^od of tke
fA.'i'.:fi,, K. vi.Ai,
t»> *-M, .li. \. Ti.1.
N^^rtriii.», .vi.i. f^i r/;{ut,'^/i!cr</'Ncrrai,
.■:i i.v iiri
Nriio-i». ."i. f. NVrine, f.'.r auti^'Afcr
'./ .N' ;rUS
N*>rii-oK 1, f. Nf ri'o<.
ncrv-u.i, t, III. 1 ncrrc, «inetti, M. X.
•• I
a rffintr if n bvrr, O. iv. 31 '2. JP,. v.
.'■>2. ix. C.*2. X. iJl. xi. :'4i2. xii.
,,.»-/, A...-p,.E. ix. 77SL
[irw-i-.. V. -1. / J*»»:^ nr./,pam|[
II -1 p.-ftmi M,U, L 3ai,
?1
1»
CL.WIS VmGHJAXA.
/1. *■-...' ■ i •..! "^...fi. ■•• E. iv *,». •iiminim. anv. (t tit, rfifiiuicn, co !«:-'«>,▼. 2 I kn*t, ct', '-.-. j
c, .L. jc H" Mi. - 5*0
1 I ..■-. kii. *■•».. .iu^-'i.i.. « ' ^ III. s-Ji. ,L. M. 'yv-
■ji-./trf, ."F.. i. 'JOO- r>fl:i4.'/ /u »:■.;"■ »?■» «iv *§*,■. f i-.. :".
I.au" »ie.-«^in-.. -•inirt, nt:t rj/, i- -f.^ ■". . ' 'i 'i. ■> ■.■<. ■'.■ vi. <H. nr<fiT«gii9f *di. .e«i«K{ •"• :.t n-r^.
ix. "."-. Ci/ Tr IX. ;" «"i. i'. SirJ J: v«. irii. ni.tf.irKo;, A.i 'ilL.
•i. .■ v.i.'.'.:-.. ' -. jL «ii .^. iL fll. noclii-a. "^. 1 •• '.a/.
l.f*'. «■■■.ii.I ii:.'^f. . nv, ii. II. 37. &c. f'W,_/H., t i»' **■> jd. V. "70 iiOCuu nL>«. a''|. «i i-r prrta.»-^ . '.
c»^ ' ■■. 'i. j 1/ '. .E. 11. ir»». fli. i.iiiiiu .rti!J *!,' «ni'A, >*!ff.'. Hi^^itU,
.". .\. ■''■. ©.• rj. ^■n-'', (i.:ii. 135. jK. ix.lSt fko-.^n.i/ *j. i J .U ■.. *. ' i
;-.;vr i .r; ■! '.. i.tiw;, Mi:\'". V. Ci. / fUf.u. '.• ■'. i'j7. nr t«'. .V»j"*' . . ^" ni ': '
*•■•» ^ . i* '2lk>. xi». .W. Nipli.\i-«"^, I-. I". N"; ii ■ ■ • »> li:. jii V-.'.
ii''T, '. 'I- .. ....i/- ■ ..f/^ s^**»^,) Nis.fl, .T, f. Ni»!^. • :j>'i.-'' '».'1 • i^.*.. ^i
«/u:. .■.*- . ■"■ \iii. .k... N--»f -«.■, v«r«, f. M^^^rf. r, n. *..:i!. t»» (■'. »i» ..' f.*i . . ■ ■*
iik:.-...- '• 1 .:-. • ■.■•■•'I ^j, .'^••■^;. niKk. fi'i.j. rT:.'pf, t.c^Mi, R. Ix. 14. O. t* .•{t ."i^ A'. i
"i''»i.-5, j..,; ...i ^" "'^. f^fr, 1. »"■•'!. i|."*'*"i ♦ 1. i iif: »riif.',i J
...', ' (. •■. ii. .li. i. 44C. rt» ii»..' .. ■■. 1'.. ■»■ l'I .1' / 4. . ft»:'.ercd^-f- rn - •■■?;, .^.
■ • ■■ r ■,. .■-.i.tiAiT, ih iv. iJiS. .S •-!. ■ ■ . ^ •.;"., K \j 74 X«.. J.'. i^ . i .?.
j:'i-. ■ ♦* ■{ i" C-T»'. ii. .7i,-. 4t. n'e'.. ni. .1 in>aC;
■■■" . • . . '■ ■♦: ni.'.«'. >iis-ti- '\, •:». " hitti '.if that nami, { :oihi., r ^O. i>ii *"* -•
••. f ■ ■ . >i.T. -; i/>i.'..i, i' «•ri«4. A /if.j 1?.':. 4'ii. *.f . 'n. t t ■-.,), ii. :' ■■ X ■! ''."
•'■ ■ i- • Jn !■.. •■ Hri.^i. ■\ ■-.:-. i)^,in.(ciiiJcax-our.r^wrO •iii^ •^'- ifc. "■■•'..
* ' .'. j>. • . ^-r^. ' ' ' •">"-. j; . ^.^ fAc jyrJHCi /«n-e (frv «At,A «•!)) Ut^^ar^ .'L. tj. 'oL-'
«.I .si:. \. •;.*■! ^Li.iliJ. vii 7UJ /A(HL' iqoru i<M{/'.) .H. sl. 1162. <-rr^ii<.j J . \ 2TJL
••'•■•'. .r.. •.!. ».W. iiit-^^n* /-nti", nnr. /v. lut*^} *Ai^iifif, «r »fw-i, a-ST JA. iB. ii. 'J^*
.:•'•• •:...■'.•■.■.■. V. ;n»'*. Kfhi, ^'^•''rin::, •,'k»rcillf, A.vL f^l^ ix. «T»roi»i. >1. i.'i |5UJ
' ■ ■ ■ *-^. ■'17. it^o./ttr« im :: ■tnitn,', X. • '■ -A
.."'■•.* 1. -^li. :/: l •»-/./, T^i-Wtn^-, 6f«irfi/«/, C L hoiUl.rhain. di. !■ r>..
■ : ■ '■■■ .i 1.. '• 1 ■■•'.. v^- J".:'' di/fimlty. /u^ou./'. «• ..r.'!*. A'- i-
. i .;.!'. ,.'.',. li. iT. r/ fU,\r.:ctt'fe.\!v'kiU.)JE.'Auy}. i».
.1,.'. ..' ?■••_'. /ii..'y '■'»<'• rf ^" */cr4,^. vl.»' "»4. Koi iii-on, i'ini«, ni. SoCiu.^^. £ i»
■:.>..«.«. V» >i^»yi/f"«t' *»4"';r» /£• ▼l- 6''^« Ttj?.
..I ••i,.i>'.; •■'...»■.}.. cjii,. o-- rii ^,yrrti/(. O. i. l.^SS. Jiionuid-^, Uitl. fii. m. fJL NiCR.**
,t. ,...1 .. •■ ,■. lut-fii', Aitiiit. par. (v. nitor) tmtnp' TiiuiiidMii*.
•■'...,••'..'; I ■ i .1'.. :• ■• -irf.vit^. WMiww, infak B. a mme, jiwlc.
■ '•'.. iF . 'i 17'- ta^ntijiH'^ (. ii.-i/i>H^) vn^fcr O. lU. or irHnsrrUiQ. ui. Al.
.1 i. '.. •■•.•/. .'.'//. «.Y, irf»-.-».^ O. 1. :T.. or /inm*, JE. »ii. *iJt^
■• •» • ■. iii. -vij. it. viii..".»?. i\. yx:t.-i*. vu\ing kir-d, 3i. vliL or rr^kdtM ■!*, AmMr, r'c.-j. 5 •
• j ' fi .•! *•■ -o~. \i:.'3ifc. la. 5C3L iv. SJl. v. «21. *ii' i^.
•■■ ■.■..;: i;. .. Va: X. |i. «."i*. (furu/iNi^.^tvr.ii. m S. J7a 1151. XI. «fl 84C
■. '•fV. '»■^..-•'■.■•■11-^./.: u. 1». r;;<iio:^f iii#' 4in!« /■', /raniiif m, £. rfiiAfi^f^^ian, J£. ii A5S^
''•••! 1'. w. Aiv ili. ast^. ' /uRn/^, .t.v*i. 75^' x. • li. lu :«i
. .;■ .1 '. «I •%..::'>. ^; ..Mt J t./ oh, * 'v.*jj. nKf4tiri(y, iK. xi. Ti^».
-/ " ■ - ' •' " . >« » 'P^ iiUi M-i^ » U. / .«Ai^u, JE. v. 1S5. Acr* G. iii. 3C.
» r *'(■■■'_ .1 . ■ ■'••. nitiili». sii*l. /■.V'»7, Ntrt, «• BMrrf. froiihe<y, .¥.. li. - » ■
flf, f.,.. , .t-. r.iJ lo r ''•. biin.\i.jn-.\ts.\%,i^rt. /*n»». (tii-jr .")*:. ,i., ■^ -
fif !■■ ' .»!•« . . iftiy eitmy't*-:, k ■ — •.4.*miijj, i! i. J»*?. iion, ajjv. i ..». iwi»«:i".
li. Hi. ^ .'■.4. :!'., il. 17:L nnr. K. i\ O •
nigrrrimii«, ain, nqnT. •.iry^ «■•■1 !• '■^.■'ii .cMtdr «i. «li. .^17. ^ier//- /cfnof, \,. . i
tfi' i'. /'■«/. I .K vii. *J70 tH» /«•.yc, 1. n ■
,i..-. ... ^^ :;.. mr. Varl-iV.4. •:ir'ir. \. ;i. / c*. .•}(«: «i» •. niwMiiiDt. mU. • •■i.
«.''■•■. <»'. * '»7 r:»^. Ti. .MJu iti K^ twc. '■»■:. xii."i ■ ' •«« «* .ii»f, G. 1». ...'j. ■Jfii iif.
d.i.Lobfcf '. ^. iv. IL-' r.i./-r«.' ■li. ii. ^■^■i . . nciin*'. iiiUTr. -.'o *««,'■. 1. *«;.'.u. iX
■..•■». ..' A ^y. livJ «"/{Af. jE. x.i .A^ i*^
r '■•.;»:•• :;••!" "»* '"' ' •'«.••« !</■«•«. «.1 .■'/»/©rtcrf i^. iR^ Ti. nor.unl'.:*. ..Hj tonir, «r .... , "». >
|.t. . •m, V, Ij. j ■ ■j., . I h {•/cidl. "^'jfl. '.i»'"
isir.. , :ili«r. MiiA.i.-, ffit»f. ^■'oti-.iA^.rtf. O ii^ 421«, wnm. o.lj. .'^. -fBfA.fi. .r ■■Li'
. •! ,. . I.. iil. 4n. vili. bl. .Ti '.i ni{i-iit:i,i ii. »' ',c. Noji.^ii'.f.'\i. */"«►- fa •«;'»? '• ^^
j; ;•?;. i..T«. Iv. rtl.V vi. .tiIS. ni*6l-f «». otl. ..n^:!-.. .ict*ni
• !7. :x. ■.'t52. 377. 42S. \. SU i .•■«««<■■? i A-/i . !'r.. iii ■■■J'^^ w.'». pl.; ro ,:; ..^^u, f^.ij.
K' . r 1 ii. 1 1. hii •c»'i: ■■-' ;. , <». >ii. iia. no-rtv i. ;1 / i-v«f«f, 'J. ii. 4^8- kc.
■•■-' i'. fAr /ert»f, c'"v.i.^/ r-i;ft » .^-•■. U. iv. ."•17, SL v ■ ^tntfnMi-ud. tjr^.vu^h r/.Kt.u
■ ' '..'. K. ii. »5 viii. !03. C i. v«. i..^.-. xii.70i 4.'';.
" :. I . . N<'.>. xi. »M. ni*pus a«IJ. < /■ijto:.-, (.i. iii. 354. /iii»-n,ii. |. lOS.
ii''. ■'i:ii-.i- ncfAtiir. k. vIm i:*. '.i. iii. JiiMi-y. ^i. iv. 4Jk?. r.->«rii 6cr, hMrtBofttt»» f An rf
■IJ. .ii. vii- :mo. fnij i\. 0}7. xi. «r inou^.— (i/ii<i; u-4rtr, — uAifr (•« noM-.ir, *. 3. f 9W liur.<«i, Ji. x 7W
-'»1. ^itov.j i'.o>ur, i»ro. MiJ, My, pAMini,
r.ii, iiJv. .. ■.i'^ i; -Jj>. /IC > 7.1 er.'/.ifini. :r^ifi, !■:. vi. 4^ • .'lO. G^ L OMr^, oiir/i'cn^, «o«iir>>«Ma,£ i'
T. ■; ... n" iu* \,itii* lt'i*t .11 • •■(. l'-. li^ l!»:'. i II. 177. ..:)!. A'^!. :h. 119.
;. .». H».>. f:. i.\ • J. 1. ■;•. I iL.i. iii. lj>.. \i. Ot-.T. vii. 63a o/f-ur Midt^fmmrMt^ r'*T***'^
:i; ■ »5 . ;■; ^ iV, ■.. , ii. 4i.>j. \ .n. :jj7. («/ .n r7..'f „ rm. JE. l\. obS. idi. i b7.
Ni|.u«. ■•. in.tJLi ili Nik, (r. tii.2'l -.r/wri orheautijvf .L. Jii .'':i. nostia, {iL D. nirt, £'. « S&
niiiit-Kii-i. ■■"•:,«>, sf. f/. nix, ni\i<i. i. .^^m: •. i:. x. .^ «r. uwtrlj pL m. om^-J-i. r.d*. £. ii. 4:<
i-fi^:?"'' -■r' ■ .41'*. f-rpotid tO ut thc fair.fi.:^ tjf tnu.'s A.. \i.^\\. vUi. S^jL
/fi.-r ». j1., 1 .74. nixu*, |«!ir. /« .NiHy. DOttrum, «np. n. «1 &MiMM,of-«.
6fllf( ■1." . .V. . /.::'j. '• -rn • ^;".., .1i. x. 7;!»'. Xa. 3:*8L /huI, C lii. 109.
niniliHH. I. !•:. « ■. ■• •-', ^ifivrn l'j tie iii^ u«, i.^, ni./ouT 'j./o ?, A:. iiL S7. uot-«, r, C a Mflrl^, (ti— rf) ^ i»
.•PT.i/j. U ■■•!"'.V. .'ub..u' „r 'l^-ri-i: l.f vi', ip-tfOUt 15P.
.i'»rii4.* /F. V 'i::'. f'.-fci«j ;»t n. »ii,;-iii^ /■#r'* j Ci. ' ^p4»f « TNvi^ «jpcrlif, O. ih. CT X
^ ■ ■' ■, * ■! .. , .+., iii. .Sl:7. i^ • ]■•-• ' *. 87.
■•t."!. I ; i, ! ■■ r^t,, V. 1. / »a-.w, « pAornrtcr or Irffrr, .'SL lil 444
: r.^ I "■ 7». '.'. T-. i. 51. SO. 11. «li/, G. iv. UjC: mHh-iu, i, m. o^a mutd tnti.
Ilj, ii'. l'^'^. iv.ir.l !• 1 V. arr. ./*j. ti. Iv. OO. !»;W«<ma, t«wf nrrf InniL J^. tiu 5S
•^.'S. ... ;...»; v'.ii...''l. ix. tif;*. xiL m.l»i2-is •", a«U hirt-r, it-cW irii«m, nt i»irpfimaifr »n, A. .\.^
^.■.•!. /'.■meu.s i.'(ibM'>HJ<. iviiii.. nitj laarc, <fi!.'fi'i <«b«
I'. fc-i^^.'./ v?rvrf r»' skade.f.^lnr^of *i"l'ii • ii*,ati., t. iwWiiy, noii«*ini*\«, aiij. .« ;/ Atim.^ '^ • '*-
;4a ^oi'- .L -:,.(»■:, i\.:il. >i'/hiiitr.^ ri/'Li</A, A^. XL341. K/ci^rj.
« .^•*»;'. ," TiwinlUii n^ antf noi-i^ndi, ccr. o_/ i^«h;;im*rAii/. iiMt'). .. I. f wr (,'j. ji. i<»3
."■•«Mi. ,\ \'''.. i:t.c..^\A,t:T\\,v'v, -v"" NwtJ^u/^ iiif. riiB. ^ri lii 171
Nm
CLAVIS VIRGILIANA.
(iiUlKrlilliMIJin) Ib nmf, JB. w. i^ JkiiI,0.
•r utrm, *. 1. aSO. •fv^ ■Vlf fjl .m, "lE. ii. MO. di;™»!,
4c. ' Qhiwh.')*)». tiU l3l.lU.Me. Aiihil.
U4. U.3W. «II. (MRifJ m, IIL ini4jK. f. U
- — tfftmrnv*. £.iLeSt
DUuiiu, pl. n, 'IjfJ*-
iK.ii.1^. •a.4a).ilU.'M9: Ti. mlr..Yt, t-/ "•^"iiii ■ diWj S. »1^
w'5i«i^W,E,L)l, N«liip«,i«n>-Pl.«".(»™*»"- ™.,,->ir,G.i.lW.:..2r.
i'.:','-iH<U twaAd' iA</nt mi«4n!" iiy)£,^4Ue. ' '
£-.^.i.r./.Ji-uva L71. iji,,i.u«™,«. »iti,;r. — a™^, «..i.a»
Lii),|.4r,', . «'ii.ia', mdiita.Aruiil,^ u. r*f'.',r^ n. I- - — ^jiufiln.j) r«ili ii«d//*, iE. iL
(hnnil. fi. i> 'CU. -iH. i.r. MO.
■«'4U-.*jlh.»W.Aa<^I.n>, (-K»™«J15.iii.l«.«,H.m. ,»,««.« .r 1*1. (./ a «.») .
t.^J»' nic, (~B «iJrt'«v) X. O^ ><.-, U. Iv. IIS. lui, £. li, U, K iL «l£ U.
■■rlEttsaiO.urjvnw, U. * (irsfailwioJE.vi.IT.
MMcr, ,'.■ in^lt, InUrd) C lil. luutui, V^- •"^ lutnl, tori, 0. «r >•<»'. nfijfl, 'iM^ U. ii.
ai»lul.i.u, aU- Iw, £- tI.«3i. k
™I[I, i. TllL lE^ _. _ ..
n^i , Ttfil. .«. 1. 1^ (vilil», rnm^, arainr] S. iL H lUi .toy, S. n 7!M.
c*ai^']k. •. «Ut.
■Dni,iiiU.<>nnK,T.Tl.puiln, (>nih,iitHU v (iilU
«tS^Jl, ■».*«» -.i7;;7'.'t- 41.^-
' ^£<UII.KCl.I^4M. _r>.,je.li.lll.
trrutv <i.i.lMJ.I<.l41.3(ie.E. (triiil>w;ful)a.
w|»<i.ii>.,iH.£. L
*'■ O tW.li.W" « ti.lM. "^tTL "?■ '^*™^ (<«( V^d Y,l*nk,l»i
•rR-^»^U.i.H>>i.«n. CiL up-crf, ii,tu.w,«.T. ni, ■vHi(i>)'.<,E,t>ikl«4tnM<ii
«I*. ■iill"!. «Oj. », »mr. -«im, ..(-«.rTSTriiL U«. iL 4Tt
"" !-■•-.— iuJju'^™i.«,*'>i'«J,'.uASL *'X,ji.'/,*i;,i«"*.'l'i!'Sii*^
Mui. ki.il. la S. II.i».T, RIO. •rMHi»i,X.i.W).
il, JM. liTX IL IST. Hl. lil, M>wi(1i)-H,i,qi.aflcnCHiT,
««,r, „. .. ^* m^ii^. .uw, ««, K. iL «n. • ' -^V ■'*'**' "^ *■ *
n-Uni. O. 'K. 357. '«. li. KJ. «. Xonri, * m. Xam, JS. U. 4M. i. "^41X^11, ^Sl. m.' ' "^ *"
H^^.^^^^e.LXn. Nn^'iH,l .n.ii,™iiu.. "'.T,^'""'i'll''ti5r^"'**'
u. 0, lik^ C TliL
>. tailt, t/lmii, ■•( Imv
-,~araai,i.l.( IfiiM,S.Ta.
MV ■ucUsf^ ■»•'■ lao^B,
•H(*ci^<iiV,,. U.K
^itc uiD. S. tI
m^unia. £?LMI. ^HmK, W, t<
n
^\'
Cr.AVIS VmClLIANA.
»■:..■. ••..■; i.^-r.
!■ . . ■■'t ■■'. «I ii. 21«
I.. . • • r i' .'. :.-•. «t.i t.jl.
'■■-'.. .^/ 1. .^A <« •• iic «Vb.
. . . h. I. *?X.".
■■■. .'■':■■ .jj/ <ter/a,; h. vi».
: «.
'■•'.. '.j.u/mfi e/1 Ct»'!^'^ *^- *"• ^
.•\ .i\.. '..■.'■>.
/•'• ;• iiil-u-. I, ti . MnniiiiU*.
Aln. v,ir.. .•';»>. ii» Sl.^ini»)!!.
'i.i ■■...,. . .1 .; Hi*-''if ■!. >'. i l"-7 it<*.
•• .T "'1 ••..'•■. i-.j.'. .1. i'ri;l^7 |i% mifwf,
.'i . : ■-:>. ■j:i»*-=im,i
/ci»-» •■•ijiti.l'.»-, (^. . r. w/in" ."' < ; ij !•■.
!"• .l-.iv. »0:»
..■.'. "... •.'...■- [J^- ^fjr*t.-d for) /t,.
iv .J.
'"''■'■■■■.'.-■'«,■'■<■■':'•■'».. ** 1 '•■
hHUik i.iC!ir>i', •':;n->i,'rsr,
I . ■• in^m-.P, »•■•■■;; -.i/^i».'.
Vkcr.itinilii.is rfii. '.vntirttlie^ nmit-
gtr-it. 1L ii .Vo
<;.•/.•.; f -;'. .V. \\. IfU
nif:ii'>r.iiiitii.v iKir. fi: to t-: <?in!fi<JA-
«.'. (i. »1. JSl.
Vi i/c (L-.^ci, (i. iv. 22 Ji
f'ain"i, i^innwned, U- iii. i. JE. x.
iii<Mii)r-;inY, Anii«. p>ir. mtntioning,
.■«.'■it'i:.;, .'//'«i iiiy,
A.i.'^i,' >-:('."i't. «iiut. /E. ii. f-.^y). T.
'. H. 71i \i. i" t.\ ii. ■:"JJ. s. «RtX
ueii. irvip:. , p.ir. tpoL':n t'f\ n.r-.uian-
ct.-':- ', R. V, ••:!.?.
ir'i-/ '•.'n.'. rvu'.'! itukfd rf. JE. vii.
■'•'■ 1. '
'i.ri.i'»ni. \. 1. / mfrm^t'. Utl, ».:;/.
:..'■. •>i «/Kfijl, .1'!. i. 8. CJI. lii. V^
viii, V>J. i\.a-4.
■ — 'tl.iit X.. li. 75. vii. dVi. X.
n\
n.iiti. .ii*i'ri..ii. le.. It. 103. vi. la.
■ :^i. tiii. 4=^ .X. .-i3l.
— H «/.'. .f:. i. .1:7.
.;/!'«.■>.•, «t. ii. \'''<, lyi. flr. vi. 716.
'^.'y\. viii. .liJ ". Ut,.ord} ix. 3JJ.
^•'■•v, .1"-. vi i. **.'.
iiiiMipliii-i<. i<, |. li .'{inAiN^ rh'f.^u>
r.iic' ■. •.•,■■■• > ,
...<•■/'::! •* '■'. "V- *'" '■ »-
M. .■•;"■ M •••n..««-n«.
?i1 i.-i-riT. 1 •: . ;.■■..'•,■".'■ '«'■;'■■
.'-f .^. . . >:. ;:. '"-
cr ifti..'-.- ■ ,. "r. tiii. ''■■1-L
M« •••.■-4-i»'=. 1, ilt •i^.^" -'."i-i^.
r»i'':i»lll-« t". <■!, III. .M'"» Mll»"l»
Mt').'i ;-« •.!■*, II). MoiMl*U".
iii>:iv. iiK^ii:'-. I- <*' in-.w.', f/. lii. ."^.
■ -•A -■■11.'.
41 . ." .■« . ii. .'»1 '. Ayi. iv. I'^^ vi.
7:7, viji. liJ. ■■«. ll^*- 7v'". 1-
*■•*>■
Arfnrl,'.^»Wi'ft:r**' -"K. xli. Ci""'-
rr.r*.,.!, .^.. ii. '?:■''.
</^'fii>r.. la ..i^^itu/n ^. li. '7"-
.■r':r»«', :«■''/ iwi«ii/»t'i, '^i. iv. jillL
.%:. i o*>i. X. 6129.
««,.'i.'r, wi.'/. ^•i. X. l';*. i. 7'.'j.
. — it...f, •?, i\i. ■.-■:.
.'.■■■t*''u, .K. !»■ ■' ■' v:r 44a Xii.
■ \
-- -^fcii»^;-;! c. V.. iv, «il^,
.- A ;.;n, Ci.iv.'.ilJ. Ji. if . 106,
I . .■ •-.
41 .^.^A^ vi;- :■«•» iii^ 'P'^^
■tiw.t, yl'.. X ^.■.■j.
a'ff ■•.'.'«II. £■!. f6. A. li £t. V- SM.
Ulft.
tK< tmt.A»'if.iP i. X'^
iwu* 1, ff , r. <i ((ii<'r,(r|^'u<i.i
or ioiM J. I! IV. ''■'t.d.lv. 1* ?. V;.
priUUkfit,Ai.^.C*0.'PM.
n fthJit-. Jilai*, *: illlk, K. T'k\-
iu.^. :.'->.
t.^.-e . tti*'.l. fVHtkcG. i'.. «'^1. £. i
T;''* \ii: 'j:-..-
/rff*/, .-f.. i. o-'. vi5i liC
0/ hrtujmir. .M. 1.1. ?1J. (fw rfijiJkM,)
r. ■. I ♦-■■
^? ' ■. i.c -if .l. 1. 4«0. x\. TJ9.
jnfiivl i\. .11 .. »:■.■.'*. ((..•■V,) E.
»v. r ; i; ,. .■>i »;:. .vo-
(•f "fj . v" i. .••■■■' %■. .it.
l/.r >. • • .1- f^r.-tiit.ttitT-. e/ a «MtnlA.
mrr :< uii»,adj. ofn nviitK, m^^tUi^
niciilitii, v. 4. / ■ v.it(ri/V(f, (htlte^ E.
iv. r.v
fc' ^'. ftind/dJifl}!. /K. 11 6*0
luniiiitu», {«1. i:v:'int'J,ity bviomJ,
AI. ij- ■«■^.•.
ii;ci:i-'i:.), i. II lAc rVii, {loKtrJaw^
/i, ...•.'. J«:. »• r-v).
infi-uni-, |>ii. ^T.-iii^ bmi![ht,
/»i*.'rA'Ufi», .r. i. ;V 7.
niiT.:-*'*, ttli^!, f. .1 -.: •/i.>y/, E. »i. *6.
«;»■ «■^■ii/."£i'^N, r'> ■.<■!/« I uJi« n, ycii^or.
t,.\\. ..'•';.
ri-yx i,*f, .•i^.-.'. .1-: vii. 317,
©■ !■«•■ .^. iu*!..-, li. ii. ».2.
iiiVP. r. V 1. ^ '•iit ^ '•.■, Ao^
Mfrnni-.i^. 'li. iMi lYuriiu. Mer-
• V'V\.
ium-ii'lo. L'er, by Htnn:ii\g vtU, £.
vi.'ii-ll
iner-cnp. »-n(i>, )>Rr. Htttninf^ £. ii.
■*:'.■>. \r
merr.^. . . '.* / iV.frn, ^aiH,) f'*:^»"!»,
merii, K. iii. 2^ ^c
mcr^^oi. \. 'J. IHtieritf JE. i\ 030. ir.
.^47. v. 6yi
ii.Ti:-» V iti-s ni. n hondfu/trhrtr
I. ^■li A ■/>..■< /i»,7 {o/romt) 0. jt.
.M7.
mrr^f». V. 3. / put Hndrr tpatcr.
p:'vh::r, li-:. vi. 42n,PI5^
O' f-,'f»Ti«A</iii. t'}ii<o/vc, f . vi. 512.
\'.2>i.
«' fHTi. .V \i.312. :MR.
nrior^'-iis, i, lu. the mohk r./ tevful
k.Hfii nj :.ea lirdt^
a 'iitmornrtt. (i. i. 3^1. £. T. V2t.
merilu, nilv. vk^,iKi!^, lintmJJyf
or iiit^ :u:ii-i, (j'. ii. 4». ^. xi. 3L^.
■»»;;.
niv^St ar.i. i. n. •-' ",
*! «1-. !■¥, J". I "'..;^ --
J--. . ,'^ i./.icv. ..^■..K. ■J.V-.
"u •:■?* o« Vi.^^Mr, .1.-1. 161.
ilrir't, ^ilt. fi iv. 4.V'.
m''"!»»*. ;'■"■■»»'-'«■■•'■
difr.~.'-ft ri-rl,\ jr. 111. •'•"■7. viii- IR":'.
oi t':.tf »i dw..'/, .li. iv.»^'ll.T. 70.
Xi. CR
fi.tH) rf.iwn.iriL' >'i^/. .t. Xi. 179. .
0"' v.'(frcrn, O. ii. ■'i\.i.
Ji :,i .■\1 II j', ^ rTii :t ; ) :¥. « i i . t 'j2.
n.'.rii'i«,wii. "i--^ .■• ■ v.t-.^J.
■ iiitjltl'.fm*pe.. . i\. lii. liR JC4
•"• '1 «(:'••«!/, Jt iv, '.■'.«r..
/*f.r. J.. \iii..'jOI.
iirT-uiu. i, n. u'irir,
iwlj. neat, pine, u»:ni ."eti, noC adul-
ti lotrt'. IR. V. 77.
Di':l-0)>^Ci)«J*. m. a WMtdptcliiT ,m%d-
«po/, crmflrfintJ,
iV /u»7jTr rt(iiioM.<r,G. Iv. J4,
AItr«'ji-' •■. i:.,in. ^ut)|iC!i.
i'irr«o, V. 1. / piu^.^r.^ tcath, *i.\. 2Ti
oaTtnr, v. 1. / tan plu/nftd. l . i:i
4 17.
nitriMip, rnr. «lAnA, 0W3.'.«/»"rJ. J^".
i.Ul^C'-.'- •■■•, ^. vi. 2 "■•''.
iTM^ri, iiHTi*:*. r Tttrrika.fuiitt. trafficy
M^^p-ii', : □■• MtfM&(>ai;
tri-»...<. i*. ■. ■«■..-■cit.O. i. 2!9.
A.ii .■ t-: . , '•. 1. Sv5.
«•.IIIMH.^ r.llK. K «. 7l<
kont^^^a. , tiJt.t- •:'.:!, ntr 9 f &«iiif
•> b\k(v«itt .■. «1 ' ^ij.t». 931,
eam, G i. 49.
Mtd, ii.i t-'1.
— — :.y». :. i. "14. iv. 33C
an-rp. K * iii '^
meM-ur. .iri».i:i. .i r'a;.wr
mr»i:ii>'. [htr. {fcap,.'!^ ta^rvrd
iiu^t-x, «'. i: o , j»:. M i«':. SKl i I
:l i I6S. I •
• /-rtiiW, lin^i,*. CTbi, 4:. i 3i' iT
714.
^orJ^r, 3-.. iii. 42^. »i.s. i*t
•r crrjT, or /•"■•fc*., i. x 4".^.
•r (eni», Ai. \ii. ^>4r.
meta inrdiM, tkt meridian um. -
nit.f-rmf iw, iE. v 05.
M*>u>i>-v«.i. ni. M«tal>us.
iiiriilr uui, i. B. ntrloi, ««t.
MvtliyiiiiMr us *iij- oj «. ki'r«,..;
(•■ MciliymiM.aiUvhTB^Ukr
fucfior, T. 4. / wtgmaurr, k. \ii
or svtrv* ^, p9!f . riitr .<-. O. ■« ^/
Bt«iiv--iis t. m. Slc: ;.!.<.■
Bllr;iHi!s i, m. .tlitiuft ■,
nif t.». V. •>. / niim . -»nj', &• ."w* «.»#■,
rfv.lT ^ jE-x. 5'i.
galkif [^ruj^ts^f G. i.. iV .
tip.iurk^tlim, (i. iv. .-I
mrtnr. \. l. t in((m«-r ;.'o^'. ••,
nictneiulup. imr. tohf jiarzj^
drettd€dy G. iL 41^. i« J7.
or ttrriUt^ JV,. x. h.^
mrtu-<'n«, iati*, i«r- '"cannc
W5.tc.
o^d-riiditigAl. i, ^■•f. j; . , %«k
/ra/»i.'<>';'i. T. 7it?
opprcArnjiir «/, il'.;.2S.f >.
«•tm;; -»«. i:n,etifor, pranJh c r*>
(». i. iw».
ro^tuo. v. J. l/enr, G. ii. Ki.
«'• n/ra<(l •/, om Mvui&!c •"/"••
'"eor, E. ifi. Iia
I </'«fi.i, (i. lii. SB-iv. =33.
<ncut-^ //«ur, lE. r\.CM
om a^fled tsitk ftnr, £ tL T^:.
om lonrcrnedyir- 4\. t. ^
mei-oK 0», m. /*« , \,i, i». 4:':. ;«•
»im,)
•ri/reoJ, .fll. i. .';0] t'.'u U,'.
tervr, X.. \. i20. \ lii i5l
o /rr.Hh', J:. xl. TJi.
ntn<f«r,M/ion, iE. xl- .^*'.
rtligunu m *, £, v"i. '-l"*.
meufc,pi. ■! ;iiv, wiiK», «.• t.v*..
T^efcv,Ulil. |rt'Fo t.15 itl . ■:■ * \-j
"■ 9:^;.
mfArum, tw. yil. o^ mv cou»(ry*ii.-.
A:.»i.^'7. iv.3«.54l.
rj/" -ny ««in/yonunu, jE. ij. 271
"/•**> /'■*<'"^'t *■ »" 3«"
o/"tny mS/rr(ii, £. x. S5i. dThl
a/mii/mnuly, (dtjoenilmnts.j JL. f '
717. vlii. 3*^
oriny a^twit(if^«, £. xil- tt2
K^icnti-w, i, ni. .Mezentiu*.
niic-ins, 4niii, fvir. ^ittter-in^, P*^
Un;^, ehimme, A..'iL 7J4.
1»" i/c.liHe, /1-^ viii. .V».:.
,/7iu4i>ff, ft/nzi*^. .V. .^ 7:r^
ri'ico, v. I. iflittti, e^.?fr-. J- i^
743.
sftinr,^!. i^. lE'i.
JUuk, tpa.kle, L. x. I&4. x i Ji^
jr/a.1, «. l. fjO.
f^^a-rr, (r^iAir. fE 1. 3^.
^riff u^. i^ijfct»:'. u tii. «r 1.
ilArf om.li i.i 4;iJ iii M t:j
mi^r-aiii, «nt-i, |»4r. /rci inf a |>.'«v,
mJpTfijV. 1. /fo owav.i/«}r<n|/ijm«
p/orr.
mjl «•9, ili*. m. iL f. « fe.'i(<rr. & ...
f.
(/.*• r..nH3F. 1'. I. TJ ;
.; zro,.p f.r hody ofa.mtd n,rn BL .
-yj 4.45Li;i.4tlO. xi. 41 f. M6-
•iT n ■nueikfr ofeolditr , ^f :», ff i
Mi]ckiu«,«^U> '/ »' («'vlfin; (• .Vl
ktns MiK^»iath (Ac fej<, mos
valuahlt, U. iv. 3M.
Billni-a. ». f irar/!if c^
0
CLAVIS VIRGIUANA.
61
(^
{p^Hidtmirttmrmi m Irbfc, 0.
•hl6Mn, par. Wnu, G. L 2C2. 433.
^/at»r G.i.39&
AdL untfltUt «CicfMi^ JB. 1. 5B7.
oblut-us, Of, Ok a l9akin§ tarnui af
«^red^Mfiirv («^fA* cyw «r CMm-
(eiunicc m rtcivtiif ^ JB. L 40&
TiL m xii. 8l}G.
obr^run, pw. iMnniif (hcnw^ lA«
«fljr mtd tkai vm^ A. xL eOl.
Wrn; Citnied •ocr.af atiwr, /iiZ/ «p*
tMtfite, ^E. ix. f^
obveno. ▼• 3. / <Hr)» iMwrdb or
ncmnitt JE. vL 3.
fon; ttluaud,) G. iK 271.
(u>*n ak»ut, A. iU. 513.
i/i <m«'# woy, «r «celtnrT O. iv. 94.
£. L 3ll i. S80. 5Si.9n.ii.
4:M. xiL 290.
to mtct, £-viii. III. x. 770.
f Aaf ojFfi 1'«//, E. vi. 67.
farinz. £. xiL481.
•Wj-miu, €xp«Kd, JS. lli. 499. x.
cpen, SL. xli *W.
^p^nf. JF.. X. 323. 734. 877.
ud-.Tft hmitUc, .E. vl RSW.
«r opfttJtt'. •li- iv. '•t».
ire oiAium, to opptt, JL. xi. 504.
o)Mti>iO.'a, r. 1. / uttrthmlaw), ikade,
O- Iv. 2a
drL,ln n. <G. xiL 57<l.
ikieul, fTMtct. acrce», dtfeAdj JE.
xi. .Ai.
obun<u-. niij. ^aJbet/, *— iy, erpajbtii!,
r:. vi. y*7.
cbuc.Ms, {h-.i . &u.-w(2 <tf (iU p*tMl, M.
vij. j.tl
i. f . hardrHtX, JR. Xi. BJ4b
uccawun, fi?. m.ufaHy
or •It.uH, !E. ii. 4^
lAe fM^^c ''«nr», «eutnf («^* <(m,J
i«/r4e «»»i; f' i. m iiL 33«.
tk< urj^t, £. ix. A68. xi. JIT.
Otxitlo, V. 3. ifuU dnwH., gx, dtmtj
•r«e(, G. L2I».
foll, pci-iiktd, am fum^d, K. xL
413.
or nm dutrojfra, lifv^ifkid^ JF . *ii,
trjtr. "
•m kUhd, ilai I. iH. ii. o31. vii. 76&
X. 47axil •IV.UOO.
du, E. iv. 21 iE. iii.64f.
ecCMUS p»*. 6eiiif iluin, M. \. 312
or siaufKtercd^ JE. xL 103. 311.
Occnho, V. 1. / lie domdy BL L 547. x.
7oi;.
o, enlom/ted, S,. r. 371.
occul<», V. 3. / otocr ai* w.er, G. iL
347.
kide, cox^r, lE. x\\. 53.
>— <m(»<»rO £• i. Jl^
oeciiJte, ailv. i.- t€'/j> privaufy^ (pri"
ri7y) iE. \ii.4lK.
occutto. v. 1. / kiJe, £. vilL 311.
or reier, K. ii. (*.
occultor, *. 1. / aniAMUen, evneco/Mi,
inrloyid, JE. ii. 45.
OcruKut, ntr. kiilden^
innt, •!. i. 8C. iji. 397.
' frivate^ ^E. liu 6QS.
r i^iicate, A. ix. 383.
i>r nnperrit^^ii, iE. i. C88.
ecrJmlKi, v. 3. //«// MPO'<i
Jafl or rf»-, £. I. H7. ii. «3. X. 86&
•r nm«/-aii, £. vii. 294.
CcupOi v. 1. / take kold u/*,
uiit,IE. viL 446. xi. 42-11
Miiv vvnn, ii. i\. 44U.' &. ir. 4^
M. i'j4. eas.
■vZv/fite, i-fMfJt, /L \ ii. 258.
affoiL atttvl, JE. ix. 770.
a(n4(. .V.. %. 3H4. 6r*U. kiL 300^
///. .fi. li;. .'ni.
o*"curr-t-n«. ^iitis pur. fne«(Mif,
mppearinff £. vL CA .
(»ec4trn>,T. S. / «•etf,'jK. UL 82. pu-
«im,
or •pfitj dUpyr,attaefc, g.fc382.
73ixi. 5Q3.&».
eAo» mtmlf mppemrj iB. iiL 407.
T. a *
jnlcnMnie, £. LG8Z
aocMl,an«»er, JE. ziL63S.
oecteio^. 1. / nmtnlAc woy of,
iiiee(,R.ix.25.
ocMii-tift, 1, m. lAc •eMn, lAc iiwm
Ma, pMsim,
OceKn-us. L lu. (/Ac fcd) OcMim», Q.
iv. 38a 382.
Oceeuid-cs, um, t4. f. lAc «laMfAlcn
^OceMMis,0. iv. 341.
ocior, a<U. Iii0n rwift, twfttry
more/leiet^ JUetar, JE. v. S19. tHL
323.S.248.xil. 733w
odi^bs mIt. ■Mre,apccrf»^
MilA ttpM^, fvinny, MiM«A'al»^>, JR.
iv. m r. !:2H. vitt. 101. S7flC 444.
&>*>. ix. 4(e. X. 788. xiL 681.
•r icirA Aa«le, JL xii. 556.
Ocn-us, i, m. Ocnui, M. x. 198.
0cr*>-a, m,ta hnot^ grtetse^ cnimti,
octi», adj. indec. etf Al.
ocul-119, I, m. em e«c, niMtm,
vicir, leeyt, ortigkt^ K. tL 57. G. il.
2J0. 255. iv. 490. lE. ii. 531. 740i
iv. 27(1. SXa T. 109. tUL 81. ix.
aTj^ X. 50ii.
a bu/i, /fCM) C. iL 73.
ocii, T. ik>fect. I kave kaledy
katcH. iLl58.
or tAomiuate, jE. xiL 431.
Aa/(-, nr oM Mtc*! enemoy JE. iT. 321.
rur», AL. iii. 452 X. 505.
oHi-UDi, i, u. kal^, katrtd, poMim,
l4e objtrt of one*i katrtd or uMr-
lion, K. vUi. 33, «. L 361.
ipjit.n. m<i/i-.«, ar rafr, £. L 668. X.
li. iitZ.
or tpitr, JR. kL 122.
f ■ fttnhtunt, JE. xii. 038.
0*l-<»r. 6n*, :n. « fm'//,taiiiNir,
'•^U',U.i.d6. li. iJ2.
•<*■*•«(,? K. IL55l
orpti-ft.ine,ii.iv. 'illt.
/r«!.'/-tirv-|/, J?. I. 403.
«r. N'. ! -. ui 2.:si. iv. 49.284. £. tIL
430.
rfc'*;.) *.. iii. 228.
itfjx.1 *,.iiL^il.
od<>mtu«. imr. •»»«•/' n»17«, « ^
n»«e(, J: vii. i.T. "" "^-
«K- 3wti-imrUing, O. ii. 11«. iji.
414.
/^ii-fiin-». G. iv. 27P. JE. ri.G.'A.
o(l>>HhT, (ufl,) m\3. odortfermu^
nr-it, irrtettcrptfd, JE. xiL 419.
oil&nu, aiij. ofa imtt tmttl,
^juirk fftnttd, JE. iv. 132.
Oeefniu*. «Ktj. Oeapian, jpntni', dt-
riitdjrom Uea^nis, JE. It. 924.
Oi*b.iJi^ jp, f. Oebalia, (Tttreiitttro)
(i. iv. 125.
Oebal-Uk, i, m. Oebnlus, JE. vU. 734.
Oerelj-u, K, f. Oecalia.
OenuiriuA, a^J. «/ «r keltmfing (•
Oi«u>>iria, iK. vii. 85i.
^«Hn-.tn«,g -T.. i Wi iiL 165.
Of^-us(w,u.'.; i, m. a i|iM/-^e,
dunrjljf. htxr :•■,{!. iii. I4i),
Oet-it, », C04 1.1, k. viil. 2:».
i^ff-a, le, f. II piuLlin^ m'MU^pitJie,
a rnke, .i.. vi. 420.
ofTvnMin. piir. Unul: daJied agahut.
G. iv. M.
oflero, V. 3. / brinf to,before.
•^er, £.vii.53H.
orprtient, JL U. 500. (Aiimm//^ JE.
X. 552.
fimr, diide$^ JE. It. 557. tU. 49Ql
vilt. 611.
meet, JE. U. 371.
•r CMte in «nc'* uwy daiimHjh
<^tennE.iiL66.£.ur8j.
•p^, kMfoitk mgmmtt, JB. tL
ejTMC, ATiL435.
oAnMT, T. S. / flMi f^HcdC, ff9C%
jTim(e<l,G.lv ira.
oActo, T. 3. / 9^bu^ Auff, MnAtirc
ful, (molrrt^
offio-nm,i, n. thfi^ CMlaManf,
•/floe, JE. L 548.
Orie^ m. OUciM (cMg S. L 41.
ole-«,c, t tko o/irc-irM, G. L IL U.
31. 4c
•/tvc-6crn, «r /n*i( of tk$ alivt. G.
L306.
oJeo|;imu,adJ.0fiAco/nc-<rre, G.iL
31.
Olcar-of, (u«.) i,m.Olcoro«, & iiL
l2fs
otei&^er. ri, id. a mfd •/n«| G. U.
ol-rn^ >ntl«, pa* emeUin^,
su ntir.;,'. ( i. U. 194. JL xL 197.
nRe/^MCirtcel, K. U. 43. G. L
188.
— nm*, G. It. 570.
r ■lrMif-Ncnlei/,£.U. II. O. 1t.
9a
■ notwne, etcnirtnf, G. liL 564.
olrMim, i,B. •»/, G. L 392.IMibL
oUm, odv. (Itec jtacf,)
yMiiMr/T,Mineliaw mgo, E. iL 37.
vi&^dl. JE. L 653. tU. 537. xii.
l£ jfoee ofT, £. r. 2f 4. 536.
•r 4errf*/(»rT, o^ •/«/ (laui, old, G»
ii. 53S!. JE. viU. 348. ix. 360- xU.
767.
/iu(nMP,O.ULa09.
mt tkg timr, G. iL 403. JE. %nt. S?l,
((tW t»€0me,) K.x. 34.
Aereii/ler, '^««/ier (rm^ir, /oti»
kcnet, JE. L 20. 203. IfM. 38A Ul.
5Q2.1t. 637.IX.»). X. 12.
/a(e,<i.lT.439.
Mmr.imej.G IL 192. iv. 4S0. £.iU.
541.
oTHnuUl^ JE. T. 125.
owc, Ji. xi. 768.
i( <tny (ioK. G. ti. 9L 19QL
olii 1. a*. f. an a/tw-ina, E. t. 16. Itr.
(ot/, F. T.C8.)
on <l/ur|i/a>*r,ritdt, (mnl:, K. v.'il.
Ih.
n rrram(*rdk4ti«rt ofolivt brmmcltetf
£.v.30a4<j4. vli. 7M.
olitiieriacilJ.Wiiv bt.^ur, n^&en mo-
»y a/ivcc <»>-Pti', iC I li. -^i I .
oUT.iit«,i." -"' '.v.u;2«:-
1«.. vi. jao.
oUI, dai. xinf . pn> illi,
A'nt, JE. V. lO. 2«.|. »L .S?l. vfl. <>?.
Ix. 740.». 745 ni*. 18. i<n*. fi.Tr.
Aer.J-:. i. 'iC-1. IV. 1i*i. xii. j-jj.
n«»m.pL .•**». if-:. V. lf*7. 5?a tU.
50.'. vUL M.^xL IM. 236. xU.
7K8
olHi. pL nn> UUc, Ocm, JB. viiL RQB.
ol-or, 6riii, m. « iaMn,E.ix.36. J^xL
5110.
oIhm, eric, n. jMl-Acr^ m0m(, O. iv.
ISii.
olnriuuc, ddj. tikm a mmm, C x. IR^.
01yin|iia<-nt,MlJ. a/Olympta, 01>ra
pic, 0. iit. 49.
Olyini>-u», I, in rAe oiMini.un 0»vm-
pus,G. ]. xi^v
oiyniiMiM, i, m. (A- ',/■"• • ' »». Ji.
vi. 579.
i»rciry,0. iii. 2j.i. JE. v\\ 31 <^
•r Accrren(i^C«ii( oj' *^<h., K. t
5il Ti.Mt. <i. L nJ. 4j(». tv. A62.
JE. i. 374. U. 77^ Iv. 268. iV04. v.
533. vL 686L 782. 834. viL 55R,
viiL 28^319.535. Ix. 84.K.1. 115.
2I& 437. 631. xL 726. «87. xU.
tOi. 791.
Oia.en, inii, n. on oaien, JF.. ilL 961.
cifn, tfktn,JK. i. 346. iv. 6t\i.
or ayorttnt, prodtgy, JE. vU. 598,
of food tuet, G. iv. 316. &
liL537. viL I46.ix. 21. x. 250.
— «/ bmd imA, uufortunate^ £.
ii. I9a UL 36. xL 58a fU «&
U>L
&/4
CLAVIS VIIWILIAXA.
:nii>'-iL, ir.f.t^* ■■.•■', 'nrhaui. ivjiif-f
,. ; . • :■-. f . !f,p''
•^■«.l . V ,f I 1 •■ ■ I ■ !■■ ■•
{ ci. .'•■.■■ . V. .'J K. .n. V« .-r..
5 ..••■.■. ..i". . l . Vi|. A*i.
'ii .■ ■ .. 1»* ■ ■< "-1. " ;ii.
K*'t' '-S. ' \. "■!. I •". 'loo. fc». ■» 'T.
.1!.. 1 I. 0 J.6lt.
f. : .1. r..i3w. r.. G. i?. rv/i
p'.i .■ ■i-.vi.:i*i
,.. .'/«i'. 'i, w. 1-r». 5.'.o
i.-r,J.^i. i. 2.: .
Jim. iii. xii. '•V'".
^^•■■.iM, «I. lil. »'■4.
»"■ *'«//"-'■ ''» 7". M i^- ..'■«>i.
!;'■. "i*:'. pr j. 'V.. \vJ.Z.i.
*•-.■'•/.••«. z:'. xi. 3i.
^■•«r/»:c, i.f. i .j7.
»-f.j.f jt. \i;. .V»l
?»'-n; "f/un.ii. jv, .-fll.
* '/'0*1. li ijk- t •-!
■;.•■/, .K. »•».■".. j.v
■vfi;.
»»■ f.\ ••»•»»•, /?.!«:;■, ..f^. i'. ■■"vi
» • ./ ■■•■• i^v >'•:'') t\iy Ittuli, (^i ■/•*/,
> 1. :'Jo.
■ ,i, .'"V.. .1'.. \'. ■" •-
■ rl .' ,•!•< , li iii. J^ ..
.'if ./-..1 , •il.iit'f'.) A'l. *\. CV: "S.
•m m r
it'it-t. itfkr. rthJ€Cti tuhil:t, .]{. iv
•..M. wii. MR.
r- ■•uii.iH/. m. iii, m.
miuqf^, ". i- / "11 fn'. A-.. \\. ;*».*>1'
&r't,'ifpnt.'h.i! .V..vii'.. '■>. i\. l»iv
r.^ ■ . ■■'. ■ -.- 1. .ii, \,i. j;.
I •".;. Ci-,i.'. A. \\ 741.
i.. ■ ■■ i:iiu. iK.iil. 440.
■.;\Mi . ,,;r ,-; if/, /fc. v ■Wft.
I-. " .'"■ I'. iii. .^7lj. .V.I.
... . I ... r.. » . »fc
■■ • '-.«■; •■»i!.
• .' I
J. .»
ii>" ;■■ i>ri' •»r.i,».. 'u ■%'. '•:ty
"*!!»,€•.« :-,.■■ !. lii ■■«f'i.i-\iii*.
M..f«tli-»'ii*. i»'i'«, fi, i'i. .Mne .i'«i r«.
iiv\'fl-'t ■.'■.Aiij.ih'tti.-'ei-^'e, tT. I. Ii7.
.i:''^i»^tfiu>'t, (in..fwli':, li iij. I',.
•<■. /'llit^LS. ut:>. f. tHolntiti,; Ki'ifii-i.fs
"/ ■.■^.■fi •.. ^■(■/©'■i/y» -ti. it. • . 3.
.•i.'.1.\ .•)••%,;: ;f ii'W, K, iT. S.
■ ■ ■•■'■, f.. viji, TX. •> iti. "^J
!' ';, s •(•-n, /iif'/- . K, i. i^i. ,iL.
■ ■ ■ . .'r. ■ ■- ' - .
.•'. i. 4I'.<
I-. •. I ;i.
« ■•■ i. "i. w. •i.*:. ,*:. 1. ;)■:•.'.
• '";. :v.^'> \*.^i. • ii.'<»«f,
\:« ■■■V
: • ■■ r. • :''. «1.
t )' : i-l, lU. *. -■.
!■ ■ ■• iili , y 1 . 'ii^f .. ■;.
■ • • :■ ■ ^. • ' • t r. ■.«in ?••:»■(.!
. *>■ . I". . .•l.
'.. .. »• I ..r *t. ii' .'-4.
.V ■ .
.■ .. : ■»T ,'.! .i. ,15, »..;-, •&/'e,
'- v.i. 7.M.
. ...... •■. .K pv.";.
#»/,..1. ..■.-II w, H. «■.■.•.. ,■' *.*l.
- .rf, •(■., vii IZii.
.. ■.■...■-.. K. V. r.-\. f, I-.. 1:0 ^34
.'■'.i. ,E. *i. ;■•;. vii.K^. \. •!■.».•.
M. /.-.. »«, »i. :. ■J7'.. l.. j. •►J4. C*.:r .;
'if*»!*! ^iiift'»- "•»■ ■■ ■*, f«. i^i."» 1. 7:2,
. .'.J7,'.r: .. . .'•:. IV. x3-k 473.
\ . i t i II • ..'.
vf'... '■'- II.. it. I I.'. "^ -
• . ri..;- 1. .1. ■. ■'■u.U- pl. »'. '^? tt«-fr,'
./ ' ,•;/ ■■.■.'■■,11* /■.'. ■ ...'.
. ". ,'.r. ..7 ■ S. 2"..'. r-i^^-m
.. ..■,-. j--- . . .K. '. '*: » «1. '-.fi. -.5*5.
" .« i. i!!. u^j. ilT .'.■•1, iv '^M. -.V
IJI, I^S Ni.. '.:'j"i, "»1. 11". •lI.
IVX ■■:!■.). •»•''. 'li, 14".. V.ta.*A!.
mr prJv.f «1 i~'.} ^- i.<:it.
e"i' "••■■.'. ■"!* •*■ ■*ii^ VIII. 7ii.
o- ■ ■•■/. A\. ■> .. ".. ■
.if.-H.^llii^, : •■\:^ f? :ii. .iJi *!..
<i.-'»7..1i.
/•:.. ■'.1'K'. tt. H. .'■' ;
ii-t .,••'■. • . .■}-,. i. 1 .
mfF.«-.i, / .-Mi %i.,
/ .'ll/Tl' !■!. lil'.- . ■■,/•!•". .1 - " «U
,'«T^ !•-;•. is. iii. ■!.» r«».
.M<» ri-.i. .t. |. ^!<i %; L i.M« - ■•«.'.
iu<«?-t»-'.Miiu«, .!•'■!. '.1. 't ..■■■'. . • . ".
•j. ■ (..«.«1/.;,' ...-.■.■.■:.■. iL. iS. 7'.'.
nnvMiix, 4.1 i jv"i ».,.■/ .■!<. ■'-. ••i. 4Si'.
*•-.
nr --!■.', it. X. 8>l. XI. ?:'•■ "»:. -il
>i:i
or pt ■Mii-'.. J^. vi. \m\ \iX>. \tVi. 11.
;-.«. XI. 4.'")l.
T»i«i.-niyii/, ;!•'.. ii t»90. 7i"!p. iii. i>l. *.
4;i. \. i;m yi. jL. .i». 7r». 117.
4w:.
of .-i/j-i^, <r.. ii. i;<?I, \i Ht, \I.
,.-. •_
»«./ .. .1 1 »!;»■, ■ 'i,-."t'. *".. I. {i*l. .!•!, IT.
■li''. M. .."j .*.'. x^;, ji'. li •.•
^' f •..,'»!■ . 'V. JV " I.'..
f,ii.f-:,, y..i. ;7. ... K. i"«<;.
'a.fifi » t. .■, ,■ .■. .;.. xj. I *" ..
t:t.>^,i'.:.. :l:. •. .'■ » ? ■4."lw
n'-.f'!i. .^|.»... .'•.. \ii ;il.
l:iiL^«:-i. (i'-ii:i , (li. III, ■nffi/iN; Jt.v!*,
•»■.. \\ 4y I.
m,/i-«i. ,i:,l. M;.fi/ nr /.'/>'ir tnirf Vi<A
r«/f . 11...-/ f p^iiiii',-»/ 611 f A< /acriptt,
('» r.i.- ^ j ' .. t lii. W. ^. iv. 617,
iiml •;■-::•. !«.. in. n ni'':'--f«>»if,
.-.■.,■.'•;::. ,y ^. ..rfi^-inM tMif Al, £•
«i.i. '.'.■->?
r '•■,■■1;. .-I . !\. -II.
IIH'1-"-. i^, 1. '. «II.':,
*•■■ .'■ «?!!■. Ji, *' ■...■7.
f;.' -iitlfile. /;i'/.'-. ->: v. 118. 431. 1.
7;i.
r..- .'i:. f. •-' ^^* ■!/*, ,'K. ii. ui'. IjO.
I."". ■.:' ■■«'. v.li l:in, UJS.
ft .'.■ "7", ,V. :. "■■,.
#•■ ,.'. *.;.' '"iOi .'.. .Ti. ii. CiiW ^iit.
r.'i. jv. .'.u'.. .'.■.■j.
■■!■ .. '.». .r". *■:. ■'..,.:
/ifii.d.iii. n7fi .»•:. i;i tTi».
I ..* •..'•■i/ffi.. .»•:. *. !.^^.
/ ■:■■. II '. ■ A. fir.. t. KJ.
'?->• • ' ;. .. r ./iritt hMtlLlin^. j\i.
i. 4:1. ^i. •.■.,.•.'
:.--p .■. .-li. ■w;. r.»'
ii •? ,,..!'. .'.1.. It. .1.
. ,■ i/f;.i. j.i.i', . !..• //1- .■, iV.. ii. 4'''*.
*v ■''j.i.f : ■-, .*. .li. i lut.
K '■ /" ■■!. •*■.. * "i'^'.
V .Kilitl'. /"O.'»!, .-I'.. r.ii. .I^^.-
/ ..••I. . iif .;...«■. ^i. \ii. r^l,
•'■■.■= : .\ 4. / altrmjit »i,y Jn^ult
'•" >■
/.< . . •> i».-;i;, Jf..t;y.n, /1-:. ii. IOl'. i^.
1« >
•,.• k » . ..
. '.■.' -^-i. /mi.', fi. i. *7l.
..^.i.tjf, (ufr Ti.i/,'i jfriHf j\ ) j\\. \i..
— I.
'■ ti';n'tii''^.(i. ;« '♦-■il .
-•.'/'^. Irt«i, '..■.:/. «i I JV.*
lA' •;.; ■-! /.\ nu ( .jim. . ;.'.»■, t. •.
I.il.
•ui... '■'■ 1', *:. i. 4:». iil i: i.'lJ
\i'. ■■«•.
•■/••"»./>•''■■'*'' '"^ 1.'"^,
J,l. .i^'.'ul.^:. iv, :">,A
'r.ituttiifr. A.. i. 41 l. \il. B'<2.
f ili rjifqiMWOiuruO' priCa,ititr.$^
..' i. /■'bl.
/f I'.. ;i, co;if'<iU£, j»»»'-'»!»', £. %i.
mol ■ I • I' . (Str ^ ""t"! P »«#rf.' CTril.\ d*/'
'•• ■••'; /.)J'^ri frf, /!•:. 5. 477.
niulii\., V. >. / fftfiitt, i»cfrlt, *ili/*
/'i.f, (f»ff t\(''. ti.SD.
■ »r -■• .f. :J..i. i.t»<:i/ir, laiUJlgc, .1:. i.
»■.•"■ »t-i ,»- '.«■ ■■ -'ri^Air,
: 1 . t.: .v«,'vV:\.
... . .' :, V.. < .'\. V>.
««iff £.« » '' *• 5i.« ^VA-TW.
ifi'jiU*, *•..'. j^v»: '!■.■■■-» .^ iJ. ^ . • ;: »
\^ ':.'',.': I., J i".. ■
/./.. .1! ■: .y
t»/t {t.i, I-. . X. i. i.-."".
o- ,■"!.■.' . V.. ■» • '■ i; ■■§.■
I* '■'. . ." .- ■* -•.' ■ ., . T.
. : ■t«#j., :« * I
— -*:'sy.i.,*i .../.■.*....• *■.. j
'« i;i. J:*'
-— - .■ t ♦. -i'i J '/.■»■*.•.. '.- '
■ '• . '* < II'. t ', '.
••.'.\\.- 'lO A. fiii^ !*■
;i. .;:•''. ^
^v -■... !•:. • i 4r. (.; n ;i\
ir'n.' .,. K. .. A'l- li. II. :**:. '..
ffiev.'a.;t, }:. iii .■.'. M. "ii. •»--».
• .■ i/r, I ^' 6 f /'i# I- f 4 a/t^^f , lA.nj';'!^ ..
/!•:, ^iif. »"4»;.
niff. }r. T. Cii. G. U. '."*ii ■
1". ■ ( H;;.
«i: ' J. 't. !!t.u: ripts Y- i. . - ■ ■
IV. l».
ojftr.li.Uf. ■•*'nttiirHly p.-ty-f. ^
i*.4j:j.
P':4tt^, »• iii. !'»'.
_ — ^_ ,'.',■ I ;•»,«", K :i. T..*t ^ i. f *. l',I
-- -: tt r<.'ti, i:. ^■ii ("■= it r. :.■
-■'. M. *ii. li»!. 10?. i». ^:.
f/ •''' i" '«. ; • ; ♦^V.j J£. X. liC l '. i
.rfri^t.Ji 111. T'\
t-tffttil, iuttmt4f,-.<,il. ii'i Z.'':
li iut> imilita, 'f%/fi^'t, 1 ( wr^j; t^* -
;»f r/.' tvft, ii. lii. ■8'.
Ur,A, .^.. ix.bl»?.
t-«.ri, ^Mn^^ittf, *no-p. JT.. Xt 4*2
7*.»'.
iiiui'in. pl. n. h.-iiMJ nv>]!ia rv4 li^H
t T. ■ .' fAi|:.->.
tair.-^af./iJ, ^Kv-i.tfS -'AiA^. t-^ '
iiK«ni>«ii»uv, ad . Ti:o«' ur^
jirK»*»!'..'!*'.'."'"'^'.. »j j. ,-.'
iiio</ ci/»..-.'i.iii. •cMttw« :;, ';•«-.»'.
j1:. ir. i-JA
inolliti'T,aiiT. tof( '-..
iiiullitiii. |iar, fii<-i« fi^,f^ft..v^'itv^.i *
noJi».-»' jTnif, iir fiiK^i^.i,- '■. »
l'ir(,(i. i, ■):4|.
I i>«>l i ii I s, ntl V . mtft / A /'r. L ,«.. ,'./:_.. X .
*ii. &J7.
n,(*.-i tiiiiu,aUf, mtan :e lA- i'.'i, .''(I
vi. iAl.
Miilori*!!-!!!:. i, 1!.. aii.i.v. l.u*.
i\l' \k.:ii<; i.( r].,.u«.
n i;»f!';;j"ji',lj. »••. -1^,-..
utoi'i'i>. %. 2. I fl.;-.ijt, 4". i\. t-"'. i
J-ii.
i/mi.-i, .¥. iii. f '4.
i::f. •■ ■;, f.iiA, .t. \ii. •'.
f.*..-.i; •.. i. U' ;.
jH.-rt^'.-L.<i:. mO.
ri.« fi-.T'. r-i*fi.. ."1.. XI. 47,
t,.j'T..,t-r.\ i:. is. 1.J, o. L 4£i*.
iii. •:.!•:. 71 :.
//'i>ifi.>^t. li. i. 4.' 7.
iiiu'ii <ir« \ ■ '.'. / u/ii uffi ufil. r* ^•'•T*
/.».', ■/t.-Mft/, v!'.. iii. 411
ll.UP.ll.e, •», II. ,'n t r-r.tWi -Hl fb^ f,i» V»
rf...
(1 nn4.'/jrf, T!, i.r54
<■ p9'ttti/, r t K-tff, XI. \u. 2T;.
inuii! 1 -«1 <iv, u n.r"/.i i,
u/j.<^(.'t:fj"drt, iLiiri -Ti^, y^TrfeaCTk*^
</i -V. +.viii. ii>4 I. l»0.
di.i: in^. -■'}«, .^^ x ' ••'.*.
r..t!...N|,„i/, .1 .i\ -. ;i ti = :r>,
niu.lil-li-. U':, u>. . . !..•.. i*. .<:.:. A
i\. "•■Jl.
f'.'iiiw>- ,ynifr-' I ■-. .V. n. rn.
». tM//fi'<'ifit.~w:. T. i.^....,!:, J . i\.4fDJ
ti. okic. lil. tO.'
i-'/»-*.. /•, .K. \. ni*T.
iu« iiifi'' iM.i- iiH' -icfl, A^. ii- l£.t v^
fcJO.
♦•«i^T.vT :,«.■, I'. rifniiritjf /. ff a.
V
CLAVIS VIRGILIANA.
il
743.
apmrt «r rtfioa af f&r f ■'oA^i d. ■!.
111. iv ^y. .h. \a.lH.
eiBht^ K. lii. U. *j i. !a:. l>3. Jt)-'-.
2JI. :>. i::i l-V. 33j. .'li. i. uJl.
457.
ur j4, '.i. j:, i. 1.7. Jt. I? %iii. 3. (?.
i.J0:i.5ll. *.;. ^HOi ''T.lifi.
231. V. uA^ vlL au. li. 2->7. \i!.
70«.
oA>it-«v flr, t Ike trark^ cAcmtf/, mf,
orb'is. ndj. tlettitiitt^ dgfrivcd^
iHLicuvfi "j\ Ai. li. ;*idL
oreh-ri>, (}<) wi:», (dii<0 f* a kind ttf
i:tr''> 'ilvH. Ci. ii. *0.
Orc iK. 1, in. Piiitt», Ih.-, tkt gvd of
(V-: infcrmUty (i. i. ^o.
tke ttituUi '•^'«..p, (Ac rtnfp «f tke
t'"i !, kfiK U. iv. «02. £. iv. 242.
<■ y. ix. )J7. lY.b.
i.i- f 'n /j" I *. 'xctynh'i ttf the ttinti,
tl:. iL J'»!l, vL v7;i. vft*!. /K.
oiilior, V. 1. / hfFii to ifttnk, .li. U. *.
( "p'if'J ^- *- 3^ *■»- '23. 5«i2.
jptaky .!■ . lii. 8^6.
orti-o. inis. iii. «n orrlrr, piKsim,
or Jc i.^. O. J- 27fl. 436L .E. iil. 376.
447. V. 707. Ti. 182. vii, 44.
or rm.'f1, E. l*. 5.
r»,r, K.I. 7». «i. il. ?T7. .t.. ».706.
•. £.-a*ii. .K. i. SVO. 7iKJ. xi. 144.
j»ror'.ft<i'MH^ £. vL 764. xi. "T«. fl4.
rnni'. Jb. T. 77J. vii. 15J. 2Tr;. Tiii.
122.
#r ."tnu E. vi». 20. (J. Iv. 37fL
<i fifiuJk n/*oa.«, .K.V. l'.,^j. 271.
fiUin.** r, *<nfr, iB. it. V-tv.
nr.iinv, itnLff;i. i\. iii. 'AT.. T. 102.
i-x oriliii«, -wttK^i.u .rji f.niiiitn.,
ctfiitin'Mi//y, (i. uUStl. iv. 507.
Orrail-«r4, ii.ii. pl. (. tk. '.Ire.itln,
<'» ^.-R^'.. «j/* thc kir.\ . ) i^. i. i/jO.
Or>^t-€S. is, 11). ()n'»t«, .t. iv. 471.
Drgi-a, •'imuL n. |tl. Orgin, «M^-ad
ritct o»- fta/tt •^f BaukMin. (i. |r,
jJl. iir.
criolialc-uin, if n ''ii»uu..tni.i) brusst
•K- xii. ;f7.
Orlni:-. iii^.'./Oricuia or £pirui,£.
orWiM, (riitit, imr. tuin"-, JE. tII. 138.
*ii|. r;.
.*p- i'i;i..r. hrittr^ fconi, £. Tii. ftl.
oii •••1.., ^-r.tis rii. r.i: e»:tj
».-■ : • iti^fr^, .li. 1.2 '9. Tltl. CS7.
tiu. .-u-"sr «->(■>. <Htorrtipi'J G. i.250L
.!■:.%. 4 J.TI».
ori{j-o, liii • 1. i -yr.tiuM^,
•r i>,i-,"ii. K. *:. 72. (<kildhf^,) G.
li. ;i;>J. iv !:h.- *. vL 730. vil.
IHI. 371. X. 179.
«r soiii-rfy ori^mal^ £. i. 372. 7.'i3.
6tV:A. ti. ili. 4K.
tht fir:t /■•.€.</. «i.iil. 12J 47.^
{th uan rtrfh. Ji. i. •_'.,*;. X. »18.
or ^i ■<y.rti.i«i»»- •/ '1 tairti'j. Ar. l
b4i x!i. HUi.
Oli-iin, ifii:«. :t (>r5 »11 iE. X. 7»i0.
«,\t !tnr Ov\ u., A- ;. ^V i:i. .117.
iv. .')2. rii. 719
orior, v. 3. / n.c ,
apprnr. ;lt. ii. (ji^N).
(nailiiui, he^^Si. l\. 4tl. «i. T:^
tpr\i.,r /ir.11,-1, «f/i %om, jE. iii. 107,
vii 1V\.
rrrtr.v.]E. IX. *<!.
Oritnvi-d. a-, f. i intbytii.
(ini:«i-u«>. ft-, ni. kcuiiiirug,
•i/t •' ,+:.;. fl.^). vii. 74,
or-j.ti<>-. |idi. nilo':u il. itrrkeA,
«■ .; ■•irrf, K. Vi. I 3. G. iii. 21.
Orii(»-'t<, I, m. OmiriM, /Q. xi. 1'77.
vnh,. . . 1. / n<l'irit, dcrle, JE. X. (>38.
Q. 1.1 /•■f-t,i4<l. xii. 344.
o> ,t-o ovf.ii. iv. 1|0.
.# T.i f fiM,; li. vii. 2i. £. rll.
OiT ir. *. 1. / K/N ir' "■■:■(/,
i.ll... l*4-f, (J iV. . tl.
or'i-u«. i, f. a wUiL, (nMHHtain) mA,
^i *■.•
. I. ■^C'
^f: • .1-. . f.. \ /'■• .
iii\i, \.\. i (iliintran orutioH^
mti4r<' fi :<ci(. A.. hr. 137.
jiu /o., y. \.f.'}. \j. 11 j.
pU'iJ, ih. Ti ■• ir».
•■• ftrfiiiil a •u*.f. A\. ". ih
Hi^ '•..'•. x .-■11. Xi. 111.
u.Tl. !.. » ■•4.'
\pukf-r, r . !••. 4''l.
crif.T, AL.iv.Z:''. 1."%1. !3i
he^, h.fwftA, ;¥[. V. ij!7. \\. SC4. xx.
2«4. :r'.»P. Xit- *: J. •jalt.
tiiirr.nt, rt<fptk:tiie, E. iL 4S. 'T ■ ii-
m iv !u3l V. TJ& xL SdS. xil,
*> li».
orp-tj^, vt.V!. 124.
0- r •.j-''!'-'-, iG. i. AM. tLTG. 92. 100.
-,■.:.. -iT. 1. i«1. Iri^yflS.
OnkUis i" . -ii. (W»»|t*i.
Or^trii-. V, 14, t-t. U.U ii|.-«, Fi.. vL iliiii,
(KuntHHts. I i. rn. (tronfnt^, ar.. i. '^20.
Ofiii', V. I. / .Ifit «iJjVfUcrfi
fuj>p!u.rifj, iE X. *2;i.
Orpb-eus ut, ni, Orpb^u<.
or»-n, 6rain, pl. n. «1:1 uriderttJring^
d<Ji< II, pu.]i'tn , iK. 1. 6S«.
tptrrh, .'li. .vi. S'--'.
TiVf.-rb, jK. vii. \.Vi.
OT«-t!*, 14, IM. t.»fi«*S .K. K. T^IS.
tjr- i^<'-ii-iis if 11- Oi^'.uiciiUt>, £. xL
•. J ..
i»r'U^. iwr. hf .-!■- tT;-'.i. J-:. vil. SS6.
;;■.■. ■ .• j.^^.. ■■f. .-h 1*. r-i*!.
ortit«. I .1'. r:}/n, M. liL Ijd. £. t11.
!■*.:<. X'il. Il I.
tpr.tn.rf' t. }... i" ip//'!/, X,. \. 626.
M>.-n, .(■.. »ii. Jw .
Ort-I»». iii«, ni. /A«rtjir.|f
cf:.''!' iii«, (i. i. 411. HL. iv. IIC vj.
<t/*:.^' r.*.oflii, O. i. 432.
if J.l.t:.-, K. ix. 46.
i;/"''. n^fr/i^of j'>iti. 'i. i. 257.
f/Miiid, 0.111.277.
tke dauming mfche iHorvif O. iT.&ti.
0riv(ri-,i, ic, f. Ortjrfrla, Drlo*, £. iiU.
IJI.
Ortvcri-U5, t, m. Ortygiuf, S.. ix.
' .'j7.1.
of. (..:'• ii. a fTKfiifAf G. IL 43. pa*.
^iiii,
r^fi hre. G. iv. iSlI.
r/' 1 ..iiiiX.i-. iU. ii. ..M I. xi. 7.'^i.
Ol ' I Ul Ij Llltlltf'Cj— « ituit/, G. i.
>■■ . I
rrrjur^: ,tf. li! "'-^
/:..''',/..-«*•, II iv. 1.'.
tl|0.ifA M ;. •' !•. \i. iv. '»2.
<f <i i n. ft.i,fnc'.,r' ftnneljG.
IV. J-"i ,1-:, L J4.'.». iu. Csfci
or tip. ilv i. 7:^7. V i. 1 iOb
«>■■ m -jit, (i. iii. 4M.
Arn C <i. i:i. 1 •'•■'. Ai. iiL 42^. viil.
1 '7. iv. 471.X;i. 'J7.I.
f !i. '». i. 400. IV. J-yi. 477. .T.. IV.
4'. <. 1-'..«. • 7:J. \i liO.'. AVt. 4Lit;.
I '<«. i**:». v-i. -i7|, ii. (.. lAifi,
Ij^l.) VM. \ 4i\ T.Hi. M JU ■■'•..
r:'!.?. .v^tfi-., :"i, ii:'.; xiL m. 'JixX
cyj fc7i.
lool; iffHre,rf.:ui f.iwrf, ffiiVti, tl.
Iv. .'J. .L.ii.t.':; i.ri.iv.ii, !.'«.
i2.*. viL 2.TI). v;.i. IT-'. '>2-\t^-n.
ix. 011. \i. r I i.:.':.-'H
■ f* ■ . "ffti#U', .!■.. i. 315.
froKt^ Ji. V, 47*. .'iTi
apptarim'^., («Aim, (•• i^' 4*5i)} iE.
viii.vM.xii. 335.
preTi.i., .1:. I. 05. 11^1. (MS. v.
.'t 10. 3(-0. ■'•S:;. «j. 108.
or . .'n;n^Kt^.y.. *L 15*1. \l,t17. or
ttiiA, .V. ii. t.M. \L t«01. vtiL '.IJtX
\i. ■.M". \ii S2.
i-t..r'-i. F. III .1?. z.SSl. <:22. xiL
l.l». '= i
/w.-rH, .li.is. .'ill.
'i,.- »h.ii<,ji;[vn^ iF.. L SS-A (."■8. iiu
IT4. vil. 328.
o.iLsn.
imf:('-. ftasujt. 3\. It. C2.
tp*tsc'.,AL. viL i5J4.
©r f., .-■■» ^iii:;lu<#T,(J. tv. 444. A
Ji. ■:* . .!■. 7.
•ii •.•'.:y 'li. V -I. »■: ] !ll>. &ii. fO.
•'..•,«>. O. iib^^i^.
V' ru't.r/uc«itrK.(j. a!. 9.
:Lomctit« ^K. xL 132.
CiUrcTu •., llon*-, Ai. T t. ji3,
• kretwK fttp. hj.', .'L. iL IfG,
o<, 'TMim II. fi Cwik*., pa<^.m,
(Ae ^ ifi.i' pftitt^ (i. iiL 212.
ni »fiu t,; tirn^i*. tii 2^ £. ), C
6AX<v. lOL viiL3?i.
"/fiifj, /K. V, 1'2. ;x.T.
iffmr, ,'H. Ti -j'', xli. 4 iJ.
— - — ■'' i,>«M/Tif,f, ^. tii. r-w.
jfi*.;*, 1'. iv, r<'>
0*r-t. f rtiiii, pi. lit. f Ac OkIiii», JS.
TiL 7JD.
0«rill-ain, L n. •• f!f*U inwfc ttf
1;^r<rbii« (« i.iiui,> 'J. IL 3«?.
OIClti-*ii<i. I, n ^t: iritle) ftu.It/A, G. 11
fi':;i.
«T ;^ /ip, ^L^.W.
«r Auf. .;^. L C87. IL '2^0. xii. 434.
Oftlnlm», L m. Csiniusl-^ x. 6S.5.
Oslr-K i«.riilU ) m. (.-iri«, M. xiL 451.
Of\-n, II', t'. t '».> t, (M.) (4. i. 281.
o«t4nU«i. T. S. I ..\.- lA (afford^ O. li.
li^i. «c (uif-bini,
darlottf "PtH, (t. iv.544.
dunovt^.O. IL--.'50. *:.vl IWL
c/*L /arf, j» .f«/ «ntf, cii'e. iE. L 206.
3'(n,t.t'/<iwt. /n, li.il. 2tll.
i;i<t>r, * . ■', / fiin AA/tit»,
frpo^..' .. , /•Ai. /t. Tiii. 2''1.
0%lcn*-iu.^, Aii(i!>, ]^r. •Aczi-^ny, £. v
-'^21.
tix. iu; fHl'-*i.) Jf s. «7.
Olti''iiu». V 1. ) «Am<, A'.. v. S50. kr-
r-.y.;: to riia*. .4i.v. J57.
dttplr^. ,!•;. i\.Ti..,
|.M-/ /p.--fi:'£, ,V:. vi. PT '. viij. 477.
m.-^lf appeur. Al. iiL Tv.^
Ofitl-a,(iiiiii>. j»!. n. i.^r 'f^hih (of n ri
v.J ^A.iii.u,, ^L. i. II iV>. tii
0/ .SiW. ^:.>L i:'».
11 A<m n, A(rrcir< inifM/7i, JE. T. 281.
osii-mni, I, ik u (/<it>r,
gtite^ O. iv. 4(r7. Ji.vi, «1. viii. 667.
er ffrnn.-e. iE. \i. \*/. I0:<.
«Nlf-/er. .idj. hrtidin» {-ptt .,fvl tf^
•>;.c/fr-,li. i.'J)7.
oslr-ir<«ui. n. (ih- pti-- '1 fik.)
pni plf vHifr^ A,. V. 1 li iSo. •■■ TT,
!.■. ••7.
purvlt. : p't^-f.': rtifi.itHt7.\ u, «:.
17. Ai. Li.S'.vii. «jM xL 1',..
pw^Up. rarpttf,ltfh, ii :s ii>j. i,
\. Ttm
. ■ y.nv^iirA, jT. X. 731.
— " i.rr '■itiy», (l'iipvii»cf for Aw*^
«es; 11. iv. 13 j, vii. '.^T^.
Oti-uiii, i, II. rui, ciM^. G. ii. -iiK. .'.'..
U77
oj- ii:ir:t.''i"/f,0. iv. "^il.
t>r /i;'irj" at er-" ,1' I. ".
fii •/•<i"f(. T:. V. ••';
/rt'«.: -c ilfttf, s¥.. n . '271.
/« • r, .•].. \ ,. ;•!•;. •
n«i-'.i- .i . • .iiivH, ,.u.\ a? Tii.
Oiri.-i|t.. • p^.iu. nom. prtlri. the g»n
tf < ;'< 1 1.
OT-or, , ■,. .•■.. par. ti-iitttpkimv, (r>-
«.'Mj''.. '■:./•. ix. 20t>. xL 7.'>::.
• -ri«i-'i:ii-. r V .'m,,S»;3. t1. 5S9,
s. '■»!. M. IVm \II. 4/1».
<!.>•.•* 'ir.^. ,r., «». 543.ix. 71,
rt».V . . ■■'./'•1-', >'f«M-inC'» G. 1. M6.
4J1 1'.liL li-.i. ,';n.iT. 477.
f 1 n'. I.', ftriiim^Aai».',) .E. X.fOH
(i\)i-t*, ix 11 I *tnrpf'lil,
a ,.\i-i.ro'^,i'i |ii ij7. tc.
o:- /^:-'.. K. i. r,
ov-j*. ift, I. M jAr^t», nnr^^}«iida^
» d«T\^\. vv. Vi.
ci cj.wis vi;;eriJj\NA.
>.. » ■**'•. ru'iA(iiu>, «•!» C*r/»i:"-.'fi^' tu^^'i-hn<< :^3;^
•.V-I11M. i. II. fjrt /|-^, o •. o7.'. i!i. «iMf ^5 r.ii !.'•«. O M. i!jl. latftipn^Itvci.bnai 4«rc-., A i:.
4JJ. rallaiil«-ri>-uiir i ii. rallanl^upi, lAc U34.
Pl'.V:it.nr,. .If , .¥.. y ili. .'iJ :i1t. «W, C xil.C» .
Pi!tjmi-:>?, ,i«^i. o/ 1'alianiiiiuiiu iU- rfiW*.*, ii»f«..V, .K. ta i5i 47?
JV\l(-'!.-l'?.1. 1,11. /i.r>i/M &«'M<*, ik. i.p..-}|. — — «nsri/^f, (i. il. .v.S.
■ !>!.-'.--. .. (i. iii. ^Ji. ' raU--<- ndi». L rallas Minma, I-Jit< — — «r rnuU, £. \L 2b7.
•., /»!'./. .h. xii. 17A. ski:,. um/ofd,n. 1t. 2*4.
««i/w. i>A<ii, ••( rir, 7.iM, kamtyt G. iv. ;•>«< '■>, Ihrdht trte^XLvi\. 154. or («&,£. lii. ]7n.
244. lAki. £4V l^dl ..s.ictl". m. I*ailMf £. vUL 51. cM/a»m £. »i. '^rU.
mr MalrnuitjQr ti¥iiin^ l^wiuiff i-i. ^e. ^ ■" "
IV. n itt .11 "..•.#■* f. r.'iiin«,n. it. 391.
rO. Pai3mi.
1 " ■ •■ *■-■«" r" •
palri-L.-:, iii^, m. a «Apnt ap («Kitiri r/* rni-AHn.-ji', Tw/i, fj. '.H. VA.
<i -. .i.i, lur, piiris a-y. r»eH •« i.kr ■ . .
n (r >.';«., r. vii. 48. O. il. ni'-4. tfua/. ^ >i. I V i.Ji^ .; '•■-.
.. .. ... .1.1.. r_ ; •. . ?_
(• :. i.j , ' "'". -J. .o... .V. ■' «»i /'•■ A-i-->, f lli. '•.». (I P .i">?. ^l'P«.n.s
^ -(.;.'■:....••..': ~ .i-. l. :;->. -(«i. ii IVi. t(> ».;..;;; Pillhip-rNiilfm. I :ili«i]n-t, .'^:. .. y>
.' .;.".i.:. ■» . X "-"i .'• ;. \ .-v:. •..• -. :. |j.x».i!:. \i. riii.;.!.';-^^, 3,111 tr.e ;•.*. 2'.u ts',.^...
1. 1 • ... .:.ii.ii. jil. f. [. .;-.!.■» >■ ,,/r» I ■■•"'. ■I.'. IX. l'j. s. i/.'\ .146. I8nli-.i'r.«, OM ap.-t.:*,. .
f ;i .-■:-i.*t4* t.i Tnf.-fcj,'»^' *J ». M. .'71. Mi. •..'. l^anh.^1».., (ii^.jf .«.. /i.. ni riinUicv»
" •. I.* /■ . \i' or duit tict^ n. ii. • ^ K. |«|>1I!.m, a, (. tUe nipjdt^ ««f,
r .: n . I. \r\. thr 'U ) Pn. -Iv. i:.. ili^J. .<• !.•«/•. fknnm^ jL. jti. WXi. ;*^.
r.»'>.l- -.1 . -Jl f' ■i|i::.u,UJt«(i'lH ;/ «.f- --«.-■• _j-r_ f. — i _^v ...... — .._ ^_:_ _ — . __
r.. :■. *i. ■',. 7.
l'-i- ■•. ..■■b. ■.;!. i'f,m, a ?.<#»!« ■■' A-
I. 'r^ * iiUi. :>t.>. rt-.O. ri.^ji;>. f' ■'iVoicdiv Vt.iui!>. ■>. «1. 1^4
-« 1- f '■ ■r ./* * in r* fc.i lAt f .•.*..'-«, -t,. iil. I*. P.-^pIl-»!*, i, f. Pll|4l'>»«
> . I. »1. •'" fTiu iJ <flrj,,<':-i:|:i-,^lj. i. .■■*.■. I»|iii1m, A:, i". I. .Vinti n/" -»•■'',» * .«js.
f V .r ■ T .'<>.»•' X. 71.^ T "/'ir, il- . V. r.:i9. f/i'.
!' ..ij., i«:j i 'a.i, '-.••• I. »#.'" i-«:oil,
. i'. m". |.'l.
t .■. -».1. '..■!.. :«.'■.■ '
».v.-i • •'.. «-lUIli. ^»*": '■ !" tt; l«.,«i. Jl. 1*1. --■— ./it-'. (w. i. r....-», ;». i,. f,
; i^fliJl.-H»*. i,.li. /'1.'/ .J' pa/..i lirtA, *•**■ vi. 1.^4. Tl/i lE ! . •. A.'
|v'.;^i'. I. .1". l". " i'"''"' • f ■■ ^- -'»-'.| «• 'i- ■ /"■ ' . ■ • • '•'• '-'^'" *•• ^^- ••'i- •'•^*'-
1. -;.f'. -.-if: -:;, F., \i. Ki jKlh..-:l ., .i . i. ./- ■'.■■«•;:;-•».: «^. ui-. — ■o.- :/.' «■rii|r .-■^ X. 7«' .
p:.-'.»i< r i; « "iHn^f ^iliftrH.) ... «i.«.rf -..-: w ii .-■'', f,. ■ "
.. !•.'.. •■•^••fi.U. ii- :'-•'. (■'•Jvi'.^ -- '-. I. 1»"Ik — ^*^' ^i ../'«f.i ^- ■ ■ -.. !
j'.-:. . ■'.. .i.i'S !»• Piil.TfHin. r.;Iii,-u-. i. i,« i . Ii.; i... '.., ». ■ .•?. w -- >. •.. .. IX. - ■-
I"-! »..-«■ . ^. .i p'.»«f ij/^u '■.-ii'i"jf, jj.»iiijii''-i'i, .., II». i (. II -.^AMiM |/i. —-■■/.■.! f^ttM. ^ ...-. I . .i-.ii.,ir.^
. • •'... .«•.ii .".n"- t-n. I, 'I I ■.-''.. 1 r. »ii "■* .
'. .:. -'r-, '/'-*'' ■■'■- •'••''• *■'■ 1«' ""». u>li . I- II *••*.»• rt.ii:-.', — *' ■"■i-iiN, il:. Tii. ol
y. r.. !£•!. -1:1. li li. 1 1(1. .; . V. T. ' —' ■.•ija-t.» JL \\.tt2-
^■•i I •■--.:. !i. • ; - -" •. ""-' •"•l /,«"./, fiOiiJ,{i.,. llj. yj.l ii^ t.j*. - — i « a^ e, .li. i. 70jb x". 17!.
; .''-I :..'•. * .'\>1 ■»- - '^ • *•'•• *'*'• -"■ ».'«•*»«•*. lE. ». j»"<. i-ii.
I * "i.. V, , i 1. l*a' lii.vi'-'. .V. j. <••■ { /•«,"; 1.1'.'.--, (■. i\ 1:' Ji vi. in%tMnH.x,{rvt'rt:panJ»t^l'.
411. V. sa J -*
p:r-,iii-. 4'i',ii, jvT. ;,.,i;..|.'- .-.«..-. .1-. i -■ /'i-r. (i. ir ■'7^. '• - I. \i. '07. — -sw .'rnii (w :«.-r, "j, L 'JM. J:.
.•I. ?»*.'i ;;•■■*. -IJ.,. \.i T^... :.., x.i y.Lr.l \ tiT-
• ■■ •. - • • i'frr'rf. ;.,.; tn /*' ,'!. 7 i 'fc n/'rfii,'i/ .i^ii-A:. ,M. t. 4i5fc
. V. j" j. .•n.7.:0. X. »«71 XI. Ti! j •'•?> ^l-» r. i^i . • "i .'•.' "'-u.) p/ Ikt Mnui rrte, .Y v 1,;.
» - ' " ^. ..... j ...••■. I. III. IT-i. vf^uilv Jifi,'M. tlkf. -^br^A'*.' r
i: ....j'.. .'li. \ •. T. ■;. j:t..iiii:i . .. ',. i... ■■■ . !■., ■..'., i. 2M,
l.. i li fi(...>«. |il. i:i. pair, CfnT.' .v . '.•
»-.- '..1 - ..1.«.. -. ...^ .1 jr ,'.'■;«.•, lii ^'■•l
«.' , ,
iiiriii.-, J^.. ii i>' '•- ' PrinrJ: ■■ i. a-, i. 1 ■■.. '•iMiB, O. ji. 139l tinkr, paMiili.
p4|iiiu.'-.i'. 1, 111. l'>>liuiini^ '*HiM'ir->'.. i, ,i i'-,ii>i..riH. pTcfmiam, grr. t» ka ynJ^ G. ti.
|Hliur-.i.-- i. 111. I. i'.wJ/i, ,'.'Aurii,; i;. |-ili^i-« iiHfi!'-. iwir. - /i tn-.r;: nii/< af>&
* T. b;'. ]>.iii'iii. \. J / -2' 't. .;1:^. • ii. 041. 1. pytruki, odT. Mort apftinfi^ •^rfl
"" ,-c. r. f •-'>?»,, l".{. cmifiwwrjrt
iiwlif ;li. i. 1 !•' "y'' »1. 5J^ si •»■ 'i«.. nf .>/»f, .1". \i c».. *Jo. •j.ii. «nlA /t«i/rv.(4nM, E. iii. T
g, •^' i. PW' «s ». a^ I 7nV| t* !• . la* *. nk
nl/e, ff-;. \iii. n'''- *■•■ i".-,Vi."v.. r. I1&
VIRGILIANA
i^
CLAVIS viBgiliana. m
i, n. af i?~u. ■k.-ne.. , ■mft^tmw, E.
. I. MO. j^' liWi^ T. t. Ml U. 131. (>. ' ' Mi,
•f HW, K. tliL IWI. -JM Til «C^ iKmnii, (4)w>! >• Ji'r
f-i--i.iiti,i,E.iu.^ PH4<.l.t
'"i:!-;/ft*"*''^ ~ir.r.-?.,~"'™"- ■'■""■ -~;,'.."."-_»ai-.
%. ).. IKL rti.Kl. Tn. titL WS. (.«,«. 1.1 11-^
llR.I>IB.I4n.lLU.m,SI£.uL nWinirrJiiw
49.M.MB.U».«aa. nfmitkii.IIAt.il- ^-
lEnL. (iii. m. Tn.'ii.' h a/ iA>iw-'p(irt.'ji,.ii,'7«*. ». ,v«r, *., «u svi.
ajp^r^r.a. iU.IOL I, li£ KS. ih3l'.V IM.1l b. ".-'4 Hmt. ^ l.«L
mfi,^t.^mfim.lu..^lU.lt^ 311. 431. «U. vD. LVI. Hb il, t. ,!.•..>',>>. il »«,
wr rttii^Tjtiif,^^ M-ti. I^ W. ti.Vi±ep, \L.-iJi. lOKvi.i >.ljiid.iim:iii li- in.
•ilblHiI. 1 MJWn.(I,>>. lU. J..i.«3.iL#0, llS.
i>uM<^ n. H. •-. p»tM>^ R.lr. .i;.uM. <-:_M4.TM.«s(.tin. «/id.ii.UL.iii.Wi* .^. ■•■i
ukd.LL
•*^,2-'',
iBntjn ■•j nivU.) «. i>, Cfi,
L ax \a. rwtt«i-w, i, n. Puitniiu, Ji. i.
j. .i/-ri.rii»4.',(Mj '™i'i'-'"
•■|ld>I«.(bC- P»>i|i'».-S. rt,
iKiyir .<».>, Bb PlrtlKliuiVni.-, ili- xL .^f
Sr^p(«.'E!'t"i "* P»rl"i,h-,.ai,|il, m. lir Fanhluis *' " "•■l.^wSCSl.^iy' ™
II piinliiaa, ^.1.01. a:-..n.X. ■'..''■•
«. >ii, OH. liL «n. . -I...I.. ...... .ini jB.iil«i(l
„ II. -.-Ai ■.11 rl.l.»,i H, Sl".
l«Hi.niv m. ■«./'. «.n.Sin.kr. PiiithB.,«iij. i.nM»», E,».» ** W •nJ-tni,-wnr..i<(j, t. rtl
Mrlu. •, 3. f (H, ■■'T.t»:! , K. mLlu. p.nlm. •■I'. M'. :,(.'■ iwn, JM,
•rrw.t, XU.ILIV. «-Hnr, f>. 1. 3JI1 ll.iiH. (KIm». ■■.i. (islkir) ^■n^-fi.ti,
fti-l.limmit.mciulr.lt •IJiri, ik. I, 3JI. ll.irii, >iii.,irnr,
ltawt.iG.iLm ni. .\n nniur, •. 4. ( AKitfr, t«iH,iuli.iiv^,CL6.i:aia, '.>
■ — - •■•'- - ■•--1. -»~ *.Li»i»L«a«n. ■i4'frf.,-.j-,^™iiuui(, c.i, 13», l«.*
-SS:
pii(jW«miB,«.iT.II(i, , _
BCUl .-. Il4*. «ufb, PHnllltf. imi. ArnAA
•.'it>, (],■•.&>, £. ILDa.kr. Alli«t.^>.*l. .....n... >n. ..,...,.„„.vw. w
"im' """"' ■ ' '°4/w!liilL«!(t,B.»M. J-^'.; ii.('.'i''(ri.', O n. J.
*^rTiVjV.-iv.JMnS. |.inu,|«r.trai,((i^B.rtr!L li.fl.
HfEltr., J-.. li, VA, t.inf nllu,*Ml.>J, f.lLm. |BV-<i>. u>, m. o p»i^ ><i rifnr,
..■iu.....'(ii>,i;.L«& jLr. «« iaAl •«rfirui; MiiM, i:. .•■«/& iLni.*i.nLTH.uT.
AU. :i2l, aM.I rl,«13.TlLreL lU. iK^KirTM. ••■n.ii.Inn, «, tLlrA
•Hi- ^t,-| ii. tC ■% K.M I. nivit«rf>iJ.<i<,K.T.»9, |ul'.ir,A'u.l'i.iai}A^^i,,Jin*^
n? .■4T..J^ ti.tffl Il.nC (.Iw.l.iliiuluiM.D.cwftf''"*^^ ,^4Tvii.r..vitui,«MB.I,
fcu4.X-i.7i4. .- ■-S.*.i-fi, C»* ;,Hi-.-riirlfc*-.^iLi«ri,
IHiivr riPB, M n{/t «, X. Iv. i" ■• ■• k *.-^<.inil. ttftt4. K. ••a. lm^^<Mlh,m<3. •Ufl t)->.ri,imb,
r>rius iilj. V* Pi™.Pll^u, G, ■,■>- l.irr-11^ tt.'.m. •^'itt, f -^ii Vl?, ii|:ii|i.p4r,^.f,
A1. «i*Wiuiii£.^rtf4,lT. I, ji.i. iif. i;t. «.ni,4ii( iWri/rrJ..ir, K-T, ■^L tU
t»-r, S, U. tTl. fer, ' rM. mi>'i„-, ';..(nL-.a,lii-^l.
il-lfu, A, ll, 7M. •»,& Ttl.aSt. >i.»/i.(-il, «,11. Tli).
runt»4isLp.. l<.muiB,r,I. t1. lia.i>iia,HilT.I>iHT, |,iL']4ii ■^iia ,.,., It/': ItMhfitm.
l^J.fiu>. i4t ./ Phww. fm. lid • )i»'.. Inrpiliir, ..' « ■(/, K »., * H. 4'l ' ^
<i.if II. ' |an>iB|>T.alT. ■»!& •,•..'■, fir m fiif.mrr.'t.. .,'.'i< r.i. Ti.iifW
p«Tii,T. ]./.rriMrfv,m.«iD1, >.4i.'r, 4W^.v mf Jtv'<v. J"^nir«. li. j
Drpl.T.LV%,L»U.e.lli 3K. /•r.itvf !.'■•>, CtLSU. ^KL Ju A 4^H.
mr prmvUt, ii. L UJ, <>£■, li. Ifl. I«r^iil.iml."to'<, iin»W.|lilLlw, niUTl.uiiL i, n. Ptiiiii, Ji.lun.
f.Taa. •rji..t. C.<«.«t|:ILS>. U. U. luMliaui. pi.r. J..^ I.IVT, M««
AHI.(cMliapjK. tLT.I, I-IJI4. Jt,.<l-i». ■ <-
■np.-v,n.6nl>hA.l. rSi IU.J,r.^mr^ G.L 414. Jt, IL Sn |M.^., <mi>, p J.fv >.cH>eii,
wiiiii.1 «,l. eil.il'. lltT. Wl 4«. ii74. m. TntTSa. «^«hJ, l..i\.«R.,i-ii4 AI7B.
14 >.ii 4Ht.tn.lt :«. i.>.,-..=K,.rt, r.i iiT. ,i.,-. ,i- £ .i. 4>r
■ Ju**,*. K. lill.OM, ..-.■W^iill.^.Ti trtm.t>.ii. (1.1>,TI,
«(•tV'I.r,iiI«iw,(>j, S. ILt», i.ul(rrmvis>, JLULCa, « iUs,',iv~-'o«<<'-'"-V«.->-^^
t;u
CLAVIS vTUGir.hvNA.
rttr .f iwniwin. /K \ii. -"••■■ or pcr.vi;. !'.»:; .1. r. ■ *;>. n p«'--«r. ^ri*, n>. rfrf u«7,
pnt-o, V ^ i .>"•. i»',opeti, ^ L %?3. tilJ. iii. Ml. i'.(, n. -O.^ .L. ir. ((n-if; /cii'-, G. i. &ril. fc.
-'.r. 34n. V. 4« .L IX. 7lo. X. ij(i.847. tcrrvi-,' .(■■•<» «r, #. U.CVSe.
r /*j'np:u,v../L.'iI,iC%i.ai. ;yi1. \ii. i:;. i-Xl ydpiisTtw,*. vr £Arvi<tiaf «f r.v
e 1 «n/uk nr£>[. ■ .'«'ir, & SU« 710. or u'''-itf ;!• . v «^' 14. Aifi ,t. £. v. l.iS.
/ •^ffirur., A\. viii. 313. «Mftmit, >.. t :>•. 677. |Mup«>r, «(^. j*»br.
.'•;.■ .ir rnnfusft, .li. i. 405. i.'^r.iii ffl, *. i. Uhi';. mr vukmit rieku. «riiiiiri», C ii
Tiurvtop*n.,€.vpn»efl,JP..'iL^AL Y^KtiH j- t. ftit^* cmu*itry,fms%in, 87 iii. rsl^ viii. lU':. ^j,
..•^t nti ntirtt.iV. v\. S7ft. Of-nn.'i.<«ii/. (Annif. «i. i. Jflt.) £. •riNCirn, /iru-. ]". i. iW. .i *'i. ::
«. .iiii tn /f:;^:'. I ■• l .aJth, E. uL i.Ml. iL IJ7. '-iL 1>>. vi »i2). 60). sii. i\^
1 :-. vn. !«.■....% viii. *J>'K}. X. Vi 73. i«ap.or, eii'. «^uitft « p»»r <•.•«. E
l.i: •'.•■>. II /itf-'- 'I.- inKsini, ?».'«|,:r74. UV xi. oi)l. Tftl. 707. .ii. ^l.
o/;..jr..i..;:, /i: iii. I*J7. xii- II. p.MH^Cry^, fl^ f. p0-.-<ri^ Mf ti ij:
•I! nu.-ii rt/ .MTr , '■■■ ii.. 1»;;^ wii. VT II '■>! .v(< 1/, 0. !i. 116. 5t?. £.!. SiO. pduxiw*, a:, i'. u t-uul /Jr «1«... -^. »i
«y;,... 'ir .ri. \jii. j:, j. 5Ki. \iii. .-.M. Wi.
IV fi-K-int tirf'-'t ra>i.:r. (j it. u'.i f.r k:a;ftivm, .r . i». 3»7. ^i. "J.j. |iak, pari«, f /*fj-'. (fbif (.• •-«.'••.,
iVtlnT, li r.?./ «r r i-«'»Ti, .rt.. 1. jl a ImT, ill *l[. 1H:(^ %>.)■■.■ »..
t - ■ ..T (I •■ .■^.i -. •!fr, •J. il. L ro»RM'.:.r.«.-f. . »t'rtr.fj. i\, i ".' ptiri.'i#i., -r<>>i;ci/<i'(:4n:. r^ t ■
IV ^.'. .»■ •.■■;:iLj. pr.uiii». rfiJj.^liM:. r.; './■-• ;;rf';i . iv. .-^iC. .1^ iii. :V i .
o:- f'.- .'. ■..uT. ..:--\' ■ 1«. i. i:i. yof.V.-':. .L. i. P4:». iJy *•! j.".' .?a fn-.-ni-.n ^, i,-«, /K. lii. G"». • .-
'^■■■-. '■.':!. ■! t'f. .'E. i ■'>!>. iHta'». II. rJI.K^i:. iii. 'J^>. it *ii'L. vi o.'.. |».*rCi«i>urii. t, n. a /uuiL,r: «s^*, 1 \
MT ■■!' ' '1. lu. ;•!. IV iS. :u<;. \ii. i'«;t...r*i3. 73»i. 7i.-. *iii. 571. J^
ri7.. V. j,:>.i. v|. .Vi irt;X v.i. 111. »;..!, ».371.. ''»21. \:i. 7.-,'".. pccTi». T. : i ri-uti.-^^rii*. f^'»d, h.
."■■r iTi». %:li. ,^.»;i. i\ 4.i.'i. x. J. f;r'i<lk'. .■/ /fj n/«(^.rr, h.iv. 17. Ix. !♦•.
|.:. I *. l'«Jl "J :■■".. .T\ li?. 1"7B. rfuc /1 iiJ-jXhvf^f.hul^3r,. iv :^L x. prrl-.m. inU, m n rrwii, - u>«W .-w<i.
nriu.r'. ''. .\, ..Jjo.rfiw -.: i.y */y' inrc- fc'J4. (I «/ny li/' n /iri.->n, (i. l. ;J)M. iL- «l.
c'-i'- ■ >: .1. li;. -'. xi.7'A. '^/"'.«(i'- ofTii'»-'., jwjijiici/, .E. vli. 14.
f.> N't|.-.ii.i, li. ' '•! •'■1 " Vfi. « Tii'^'. .!■:. Ti. ^;-4T
fi l''.ir;ui!^'. \'. * '■'I. |Vsin<'^ ^ii' /:\ iMiTria» »'' <-»£'.- «n-n iiertrx, t. 3. / ror^6, .:lu xii *►■-
/u "".ir . ..' . '.'-'.. ' ■"». ^" .4 . . 1-. i. r . .K "ii. 297. .-«JJ f»r Jrett^ J£. Tii. J:^*.
«'. 5" I. ■ liiiv «. . ti « 7. .t.}\ cS. .'■•••;. r\ ■'•'■. i-^M. \. ..i. tiu 2ii!*. |Wctu4. ori«. n. (^i rkt.„t,ii, wi. Cl
■• . V ' . i I. .'i' 1 1 i.vl. ^ jv. 1^7:;. X i'.' !. iwii. : .;i. t. vu 6u(i. k-c
'. ! '.': ■ /' .■• .j<..'-<f i.>-... .V.. \ii. -vTf. srr. ■!;!... (i. i. !•*. I?'.. i. «^J) ii. !VS. «r &(WMit.(f.trw(, l>. til. S7J. 426. i*.
-^ 1 nii Z'..r :^ 1. 54^ l;-*!, i.^'.'. 'j7.' . i. .'vi:.. ,-t 7;... x. 15. ,li. L 44. .»£. |««rnH
.1 ■....«■f.'.t^.-, .1.;. X. 4;M. .'iS... 1. ;;•'. . v.i. J 1, /...:. cr ttontafk, .i.. T. l;C
u .'li''- «^Aonwf •, .Y.Y.fc-t.jOifni^./;»!» p.,r-..i€.f !•• %>i jrvtUai t» itnt^s iirl^'y.f}, \\'. U\.
'...:■.' .'/y.i';:'-!, A'-j'< i^Mir?», lir.np- '■' • •./.'.*». i. ^'.', il. J «4. J:. Ae(iit,^K. i. JC. M2. ii. li'? 23JL t*
^.•/■'■n.i .lliir.. ••.'', .•«'/,) J^. i..S!:'». ii; -j i \. ' i»l. viii. 'j.t.!. \i. 37-i. 67 -iii. I6i.
••:'•. ii.j.v 1.1 :.m:. C-" ■'•."« 7. ■ o.- Jim^ K. i.G4. £. ii. ».). lii. l^;
1..1 ,117 ?■-! .J-. ''^?. \iti. "JJ. » ■ :•'.. f. .'... M.i. ;;■■• Iv. 11. 44»». t. 'S£l. wi. &o. «5. ii
ll.j. f5ii . .i. 17.'. xi, I :1. '"♦'.«■I -1. j«ilii i L'i: }.. .''■• ..rfr ■'■y»^/i's /t- ki. i>JL ^ii.SlJS. 8R&.
4 fl '■ »7. K . . nwi^. I cm/ww*-., Jl, \ i 2' ;
f.- 1. (ti!iii<, .1:. \li -jJ. M<*. »i. y : i'iii :i«- ■ ' • <wil: . *' ;■.■..'■.. •ft.'s *A* .%•«* *»./fliifrr, iK. i . ;JT
.Ti'.l.t ■'' »•■. .-.■. ■ .f^ •■■." .1.....* ■ ■!. orrti;.-», .^.. X. 1i:. X! < ' ,:
/o Qiiiriiiiiv ■!:. vi. -"5.>. i. ! ■ ;. ,r ■.. 7 . 7i7, \ii, -J^i.' x :Ae ■•;?»!,' It. ». 4i0. .■?■ • 2."
r.Uff r.iMiuinuN .i^Wr \^i'4H«l''. i.r "«17. '■?*». j«. ',V2 S '.j, v. 7 ?T • "^
lAr |i>iiinrj:,*nr ;<, .f^. i\. ■•■ r.i*,. -in, i .■i«. ii.. l'««"vip., (rVf Awr- Bl" \r. .''». \iii. ;*'. ii '.t ^
••ri'.».. i,'i"i'nrjimv ^'.i* ;«:.'. n.i.i., i . v. ..■.••.■. •'.i*'. ki i' ■. >.;. '.tW. ..» ;.
. — ^[.■•■•-•■•."S .li. Vi !.'•:'!•. ,.':it.^^ ••«-.'i. i'l. u/"'-'-:!. « ©■'I.Srr. (5*!lili*. *T. i. .:*' ■
/'1^', l^f ■! •• .i^s .K. \. -■■ .. I .'. ''ijHt, jathtf ' zUitf j£. vl. pircJ.Trr!. ;•!. i.f» ■•> if /,: ., .: 7
pi -itr . f"..-.« ♦.«fij. .1'. \\'\. '^•■;j. '.;)j. Ai7«', . Tjjf, A.' . i,.-j
ii/i.i ■ ■ .•, ..' c, •*•■. ■', •."i-' '..1. li. U!. |Vl1alti«, n.lj. orr»', G. iii. *i'^2. p«CiHri.tl, iutii, |j: n. __• -Wrj ■'. -• 'i
\L '. »■/<£', riLiuial. <i. l. JTlJ. t*f.-\ttU, O. iii. C-^
— _; I •■ .■; i.i. \:,f. „r tji.tfitiyr. ^ : .'i/j',) Iv i. 1. G. i*. pMTufi-uni, i, n. *»»»«'« -n .-. .■■ ^■»
p«li-« ■ MK.. »•■" ■■i.j'»»f>iJ», »i. ii. 473. .■M. |/rr. rttJ jmiriri*«. Vr i...i
,■»...>. . :i ■•■', uii'.rf «"Ji^/y.if.^.Mi, IKV ,'■ pWMi», orb,"^ ••fi'./«' '■-/ •' '• l-.j
, :"..> .;.«. /.■,.../'»-♦. <t. 'V\. iT"i. [-■•'ifH. idj. /ij.~. i»o>-f. K. '. «;A/'' pi**;*!!!!,
.»■.. i iT . '^l ■»- \i- oiJ »111 jc.i--^. iii. i-i.*.i>'i.i!. f' . •. .1'!. i. jCf'«. iil. « Ac.i/, K. i. 7.5. ^-ixi, l.^. i J. i. «. >V..
I ..•'. ;..'.. «. ■- . . \i. :••. f . . : -^ .i. i:- ■ i-\.\. tw. 4ii. li. C;3 57i. j*:. lii. .-r^a. th.
<H r"'- "'•■''"• 'L. " i. '■ l. «Ar^/li . .*. li^ '. i.>. ^ 67.*. xii. 7r«. Tr.i.
.'',.'»,. tfi'. ■'•■.. / .i/ri. ■'■■■». /ii/.irrji. p.^tni^H.nl. ... .b«jl._ ■'( a* lAiH^. £. iii. '/ttayt, j:. tv. |.'£.
li. »i. .'•"'<. 5. n •■..,' v.J1l.7'»"\ .»77. ']f m^atM. t li'. J«2.
\ii. 17>.* II. 7J7.%;:;.^.T'l.i.\. 1 'J. 0^1:- T.-rtnij. •:•". iii. ..11?. Iv. liC. itnuL Y»r«ri. G. iii. 1 yt.
>'i. :-7:i. ';i lt ; 7. vi. i-Vi. \jii. .'j ». i.^^i. •». — — y A'''.-«<i, sttfiit^ li. iJi. t2. 7=,
' - W 1 •.. ?:. I. 7. sli. '-.1, ir». i?. M. 1-1.V '^ii 71. n 1.'«'* ti. iij. iT.^
j..'l..-.i. .•-.1. nh.,;i/, ;.-r. ^ol.' r, pnvli',!-, .» >}.JtaJ.d, ■l-.. xi. llV,. jtcr^». »1. iii. TJi. S-M. It. 12:» -'fc^
vr : .'.i.»i./ ^-'i-.. • '■ ,''fU lo §Ji-i i: tii!'t:'' •■. i^n-.l. 'j. iii. ii'^ .£. Si-.is ,U1.
oi^* '/, .K. i. l.rK 7 ;■.. vii. 7..1'. mrfi-rl. l.. '■. \i. li, |. a. j4 t \:
{yjrrt iff'.) .K.iii. ,V».v». \. !ll. /.■ ■••/■■.'- ./, [ fnH »./" r«^»*?vTi!nf'' n, «i. iii. »J^
?f ■irfiif' 'ibitfiuir «"■/ •;/: jK. \. ■'!. ;■. ■"■ ;!■..■..< /«« , o •■ '.n'.j -l'- li. -l.'.'. n i/<|i;i, ■«.■■, «i •!■. J.ki.
'iJl 7'#;. viii •■n »ir"l7'.. 1 '.'-.■:". 1..' »■;. oJ.'. i'*. 17J. \iL « »i.vrn. iK. i -;;li.
G .■»:t! t o/ -.fii' ».\ii. •". 717 «illi^ii./.v rji,Mi Lv. !;:■!.
Ii-'<iU!|., ■•;■!. hf^i' . t-i .hfj",*- n. »!■.'■ ...".:. viii. ' ■* a vi /•■r.j^ici/i^.-, .1". \ .1. j7l.
f.. . I ^ .. ': .* ,jLi h:Hu'i.) Hr. 1. iKfiiii, f4. n. er^-n, «1. i.i. .^^L
tf V.:.'- f.a'*'-- /"' '■'{ V, il,. V Jl, .".*». ^.•/'VW, K. »i. 1\
^e. ** p.l\il-* -y. '.:'.'•. . s"»r. f.-M''.'i •H.f^ifU- tfV-M^iiilis f. \ lii r -*€ ttf ) •.11 v ■
•!■ *'jT.7» '.■.•. .1, ili. ' ? -.. L.-.i ti. , V.=i. l:'7. »i I «/* '«J!.'c. <i. i . '^ i'. . ,i" 1 .•
IdrtfCrt, ••. '. 1 '■»•/';'!.. »;».i.f^..- '^ ■. ' "J ^l^ iii. '-''iT. Z '*. 4>*. i« -.
■,/'.•:, ji/i'»-.. .!■:. (1. ;ii. p3ii1;i(.;i:. ii('\ !,..\ .... :':::'* ■■-»''. .W.
omci/.wi'.:^ ." :..• ■'•' ' ■•- gnk-U-ft!'::, u. i. 1.1. '•'»., '.f .'.- n// in"! «/ fc".. ••, H. iit Jiy. T
«r f i.pritowi ., '■• iii. «i./^- r ■■«-'.', '»■ i". '.'I''- -^^ •• 7.0. ii. It. i"2'j. vii". V7.
Hi^l-onsi-uliSli'»»"^^ »f.'/i "»'■"'• *■"•*• '''«^^■'^^"^ *i"u ."'*-'. i'* 7;:.'. x;. oHtini^ mniiux4 befci* .'■-. .^
pr «tV /'j hro' , Ai. vi. 7 f . 1.:^:». I. 7 11
«*.ili..if. fi. H. '.'■J». '•-'i Ji- Vii. kU 'jf .'' .i.;f '. V. vi: . S:n. « ./fw*- 1./ :«.^., O. iiL .71. J .
Ix. 007.ik. M* jnwU-.i-m-i i,'\\. aC^l.i hitu(.j'j. -'i,'- T^.' ' «:.
(' -. >.:■., n -A' ;■ .i lii. IISL
m'
fl. iin-»/".'!!»"'. .+:.'..'■ ^.
pHTior.v.:* / j:'//'^.^, tKftu/', K. i . K". «- fti'', .!.. v. .'•'■. '.■'--■'■■*■"'•/.-. ,ff.. «v *■
M««: M, l^^' .'• f ' ■ '• '■ ""♦ *'• liii, 1. I'i i..
" r, kii^fi .-;•■, fl iii-^.V.. i fi < '.'r. ! . . i. ' '. cii. 174. «II.
•tTti \ii.;ia. \w»>»»ii >'>■■■■—■ ;■
i'<ii.f .. 1'!*, ■ -*fo9t, K^%\. ac^ Tji.
\.2iU>i: z.^iS&TU.TCCAi.M.
CLAVIsSlftGILIANA.
6'
tkt r^t, a bc#7:; «//•»«, B. tL 516.
Vii. rn.
/ot', iB. a. Ub4.
tobe ptrj-ttmed arfoot^ .L. xL 70T.
Mdii.«s um. pl. m. /ae(-«ou*«<i«| Ji.
vii. 7ax
ped-uin, i. -i. u thffUrd^ enok, m
r^^i-is^u'. 1. iii PcgaHU. £. xi. <^J.
|iejor, 4 .j. (tii iicju^. r« (A« uv/m, G
|Vl«?<4if. L ii. tke tta, paMim,
vr i.w o^fffi. f A* *nam« Ji. L IM.
IM. 181. iil. t;3. V. H. 23&
a tiilr, vioUni KrrnM, fttot tiwii-
«fnl»0A, tUIu^f £. i. '/4(S.
r<4&-.--l, 6ruin, |il. m. iS* l*ii;laietut,
'^<in ^-uiiis,) £. ii. o^/. vi. J0&
rct4»Ku<^ n'-J- PtftAs^Riif (ireeiao,
ili.l.''..'4. ii lOr. 104. ix. .'■!.
PeWlintniiu, »< .. )/ Pelefbrujiiu),
PrleUii uniitD. ir- lii. 11A.
PHi-nv*c. Ki. Pi'rra<{.
PelKl-rH. jr, ni. iinni. {Mtron. fA^ mn
(/ P«'l<-u>, (A.-li'>N,;«.) J£. IL Mii.
T. AtH. sii. aw.
rraf:/(inn •/* Peleuc, (pTrrfaiul £.
lL2B9b
r«U^n, L a. P«Uiin, (M.) Q. UL »4.
peU-ox, orii, aiH. «Acc^fMf, /ote,
A.U.90.
Pelle-ttt, •wlj. PrtLMn. o/ofhtlmtgii^
to Pella, (I. iv. JKI.
pell-i*, is f. r\r /Wr // i bcM< jtoin,
.y. iiUn^.; JF..-*]. 770.
(/.r U-i'i -'-9U/; of*ltv€ heaM, E. H.
41.
pello. V. S. / ifrr» ouMih
i:kmt aa'ay, d^«xi. 116.
/o*M eiii,' JE. iiL 249l (!?ry «*,) ii.
784.
•— /rwi, iE. ix. ^IOi
M-rpa, £. viii. 147.
nrpc/, jfL. X. '/77.
/oy atiiU^ .K. V. 812.
petlui, V. 3. / c/m drivm m aj,
JiwanUii, I •prU^ L .11. « i>. 57 JL
rcfitvxvJ, .1- vL Z62.
amsful,ca*t.th"itcn. .7.. xii. 31^'/.
Pcli'>|H.>ius 'U.tj. o/ r>>i(ips, Pcli^ieiliil,
iTivdan, iE. H. ISJ.
Prl-u|«,oj[UR, tn. IVIiipji, G. iU. 7.
Pe?i!»r-iu, i. m. P^lnnt.», (l-. im.)
pell-n, a. C a ihr-rt bk.-i. • r or *nr^t
iintk* thape ofn h.:'J'niitiyif} M.
xi. itt.ti.
p€\us\.\':w. mlj. '/Pcljftum, (ERTp.
linii.;(j. il^-^?.
pcDat.««, um. )iL in. AoiM.Ao.'.f rw'*,
A«Me ifiidi. (V.'i.r y f(N/«,pmi!u,
AflMet, Ci.U..'>ou
inaiu*<.)tr, .'itUtU.tti'nu^ ahf^e^ cuun-
t)-V, (•'• ir. 115. .1^. liL QOO. viiL
a^. I2ii.
oWcji; rr//i, U. iv. 155.
ttatn.t/atnili/, /K. xi. 264.
rountry, prcpirtixa, X.. L 537.
p<:iw|.«n9. £nti4, p»r. />cn«i,iiir,
A<in«ii«f , S^. i. lt''J. ix. ^'^
htmiin^ ofront, r9t<.tvl, u/iort, .X^ \ .
3;<!. viii. oo^.
Aotfttif- arrA.1 .:;, (i-."..'(.(i,) G. iv.
:»T4.
brn,Um^ /oTMtrd^ itoopin^ Co, £. x.
5e6.
Aan^ir.f do^.cnwaiii, droapingj X,.
Ix. u^)! .
t^-^-ffiUil^tl, ,U,. viii. CO£h
pciHi^vj, V. „'. / Ann^. O. ii. 6?. iv. 257.
^I.T. 311. viiL 1^7. 2-/7. 277. ix.
7.-WL
or/onrf/y Aiffn^, .C i. 715.
Aan«^a&ewC(J. ii..723.
f, «nM, E. 1. 77. ir. S9.JB.vU.
C7.
^'/«Nier a&eitf, £. UL69I.
or Jtr»/i, <i. iiL AS. A. \ li. r7if.
X. Ml.
><, u^.'.*fc. K. i. .'«'■ TiL 21. .*:.
VI. t^l7. viL :-.l 1. Ju«. fl. 077.
xiL 374.
'.v. E.Ti 17.
hani( KA, fre»'/ J^rb.-ardt., Jfeeji, iE.
V. U7.
*: ia\, !P.. i tOr?.
— -4tUe\u.T.. iv.7bL
AaAf A<n.r->t7. '7. L '*I1.
~—et'. l .f.. Ji. Cl*? *. 1**.
•i^ftr, dtliitf. iE- « i. **ii
>/'>p, Ulf iM.', .t'! i^ >■■
priKTc, V. U. / jMiy. (*ij'- '.^ iF •!■ .ii.
'ii. .111«.
pc.:^, .uth. 'i.'niMf, ta .1 miwii;<r, r.. :t.
Peii/Mis 0«^. PcneiitP / l'en«u*, d.
iv. ai7.
Penel«-u>, 1, m. Peneleun, 3L iL i^
I>flnH.i. j r I jfc <n oiu\ per-Tr, ji. xii.
P^.i-«.us. "t. m. 1'CD^ui; (R.) G. It. &Ul
IN-i^^tr.iani*, mh. piCAilnf, jKo^rui-
i..jr. O.LKL £. X. 4U1.
pencu-dt-v. 19, n. /Ar inmr ctHort,
Uf'urfiufti*,
»e w.-*. i falb.<.) JE. ii. l.^. i0o.(V5.
vii- o".'.
f .'.< »iM4 nvrrd er rrtirtd p/are «/
(Ac tiwpU, (A«rineJ iE. ^. 744. \ i.
71. ix. 259.
pciictralis. imij. tke inino*f nnd iM^tff
<H iTi/, /T:. ii. J^*7. V. W».
o/" lAe iwir.- ir---*, .Ti. Ir. .M>*.
«IM* rcllreA^rnf?. li. i. rTK
noii.'iro, V. 1. f jMMZrolr, innt* ro.
j:.ix. la
#f r.' 1,'treuqfA, ^. L 34:L
.« .!■' t . r i.THf nt^) JE. Til. 207. 303.
fftkc r-iti': uvty trifv, jiinitualr <>nc*j
pr»i«ii. -'Iv. i>i-t.ar»/,/ar ir/lAin, pns-
«i»!i,
n.^ii/f^, r-ifi<-r'H, nUof^ether, nttrrlv,
«.. i. b7. .t i. iSlL VI. 7.17. viiL
■■•■.. i\, lil. xi.f^ja
t., 'f.' ... -^ bMoutf (i. U.29a £. Ix.
• :;».
f..- tUip, iift-ifit.n. It 4s. Ji. L atxx
it, I'.'. X, &-■!:. xiL VM.
/■ ; +:. M oj. ix. 1. I*\(fi.'r/VO 25tJ.
■ " ./•*• '.'^. '■'. «t '^'ifinrt. ii.. LAI2.
prnii-n. i t. uj..ut 'Ur, ,1i. .liL "iM.
li :'.nij,', jiiM^iin, G. I. »-»i. loi», 4^\
iv. 7j. 310. .^ Ul. JJ ddl. iT.
l^iL 71)11. V. 2\.\ iDJ. » i. lA 24U.
Xi. J72. 7-?2. 8(;7. xu. iVl. 4-1.
.^'jing'* 'l^. xil. 842.
a /'''iwtc en a kelmtt, M. X. 1?7.
iJ2.
a J.rf, arrou*, (i/# /tiUhe.,) G. ■.::.
Ji~ '.
pi^nraiu.», ,«y. uniifei/, .T, ix. 47;«
ji. lu-iini, i, n. a i.i.t^
(>,- pii'.x o/ vork nppiintedy G. L
.TO. .i:. viii. 412.
/.'.: M/vnJ v<irit,ii. Iv. 317.
€»'- :.-f6. -■r:.'ix. 47»;.
IVnirictiii-n, u:, f. rrnlhr^ilefl) (<xn
Ain.iz<iii, .ii. L 4'M. xL (■<'*2.)
reitti'-^u.s cos, III. rcnlliciis, ±.. iv.
4.:':i
p»rni.i i--^ ;••, f. ertmnt na»tj itmnil}f^
; ■ •'■'. .r,. *:L 113.
;■ -• I. (^^V, in. (f.)j)roriiieii,
■ t^^it.iV. 1.701.
r- . ••••;ii. 1, ". 11 »T,»,f,TYi"/, JE. L 490.
IK.I*. I ..ip. '•i/ (,. thiuugh, pniiifim,
'*.'!• .tc. l\.' iv. CiJ7. 4.«. £.. L IIP.
tTs' .:7('>. ii. 2^2. lii. ^YW. It. Wto.
V. :«>.>. t;7<i. ■;ii5. tL eou ix. n.-L
X. 2.0.
i^it-n aton^, JP,. ix. 4^
aiutd't., n-iKf^jr, G. liL 2:v.\ ^. v.
t-^-J. \i. .K7. xiL 305.
a/, jl':. ir. 6«;.
yer, (.'. U. lOL 204. 3£M. T.i. 47. tv.
2»}':. Ai. 1. 31. iL ».*S.7i5. vii. ■ ■>.
vi;i. 390: ix. tS. ,
.'--, a:, i. Ji::, ;. 7. vLC.' 'v .
in,C. t. 4G. Sl.u' e*3. «.3S&(S9i
xL &81. b:^!.
inlo. .4i. vL 7t'A
«;«A(iK G. ii. .>-?. u.Vk £. ix. SS.
Nrtr, (•. iv. 27:-..
'•>.. .,'■ i.pon, U. ii. ^. iii. ita. 27i
jf&. i. ,£i 1.4yT'. ii. 201. It. iSSS. '
s»* Ki7 Ti. 411. TiL d5& iz. 17
3U-.C17. 'tn.
arlnlMtH^ij.t 2S8.21&.
u^ ami «'' u<ii, ifi. tii. J::"
-•!trf. , .¥.. -.::. ':SC.
o-.-rr^L. x.oi:. {i. { uf\ ^f^ 50
!ii. :7I V?]. r/H, .VJ5. iv. ^2. ..1
i...- . ".7 C*TZ. i.n li. 4!i8. St
-1. "..' -•• . "»1. IV. 7 L vj-3. s:
;i!j :>!;». V ^■'' -■■•' «to. vi U3
v'" '-o itV^i. 9P»'. .'■.-n;. l :L '" <
vU. ^toU. a>8. *1it. :.r. .... rj.. »
224. X. 253. 2ri. n»'; »-.- r:
TlU xL 10'', ajH. 4:*7 ■.' i. ^,7
Xti. (i6. 4>;.-i.
pcriru.^ |i3i./fiifAr(2,cor>/.'r/rd, 1
iiL 4Jlt.
■ iMlrf/-, e-srctf/r./, ^. Ix. 24a ,
I)«!nftV'^-:Klii« |cii. t.} hi i/iMf,
ptr/or,n*H, Af.. \i. iStf.
perni;i>. v. i /jicr/erm, psr/ect, e
• Cf*(HJI.'if4,
ySniiA, Ji. iv. «•'iT
jMiy, rfiif. iwu/r, J". T. o'3.
r-.,»*iiif» /.^.-on^A.^v, iE. vi. 105.
•, i . nz.i in*. inri*. jxir. tt .«n''rWi«^,
.i».j,i.:C r"iini//, A. X. 7*J3.
pf-A^nt, \. I. / i-MNWer, ravHblc oxti
tt.fiy (Art/ii';A, JE. It. 72.
M jin, -orr orcer, JE. L 3(j4.
^yr^o.irrjti. i«. .',3.
ptrrt-ain, v.ii.1 ttrike rforon, /etf, i
V. 374. "^
pirripif». \. 3. I perceivt,
/•' V. -.■;. y/.?
jf^-sfr.. -.ivt. A'.. vi. Irt5.
v>.'' .ii(iiu/,/rmn, ■>.. ii. 1J(>.
pcr. ui?w, nar. mttton,
^'•^■ir,JE.\x.\nr7.9K.
d iyfif:ij)i;titm- tr.rprin.ft, (i. 1
J.-7. .}: viii. i:-;
or n»..',.»./. ^H. i. M3.
"." ■'.'.. xa-n.o^rit^fiiri/, Jll, \i. ;■•
p*T«-urr-cii*, iu»i< im ri<,jn»i,^ ' ■. ■
(fA»iA-n:i.|ir.^ .!•: vif. n.
|vrfUiiis '. 'X I :-u" i.- .r,
tit —",«, i :,...!• J n. Li.L23L
V»'' '(tic^.i ■ X'f»t.-:, rconii
«•: vi. » .7.
Jif iSro!' ;.h^ .V. '"^ii. :• 1 >.
jf rcu*Mi«, IV».. i/.iu-i-, G 1. lafi. J.
\ti. r-i.^
••"(■.■'. U iL4Tb.
<i/A . ' c/, ajftt.-t<A, JL.\l i; 0.
if.tit-i:iiu»Hi,r,f«-Aciir,^r. t:. V. v;,;.
tir,i'in;^y kuiir.^, .1 \iL £03. j
1.7"
ptri '1.;^. 7. l/»/riic,rira/r, £. i,
IJ6.
jFi rtJiru^, imr^/r^/.
n:«... J..''. t .-?/.*« o .A^.It. 511
uhn,.i',t -,', !•;:. vili. g",
.; '^, j:. u. .:n.
l*rii.i v. .:. # /oK, X..\\ ;■". ■
liH:/o,(i. iv. 1<^L
*-'.', d...1n.^^ a:. viL m T. '•?•>
p(.rlu<'n V.3. //raJrAiOu.;A, (Jiu «
ndiue, hrin^ #•», C I. 7Z.
erticr, K. vl. Ut.
tnuar, tntoint tr,-rr, G. iv. 41C.
pt^uSln, •.. U. /ta( tAnnijA,
' '#r.iiifnc, JH, r\. 442.
pi rr.Mi.iui, w\j./trt^i^HyhtuUuiCt i
{'■ n n-.|Hi'-«, nar. taleH /ncnw,
f ■|fi)i, hillfti, Jii. vL Ifia. Ix. iSS. .
:»!'•. ;.JC..xL liai77.
. l\f.\tt d ro Jen(A,G. Iv. OOl.
i' i("i;/ei/,riiiikr(/, JE. V, 737.
^ifr>iii<r,, adj. (fAot lattt m «r&o
:/rftr,)
(•■lilty,: e\(TivUin^wiii
68
pereo, V -l. /n</i.A, O. ■lii-.j.':- ■. . im. 1Ji>. ». ?-li M. iK.-ri,r/r J-.. • ■'■;
01- liir, E. viii. 41. z 10. A:.- v • r . i. i. |<t-rniiij;iii <-. j^ i / ■ .;( f.&r»?,^-4 l
X. bl7. r«^ti.iiii-ii*, i,?!'. '/.• 'Ort/e o^"Troy. f-^\- i • »"S "■•'■''.
flfn M ■>!{<»»{, >ifi^<(/. ■'. !V. 497. /u'..n:.'. '.'ttj. IJ. Ti. Id. JE. i. prniciiiio. v. 4. /i.^ ;r> '..» rjr.j-j^
i.-j./^r, nni/tu». !«*«?. Jv Ik. jKjl ■::■-•. tiM. .; i.'.^.'i..t. JL. n. 1«*».
p*«rvrr.itiiis ;-"»r f>*u- 1 '■fl, uftmic/Trd '-»• ■^■i icn.. !.. ^i. ojl. /"111' |.%.»#r,.i-44j, ^rpiy'i.f. S •
fl.c . ■V/^ii-iC;".; K. i. '.2. »•■ ■.»*.., .r. 1. IjT-. 44 V
»fii.". ■/•:-*■ r .!;.■•• -.'"V pfil..!:-«i. V. J. / ■■/Moi , «i^, pf-rw4|li. i. % . o /»jj...<.
|»i'Vrri,v. 1. / .-uifc <ii'o-.^.^. JE xi. •*■ .nn.'.-, <i. ik.02.i. .h. Tiii. 136. ^■^.i"'-. '■ r. i». W. *.»T i x Xi:.
Ti/-.. ffH, i.««<,- ?■;. xii. 7J.
nrfi/k'i*#t, ».y, Ji. V. 441. <».--'(j. .-1,0 1. -^47. i%. 507. iE. l*. per^Vki. v. IL I ji/iA' «/•«-r*;, ^rryr. ?■
»• ^••e, ••.■»r-fy, ^. i\. iivj. !?•• «9,i(r 'A/i.u^'/., O. ili. i\2.
ti^jf'-'''. >F'^ 1'ifwJ/" «•■■«r, /E. vii. rcTl.'.Uiij, *■.;;. I i;m •lUU.i. *j. i-. rri^-ix, Kii«. 1*. Ti r»f<i 'f ir. ;^"»
•r ; 238. prn6I«t>. ». J. i /.«./ *.'. .»'«11^ •. ..
rr.v'-. u^r fii •• ^ji.^f '♦.'■•■u^*, p»ncul-uiii, M. n. p»-/-!/. rfuwjfe.-, j.a*- «r r«(«ni, M. i. •..'>! i.. ij: :•
.■..-.<■/?:.' j/' .. ii. iit. -'.■^Ji. prrlrUuni. V Mn». 4iSi.
LTii.\"u*. j^.i /w./anacit, ^ii. ^iii. fi ■o*j\tyiu.'. kt.:,i'>'. .V.. i\.2i1. |>ois ^/fcr, «■rrt/Cer, £. v. 4>i. »..
p^ rims -ny. ifriiUd, • r/#c.-l, K. i. 32. dnyed mtk, iR h i V r. T\ t
jMTjurl-iiin. 1, n. pfrjH.if, t i. i. Wh!. pcricnto, * . l . / Mi: f'.. i a. '^.z
or j; tjr!-,, tTfi' h r\,, M. iv. 542. mr «nvm/c, vH. % U. *^."<.
rtr/- '-:'.' •J, .K. :•'■ >!'; /ffrr, .'I 11. 7i'.» ^«■'Sonrk.T. I.i^fnmj,
Jin-*fi\'i.r^*h;''-lit. >t. lii. 170. «-i. IViii:»-*!. !C, f. IVriilia «r lii. Sl5 <.-iMuy. .£. i. T II.
6j7. 7;' vii..'.}.^ viii. (.iJ:;. l'vri|ih-u<., n*. i.-. lVri|.,id*, .li. li. "•■iW' >..-ri.i jL. 1-*. ITl.
or mnflt, -inti^fiiuihfil, ±.. y. 2fi7. I7'i fw^c U' iiu.fMui^ Jll. \\. 4lt*.
i\. ^\',i. ■i.t'!'. \teri\ui*i\,\Mr. di^vmtd t.t dUf £. zl. pcnrto. > l. I j>*'^'..p*,at'^r,t V
or y i:uiit,t. K. > i. 8 *i. «*.. BiO.
i....r. ., »: -x. i*'. or (.1 pi ri>&, ar k SuV/nrif. 0. rmii.iH. ^l s.T-^Z.
j-.-i^.-:.' . .1 ,' '. .1., ^i;. ix. 289. xii. ii. ^'^- lirrilfi-ctj. t. IV. t ,.iar, Jt, 1 .t|j
'.•" c-lA..' ui/'_^/Wi", fccJcwiolwAeJ, Ji. prr«uail« i', 1 •- / ;«;cvct{.V '.'w. li. :;i.-.v
1. .■»/".(/. /i:. xi. Kw ii. ».'"1. pcrUr'Mjr,) CiiL. in.p. / »n.i wt^^ry, fir-
... '1,1, th^itxi^K, A^. X. Ta». lii. f '#iiip tu ffir. l^. ii. r<7.V rit,
.-.. .-. '».i.-<-, ii!.''.Y, jt£. tl. 7J7.
'.•..■i j. -F. i. •;.J9.
^i. 1^.. .. '<. ■!■.. v.'-i7. YKY}\\v\\',iv\y f<vjiir«df/utna9ru. amth^di-.i* <my, S..\. X-.l .
u.-i..' •; . .1 . :v. n;!. \. 7«;^». \iu. jiiTliilii.i, *. i. / jfiifc, IM.»nrnHus |«r. «»rri»4/f rf,
l.-.t. C'>''< 6irr, JE. i. 117. «flMHayci/. AL t/|2>'.
O' '"fi : . n'".-.. (i. li. ili^ T.. iil. dtH^nd rfomi, nnc-A, ^. rll.WiV prrrrniii, y. 4. I ^(him: co,
:t,:j. . I \i. lu'». iv 4^'-.*. K. iiiVi prrUtu*, par. 6onu./iautMf lAnwfA, tfrapr ^A^Liy*- ,>7-.. |\ -.'
kit. 1*1. .V" II. 800. nai^ X.. ii. Sl. tl. aSit... x. 4??.
cnrry, .-.p.-il, .1i. fi. I-I. jiiTli-co. ^3. / «riirf, ririf, prrt'>^..:(n>ii .■.<.l. ii;ip. r4>4 - irM 1.«.'..
«I- l!.'iii;- /i'/irtsr, rr/rtl', .l'.\. ijili »tini|^te. vi. 34. or/rVf/dl. O. i». ::7.~i ^ «. •■".:,:
pTrfrnr. V. ;>. / (un b uUi^ktt rtTiiif^Si», 1, ni. rriinessu«,(R.> E. |i>'r^^rMi., pr. (i«-i^% 1 1,-^11 c^ -« ,-.,
.'.•:^'.yf.^. .>;. ii. iVji »i. ri. crau krn'-*"/. K. iii. l;:
pkili. i... \. ^. //if yVrl, yfnwA, coM- pen!'iriiiii,T. -1. /(w.i*Mre.) />«**, Irn- pervt|;ilp, v. ;. / u-uf^-A, ■:.«».-*.) ii
JiitC. m/s Z»^
prrni|.i«, iu\}. per/t-':- w.i, {hrt**irinff f/irii' orrr. /F. iii. 1 ^T prrviiisaftj. pfl»<M/i/r, -'hii.i> :i',
/...'!<•'.'.'.; ji. v-i. ;i»^». s, "•• il. prrnieiu-«ns. 1.. .'•. jjiir. ,'v''n.'i;*_/Vor- A<r. i.ij;«-mimvii?. »>» •_ ».. .h. ii. 4.^
o-f'-'itnL..f.triatJirrtrufn K- »iii. 31. ii»y, I»rr\<>lilis r. I. / /1« r. * .,•.«-, i.tbhi,
«t. sii ■/■;i. Hrra'tit.z, A- "i- v7;i. _/?!/ a^rtiJUJ. /F". Viii. i?-»,
•Ii«.'»l. II fa!'' trrivkirtnts wntck^ |«ni>\»u». jwr. p^.rutittil^ grwMidy prr\olii, v. I. / //y «ir<- v"v*A iHrd £
/f..iv. ;'ax'..TU 1;:. iE.v. 7li>. xiL 471.
p.THn. V. 1. / 4-'f/u<, (wifA wott.i'-.') infrnitstuk. par i.mt. 4,1111 n .;/«/, P"^ P'-'^'^ ni. A/'»«t,f.af»im,
1'- '- . I£. i '-:3. prumit'*irei'4, A:.- \\. '".i.^. n/cji, U. ir. nnj.
j-.i-,r.i,. >.» f»-:.n, jf/nitft/ iiicc»i::.-i..Wi K. It. ir>. H AQf./' E. iii. ."".7. G, iii. M »*"■.
;,.r. . 'A..; ■, .■!■. X. ■1»^..S"J>. pvnntKC.fl. v. i t min^U (e.^e/£<r, (sinfinr.; 4y?. j;. ii ■ .;. tu.
^.^■i'.^h!^- |.:ir. y»('i o»'/ f.^f/.i.^-fl, . Tiifcrin-^ i£W^. 'l-U.
f-..H ' :r.-i. .1. \i. !fl. . OT./i.uji/', J"- vii. ^H. pmi (f;,''"™ W/,, «i.ai. 2~*
|.< .i.i"».i'. i...i ;.r/.X'.:. .'•.»*.</, |HTnmi«J, v- .1 !nr.m:t,i;rui'tj c/uic «'o,' a Afr^tJ. ir. -•^". .E 1.
»f/.i'* 11«; '1.1/, *1". \i rll. /T yit* .li. iv. 104. l!W. rt;.
{■t i*rrinL'<i, V. .i. / '/u-ii^ ■''.• ;>iiirf. rr i«/-ir, /i.'<W 11/', ^li. i. .'»40. — — (fi/c^, ^.tvua", ^". in >i.* »■
'■'■.f- K \. :7i«. en-f .'fiii-e, 1:. i. lii. JE. \j. S.'»^ l\. S)fi4. li. 7-X. 75i x.i
ptT:'i I j -. V. .i. / ^ii^iui-ir (i. \y,'jv.\. '2A(> asa
.K.\. =.*'». jitrniill-.r, V. n. P ft.i j:.-j iiMi(«</, ti-rmiiiif. O. il-233.
.1 'ifpr' .kf' I'. ■••'■; O ■■. •M. ,. ,.,'i 1/, .K <\. ;'7. a //(», <i. ir. ■I5ft 4.« 5^ jr |j_ j- i^
l< /-ir, .1;. \ ii. 1. ». |N<iii:i\liiv (W. HiLrdl, ilv. 1.4»*«, x. *'j.'^. l^ j. 7N4. ■ p«tleni |^-.i ■,
v .i »i. iii. ■S4i.. 41**. 9t'fi bytUp.) JE. \i\. 74a.
. ... 'i .-. ■<.-. n' -r "f^ .\i,\t.«''. |irririHn>u. V ?. f/'.'i./'if,Jrto<A, or/M';!/.^/:, ^:. vLiu 3UUL
prrii':'^'.'?. ^ :>. / am liNk/.t»/, .II. jit. f.r.^.Kf^, np, A:. v. }'.|o. rHoni.if. .K. is. 559.
,'iii x; Ti». *>rmiiiiii,\. i / i;Aaii4.',«r'.Aanj^f, .ft. |M'iiiliiiN./fi|rA'i <1^. S. U72.
pprfiip', *. .1. /•.!■.«. rw.-»» fli ix. 3-1;^ ' ii..ii*7. l-t^ilr. pHi.i^.if «iijrt«(. ^. s};..;Ci.
|K>iilil>H^s ;ar. ynnn.dni! mtr, prniiv. iri>, ail,i. u-uij^t, tp*edu^ -it.t- r foil »«|>r./:a/ni, JE. % , hXf
tfippff/. .i-L^rd, .E. %WI. o1'.i. Ue./ttft, ' fnt /t' /nutr. dumiiniamf M. »\i
mr fffnrul, «J. il- 147. Jlyifif irtift' >, «i. :ii. .»3 IW.
Jfiifi!''»', h'itf.iil. /K. ^ii. M. j.».'Mi'»\. .■^■I.r.. It ni^kt /i.»y. — «ihjroiiflr n i. 1|.
nkOfTrf, /t. it. "■ : i/iir ■•»" /..( uAo,'/ «.(.- r, I .- ili. .o^i. — owfu./itcl, /f, viil. 3(>.;.
JlNfKJ!, linfn/. (i. i.7^. Infr-i*. oniv m. n /..],'« *A>.-.v >..<'/,) .1^ j 1 ■tiinas lulj. lAr ikivi,
rfjl^i <£. V. Ilil. lii. tj\>. moUheret, rfftfnicfirr, G. iii. 244
Jtaix^ilfivrlnnqr, (■'.ii. •''•III. Iiri^ns mili. thai kath t^yrvu^kfjf (abMi.) vflr/rf, iCMtvrfrrl. r«./rr«OTi«
' ■ .-,•-.. Aitfr./, iiWkj.-,-r//,(,:ij) K. iii. 17.
kitrin^ mr.m'ttU*R ii- '-..1
•V
Aefpr<«i!i/^f<,.^. V. i:./\ii.«il1. per})v^u<. |Ar jni^^i-iiii,', fni/ujiNj-, pettifer^ uijjaf^ftrau», putUn^i^,
IV-rrniu-ii. 6riiuu pi. n. 'i'r'V, |«<p Ai. ix. d). ^vil- 5H1.
sitii. perittHlor, v. J. / j^/r«>''> f^tHil^ p«*sl-b, k, f. « K^piri
(Af :i> ifh nf Tr-y, .;!:. \' .■•i'<. • ".Ku^c, J!. ^ii. bii. prvr, ii(/rt1toii, O. iU. 4Tl. kc
jAc Tmiiii\r»ii:;i. /h. u. .'7.». pvrprtun^ .i-.^i, pt^tual, ettntal^ n lonr tN/ictiofi, JE. i. 7l2. fv.flOL
I €il*iiti '»" /•'Tivr/ii-r IAii{ .. r Tmv, { fh*j*.-c..: K. i\. 1 1. auw nrtiAfiif^ cvil, oi/auulv, J^. v.
JL Ui.33')..''»A0L ' iWtil, »/• /'».1« :/. f.'/ .//' a pur*^ Si. «SS. 4WL
^ * * - r, C rerpifwsi. .1:. iii. *iiL ri; >tM'if er J&«, & Ix. MOL
iir l'.iir, .'^:. • '"' wilioj^ «iMiAirf, G lU. lU.
Bi ^ IVrcuuu», pf cu.JliAU' .' -. ■- ^ «^i. X. «N ■ ^''.^ «r niujansc, O. ul 419. JE. iii. tl4
ftliwitt.t,lcrT,liUu^V.'Mife, ~ •
&ii.!^ i»-ii.i- ■... n.ij •w-tT.-.- jT.hi^o.w.
.-uriTir.SL Flil>W. Bii-, |lL in. t>t niMchW.
— - -K,fV.*linn, " "■ -
,i ai liLttlT. T.MO.
hHviuI. S. I. •!. ■■A uiua il/^flir}^, J>. ii. RlT.
■> ,.«hwAr.S.lU.i^ lArlUiO^rllrniisX^TIIOS. Ft.rjCHi^ ■•IJ. W -r IHA^iwiiW fi
;imA,.(7lr.^ Flufi.-mtoil-n. niii.pK^Y (iMirni.) PIHTCk, <•.!•. <l. JL U IL;.
....... _ u t^rbtm^VhmOan.E.hl.^y. i.f.
, uLi^ |.i\, lufli. t ■ rtaanx, ■ M- Phry*lln, TnUui, X I. mi.ii. O.
ri.-B. iiJiM.f,iai-^ •./tju iHs WA ikCliiiT. iia i». .■;.
■ ■i.iilinJ.amMirMh S.lL4!U ■lti4.>"T. l.L T..
.lrm»,.rtmUlm»tffi.t,M.xl. Pbi.vVl1..^*.n.(.(..Pfc.Ji^»s
1,«/ /~-n.ii.tu.:',i .-.x T-!'..Z'.'Ti.r')h,.,.'
.««.iBrr-».*,!: --.H:... 11. I'h.i..., i.B.. f Htjil;..
|l .'.r.i...., ..:> ^J.f.Mr...m'//.v'. Pbjl«*<-i, «>. t tlolgdHr, Q. h-
'"!5'* 'to!x!'l%i'^i! ■ '" ' '*
m.ln'Ji.'!mlimf/-r, .K. U. IV.
0.».W. i^™.»
-.«.,(■(
t*».' |.^'jhrsu".-;iSii''-r..,';;wt. /««.■-..'■li^.t)*'!!;-! ".;,'
X. LU-^t.iT.si^su. riM';'-.'^. r*-n. riMirdv, '/Ac .ibM * n.-V^,F^' ..-,.. ._. iii,^,-,
Kl—ni^ «■ 'ili. ''i/-j''Ti.!'i< iIi!.U"i1i'''^
^■pfis. li. 1- 413. p...fi-# -nnimi, fW't«-^.J-) O lij
;ii|i, -r ■ rom." |)i <u. niui|>>i),a R-'^Hr.*.'^:f.V(i, i». i.-iij
'si^'
naAwf U,.K- L 7lj, «f lliiliir* (.■itlnn.io; UliM. T<..liiU.C.'.jnt.fLf ■>. .-..,■,
SriHM U.ili.SU. TUU.Hh^^.1, m, a. Itdlaruva, Jt. kH'><.s uih «Tj. > .£.1 i.<. -.-...
nt (1. «. .ii.. 'ilLlM.mtl. i*.u.TO.^I-j.ir,f. ..ii.'»iwr*,(^ fc-**.!!'..,.,, -.:.... .. .r-n-.» •/
Jlftr^^a.lw.m. K,ml 4K. n>iMuri4. ir. V PI.'!l<uiieK £■ <L !*'-'<■" ■-lK''-t'p\.^J-t.,...U
k.i./Tj.JG.kii.S'^
u><t. lui^if: I!. ii. ou,
triimttTit I" PbllUM, /.'-.. y .aiW/tn, A. „'. . ,p,
AiniS m. fHrrfibw., i>i/..A,il .Jt.
i.'5* -"."'.f".r.-«.,K,,I.T-I.
PKi..(,-*.i..umpl.B. l!JJ',;ji* **fit^',..--- ' -■*i-'.l
I
ful. (■•!'>•■ j i- .1 ■
f»l f,'->- .
70 CLAVIS VI!U;U,IA\\.
I ...■'-'.iH I !i . ;■' • .■!•. V ' I-.x. II. -.t. .' •' • i...'frJ, JL.. iii i^. tko:: . « :u<-c« »7^'niK} «rf«iB,
{\tif •- ... i. ' r ; • puif.i^ .-..«' , ■ r*f. (i. lu 10 . jI . i. 'fT. V. MLAwft
;i»'.'. ■ -i ifi'\ .. .V!' . f . ■• F'iv, -f'/» .-'.1. IJ. ;..'■-.'. i. Isf. Ji.ii. !■''•'. iv. Sf^. &?& riii. 7l7.
•I . . . ;. :.:ij. I >'i. pi^ba, plfbbs f. t^t cwfMn « ptof^t
m if'> ■■ p't<'i ^i;- Ai. ?8t>. plarr>i,v. tni|j. it fltmt», the i^lftr.G.u. Sfi:*.
irini. ■>>■ :><Wr>' ft*t^r', Ji. I<25R. u '••ru'H:vMl.con\cnunt,iE.'iu(t^9. rii'ia(l-i-«. Mni. pl T. ilkr fki»4e;,
■ •ii\k-^. ^. '^S> ^ /f.-iiiit, ' ni. .<9L2. i.4a •.;G.i. I.'*^
■ •■! . >/iifn K. vi. 22. ifii nt/ :n*.' « -J i^/.ufu-r. J{. ai. Tlfi-»». •■ M- > ^»".* •/" r^- l"Ui ■ .*-.
r«* ';|'. crt^-iitA. J>-f.' !_/;/, (rdH*-. S^'- kit. i'.v«. li. i«. .i».
r"/'.; K ii- ■''•^ ' * Hl.iriiio,.! ;». ^•■j'l. vft'\, .1* ». iW, Pkir.iw»ri.iiii, i, i-. Ptciutn«7nin. f
«/■»,■. I ■. • . V . »1-1. 7.S |il;i i»ii.^»-iii"»='. .fij. M«**: yii.ifi.) *'iyf, iii.*!.-."i
plirnH'"!... V .. ' oif miuh J"* f-\:ii- •■■••'■ii. .V.. iii. "J. p1«nii>. :iiij. •''i ■.'. fJ. i. iu''. -'^;
/,■'. ' r!.i^'Hii 1 / •t.i{. /.f ifNf^i". ■ 1. 1 J7|. Ir. . . u: 1 li jv
/•"..•i ■ •; .. rv. ' f/ ■ ■ .?. ' -'V.' ■■-".■ •'->!. VI. y;''. d". !. -■•* vjii.ti
l/ii. '!•■ . . ,.j .r, >.i. ""■ »1. 1. i*-. ■»»- »»i » •'- ^■•' ■-'■* •• ■' i. «r:>,/ii •'. A\. r. tl«V v. ?j|. K 4fc.
'ft/ .i'i/;t 'i' '.- '. .li.. i». '.^■■' ■ orA^iui;'. l \i -■ ' /••/., fnio-4».'/in4; v«re. O. -i. ■
4«*il'« ri. II.' .■■•■/ ^ 'i-..'ii^ '•' ■•',.1*.. i>. *.-^"».i'. ■'.;■■:■■■■.'./», .•- rr Ti"».'.' »iii. A«,<. fi. i.i. f.Vi j ■■
t'.'. \l. ."■■;, ;* i V t-"-'-'.. I *■ '''> »■■ !"■. .-■?. ?''■ .' /m -■.■'.•'• Cf^. •«»«»«. .) » v« " .
f..Lti^. ■*-. I. 1 . ■*!. *!'• .■'' :■- -■■ I'. '«■• ''■ 1 ■■ ^.-'•■r./, .1.. j. '0»'. ■*. .>ll. 7«
flf... .i--' i; v;.TiJi. JH.'.' 'iiiJirl, '■ i\.lMl.
• :/.itt"f.t. .,:i2" . '■ li. »j; -■•»■•. /•/' •,'■■■''1' » . Ji- ri». AA
I». ;7 '. ^A.T»' ^i', i..-r^-*/«rf. 5; ui . .' *.i
1 ■•\i-. •"■". j'u-!-i '• ■*•'. V. . 1.-7. IVI.
f.i. '■ ■■.. ■.V».'fi»fi-»f/.'' V. ff.. c.i-... .i .■ .j iM-..,. Ji iv.1l'?. plcmir.i. Mili^r r«.c l»r;:w, ^i' ».,• ■
n .. .■. ; vfi- I ■ '. I ■!. li. ■'/;'. "I.\. '.•'>.-. ({ ii. L:ii.
' ■ J' . '..■ '.v. or''tVt'i-. l'.i...M. pltfniii^iiM'. iiih.^;«cti«NU, nwr ■sn
I.. .;. : . 11 I '■'. \..; ■ ■■ \. 11 ./..)■■.!*.•'. ■»" ii"ii/!..
'•.». ...".■ '.ir/- I,. i>. j!". X ».'■!■. f^»i.-- «■'*-. li. i. COHu
11. lif ■ 1: ■,-i:v, ■■ii^ . ■■. 'J ■ '■ \' ',.!'•' '."' j'l.f ~»'i«. : »1.1 is, par. y^.'. 21^5 , tr^i:'..
*■•:/■■» -, ii i I l. ;'" ■' II. '.«T. I ■■■■.■..'• ;..;■. : 7. !■'<.
1:1.. ■. r.. i» ..1. !'l.i ; .» :. 11 •' : ./' ■• •». T,-i»(iii»..^|^, 1 .* . J7!i.
■ -'■.•'■-.■■ !■'. '..■-. 'ir«iu/A p!ani<.:. v.l. a (^'unr.O /< :>''•■ % ?«■*
i ■ ,■«■:, 1-. « ■i -T ».01.
• , ! .. :l: • ■ . ■ «., ii^:;' I I. •«,'.•■/«■-*<, ftuthtr-vnrk^ JC. ^. 77l.
... I . ^^ j. 'j J. piiiii.Vuin. i, n. Zfoil.
[•'.1' i.ii .1 : §lrUu:t.'tfl4iUt, \ \\l \ S . ^ I thowi r ttitgm, Ci. tv <■.
/i. t , .1: ; Ji^i. ,-i' 1' '.., .,..:*.- {.-n^f. Jl. \ii. |il<ill. ipi|V. if rriiN*. i^ X. "^.7
plnriiini». Hflj. i-cry r.»i-k. t. \n i
}.:.«! .!■.. ;..■ .■..*'■..'.•■: i: 1.1. A.f.
/'..' ■ •■.".-...» ! (Brrr»^u,'u, '1. t\ . ■.r7^4'
]■'•■ 1', ». I. .'.■■•• . :-i'. .»•-. j.-':iiii*, iw* /■•eifiy*./, L. ».!.':•? t i.'. -■■
ii i;i •;•• i.y .•! : tfi.t .} A- i.. llL. Iii. II. I''^^
'I.* " jfiy Im.'^, t!oh^.> ii. n.. ,'.^. ^ i
•. . • - ■:■■ •i,r..'. .. ,>:. ,. I M. ■II'.:, *. ■.'Hi.%i .,7'.
7 ■' .'. II u; iHoriuc', /1 . J\. '>*•■■'.
).:^i. ■■■ . ,. I ■ ,., • ^■•: ■ I'. iKh :/i ,?. iT.^y '•■UH^. ^i •. Iv' 1.. *■' ^i-
;■..., K., ■ ; .. I.\ii •.■■:'■• ■■ ■ ■'.].. X'. ..i^'. 278. fl-:*!. \i. ,*".:
;..!. :i. ... :i. .• ■■'. tL. \\i. er ifFfut mouy. •!■. ■,11,;..« • ■> 4.7
...7 frrifii .h. ij. 4.':* %i.'.^7.
. .^1- (.■...-. .7". 1. ipij. it. fs>'. ir^^»»^" '■ i-- *» •**■
- •■-♦..', .t Vi. 'tij ikkh»!, ^■.. »;ii SJi7.
; • <"■ .'i. :ii. ' '. 0
- !..■■ . ' i. 1\ . l'<^':
• . i: ■, ii. n. •; ii.u.>i. n:.
I'
I
■/'
(
: 1
1
'-■■
t
. ■ .■.
. ■
. ti.
, :i
•
f.. .f
.-
• »:,
K.
■
'■■.'?
.■ ■!
1 '
I '
•
. \ .
\ii
'\
1
[.. .
1
•.»
■ •-
:^
... 1'.. ' ..
11:. !..■:.' V. ":■• '■»J '■ -■ ■
. '1 .ffi-.'- ''i J.«»i' .i.-.i.".!!. i\' ■.'il. ^{■^■■fc. «»l. •'•! = • I I i.. •.>;,
1. IO--i'» ■.::;. /■!!.■• r.,', .-.•if.l» '/..i.j With ,-.^f'J»t, .1,. II ■1.7.» ■.
.*•■ ' .'■ .. .L..lv. .:"k\ iii . jJ ini' i-4^. I ;. 1 'i . i ■ . r .. •.f.'.
»?.., *■•-'.. ■♦•. wi. .. 'T. iX 7.', v^.i'. ■■» a^. r. • ■■/• ./■fiviiii/. li. iiL i nriflhi, *K. ii. '.J»«H.
, . • i, ..i:». .».'■... 1 ■ »i i1'.i. »■"*. J- *. 7'*. \ii. ■.*.»■». plurimd.pl. n^ali*. «nfKni ( '--'* :
». « 11 N. ■;,'.■. /n..'i, .L. I- II. :;■.;. J'*. i\ , :i V3, t iii. ST'^'.
,,,,, . f./\i.'u. i:^i f'hh.1'1 ht.'i.ir li.iv. .V'\ T'. .'^1 iii:i' A. vtn/ t tnt^*t /■ -m*». /
:. i ■ ! . :". iiw riiil.:.)Uv .1:. v- ;?:■,•■:■.■. •!■!!. ]•;. f. ..«/■./ ...'«, i\. .'SliS.
/'.. f"::!..^ .^iiii' I.. II .. t. il.. iv ar ai|v. MH''.. i/'ii' *i J:. i\. .1?.
•,v:-ii<.. I-I. |4d%9IiiJ. morT. (1 *. }p\f. \.:-
) i -•. • . J. l'i^. . •'■ ii. IV ll. :•■.- I ':- i' : ' • . . •.. i, .y.. •.'. many, E. iLIC
!*i ,»•.;...':!. ;'1.: »•; r. .li. \, i; '. 1 '^^ PUk.-iiI*. won, (•. i. 3i ir ^.r.
|i.«ii« I-. :,|. •• /J«A ^uui I «!.■<-,; fi. i-Iri':,'. ». ' ' •' ' •', iJui», pl. O. IMiT, E, ». l^ 1\. «.-. «"
lil. I..:.' V- ••:i /.iN «■-■ . r.JM.ri. 407. tU. 117 -4.. '■■■■
rlii. 443. X. &99. xL W 'ti u
89tL
Adv. Morr, A. 1. S8&
, l-.-,wlJ.;..i"iJ. i/.^iNr-, .!•:. 5. .*»-•'- ' a yin'..: .1. xi ».7 Plu1-On. {y^ wiil*, <». Pkun, .V.. «.i
j,r. pLin!-^«. .1". f. ..'.- ■■''■,■' l'.t /tiil, X. '*i7.
/.; Ai;ri- - •" \i>ij|ki. ( /.■iiuc.J JL^ vi.. .Hl. ir. pli:*i^ *-. f "Si»«. E. Ix. i^. /«-
:ii 7 \i. ■::. t\t f''i, K. \. ■•■.• ili. iv. '."i.». xl. « •A'i«.-'' ••fi/ i»»na//or^.n. i
.•.In'-.', ■'.. .V.. \.72i). 71.:. tfi •C-'.3'«.s iv. im.
.. • l ;J; . IV. :..•.; v. J-i. MiJ. n <. f» ^./i'.;.'. n -. ■•» - i'»p, •j.f, (J. m £i. «r ru:f.j' ift.«f.^r-. t». I. ai-.'. ■; .^^
!■■,':■. VI. .'. 17V'-;J. \ii. i*. «. :-l. •i- ''.;•■.' 'i». .u. .y*' i*.l]>. |illivi-j!iii. o*».!., siiwr.-y.
i\. ;■ . \ ■Jl. 7.^1. :.'2*'. ^i. I7a p|:i:i(:iri.iiiii. i, n. f. v i".' ./u/^tt.ftr, bri.ptig, f.iiuiKf r«ihU. L.-. IX*
-,"»!. :'i..:n. •'."<..•■ .■•.'. «1.1. 'J^. ifv ix. iVSL
i..'!«f..^j' '■■•.•, .1 . i. I ''-i. iv. M.' i ^ i. |'':il;»ii-ii-. '. •'. • ■.: 1 .. :. ' ■■ t. pilivluf, .tM. rinnji. f». iiL 27a
r,;:^». |'l..iiiim, -■■!'.t. ,"■' . '"-'«'» ."■in/ni*, «« •Afljir^'; , jII, 1. 744.
Jk*ii".", .•!. ■ • -■".■ •■ '■ '^ • • V. ;. 1. .. ■;. ^'•Ki.l-uni, r. M. fi k,'u0' .!■■ <-,|^
iJiijif . '* .': . •■• '.'. !■' ■•I ! ' ■ -,• |. ; .ip/'il", :*■»*<»?, *•«.■* A^' ni ;•*'- \>r «■.-!
•!•■ i»i«..- ■■■■:. .;- \i:^ *"1 '■'..■ * o |.«r, -kt.-il,.-*;. I» 51»
nm^fi /..■■ w. ■•■;. i . 'i^. ; -1:' ■ \ ■ ■ ■ . , . ■• •-,.«/#.■■«■- u'Bnfr-.':'.f ffOuc*. {•irir ^•--4 ..•
f<r fu II ir. ••«»;• 't, J'. v. . . . »..•■ i r.. rni. . .
ni, It.«i|U'^i.M. i.i^ )i!> , .f"''/^, plaiMi ••■•.I . 1. •! :..■. '■ -, «.t. Ji. tf.-i'l^ii.\'t..'.jK
rrf.'.. /«i/Ui ■■ !■. /« «li-;!, .' ,:;itt". ■•
ii, Jt.«;i|U"i.M. i.i. 11!' , ! ■?'" 'j*
Ae'y UKii, t>.>>'- '■!■•• '■'■ » ■«»!•
•rlA# Ht.if' ..'. .i'. \ ''i\. ' 7'.^
|'l..iiiim, -■■!'.t. , " ■' .
•' ■. '•■ : 1 . ■;
'ven ,'voi/iii*,
^ • •■ '■ '
j-' •■1 ! • ■ -,■ |. • ■..
■■p/'ii".
t m
\ -lli ■ \ ■ ■ ■ . ,
, •. • -, . «/« nr-
»..'■ \
lilniMi •■■■.■ . 1.. -1 :..■.
- '■ ■, i.i. «i.
."1 V .
.„ :.::.. ^?:
c : ■■ ]■.■».
rr,.. : 1 1 . 1 • •..
p1n'l^'- ■ ... '.
i.iic .' ..■ . 1.
\ ; ?.•'.
1 '•
■il,pici*.t i-:* «. « '•' ■" 1 •■*• •.inr,'.' 1. 7''
a illli«l«isnf.-.'t -.'«>< .■•'■ ^ ■■'- >^ /"*-■■' '■ • ' ' ■• «^•-7'if.". • ^'
■H^^B.IM. pin'|.'- I^f^urr^', ■>, ' V. (««.i (i. •.■ ,*
^^^Bp|k4rvfi(jH'^«.j ' •'•■ '"" * ■• ■ '• ^ ' "'■■ "•^•ifli, • « «1. li. Ul. ??-..
^Vl •«*!. ti' ^ fi (•>• ■;.-i..'- >'v.«»-. f. fiNtiTir^to, 1, III. IftodlUrMlJt ^
^"-. j',.. ... '^\''t'" " .1 "'. ••«••^ •.■*^<. ..♦■ J04.
'l
CLAVIS yiRGILIANA.
;.>f.msii. — (^)d.ii,a8. piirTieii,T.s.jitnink,«ti^
■M, CH.I3gLTt.M3. nnriu (o>bnf J O. U. «31. tlnm, K. vUL ^4.
Wt. 13». TlU. «I. >iU^ 6. E. «B. fsn^lor, t, 1 ; « Meii^
^p.-MSSW
M. UL IM.
,«.114. IL
i<»>r>«i), «. tiL 3X.
• f.l^f. «. .UL 833.
WtWtu fwtVHf , S. vLdOI. BT c<UHuH,fiii^£. xL30eL3n. fOlj^m6t.JhTtAtri
Fiiii-(,Aniiii,|il ai.>n>fc^ AftU iaO. I9J.
n,Cinkuiiilui>.Lui)vw,S. L Injr in iHfTr, itab Jm, E. Ul. n. «/«ruir^, & >. era.
XH. »1. Ui. lU. 1. W"'"!, f 1*«^ G. IL 389. A T. Por^iM, k, u, PgmH
>r'^rliiM,«, L411,»n.]T. IM. §e.SS1.49S. Bie.
rnnii, aitJ. AMcu, (■«< inivl, fioc, Jl. I. ^ |»n-*, «, f. «lU. lUlm.
jiifvO B- T. 37. n.tHto>s X. tLGiI. TlLaa. in i>u.vmi IWi, 0. 1>. 1i
^Dilit, >. imp. (fipnl,A. LMB. J(i,±. iLSTt ■ «nl.pMiip m. X. L
1 M utaMd, iliiM^ E. U- H. •». utin, iE- 1. 211. WrUniui, cu. f • 6c «rrW
« utani^ n/; E- I. Ifi. IT- ilclinaiiH, £. I, «21. 'i'.
pcrff4,s.iIi-apHI,bKW,r«)iiHr, E. v,!, U- UL 1»S. *ip«.-*irf, «. ll- »1»
inllfc '.. 4. 1 r^Jii*, {SMj & tUL (nnitl Ac tiW. «■ [[-«liej « »™i(i-j. S. ^»(0.
438, <tj/«I.S-Tl)-7). i.lCe. ir knnu, & tl. aas. M
/niA.d. «- •lH. 4118. MiTil, £. IL fTS. r>./I»<T<l»(,(i. ir.»l.
|aJI-ci, icU, n. (4« fWifr (0/ tU poru, iBBIii, m. ■ VrUn, O. IK. Tt. porUnila. v. 3 /1
"^ i-ndj A. iL fll, ' Lt. /o..Ici?, «. iiL
pelllWK.T.l-fprMiiii,™»^, jK. > hta* «r Wl./ir ■ '" - ■'— •
li. 301. «I. >. 3U. BH, tH.
pDUInnB, pv. Waf yilllillJi ■ dm^titfp, £. II. I
PolK?4nU,i, PmUo. "ii. MO. ilL BTS, ' °
poUK, T. 3- I <<)/M yttoii, A^i, pgm-iii, i, cn. Uc ici, 0
rDlHlUB,PU.<r*''"<'^ or«i™,1«U»,«-U.:
'iCJS.W./^aria. 61. T. 8. tU. I- 3TT. •'^^^^
po(i-B,\icU,m,P<iUiB, a.m. »9. ' lauw.^^^
pai.uL I. m.tlm f^; S. Le«.39l. ■pfa.-Tiitcnltcinttn«riri(ta~ iHlc,£il, m.
11.31. cilli>^Ji<i', l^ 1^35. taUBY,K.a\.9St.
i««cr,«-).eOa. Ik, KuIiM 110,0. LW. piinh.or.«cu,ii>- ■ ft>n«ii,(CW
tr lii, >iai>ns iS. ILMI. iU.M6. ruM-usLm- PuMUI, K. tIU. U >«. njiLj 0. I>, XS. u.
P<ilrbori.i,i'i,'ii.Poljl>™,K-Ti- popl-«,illi,ni.(*e»™(o/mi*iir """i^vl^ifT^ iT. l ''^ **■
PolJettM»,!,!». PoljlWniM, K- ilL (tcil.«ilriy-,«.ll-T64 ILBeB. HI-M«.tL!II- \ jii_^j_
PotjpMiIMH l, in. Poln*™». «- popiil»(!i,»clJ.p^.r.^/'(icpB(ii^ tfwj. £.T^ja, l 8ll. (/rcMriJ
Pol.l-ii.lini. PoljI«,«.U^Ha popuHun, pjir. l^JHBitt, Bfnf/ii, Aolvi, S. iU- Ma. 1
BiiV ■Lr./*,i.i^rf,«.TL43e- Fununui. 1, Tn- ForUHim, «- T. S4t
Hc pcopfa o/ Pomnta, JK. it TTl populrui.wU- {"/'orlifo.ir*»'*'*") pon.iu, Oi,ui. •/«.I, Wnsl^rtwi
^!^uiM.'o. lli. Sl^fc^i-Sa. I», ' ori!o,,«..i.3fla.
>-n^f ~.^ «. ll I» («ib onp^^'. O- Ir. Wl. «■ po«.fiB.*.n(lhii.r i.iM.f.ABrt.ft
puiIl.uni.(il.«.Mp(iiK.LII, Tili.irf j.™.,, e. Ut iSt
!• in. 3IS.'lT. IS4. \a. M. '1). 3CS. po.m,T, 3, J .•*/»'.
111. B- r.iu«t, rDofT, C L RT. H^ Aiirc, 6Tf I A IIL Sa. tL H.
<ii>r>M,>.iM, E.u,n. Pojpuiooi.., B, (, PopahHiiB, S- K. tLsea. ,
• Hv.eii.ia iTt. nirTDi, Ji. iiL tu. ii.at.
■iia»/c(m,<rn»l>«aiAWr> papul.4H, I, f. Ilc nW trK, E. tU. pioy, •i.fpUrnf.. unpJM, A. I. «e&
clT/nil. O. IL 4«. S1. iI-41. D.1L1& li. Ja t.U.
paiiil-ui'rrii,ii.obW,0. iH.lTt. arjjm.iliAfltct/ ftplm.M.^M. Hdr,R.t.Ui. liL 3W.
orjpfifAf, E. ir. AO- pMiin, STfl. i>)f>i)n, £.1. 414.
iirtiinAi..jB. H. 413. DopulHis. i, m- gilipfr, O. H. SB. ^ iJl fir, £, L -m. ii- IM IlL Mk
6.Jt «. T. I9S. — -*
poD^, .rlT. tekitJ, O. It. tST. £, IL
pnno, V. S- ' p.f. fi. IL 0TB.
M. (.» o: 1. an. it. lei. & tu. >
~plo>il, e. I. 14. O. L tH. U. I.
—^.«.LTM, «■,okflc;c™i.«.T.»S. o.j.Scl.,«-il.Slft
«'Hti,0-Lin.B,««& ,(™,«-tLLTH. «o«|.ri. i«™, onJoi.. «^sm.
~r..'W^i.M4.''.'u'i9-TllLM. "ta). ' '', rc™iiii,j.TTii.ia
M, rifw, (ifrcfEiU X. L I1S. Miul, >r ililRml lUnHi», 0. It. .Jlat. nnini.-i,f, IF. tUL 031
w«>i<,£.UL83l7i43.iLeO. 9. ctoiffnfirf, J-;. li. 131.
loij. rtpwc, «- «.391. P™*^: ■■ ■- •J^>^' rti "■>*■ po-iranB.(ior. 11™!*^»»^
■■IWb-tI.M»." porT*rtoi,pK.l'"tcW-il, po«liH.p»'r.iw,^i^»llL«f
. — W, i. lU. 9«. uf..fW, o. itf.3»i._«.ii. s» I--J, i5. iT. an. ii «.
72
rf viii
CLAVIT VlfttllLIAN A.
loAit, If.. iv. 527.
jir ttiidt. G.iv. ;it4.
(o' fUKptndtd^ iE. viii. C3?.
^—(eritnpptd,) /E. Xi. o9.
^, f mifcil, J£. is. 5:m. z. 52.
eort, tkrmvn 9ffy Uiftf 0. iiL
437. JE. ii. 47a
»u(,.£. iv. C81.
»r i-ojMAoanl. £. i. 70\m
9r dtmUX.. li. H-14.
or UU pfanitd, (i. ii. «78.
er «w* i,<i. il. 14. 354.
jri((At</,U. iii. 31C.
/Jxfrf, Jb. vi. t:2i>.
Vai<rii, bui/r. «E. iii. 401. V. 00.
posM-k^i-Dr, 6riii, ni. tkt p9>;nsor|
MiiTf, (intitffiir,) K. \\. '•i.
piimum, V. iiT. / am nfr/c, |tai>niii),
vr kuie /MmY'-, £. iv. 382. x. 81.
raii c/o, .E. vi. 117. \x. SfU x\. 3G4.
p6»t, ailv. o/lcr, aJitiTnn^^ Li. Ul.
172. Acc.
or f im, Ji. viii. 546. xi. 500.
ficrf , M. V. S^iX SaYJ.
kAinJ, iE. V. 321. xi. 89.
atUnftk^ii. iv. IKtf.
Arrco/trr, G- iv. 148. ^E. xiL TS5.
tn n/teif jmc», mhci:, £. v. b'2^ vili.
aill. ll. 387.
or Afi t/iir^f A, lE. i. IStU
po"»t, iHJri». (ncc.) fl/Ver, <1. iil. Gl. 151
sk. i. 612. il.mZM. iv. 20. v.
}S% »^ Ix. r.»Hi. \i. 27;».
«crt, G. i.234. ,K. vU. OSi.
hy,ft€nr. (t. iii. 213.
hcAtnJ. K. iii. 21). ^f.. L 296. ii. u7.
iv. 34(.'-. xl. ril.
poMliii-, ail*. Arrrrt/if r, /rom henct-
Jni va.'J,
nfitrthv'^ E. i. 7»^ iii. 51.
pi ilhiiii'. lulv. afiir thfl,
xi'ht it that wut li-Mt. .K. ttii. •M').
pitklquaili, adv. afttr Iknt, U'kcn, ttt
Mon fi', U. iir M2. is.r.
/rom tkc tiim thut, r,i.r sinctt JE.
Iv. 177. 7(WL
pMtrrns ««y. tke n» rt nfitr^
f^lmminf^ HL iil. 5-t". Lr.
pi«tlinli«o, v. 3. f kmx Uta rr^rd
tfUimlcMfy postpone^ t:t luiilc, E.
vii. 17.
pDktliubtliiS, pr- /eJiJ reganled or et-
tttMiof, .li.i' 1<^<
pi>^l-is is ni. n |Mif,
pUlar, O. ii.4<>3. i£. iL 490. 50 L viL
i.Ll. tiit. TA
a hntil, (,nf Af> tide pn*t n/a i/ow,
K. viL .'A. le.. i\. 142. iiL 287. viL
fi22. ix. tG7. xL «HX
•r(«yiicr.; n cioor, Hi. v. 3U}. viiL
277.
nr rn/'-, tR. iL 4.'rl. 4na 4*. «3.
Bottrriiius «dj. fAc /'M(, AI. \\. r>64.
•r /«( o/'a//,G. ii. 410. iii 40 1.
in/rior — /owrr. iKf4cr, iE. iiL 427.
pMtrfm-a, uniai, |>L ■. lAr rrar, JE.
Ix. -27.
pufthiiimi!!, luli. ham a/ker oiie^i /n-
tker*n dtalk^
pttkumt^portkunutu», 01. vi. 7i;d.
pul-0119. 4ntK («ul>!it.) u drinicerj
t0ptr^M. iv.t4U
pulrcost^iitismr. poitnt,
mwt^/m/, m^ktv. 3L. iL 29^. Ui. 16 i.
49C vL 247. i^l. vii. Zii. GQOk ki.
S4a siL 827.
iUwtfrMMt, £. vlL 66. «r rmnmedt
£.1.631. iiL l*A.
kmatmr dmdHiam «ver, A. 1. 80.
jintUmt9mr,JR.i\\.m.
9mmuiS^M.vl.C2l.
g»ml,&vl.MS.
iflpinff «fMrt virmr, n/ereal ^j^rtf
V > ifmiMr, & vlL lU ziL 102.
^.N-tiMiytfcq.iLm
SkviMd, iE. t:L 541.
• raEn-f wccrufH^Q. L 27.
WDfPl. 1B.U«srwl. CT«ni>
rrtu fir<-4, £. xii. 51^.
ptjictiil-;), ar, i.^oHKr, j£. viii. 39. x.
72.
«.- Mi^Af, ili. L i^>1.
ta/iiii/iiT 0.-/ttni, (t. i. !*2.
pulc<t-a<, aiis f. povcr, AL. lii. 670.
Il«\
nr «fci/ify, .'r. iv. ,Vi,'i.
/fnrv, t;i//itc iiit, (yopefl'j) tirfwf,
J£. xii. ;V>:..
putiiir. \. I. i (»^'riy,^.. i\.217.
vr f nX-< M <ir«5Min d/j ^. iii. 56. ix.
2-7.
or itisr, .Y. xii. ^12.
gtt,iviii (/»_v rnHau..tt.) £. IZ. SG3.
CM/i/w. jf.in, .E. I. I7l',
Of cri>->i(c, ;E. \i. >^24.
potior, lulj. brf fcr. JE. Iv. 287.
or pn riruUe (■. i\.lllO.
piitisiHl). ) a!>/c, ili. xi. 148.
|K>li» e^, lio^). > / a.jt n/*/i-, i( i* in nry
puvt I ,oril i» pmiiUi^ jE. iiL U7|.
i\. 7;«.
Potiii-iio, i, ni. rotitius JE. viii. 36!<.
putllu^, |Mr. A^viMf ^(((«H <^ ix.
4.O. X, 500.
gained^ eot itdo^ /E. \\. V*^
«bf iiinri/, jM»»..iMC(/, JV.. lii. 296.
orhiiiir arriied ^njefif nf, «E. Ui.
■274.
potiiio, mIv. r'itAri-, iV.. iiLrsVt. iv. 99.
X. riai.''-7»ixi. 143. \iL rjj. iT..i.
Pittiiiiiil •<•■'. iim, \»l.i. rutninii oj' rut-
iiia, (i. iii. 2*iit.
]Mitn, \. I. / (/riMi-, G. iiL 330. Lc.
imlns |W. Mhff drisnk hjv, G. iv.
Ii(>.
polinii, y-ipin. tn di-iuk^
iivi(i/-in^, ih. vii. II. ix. 21.
pnc, |ii:i 1). bt/iire, AL,xi,b\l.
nhfxt. ,|L. ill. 1I>T.
y it. .L. Ix. 13L
Itr:rhi>n, v. 2. / jtir/d,
al/'oid, (i. ii. 21ti. .E. X. 322.
o'r tiLY, (>. iiL 301.
oJTli; .\L. ix. •--93.
imt-in-tlr», v. 3. i ir«( 6c/*nrr,
nutr A h*/ure, <E. Ix. 47.
pniHvNli^, aiij. iTry AiyA, /n/>y, C
lii. JC-.
prat p|><.. ii(iL prfctjfifaiil, Aca^oHf,
(i. iii. .VI7. Lc
or Ariu/-r'oiTriKw(, 0. Iv. 00. £. tIIL
5:«.
Jl}fi^>f{ xntk A4HCC, £. ii. 5l6. iv.
57.1. V. |j«.
Icin.,' iH a hurry, iE. xiL T3.i.
AnttffciHi^. ncNKiN*, JiL. iii. 59C
katty, rprtu^, J^. iii. ()>;2. i\. SC5.
XI. iiTn
tws/lfii, (ktrdlett, G. iv. 457.) £. v.
IIL \iii. 257.
ra^iii/, (i. Ui. 103.
^.'iiiHfiiij;, .U. ix. 815l
i-oiA, Ao(. fliry, A\. i\. GZS.
riol- nt, ftiiiff rrow, (i. iii. 236. (4it^.
dtn.) iv. 29. /Ir.. viL III.
pif. •/'ifcifi, fun<fi/ii-|f a/nng {togt-
f/ic.-. .K. ii.;yj7.) \ti. b^4.
vhirltil uhont, Jli. \iL 379.
c/tffii'/ II,;. xi-kiiii»g dtfwnwardt,
(i.iii. C»a:^
prttite, /u/iing <Iou-Hn*at-i/j, G. L
lil»''.
rnidtf tn stnl^ JIL X. 232.
.;frf /»'. /E. xi. WS.
iu|M-i're|i«, diep, demtvmrdt, £.
vL57«.
rapuil^ (iiU9 (Ar «ii/ii^ G. L
2Ua.
pr.TCi|>», «iiti.<L n precipirr^
kiek anil !!tt.ep^or ilopmg plattf £.
iL ■10»i.
prairiiii-iiin, i, n. a prtctpt, nUe, O. L
I7(i.
adviie, rotinM/, O. it. 388. 448. £.
li.;>lA.l\n. V. 717.
rmimf iiic/, onier, cAarcr. £. vL 39G.
Ix.15. *
rulf^itnUr. JP.,ULA46.
prfrril-t!. JE. vi. 6S2.
pruc^j*HS V. ,0. / pirrcnC,
ffiln iHjorrktitui, .4*. zi. 4-11.
fcnr/:,}a,-T#rri^i, .\\. zL JJLl.
5i-. I o-iUr . entumatul, Jii. iz. 4(1-
•y ».;;>. K. lii. l"*.
pravipii-«iii!s, iuiii«.por../ai2i'iaf J«tm
AtJf^i/uni:, /E. «I. 'Jift.
|n^Ti|nio, V.' I. (aci.) / tkmkiod'
trn'^,
co«f vt6/f nt.*g, ku !j plmv^e, £. U
^•. ■
pit^-r/x.Vfr. &if rny, £.iL 327. xLS.
«rc. /c rcjf. , f ■ f ow .", hruJc tkrtitsK,
A:. liiL 4IJ.xii. l'J9.
(iii-,it./ /y'ii.7 kteiiitntf, £. zi-Cl*.
/i/ ii;:-ny, JL.. iv. 5C5.
Aii.'frn, i-Mn vin/tnti'», JE. U. 9.
01 f-iitA, r^/, tumbit v-w/cftliw, X.
Iv. 251. ix.PTO.
er nMtr^tirinjp tfdwi. Ji. X. rTL
pnrr i | lui', ad v . /*A.-t ic^iv .'5. c •/>( u a.'>
dkii/i,'. (MLZ72. &r.
•r m».4f t^ftkU, 01- ofct.rc (Ac rc£(.£
L2J0.712. vi. 17'J.
pFri:i|iUiiji, aiy. «-A:*/, G. iiL 71.
(Ninifi.) JE. zi. 21 i.
(nr pii/vr^iV.. \iii. 177.
tinzi-''ii', tttrunrrli i-r.i,, J. %. 241L
|ini-r|.i:s j .ir. jA •..'(./(«/, ■;.'r.zf»»^
.i-.viii. .;.;3.
pra-cliini-s m\}. iifi6/r, rcr:m-.iirif.
a/^b<(4ioiis, G. IV. ^Z^ ^c.
or 61 •nc. £. \. U<I7.
(IwlU».) H*ari'iK, Ji. xii. C 17.
*(n(i/i„ n:iij[rHi^rr nl, .t i\. tJk'.
pnnMi, 6n'M, nu (a cricr.) k*.mid. £.
X. 245.
prvcfnii^. unint. ^»1. o. fAe ym.T
uhiiMttkr ktmty
tke fnngf. JE. ix. 413.
(Ac AcbVf, li. iL 4S L M.%»1 517. \x
5J6. \. 452.
(Ac brca.(, JH. ii. 307.
pr«fl-a, ic, f. a prw 1/. .4'. i\. 4VI. A.C.
(«r/f»r(.} .!■:. L jia iiL 2;Ja. 24 L
or yrmvifuin.jfvei., ir. ii. KL <£. iv.
401.
hooty,^ri£r, JE. \i. 3<'.|.
SNnnc/cr, r/»:'i/, ptHm^. JF. i.
w;'. ii. 7t'H). \i'u 7-i-A ix. .'■£. .-^V
384. 4.». 01 3. z. 73. xi. 79. 7iJ.
pm-tiir«i, \.'.Llj't,rrtiit, E. L IS. kr.
or/i>rTbf*./r, K. L 1 7.
pr«il|riHini. i, a. a j^r^pktryy £. i\
4C.4.
pnrdiM*o, v. 3. 1 /riu-i« h /«rt-AndL G
L 41.
•r/:»rtfc//. fJ,L»2.
J'i.rKtet, dimi-er, li.il. c:*.
pnititvrsaitj. Tcry nrA, vxnitly, C
XL213.
pr«P(1.u,(rtus 01. a rsfUr, (Air/;
^if n(c, .i-:. «U. 3ci2. xi. 4C4."
tr iu-^-a^-r, ^ X. 774,
pnitlnr, \ . 1. / /•lOTv/, G. 1. 130.
|irin!nlcLN Af^. -.^itf rvttC,
pittuiu*, drii^ktfttt, .*. zL iZi.
pi anitiru-, nt\}. nrji AarWy,
«(mi.ir, M. z. 741!.
#(iiri/.v. G. iL 531.
pnrdiiuc, par. Aoriiif- mU^ciiciI,
inx^d, JE. zL 351.
pmrfrni, v. irr. I a(ecm,
nL4. J-:. zii. 145.'^
txpretty aa. z. 211.
ftcar, rcirry &i/orT. C Tii. 231
;ir«i« H(, «^r r, A. %\. 2431
pnrficio, v. 3. / «cf oiw,
WJH( oiwjireMrfcnf, JE. fLllL
pnrfkro, ▼. 3. ifutm,
ttirk{Mi^y
4CWw
14« Cap ^. £. li.
Mi V iii/'iMii, JB. s. la
•r «^r, Aiknr wp, J[. iL 771.
/•«(m, (ie, 1*. iil. !
PtaTix^w, nr. ;^
f ■€«/•« tk9lepif mtif iMif.
CLAVIS TIRGILIANA.
73
C
lx.471.
pomtcd, Uaitd^ BL ▼. 597. rU. 817.
X. 479. Xil. 488.
pnefodio, r. A. I dig heforu £. xL
473.
pnerr&ctiM, ▼Ide perfirictiu.
pnefilitg-eiUt ^tii, pu*. tkuuMgt
giittering^ lE, vili. 653.
prirgi>.Aiu, kntis^ par, pnfwnrf, lig
(witk ekild,) tetminr.
pncUbor, t.S. / wAtrTflloiif, O. UL
180.
pRrtttat, |Mir. pnUmd W/krt| A. ▼.
541.
pitrli-a, 6ruinf pL n. UitUJ^kt^^ti»-
tiin,
orcembat^ (tingle^ C ▼. 375. 402.
468.X.661. zU.5?a
hattlet^ G. iii. 96& ir. 5.
engt^meiUtytkirmithes, £.▼. 598.
xi.63l.
rencounterjOtsmdtj G. L 318. JE. IL
397.
•nM(, G. ill. 98. iv. 314. JE. tIL 603.
war. iE. vii. 744. 806. x. 367. xL 48.
xiL581.
or «arf, K. vi. 3. /B. viL 335.
prximssus, par. tent before. M. vL 34.
or dejpnteked heforty SL. is. 367.
pnemkuo, v. 3. i ttnd k/orv, £. xL
0 513.
e>r tcnd^ detpatck, JE. L 644.
procini-a, 6niin, pL n. reworcb, ML L
4^1. i^r.
or Ueii*ingt^ JE. iv. 33.
recompcntey M. i. 605. ii. 537. xL
8J7.
p> L'c<, n. iL 283. iii. 49. JE. v. 7a
m 292. 308. 346. 43t>. xiL 765.
pnennto, v. 1. IJlow bcfore,
^ide h-if^ £. vL 705.
P]-a>n«^t^, L<S (f. k, n.) Pnenette, £.
vii. 682.
Pnettestinus, a(\|. o/* Pnenette, £.
vil. 678.
pneodncta, a^ C a Aarfrinftr, fortr
runner,
mmmffcr, £. xi. 139.
prjep-ea,tftls,adj. enrifilyjlyingf M»
V. 27*.
or /onr« wirif, extended, (leingt^ ML
iii.3lil.vi. 15.
prtRping^iis,adJ.rery fatffertile^ JE.
iii. 693.
pncrcptiis, par. tnaieked atoayjM. iv.
416.
taktn awayt /E. ix. 133.
preripio, v. 3. i Mue, poueu hefartf
JE. X. 277.
pnrriiptus, par. burff, falling, (at u
cataract,)
n<1 j . cr/tf^cd, ru^gedfG. IL 1 56.
prxsieiS ndj. divining, propketiCf
/E.x.8tS.
fortbodingf XL X. 177.
pricsrisco, v. 3. / foreknom^ pereeiv»
ktfore-hand, O. Iv. 70.
prxscius, acy. fmreknawingf M. vL
66.
prtsaffing,Jhrehoding, JE. xli. 452.
pnescri»>o, v. 3. / wrif e Df/bre, pr^fix^
exkibit^
(uoDieu — is didietded to^ E. vL
pr»«-6ntis, a4J. prciefif, JE.V. 656. ^
pretent or bejtre my faoey ML Ui.
174.
farowMe^propitioutf E.L42.
G. \. la M. Ix. 464.
oro^fered, JB.iiL6ll.
readjf^ M. v. 3C3.
iiivnedittte, inttant, £. L 91. viii.
495. xii. 760.
imminenty M. x. 622.
tpcedy, rtadjf, «overejfn, G. UL
452.
nrip«ienii-a,a>, f. Mc ^reieiicc, /B. ix.
73.
pnesentio, v. 4. l perceixje,fortu»
premnoeicoe^ M. iv. 297.
praettntlor, adj. fnorf pretent^
er morc «evereifn, O. iL 127.
pneeip-e, ie, n. o otaU^ M. vii. 17.
or cr{»,radb, E. vU. 38. Q. UL 214.
305. 4ia 435.
orttMe, M. viL 275. xL 492.
a bec-Aivc, G. iv. 168. JE. 1. 435.
praesMlin, adv. rcpccMZ/y, priineipeJ'
/y, cAie^y,
pnes-es, idic, c. apreridentt orottrcM,
JE. xi. 483.
pnnideo, v. 2. / srcfMle over^ JB. lU.
S5.lu:.
pmidi-um, i, n. (a garriten^ taff
guardy
protection, JE. xL 58.
pmt-aiKs 4nhs, par. excelling^
(animi,) 6rar«, gaUunt^ M. xiL 19L
ckief. M. viiL »8.
tsdUentjM. v.36l.
^roonfinury, M. xi. 291.
•r kandtome^ /«>>, 6eau<i/W, JB. L
71.
or vteU-tknpedy ttntely, oomciv, G.
Iv. 538. 55a iE. vlL 483. 783. vUL
207.
Draratanlior, adj. mare exoeflcnf,
ejfpeH^M.vi. 164.
pmtat, v. impb it it hater^ JB. UL
429.
morefity M. L 135.
or if 6e<tcr importuM. vL 30.
pneslo, V. 1. / cjunI^ etrtngtk^ JE.
xi. 438.
pnc^umo, V. 3. / precMmc, antkipatey
JE. xLI8.
pnet^udu, V. 3. / prrtcniZ^
fnoia a pretenct (o, M. iv. 339.
cfOry htfort^ U. iv. 230.
orioa:<e, jtfret*^ o«f, M. vliL 116.
128. xi. S32.
oppoce, jntf— ^/aee^— bchoecn, JE. Ix.
raifc hefare. ins/afe, /cncc, AcJfC,
O. l. m
prtet^tus, por. oppocitc, lionicriwf
eittu$t3i heforey M. \\\. 692.
tpreadf exlended 6e/brc, JE. vL 6a
pneier, pnep. beiide^
heyond^ M. vii. '24.
eonfrarv (o,G. L 412.
pnrter,adv.bryond^ M. x. 399.
pnrterpa, adv./wrtAer,
bcndec, E. IL 4a pnssim,
(ficiidcs iim, /E. xL 285.)
too,6u(, JE. L647.
kencefortk, kertafter^ M. L 4a
oyienminiff, Q. iv. 50t2.
pnetereo, v. 4. / j»aM 6yi, ooCr, G. iv.
148.
eutetrip^ ovfrulc, JE. iv. 157.
oulcai/, JB. V. 156. 171.
(neuL) CMt, omover, Q. IL 322.
prater-iena, eiintls, par. patting 6jr,
M.. V. 186.
pncteriius, par. jMuf,
fone, (farmer^ M. viiL 56a
ppteterl&uor, v.S. I «//dr,
orjiow 6y, JE. vL 874.
poM, taifby^ M. iii. 478.
pnctervebor, v. 3. 1 taU 6jr, £. UL
688.
prct«xo, V. 3. / coTcrf M. vi. 5.
ifrin^,) E. vli. 12. G. iiL 15.
tirreeu^ paUiale, M. iv. 172.
or conceal^ M. iv. 500.
prartori-iim, i, n. f Ac kiti^i pom/ibn,
tent. G. iv. 75.
pnevnlitlns MilJ. very (foo) itrMif , O.
iL253.
or very pofcn/, ^R. 1L 19^
pranreni-ens, intis, par. «onrfiif &e-
fert^
taAcriaf in, C. viU. 17.
pntvdrtoy V. & / eiU ran,
ewiridlc, aufffrip, M. tU. 807. xU.
34*
5f)*
iJB.L72l.
JN«po«MSS,«. L 721.
piKvertor, v. 3. / onMrb^
JE. L 317.
pnevideo, v. 2. //oreicc, JE. t. 44&
pnB6stua, par. humi ai tkt poimt.
(tkarpened;) M. rO. S^
prat-um, i, n. a meo^ mcoden^ er
/>acfure>fround, paMlm,
a martksf ground, lake, G. L 384.
prav-um, i, n. a/n/ieAood,yiction, M.
iv. 188.
prec&mio. ger. hy fretjpng, eapifti*
eaiing.,
entreattng^ ianpiering^ JB. vU. 237.
making a vom^ M. xiL 17a
precAtut, par. kavingprmftd fo,
tupplicated^ tnvokU, BL UL 633. Ix.
624. X. 420.
pree-e», ium, pL f. pre^err, luppliei^
f ion«, pautfim,
ar cnfreaf iec, JB. liL 599. v. 782. ix.
9a X. 153.627. xL 229. xii.SOa
refuexfx, £. vL 51.
imprteations^cwrtes. M. iv. 612.
pne-cis, ci, -cem, ce, r. prayer^ JE. UL
437.
Cttif, enjreaf y, JE. x. 368.
precius,ai(ij. («uImi.) produdng grapm
eooner and more ripe tkan otXei
vines,
an early (ratkripe) grape^ G. ii. 95.
prcoor, V. 1. 1 prau, G. iv. 381. kc,
prny fo, mpphcatey M, iU. 543. v.
529. xL 7^4.
er implore, M. \\\. 144. iv. 621. vUL
127. X. 461. 525.
tnvoAc, JE. iv. 521. vUL 27a
adbrc, M. vU. 137.
cnlreof, desirt. beMtck, M. tL 11^.
it. 525.
&rf./B.xU.48.
wuA, M. xii. 242.
erhart, karangne, M. X. 298.
preb^Dsns, par. f oirin|r Ao/d ^
grafjtin^, M. ii. 592.
orftizcii, M. xL7ia
prel-iun, i,n. a vnne-preesj
tke beam tknt prcsses tke traddm
grapet, G. U. 242.
prenk-ndo, i^cr. by presnn^, £. vL 80.
prera.ens, ^ntis |iar. pressing,
equeeiing, a-ushing, M. vii.. 2&a
kecping — eur6in^win, G. iii. 85.
scltint^. plantine, G. iv. ISI.
chating^ M. i. U24.
premo, v. 3. / pftts, JE. vlL 518. tIIL
249.
n<cig-A dovm, tread upon, M. 11. 880l
X.495.
tquee:e,eoegulate, G. lil. 401.
«fritin, G. Iv. lOl.
cl»dlc/o<efo,G. iiL£08.
pursue closely, M. U. 59^
- - or 6e«r Hpon, JB. T. 187. ik.
79a xL 880. XU. 254.
>a#e, JE. L 467.
drfrc,0. iU.4ia.
trtad, M.. xL 733.
coi-cr, /K. iic 612.
or croTL-n, JE. |v. 148.
suvprctty concco/, disguiie^ M. L
conrraA conftfin, JE. vU. 108.
elose, M. ix. 48.
or sAuf, M. xii. 906.
cfop, repress, M. !x. 324.
./x, M. vL 197. 331.
imofAir, M. iv. S32.
eAofe, Ju X. 465.
revo/ve, mctiifaf e «mn,£, tIL 118.
ffeprcM, leseen,viHfy, M. xL 408.
opprrss^ JE. vi. 521.
•r enc/otv, Xecp in cnUecCtmi, M» ▼•
737. X. 54.
rrifroin, curfr, JE. i.6S.
conf r«rf, sti-oif Afcn, O. !▼• S81;
tnuwf A, M. X. lOiS.
u<ithdrart\ M. \r. •!•
— — — pTtm^^» ^rn. «m
w
74
CLAVIS VIRGILIANA.
Am i», Uadr tqi, kiwfc, (ciel, S.
TiU. 174. 64T
fm, G. 1. 157.
i^p/anl,0. U.54&
Ml,0/pHjrA,£. z. 296.
mr jNoufX u^ (mMik,) £. x. 78.
encompaa*, S. si. 54&
cMod^ iK. X. 392.
a(a&, M/, £. ix. m
onrr^ovo, oTfruwwin, ttioiiuni £. i.
. 2*46. zi. 297.
pNBor, ▼. 9k f am pttutd%
tqitetJKd togttkerj E. i. 3&
frtued down, fi. r. A5(X
dcpreued, G. 1. 241.
coaoea/eci, «iiio(Arre<i, fi. xiL S22.
ooucivo, oi. vi. 827.
praKlo, V. 3. 1 (air,
reoeA, conif up veitk, fi. xii. 775.
Hmeky a. y/lSl.
zU.a3.
feorfiiif, S. Tiii. 6. ix. 2S6. z.
120. xi.238.
■rua<,piro<perom, JE. L S45.
ekficettt A.T. SA& x. 061.
yotmf, (CNiier, (O. liL 67.) ML tIU.
517. X.324.
eaWv, G. L 64. U. 253.
ruiAf, O. i. 250. iiL 324. £.
Ui. 588. ir. 584. r. 42. tL 255.
TiL 51. 13a 1481 588. ix. 459L X.
97.
■ ■ or dtnminft £. xL 4.
5efmiiiNf, C tL 453.
(pretudingy JB. xiL 106.)
parent^ G. i. 12.
eUest, £. rii. 136.
Aif Acet, £. ii. 21 a
mM( nobte, JE. xL 331.
extrenUf G. iU. 389.
lay kcld, fnup^ catck^ M. iiL 450. primum, ab». sing. n. ehie/ ooNocni,
IX. 562.
wue, «entre, /R. iL 322.
preiis-«M, Antis, par. eatcUng a(.
iraMnnf ot.G. iT. 501.
cofdunf hoid
360.
tnf hoid o/\ granpingi M. tL
prenso, t. i. / lay hold of^
gr«»p aty .C ii. 444.
or (u^, HL liL 404.
|>rensu&. par. tnid hold o/*,
•r roieN, M. iil. 624.
rotcAeci, (new/y) (aJbew, G. i. 285.
or brolrr, manafeii. G. UL 207.
presso, T. 1. J prtu Aorrf, soneexr,
Uroke, or miik, E. iU. 99. JE. UL
642.
proflbus uar. weighed iIotcii,
prctsed^ tqueezedj G. IL 93. iT. 140.
or i-oa/fu/afu/, E. L 82.
or ttrolced, G. iU. 310.
/orved deep, G. U. 203. 356.
oompretted^Q. L 410.
laden, G. i. 303.
depretxd, 5«nl, G. L 26.
tuppreued, eoncealed, M. xU. 322.
dbi>, eiofeii, JE. tL 155.
nNpreMCii, thnnon with forct^ M, z.
l>ctiif (Jimdif) trod npon, JB. t.
AeAitNfifM, JLxLOOO.
evxnrAe/meci,(«timnfdO -S-UL 47.
pn^ti-uiii, i, n. a reoKirr/,
er p.izey £. T. 1 1 1. 292. 399. lcC.
prwt.ttL. iv.212.
a tansfi^Hy 3L. \x. 213.
}n-ibt^ briUry^ JE. Ti. 622.
Prianfwlut, a4J. ^ or beionfjnf (o
Priani,
PriiWMtla, £. vU. 2S2.
(C) davfhter o/ Priauj, A. U. 403.
ULSai.
Friftniid<4.>«, is, m. (nom. ptitron.) >on
e/ rriani, M. liL 2H5. kc.
rriam-us, i. m. Priamui:. Priam, pos-
sim,
«notAer Priam, M. r. 564.
Priip-Q!i, L m. Priapus.
prkiem, Tide janipridem.
biuinees, M. niL 408.
prlm-i, 6runi,abs. uL m. tkejhtt men,
G.LI44.
er no5/r«, & ir. 133.
•r lAe chie/i^leadert^ prineet, M. TiL
468. 7AS. TiU. 1U& ix. ai». 453L
785. xL 231.
the /oremeX (fuan2«0 £. U. 334.
(Aeron or /irtt ranlsf, JE. LL 479.
xii. 579.
er acitMinceiifvartf, M. riii. 536.
cum priniis («dverbiaiiter) cAie/rv,
G. Lna.
prim-«, 6nira, pL o. «bs. (Ae ilnt
p/aee, JR. T. 194. 338.
er ran, £. x. 157.
primA, adr.ifn^.JB. xU. 505.
of altf in tke /irtt ptace^ M, xIL
605.
prim6, adr. /rrt, G. UL 1C7. ir. Sia
R. iv. 176. T. 654.
be/ore, M. ix. 576.
prim^m, adr. /frt(, O. L 61. b ubi-
cunque cuni frari mrtatur.
or/orentott^ abere a//, O. IL 47&
tk*/irtt (ime, G. L ()1. A. LL 375b
iU.C5l.
— «rpiace,G.iL 179. UL 166. ir.
2»5. JE. U. 79. X. 389.
l seon, £. L 306. rL 102.
rrrjf toan^ K. \r. 631.
immefiici(e/y, M. ix. 60S.
at Mon, jE. iv. 586.
at jtrinium, oe soon as, JE. zL 800.
xil. 47. 6C9.
quain priuii^m, at eoon «, /E xiL
76.
prino-eps, ipis, c m princef M. z.
a rhu/, M. i. 4C8. iiL 168. U. 535.
or generaJ, commanfic/*, coiuiiir(or,
JE. X. 254.
(ai^.)7l/T(./oremo4(, JE. r. 160. 633.
or chU/, M. x\. 62a
priocipi-um,i, n. a beginning^
entranre, jproem, K. iiL 60. riiL 11.
preludc, jE. ix. 53.
ortWn, JE. r\\. 219.
prioMe rus, ac(). ckter, eldett bern, M. prinnpid, (ndr.) j^nt o/ tttt^ intk*
ix.59&
Uoomiof, (in tke/lmeer o/my age,)
M. viL I62L
ireti(A/ai,lI.z.345.
pnmlti^ Anim. pL (./irtt/ruitt^
tmmtst^M. xL 16.
•r ^finnjof , JE. iL 156.
prhmtt, acy. md. ^rM, passim.
9r/oetmut, M. r. 151. rL 183. 313.
TlL fil. 647. TiiL 5CI. Ix. 51. 696.
■ aLsaaeia zu.577.
4r «Ml /mwmrd, O. UL 77. £. r.
JUa4,(Aevan, (acies,)
L vUi. SBI. Ix. 27. 565.
j^ t. «n. M\. VI.
/rrt p/nre,
/tnl nnfl forrmott^ G. iL 9. ir. 8.
M. il. ^52. UL 381. ir. 56. r. 109.
ri. 3U. 724. rU. 342. ix. 762. x.
25B.
prior, ai\). (Ae/ormcr, .li.iii. 213, tc.
er /brenuuf, £. v. 155. 17a 186. 187.
326.
er/rs(, E. r. ia iz. 53. AL L 321.
548. .Slii. tL 311. 387. 834. rlL
194. tUL 469. ix.319. z. 458. 533.
xU. 195.
or native^ G. li. 59.
anrien(, M. ir. 464.
•r o^/oniKr^-ancieii(— «tiM*, JB.
Tili.312.
(ci'ff Ar/errAan^ Aavinf (Ao JSrM
duifiv, JE. xL 7ea
tki Wut, tiVttTt t«iiU«NU &,tL
CL^^ULC
tU.
UL
Mose amo wnl we/an^
eCt,0.llL29t.
prlscus, acy. oM,
•r aaciciil, A. t. 5BS. tL i78b
706. 7ia vUL asB.
t/rftrtner^ £. Ir. 79.
prlsiiDa, ab». pL n. prtKmc/bnoer,
usnml\tleir «se^ JE. xiL 434.
prliUmif, adi. ^prurite, /ermer, >lnl.
JE.TL 473.
er/a(e,£.x. 143.
prisi-is, ista kind m/wkmUJt$k, £.
iU. 127. z. 211.
(Ae «Atp Prislie, (mAose «ifn Mf
that /lA, not tkmt H nte^hkd
(Ae «Aape ^ it, ^ r. !!& I5i
156. m.
FriT^riMuii, i, 1L PiinCTMiiM, £. xL
54a
Prir£rD-us,l, n. PriTaraaa, C ix.
fftS.
prUs, adT. be/ers, £. U. 741. 4c
er Aerrte/MT,^. Z. SSiS.
tommtr, iS. L 192.
ratker.M. U. ISXL 596.
«nf, 0. L Sa 74. 194. IL 374. UL
262. ir. 229l 396. 597. £.ir.2i
tL 136. z. 882.
er ckU/ly, JE- zL 128.
priiksquam. ndr. bc/er« (JUc, G. UL
468. JE, i. 4T2. vL 32£.
er crc, JE. xL 80B.
pro, prvp./er, pasoiiu,
tniCead o/*, E. r. S8L
^
G. L405^ £
Z. 8S. xL 576. liL
1.
T. 815.
605k
ortn (Ae reem o/, m /m •/!
65aU.l8S.xiL 141. m
fyrtkesate t/, Ji, lx. 406.
bjf rcaeen •/", >.p»it ■ocmaH •/; G
ir.456.it.ir. 3S7.
k/orB,JE.xiKGGl.
in d>f/tnru (o/ m pimrt^ JK. rH.
648. 655. Ix. 5^ 677. xL 231 ISA.
(e/eneV «/^0 xii. S52.
«rcanltnf (e, ^ r. 501.
^TiiLSl. ^* ■
proaT-|,6nim, pL m./areAtAers,
onccsiars, £., UL l&LnL 325.
pn>bo,T. 1. / apiprvcc, «iie«,
pcrmil, JE. It. 112. 4 c.
Prooas, le, m. Pnwac JE. tL 7BT.
proo«z, aci», m&\. mkmtimmU, (otan-
eimu^M.LSOB^
procMo, r. a. i proeeaii, JE. t. 461.
go/onomrd, on, £. UL 94. JL ft.
7^iiLS4a
marrA, JB. zlL 121.
rolt along.E, Kr. 12. Iz. 47.
mdvanet^ tL 86. £. Z. 451. Wl
(oooM im etmtt^ zU. iGa
oomc, fo oiri, £. TliL 4C&
fo (e,iE. iz. 33.
oome/erwonl, appe<«', & UL 5ES.
Niove, taiL, M, \r, 487.
pose bi^ & UL S86L zL »4.
prucAI^, r, r. a gremi ttmrwt, G. Ui-
25aAic
•r a teehtempttt, WmNC, M. L
I02.T.791:
popular/uartf^ JSL tO. aM.
procer^ nid, pL n. eiue/ mMn,
Imrdx,
peert,M.l.740.he,
proc|raB,MU.Jkvi,ciriI,|f^ Z.H.
prootomi, Cbt, m.x
prMrrc»(f/'l4Ns^G.I
Prodo^ (ej », fT PtadQia, JL ix
71&
prodAma, t. 1. i en
S4& '
Ptams,£ PkocTft, J
prae»ba,T.i. tt^,
• ifiniliJ,0.an4&
«LiiBL
- - Q'
CLAVIS VIRGIUANA. 7«
■'Am/W.G.k.aa&S.U.a.T. |inMrU,i. br. li>Hib>M,A<>l>i, lUi^G.UL ™^1. lT.3t]. B.I*.
b.SA.ll.U3.I.«]I.Al. UT. mJfciLt. Ml.St ^S.
Jmr/rtm lUw, «. rt. »1 Ttl. «. rUl. 433. " '^ ' S LTsi *. l Ti iU.~li.^
m. praliknii, pu, tnni A>s<c< Anh IM. •!. ai.S«. TIT. 1M. TM,
tifkH.^na, E.l.n.Tl.l«. «-T.UIftil, .IL M. S91, ». 381. «». ili. I»
& T. lM.m gtinwM (•! ■ laJmilauJ S. L p fcm, £. I. tT4. il. TSl. riL 1«l.
V w°/), s. r. eu. 3A.73i.Viii. tiii.Ki.ii.aa.i.ata.tu.tt.
0lMiiMmx/rtm,a.a.4M. •rAniK.fni M,nnv Artl, 3(1.
/b nltn, (tf^ >■!'• <]Wj X. K. rll. &. ZU. c>>U, C 111. Wl.
»1.10. ipnt^frttiL, £. tUI.51, *tfJA, A. t1. 3i.
■rwAlca, V. 1. 1 InW, IriBnflJ •^m, jntrta, •. Lrr. / Hnut nt, ■ ilM (w/mlrtt tr rlmiUi O. tL
S.ilLaM. uuiul, ntar|<, £. iL 7SJ. 1,
rnrtiiit», .. S. / li. dnm. E. rilL A/o, t.lBj. ,-*-d, E. ill. 3U pnllliu, kU. Ur, ten iw, («f
«, O.lii. <«.«,. 111. M, [mltlo,v, a,i™U,E.rtlLai rf-nje. rtll. M.
proAD, >. 1, 1 trtmlU, nmn mtl, £. iuay, 0. III, 3M.
^njifi, s. T,<gi,>Lioi. piDikiD, T. ».rit«>,
■owiiiv, ">■<■;, 1- TiU, 631. |iniainiUsT.3./^nr,i*(i{{lwi,)C Fi«netb.na, tl, HL PmMbmi, X.
hniirn,M,i^jG,T,ieB. |inni«iuL*4l- ?»/»»>. - ..
frociinhT, I. J tnli »1* •/; (inUta) ilujN &.T, ait,
fT0cAiT.nii4 ^Dtb, pv, nmiiir, S. ii|i*r7^f, E. iT, Al. O. iT, 2SS. rtwmr^friji,!B.r.-
rvimi,^/>runrA,E.in.ie7. ir iW,. nUi.O. ILMI.
rndcn. r, t If/ttltjtrrmarii, mW, pnmnb,*, », t (mdtaV J"'">; f«*
Mnf M.A.TL1»). «»™™,«.ilLSlD. toiyiwniip, «I Ir. ist
n><iiiu>,j;.I.Ba3, (T M«Uliif I.fUAir, JK. tUI. lU <•/ BfUii»,) trjHuW, S. tO.
frDdoL .. Imp. (HB pnHua.) A u 3ST. 319.
.■,JW.O, i, M, pr.li, linw.) I.I.' lA' w —^f, G. UL lOT. £. i. 1«}
rDdrill) il ina k t/ mimttlmii, inihiMa, t. 2. '/•fiid. & UL »». I. jft.
U. Iv. ^. Ili. l^'*r, ^* >!>■ ^
Qiriiloiiil) B aiU iayM, a 1. ir UW>r, C. L 101. 1t. 10. 101. lOB. 1i.iii>f,iMnii,,X.TllL »«,
prmll3l.iiin,i,ii.«pr«litj, tr larp bmdi,rrnrm4m. S. ll.«ia. iioSlmM^t. iL W.
•nlAinf (•wUr«.,4.TiU. 3») ><ir.gHF,0.i>L33L «- iM(sl/>,S. 1. 11«^ t.M.
■uKirc, Jl. liL Kli. T. «39; ^ ifltv, X, TiL 913. im,,K.r.lh.yUiiSk
319, |irDiiib«ir,T,l.rn/>rMMn, J<«nw fuidtjr (■«) ■ «rmlj O.
pro<li(iu.>dJ.r«>i.l,Baa</U, rfriTTiit^S.I.KlD, L3«.£,..^l.
JlHrl/<J, O, i.. la ffitaat, ^.Unwm amm^ [MTrnlf n.ljlif itiwt nil^iir, ■
pruJlit,i>. tel^ f. l7.EQki>]r, A^ii^ w <vw>> (lt> iWO (nilO E. TlL iW, 0. IL M.
■rodo,T.i/i»«Maart,«, 1..J91. din,>«l,it.«>rf»iih K.li.sn. ^S"""^^"
kln..,0. ILt». ai.I.MS. tutiaittml, (pngrai^i S. ilL nn. (^Wi.. £. n STO.
iimrr.lE. i>. M*. reg. «■ pHTirllf, *. 1,1, «7.
irtoii, Je. ilL 41. iwif Btoiif,prMir*r*,mrn^, B- imiw^prvii. iuir f*, nifjl, £. tU.
™rf«li, £. iT. «31. LH «. II. «7. 69f.
duliii, KMwa, X, U. IIT. nliii^ail.rrMiiM, X.I. MT. .r t^ O.It. 7TI.
pnilor, ..!./■■ ktraaf^ AintaL pnilitiD, >. 3.7 jWiw «nm, £■ t. iniprrinliii, pu. u k ••< rimhi
& i, 111. GTl. ifufHuiiZ
prod(>ci>,T. 3. Jprvifiirt, •■, A.I1. Mi, pmitfi^ 0. 1.990.
trfi>{>Wli, K. 1(1. 900. ii», S. T. «n. prupn^u, iiiUt, pu. iHtoiAy,
rr«ltif,M. 0.107. —^ IJLrw ■np, S. tL 43& «n^Uf «t >p»J, S. il.7l«.
'"■-"" B3fl. pnrtenhlmi, pBr. t^miifl<
•J,pl.iifi,«. *. M9. p^pdi^O. L IW.
iwlfcnii», idi. prr/hM. ripivt^, prohiilr. ulr. Hfrtfmt,M. iL <(
i..>a«1b.mi|Wi, £.ilLtrB, •rUcsX.il.^
F<tto4,tn£, Wlt B. rr^-r, pn(l.p«», pt. /UHi.,, MW>t 1
T
i
»^
G
•r ftrtn^ «•<& <p«<'i £• xli' 425
/«r^vfUh Aotle, (i.iv- i7l.
prup(rn»r, V. 1. / mn haUciHd,
kurnidy JE. W. 416.
prupexuis par. cAinkrf,
/nar, wavitifj M. x. 83R.
pro|nnquo, v. 1. / apmroack^ draao—
anjfroark, er ajfpcar, JE. ix. 3&3w
/avtur, or am propitioui, JE. X. 254.
prupkni|uu«, lun. ruu/,
ncar uT Aaiuf, £. lii. 381.
nctr nf Mn, rc/atcil, «J/mc/, ^ il.
86.
w nei^Khmni^i, bonlerui;, £. ilL
502. xl. laB.
propior, adj. nrsrcr, nij^Aer, 0. iL
122. kc.
mofY p^vf/nt, £. ri. 51.
tJrr, ixtemhiiHf^ G. iii. 53.
prop'i'irrt, pL u. nbs. tke ncx(, nearr«l
|>/irr, <K. V. 1B3.
propids A^y« neorrr, lE. iL 701. x.
712.
er tipnr, O. !▼• 47.
or nr.i/- /o, .L. viii. 5X.
or rlft*er, M. :ii. ^^j I.
vuiit iiltriiUifft/, A'.. xiL 213.
iiiini /'■-.•ni.-iifr/i/, .K. 1. 626.
jtr-uiniiousiu, Hi. vilL 78.
pro}Minn, V. li. / vropote^ set hijorc
on«, /!•:. V. S^^io.
proprius, mU. Drc-u/iar, partirular^
ny/ rinMi, bclvnging (o iiw, j£. viL
bK>l.
(Av»» >i, .l-I. L 73. 11. 35.
Au uii;ii, Ai. iv. 1^1. xL 353.
their f<a:n, .K. V. '2il>.
i!c Oi<-M, <i. iL-t2>''.
jt''' fn.r, (J. ii. J^.'».
p:rjiituii!, K. \ii.oI. jK. vL tHl.
ar dfjtiiHii^ idlUtiki, X.. iit. 1G7.
p. opUT, i.r.cp./«r,
/h,- on:^3 saJcty sE. iv. 32<). 321. xiL
177.
nenr, hurd fcu, /'•uf /ly, hy thc siJi m/*,
K. viiL fn. 7'f. iii. 1 1. Ai. \x. U^
prupu^iiacul-uiu, i. n. aJortnsSf
bu!nst.'k,.if.lx. ITi) C«.4.
I :iiiipa''if JE. iv. L7.
pror-n, a*, f. th* Jore-ilrcl-.rorfcastle,
pr-iv n/'asf>ip, p.i>«tin,
o>- ./.i;;, ))t. viii. lOl. :3L 123.
pr.»fij'io. V. 3. i tiiK «:i'u;/ hyxiotmf^^
M-. ..'(iJ ri:i*;iy, Ami''']/ uu-ajf, E. iii.
cir u-i.'/ii/r'fiu' Ri.-fiJ.'/! J^. V. 741. vL
pr»rimpo. V. 3. / brt.nk/o^tk^
ijfui:' /• yth.nn, .1:. X. T..*'.-
?.iV, -1^ ,^ .li. \ii. OJ.
#■■ .SiHii-/ «iif.i. ;Ii. X. :i79.
./• '"f, ■'■■»(«*'!(, .'!■). iii. s'»7i
p:".»:j;uu<, pnr. fcuiAti ij,
/ii- il:iii^'u\u\ M. vii. 4jH.
^o-^in^, r t •li'!}' vio/cii//:/, ;1!. L
2-t»L
prosreui-1, ■Vriiin, nLn. {p<*rt »/) thr
jMj/v//|inr» yh^fore thi .h«-i<,
n*Af ri' tAc inteii^A^ts u-«/ r ««.'lu^,j
fA. stAifi', G/It.38l.
pn»«cini1ii, V. 3. Ii-iit vp^ hvtak up,
j»/«>u^'A,<J.iLS37.
ivocismis, ]kir. hrokai u^, plonghid
«f» •
tV«i,-on **/» kii >'i<' 7 -:, O. L 07.
prosc«|aa~, v. 3. l/ilhiti aji*i'f
/UTfir, IL. vi. 17»'.
yb/lMto, <K. ix. 21». 310.
a(T»'«9.iawi flftciu/, Tcuit on, HE. vL
— . xi.' um.
kasb.% drivi on, JE. iii. 130.
trciita/;(jt.ilL&10.
, BL n. 107.
'CFroMTpliia, G. iv.
CLAVIS VIRGILIANA.
Enze at^ lE. vii. R13.
lAo/t/, Ttnr, JE. ix. 168.
mnt, txpeci^ JE. x. 741.
yi^u^l^^t-us, ii*, m. a prospefiy
vin», G. IL 2U 5. /E. L 181.
sigktj 3L viii. 254.
profiMfr, ndj. prospereuMf /hrtunatej
/iii-tt/,
propittoHS^ F. iiL362.
pn»»
^nnlnra», mSj. luxf, «r«real,aMiSai.
(mmI cncdtlMNU, flKcrfictfg £. xiL
888.
ncor, borcbWa^, £. vU. IQ.
K;Mn,iE xi.3lG.
Brud-«nis ^•nlis, par. wuc, ASUd^ G.
iL 3I&
prmlenti-a, te, C ft«o«u/r^^, ilnC
jirrf.^tenrr, O. i. Il6. £. iiL -wJ.
ro^^iiici-oiis, i^^iiti», pur. bekMing pniiu>a,{r, >. uKw-fro>l^
ufar tff,^'». iv. 3i"i rime'/rost, G. iL lafc. le.
or />iu<-t<if, iK. ii. 7J3. (er «iimc) G. iii. S^^S.
-iuxvn, .H. xiL l.';^. «:iNtrr,G. i. 230.
Mim.'/i»7, ( pro.-iJcntf cwreftd o/y pnin-tl.tt'., f. ci 6«<-ninf re«/^
.4i.L \n.\ l.>3. fyrt, J-:. v. lOi &L 78?,
I r«ql o/ktA«p«»>
prospifio, V. .-]. / -.vir,
<cr, £. L \Xi. iv. 4ia vi. S85.
cee nt ri ifittuHix, A.. iii. o4o. ix. 34.
xL m.
or ipy, /G. \ ii. 2<19.
or ptrrrivr, .\i. vL357. viL 30.
or hehoiJ, .E. \i. 33.«. xii. 59-\
/i,if.*Ke, /orttdlj vivjnosticute, G. L
3m.
pTinuliico, V. 3. / tAron*, aut, f 'm' n^
(i. iii. 2M.
pnMOin, V. irr. / ovai/,
profit, JE. V. t>JL viL 303. Ix. 92.
xii. 541.
prtifuir, iiiiii. it wifl avn-l., prr-fit^
G. UL 1o;i. 509. iv. 2f7. .E.'xl.
844.
pnit^tiif, jvir. rorerrrf, skrcneJ^
4Ac//«.Y./, jK. ii. 444. X. iW.
kavinir rovend avtr^ drjcndingj JE.
viii. ly.d.
pmip(>(>, V. 3. / r/nvT, G. iL 4r.9.
Vnit^u(I-«Mi!>, cqH^ por. cxtnu/uis',
ffivt. Atnf f.^^R
tvrrmling ab^tf^ 2E. v. 377. xiL
aii.
protendo, v. 3. / strttck oitt, (poite^
jE. xLefW.
pmt^ntoii, par. lcngUuntd, extcttffed,
G. L 171.
pro!eiius, R<tv. afarxag off\
a grtat (/< 'tiincc, E. L 13.
pnil^ro, V. 3. / trample er.tr^
rrush tA pitt:^.-, Ji. xil. T-SO.
prutrrrifi, t. 2. 1 /rigU^ juttlCf JE. xiL
Pri>f-<*iis, ci, ra. Proteus, G. Iv. 388.
pruf! Miis adv. Jurther en, nejit, G.
Iv.l.
$non, immrr/iffti/y, fi.^oi/ht, (ivithoHt
iut^n.ini.n.) ffirlhuith, Jli. 11
457. 540. iiL2*n. iv. Uhi. v. 4rj.
l':i. 4UJ. i\. 149. 30». x. 5C1. xL
Pik).
«fi7t'v, .t. '^.Pk'^.
nt/}//i 1*1 'v, .-T-i. % ii. 61 4.
003tti'-i .- //;/, ;t\!hont iiitfrmr'i'>»,
.K. lii. lu:. \iL tOI. viiL 15J. i:s.
3J7. \. 3in.
!fcrri''i-Af.ift. .11. vL Cl.
pniirahii. v. 3. / h. in^- u.ou ~,yi«rtA,
piQ/ti^r^, jK. iL l^
pmirHiici-, V. 3. / «im fJr<n.—\ /orth,
f/rn:? f !,■</ oiit. .V!. viii. ZCs'}.
prntur^jo, v. 1. / th.-^tttout irijforett
tl.'ivo-Jnar — hnrkviard, M^\x. 441,
i.r npel^iE. X. (^l.
provi-i-tii», imr. 6t.-tii^ carried, JE. vii.
V..
&rfttfj;-At. nrriitJ rtl, .1£. iL2l.
pri>\Hii>r, V. J. / aiM'nrrii-at oit,
prn.'rtA, iV.. iil. 4/(l.
»;ii7, .•£. iii. .X»:*.
o.- «li/ oift • f, V;. ilL 72.
provriiiii, v. \. 1 am oa^inl^ tOf X. xlL
pro«t-nt-ua. *V«, m. an in/^rcoce, crop,
(■VIL51M.
pnniiiua, por. providtd, got rcoi/y, G.
L 1Ij7.
proviNN), V. I. / ilorc, rfe vi(&, G. iiL
m.
prov6l>.«nc, «ntiji, Vg^efffingy
Jirt,
prun-uiii, i, n. n prunc, pt^
(/iintfori. M. ii. 53. b.iv. 14-1
pnin-iis L f. o pfnm trrt, (i. ii.54.
PrTinn-ifi, is m. rr>taui«, li.lx. "f?.
P»Vthiu«, auj. r>ytiiiaii, U. iL KL i^.
pub-t^ns ^ntls T»r. /hII gi^rvri^ ript.
or yivng awt jvtcy, {j. iii. i:Jt>. X.
iv.5l4.
(/oimvi /m'</, ^. xii. 221.
pulier. (t^) Mij. d«.u^5p,
,/w// iritiim, iE. xii. 413.
putMit^ i*, f. tht l^^prrvarts,
the g-oi»^ .'E. iiL 427.
thc voi'tA, G. L 34.T. (.ifa ri«r.. li.
1177. JE. IL 477. T^e. V. 74. H.».
4ja 573. 5f^ viL lOi 21^ 4«.
521. C\ I. 791. vilL 5U. ii. 74.
154. xL 20.
or o//l^<"i»i*, SE. \\. bflD.
tht (hcin *i nffriendt. .E. L ;»'*.
ci Mncnf 6hJ?<M-JL-, «terr, li . iii. 17 1
pulirrico. V. 3. / hutL, Lpn,\ajcrii. C
iL3.'SI. •
g'-OK, hlorm, lE. \\\. 4?l.
pod^nitiL», p«r. du/uiv«<,«.-a&/r,
tni^^/orious. J£. xi. 55.
put)c'l, V. iiun. / niK okAcraic^,
do h'Hth. hL. \x. 53'.-. 73?7. iii.229.
de (/tjcc/Ai.L, <i. L W. £. v. r>6.
pudlciti-a, ir, f. ijieJ»(«, cJUitity. 0.
»L52L
puil-or, Aris, m. modertyt
orehostity, £^ iv. 27.
Aonour, JL. 1^.522.
orooiiiinenry« JE. iv. 55.
sAame. K. vA. 44. £. v. 4&^
orATni.ur, (uttritlrj jE. ix. 44. x
3M. &71. xlL €07.
puvlWn. K, f. a girl, ta^tid, dsmmtypO'
Mlll,
or nifmpk, E. x. .V». t. ?. G. Lll.
«/• -.i<y«, E. vL 61. X.. ii.SL
a i/<knti|- hridr, O. Iv. +!iR.
pu-<T, cri, m. n h^a, K. viii. 45. ke.
•«n, .E.lv. »1. mL 4S4.57JI.
ft(i6<,i'r./u>rf, JL. viii. «Kfl.
a rAi.v;K. Iv. flO. tvi. .E. il.457.Ta.
viii. 5»i. xL 210. 47&.
alfd^A'.. %'u \XSi.
u *tnpilHr,Mtth. E. v.Sk %11L
G. L l* IV. 47i:. .!£. l. 4Ti '.IL
S«. 4=1 7. V. 2fV. 5#»l. 3dP. **•-
Wi *i. 307. »75. Mi ii. U 1.217.
276. W>5. <:il. 65*5. x. l^ ti\ i:.
42. xiL 4U5. tm.
er ymnf mmt^ M. v. 349.553..
or rMtiJiN-1.) umumf, JE. i. 267. i».
538. iiL UU;, i^, 156.&**4. \. 7t i.
23fi. U05.
Mf-i-nfit, (t-u/i t.) swaiu, E. L «L iiL
93.93, III. V. ia.4».
(Ganyinr(k>, JE. », 2J(2.)
pu«TUIc,adJ. »/chiUrrH,
/t/nrcAi/drrn, X. xL 578.
mude np tjkaw^ jE. \. M&.
'n-a. OE, 1. «
lim.
pupv«.aE,
laaU mrJtgJii,
•ramkat, £. |r. CQSL t. 68. 36&
38:1. 411. 4ia439L 154. 40. Vi,
xiL I5l. 2JQ:
llinMiA, onnf , ML tU. 542.
/igktinr, JE. xi. G49L
Mn,d.lil.4iL£. «tL«.ai.<ll
xL 53. aei. m. >. asi
CLAVIS VIRGIUANA.
p«ll4ildIK.(>P. V-i»-A*^. 'B- iml«rni.,M)-/-'''/''«.*-*».«-
II S^WTSwlfO iSlftC
,i^
-..., • j™^^ ]ri™™i (I*' ''ifwilj rf qiKlrUunil. HiU. i
ciW '' 'wiir:inrM,£.li.Ul ■^i^irn,ir<U.£.>.9AI. q(iiidri]u|,-4.Aniin, Tfl mndrlliM
m-:p-^kU,34,p^M.i.-aL piir,Wus«]].p~^..pu.lii>, ^ Mm.Hl.ni-/«^tMC7Xtr<!
1B~il HtH/), mmfDyleeiil, 0. U. •r./»a.ii:i,±.i». lS»..ua51.Iil. cWh, W AorwW l^lir.
Wlhilis 1. 1. 1 J^rf«f «.*, O. li. U. mrrutf^ in furfli,M. II. 1(8. ■(u^rtjtfwi « lina.
■U.U1. iiiilli. pa. iHllnr. O. lil. jfoiiit, O. Ii.im. • lti'W, £. 1,'lnl.
IM. .B. I. ai. *">, ~W». fc '. 581- »i.«l. ■ «m, *. ,11. SBO.
(JI/-.™«f,{(»MTi»ri'»-l».Sia rwtW«»(,,./lW, A.ii.Sia flU»r(B<l-n, pnr. m nrtUiv lyllrv
■■l<iUH.|iiir.4"ri'i.<,iD.Ili..US. pun», «ilj.pui, •rfvniir.
■tn>^.(rtf.<',iruu,Jl.vl.«01l Ji>r,(im>i^iE.rll.4N. igiBtrind.iu.pu'. Isd mvib lUtir,
Tip,liiJ,u.itni, -Jiir.Ui, M. ^ — z!""^^ irrjnti, ^temltii ttlimal, Ai. U, lia,
m. X.\l.1*^ qiur^ni. {iilil, pu. miUir mr ir-
tnt<a,^r «*<(■«. JB.T.1U. KrnM,Ii.lt44«,«-Ma •u.^di.f.
•''•■tkl, .V. V. ^BI. tpmei^J t
mri~iu.r,.e.i\l.TM. hiixi.a.tia
Mi. . !^k f/iiiwl, I1.L «<. lUiiiv. •
»1«, ;>•.)(,.-. ,t. .i-fliT. _i:ici,*;'"
lna4,/if>u,i(, Cld.«CI
inbur, «.I. twibutfoi, Jk-
I, JOi paUodo, (jrr, *ir ;™fMj,ji ,, „.._, , .... .„..._
. t^rrnliri, M.I.Hi.i\.36e. dnniiif, Q. IL «11. <U4i, 4i. I. 39&
£JJ.I^S3.1JI. pm&mlum «t,iq^il trraklWf^ Iry lo btWd. A-In. GB^.
.■■rwjBiiljii, AmfnnTd, ■ui^ innjHird, rMAiHii, £. tl. 71B, ■tkHir to^tAtr, M. IL 8A
nl.ll. IILXI. £.il.TSl.lM> putaui, tillii, pir. Uinibaf , ihi'!*- *airt,S. il. IH).
iWlfcl.»ii,0. l..»Si ••rfmiiig. B. .. »Sft lii. »2t •rmirol, «. Ii. <«.
*i>r./rWK, iTB «1, *«rcd /r«, "«1*.», rmfc*ii, £. «i. 931 qiicdl-«<, trl^, ni. BMr- ,
«.t.lU. piii*l-iir|4rl«.ni.iii.n(iipj«r,|umn-, qwMi-am, u, aip. u iwii
•r i^wii; d. ni :i'i, iHi. 3» i. puw», L m. ■ v^', u. i- «s.
lailiui lii, 111. 0 i'«iiif. iwlrli. »U,I-)U(A«, «oilft
Hnwiar, mivinf, ImMfnw, & iMy< u.^. «.
1^1. m. iJL 331. 4W. SD. nl.id, nNKA. O. KL Ml,
jlnb'Hf , 0. Iv. tf^ lif '.(» tmoti, JWfnrv rriim(f'.tf
nfnirl, imiri. O. IL »t.
>~il «il, «. K. 3M. il.IS
•^•*rt,X. 10.101
w^^a.ULiit.'
quir.lni. bruB, pL •. ■
^
79
CLAVIS VIRGIUANA.
fptfitm
tikt as^ttwk atf G. IL i9S.
«5, E. V. 46.
qivil^o. V, III. afrmU m twig hmtket fo
iq'tet:r vcike tkirmcli.
qu&m, iHi>t nnic,ci>ni.liadv« (Am.
quAm pro quantum, Lw.
quaiii, cum mii|;is tkan^
by kmr 'iiurh^ U. iii. 309.
qtia<ii, |Hi«t prlus tkal.
quampriDiii!!!, lulv. icr^f tAort/y, oi
looH «1« puttibit.
qtmmvi», con. ii/iAouf A,liUu^
qu«n(l(\ adv. irArii,
«o/nc<:'»irr, U. iv. 22& £. ix. 172.
X. 2T2. 803. xl. B5a. xii. 74»,
8ol.
«( (4< distinril timt^ JB. iii. fiOOL
qunntlUfCoi^. aiiirr.
qunmluqttidem, rouj. yor m muck Af|
quaiMiuani, roi^. alhfil. nlrJkoNrA.
(|uai)ti^iii. iiUv. a» mmck «1,01 faroM^
111, K rii. ai. ix. 13. X. ^4. U. iL
UTK.
bu/. G. iv. 101.
kon ii^v A. JC. ii. S7S. xi. I M.
Aott' v'»«''i ^- vi. 8»:;5.
qiiniiiu^, pin. Ark- mNc^, Aow grtalf
n* :,'-'Y(it .11, /K. ii. 592.
qu«ro, iiilv. whnijinty v?h^.
quiiniL«t iti^i. thijotuih.
qua-t^ns Antif,' |Mr. hranAitking or
shtleing^
tremblin^. thmtttrtA, (r. i. 74.
«Aai-ii.; u<i.'A kis nodding kemi^ £.
x.2o.
qTm.*''alii«i jvir. 'A'i</crr<f.
qu-W*. \. I. / 0''ttn#luA,
»A«Af. /V:. V. !'V5.
q-.iHifi'. Hiiv. /'•.11.' timcs-
qunifrni, n«0> pi* ft^f^ (*ort$ ^/I) JE,
\. 'S)2.
qiiaii-4'ii«, i-iitis jMir. skahing^
qtiatin, r. H. / «Aivfcr,
3(irhriAi-,v, (i. iii. 132.
c/u;*, .4i. lii. 2X>
1(1 tVir, <li. viii. .'»96.
fcij !..,'>'. ii. (X. GO».
6.-i,i?.o4, «.xi.7G7.
Wf *■•', ■'!■;. ifi. J-^»'.
fro". ■. K. xi. 513.
qiialii ir. »(!.{. pi. imler.yAMr.
qur,ro:ij.i-iii-|it. unH^ botk.
qufo. w. t, / mug of ran^ or «m
Qui*ri--«i««, viitii, m. Quurccns, £. Ix.
quprr-u«>. ^f. f irn nai-,
uii onKr 6o^f,'A, li. i. ^\%.
U\X>-.l* (i. i. I ■'''!.
Aii t'ti\-.ri •.vn.itth^ .V., vi. 772.
tti'. ■ U-nltr^ t. vii. 'jOH.
fAr 'n '7 ^)/*!'.» iiuk'. .1*1. \i. fi.
qiKril-l-.>,'ar.*i'. a «*.H/Wuiitl, /nmenfa-
/■-n,
lovii}^, /E. vjii. 215.
repro.ich, (j. i. i>7!^
qiicr-«>ns. 1^111 is lur. /uimntinf, com-
yi/.titii I».
qornius utij. vr-kff.
qiirnir, v. 3. / /onii.ii( er refiip/ein.
OIH '-D:ir«'"iicJ f>.' rkoirtc, G.i. 501.
Ao'<< swlf^. M. iv. 4i>3.
qHFruliU. iuy. rAi'-;iiri7, rrra(^iTi|^.
qOMl-tH, A», ni. u cuiuplniiU or la-
iRCN/Atibn.
«dMiu <>/ nofi.-, (*. i*. .M5.
a gnmnimtr ru»iM, Ai^ %i>.. .V)l.
3I1I, •iW, qThiH. pnk ir.Aff, n-Aft, Ti-Ai.*^
ukiii», pra. ciini pra-|). vii A nAom.
qgla, flotij. 6mHiM.
Iin,«dv. M&K, vhtrtfirrt.
^mt^ititbttaw.e'}
.Hm anjf tKing.
t a. vAwlMoiKn
^wJMr«v«r,
fil tmy ratt^ E.ix. 14.
quid, n. «ulif t irAa< f
qiiid, adv. vAy, n-4iil ?
quliUm, pni. «omr om.
quiildm, Mlv.irK/y, verUf^
M(,G. ii.l25L iv.lS-L
quVA. irlii, C rcjl or c«or,
iaCciTo/, ceiaalioii, M. i. 7S8.
fe«t/»rra(Krr,pMar, U. U. S44.
a/ccjN £. il. 'J68.
fctiorr (iW,£. ix. 187.
rrpose^ ii.ii. 4C7.
(|uiesro. V. 3. / t tst Kmrr,
irMit.U. iv. 87.
inN ttitior ro/m, X.. iv. 523.
om bnricd, JE.vt. ^ti.
/ko/oi»;. ^.x. i.'».
qni^iM, BiM. om ir(, ol nif,
u»dittiirMtvitk war^ JlL 1.7DS»
frinudlyy ML. i. 303.
co/tn, A. V. 348.
Ki//, £. V. 'JIC
quin, coi\). vhrrtfort,
i|uiii, ailv. bii(,fttt/ (Aitf,
wAy do yoK ni»( / K. ii. 71
HHjf, <itn, A£. i. 271».
itnt»/, ». ii. £lti.
qalnetiam, cun. morvoi-rr.
iiulii|;^i)t-i, 6rum^ tu\}. lA. five kun-
dift.
qiiiiiqtMcrimn, ndj. indec. pl*^^3F>
qniiii}iu>,ni!j. iiulrc. /7:«.
(iUiiitiis, :iilj. (.^r^/'(A.
qnimi^, adj. /-.■«.
quililK^, a(lv.*itrrr/y^oiwtiw/A atj
6riauft; iuc/cccf, irAy tr».'jr, £. l. 39.
661.
wkUe iiuleed, JR, iv. 218.
qaiw)e, eiiam.fiMi^iT.
Quirin&l-i.s e, n^^ulrinal, of Rq-
Dinlus, A. «ii. 187.
Quiriii-us, i, m. Rimiultu, £. L 232.
Lc.
Quirit-es, iuin, (um.) pL m. Romaii
citiTtnt^
ffct memhert or tuhjtctt of tkrir
rounnonmaJlk. G. iv. 201.
lAr an^ient d^-uiztut ^ tkt city
Curc», .t:. vii. 710.
qai>, pni. tc-Ao <»r «.'Afii f
vrkat /MouR, JE. vL 501.
ii'Ari( forf. £.ix. 18.
imv onc, U. liL i\i. JE. l 413. vil.
ias.
qulsnoin, pro. trAnt, vka.
qubqiiain, |>ni. untf man.
qai544iie, |»ro. twrtf onc,
ru-A. E. vil. 54.
qui«>(piis pn>. v^t mntr.
(jud, adv. vhitkir., ffmn leAcnrCf
u'Atnioc-jci-, X.. li. 333.
6^ kiar wiurA, (i. I». 213.
quu, ciinj, vktrtfijrt^ (Aot,
«•».-", L. IL UO.
qu6«l, n«U. Ih t.
(iu(kl,rniij. /A.if oi- xthy.
(juihI. )«nt. (iLi> ortlnU.
(iu6ii, nisi, nn/r.-i (Ani.
quix^unqtie, niiv. wAitAiTiocrer, tMeh
vatf fnr%xr.
qao mai;i*j odv. &y Aow wacA CAc
tnoiT.
qiinuiin, ndv. vAilArr.
(piuiiil.iiit, ailv. foimerljf^ in tim
(oi>ic.'ii/M, er ol rrrfaim finrri, G.
iii. iri. iv. 261. iK. iL 3b*7. 416. T.
4i::. vii. 378. 699. ix. 7ia xiL
err-Ti'Aa/c, t^ long agOj JE. v.
7*i7.
onrr, £. iv. 307. vL 492. xL 105.
ei-er, ktrtaftcr, Ai. vL 916.
jtut iioir, iu( oflatt^ £. x). 81 !l
qouiiLini, ciinj. for as nmek w, tc^
i-auxr, liniY.
qaoqiie, ci>i\). a/oo, likneitt.
fiuot. ailj. iiidec Aoto mcray, m oMNy
oi.
. >yiMf
R
RAinDU8»a4|. r^^mr
rovaww, O. IL 161.
ral4-ai,^ i rmge^fiHj,
ktmgir, or afm '
U. 357. ix. M.
meiiD-iia, i, ni.
^a;>cc
Faitt-«D», dmtia, par
railinf 6caau.
radiiu, L m. d niii-km,
oifronMmini/ rodl. E. UL 41.
lamgitk Utnk olisK, Q.h.».
«iai-«Ainc, iK. V. €6.
«poftr «2/- tAr/c//jr ^f m «ftctl, C ^
R16.
furksytpiket, C vlli. 4S3i.
hsnar rimt^ £L Ix. 374.
ffAH(t/c£. lx.4Tl>.
rro«m fcilA 'viojio «Cr«a«itiir.^«* if,
JE. xiL I63L
rad-ix, kK f. m moe,
a bottam mr fmioimtimk. £. viiL
238,
radrt, v. 3. f tkmoe mr tenmt,
lait or bnuA doot 4^, £. iii. 700.
s4rrm aJong, jmtl immr.k up^n, £. v.
170.
rador. v. S. / ooi «M/rd dwc hu, m
roasterf, JE. «IL 10.
ramcu», adj. ArwirAy, G. &▼. OOO.
nun6«ii>, Di^. fcr«iir4imf , K. vH. 30.
ram-tiv, L ai. m bomgh or 4raiMA,
istgrafitd tproh»^ Q. D. 32.
frnit,«.. iv. 4S&
o/ivc AronriUj^ jK. «{'0. 121.
«i«nTa(A,£.TiL4l8.
«Irrr,£. viiL 318.
myrtit mretstkt^ /B. t. 71.
trunkt of ene» wUk Ike komghi m.
£.vin.2Sa
rmn-a, ip, f. afrog.
rap«x, 4ci«, iuy . «««/) or rofUL
rapUlas, a.y. iic»id, vcrunctfh
no/tnl, pan AAHf, K. U. id G
wkirting. J: . L 117. xiL 47*.
rsAcmcnl/y /.#(, G. Iv. 363. 4£k
fuirk, i^dilum», £. t. 5l& viij.
442.
fimthitig^ nvmMt^ £. L 4S.
iMlmjc, ttrooig., G. 1« . 963.
%-oJlit»g^nLk, JE. xL 62».
Ai»rryit.y ttowHwmnit, 15. IL
rapi-cn«, vntift. por. lo^af
infitrAinif, JIL x. 4ilC.
ra{)i»-n, cr, f. eloUn xftmdt. ,
i>'A
rapiis V. 3 / tnke^ fiu/l, or
1 »> /rncr,
dnrCfwAirf, G. i. 208.
enaUh^G. lii.fiil'.
«HtAin, n. iiLl37.
•airJ-.'y kwiit, £. L 17(L
'■y «7*'< orplioulcr, Ji. IL 574.
rW/ a/onr, «nofcA or gmtker a» ia
Aa«(c.G.lLl53.
lemd i» Aa«lc, £. «ii. TUL
ppinl, dinct, JtL x. «ML
rtop futnlr/K, A. ^34«.
tmii, JE. xTl. 25a
li. X. i3l^ «rw^w»,
Rnp-n,(ynis, m. Rapo, £. s. 74S.
npttois, nar. drmggtd, JE.ii. 372.
rapUm,adv.«inA^ ti.L 40a
sooH, G. IL 4*A
raitt», V. I. / Cafa or rfrov «/20111
Tio/cnce, -- -^
tTBiM^ort, Q. UL 392.
lT.217. ^-«.•— fi».
•r^l^cnhi^bmAr, & TiL nn li.
Q.iT.ac
LSC.
viii.
CLAVia
IILIANA
1:'
118.
G.iT.lSOL
tU.
IT. 19B.vUl.eS6L
Umfrvm or ftJkd oW q/*, £. Ix.
7^ xii. aaa
•maleAcrf otb^ to AcaM», A. L St.
tiul itftc to k «MtcAW aN% JL xlL
28*.
nrisco, T. S. / herim to •ff**' mt^
rariHimnB, adl. moiC fif*l«r4ilM^ G.
fmni«,adi. lA^
«/if At/E. TiL 46.
mriJUd, O. L 4ia
fooce, tigkty Q. U '
/e«,O.lU.940.;
mwidenmki or^
wide^ JE. ir. 191.
iiUtrmpttd or brstem, & UL S14.
Jho ar narmOf M. ix. 3S3.
ruil-is, e, mij, (Mui/«) poliiked «r
modc fnioolA, O. if. 449.
natr-um, L n. (4, 6nim, pL n.) («
rairc) 4anrvns«rciri^,iMnlm.
rasus, par. cAaoen, ■orfoaor Mripmad,
G.U.358.
raU-u, onis, f. rMMn,
meikod ormumt, ML if, 115. vUL
49. iz. 67.
jvrecaioi o/mmmd, M, tUL 286l
rat-isj ia. f. • cA^
• cfti^or Aoo^ £. vi. 902.
r^us, |«ir. k «U. OidUiif , & iL 2&.
cuppocinr, A. xL 712.
certfrin, £. ix. 104.
cwrc, (wn/Enned, iE. X. 629.
nMicH, pL D. advorliiAUlar, kamndjf,
A. Ix. 12&
raueiu, «111. Aoarcc,
oeeiiif . E. L 68.
AoflTM^ cAirpinf; E. U. 12.
•ottd or «AriZZ, Q. It. 71.
61& tUL 2. xL 474.
roannf , & ▼. 88a vL 327.
(tnA/inf, comuiiMf , £. iL 64&
reMU-is, e, «ii. rcMwiiif lAc «nt, JB.
xU. 10&
tv&d, re6cttie«c, £. vl. 858.
nlxWL T. 1. / rinf afain, O. UL 22a
recnlco, v. 2. / nui cmoJkinf , or um
tpormt £. xU. 35.
recM-ent, ^nUi, pnr. cfappinf kofliy
wnn»,
retirinf, JB. xiL 291.
recedo, r. 3. / dmurt^ rrlMnr,
/ie baQAnian{c.i&.U.3Q0.
c/epe aci<ie, JE. U. 633.
ceemloc/iwAadhciani, fi.iU.1S.
tM]initA,JE.IL791. r.5a6.
/f«cl, £. ir. TOS.
faU haek^ £. xiL 129.
eome o^ or rttwm /rem lottlc, £.
xiL^680.
rec^ens, totic, ad|. ne», /alic,
/recA f alAoned, G. ir. 304. £. L
417.
/recA, O. Ul. 901. £. tL 6a&
ncn/v «Ac^ orjtut ovcr, or Ttciinf ,
£. U. 718. VUL 195.
>u( ftoinc^ £. ix. 435.
rrttn^ £. tL 674.
rrccA cacf , or ne»^ cnfroncd, £.
viiL6M.
recdns, adTertttaUtcr, mn^mfUdt,
0.iiL156.
recenseo, v. 2. / vmmJber or eoMNl.
rec^pio,v. 1. / <fra»o«t er raacMr,
£. X.S8S.
ce, relire,0. L 336.
rte^pCus, pnr. reeeioMl or lcdfcen In,
rBoooere<i, O. UL 2S5. £.L583.ix.
458.
ttiotd^ £. 1. 178.
revtcitcd; £. v. 80.
dhonfc^ Iranic/errHl ft ttc flM»-
c«/»,£.vL818. *
«fmatled wilAin (JU ««Dii^ £. Ix.
780.
ree^MHW^ m. aftof ^fv^^iifc, £•
/ret
recldmB^^dU. ntmrinHg.
reddd^ v. & / tdbc orpmrt mamu O.
iv. 241.
racincius, par. «n&oMMl, /eoic, £. It.
, 518.
reopio V. 3./rBeeios«rtab,
cxofulc, £. iv. 656.
Acara«wy,£. vL 111.
dro» eul, £. ix. 348.
reDoper, £. x. 1*991
l«m Aadb, £. xL 29.
ee, rttirt. AetaAc, O. iv. 4IM.
redpior, v. SL / om feocjnsd, £. U.
187.
reclMis, par. /ooped mwmjfy £. xiL 208.
reclAtno, v. i. fri.ir afotn,
ntouruL, O. iii. 261.
recUno, v. 1. / rttt, £. xU. 130.
recUido, V. 3. / open or diM/oee,
l«m«»,O.U.423.
nrtad oot^tnlargt^ O. iv. 53.
«now, £. iT. 646.
reeUklor, t. 3. / am encmrf, O. IL
423.
recUsus, pnr. epcn,
rfrasm, £. ix. 423.
reo6ctus.par. rf/EnojL
nvtral tiwut murUud, £. tUL 024.
ree<^iD6sco, t. *L i reoicw^ £. tUL
recol.«is,4titis, par. roooUuting^ £.
recundo, t. 3. / /oy «p, Aicb,es«0sa/,
vlwmgt detp, £. x. 387.
Wy, £. X. 816.
recoquo. v. 3. / reooil, forrt mrmim,
£.TiL636.
rec6rdor, v. laf ftmcniAer, £. HL 107.
vlU.15e.^
rectHim, i, n. rifAl, Aenccty, £. L
604.
rectus, odj. diroet, ttrmigktforwmrd,
rect-or, 6ris, m. a ceerreifn, rmUrf
pUet^ £. V. 161. 176.
dircctor, otnertd, £. ix. 173.
recub-ans,intis, par. /yinf (mU mlmmg
er ot retl.)
reciimbo, v. 3. / /ieor /ecm,
or rrd, ttttft «pon, O. I. 401.
faU bodfc, p/oy 6adfc,0. UL 86.
cinA dowis £. ix. 713.
rcc6rr.«ns, inUs, pnr. nWvinf ,
Aocleninf AocA, £. vii. 100.
recurso, v. 1. / rccur, retum.
reciirs-us, Os, m. (ravcrw, rtnf , £. t.
583.
lAei:A6,£.X. 288.
recdrvus, tu\i. erooktd, £. vU. 513.
rec6s-«ns, AdU&, pnr. rB6c//ioialo,
clruff/inf wi(A,£. tU. 16.
reciiso, V. l. Irefute, rrject^denjf.
nduMOtpmr.jttrrtd, tkaktn tm and
/re, £. iL 58.
redar|uo,v.3. /r(/U;jntiii«A, £. xi.
redditus, par. rtndertd mp, yfixldtdmp,
rettored,
refuminf , O. Iv. 486.
rel«mc</,£.UU4a
«/ii^A(inf,£.vL18.
impeeed, hmtmd iu>on, £. xiL 817.
reddOfV. 3. /rrndcr6aot, jfietdmp,
rcctorc,
pay, E. V. 75. £. ii. 587.
o0trnp in tacrifiee, 0. U. 194.
retum, G. iiL 491. £. L 40a tL
672.68avia.2l7.
exkalt. getpfortk,Q. UL 495,
pottr/ortk, £. iL 26a
nprecenl, am /iAe, £. vL 76a
' £.ix>25l. ,
21
Vtf.
ictuaitLii
ni«A<,£.
moAe, £. v. 70&
cmcwer. £. IL SSa X. 530l xL SSi.
tpoutfoHk, £. ix. 700.
cAow or tfptmr im tamlkuH rotm,
£. IX.T81.
reddor, v. a / om nsicwdL
rdnm, £. T. I7a tL 54a
fiecM, £i T. MB. 847. 987.
er«Mcrsi,£.TtL0&
redeo, v. 4. / rrtnm,
wimd kmJemmrd, roMt
O. iU. 351.
retirt, £. ix. 794.
red-iens, tentis, psur. rdi
rtvolving, £. viiL 47.
redifflio, t.4. / Atnd, cm
5Sa
redimiculHim, i, n. a ri6c
redimitus, par. Aovinf cn
or wreolAed.
redimo, t. a / redccm, i
reditiuTis, pnr. ceen to n
507.
reditpus, Qs, m. a relMm.
reduleo, v. 2. / ood a m
cme//cwcal,0. iv. 18
reddco, v. a / Arinf 6«dl
rBea/,0. iT.484.
«Aow agahC, £. L 143.
rettort.K. xL 914.
cove, £. Iv. a7&
reddoor, v. a / relMm, 0
reductua, par. AnnifAl— (
cirawn or cwvaf 6aofc,
«iacAinf,£.Tin.68a
rectorc^ £. x, 807.
rttumtd, BL ix. 257.
refreotinf , wtndinf l>
tirtd, O. iv. m A
703.viiL60a
ilrawn 6aoir, Ikat it m
wi(A tkt grtaterforr
x.552.)xLe06.xiL:
red-ux, ocM, c. reliimccl
ileordangtr.
ref(fotua, par. «IrenftAi
511.
nwp/icd ancwi, racm
refiyio, T. a /eoii/u(e, «
refer-ens, totis, nr. ^
or hack, hcmrwM hmti
re«(orinf,G.iL 29.
rtlatmg, JE. ii. 204.
htaringg £. T. 564.
irantporting, £. x. 761
nprMciacNf , £. xU. 3*
refero, v. iir. 7 6rinf «fc
*Voin,
neaft, conrej/i, E. UL 73
drag, E. iv. 21.
cincf, E. vl. 42.
rtjUctt E. vi. 84.
reunl, E. vi. 85.
rteite^ E. vii. 'Ai. 0. L
n, (rrpeol, O. L 33a]
\g hatk in triompk.
ekaUtngt, e/acm, O. Ui
4a
Ironcnnt, 6ear oAottl CA
e/, O. iU. 128.
rcjemb/c. am likt, £. h
/coTc 6cAind, rotmim, G
tmv, relatt, prenoHnoc,
1.94.208.30aU.541
T. 40a TiL 436. xi. f
reptmt, rttomnd, G.iv..
cAanfr,£. LS81.
aiuwcr, 9«(«m, rcp^,
viiL 154, X. 17.
re»ew.or mi*oe, £. v.
fum inlo, or makt in
tkat at Athens, £. ^
tendfortk, £. vUL 4SC
fna4re mtt livt ooer agt
seo.
eattup^vtmut, SL tx.a
so
CLAVl
[RGILIANA.
ivferC, V. imp. jr u i »•< HUnt or teorth
ipAi7f,('i.ii. 10-1. lii. 6R
refielo, v. i. J 1 17« nr, nmt Mr/, rrcntif,
rr/iTsA, (i.tii. ;>o7.
Acailin. e«:' -i»'!,!^. .%*. Xl. 7Sl.
ni'i;.''n, V. J. / ^utYfi iwrHj ottf^ (J. iv.
nptaK X.. vi. ^*??.
rrriX'1", iiar.tftrni^iu-H, ^E.v. 3C0.
jHllini;^ K. V. .-«7.
reflt-rto. ▼. 3. i kns (N/r^, or tum
rtcollett^ lE. ii. 71U
aUfr or fha.nif, M. X. »3i
hcnfKJlL. xi. tt22.
rcrttl-sii". iwr. itrfinflor ftftnin^ <•-
ntiiri» hini, Ji. riii, (s>3.
tv»'ttnl 60. ir, ;V. X.6&3.
refl<i-^ii9,/nlis, jmr. /lounHg hnrlr.
r^fluif. V. .i. I /tn-.c bfwlr.
rfruriiiKlo, V. 1. / •/rrncf, (i. i). S<]f).
refriti^ri». v. Si. / p/iir/b w bnukitjf\ J£.
vl.lilO.
n-fuirio, V. 3. /,/?»/ 6w-l-.
rtj\tn.\ilr.'liKiyKi. i. 177. £. il. 12.
«ii.>;i8.
rrftV', tf. i. -l-li
staiul at yunn # '•VMnrf, AL iii. j£5.
iL'i.irl .ivtni, .F.. vi. 472.
r^fMlv*'-'»' v."J. / '..^irjr 4)i5Af.
reluiiilor, v. 3. / inn po%irt't baclc^
OT dtixtn 6o<-ir, .11. vii. 6tM.
refuMis t^ar. Ji tvm fcadr, jvbmtiiJ-
Ji.-^tf-brJ, (uriirJ u;nrarJi, JL. i.
rj6.
tbhia-* anAjinvin^. tfrirfti ta mmi
/ft>, jr^iir»»/, jli. *i. 107.
rcfui» v. 1./ proif Juli*.y uitrf, S..
\ii. 41.
rcjjAI-i"<, e ar^j. royn'.
rvj^-erts ^nli.-, iKir. s^uidiyif^^directin^^
SE. vi. o^.
reiri-H, ar, f. a palnrt or court^ (i. \.
.'HU. /1i. ▼ii. 171. 21 a viiu 212.
ix. 737.
0 f.i/«n;,i («/ Kvniwlor,) !¥.. viiL 003.
(o/^ Komiiiu»,) viii. (sVI.
ptrciliom. itftlitU, Ai. xi. Ufl.
n-;iill<njA, nm. royttl, J:.. vi. C'.')5.
rv;;in-n, le, Ua muen,
tif hloo.1 i\ua!, HL i. 277. p -ina«r,
vi.2H.
royri m.'. .'n.**, .^'. xi. 815.
rCi;i-<i, 6iiL>i, f. « regiuiij aiut.tr ^^
aur't,i: «ifi, (uptrt^ (i. ii. 2"^'.^ ili.
viri. biri.
ri>A< r.iful, A;. vii. Vl V. ix. C:;5.
pinrr^ iL.lx. ni». ^i. ■C<AJ.
rrt'iu<, mU. »^n!r''«
WiS 'm»! i.ia-jiiifiri:it..V.. %ii. Kl4.
re*rnAiiili, '.^veio/r-.ifi n, *i. i. JT.
rt-jfiiiiiidik^ jHir. lo 6f »t»^-n«rf o.fr,
iK. \i. 771).
n'(;iH«n«, Av.tis ]V»r. rii/i.:,-»,
j^vrni.-itf', ,1£. I. 'S-'».
reuii^t-or, oris, lu. alriiir,i<»u\ .£. ii.
W7.
regnAtur, ». inip. n H» ■,' !*♦■» '-rt^'!.
MVcmVii nt%oift(i!i hi r r.M*i;&', ^.
U372.
rnrn&lUff iwr. n'7cJ ^.r .^"Tvrjif»?.
ru«nMI, V. I. / rti>n,ri'lr, «.;- /.riii| rir/r,
btni 0M i^miAiii^L .n-i.^-, <i. !i. Ji)?.
Rgu-oni, l, n. u rni/ii', th'iui'i'^r,
htnffJom^
mnt*s titrm fnttf'iiiin *, 1 ', i. 7«).
rricm !*'•>▼. C vi. 41. AL. xi. 25X
•aianK, jf. \x. w.
tke pn**'(; /l*'. xii. •:■ t.
rexo, V. J. / n*/" 'ir rair.- ii,
KLl&i.
1.111.660. Ii. 40«}. r.ii. C2I.
.■u»vc, 4£. h. SiV;.
■88. vUmicSlB.
,JE.xii.4a'*.
I tvUi «r ^ve- nrif|
K flt<«rii 11*- efc.".ftjjf,
rrj^rt-an<. Anlii, pnr. tptubtg Jorlh^
jH. v. 170.
rcjtni», |>iir. luutfi^ tlrivcn btxky 3i.
\\. b^-\
rivl'"}o, V. 0. Irii.-t or pul anoy,
•'Iji- t. '•'. »•'. ii-ii*.
J."i: ', J-,. iii. L"".
f-".'*/.. ♦•' .1 .'.■ujii/'/ti»iu.'F..x. 473.
kir..'j hi ft. »..■', jL. xi. niy.
n-litS'^*!», t-nti.f, ]xir. rc^rtaf in; , iE. x.
i»07.
rd>il !'.!>. par. brou^ht on aj^oiit, G. i.
4AR.
broiigt^t itito the Aa>«n, £. i. U10.
rclalii, «uii. /o bf /<./'/ or tmnftofuJ,
Ai. ix. a.i^
rcliixii, V. 1. / o;»rii, IJ. i. 89.
ra» i7;i;,(i.l. ir».
n*lfg-*'ns. t»iti^,J».ir.»ni/i»n' ncaiN hy^
foiijfiiirfrfirjtff^-ftii., Al. il). c.y.
rclrgfi. V. 1. / rzMjie (ar biinith^ (j.
iii. 212.
««jiT» '*"'"t ■■« -l^. vii. 775.
rvlirtus iwr. IrjUJunak^n^
ttK.t^ K. vi. 4.«.
totiH timt J'ur»alxn or iiei^/rrlcJ, O.
ii. 40»?.
AfrrJ :'iiij^, bomn or deuit^ G. iv.
137.
pnti.cti f.v f-r li ft hrhir.fj JE.-ii. 401.
vv 17». \i .•'■);!.
lc/t 'H'! hy ti.c p*.ttilenct, JSL lii.
hrrrjh .V. \x. iiO.
rt'lifai<i^, jMl.fieJ (at pi Ivf/^ £. Ix.
n-liri-o, oni>. f. rr/'-.'iMt, f/rtof iioi,
f/i( 5.r'i-.i.' -ftri. il*:. iii. ZC5.
ffrtiHnfiy. .1". iii. -1091
Af/im.'*.^*;' tUrjilaii^ Jv. viii. 343.
rfiWuify.'.'!'!. \ii. 1^2.
rrli!M«j<UNaii.j..i»TiTfi', iv. ii. jys.
icHfro, V. 1. imonry ili. vii. lOf'..
rrliiHi, V. 3. / upfi:, U'i Jnni, G. iv. 22:\
reliiuiii-riis 4-nti<. par. Inn-iug bt-
K.n.l,{i. iii. -IS:'.
r/»iii^>/»iii;, f!t h tiith. K. x\. F30.
rrhiiqno, \. ii, I /«««^/rr^u/h,
/r'ii-' "m'* th'^ucf:i-, K. i. 31.
/:«;•■• ■' i-i.", rr .-.:vji, (i. L JA.
/n.-'. (». Iv. 3.r*.
fTiiin -», iV.. ii.*>.'9.
^.1-. '.•y^leiivf btAiiiJ,£.iv. 155. ix.
iibl.
flv r»ii/ f-f. IF. iv. 277. ix. 6 j7.
»^15. »-..-r, »U. I*. .»!.>.
;;«-i:-r o.rr tht .'.'»^i|;i»-'./j r/j iE. Iv.
■\%?.
7,11 /r/ 1/^, iV.. \. 4T2,
?c«iir ifi'.-«Tiii^*, A'.. \\, EU.
('ii.-.»ii' fo »•»'»'* f.".«f, .!•;. > 11. 123.
/»'-r ./• fAe rift.'« o/", ,K. -xi. 113.
rdimiunr. v. 3. /«»« frft l.t.'iinff.
ri'li«|i|i-.". .i!'i'«i', l>l. f. --■-/iifji»is,
till ihr! t'r Irrcckii h.tid ipartd
al:,i, .T.. ?.::>.
1-ciuii'ii, v. J. / »/ ii.r b/1/Af,
■.flitii, Ai. il. >»l^.
/.;»»♦.:. .K. \ii. .«y>.
n-luL' -ans ami«. ixir. */n#^/iiif, G.
'\\.'Jd\,
r^m/ii. •i.'-M par. rtpnsstd,
rHiiifn, V. 1. / rrt^rti t»,
rcriii' .-rT. V. 1. / t,\ux haj: rtrain^ £.
V. :^"».
io»»i-i'\, i'. J<t, m. « r«.-»'rr.
rcntf'rl-iim, i, n. ri»ir''»'!r, oirr»,
H>-'-uir<.. ;V:. i. 301. *i. 19. viii. 91.
II n l r>f 1 o-.ct :, .li. i'i. 471.
ri;miiii«"m-. v. j. / r/.inl: om, iK. x.
7 .\ ■
r:i.'i..'... jir. f-;;»/ hn.'\
i-.Vt . .».,,' i.fth.hiHti.AL. iv. 105.
/•/.'•.r (,.!■:. 'v.'.v.
ji/rft.,r.f, .!■:. jti. '.'on.
rcn'iit(i, V. o. / <{iiJ a^fii, or tend
bi(k,
*.' yrinv, G. i. 2- '2.
«l\v-SttT:;',<i.vl. 2ia.
!• a,:t , Vi. ks . bJft. K.. x\. \«ft
JixnuM, £. kr. 43P.
tfty orirfc, ^:. V.413L xl.MGL
bear baek, JE. ix. 81 K.
retiore, i£. x. -irC!. P2&
rrMrcr, AL. xii. 429.
iu/»niif, J.. xii. ^33.
rr^c t, return, jk.. xii. 923.
renKirJrti, v. 2. / itx »/fcd, £.L 261
trjiKA, o^i.f, AL vii. 40:j.
rcni6lu9, jnu'. tttlnn ovciv, £. i. 216.
reoKivco, ^ 2. 1 AiJc, fn«icra/, G. i.
131.
reniU(;io, v. 1b rrht/lrv or rcmr ofoin,
r.bottnd or }e^» bo^-k, U. iii. 4,&.
bdiaie, Ai. vi. "11
remAlc-cns. ^niis i-or. THiierin^,
f «rMfitj;^ baL^kiettrii , &• /owulljf tmkir.g
rariofit^ .1.. &i. r.i >.
Hciiiiiim.<(, i, in. K- uiuiu<s SL. iv. OcO.
&d3.L';3, xi. iSr:.
rcmunnuni. v. i. / rtmvrnmr^
rwr»rhi:rt- ajriiiti, jH, \. -J^jl.
RcTHU-, i, iii.'l{ i>niu^, A.. L 534.
reni-UF, 1. m. r»ii oftr,
tilt rt«;j-.i/ »i//ii i, J-:. iii. 5iOL
iTPurni, \. 1. / t/uitt, A'. m. 717.
nM'6liiv i-,ir. itii/ nu m:d A.. \ i. «'l>.
n-uiil-t i»s cntis, i>«r. r.'€rt,/.iW, o. ii.
2S1.
rcunvu, V. 1. / Tcitiii-, *;. ii. 3.
II» !■ fAc yi.'Ji' «-/' ciji.iR. .t. ii. TJO.
r«»r.v.2. / fAiuA-, „.;>^«. u.Ju,!^.
rrj.tiin, \. 3. ///uf 6b..t,
trufH, (f. iv. ^"SS.
difiitiiii, rifft., .L.iv. 213.
rvp^ml-rn», ciiiii. pur. htziaiteinr, S..
i. 'J3l<L
reptiiiJo, V. Sb I ntakt arrxndi, JE. ii
lol.
rc|v^us tntis adi. ru<Ucn, i. sa.
313.
rciH-iiti", julv. iufldeiilv.
rciifrru.<«futs ai^. ujluttd, £. «Ji.
rpiicrici. v. 4. Ijfnd cr dijrtm-r.
»f|iert-or, uri», iii. tir. iMs.4Mrfrr, £, vfi
772.
•ire./uttnifcr, .li. xlL SC9.
n-prrtu», |-.ir.^bi«:itl «r JtMivtrti,
tu:qii,.t,L, iL. \i. 6lO.
re}ict-riis <nii«, pitr. rra.-«ite haek
«w:*, (*. iv. iVitf. i;. I. jfy.
n/wofiii- if. ,Ji. ili. 4GS,
r .-.j/niir, iE. xiL4J-4.
rcpftilii». |»r. .'emani^ ftr.-i^,
ru^//..,', (i. 1. aSL
rcpcio. \. 3. / o#^ iff sni «r r/ifcii,
rrfni-n, E. viL 33. ^ ii. 74». 7SS.
^'ii.'J\\.
nnev, U. ii. 329.
/ttrh bi.k oncf. nwrc ar mraiti, C.
li. 178. ' '
rtrolluUJE. UL lt4. vU. 133.
wcffion. iK.x. 36.
rci:. tnr, V. 3. / ain trmetd h«t€tmmdtt
JL. vii. 371.
rcpU-rt, V. 2. r/ll^
winA- if rinn aeaitu C li. 6^
/i'.'/jr niiiVM-. A,. Iv. 1*9.
rp|»l«'mius |wr. f t» hrJUltd^ Jg. xL STt.
rc|»l^ias,|«ir./S//f€/.
cAoiof vp., .fi . V. EOe.
repiSnn, v. 3. I pnt or jkf ofsiit la Mm
pian^
/x, E. lii, 51.
/ojf by tr nr, G. 1. ipi. iu. 403. if
\yi. il-:. iv. 4U3.
«rrMi£ 9T rt^oir, H. \i. 202. 2Sl.
11« /onf- 'uit or rcfuirr, li. ij. 41S.
f A-yt n^nib/v, O. iiL 7«.
|i/««oi /ay, £. iU. :«il. Ir. 39S. tL
220l
<if,G.ir. 371.
rcp/iir«.«r( Mnni, JE.tU. |94.
f Arw •/" «r/aj, ■«ailc, er la« (
^. V. 484. 619. '
rrpoir, AL v. 7JS.
CMrry. jE. ix. 502. sL 394.
Tctan^ JE. xU. 87«.
CLAVIS VIRGILIANA.
81
na.
rep6i1u,T. !• l hri»f ar tmny hmekf
carrynfw Amw, O. iU.S13.
rtvwty M. tU. 167.
repokco, V. 3. / dem
JK.vU.e06.
rtquirc, jE. xL 3-IOi
reneiD, rr-Mtertf £• xU. 5^
cWI, £. X. S74.
kf , /E. vL aaa
^jMCor, yi.^ l am ctainudj JE. xU.
2.
epustus, p«r. keaped «im upan ana-
ather.Q. m.!a7.
printed deep, injixtdy JE. i. 2S.
Wlotted byfate, £. iU. SM.
remtfte, JE. vi. 59.
huried^ M. vi. ^55.
$tanAin;i(t £. zi. 149.
rvprirao, v. 3. / <<op, or AoM tn,
«oi'MW(f,U. t.132.
repOifit-aos, 4otis, mr. Krinnf,
xtrtur^ingiM. xi. 749.
rendlsus par. drtvmbadbj
6ouA4ii«^ baek/romy jL. VL 64&
requi-ei,^i, f. rei<, ja»rt,e«c,
uderval, rtapite^ liL, iv. 433.
«u/acc, £. ix. 482.
n/cuejrom^ iH. lii. 241.
reuui^Ku, V. & / rc4f ,
todge^ E. i. 8(X
re<iuiro, v. a / r^f u<re or «eelr «V"^
JE. vii. 4Ca.
demaiK/, (i. ii. 227.
driiVe, (i. ili. 7a
«it, M. ii. 390. vi. 7ia
inf utVc, .-E. ii. 506.
infture ajier^ dL i. 219.
r-^*, ei, f. a Miny, moMer, conocni, «/1
/«»r,
natun,arnatural (JUnf«, G. L416.
ii.49a
•(o<e,a. iT.24a JS.L268.
advenlarta^ aeeidentty JE. i. 201
«oswr, £. L 278.
(Ae»"r/c£,JE.L282.
»«/oif«, JE. l 641. vUL 151.
tkc/nct^ M. liL 287.
tA« t:hbe or eartA, £. viL 602. ix.
131.
univirseo/heinfs, JE. X. 4a
univtrse, lE. xii. 829.
mi^/nrtmuM, JE. L 178. T. Sa xU.
GU.
etdamities^ JE. l. 462.
coMK, ili. Iv. 3S7.
ttatCf er.inmonaKaltk, JE. xU. 588.
tucrtht ar cr(«*t, JE. l. 515.
oonifiiien or tttuatton, Jii. 1. 563.
lAe nfllniror puint, M. U. 32;^
lAc pictent exi^enrc or paeture o/
ajalrt, iE. ix. 32a
rreutioHyd. ii. 343.
empire or affairs^ O. iL 49«. JE.
iiK 1.
fortune^ JE. ii. 7fl3.
^torcj or wfaieA, (i. \t. 2Vk
/ortanrtf BL. iii. 54.
ci>-cii»t<trtncc#, G. L l-W.
titncs^ £. i. 21X7.
metuurcty 3L. iv. 29a
eeremotuUf lE. vUi. SOa
enttrprittfiE. ix. 199.
bwjiKCM, .£. Ix. 227.
estate^ .li. v. KdO. vUL 100. 471.
/rii nda, Trojan tntcrcU, X. xi. 40a
(tction, xenr^crploitay JE. vilL 151.
pro re, fo tAe point, JE. it. 387.
rescindo, v. 3. / «M/e, reiU, G. L 28a
/ottrc, U. iiL 4:^3.
nicm; t Arou^A, «as, & ix. A24.
laif opcn, lE. xiL S9a
reaeeor, v. 1. / ojnciit off, O. iL 78.
' -• rtA4tf
l&vUL
resem, t. l. / open (a fAtnrtAaf it
ctnted^unUickj JE. vU. «9
24L
res^n» ▼. 1. / rtKrvef feetp /or tA«
tSDM te MMC,
keep, prettrvtf JE. iv. 368. viiL ff7&
rejwi^, J£. viiL 484.
res-e», tdls, adj. iiiienf«f«rf, iiatlttt,
JE.1772.
p*Ki/Cf quiet, JE. vi. 814. Tii. 68B.
rettdeo, v.2. / eit tioum, JE. L 50tf. iL
739. V. 180.290. vUL 232.
mkio, V. 3. / jit f/own, M. vUL 4C7.
enramv, A. tUL 503.
«»nAi»aiA,G. U. 480. X. viL 27.
coo/, rcit, linA-, ^. vi. 407.
/aU offar reixrt^ M. tx. 53^
craic,£.viL27. ix.64a.
Jixy or «< ttle (my ahade^ £. ▼. 702.
rw{;no, V. 1. luimai/romy
or dote./aaten up^ SL iv. 244.
resisto, . . 3. / renit,
ameti^, G. iiLd02.
etny ^AtniL rctiVc^ G. iv. 424.
*fop or hindery G. iv. 455.
interpoae.oppotey dL \L 599.
/tt/trr, M. IV. 70.
re«oivo, V. 3. / rcsolvt er /ooeen,
tuiAiiul, G. L 44. M. UL 370.
ditpely G. i. 302.
opcn, G. iv. 4^»Z. £. UL 457.
vuJaUy M. ii. 157. ir. 27.
atpartUey M. iv. 695.
itnrat>c/, £. vL 29.
reJaxat /aUUnsthy M. vL 422.
jmttcr, M. viii. 591.
hrtale, lE. ix. 517.
resu!iitu% par. diatalved, O. Iv. 225.
resou-aiis, inti*, par. rcMuiuftaar, G.
L35a.
rcMno. V. I. / retoundj G. iu S28.
crcaA,E. iLl3.
huzay E. vU. 13.
rttoanii with the natet or ckhyinr
o/;g. ilL32«.
amrtnt, di. iv. GOS.
m«iA« to retoundt M. viL 12.
resdilKon», entis, pnr. nic4rinf hack.
M.XL&Z7.
retp^ln, V. 1. / look Aode, (oJUn^ M.
XL630.
/ooA u/ion n^itA rtfttrd, M. I. 608.
resptr^o, V. 3. / nR5mc, M. vil. 517.
respici-ens, cotl^ par. loolciHg back
npon, /1{. V. 3.
respiciu, v. 8. / loak hadk Tipon, or a/-
to«,
/ A«3e a rtrttrd/uTy E. L 28. G. L
425. M. Iv. 225. 275. v. 68a vU.
454.
hekoldy M. U. 615. ▼. &yR. X. 2^9.
tAinA on eroonjrii/cr, £. iv. 23U.
«ectAc/i;>At,JE.vL73l.
nincy, iH. x. 6(iG.
respiro, v. 1. / /ttch hrtath. ML Ix.
8ia
rMptendea v. 2. / gJittery M. xiL 741.
resiwmico, v. 2. / anfwrr,
mAo httcky E. X. 8.
/ am ruistd or produeedy G. iL 64.
mit or agree vUh^ M. L 5&S.
Uind on the oypotitc tidey .■!•:. vi. 23.
reop6ai!0, v. 1. / rep/y, iE. xU 757.
n»p6n!«-uin, i, n. an ammKry
armdta, M. vL 799. ix. 134. x. 33.
iVstranii,4uUi>, par. aaved/rontf M. L
n»to, V. I. i rrmcun,
etam/,U.iv.490.
uppcar itundinz, JE, L 083.
am h/l behind, JE. IL 142.
am tQ bleed asni^y er <m atUl ha-
hirttl, M. X. 29.
ank U/t, M. X. 367.
re^tinctus, par. «ucncAt/, M. r. 691.
restinjpKi, v. 3. Iquenek, £. v. 47. M.
iLti£6.
rwliiuo, V. 3. / rtplaee, O. U. 372.
'bvr, M. tL 84tf.
rrs^lto, V. 1. / nr6oim<I,G. iv. SO. S.
x.S3a
•cAo tt frodb iE. r. lAI. tUL SOS.
resuiilnus adj. tapbu, er witA tAs
htltjf nptuard»
res6r(r<«n*, ^ntis, pw. rUimg nfo/n,
/rciA,<F..iv.4S\.
rft6rfO) ▼. S. / riss ewwjk, JBi I. JRML
mArdo, v. l. / j#oj», O. UL SSS.
rei^e, is, n. a nety toi/, er mnnu
ret^us, par. «fitcovcmiL or dtaflmmi^
£.ix.46l.
«tnooxwTMi, M. xiL S74.
retego. v. 3. / /a« «pen,
diaplayy unxxil, M, Iv. llSlT. 6&
ditclbtef rtvea/, M L 356.
ret^nto, v. 1. / retani, M. v. 278.
ret^xo, V. 3. / traveru hatk Muin. JE.
XIL 7^.
retiDacul-um, I, n. a «toy ar tie ^
otitrty G. i. 265.
amn,G. L513.
a coA/c or Aa/«cr. JE. iv. 58a
reUueo, v. 2. / Ao/ii er Aetp boelr, «r
itop.
ret6rqu-ein, ^ntis, par. tAroiotnf «r
cCimbling bmek avtr Ate rifiA<
eAott/etcr, £. tIU. 460.
retorr)ufo,T.2i / tam hmek, £.xiL
485.
eAawfc, JE. xlL 841.
ret6rt0!i, par. tArotim Aocir,ordlMiftM
Aacik,£. xtL4U0.
rctricio, t. i. / rceume, M. viL 694.
graapy M. X. 386.
rcca/,JE. xlLll.
re/ute Aaft/c, rtvolve in mm mtindi JL
xiL 8B9.
reiralKi, v. 3. / liraw hmdky ar rseol^
Ai. v. 709.
tupplant, .Cx.307.
retiio, Hilv. behindyback.
retr6i-n^)D, auv. badcwarde, JB. iU.
€*J0.
rctii*iu«, par. 6/unt or natdkd, rwagk
eJfci/, G. U.301.
re%-eho, V. 3. / (rrinf kirli^JB. vUL 37.
revtilo, V. 3. / puU badt, JE. ix. MS.
liram out,M. iv. 545. xU. 787.
*'f "P* (rtWate,) M. Iv. 427.
rev^-rt-ei», ^utis, par. retnniHtf ,
retuming huine, ii. L 274.
increutinff, U. L 427.
rev^Ttor, v. 3. / rctumy
thoot a^ain G. U. 312.
fracc t Ae toay baehetards, JE. IL TSa
rv^ incio, v. 4. / bindjirmy
orbind,M.xiL 841.
revinrtui, pnr. having them hametd
bachoarda,
orpinionetly JE. IL 57.
Aunf reuneL, croumedy JE. iv. 4501
revir^o, v. 3. / «protrf or Jlamriek
a7ain,G.U.313.
revisH*ns, entis, psur. visittnr ofaMli
iE.xL426.
retiso,v. 3. / viiit(if«in,erreticmlsw
revocatus, uar. ealtxd badt, rtstore^
ili. 1.236.
rcfwrJ, «oreii, M. T. 476.
raiacd to li/e again^ 4L vlL 79BL
revoro, v. 1. / UU hadt, recedK,
hiniicry dittuadcy O. iU. 382.
resttinc, JE. L20Z
rerruit,M. L2i4.
trax bttckwarda, M. vlL 4a
rtitcre, M. lU. 451.
draw haek, M. vL 128. Ix. 125.
hring badt, JE. X. 8^ta
reroonr, v. l. I am rtatortd,\
G. Iv. 2R2.
revotn, T. I. IJty bark, G. I. 361.
rer6Iv-cin, cniis P*'* f"**V *
M^oin, yE. ix.39l.
rev6Ivo, v. 3. / rcfo/oc, reJUd «fM
or rrlate, M. 11. lOl.
tin<icrgv. ri^ir again, JE. X. 61.
revdlvor, v. 3. / am/alten ' *
M. iv. G91.
revolutus, i>ur. /ailen alof
vMtnly
rolitd baek, M. xL 627.
rctumtnf« M. X. 256.
rofff
«.«L
4
*5
86 CLAVIS VIRGILIANA.
w.^«. ni.s«a tifiBusiiiU/""- ''■-'■ *j. jmJI. o'iii. sia.*iifcy ikmtjyL
Knl-liiiin, = <A.m, w™rf.M:'«/-i. JL fl !b 111.3(0. ' "^
Hntu-i •■l). iniwiili, rnini, A. iL ««r-rt, nr», ni. («i tH-m, £-11.1*1. i*v i>'Ar. £- •0.607.
, <Ui , S»r*.l-ui,l, ui.Skhiui, J!. I. «IL •a|err,aai.kvtl.A«.*U.1T.tc
iir«i.n.r.>niMfi, •iHi.^ i.r. •H&ii.Hj.h^f.E.MI.a.
_^™nif».«*m(,t.yUL m, BBK'»-<n> ii "■ Snmtiin, ■. L (n, mol. nktrJUi-, •r,
»Hilfc».4.fii.r™u.4«.i^H, S10,i.t T .y; Ji. V. 69. iL HT.
«■itB:, ihU iiji. ,11. iiL SOO. SlTgiiisi.ll. fitrptan, £. r. IW, ifit. liL BS4
•e|<|.<i.4niiii.ii.<k<if/>dlb,K.LH. •Fri«i,«i,r..ii J^. e>%4t.l.ni 6mnu, S. tU, ns.
"^'Sf'!™ rt «Kfc '^'iI^^k''''!™''''™' «^."U,»™™.*»* rifW, M.
'^*'lil'«S,''"*' ""'''*'* *■ ""*''''"■' "i'-''^*™™. '•"'■'|iW<, 0,111.37.«. iLSI».
•I^l^ira, icU. pl in:<iK aUr.u. *. ilW •rutiil-l. Um, (d}. pl. b» Wi^
•r)ilii>ius>,U.(lci«ut. -m, iMiBi/,. «. .il. m «...l?!
KlHiii, iMi. iflrf«A «. xiLMO. '-i"(i, «. lii. Kft d, «fmJ. .y,
f^ii^i!^ «"ii''^ "7,1 '■ *ii' in: '*d? '■£.» "* ""'" *"** *^
/tNLiilniinJ. J!. LaiiLll.TO, >ilii'»l. Cl, ll,»?L US, It. 119 *l M«.'K,'ii. 4&E, iL I».
n»nabJ.,«,L43a. l(wJ.iKiflwi,X.iL iBO. ItiwA, E. i. SK
•CpOlfhr.ain, ), D. s •rro&Afi, Rnt, »-«r.*,ili. .111. (^Hk.^nrU, I.A«A O- L T.
cr«i, ■rnir,i.S,/.Biwn.,(f.L 101. IT. £. t, 7%. .1 ISOl
knaf,iiI,li,S^a, Kr|vnis«iHi>,n.iH7FU, If—lf../^, (i, li, uiu
..!.._ . J..J --minat, «. K. '»1 ' t .= -i. _.- "■
i(k»^.~«^H^:K,hLda(L Dniiil.a.HI.«n.«.iii.i3!i, tM^ur^^iZu^^f^iLi^^friZ^
KiiW.T t>H/Mrat riWarr/iir. in|iyll4llt,i,*.m«il(Aami,i;. Ik II. ic'«i.
iiIc.'/,rll««S.lT.S4. •HT«,ic,Caiu,(i.LI4^ iM/;ii.TL a.
UUmlur,lA*it<Uauf, m.tl. Bmim^ i. u>. SmuuL B. tL dblth i. i. 1 «lk a. tIL 441, iL T.SI,
4JL S44. Lc. lMrii4«.L B.VMbMcniu- Wccn, K.
■niiKii.i^KuU^/^IMiV, *r«»- im«iii.l,n.>c»«W, i, n. ^
«^((''.HVi.i^ i/lcr lli tTTH •/ •crT«.K,(,lltW>iic, iG,li,»4.)i. 111, T.'m^' ' "^
rinr,:, ar (ibil Hnm'' «K «/lcr All'', Elhr ll-m. e. (. Ik Sibyl, £. UL 4K.
■•■«t.^.aii.UTL •enliHtii^.pv. I>k •bcnW, CL 1,^.
^j-.^VfHr, r/iplJlin;. O.lT. UO. :)0-^ ■lC.cun,!», (jipl, ayicr lAtc kanvr.
mfc'147, iviirn;, >al/iii|', £. t, ■HV.Jiin. ijllll,]iar. tcr^ iiif, pracrb. fiic4ftj, AfWn. |.L pk blc UASliB^
•.■<™r.-..;.p'r««i.t, X, liii. 4S?. .iicnW ./, <i. I, 4(B. Sk«ii*ir,f, Siai^, S, L iil.
^wn-fV,-. *, I. Wi *»i«r,«j, (.r*i., ..Ar, O. ll, Btnniu^ .dj, SkraniDii, «, Ui, fiC,
■uiif-nill, w. tj Mlniimr, «. 1. 459. iUL4!IL
It2. ^A^^iiiT. id. i, S". Bir«iiiu,ailj.Slr)lln. E, 1. 1, £. t.
(t'MS!il,£.T. snx (»?.«! )i.scit •Im.', '.'ifrjr, l:.ilLUL
■rcinllhlik |riT. in ■nfTHiJif', (!• rf«« kalAlnf. ^.ill.l^ JfWh «r ita^rfrw, C U, 4±
^MilJX.ln.h^TI, >frvil<il1nlniil, l.U, lul •tHTTW, nu,X.l. •»,
Wq»4iK,^iUlt,1iH'./Wlmi(,p>fii» li, ii- 421. da.uni, U »■ «IfJ trn»4 (1«C C
iu. •rrtitu<.[ur,bp(.rr<icnTrf, L sie. IIL «B, £. i. jOl.
tiHiJiini, cnuliiir n>ii4 E. UU sb-iiiJ, nrv.fr jCrJ. lE. i. ». •Irr». «lU. '''1.
4C M»rjl,/r,ji:,Ti.i,IK3.itLTdI, •n.l«-kH4,0.i,M
fTHftmr.iiH^-cnfinc.O.LiS^ llnTil|.uiil. 1. o, jcn^nrrr, im^fv, HHfrnvilal nt^ tkimhmg q^,
/•r/™Hir.«. iii. Sfi*. oiwlc. li. iii, IfiS. «. ii. M.
/m(i»f.£ii.ju(n*iiUattr rm- •wtHnnl.u.iliJL (iciTcuiidcr.lHrn Slctlid-n, lun, pl. adj. BlcUiu, C
inKMillf, X. nii.ssi ■criuil^^i.ii.y.^G, iiLinG. Eiri»'-iu.i, iL BidHiBLCL sa
•vfin^.rca-Mar, Ax-lia. •Fidm, mdT. (■(r, j1!.iI1,SIM, l.r,
•rqaMrr, ta}. liimcrfiiNI, S. IL •D^'- ■■ ' '"r, pi.niM, fndil, Bickni, •^.(p», SirbvliK,} Eitte-
il«qivr,T, S. /TUEccc^ nfcnfc, laTC,K,iK. 10. llaiM.kdT.ivkTTTo.IU.3SS.
«iw {■*» N1U.E.IIL H •iHTT', wfi, O, L S39. S. tL ./Itc) ■« U k /(nl UHTdMiL
iBiir(,E,*i,u. sst. i.itiiit.an. «, .,eTT.
nTnlr, rriwl, K. Tl, M. •niiA ..ur, O, iv, !Ua, Bln.lu>, tta. lllfll^i. E. IL 31- kt.
, ncrc.rf.6.I.in. rcjim,X.L3in, ckitl.idTT&K M,nin.«. &>i»,9.
' (m.|.virt^nl,O.LSIM. pml,.», )L4.«L<l,Me.lLUe. Bkynoiui, kO. slqrs^u, O. iLllA
9thii-*. 0.1, 43K pdaii, A 1LT*9, li, AUT. Ildrrrai, Mlj. dflrr*,
.fc^G,11,C3. ilccp i. nm & iL 30» .,TL''^'^.^?(£'Fl^"^
■ 'i ILW. .rMMtUr^tn *.<-\.^
n (■Bi^Iia U^X. tB. &
Kiw'l'l!*}'Vi>l.llLi. & .
imi, •4. («^ ~tr^'teii^M^'l.M.
tair'TB>,a.iT.i«4. •HMMcu.d.Ln.iii.tKm
UHul-M.TllLim iCK1C,&L(L 11 ^— I
CLAVIS VIRGILIANA.
87
* «Mfieit,£.xH.4St.
Sisrvus fu^. Sigean, JE. U. 312. tIL
23i.
■i^<anfl, 4n U, par. notin^,
'markin^^M. ii.t>l}7. ix. 181.
•i|fniflei», v. l.i miJte « sipudmtk,
beckvn, JE. xiL tj92.
•i^b), V. 1. / mark («uf, G. 1. 126.)
diVrrn, £. ii. 423.
writi; dtdare, Bi. iiL 2il7.
liS^iMisCt di3tingttith% JE» vi. 780l
si{;u(tr, V. I. I nm mai/tui uut^ M. xiL
3.
•i|fn-uni, L n. a t*z»i mnrlr, O. i. 263.
taken, M. iii. 3<)8.
Jipirtx^ K. iiL H.>. /E.L ^48. ix.36Sb
«iViiJ tn the zty.iiar^ ¥.. ix. 4t>.
£r/>^it'>itii'>, (i. L 43'.}.
mincr, ^tavdardy ii. iv. I0il> &
vii. \>2'-.
a «!>'■»/, ,K. iiL 2^'J. (or iMli.Awortl,
vii.637.)\iLlJl«.
«iipir.-/ or irumpett, !£. x.310.
(Ai ic/i^t/e 6o(<v, brijfaiir, /1i. kL A17.
Mc/>i, ;E. T. diO. ^
ci);un movet, Ae nmnktM •« or yin^
u-ardi^ (r. iii.23i>.
flilar-uv i, hi. Silmru4, Ci. iii. 146.
■ll-on!>, r-utis |vtr. ttill^aUentj
tiUnl ihtidei, tke dtnd^ M. vi. 432.
■Uriit'i-uiii, i, u. tiUitae^ ttUlwu^ 3i. iL
2V>.
Silt.n-ii<i, i, ni. Silenun, E. vi. 14.
■ileiK V. L Ikttp tiltnee^ atnttUtf
am cthn. K. ix. 57.
n *t ^utVr. Ji. \ , 1 27.
»iiH*t-, i-rio, n. n KdlotCy ■uilhjf, o$ier,
ii.il 12.
siltrsrM, s.J. I lifpiilencc^ JK. X. lOl.
■ili!lur. iin|i. j^triiij. tkcif ufc ail kusked
in siVVw.i, (i. iv. 180.
•il-cx. iriii, m. Vfl f. «i /f<ii/-ifi»M/, -
rotk. Ktup iif flintijE. i. 15.
f/i/f.JE. \;ji.\il3.
■iiii|it-a,tr, f.^ni/j. G. i. 71.
huikii nr Akel.s^ (r. L l.-i.
«ilva, \iili! iiylt-:!.
i^iiDediwi^t, tv!J. SiinetliL;:n, JE. ix.
.'•"•l.
■iiiii'-i.. r. .i.lj. likr,
rt t-\' '.ani ■ nntmx oi* ioil, G. ii. 2M,
fiiui!liiiiii'>. nc^. nvp.-t i-r v-i'-i/ /<«f.
Simo-is, fnttiisii). Siiiiui«. hi. i. 100.
5in>|jl-i*\, \\-.\i>, aiij. *i uw/'",
ii':^h .tht rnmr,U. ii. 7tJ.
<u>-(i>< III. W iin^/t , luva/, uiui/m/hVct-
"/, 't. iii. 4uJ.
piui.^ (i. iii. .'/«.M.
•iiDiil, oiiv. tofitktr. at once, inm*-
c/l.i.'c/_V,
« fjon 'it.i, nhrn, E. iv. 26. G. ir.
232. AI. \i. Ui).<.
«4fn. K. vi. 2u. G. iv. 3»?!.
€i/m, K. vL 33.
rvki n ftrsl, (i. iv. 2J2.
«ri7& inr, .<K. U. .U I.
a.i(i, .V.. ii. 7'*5.
cinml nc, iis soon «s, iE. iv. 90. xiL
■> n
niiniil — sliiiiil,
and at thv *nme titne^ O. iii. 201. JE.
L t<Jl. (:32. V. ti75. xii. 75«.
hoth—and^ jE. i.51X
iio .■'/oot.r, — (Ann, Hi. xVi. 2f}8.
^mmK-iiotif. jumUuI f»f»fArr, iK.
iT. 313. 3IH.
uroulj^chr-uin, I, n. an fmdjr* "J **
mait or woman,
fpi trea, appenitunUf G. 1. 472. 477.
«tofMr, }e. ii. 172. 517.
the ejftfy or reprtstntatvni, (fnock
fighU,) £. V. 595.
pAflriUomj, /K. viL 89.
•imul-ans 4nU5, par. JiJKiNUiAf , iB.
i. 352.
fretemlint^, £.vL 517.
•itmUUus, par. divtmbled^M- L 7ia
rcffmMJMf , iE. iii. 34:«.
' 'linf, d^l¥.l05.
eoHnterfeit, JE. tv. 512.
prtttnSed, £. > ii. 385.
liinuio, V. 1. ! prrttnd, £.iL 17.
roknfrr/c-if. £. vL591.
diuembie, jE. L 209.
HinnH, adJ.^af-Hiifn/, E. %. 7.
Kiu, coii. Mif y.
sine. pi-i:-. :ii'f Aouf.
»ln;]rului.,-u|j. »ing!i, onc (y onc, G.
iii.4T].
evnrvpa-ticular^ G. ilL 285. £. L
4.V;. vi 723.
eiii-A. J&. UL :>-in.
o//, .4i. \i. \^'A".. vili. 311.
nll O.e i.vii-i-, iVl. viii. H|8.
•in-^iii:s<:v;iuUs, ).<ur. vxltiringf £.
sin^iili (i«, lis, lii. a Mob or gronHf G.
iti. 507. AL. i\. 415.
•inisit'1', iiilj. onfA* iV^) (hnnd^)
i//-Wiiiir. E. L 1». ix. 15.
futal, (u/msr, untrAo/csome, O. L
41 L
i//, jI*:. X. I]axLS47.
kiiii*tr-a, u*, L f A« Itfi kand, M. U.
443. (>71. V.457.VL571. x. 2C1.
xi. 10.
■iliO, V. 3. / suflr, permit, K. viii. 12.
Ix. 43. (i. Iv. Al iE. V. Ifia 717.
ix. 00. 2t>l. 40*3. X. 593. xi. 5(>5. xiL
25. (180.
ifo nof hindcr. G. iv. 4. 7.
aeeintnpemiit, A\. vi.B8.
leavt, A\. iz. b20.
Sin-oD, (')ni<s, Sinou, £. iL 7$^ fcc.
MiDUo, V. 1. I tu^orteind, M. U.208.
tuMi, niano;-!', orbtnd nitnbly, G-
iii. i:)2.
ftinuutus nilj. irindin^, TS. L 240L
forfuoui, ■itrlinf, Ai. \\. 753.
Kln-utn, i, u. (I p'nK K. viL 3<1
kiiMLS >iS '11. t! h'k .•»!,
o aot^h. iii.-i..i(iiL, (i. ii. 7C.
bonud,limii.rec.:f, G. IL 123.
fc''/iiu.j/fr#,iii, G.lii.2.W.
epiit:, tcifulin^, joint, G. iiL 424.
M.\i\.C.>2.
a liDxom or i^^iifof th* tco, G. Ir.
3*> '
b.i!i.Ti.iv.i^l. K.. i. IGI. 243. U.
•j;Liit. 55I.(;!>J.
folih tfa gannent, JE. L 33(K xL
775.
nf.ith, .E. iii. fiW).
ifi A,r '«-11«, .li. iv. rSfi.
ru ri* itf, u sitt' flUd tvUk teindf JE.
iii 1>3. V. IH.
or c^t: fii/t oftheiniU, £. v. 831.
.•f.-ediTl, ii-in.?inc;, fi-uin, A. tL 192.
/iip. /K. viiL7l2.
cu^liiit^feaui, vravti, trait*, M. %i.
»'2»i.
liiiuu, ddv. ifhy any nteatnt,JE. L 18.
vl. ?82.
if anjf xrhertf JE. L 181.
i/r in any parf , /E. ix. 512.
tfaugkt, jE. X. 458.
siilttvndA, odv. ifat anw fww, ifeWf
iE.ULdO0L
"aNvonc.
Shvus fi. ▼. 864.
Siri-«H, L ni* fAc i/nr-#far Slriui, G.
iv. 425. 4ir.
SiriiisniU. oftke dog-rtaTf m/fry, JE.
X. 27.1.
•isto, V. a / «to;>,
plwx, bear luoiiv, G. IL 48&
fix,ptau, iK. 11:215. Cl».
tcttle,JE. i.i. 7. 117.
teitit, call, £. iv. (>Ul
rom/u-t, Ai. vL (»70.
cofi/f.m^/fr.JE. vL85^.
brin^, ^rr, lE. vilL 85. •
renrry, JE. xL 8£3b
Ao/f , if Mi»'/, /E. X. aOE.
dartjix, ?t. X. ^X
nimke a Atand, £. xl. 873.
sl!itr-uni, i, n. a tinAroL M. tIU. 636.
SUbnniu9,adJ. Bitiionlui, Thndta,
E.x.Ga
clti*eM, ^itif. par. tkintiiig,
51
lAinfu,T!:.L65.G. lT.425.
ra^rr/y, (r. ilL 137
aitio, v. 4. / art pi rrht'1.^ E. TiL 57. G>
Iv. 402.
sit-ii. is L fAiV^f,
par.'hitiy Ariif, G. ii. S5S. JC iT.
12.
thcOw.: G iii. ^*-».
si(-i!N it>, m. .Wfiurfion, onirr, JE. UL
451.
#ri#.-/, /viT!.- sf',7. G. L 72.
Mp.iiI'>nr,JtHh. .■€. \L -162.
r;u.' ;f ifTf, .K. vil. 4 W. 452.
5ive, « «i'i». jr. ( »;4<r, if'Ti4if M:r.
•tilhil-et. i«, r. •ViMi , Crt ul,
n/Ty.if^f, K. if . 4'*.
M)i--<-r, rri. in. afath^ r-'ii •/<*•.
soci-n, u-, f. a «Ac-rompuHtoni E. \'u
Foriutns tuM.jointd, JE. ix. 5}H.
iKUCio. V. 1. .' ;ulll,
ei»f/>-f(i'n, itdupty rueive ferr atlietf
A'.. i. Oi.Ki.
vuirrtf, .K. xil. 27.
•ociii'>,inl.i. thnt hilpethf eiditk,
n/jrmiufr, JE. ii. '>71.
er iron/<:i/rrarr, JtL.U. 613. viU. 120.
xLo21.
atlicil, £. iii. 15.
friendly, M. iiL 352.
(i/^Awrounfr^rmAN, £. T S6.
rAotrn, M. xL 533.
t^K^i-us i| in. a cetNjHmim,
muf(s, K. vUi. 70. M. x. 298.
uroiantc, nniiiu, G. LS^l^:. iL 528.
frundtf M. L 559. iL SKL 429. 74«.
v.43.viiL 174. xL 2.
rrev', M. L ('-U^. iii. 12.
toldici-t, JE, iii. 234.
a romrade, a ftUi/to toldierf M. I.
193.
vUL .16. ix.
Biquis.|iro. nM.ifati
Siriin-i^ uni,r. fAc S
vftitcniter, alHes, lE.
raOixLir.^J.xiLu^.
X.
fOT'
rjoi
•odul-is i^t <*• o comyianion,
35*>.
sol, Mi|i<. m. f Ac JMif,
(/uy*. K. ix. 52. .E. iii. 203.
tuMmcr, (i.L-'3. iE.%ii. T20l
fini -.\rnlher. (i. L .m
'Afri^ (i. ii. 373. iii. 132.
ilii:.tte, Ci.ii. '»12.
7./'if>'r nf^uinnwi'. JP.. i. 431*
jrUU-vriKIM, .T.. \II1. -Jo.
sul jiii-4>n, hiis, n. tofact, comfnrt, rc-
lif.
Bul.-tudo. (.'-oc. iii or h'j comfortingf M.
iv. ^;t*4.
ikil-iiTis Autisttar.rpiiio/ia^,
K'/f A.-ti;r, G. iv. Iti4.
.•4)l:iti-uni, i. n. tetmrr, r9P4«/tfi«B.
soiutii.s )wr« .'tli^^ri.n; rMinfr, G. b
':i».i.
com/oi-,-.'iii'. iunsuling^ JT.. T. 708.
BoieuinisL, /mm. {.1. 11. v^r/.v Wcim
feaslt iir rUi^K, Ji. vliL t^
aiiNiitrJorw Jtif,trat rilr/« JE. T.
lX»5. vi.d^LO.
colcidn-l.s e, ii(^.<innMai',i«/tMn,
vtntrrhU, nvftd, M. U. ML
nisfr fiiflf _v, /h. xU. 199.
sol-i o. v. 2. 1 aiii nwnt, ocniJComrrf, I
u.r-
sol-t*M, ^is, adi. dUigent, d. iw
327.
roUdandaf, pur. f« fce rontoliitated 0?
nuuf r ffrm.G. L 179.
■Otiilv*. ni^j. ce/i</ or ma«3f, M. IL 765
ix. 357.
fi.^i\ fironf^ JE. \X. Wy*.
*AnV,f.'ii(l. G. iLG4. iiL88.
Mwn(f,/i'i/, .E.iLbJ'.^
idlkJ-uui. L n.s*didvooJ, G. ii.79.
snlt-l (,/^-M) C''''*'ii</,(i. IL 281.
fo/t'/ liitfc or hbiisnn^ M. xL 437.
«olitu*.. (vir. a«-:fi<f, licua/.
y-ili-iiui, S II. afnmnc,
s.'atf .K. ViiL 541.
lollicibind-tis {i*r soll-) par. Ae 4#
f Hr.irrf t'j», G. U. 418.
•olUcit-o, (or si^-) T. 1. i
»c*,
8S
CLAVIS VUIGIUANA.
sollii itii», (f.f «luli-y .vU- nitijuly pem-
1». '.
..<! .,. .,.f.. iii •»''». lii. fll. iN.. JA
i'.-- •"''. ii ■/• *fi'».i-. •«. iv. .v-j.
fc«|i»r. V t. / it.tnj'ii--t. rif i»i/f,
u. -■'■■■''. r«7i.-, <, li. i. i.>J.or Ar/|.-,
r. *.1l
»•/ ' »1. .i - 1. «■ >■.'. i\. ^■■-^.
^''"(irf!-'! .1 •!. >>i'-/-i' II 'i. L 10().
i'ii . ■'• I ■.( "ii .■ •' tKc •;uM4.-nir •«/-
it,.t, V. lii 17
»iilvi . V . J. / /'•'• ■ ■, / ■■ « ', vf /i rtJf,
^iMf. li. i. U' . i'.. iii. 4U1. xL4.
!/»•■* i-i. <f. ii. M'J.
i/ ••!.'. <i. iii. '•'■•■
f, ..' ., i..'.Ci.i*.n».
6if ^. ■' ■ '■•i(/ii Ji. i. 4t«3. .■>"..'. *.
i«i ■ ' '. f i. "I ,; '. . /iiw o-') i'ii . violnti . K.
i\. .\'k
ifri 'ii^iii^t, uiiliitd ^■•om ttfit., tE. ir.
. ."
vufiiil. .1". iv. '71. \, rUil.
r>^>i . i'' y'i> (. at X^' J>-.1.
it-'r -if: . . V .'•/ 11- 1 ! '•' »11 •1-(» «/", t/o.' !■.
.!■.%. ;Vr . \. 11.:.
Ti« . •., II yi 1 1, .!•.. vi. 'ilO.
h.f.k. '•- '•: i, K- X. tM. _
r. u.' 'I '■ "•«■. .ii(", .1''. xii. 'J^Vi.
: f ii-i. tii»i\ut. .1 . xii. ui.7.
*iil\o.. V. .'. / II m /««•»« •/,/nred, ir/«fi.'-
'■(,
h:n-t fi i'''-'i. '•■ iii' *>23.
/iii'-'. •• 1*. .'•2.
•'.!■.. . /li. i- i'J. xii. *-il,
.. i- 1.'.. -■ . ,f'% '..//. .i. .!•:. ii. 1 /»
i.». , .•■■■fi. ..r.'. ^fli,i iii ri .*(ini-
^i. . , !•. i «. -■■•.♦.
/.1 /;.. .1 "1 ■■/ir, A:. \. ;i"»5.
il U'll. i. •! ! •» •■ '.', !f.''.-i'«i', G. i. P).
1; ..... I "i. -"l', iw. il. -l I.
... .■■|. ii. II. -'•II. 3.V:.
. .. r. \. r.H.
,' .1 ■ ir.ijM. ^itittHil-wo-k of h.i.tui.
i.. »5 III.
« .'iii:!. ■.«'■■- "ii'y. F. V. •IR.
aOJu«. .)r.,| .i'mi",/i»i. ljttii*crt, K- X.
I 1 »1. iv. 4' "i.
f/ii' »,'i.<i. I. .Jil.
♦'.- • . -1 OMis uf ail ilnHth i-rfiltVi j(,
*■' '^- '"'■■.
'■■|* 'iirv/i I''"» •"■< lAf : i»r/i'. ,K. i\.
'>..
o J;/, .r..Ni. »'.i. 17'».
• .i'il'i-. |"r. /oosf'/, J''*t*i, rtliai-
l.-fl. ji/iir/c fif nuC 0/" (Jk«lfKNrf.'«J',
i i i. :i.- '.
j. ■«:'"«*(, .i»i'iovn'/i.', it. li. 3vt».
/i...'.tip rfijiA':f.''« ', .K. iii, 1^5. xi.
•.V,. ikii, JJTO,
In »''i,r f'tivl,f-'ifi\ >nr>/, iE. %ii, 5.
■/»i»../rr'(, funk. m : •vAciuuil^ /E. iv.
<ijniriiii*riif, ndj. N/.'»!!*, ^ tU.75;:.
Rviiiiii-aiii. i, II. n i/i-. am.
«HHii.iit, I, III. i/u'|'« (« yterfcrn. JK.
*i. ,'«.•'».)
iii«A.', •■, i. 20S.
tfiiitr 1. .1-.. i,S.'i:i, li 77a Ui.151. iv.
[JM. 4» .. .W. V. t::W.
lAc »tit€ i.f'tiriitk^ iC v\. !i90. R93.
#r)M-}iiwi«,.</i*Hi'xniif, ik, tU. '1.^8
MaftiiduiD, pAi •.of nutt ung. (i. iil.
291.
■iB«us uiitii. )i.ir. SMinrfin*, JE. (.
&¥).
•cAei^, K. X. M;. G. iv. M*.
.ruU/mf^ U. iil. Ul- i£. vi- 551.
w nui/iM]r« 0' i. '''^ *
AMMMf , 4M><aA O. UL 149.
^
imnmg, imaimm.%i, ifl. 149.
mring, U. iil. 9B|L Iv. Sia £. i.
:;!R. 1«. IS&.
*>^t /"«Av, iB.lil.2B8.xii.
rf(fA»ii.:, ."E, i, Sft. \. ir».
fii^«H-'»»is'. .■K. V. .^■.■i. \\. i:i.O.
.■yidi'.'Hi.'. />r..>iiiiiH. <..i;, .{-.. li >'jO,
/o-i-'. ftii..t'iii''i;, /]■.. vi. T^ sii.
'_■ J .
71^" . ->i.. .!■:. xi. ''VI.
r. .1 ^ .. -. .i:. \'i. :?•.
tfl^i.f , .•■■»''.• ■ii.lin^';/", .£. xii.
«■*
• .-»■ .. I .. ii:. xii.f.i-».
<i»ni|»'i". •■•li'.. lu. " ..»»i"".
r-..- .. . I . iv. 1 l.'i. \i. '"'H. I ;S.
s.'.i.'-U'. i:*. n». • '.•.ti.» ■. i.oi%c,
ri n.i , ' ■* .« ■;. li. i. li I.
iht !■•• i .' r, ■>"'/'/'t-« ,■, U. ii.ui)'',
//.« f/ •,■,'".■ ., ''■ iii- li'1'.
Illt h- ", •» IV. "^ '.
#».•1 - . . .11. ii. ."-'.
ii.iit ■,.,-, .V.. ii. j;.".
fne f,» .. . • ,', '..■ li. '^.■2.
«miiii. \. I. / ..». iif', '...;a-r u iinU€,
6.- ■■■<• .|l ' ■ '■« .1 . I, ..Ji',
ti\ .....•/. I.. V. i I li. iii. ;>.'.'•. iv. 50.
i . \. "»i!i. \ii. ,'.".•-.
:tii.-, i..\\. 11, U- lii. Cs. /u. \ii,
f I > /,.<.i.:»;> '(•»"/. Ii.iii. rjl.
y-i.ri . li i'i. .'-j-l.
l/i^"../' . ••:. ii. M.'».
I..ri,'.,ii:: '..:•. iv. I?.1.
/..-/ ." .1- i.., /. .h- \. m-C.
111.';':. .*■-.» ii HJf».
flvtt-.. (..•■■""'', /V.. xii. -I"7.
viiMir. i' n«, li.- •« f. •'•••H' liour, G.
iii. 1 'I. i-.. \ii. t' .\
rlniiir, ',i::. -. ;J . i\. '.'il.
j.n^MrM'. :m..)- ''.•■.', »:»..' ../, .«rmi.r/iii^,
.."i.-i.i:.'..M. \ii. llj':
>■» f „■.■';«,•."' ''•^''S'. «''»!i;''i"(r. ^'■' \ii.
'. I .'.
jsiin*. ...•iili». ."Xilj. iiiiiUtf. .■!£. \. J^-'»!,
i|>l. Mili-.l.'j ^'itity ichottf, ^.. \\.
Miii-iK, i. 111. n i. nnd, noifc,
'■■'■..'-. I». i.i. :■ 1.
I.l}'! \..i\. 2 "I-
•» .'.i.y..i .-.i . 'I '..'('i:', ^. *il. -U 2.
..■••/'(■.•n. ', .V.. i\- 7'.J
,*^(i|''i'h-|' !|., .Ti!i. ^■•>]i||.irloitll. trif^ir^
\'.. yui. I'i
»i'|'i«iii. j-tr. .'«i/.V / totfeffi,
tni !•■.' II-, <>» i-n:(>-iii ri'ith tmfn'rt^
.1:. \. Tl.V %iii.4ia.'.4*2.
»itl»-iir, uri». 111. «I ''i iii/, *oHiii{t/er/>.
II iMi ii: (/f ':m o>- ivtmmoN «/ciy>, £.
iii. i7:i.
i/c(^*. /K. *i-'J7M.
vi|»imiil«, ifcir. Inutnz »..ftcp,
'ir /•..■,'rn»» /i. r| Oifcrfi^ .]•. \ . !l."»'i.
ta,i\ifr1 i't.*t II fktpjf ^iif.n: JF.
M. 1-M.
Q.jmilt". r, :i«ij. .'r.mvj». /E. Iv. ■IJa:.
^•i;-on»«s ••■'■}. '/■-■■/'y, itnru-ttf, .E- vi.
,. 1. 1_
Soi.ii -...■. i«. II. S'>nirte, iE. \i\. C07.
\i. ■;. ..
-'iriivn, V. J. I «if.*i. tii, Jl'.. \V. 422.
«oiImiiii, 1.11.« M-r-.^fx-lKrf^, U. iU.
:J'X).
Miniii», v. J. / nm s itnirJ, K. ii. 44,
'.tplii': >. hiij. fbufj ^xit^jft •hidtby,
.l.vi WI.*
j'f. :i-i. wtuii. d. spiftd h'j yo-j ^ L'- ii.
bi.r-<ir ^•.■■;s, f. iiii,:rr.
tKt :»" . E. vv. u'»,
rrlnli'..-t, »ij/r'-ii>riti^Ai, 0. J%. 351.
§"#rB, «'.ni.. i". .1 /■jf,
Jhrt- i( !•:. ii .-.. .U. X. .Vli.
lirjift ,ir, ..]■;. il. !t:,fi, v\. 7HI.
•r*-/i.', .a-:. iv. 341', %i, 72. vii. 2'jt.
rim.!ii.^f i»i«s (^iijkivn, /1,. vi. 114.
'■. ' ... •■! *
■> •• .11. *l,4.
ilr«»cWw;M, a^poiR/iiuHf, £. %l.
dimriKty liii t«ioii. p«*t, >:. 1. 40.
tkvct, ML. X. 45a xl. 1 10.
nlwr A. , oiA^wM^ £. sii. 5 L
Jfrturuh fij't. JR. \ii. iiSZ.
n>niiir, \,4. / <u(.*ftiaCt, rchRi^, O
iii, 71.
iHirtltUV |»Ar. npjftiititim^ hyUt^£. 'VL
\v. iii. vSri.
tn2r>ii]f riv A f.it aUoltrd pcrt, £- iii.
CS4-
«r <iiT !</<»• 7. (.iJL.-inr Ai' aiiaiii4
pa-t.ni. *iM. .11 '• ix t"l.
wtr.'.W»'c *■■»•'. /t. xii- '.'2(X
«•)rVili|i.. ii>. iii. a:aftinp-r toU. C
111. .•«««,
*CKI»-e».. ii;s c. «artr, f.viii. UTO. si
ui'i:\, A\. \lii. 4T'V
iMClorioffl, "i/ii r, .T:. si 5?^
»|.;iii-i\, iri*.. III. a 6rii;Ar tit^ •■^.'.•%^ .
Ii iii. ; 1.
tMrc-ci'*'. «i'tj-. imr. sp'i»,i>:' ^, £.
vi.VJO.
|li^|«.-tH/, .1'.. i«. Irf..
Iturnnf nif*i. .'. iK. \i. i".*»l.
Hparoii ]^ '■>' I •"'.ii . >.'::,- ah^',
tprr^ «''.»-,-"«/. .'if ir-.«'c.
rpvnt^'.. lii. : T. .i-l-.. i<. i'Jl'.
f/f":,:; ftire «ir,«f i.'.r>#, I:.. \. 7
«fiiu- »»x'f .■, !■!. V. 11 i.
cmmhft. K. vjii. : J.
mif.n !■. >l eu «<:«.•. fJ. ii."IT.
(i«<A. i'i /Hr»/, /A ■!'.«■ /ic<Sif/<»rtp, C-
iii. ir-!^.
inf' ■/>*.«. fni;t, ;frun, ^ %L:
1 '1,
th •!'-.• . JF.. vii. »".\7.
I»<i"- nrt, Jf.. «ii. 75 1.
Ifi ..I A, /!•:. \ii. .^1.
«.rt»A arr>u-ii/, .!•.. 'cii. ^ .•:».
fr|Mr:riir. \. :i. f !it:i 'iturnktd «ii«m/f.
d:. \iii. r'*i.
/».■«/• «fi/, fli. xi. liil.
S|iar>>unii.. |i«ir. (o spnnkU •r fcfri<»,
/!•.. xi. 8J.
spar«ii«, |Kir. futlired^ i«. lii -234. ±.
Xii, lii»..
Iil( 1 ilpr •-«' if . iF.. % -I I ♦".
«/i.7;fr#r»/. A.i. fji.', m. i^
tpniikltd, t«. iv. *j-*, .1:. i\. :i. «iik
(•-I3.
Eattt.rd., ."K. \. .|l^. xii-a.*
riii(«i>Y«<. .1-.. iv. ».'.;.
tpei^^hd, y..'u. ii.
6|inr(-a, «•. .*'<|<ir|j|. ^. ii. 577 k%
S^ionaiui-. B«lj .•timiT/ir. -4 . i. .il-^.
8)Mr-u<s i. I 1. nn htUL- 1. -t. >i. t>J
FjUtior. V. 1 . / ttolk. « r/.i«ifr. i i. l S&%
u'<i.'4' Umuiy n.uiui. Jk. iv. • ,'.
5]iati-tini, i. n. */iir.-r.
in hi-intltk. I.. «li. lu'.
boHi-ii* of t-Sr .i.ursr, •„ u/r r»-», €-'
ttiiiiiii pf'.f!. <i. i. or,i.
^n<ri,.v, u-iiA ''if.^wTit.niictl r*ii..«,
:.-i/Atn (^r '•«-■«uc/i «^ f^f i^«;r-jc
(f. ii. .■>41.
/•/fbi ii>/c»>?lA'i fTttixt. O.iii, ^K^
i»«tiri«ff. ti. iv. i 17.
t-ttt-.ul,rr»pitf, JE. iv.4.*».l
riiii,-i.r. rint, A:. *. ii|»U
roiHii. ^rouMi/, jI-:. V. 3"I. ji?
/i»ir, ft.. V. 327
pifit*, ifUitifrr*, tf.. V, .'■•74.
ci/<ii:.;, vki.ft. Jk:. \'i\ 'SCl
ftifu, JE. 'n. ITi^.
-."../'iS.T. J-. X. •Jl.J.
;>A%( . ih.. xii. l'2i.
f^« lutiiufed dfttiiuv. re tk: f r.:- •
ntmtd itl, .!■: ^iL '»17.
^I««vi.f*. « i. i. a »:« i^ic, A". %i. li):"
ittincc. f ^(.^r.li.iv. 4iM].
j>A.nif(».f, ^.fi/ilii.F. li. i. 4iii
f9rti,iinJ«, li ii. IQJ.
fi^kt.JfL. ii. 407.
«icrnii^ ili. iv, 110.
5pi'(iiu^ii, ini«, n. a ii,r»it ^. trpt
rNiuiif.(«. li. ,:4I.
«r^-inirM. iiiH.i, £. xiL 164.
ftpcnnnilmni, i, n. •^vrciciiiatij.b
p-tmp, (i. W. S.
MHuccmHif, JE. VI, 37.
qicti*t-Qr. 6ris, m. a 7<Kt«f «r, S. x
CLAVIS VIRGIUANA. «•
•^Si^sriara!***^"" "''*H.'li'H6i^'^. ""^vi^iE^;.-'^;^;.*.»^!
i«, a.
»,*•...>
K, ■(■/.•{1.4,11. £fi.''.jli.
>l>i.lHi.mi..i."i|,i4,
•»^t,,X.i,.:a.%.W.
RihtLmi-, i, M. SpirTUiu, a. 11. «? lialr mn tenu(i«i
fjiTnw, %-. U. I jL4f«ir^ L. iii. 7^ £. !ijin.tus |w. «mr4. 0. it. j
•prro, .. 1. / S .^, 1111.»«, i.-, i.r~.<w.f,Mi,
/ijf «■;(.» 10 M,i!..iu.jc «"-..«.li.', 4ii/
ILLDM. U'll*.n.. uiHls |«r Ij .■,!,«. ;
^«/•.a.ii. tiijii..sa<ii^nt.~KDn.).a.i(.3«
— , Jt.tlim. ii.lillO.»'i'.Tt^S \
V. traiiiw, Mius 4Uk 7M. liU 01. «. L 1. 14, '
i»ilA.>, il^lLlM <i> i/~mJMI(.r. £<>M.ii..t,4»r>,'>, U, 1, ;UI.
iu..w>u. E.I.4i. •IioiiMB.wU,/-!*^/™». *™,HUn-,(i,iii .'ft.
/...'.dninii;', J:.I>. 393.1. Iill. >iH"»W.i.Ur/*«l'V< ^ *i. 1^4. Ir,ilmn,li a.*Ii.
ti>..^r.i'.^.iiwtvr>. Av«, -" "• -'-=■-- ■■- ---"..—
(llI'i'-1;'^?:IS.V"''l'i. 4T.X
1.. rWw, inr. Jeitjr, .A'./, X
e:1. \\.a¥: .7.'.. \|]. Vill.Aa. niM.,,v,f,.\n^.
«. «.^js ■»«/;, K. 1. ta». -t. liL ™.lik.J.b«,li.llil, BT.
4.;, iv <.|||V il. tr.!,. rOI. in. •mt^vaC,ntl'd,Ai.ll.
^.nVinvJf. I. ^n. vli.11%
■jml-nr. iH> in./ffA, I!. li. Iw.
"""'■^-'■''-■'"«'tlA.:-. inm rmmlff
lI.ToSkl.lill.TTL
rmMI,/unJ.M4M/mr f, :. .V. ■t.iH.
.drlfk..^-j_ ■! i^Hrt' .«.'n.*-, 1. .1 ' 'ui tmHJI,u.iltf».M. J
.^(. ,X( ili Jl.-ii^ *. U. DSI. ti. .
■■'iiUi tmh, E. <«<r. K.ii.?oft. ki. iiii.TTL' ' 1« .■'•';, x-ni.im. \
ii. :<. tqim-hK».lJ.';.^Jl /»« ■■-«., .t 1. 411. 1, 1~LM» 1
K'lMsi,Iii.(tiil«.''".fl, 11. 1«. ■.|uuiwiF.,i>di,tti^,jli.h «W. '>!.
i-MiS r,S|iiu,<l. K. 430, JLt, m>i<4t,r,,^.u.M..J.rM. •mi^.m.Um.finl.t.r.m.
rjiL '>ny/'it.iii>h.'.ri.Y.i:.iv.41. mmam.i.y:>:j,^,M.it.m.
r~|.|r, .« *■ .. ■(» ^^^J^,™,^^^; Si-r.»'A'ls "fcBwnii »<..«. rtH
.l4r.>lal4k r.n.U. ~J«(. -K. m.m». 'bIt !.■ n 1 kifT. K. II. -IBI. *-l
iy<in.'iiU<iii,l,niHnt.iM4,J{.iil. ■uliiii-inp.i.ii.aMtfinvMd.a Ml'.'n4-w. i, n. Eil»7ieM!>, S. iL
,4™«.;«™,!,^
■ Avmn,
a.ii.
*.»:»"
fe
iL-M^
Sl)i.j'h~>.>,illl.,'lII.HHil
:^m.l
^■..n.,.^
«i.«jl...^v,_^K/^^
ItrklKrt.JK.ll
?£■!■
ii^.li.lT. I4.IM.
^iMii,t>,iii.m.
'i,hnak
■•. lU,
J:.a£!..^
■«..*».«■(, «..i.lt(l
imf.
«,'?i,^:;r-
*Wit.nr. ■■•■:'Jltimt,0.
'^'i''"'^^™^*^*»! IV 11
-■iW,.
ln«>Inf,
Ctr.
tWHll^
1;. X. liL Clil
imta
*^"iT'.u'"'i&i''i^
Urrf~T.(i. U.NI
,!!*!. '^'
. tah^ U. /"m4. lii. uX
J.'l^!^sM
^^2i
ii«(nii?. (.iilt<>r >.(*, G. IL .«.Ti.imr^ ln«t,hn't.X.iir. H4.
Htt.K viUMl. vilLini. i,<p!..',„m, «. LlM.i.irA .,'.t-.e,v.LS;t jL«!M, „
"^tiT. "^ ' v./'..r"?M.«..u!i«i ■ '■■ vV^'.;t..,(miiH,a.'i*.iMX
•i!JlHif.y>ii(inr,S.>il.S1(l ■ awd4. iiiii, pir. •/■ (ipKMnfi-jB. T ■«m,nini<te,K.m.iW>
, »0
•tH*il *.//{■»■. p-ai.
I:* i('J«.. 'i I .!5.
, «r;'-f •-u«. (ndL O. t. 171-
Ia#|'< eMwrii. G li 24.
721.
the mstrtaii «^ ifvi^: *f' wutt. ikt
k/Wt-i ivt:tr..'.t c/ dicmytd iit**,
•~ th: •*.»." h'Y'i. •». I.. it*.
■ ■• ■•-•*•; A*.'./! {- :ri. U. iL 557.
■na*'-..; lU &•!.-*■. stvk.ti. ii. JJ^.
•rw/. .*'{•'•«' c«r^l, .£. iiL 2QUS.
^■'«f. .K. xii T!*i
•#|t-». .'• • .' ' ' ^ •»■ f t f «i: «r AmnJltj
u- •f.ij», fi. », 171.
•f'1, •. I. I ttnr.tl. '*n/iriu'.
•41 h4«. '/-.«/. ani cWn». E. iL&^.
•m ^'.urrd in, nm «iil^'tijcii, tiun
npem, X.. i. U'!*}.
if/itiui. Ik.. ii. luj.
, iMe vp crecf, or 6^ inJ, £. iL 774
iii. 1-..
»<m frvi-f. crutfi, C iii. ''J^
/ay tUuatrJ, .1i. iii. 2in
» f 4W< /wli-i^, J£. iii 277. «i. 901.
t (jt. £. iii. ^ijQb
iimnd ky. .>:. t i. 22.
t MM^yW/ V. Ji.%i.aOOL
I 4«ii< httn, £. ri. 471.
CLAV
IS VIRG
GlLI.\N'-\.
\
• I
«f«Arf Aif A, J-:. «i. &M. 773L
TirriH^ ttand emt ruohUi, BL TiL
'71
^ ffuiid\fij€d, £. viL 558. 1. m
4«-7. xi, fii7.
rr)«ii!fi ho.'iiing ovt tKt lUgt^ JE.
viil. nriit.
«m mi.scW fiAi/l. A-'. XI. 17X
fvj- hla-k mr ikul. JL. llL •108.
n^ Hmtriu.H, jk. xii. \Zi.
r!4i. a. xii. ifi.
npinaf^ .{£■ xii. olZ
itiuiMiii*«i, i, 01. ikt HemacK, £. ix.
fi^jL
«tni;;-«>4, 1«, f. a*!aufhier, ktr^tiflr,
d§tul hmiut, I itttt, .V.. vi. ^»4.
dnlr.vtitnL^S.. %\\. 431.
•lrani-'-ii. iiiii, ii. n rrr.n 6c4 a/*
b-tftfh* or /cfr.ii. A.. \i. C7.
»tiat-i'tn. I, 11. ffOii.A,
ftcf. A-.. iii n>:. 513. ir. i:2. 3.^2.
viii.^iS.
— viariini, 4/iiLMiMiyj, itmfi, \-.. i.
4L--i.
»lrdtu*, f4ir. ifiitady JH. vil. 38. 94.
. vill. Jfi*;.
of «fmi«(i, E. vii. b\. (\.\i.\\iz.
Mniith, cuJtntd, K. \x. 57.
f/mn./K. iii.2l7.'«. ^:.
%lniiu>i^in^ mniMH /«rif.-, Jl. i.700.
klrejiiiii. V. 1. I maH a JfuttcrtHg
mr rvMt.a. i. 413.
■lmiit-114, lu, in. « HbiV,
(«e •' •tti i«*9, U. ii. iia.
hmtif, kurru. K. i- 422. vi. 5^
Itrepo, r. S. ijcnam^ f^Tf '(| ^- *>■
3&
rMMMiLjE. vl. 70e.
iMiBdjB'«Ui 2.
I fHf« fe. ii. MK;.
«Crietnf, por. drmen.
. «xiclbr-a, K, r. 4ar«, tiuuxei or tfttrkt^
' U^9**fl/'^^ tron^ /E. viiL 421.
ltrU-«ns, 6iilK jmr. nakiH^ a nf »«•,
I NTMC^iif , kiink, grutingj K. lii.
. ■*' - 2>. £■ vi. 573.
vafKiMf , wrvttliiir, (I. iii. 566.
«Mtt«riMCi AMVf O* !▼• '''^* £■
vUI. 450.
Awawfof , tKnJiw, O. iv. Sl9.
j|VMK«f, M, J^^ i. 10%
' mnndmgt dtfftng, JL L 397. vil.
ll.AlZ.BBC, vrmf
Aj 1- .c..ti.'.'. :• 'i^~.5.U.
ta. ''>.
= fcijr:n^-£ 1. •-k5. rr^.
f*ndeu. v. « /(Tfti4.«^r.;*. •'^*..,Sm
L4431
trv.i««iuf da^, it ii. *^^Sl
•x\jLzi:.,M. UL t •1.
ftrhla, t. X / A««. &■;, •'%u'.t, G. iv.
cvwlr, rMJtU. £. ii. 42 *.
r««r, nnj . JL viii. i. .::
ilri>l-or. •jriA. m. m tut^,
flmfyimg. (i. i. ¥n.
r»a, . G ii. IC2.
crnr&in^. roftiuif. J-1. *. sT.
er^cv. 'Wf. £. iv. 't1««>
^1«. iL. vi. 6o^
Ahki. JE. viL r^ («r ttridor.^ xiL
5*).
v.-4Lr, £. iL 86^
«rtMi. fmuri, JL xiL 8C9.
ftntiUiU*. M^. AiwMf . £. xiL 2<''i7.
■triiiL'-«-n». viiiif, jmx. telliug i«-
C««B|
hgkt}^ tomckinf, C. viij. 63.
rirnnf, £. z. liSl.
■Irinco. V. 3. / himd er rrop, O. i.
ai7.
Hnp, rjalleft,gatktr witk tkt Kaadf
E.ix.6i.G.i. WSl
pnint, ttnp. G. iL 968.
njit, Up, »r ikred, £. L 55^
raxe,ar ttrvK ligktl^, {kmtk^ £. T.
lr5J.;x. 17*).
f«tir A trantietUlt, glide «rer, it0i<i.
£. Ix. 2St
•/■f At/y irmtiMr. £. Iz. 577.
kiwuiiMk^ drazr, JE. x. 56S. xiL 278.
.StmjilMil-***, uiD, pl. (. Ika Stra|ihad-
«r^. AL iU. 2U9u 2ia
»tnirtii4. par. &«i/(,£. iiL 84. v. Sll.
•>triio, V. ii. huild,
viti«: Ai^A. cf ccf, £. iv. 680. vL 2l&
li. Ji)l.
tl:rf.ii*(. runze, prepart^ M. L 704.
m-ifi-at, hiin* abaut,M. ii. •».
rni -'.I. rlt.-isri,, £. iv. ^US. 271. «iii.
II'i. xii. ".•;.
hnifi. pii'e. JE. v. 51.
ii--w oiif , ic( in batlit arrajh £. ix.
4i
Slrviii'iin, onis, rn. Strjvon. U. iv.
Sir\ nioiitiis «ilj. Sti^monlan, G. i.
l2u.»U-.
Sir>nHMii-u.s i. ni. StrTmonluf, M.
\.\U.
ricdi-iim. i, n. •<iM/jr, Q. iiLl79. £.
.\i.7:jy.
Ol r/tJ>|r(,(T. i. aft7.
(>m«<^(N.<iif, K. ii.3. }iauim,
rfi/i^Ac, pUuture, U. iv. ,504.
fo'/.^. • 1 1.1, -t«e, (or cie»irTi«U. Hi. ICJ.)
4;«s.
di!ix'nrr,eare, O. iiLSIS.
n f't/ii7CR( npplM-alioM fo, £. L 14.
/a6i,tt'. (4. IV. ''•.
drn-'»<, (J. ii. i:>5.
'rrn^-«ynirnf, G. i. 2^.
. Cttj^r)'ir<j, JE. ii. f>3. iv. 400.
or tt^ttliou, JE. iv. 641.
partii, JI.ILSd.
parttf-Jmiiitrf eei.7nmufion, M. y.
1^^228.
studinvslih tiH^triyi /E. v. 450. vL
cei. xil i::i.
itultu^ HiJi}.fi^UkyS:Uy, F. IL 39.
(vubkL) timplcten^ £. L 21.
stiiiMi. a*, f. Itir, oAlrnni, JR. v. 6BS.
fttupcfaciu^. pv. ojtoiiMArri. Q. ir.
36.^. JE. V. 643.
e&ar-merf, E. vilL 3.
lurpriietl, J£. vil. 119.
•tupei), v. 2. / am mM^eJ (af J am
a»totmJud,
ojfmire, twiiAr, E. vi. S7. & vU.
381. X. 2491
i.^xan.G %.
«:;
5>:
«L n 2V. 4«..
tftwa.i. %'jL ^>4
O . t. X^ £. UL IjC.
(>B._B _a Jearfaiii^ (da
O. UL.
SiTpu». «d). Stvpu. «Y' S«y»,
— fr»i«r. ifl»yc-a«.\ fa
104. z. IX£
— Japiicr. nMo. JE. it.633.
— rex. \'i*/«ra«.' Piaux JE.Ti.a5i
4.r.
«uad(^«. V. L lrav%ML partmmdt^
aflhiM.il iv. CiL-^. JE. iii.Ul.
■w:ire. E. L 56.
pif\g*i.p^k an. S.. IX. »#a X. 724
•r if j-<,p.^»m/«, £. X. la iL ^
e«Mpr/./nxa, J£. x. iCT.
Mftdua. anj. jMrfnam*.
in«le-HBifaii. adj. (W tiimtitk m
i.'/. J-1 vL 21fi.
Ul. tV». IT. 4&.
MR*-ift,<'.«]j. noref, ^•■cvTvsie.
suh. prv^ wnde-, U/^.-TVi.voil,
■n. «n. E.ik. 44.
iM ■ ', mUrat I4e . . K ••; O. i. €T.
a&««*. G. lii. 12S. 40S.
«fm lA.! 4:an/faei or s«r»r •'IG. !*
4'.*.l. •
•i*r *- roovuZ, G. iv. 52y,
f.^'«ii74oiif, JL L *i i% . =r:.
krtiJcr p.xttan •/", *. iL f.;,.
«n,ii. j. 47A iiL 43A. 5 12. £.L4SS.
IL 15S. iiL422. 57u. ki.S^. tL
:»/- viL Ir\ 57. l7r.Tiii. Aii u.
244. X. 4:»7.
^t-irtiire;'. iE. IL 18S.
at.JE.. iL442.vL255L
■•'•r, £. w. :i23.
fo, Ji. Iv. S4S. V. 3M. ^ii. 650. a
433. Xi. S31. xiL 952.
«ip«rii, £. V. 85&
hr/art. JE.%i. 191.
vttA. Ji. «L 270.
anwni,'. £. xiL 811.
fubarmi]^ffnnerf,U.iil. nfi. £ «
585.
Mib lurem. at f JU «lovi» «/ dam, Q.
L 443. -^ «?. "
mbit lu». pftr. oonoiterrrf, £, L 386.
caatfxUtd, £. xiL 434.
uxU.prcjtared, (or tc«ii«rA> C tt-
sulMUtu«. par.ranV 'A-«^,
in.>r'ii-./irfrfiK/o. u.iiL 2Ti.
fculKJn, V. 3. i 5iw3s «ErJMfdL iE. vii
347.
./>Afc:i luulenualV *.xii.C75.
»ubdiir,i, ». 3. i fc-iffcdroa, AI. 1.
CIA.
fcei» 6aelr or mI o/, JE. x. ^
einlr /i««r, /eueik,' E, ix. 7.
kale on drif gnmnd, drttse M |U
xAo.ie,J^ L 551.573.
Hca/ or roMiey mscmf^ixity^ C. %i
524.
rr«nir, £.x. 81.
Bulidiiair, v. 3. / am «fa/en, E- 'ui. i.
f ulKjbctiiii. pBi . draini/r«ni (tke sta.^
ti-rm»Af ofAaiT. JE. iii. ISA
finktitgy hrcMmg datm, ML. iu
566»
8ubr^v.4. Ige Muler, S.. vL SS2.
<iiUr,C L 171. 40a iiL 83. %C. t.
S8I. vL IS. 14a %iL 688. tUL Id»
3tiSL
en^iirc E. T. 66.
SnMf.fTv» «./, O. L IJ3. J8a
j» dri/^ O. IL 49k
frrroi.^ or «/<tf« maMmtmik Ur
r#*l, ;wwrlrale, O. iL 94».
«iKriMil, G. IIL ff. A. ii .167. v, |1|L
346.vLBt2.sU.47l.
moree/«M/^fi.lL94a
nCMr, cwaav HM «n
560l«2.x.8».
■ty,JKa-Ai|r.ML M.
CLAVIS VniGILIANA.
jUmCII.TU.f.atS^xl.tta. «oarAX-iil-Taa. ■itnrno.T.S./w]
H«.u(iH, JE-T.aa wiiig<ir-li, F, I
r,/iBJ, «.Tii
n^iVj^f . vUL fiOT.
.Tr|>II>Ulr,0.IU.1l>.t»i
l'/''i'°:i!:"-^r/"
.janri^ns
lUKfcrtitr, £. IL 731.
S? '~£i« VI.Lla.''"*'*
• LilitLciu. •. 3. ( pU uvfar. C. U. »
(.'i.,^,«..H.nn.2 ^ ^
trni^,'c<ul 4<iH«li,G. IL 4».
«(^'^tnTsVi'*''"""*'
im.rr.i,/.>,yi-A e.. \\\. «la »<c'uui rtuwi.* .-.rt, E. TI.VJ -7*
«.L2^1it.'"' '"^" •msifi.v^l/.iJi^fi.lT.i»,- V
hrim, T. 3. IfHi I». X. [t. iM. Mirrafni.T. s. i j|.l.,.4Aflii<
l)i»,wp'>,S-T«(,£.lU.U. - n...trii.M«linn.Ji.lU tbnpm.l il
mnl. JK- lll' I>>- VA. £, iLll..
^^-.!t.Jft^.^rmm, ■ul».il-an, «nli., •<-(*!« »/«, «■ HKrmi, I, m. jtia. Q. U. M. IS. I
iol.lilu. .. 3. J ri»(, mWMi, S. T. or u»^^ «.[■<«, (■DUJE.IE^ '
(Jn.,».r,iH,i;.LIiJ.
inllr,,rrii.^£, Tii.C/T.
<uUlA.i^>. « a imU>is G. li.
iu^}ail|0, f . S. I^LR n ABntffl, ]
prt4i>.T. S.U.IIH-
tr«,ik,^Wi«iw«*iMiiBKft«.
./■iiw.piffiili^ Jt. I. ac
!!(, (I. i. 320. lU. lOt. £. I. «H.
Ml-ldHuo, 1, li. .iil, rtW, m.. L •Dj-.m. t.il.. ■). «■
if>ybUH4«.ii.rai,
>*-n
H-, prv. ki<J.r, (■ccvML) £.
T.tf/»i«
!l'^ "^'iKl'' ■"■ ''"'' •'"'"^ *•/■
mm ta Oatfty. HL i. A33.
.„!;£,:'
<>..»>, «.II.Ml.
or f ■n.r./.iT, JB. TLaOX .unKi,i.r.'i / n^/ J;. ilL Ql
lUitFrlu^ nr, rirfw n^ *»■ li| moUr, 4^.. T.^Jl ll. 11).
JC, .. rjl. - « rU. » knr Ita tf .« V .■•
U../-I.A je. TlU. u .««I. £. li. Jig,
llMln',..S.IrU. tr «fiBTiid nn/jh (ndkn, U, K. m.) <l
» 92
CLAVIS VIRGILIANA.
?
ii tnri h\i, siipfon. cna efi<aZ.£. li:. 57 j^ x. Tift. iL 726. kii. 13471& nrmomni^ BL z. TG&
J\i ' 9^*i. M^-i. 6nim. pL m. the fwii attntf
lttfB.% % t.lpf 'fttttu arj'ut»igate, G. sumiiia n-s lAc 'a/ctjy if f&c ku^ ^. i. 4ja. £. i. S. ii. 1-tX. 6J9. iiL
:«. :ll. «i«iii. .r. ki. Ju£ 2. t<4. iv- 379. v. 52% n. 4&9.
■nSii-tii-. f*ir. v^-jtdt.i, «IfUcil, £. ■umniA leiupuni.t.K /err.Wa^CzJi* 4GI. ic&. 7:^. 871. «ii. 31*^ Tiii.
\i »7'. 17-J. ' 57 J. &. S4. ■!& II. 3P. 734. xii.
fUiniiiii'-. V. Z I ^'•adcr.fr^ sumr4u«. }MT. (^«iinj^j (aJncn. 2S-t. bl7.
ai^...(. fi I r.'>. iftAini', JL. L. 5'>. 67t-. fap<Tiaciu, v. & /«fuf er looi «rrr. £.
Butii>u«. (ur. hMihin^., mc^JlgzTimgf tuutwi» ^'itmntris, m tfu mm ^f the xi. tji.
£■ 1. •'.'-■ b u-.Ki- ii. l'.\ fQ]iprir:iMiiier, V. & J ftcniiii wtf, £.
■D*f'^>. «.^/ mifA, Mipj..'iit £. X. tupdl-1'^.Klil '.t ux/>'inwHfsn^fciii- >il Oi>^
^>.o. bui'*i'ti,j'Aii,uu. •,(«. i. lco.
■IICr''tnr. V. 3. I im pvt iiiM<<r,
fi
luk . . , _ . _ .. _. _ .
lini. 8)!U. «upcfti,*. 1. 'a'*. ^r.:.!. ^ it...x: v:t-.
1«« ! .'. .V.. vi.Tii-t. xi.3l7. (j. iil. 27(1.
aict. .Y.- \. i>7i. (in, \ii. iiH.) xL rratrt or tt.f r.x*r,Ci. ii'^ Sl?.
^>.rJ. 6«i'':>,v./'<iMiu •,(«. 1. Icxx ■(ipvnrjirus t. _ / atlJ.
;r>'fnr. V. 3. I atn put iiiMi<»', MpeT. prjr. cuiii accii^.] kmk. .!E. L kiipmiirniKi. v. I. / r.'uncic--.
Hf^.-.. 4ft.«. iK. *u. 4' A 6=!l).bc«l. ii. 4'>.\ »1. AlL *ii. 751. t't:;l «^imi.iE.ix. 7U4.
(.■n, T. f. / yi'i#Uj-A, £. «'. 138. X. \iii. :I.'7. ix. 411. \. 7dc. 341. xi. *u|ieni^. atlv. /rpwi wfH^-.ir. .1: rv. rl?.
1-7. lial. 8)!U. «U|ief«^«. 1. ^A,'«. PC.:.!. ! it..^: v:t-.
nk-u<. I. m. n /'H-.-im- o'' trtmA (Ae/i ,
ti.ii. ....')■
plna^Std ^'.-oiriiiZf, K. V. 3f>. G. L
l.M 'JIL .>^ <li. \l Ul.
an-^iei nr ndjfi «/ tAr jtlamghLd
/uv</ «;. I. iix
Ciir/ li. ii. -.'4.
frni'. ■ i,/.r fr.-<nM, G. ii. C2. X..
ii. • «r.
(Ar /r, ,//.0. IJ- ':n.
p.i -. t.rtr''. ii. i»i. iriC'.
* u /1 . .' j-.i. j; >.
a ii.i;i. .7. \ .■■*•'.
» ■uif-(o. «u:; - '.r. urts i>. (''■"vfonr,
i-.. ii ■:•■
^ »■« «_,'"■ {■.-rfi.ri». It. iii. -H?
■alff.mis iiut. /.r/i.t ■iri<>i'j>, J^. vii.
•17.
'..^ 6uIirt.o. lii.i». ui. Sulinn, .r.. ii. 412.
X. ^17.
5Jt..
«r inA^-t tha», If. iL J73. .£. liii.
Ji:vi
ra:hfrt\an, £. ix. 2?3.
b ' fccjii/cf, .^. \ li- ClK*.
oi*. , li. iii. .V«>. -t. L y.»* ii. CS5c
V. !!.\V. «i. ::3^. 515. i.>J3. x. 4^
\i. Cr i.
»ii|M*! •'iniPiii. fhitiiiu ^•.. viiL SiX).
(luu^ ^M.il- '•i'"'', t^ i. 'I. JC. i.
T.v). \l. 17. iij. Vii. ^ll. X. 7«;7.
h<t •" o- -^.Mf. .E. ix. • I.
Oi"..'./. f.r. ■'./•. rrniir. li- iV. 553.
.Vi\ .:. i. 7;/0. iL4l«'. \.73:i.
Jfi I ';..'■ ■^■•■jj-'/ fn, ii-L. II. .(ml
»'■; i.. 1 !i. '•■■■ X. 1!^!.
^irif- «ul- J. .-. '. T.. T. -»Ji;. :^\
\, .".1. 2.'A. \. •!■ ... J>i. \i i.l."i.
mm,\. ^■vb. I >ii/i <t\t fpt.tti »/,¥.. iiu|-i". .)..*. '"•'.'. !'• ii. ''*^l. .!-•. iv.
p;iu.- ^■^i-1'ii a?cr. j-1. 1 iM. iA.^
•eu>;;i >.-«( . li. ia. 141.
patt, .r. ix. 314.
pa^ ffvoiiJ. K. «iii. C. £. j. ;24l.
fUiJ.x/, X.. iL L?r.
^ 11/'. SiTiti, .4*.. ii. J-Xi. « ii'.. o^
ap/Mai-. ifit.vy a.^-. 1. *K. ':'■. JJ3
n-rti J.HI pa.*, E. «■ '.'■ ff. r.xtiof.
.L. liL Sl.'..-.
«hcu^ii., (i. i. IZ9. ii. 331.
<im Oi. /».'■'--, IXr.. ft.5 ■., J*< ut;:.f.
ri. I..
wi'.^ :•■ intniil. .>>i.' rnai,, •i.,:^ltt, JtL.
vi. .^■'j.
mm^j, . ,>. / f'u;i tip, £. xj'i. ;il.) ur-
tifp 1.1, . •• 'I ", (*. ii 3 ^.
m,-.-*. aii/»'. .E. vii. :;•.•!.
i»L/?".', (■ ri-.'.^ l-.. i. 'J^ JL lOJ^
.S7t;. 5r*. vi. a)l. xi. 7.*». ^ii. 9\\
iDmni-<i- ii^ i.iht *«j>i. £. iv. ^7. xiL
■57;.
(£. -II «r. ;E. X. 70.
■liiKiiHiiiio. jor./yi:.'. K. «i.S?.
♦' !.■'. •■ '1.^, ri ivtn fcwi, .T.. »i .llfi.
tu>iini-ii II. i, n. n >i-n.iiti{. Ij. lii. 311.
i\. .'1'.'. .li. ». 1 Kl.
iT7. ti Jl" V. 15.:. y-':4.
fr-ii-i iilto.i, u ■ fl. JIL. v. 1-07. \lii.
-.iLV :x. 1« ". 7.':i. .,.-1. . , \ i. LJOl.)
tr.A'1 (fAu'-i r.ivir.;ft.; J^. ii. r(.'.
6t.'i.'>*. w.i. i<,:i.. ...'j . ii. iii. !> 3.
.1-.. i.J.i. r/.«.. «/.■. *!'. U'.V) X.
4! <. C;;J. .','7. \i. »;. 17".
vf><.ii. (i. i\. 1'-. .'h. ii. 7.«;. ir. .2'.>7.
'W»: » :'OiX
i^f, .'.'i''',.1 . iv. •.'.'. L
(i. ii. '2d
t TtifihiA, ormvfi.f, X. L ii^>,
rrr.ifKI:. .l:. T. l..^>.
f.iu f.'c.., .!•;. i. :'o''*.
pitviiU, A-.. T. _.:. xii. •Tt.
f.' ,'ii> :.Jh .Y i\. lo t
tr u.i ■/.■11:1-, ■..>■.. viii.ti.
irij>^A,<^.i.. .¥.. V. 1.'5.
*i.i> bif, o ..«iri'.'. J', \. ;"!.
ciniyi/<i/-.t, ,y. iL .*'»7. iii. S-.r».
nti:i:t, ..«(■n-.. A.. ii. t 1 i \n. ..3?.
tltl i-Ji.. :.,.,.*. lbt',in4i V '.t,|..
r.l*. .'T. IJ. li. ;;||. iii, i.A.IJ
.>.. \..'il.« 71 J. iii. L7.i.
»u;t' !<«-!»!"•, .inll*. |Mr. .•tu.irfi*;; - #-'-,
A. \. .■-:'.!.
buj'i'i •»-*-., ii;<, fui^. a.-.'t-r, Hi,iiiii.f,
.;.. xi. lujL
V* ru. tjti. tiu, »iMiiiiwi'iij». £. iiL Mij^T^iiii-ti. oiiib, f. mp' rttiiw\. SL-
\.K ' \ili. 1K7.
•r
■U|i"r-,i.<.riii*:. |iL n. Aca-.riv, X., vi.
7:.7. \. -JM.
(Ar fi^, .1'. \> Jll.
;i'>. «ji i.l»w. t, .K. \ij. -^"2.
iftv f .' i:/i kti\) O. iv. 3ii5. Ei. «11^^? .di.itus j^t. ujit,*!, verw^ht
VIII. I •. "/ ' ■ ^" '''' '^'''-
SUmnui-:. .. '.1. 4:V'"*f. (;•■'■■«(<'(.) &lll>ciail| u, ». J, / in*rrt'?'. K. V. -Ili
(4r /•' ■'■...' i' ■ 1 ' f^ .'11. »• ■'O,''. \ii. sii|n iniiiiiK, |44r. ('■ h, *ii/i./i<«J, /t. t.
^ 171.' .4. \li\ \\\. . 1. 710.
* lAe f.'p. r. i. S3. (». i. .:'i'^ 40L ii. Mijii!r-.iii>. ^nii>, pir. innfMmmr,
|J'7, >iVi. ,'■:!. III. !:.»■>. ]*■ iv. </.i 1. '.f I' i..?. iAi;A. .E. i. 5a7.;pri-
av,». -,.,7 .!■• i. i-7. ii. n li-..:. .'•.•.>-.■!. ;n.
th\.->t iii. ?■. 34.1. «''.V i\ IfS. #.'..:..'. .K.\. I7J.
' 4l'l VI. n*7. .'ij.'». vli. H). ."ii::. ix. m ..•■/ '<.., .t. \:ii. 2f>:»,
*- ItS. S.L 0'7,7t7. fl7 xi>, 113. MilMTtiil-lo, v. i. / nli^ktufon^ JE.\i.
(nliir I /'• ».'', K li. 47. .1. tIL ns. 17.
! .*. li« •■ 1" <'■;■' .K. J J;;-1. ••U|XTlii-,i, .-i . 1. i»m ■'*»!'*, J\. i. 52U.
■• '. tkeMhfv^ '/.<>. i »>♦ '. iii. 171. Iv. ■uiktIm'», n''j. >'n,u '
5V .1 .i. 110. 1 »7. II. 5Jfi. V. blJ».
ly. ■J'J. \i". .1'' ■
lAr •.Pii"«f, li. iL'-."^.
ca(. .i...in/ i/: '•. iiL IJ3. 165. lE.
xii. .!1
al*',;»: ;. i . iri.', .F.. L 212.
jK|r.. •!■■, .I-.,' 1. 3.4) lii'4. V. SM. vL
!".ii \.irii). \i. 7';5.
tip p/(i.=iL irr». Ai. L 7J7. ix.4l7.
■■frc^. JL li. S,!^
impi.sf irt, .4' ix. 1"J7.
IfiM. .■•i. iL Jrj 1. XL tt'l.
eatrcnef :. jiif< rmoU, iif nr (Ac bot-
(M,, if'. ii. ■•!:>.
rm-rni.'(,.1i.\L3l5. XlL 174.
if/^M, iniBeriit'. ff-a^ty. /K. 11. 90C
. 4Si).4ro^ iiL^Kil. 'iv iv^ lii. 7a
t Vlii. 35. xi. 477. xiL ti5L t;'3S.
»iton»i'aiw. .!■. ix. inn.
- «MMU, o/.', .E. \. li^. aS. tx. 532.
Anii; i'.>fy, ,1',. \i. ul7. i\. 3*24. l^M^
\ii. :> ■♦'■.
iii:&.'(i(, .;'. \i. '«'J.
/'•\. V f' ..^'.v. I i. ii. i*>l. ,V.. \ ii. ^-oO.
;i'(i{''i', ii. iii. 117. .i:.. i\. 540. vii.
J<r."»;iL 7:1.
g!o:t'i.is, (h.-tnt,) jji. L ^l.iiL 475.
viii. «iP.*
nt.lfr, !•.. :.'l aiO.
,/?• Tf, iTi. L .'1*,.'.
!'♦•/•. ,1'.. i. isj.». K17.
Oilr.ti^d iK't^u./it.\utI}f, Uattt}/, JE.
ii. Sii,
/iriaifxt. «nTtifi^ £. ii. 5M.
rruff, Ji \iiL iil!.
«H' •.•:^, .t. xil. E17.
►U|i'»-i 11:, v. irr. / rrMmn, (■. ij. .'ii':.
i\ ■'.1. .t. iL .K7. \ . 12i>, tCl . 7.>c.
\'i. 56':i.\iiL 2M. ix. l-"»?. x,. iv
rrn /iiu, (fo 6e n^TXiMri/.; *: T.
tUi. (f> hl ni» VI«.-k; »T c-.-j .'* '"(,
.'K. *. ••!■.» j.
/i*s,'. ii j.L 1 1.
*rtrri *, .i;.TriL 3?!^jx. 212. x. 47,
«11 r ;ii«l.'(7A. E. \i. t'..
ojn .oii'i/ fo, or mf.".L»i( /"or. G. iiL
1J7.
«il\fr\i'nii>.v. 4. leamt ui-lutfkyif fjr,
h. vi.ai.
./':i// upoH^ .E. xii. 3Stl.
«U|ier»i»iit.i, T. 1. / AcT^e»-, JtnUcr
ini/i./, K. \i. 8*.
mi*'i^.)Ui, \. 1. / /fy o-wYrAcuf/, i. x.
iiu|iriii«, :ii!_5. 4jr>A, nhv-.x.
•=>'/■• 't <•• iv. 4Ci'.. .1;- il. 91. tL l^
tfrt. \ ii. 7or..
rtliitia/, .V.. xL .^-IS.
or tup.itmr, Jtl. iiL 20.
(Ar hvifig. .h.. \i. 4:-l. 5l'fl.
(*l frl.r,^, ,li. X. «u.
*upinini<, pur. rnrcr(«/, («tnicrf iv».
«i. li.jM. '^
wpiiiux. .-^,I,i. */m;mij; rr«(/», G, iL
27»- iii. J5S,
suppli..ia, tsith thr palno Mnavrds,
a:. iii. I7i:. iv.iaxt
Hipi-leiN T. 2. / m/ifr/jiy rvrr%il, E. tiL
9(i.
rc/!(, £. iiL 47l.
# c 741 xl. i:?i. xU. 'j6;r.
^ ril. s^uidr a/j A. y.\\. »4.
A
iC;/fiv^.tinihtimt{. Ji. iX.r.S4.
^'.■rf, i. xli. ;i77.
supenili-uiti, I, n. an cyc&ron^ E. Tili. sniipl-n, icif. mAj. wupplimtt, Ainia<y
lAc (op ar bnm {•/ an AO/,) G. L («ub^i.) a «xpD/iniK, rrl«iciHr.
«0.L iL54'>.iU.&7.xl.ABa
fU\wTt »»1«^«.,^ . 1. 1 <i«v lix^Acr (Aani «iTp <ru-Ilrr. ndv. Aa aiU*. mik
i, I. lOf^ U. ICC SS5. t«r^^r nUxt. ac..\- v.^\. ' Vnit*^lL L 4Bl. xiL 39a
18. vL 67V. ll. IM. vt«il'jok.,S..V».V;fii. vas^XkSr^u^V^YVMiilMci^
CLAVIS VlRGILIANA.
liipp6ao, V. 3. i tkrtuty pui f», O. L
348.
«iri, £. rl 24S.
Jtin ^/c. tet uiuUry JE. xi. 1 IflL
ittppo!»iius par. itvi-k iit,0. UL492.
tubstituted, {/mUef not rvmi^ £. viL
■}•.:?.
aayyfftMui^ pnr. art/ufty indoatdj K.
vi. 24.
nipra, pne. aftotv, ti. i. 3ti4. iv. 236.
£. xi. .'>iO. \ii. .m
«iwr, £. iii. 191. JT. 210. TOS. v. la
er u/Mv, .-E. ix. .j53.
mon <A'in,(<uf)rsruioreia, veryj O.
ii. ?-7.
(upri, «wlv. obovr, £. vii. 32.
uppf,; U. ii. 1J>3. .-F.. \iii. l49.
lupra liUTn, 1 a-n Kighei {than tke
re*t,) ovtrtopy £. viL 784. ix. 29.
xi. h::.J.
/ tour ii6oi>e, JE. xi. 5M.
iiupra ro, / txctl^ Ai. xii. 839.
lupreiiium. atlv. l'iat (o/all^ JE. IL
H^h farcwrll^ iii. 08.
f Af tkird and last time^ £. iii. 6S.
supr^muf, atij. tAu- latt, BL ii. 11. jcC
)uf[hcsty G. iv. 4tiO-
Ai^A or dlmtriou*, JE. vii. 220.
01- «/ic/rni/, il£. x. ^.
grratest, ezfrvme, <K. iii. '/SO.
(viilxt.; tkt laU n/^ciu, iK. vL 213.
a«J «upremiini, to a point vreritity
£.xii. 8Uk
tur-.i, s^ r. (Ae vkoU Uf /rwm tke
Irnec tntkt «nA/c,
fAe Iff. K. vii. 32. M. L 337. xL
4K8. x\i. 430.
wrrul-as. i. iii. a ikoot^ O. iL 17.
Mirdiis. HiU. flta/', iiueiuiS/e, E. x. 8.
sitrfr-*'^:*, eiitis, par. riting^ O. i. 374.
Jnc.
m-tnni^, <E. iv. 119. Ir.
riw*i»y, U. iL 1 82. ar •^rwing tip,
i£. iv. 274. vi. 35-1. x. 524.
«prt4^'n0-, £. liL ISO. v. 775.
Au<7r iixfA, tueUing/ramy O. iiL 29.
tuulfititf, JE. ix. 30.
imp<nHi'igt JE, iv. 43.
rttfinc kerstl/, G. iii. 553.
IfJ^ly, (b'uidinq,) /K. X. 725.
iitrreadinf-, JE. xii. U32.
su.^j^rc V. 3. / ame, ri«e, gram,
tpi inK upy G. L lCl. 1). 14. J£. 1. 582.
«Afio^ E. vi. 39.
tu -enff, ris< tUtove, (JE. X. 476.) am
moHnted upein, JE. i. 4-18.
iweJl, Ai.\\\. l.M».
cntiu, betriA, JE. i\. Cd. xL 63&
appcar, ji. iv. 362.
toirriiTi), v. 3. / pri:k up^ £. tv. 183.
s-Uf, ui«, c. a «wiue, G . 1. 401. IL T2.
52*3. iiL 497.iE.xi.1U8.
a wt/d boar, O. iii. 255. iv. 437. £.
viLl7.
Ao7(. iK.L6S5.
a «oo, .K. iii. 330. v. 97. TiiL 43.
83. xiL 170.
su<iceptiu, par. hejptn, lE. vi. 629.
he/rot. X.. Iv. 327.
siiscipio. V. 3. / (oAe up^
ttipport, JE. iv. 391.
or cjttfk, nctive, JE L 17& ir. 301.
vi. 349. \i. 806.
AnTu-er,£. vL 7_*3.
MiM:ito, v. I. / aaMiK, JE. viii. 455.
rotnt, JE. V. -154. (vr in/lmmti^ X.
26o. xi. 728.
orerrite, £.iL6l8. ix.463b
ttir up, SL xii. 108.
tum up, G. L 97.
prontrr, hring down hy nmet, O. Iv.
456.
kmdltj rmm^ SL. v. 743. viiL 410.
tpretkiy JE. xll. 499.
•iMp^ctus, par. tutpeettif JB. IL 36.
iii. 55a iv. 97.
•un^-us, Os, ni. pramcct, £. vL 579.
kdfkt, BL ix. 5aa
loroCTdft, V. 3. / Aatir uo, Q. il. 389.
JB.vLSA8.xiL m
or «<mm, 0. iv. 307. S.. L 318. ix.
4^1. xL II.
Aani^, O. iv. 247. (iaimO & V.
48J. xL 575.
«m^rtnX, or tum up ligktl^ O. L 68.
rsatn», (i. ii. 38i>.
kuildin arrkct, 0. iv. 162L
d.dir(ite, S.. vl. 859.
/r, ii. xlL 512.
sus)>^usus, {Mtr. kung up, 0. L 175. JB.
vL74l.
or upon, E. ii. 66.
douU/ul, (£. Iv. 9.) in deep ta».
pi--.>r,ii iL114.Ti9. UL373. v.
827. *L 722.
bonu iio, K.. viL 810.
tuspena-d on, «r leawriiif^ ovcr, £.
viii. I9a
su«pici-en4, ^atis, |uir. t—kins up fo,
JE. \x. 403. X ii9a. xiL 196.
tM..ing kcr kitidupto, U. L 376L
su»picto, V. 3. / looi upy S. vIIL 537.
or bekold^ (i. iv. 59.
turrey. S. i. 438.
admirr., E. ix. 40. JE. vL 668.
suspicinr, v. 3. / um tutptcted, O. L
444.
sa!(pir-Hus,4iilis,p«r. tigkmg, JE. L
371.
sujitentAtu)!, par. mWMi, JE. x. S04.
sust^iito, V. 1. / kotd or ttay up,
tuitiUH, <K. xL 873. xti. tX2.
de/vad, JE. \. S3J. (i09.
or lupport, il\.. \\. 224.
susUuPo, V. 2. / «««r<im, O. IL 297. ilL
^•il. S.. \\l 786. X. 8ia 884. xii.
79£l.
(nr mttnfaia, (i. \\. 515.)
or tupport, 5rar,(Mra, JE. rilL 137.
keJ'i,p<>iic, 3L xlL 726.
kold, carrjfy wmvc, S. viL 991.
or rrpd, ward ^, JE, ix. 701. xL
susiirro, v. 1. / moAc aa Atawirfiy
iioirr, G. IV 2tX).
susiirr-us, i, m. a murmuninf kmmr
ming noiu, K. L 56. ',
sutil-is, e, adj. ttitckcd., JE. xlL 273.
leatkcmy JE. vl. 414.
sutus par. /euf e ncd <ofe(A^r, ooiiipaeC-
edy O. IV. 3a
rompiieated, JE. x. 313. *
SUU5. pro. Ats cum, (Ai-tVown, tts, E.
vii. 54.
kimttl/, E. viiL 92. £. iiL 6291 xL
502.
f Aa( a^r« toif A tkem, G. I. 21.
Ai« owis nafii^e, G. U. 27.
Ai« mneient, pn i Tibed, G. ii. 393.
propcr er dut to tki m, G. ti. 427.
oipn, propcr, E. vL 641.
er eomrNierit, (}. iv. 19a JE. v. 54.
orjfit/or (hit ngt;) JE. iii. 469.
(Acir oam (young ar pattort^ 0. 111.
317.
/avmurahUypropitimuiy/riendlyy JE.
. V. 832.xiL54a
«Irar er dcttined te kertel/, £• rL
142.
Af« diu, natHral, S. vl. 152.
tktir /rii ndt, <K. vL 611.
tkemtelrti, J\\.\\. 664.
i(.« rrta«f<r, S. X. 395.
o//o(rM/,a£. xiL129.
6yl-A. (ratktr Siki,);c, (. SUa, fi. xli.
715.
fiylar-us, (rofAer SilarusOi,in. S'bir-
us, U. ii. 1 16.
sylva. u», f. rt ;ro* rf, /brf«<, rrocc,
er u skarp ir-.d, (i. i. 152. >
a vnlH, K. x. 52.
a tret (m -i-ine, G. 11. 26.) JE. vii. 515.
a nMr^>ry v/plmMU er t^pitingt, O.
ii. IHl.
a numArr efttalkt, 0. iv. SSSL
Aau/m, U. L 76.
a AoKf A, £. iii. 24.
Aomrr, JR. VL 444.
(A« bem^t tkM HhAit tke mtdi,
M. tx. t^UAk
<AU«r,£.xL89f
8jrlr4ii-«, i, m. Sjlnam, X. !•
Iic.
Sylv^t-er, (risO rr, udl. wemigt
van er «we4f//aii^ E. liL 7a
pmtteral, cenvmmnt ammmf plt
mnd dewnt, vkert tkereymm <
woeii», er mur wAieA tkKf '
atand^ E. L 2. ^
«n(AirA«(«,G. IIL411.
oh/J, e. V. 7. Q. il. 2. 51. 183.
37L -^
er «naJtnwfciI, £. vliL Stt.
rearA, (living in -.wsorfij £. ix.
Sylvi-a, r, f. Hyhia, JE. riL 497.
Sylvi-tis, I, ni. Svirlus, £. tL
769.
S}-lvlcol<«, V, ni. an Aannlcr e^
treerfa, iK. x. 551.
Synicusiuft, ailj. SirllUu^ E. vL 1
8yi-iu»,adJ. Syrian, G. IL H8.
Byrt-i», is, f. (jjr -es, iuiu, pl. T,}
8yrt«>s, (tvo auiektmnd* en
Afriraa • eatt^ JE, Iv. 41. r.
1'J2. vi. 60. vii. 302.
fiucA«aTuil(, £. i. 111. 146. x.fn
T
TAB-KN8, «nti», por. dmicActf, J
173.
tal>H-«. i«, C pining sidbifM, £.
442.
tabidus, n^J. oenMminf, dtttroyim
er matit^tnnt, .1*. lii. 137.
tabulKi, V, f. ptaid:!. £. L 1 19.
tk* timbcr,joiita^ JE. ix. 537.
tabulari-uni, 1, n. rAr cAoiuxr^i;,
er plavi- wkirre tkc pubiU rccarii
A(|rt,G.iL50S.
tabulAl-uni, L n. Jleer, le/t, ti
(plu,.kt,) S.. ri. 464. xli. 672.
(Ar brimcJUt o/ a vinc tkmi run i
itentml } ringUt/, tfitti er c
e/ tke vine, or /rem ite^
«fa?r,0. iL36l.
tab-uin, L n. gore,
m eontagiaut juirc, ireiiefli, Q.
481.
hloed, S. ix. 472.
Tab6m-its, L m. Tabumus, O. IL
J-:. xiL 715.
Uceo, V. 2. / ktep tilencr^ £. iL 9*
j»a«« uniuNf,G. iv. 123.
am AiuA or ttill, /E. Iv. 525.
taciius, adj. stVeiif, (pr not Mm
S^ ii. 25i.)
ipetrhU%t, S.. iv. 3^4.
privattly, JE. iv. 289.
tlUy. R. Ix. 21.
(f Aouf A no(Aiiif it taid e/ithyi
evidtnttg, G. 11. 254.
Ai(l<leii,irc.-r(, JE. iv. 67.
net spektn e/. nut mcniteiudL M
841.
privmte, relired, S. viL S4S.
ca/m, «fa//, JL viiL 87. x. 227.
«)/),.£. xiL 219.
pertacitum, «i7cn//y, ^ Ix. 31.
tactus, por. «tmdb, hiaited, E. L 17
tact-ns. 04, m. f Ae feurA, JB. IL (
viL 618.
lactu, sup. fe he teucked, 0. 111. 4|(
lECtl^. flt, f. a pitic or pitck trec, E.
49L /E.iv. 505. vL2M.
m fer-A, .V.. iv. 33% vll. 457. Ix. '
er maUriaU/er fen-Acs,0. IL 43
er (erc, S. vi. 593.
hrandt, S. vii. 71. Ix. 563.
JUc, M. ix. 109.
(marriage) terrk, £. iv. 13.
nuptiaU, JE. vii. 338.
Ucdirt, V. Iiiip. ii tprorufA,
i^-^efA, S. iw. 451. V.617. i. •ML
tsKli-uiii. i, n. iwficcf, ditrtgmrdm
iT.33l.
Tff-mirlo.s adj. Tfimarkn, O. Ir. <I8
tirni-A, K, f. ajUUt, JE. T. 2081
braid^ JE. rtt. 352.
Tnff.us. L m.Ta|rafs£. Ix. 418.
talari-uai, Li^ m unJml(jmU wh^
Si. iv. 2S8l
-L
94
CLAVIS VIRGILIANA.
l
>
l
tw4 ritf4. E. V. 41.
in n«> ft m nrner, £. Xii> iS^!.
CAu, 3i.. I. 74.
TAUba.^iUt, ralon, BL xii. 313.
|alp«,ae,r.a«M/c,a. L183.
|MB,Mi*. «•,»,
kammr. (i. iL 3l&
M MMeht ¥.. ▼!! 787.
tiim coui mottvit^>tanding»yft,
by W ^ L'. IX. b2.
Taii4K-cr, (vi.'l nw) ri, m. Tanagrr,
<i. liL IM.
Tuft-I«, is, m. Ttnais, U. ir. 617. ii.
&ii. 51S.
ailv. a( /ai(, at itngtk^ wlUn
ail » ('oK,
V. 3. r towk,
ciil«Mvi(, (i. iv. 36;i.
rMvA, ar/Tpr uf, (J. i. S03. JE. iiL
6G3. iv. 612. ix. I3.'i.
IrMM, iK. iv. ASl.
jfnfc ko>ntj prtu kard upon^ £. iv.
m.
MMvc, /K. i. 4^2.
iraw, /E. xi- Rt:i.
In^ Aa<i/I« nvT/', .'K. xli. ^l.
teiK|nim,aitv. «u »71 K. x. CU.
tanti', lUv. .•ii mwcA,
4yMm4r4, ii. iv. 412. £. vl. 73.
xiL 2>l.
•0 /aii» a timiffG. ili. 47G.
UuiUllu, adv. \.i ntKrA,
«»/« b:. ii a -28. iii. 50. vi. IG. x.
ii;. f r. i 7». iL 2'7. iv. 45-:». ai.
ii '«. i-»!. iv. 32^?. r.',7. V. 814.
v». 74. i*:^. 647. li.a vii. G19. ix.
2rt. uy«. X. ziti. 877. xii. ew.
.iratHim, i, II. fo mitfA, ^. v. uiv. vL
bDi. \. 400.
nvn»t aHtxtenttit.iVi. r>43.
In taniuin, feA^4, JtL- viii. {(76.
n mv 'i <!., .1'i. V.21.
taniiiv, ji<ii. «<• iNurA, *ii {TC«/, 10 miiHyt
rM'A, 4-i- iii 2^2.317.
ffA fotmUtntfli, Ai. iii. 4j3.
»9 hMi.. UlHftiia^, /E. i. tOU.
faii-^S t:'lS. m. titlH:.try.
ea^fnti. AL ix. 32-'i. 3!*^
ln}H-t-iini, i, n. ri>-A Aii>{.<-in^< «r koru
«••rAi,c vii. sn.
Tk|i:^-iis ijin. Tn|Mii% JE. i\\. 6P9.
TaxlMi, iiiiti^, m. Tarch'»!, £. viii.
Tarcli-iii). iiriti«, m. THrriion, X. x.
IV,. «..-.
tuni-aii-,'iiUi<. itv, liHfreiiagf M. v.
i/.' 'iWin', , /1». xiL T^i-.
titnr«iii«. |iar. retOftl.iL .-E. t. 458.
t.tiili'-. :hiv. .'iliiw.ii. ii. 3.
larciii, V. 1. I hinilt r, ;: tuiJ. £. xi. 21.
diivAlf, m. X. 3i7.
eiori «H. vi. 7:;i.
tvdor, V. I. / iiin hiiuUrttf, Httaiiud,
JE.xLVril.
f4rdu<r,iKy.«/.<:cr,<an/v, iC. ix. -17.
• alf.t» pacrHf E. x. i-K C. i. 273. ii.
20«.
l'uU la$t'-lk, <tr rlinfU uymi tkf pu-
la'f. c/ii.Mniv, li. iL 12'i.
(nimm » m^B/^ii^^/oT- in i-^imiiiy nn,
li. I.3J. ii. IM'. J{. I.7l'i.750.
ttn^ifiu';. G. iii. -I l\.
.iH^r.iik,^. i\. 47u«. AL. u. 720.
kaltin^^ it ii. 43u.
Mii-i, Jt.v. Ui<2.
Tnrvni-mii, L u. Tarrntimi, G. il.
l97. .K. iiL,Ul.
TArpn.A. », f. Tariwi.i, JE. xl. r. w.
Thr|M<lu>,iicU. TariMii.ii, £, viii. 317.
TkninhiM, /ifuin, rt. m. the T*r-
nditv, JE. vL 8t7.
Tarl.im. i«L n. A.//. fJ. i. 36. ir. (Ac
ixvif /il itfihp-n ttd tpiriti,
tke rtmrr G. ii. '21.^2. £. iv. 446.
dupt, rrrett*.'', H. iv. 4K2.
Tart«r.«t9, i, m. TMrtani*. X.- vi.577.
Tatl-us,i.m. Tatius JSL. viiL 638.
Uurros, adj. frit//*/, £. ix. 7U6.
tauriiius hiO> frH//V,
fnadc ii.irii buWt kidt; O. iv. 171.
taiir-u«, i, m. a hull (vr bti// Ak<r, &
X. 7»5.)
$ttt.-n. ¥„ vii. 80. U. L 2ia iv. 53&
5W.
hu/loilct. ti. i. 45.
ox. orri, U. L 65. iiL 513. £. viiL
3ia
/A* i-oHtttllrtion Taums (}■ i. 218.
tax-^«, L f . n yrb; (rrc, K. ix. fU). &c.
Tsypei-H, f». "C T.iv£;<te. ti. iv. 232.
Tay^-iiM, i, i.|. TwyuoiiM, O.iiL 44.
Taji^iH^-i, uruni, |)l. u Tnyt^tU'», G.
li. 4b!<.
tect-uiU. L n. Ikr roof. O- i. 347. 44!l.
£. ii. 242. 461. 473. Iv. -2-JiL 374.
38.'». v. 2U\ 393. viL 512. t»X. «liL
26. 3t-r>. \5o. xiL 500.
vrtip nf an Aoiue, l^ «iii. 99. xii.
132. 41)5.
an Aoi.jrr. K. vL 81. G. lii. .'HlX iE.
L 42.1. ii. '^yi. n\. iv. 2U)l tkiit.
VL523. vii. 2:^X333. 502. (affolrO
xi. b^n.
kitlt,dtn, it. iiL 438.
arfltr, U. iii. 31«^.
crzviif, (i iii. 41 :\ iv. 61.
Ant, G. IV. 33. 47. 104. 113. 1C7.
25^.
tkcWr, G. iv. Gl. ,K. \v. 261.
pmlfft, rtttnl, •k. L «)27. C;12. 63*1
^..V 7Jt». ii. 410. 451. 4.">L 4x!».
.•iOi\ K72. 67<». ♦;9.V 767. iii. «l.^ iv.
18«. 343. 457. -VM. vi.62.'». vli. 12.
S3l 77. H^ 1i;h{. 170. IW. 4I.L K-0.
.58.V liOa «ViK. viiL 353. 6^.4. x.
5. 75«. xi. 2ia 237. 447. lli xU.
81.
Ai*A hattl- mcN(%, JE. iiL 134.
/irrana'^ li. iv. 403.
knunt*^ fd. vi. R.
nutrc, ^. vl. 29.
corc, AL. vi. 211.
ati/, M. viL 127.
orVcici). £. vii. 3l2. xL 146. xiL
627.
9ta/l, (i. iv. 434. JF.. vil. 50a
(en/. U. iii. 344. A. ix. 502.
lurirf, ;E. ix. 55P.
A«imr, (•luii tcct.-i, G. IL 409l) JE. X.
2ai.
an Aii/»ita(i<M, G. iv. 153. £. vii.
313.
«*//*, (i. iv. 17*». fli. xiL .S91.
tectas jmr. esiTJ-ei/, JE. vii. 279. xi.
851.
Aiiiclc»», /K. iiL -2S(;.
conrru/rrf. G. IL 301.
.tKrvfd, JR.il. i2i'.
tktlttnd, JU. iiL5G3. x. 8(i2.
•r nfirt/,G. L 373.
Jf/l»i'/rrf..i;. Ix.513.
teriini, (|iro. rum pra-{}.) ir^A thc:.
Tog<"ifU5, BilJ. To'f ivnn, O. i. 18. JL.
v. 2.«3. .Arc.-ultan, vL. viii. 450.
t«Si-iKl(', griT.ty fc«:i»'C /iii/ or covertd^
G. iii. IVl.
tc^j-ons, «iiiis, mr. roitriiij»-, £. xi.
630.
«Ai-.ikr^i'-."' {iffnir o.tf,) £. ix. 438.
eQiuia/.-ii^, ;]£. vL 433.
teffm-ei), inis, n. n cmtriti^ or cvjtit.
{ikndt,) iL\.\. (i. iv. 5»«;.
«fcin, ro,4i i</rii-trt«, iR. L 275. S23.
afrnnoiut, K,. iiL5l»L
AJtAiiA/, .K. ix. o77. x. f.CT.
mikJH^, A'. xi. 7"i7.
Tuiiiii:u-iif, L m. T«ri|ula, £. viii. tegn, v. 3. /'olvc,. t7. L 213. ^. vi.
,b B-ta
"Tarmiit-ns i, m. Tan|aluu, JL x.
• nrtareiM, ftdi. Tartttcw, K- ^
138. X.MI. xLT71.
Ai(?r. it. ii. 15-<. 472. iv. 250. ix.
cwrtii), 1L.\\. Wl, V\. Wi.
Cii •rp(-«c.\».\>.^«ta.
oT-r-iKocZr, £. vii. 49. JB. iii. 35. Is.
.^
•&«airr, vi t/, G. L 4C7.
hirjr, ti. iii.658.
c/Mr, G. iv. 414.
jiroiri-t, iE. iL 43a rii. 73i «. 22.
50. xiL63.l48.638.
Uiw/, ISL. Iv. f^.
mc/on;, i£. viL f^'JD. xi. 12.
iXrrtiK, JE. viii. 34.
jfrvtc ..(,£. iL4:-a viL732. x. 22,
6a xii. 53. 14C 53.i.
tccor, V. 3. / imi %.-vH4xaUd, £. ii. 22^
iv. 123.
imhtnifrndf JE. viii. 95.
iWcrmi, JE. X. t^04.
tel-A, a-, f. a wtb, (i. i. 2M. £.viL 14.
K. 4S.9.
a/oom, G. L 235u
iMi>/,G. iiL5fi2.
$ilktn ^rovttd^JE. i». 2r*|. iL 75.
TclelK>«. «nuis P*- "»• «*« Tetehu»,
X.. viL 7.15.
tell-iu, iiri*. f. rAr eartk^
or frt.Hnd, G. 1. '21 L iiL 83.
OMiMrrii, E. iv. il£i. JH. lii. 416. €73.
vl. i^. viL 85.
er mnRlniK/, G. L 7.
ajirld. Ki. ii 2^2.
/an./, (i. i. 1.7. iL 173. iv. 462. C L
32. iL t :». iiL 95. 27.:. 412. 477. v.
9. aa viii. 422. x. 2?;;.
or a Mi/. (i.L C^. ii. 213.
rro/M, G.iL I7i iE. i%-. 276. »L7W.
viii. 3'A».
u/ufwi, .fj. iii. 73. vL 23.
empirt, 'l'. vl. K77.
nfffim:, /Iv, »iL 120.
linitt^ fifrmds oftke n^arUy C vfi
22,i.
«o**»f, Ai. ix. 285).
mnxnOrf, Wi. x. MOl
kinxi-lont^ £.. xi. 24&,
i»,/iilnii, iit. xll. 6:A).
T*l-«n. unif, m. Telon, & riL 794.
xii. 5i:u
U:l-uni, i, n. a c/arr,
ooiM. K. ix. 12. O. i. 4»9. JE. L ft»
ICB, G»i6. iL 177. 21*1. 518. S32.
358. 4-22. 470. 62a 627. fU. vi.
41». 8^5. vii. USU. 67J. %-IiL 117
*i. r2a I7I.32?..W5. TJU. 1. M.
ItJ?. 237. 413. 4AL tS8. xi. 117.
1»;2. 515l xiL 30»». bfii (?:«.
to/l, G. i. C32. ^. tL ^.'2. ix. 4.^
aritm; or jAii/), JE. i. lyj. iv. 71.
141». T. 5|V]. 614.520. »L5r «.
«>53. 653. xL 30. Cu\ «67. xji.
3i.:-..';7j\
vtnpoH. /E. iL 447. 161 vU. 5'.aL
7JI. iv. .'«L .V13. 662. (aiuW,
747.)74P.x- 4ni. xi. 9Vi. &».
**»'/, JJ. iiL 635. xii. 787.
W"u'. or itruktM. JE. V. 43*.
javt'in, ypt ar. lant^iL. \ iiL C34. ix
409. 417. 420. 73^ x. 7M. 771
»01. CR2. 8fib. xi. 48 L 6Vi. tOs.
763. .'^j^. K16. fJHia. xji. A^. .js-l
441 iCl. 77o. 887. ■.«O. .^1 J.
keaii nr point of a imditt, £. x
4St. ^ y •» »
Atfl«*, t/i»*, er iu«i( 0/" on «ii OTci. JE.
xil. 3R7.
trmrrjtiuc. |«r. vii^latfd, JK.vi i\\
tcnKT^, nilv. ni •; i>i,i. /li. l\. an-L
prominuo^ufji. AL. Ix. :rw.
teiunriatui. mr. (.» br d^*j4tcd.
etaitempti(>it, /R. x. 7»?.
temnci, v. 0. 1 lUspiae, «mra, £. i. 54i
rcmlcmn,!!. V|. t^Si).
c/i^/y, iE. m86.
tem-(s 6nls nt. (4e 6raiit arpaU mf a
//rt.i.rA, G. }. I7t. iii. ITV^ '
pe.'r mja chtaitit, JE. xiL 47a
TcniT.-c. n. iinlec. Tcoipe^ O.w. 8lT.
ra//cn,G.lL4fA
ir.napero. v. i. | moierratc, & L «7.
»' «LM^r, cool, G. 111. 387.
rr.f)e», Moirfcv, r^/^A« Q. L IMk '
«f «BT, /oriMr, G. L SSBl
.v#,«\V«bi^C»Ll46b
CLAVIS VIRGILIANA.
rtfrmimy & U. S.
tcaiii4it««, 4U«, r. (MM, •««•%
mutfAcr, 0. 1. 2S2.
«torm, CeimcAl, 0. i. 37. 359.311.
323. 4ir ii. 310. A. l. 53. 80. 255.
Srr. iL 6IU. iiL 628. 108. ▼. 684.
(or foddoMM frrtidinf wctr ik»
vjeather,) 772. vii. rJ9. s. 97.
{Ac^a^,U.iiL47a
hnrrietnu ofxear^ ^ TiL223.
phttiomtnvn^ vittdhtr^ iH. is.20.
ilritriuf ion^ Auvor, JE. xL 423.
c/oi«i or siorm, SL siL 233.
{«■injjusuvus ailj* yf(« •*■ »» aprtper
«taioit (0 k ni/, (i. L35Q.
toin|)l-iim. i, n. a templ€,/aiUf
doiHt, JR. i. 5iM.
chaptly «Aniir, £. iv. 457.
tcni|>-us, ori». u. lime.
tAe aiiK.<, iH. zi. 470.
vrrMiif tunctitre, E. viL 35. JB. Li.
622.
«rttf , £. viL 37.
hoHiuh oftime^ M, l 278.
jcofont, E. iii. 42. 0. iv. 231. £. iv.
mutrttrt oftht vear, O. i. 2*9^.
tcofin^ txme, O. iii. 123.
•u:a«tOfH A/n»orfuiiifv« eritieaJ! tM-
moir, .K. iv. 21)4. v. 63S. viL 611.
xi. 45:\ 753.
tpa>x, /£.. z. 4C7.
temfltt, H vl. 1*2. viiL U. (J. i. 2P.
34Lt. £. ii. 1U3. tiH4. iv. 637. v. 71.
24t>. 20% 4ltL A^A &U. 85A. vi.
tkVJ. 772. vii. 135. viiL 2««. itn4.
ix. 418. 538. 633. 808. x. 5J8. 891.
xiL 130.1 62. 53l:.
fortlocki on f A« Aeoob of ticrimi,
/E. xiL 173.
tcu-a\, 4ci«, iu\;. (4a< AWilrtA fnH^
ttidct lotiz,
tenacioM^ O. iL 134.
perteccrinf, M. iv. 188.
Juddimg, O. L ITX
(cartnf , O. ii. 421.
vitcoutfCimmmjf, fhdincui^G. \r,S7.
Itil.
rripinf. G. iv. 175- JE. vliL 453.
xii. 404.
hampcrinf, invclvingy O. Iv. 413.
biting, M. vt. Sl
ti*iHl-ens. ( utif, fmr. «treldkinjr m(,
tprctiding widr^
ttrainimr, koldingttiff^ 0. 1. 51 X
Uftint:, Ji. i. 'J:L
t*y-ow<H«, £. iL405i
advanrin-;, JE. vi. 684. ix. 768.
t<*n<lo, V. J. / *f '-rrr& «itl, tpreadj
i rtend, ii. liL333.
.•\9ot, A'*^Mi (o, tinh drra, G. U.
SiU /E.iv. 44K. vL.578.
Jii(enil,U. iiL3UB.507.
rjiplii, O. iv. 400.
f/rtrup, G. iv. 635.
</.iM'rn,£.i. 18.
ixad or laittowardt, S. i. 901. 55L
Acrr, Botn(, £. L 'iJO. vL 240l ii.
731
^ircrr, CL4iaB5d.
ineoMp, SL IL 29. vliL 605.
fnaJh,iIi.iL205.
nuirffro¥r,<(rtv<, £.ii. 320. ▼. I55b
Z. 354.
hnsttn, £. iLSSf.
hnld eii(, fi. ii. 674.
^cor agmmtt the tempett^ £. V. 31.
ttntg^, M. V. 37.
aim,li. V. 489LX. 521.
mean or aim a(, /E. v. 670.
(nki, ^y. JB. vL 198.
mn«i ocffancr, M. vi. S88. vll. 60&
ix. 351.x.4lZ571.xi.U9.
lad, K.\l.Sil.
re-t-h or f>in'(, /E. vi. 69".
.SoAI 0'i, ronrinur, JH. viL 7.
6fNil, £. vii. 104. &L 8:^1.
ro. JE. vili.113.
ride, A. vUi. 505w
atpiref aimj J&. Iz. 306.
•luseri £• Ik> 3^'
rcft uftht ^oveyJR.ix. 425.
iMt, i^rooni, Hi • 1 L 137.
tpriy^forvmrdit M. ix. S5S.
diteharg', thool^ JB. it. 006.
Uap, ruM, a^fofmer, C ix. TtS.
rtoi^A oitr, iE. xL 414.
6emim)r roursr, M. xL 494.
^s( tn^vy, iC. xL 871.
c-nfnn, ronlrMf, JR. ziL 553.
mo.«, A£. xiL '^n.
prorttd^ Ai. xii. 'J38.
ti iM*l>r-ic, Anim, \A. T. rfa/JbicM,«^A(,
*Aot/rT, Ai. vi. ^R.
nttfoldatatt ofmelanrhtd^ darkmtn,
JR. vL 545.
r«(
tfiui-.
t«nel>r6^ui,niij. dutky, y/oomy, £. v.
U3J. %i. 107.
TemHl-M!. L f- TenrrttM, C U. 31.
30Q.255.
teneudut. pnr. (e be kept or Jewoed
out, G. iL 371.
ten.enR, C-tiiis* |itir. hoidipg,
grmtmngj da^piux^ .K. xl. 550.
mtcAine. grijnnc, X.. xii. 754.
ten«'o, v. 2. l hol-l, kttp,
tharm, tngagt in lov.\ K. i. 32.
(iih,«ei7r. K. viiL 1:9. JE. iL 613.
757. 802. %iii. t57. x. 5J6. xiL673.
knou',r.ci.lU {, I'^ix. 15.
erivff, U.i. 11*".
fdi,po^:Lts. K. v. 5?. G. L 144. JF.. L
I J2. u. 5<J6. vi. 131. viii. 204. x.
y.A:-.
dr.i'fc. ^o reuni/, O. i. 232.
*Wr, 0.iLi2.
licfuin, O. ii. 4ts iv. 24. JE. LTTO.
iL 2"..^ iv. 308. .S8U. v. 1.S4. viu.
75. ix.S&^iiLTid.
aiiiu.«r, <i. iii. !*.
froev, O. UL li:.
relnin, (J. Iv. I4d. JE. vU. 413. ziL
773. U3U
inAuAir, (pattttf^ O. ii. 144.) Iv.
32Z M. 1. 12. ;iun. iv. j27. vL 284.
43^1 vilL 1G4. no3.
rfprf»j«,0. Iv. 4e'J.
6/oiPu;),/)9Mciii, M. L 1^2.
rii/c, zovem^ M. i. 236. 6Z2. viL 7S5.
tiiL 482.
hendj directj M. i. 370. iv. 4G. tz.
377.
rcarA, M. L 40a ii. 203. v. 8. 150.
\L253. 477. ix. 9C. x. 238. xL 903.
ttop, rtfram^ M. iL 1. viL. 520.
taie^JE. iL359.
f:/tn3f(«.£.iL 43^517.
Krer, M. tii. 2»2.
gratp, M. ii. 590. z. 226.
oAKrw, A. iii. 408.
tpro», vi.i/, JE. UL 687. iv. 461. v.
«irrivr, jR. V. 121.
Aavn^. M. iv. 527.
rnin, CiiL 192. v. I. 171. 336. .
enjoti^ ^. vL 744.
|>M.'(Aroii^A, M. vlL 287.
•iirfain, M. vii. 589.
advanct, M. viiL7O0.
Aaif, M. 1. ISa vUL 149.908.
guard dtft.nd, M. viU. t5S. ix. 169.
183. 47axii. 705.
Cffibroee, Aaji; en, M. ix. 250. xiL
fA.
taii, M. x. 157.
raton, M.x. 301.
prcu, 6i(c, lE. z. 741.
recfrntn, £. xi. 148.
cafrA, {gripcj M. zL 723.) xii. 761.
—cur«u», 7 run,£. iii. 686.
teueor, v. 2. / am heldy dttainedf M.
V. .«JfL
r/iarnufl, M. I. fHo.
hound, M. ti. 159.
hewt, M. i\. yu.
♦ Hio/lfl/, M. IV. 90.
ii.vtitf\ .!£. iz. 5if8. X. 109.
».^if( fi/>, !V.. X. 130.
ronfiiud, ttic/iNiL M. X. SS8.
rwn'itain(fi./erMI,£.xiL 819.
tencr.aflj. (rMrer, MKni,
f»A£.U.$l.
Ncw w<r, rcenif , E. ^ 34
(r«m6/inf, E. viL 13.
kindly^ tetminr^ f***'*'i 0» U* H
6fn^in*, (rcmUiiif , 0. lU, 1&
frail, iv/ant, O. Oi. 943.
/i^A(, .C. iiL44a
in/tnt, M. xi. 578.
A t«>iieris,/,nom (Ac icftniiipfL
iii. 74. 1? ^
ten-or, i'tri»,ni. (inor, f^r^fr.
froiirrfii(( reftrsr, O. ii. 337.
/orce. «i-aM, JP.. X. 34U.
teuiniiii'M)t-«iu, I, n. cjrpcrumf , trtal^ ;
Ctiil. 144.
teDiAiMlu», pnr. (o be atttmpudmr lri> j
rt/, <j. iii. R. £. ii. 176.
(e be gpplifi, 0. \l 36&.
tent-«n«, Anlis imr. cjTf/orjnr, O. If.
;<28.
(MllH.1.) tttitert, G. ii.347.
teurptiinis, par. a6aiil t* (rv, JB. ir.
V9.1.
e>- n,-(iiAr*t, 0. li. 94.
td^itto. v. I. / (rVfCip/^^rr, £. U.9t. Itt>
3-\ viii. I U\. Vi. 761 .
lUttmpt, M. V. 4.»:'. xiL 484. 806.
(«iiii(, A>u-r. E. L .''la
a/Jli^t O. iiL441.
(Vriyr. 11. \\. U2.
(oAi , (>7/, y^oAi, O. UL77.
Irn, jtin^ M. ii. 3Jt. liL 340. iL
912.
h*ifin, .1-1. iii. 520.
«r>^, .V.. lii. l-iG.
Jiud. .ti. i:i. vVM.
teurJ, .r. iv. 113. '
tHgatf .H. %lii. 2al.
irrir(j(r, prbrvoAv, AS. X. 87. zU. KL
»i<iA.c a /tint er rA«v> e/* QffMiMt
■.-;:, ^. xL aviL .
«nr» ,/>rifle, ilt. xL 437.
teiitor. V. 1. / am tricdj trpitrti^ O/i.
2117.
tcnlfiri-uni, i, d. a (en(, pta/Uion, M.
i. U<9.
tenu-i<, o, a«IJ. tiindtr, (Ain, />ri(,
»riio.'.'.0. L68. 7fiw iv. 6.
(f/ri/.-./|Mc., O. L 92.
tN««n. /t((/i, tiwple, 0. L 177. C V.
6:»:).
^/Ti-c^v, («. i. 337.
Jiimif, /iiu, O. ii. 75.
5//iiir'ioitf, tuittiif., fttnmgfy fnt
vt.ti .«.•*»>.*, li. ii. 93.
Jo/), /fnr, O. ii. 121.
/tMu/, rpnad tAin, er /ayinf fa «
(Ain firtaMn, O. iL IOOl
cAa//o»<,0. i.06. iL2Mr.
nnrrou-, O. lv.38.
afrunii.if, </r:.-r/iit*, O. ii. S49l
r.Vfir, iimp',d, O. iU. 33^ Iv. 410l
ttlitteu!, tmmatcrial. O. iv. 23(L
iinfw.Aof(ffil, vnbodicd, O. Iv. |72.
£. VL892.
f ei.'(/r, (a 6f«iiA t;/;) £. ili. 446. vil.
64«.
ihrtaden. /ine fmtn, or in lAiyrft
•/', M. IV. 3M. xL 75.
>fre(in*,£.v. 5i2fl
mia//, Tuar,im»uiiia(r, JE.X- 511.
rifioiiary, M. x. 69i>.
tenuu, V. 1 / iea«((, martraie,
make /cfm, O. iii. 129.
temi.x. pne. up ro, JE. iL 553. z. 506.
down (o, G. iii. 53. £. z. 310.
enitf, M. i. 737.
((Jivisim legitur per tunln,) Ai
iherto, thut/ur^ M. \. GOS. %i. 62
lep^cs ^ntik, |iar. trarm, O. li. 330
lepeo. V. 2. / luoke^ rceir, M. viiL 1<M
tepciaetux. pnr. uMirmrt/, M. ix. 419.
hcaltd, (i. iv. 3(>8. 428.
r.firt/,^. ix. 333.
U piv-«. V. a / ^-01» iMrM, ML il.
7i)J.
|i>I>'u!uf. adi. womi,
bo:ii'ig. O. L 20«^. _
reitin^, £. ii. -^.5^.^
tmoking, M. zA- ^CFtiwAV— » >
V«,
i
96
CLAVIS VTRGILIANA.
H
J
4
terc]W, qiia^erqi.i'', vftintimer, O.
};. li'" if-' I H. i»T ;. .«. \ii. I.Vf.
im^iitJ.i. ad). i-:. lihltfc. rArrr Atu»-
j ri'. «i . 15 Ar.
HMi y. J. .'ui. 716-
■enJ^tM, • . uii. •iilj. fiL (Jkirfy,£. liii.
47. X. -J :
tBTbr'*, ' I. t /^'«rcr, £. iil.SS.
hm- A '(..£ iii. 'J''.
lercbl" >. :•<- >, U f^" rMrprH(ut(-Ci¥r,
« i.vtJ 'ik' 'ht 11 y, .f^ 1. ISlik
m»<i ,ii i. 3Ha
tV-tu, t.ii>, iii!,i- U>H^ anil T»UMi, (t«-
.; E. v'iii. li>. ih. ti. 2n7. «ii.
'. !.. V. 31.;
r8MH'{ / >fttJ, .¥.. \ii. C*.*».
ilccir, «-otir.'' icj>./ 'o'''^. ^* ^''i* ^•'3.
wtU-tv',-trtl fi osjc, .*!. si. i7'.-t.
Ter^^iS*''* ^ <'<>^« '•■ Tun^ua, \i. tL
78. Ai. xi. (~>.
i»i-n*i*. niij. f ■•/•'r, fhrti'»hnp*d
tr/i-nu '.'iK. n- <jM. tiiL20«.
, » J. « ;'■• •! ■, Ai. \ il. C2l.
tcric-iiii. i. n. .■ '■■••',
rjii.''!.-, /••••"' !■ . <i. ^ f*'^. 2J6.
jMr. .;"ii. .".1 t:. ii.'.:ji.
tmrjr.-e. 'i ii" •■ !.
^ i>ii ■< »l.'. l». lii. -51)'.
!•.?•>•. (^ iv. iC. •■ . iii. 242. vil. 20.
iidL*. K. i. .I-';. \. »'».'». vi. .M3. |x.
rfi- •. ?•;. i. »':i'. \ i. 4.":. viii. 18S.
«r^>/ / i<;'f', .' .li. ^rJi-.
j«. T, m. * '•. ".
li-jf* .K. V. 3'l. vii. ?L
lcnf/: . ■::. V. -vr,.
/ft.'J*. r./'!..'.. »•:. \. 132. 7«4.
*.^'-'v''.' '., .."■ « f'ii!'.f, bwH-r^ JSL.
'.. Tl.f.
b • . ■>. h hiaft. 'i. L 17L307. JE.
i. i)IH. ii. ioO. viii. L37. i&. U^
\i: an
•r Av;(.»i,7A, f.iJi. 4*)?.
ifrf-:i«. oriv n. tht thn {i>f <i frcii.«f,)
M. i.2II.
tcr.hiiio. Y. I. I J!r<)nii.'f «m/v. «£• i. 2S7.
Mrrn':>i-«'^. i. in. adn». (t. iv. *JU6.
A ht -L o//Vf, .E. iv. bl L
f*nr>:. i'.i. iXftCt
t i." . .E. V. isa
rA:-Lf ii'(jr' 'y", r. viii. 5SSL
ICIi*. t. o. / b''nir. Ln.isf^
inirnf, {ii. if . 1 l-L) ur atar MtMT*,
i: ;;.34.
CfTM-f. IkiC eitf, |A>^r&, O. L 192.
*■' i!.
w«. fi"i'k. (ifw, O. ii. 44^L
wiu(/ /i:. IV. ?7i.
^:.V, .1.. V. ?JM.
temr. *. a. l .m iu-nhid.Q. \\. ilU.
«Wr-rf. ,t V I. 2Ta.
p«rje'/«ii<.(i<, /K. Ix. 603.
ienxi,3r. T. tU 'a^ih, the ^iinj,
(A< moi/«', K. iii. iil. ir. 14. iK. iv.
F.i:-L vli. H». tiii. LV. ix. 41!).
^nrl / /"(ii' i»ir.'.^ n. iii. lOI. Kk:.
t'W;.*'i. i. I. 4DL uu 173. 2V*. al3.
liL \%f\. S-'t.
%9U, <•. i. ta ii. lOa .'il7. iT. Ui.
•J7J. vi. ■.rt:». xiLtiiL 1.7.1,
•Aorf . G. L i*;?. iii. rVA. M. L 611.
vii. Vi. ». '.»77. xLGiJ.
£t/dr, 1 1. i flb.
M, (j. iL 27.
a|n>..^<t. H.K>.
ImW, (i. ii. 37. 4V iv. 117. £. i. S.
23»; .-.te. 7aii. ilL 72. f?4. 2Vi.
£29. /i&L i«. at». T. m 7% «1
■4. Sia'Jj8. 0**^. TiL ?!<L SC?. iz.
<4Bft. 4.12. x.S.a7. liiS. 37«.
, rrfV«ti, <«»iif <w, O. n. 19R. £. L lA.
r £31. flta iii. aOL 9KS. 3B7. a0& Ir.
80H.9^a. T. "Ftr rLSlS.
WiH* (f Ac ^Tailwc ^ ffir mrtk) n-
ike i4M«ri. af llc wi^k luor
CA«r«<«,a«.SOl.
<!• «vwf c, O. D. tST'
■Mi^ a. U. «L 311- SM. K. »1.
/•i>i:i rtftke '«rtk,G. U.3iSL
al/ t.«tiii.O ii.324.
Itvf Fiuf rf.G. iii. 171.
tht ^Zo^, (j. iT. 52.
<<!!«(, (i. iv. sn.
carf A ai.«( ir«(rr, tra, £. i. ISS.
JUirfcfrifi, i/T rbHTilry rouiiti, iS. L
293.
grnunJ to a!iekt on ani ttttli (Arrr,
JE. L JAh.
demmin, JH. \. 478. \. 73C. 513. vii.
54L
rra/nt». .li. iL 5.<W. iii. iTQ.y^.
CMtf. .1v tL »)0. iii. 4. 44. iv. S7.
^9. vL IB. 807. vii. 'JS3. ^L 28d
it!n-f**, .fi. ilL 1 27.
A-tRiyAtn. lii iv. 2t!|.
ir«oi.Jbini/, .1'*. iv. I»J7.
(Ar i/tj^tfV... /fiiKi'. J:. iv. 610.
Vyper u-0'td. .'t. iv. C»l.
IUrit.M(tn, >'((i'<iiuitt, k., r. fiSG.
pl«er,JE. \i. 3S3. 77i.. sLM>l.
jlttft,;jiast n(iir. ,£. viil. 719.
/>/i;.«. *:. \. tf i
t«»n>uu'.. ailj. "/rnvfi, jj. xL 89(L
cail './v, .1 . vi. 73;.
triTco, V. 2. / tfff'.ifkL.A,frifhtj oior,
.V.. \iii.94:<.
teti.^t.ctnjic, Uttit iiti-flu, (L 1. Ijfi.
t.-» fo/ i>A(, tnxult, (/.i-cn((i.£. i.
*l*7l*.
trnror. i. 3. f ani afffighlrd^S.. viiL
10?.
ro K-ri III Hfor, (i. i. "l.yL
tiTiilii!-'.*, •'*. ililj. (•rii(./-.(/iTo^lliL
!• rril-^ii. V. 1. /•.■n-t. .1. iv. 210.
(rrrifi<:i<4.iitlj. (rr fj.:».^. Ai</coia.
terrilii, » l. '/ ■■/'" .' "iL(.it, «vtn.
br<i-. I, </■/■.■. (' ■" (rit, £. sL U5t.
tnTilv. ;\ir. <;//'. ■'A/rrtrf, apialhd.
ti'rr-<.r,o:i<. iii._/. .ir. fi rrw, aitud.
tprttns. ailj.(.Sc'(Air</.
le».M'r-ii, ar, i. thi wmtdk-mirtl ttrpri-
:ii/r tignat in wnr, /R. rii. €37.
tf a-A. a>, r. a (potthtrtt) tmmp, U. i.
3ni. ^
6rt JS-r. ;K.(».*f rrfi, 0. li- 351.
tr;t<ifti«. f.ir. r,if'ivff (« ti^idieji. C
vii. .-liiT \iL A\te.
tr<«t-l», i", r. a >cti:u»i,
frci.i- i-.-pl-t J t«/ fta(.ii, E. vliL 19t
te«ti:i-. v. I. / niri-r,
< •«i./i./v, >:. lii. bi^n, xl. 559.
i»\vlt, riiU tn Tridlftt, H. ii. 432.
ir. .'j:7.5n. i^. 1-0.
tittify, Ai. lii. i:.7,
pixar.'-.. v.tvt,(i)i\ tf..\].*iVi.
ti.^^i, i'r. u Aoinr. Ji. XL L^.!].
trsiudix iiilo. r. n htsif,, U. iv. 4G-1.
turinitt tralrt or sA|//*, G. IL 4(3.
linnir, «11 A, /11. L SfHi.
ftnrt or enintpy t,f ikicldt^ AL U.
441. ix. .«iliS. 514.
te»fr,a»y./oii/, bimir, JE. x. 727.
tiouAt.i, , /h. Iii. 22it.
Telh^s. yot, f 'retli\!>. ((Ar no.) O.
L31.
Teirir-o, tr, m. (n nouutr.in) Trtricm,
Ai. \iL 713.
Teu.'-rr,f-rii«. Ai iii. I0b'.)ri, iD.TeiiP
cf r, +:. i. 235.
Tcu(*r-i, ^niin. iii. (Ac Tn^ns, JE. L
:}C. Lc.
Teiirri-iL, w, f. Triir, JE. il 2G.
Teurru», .iJj. Tniirii'.
Truthr-us *. m. •fmllinis JE. x. 401
TeuKinito:!. ailj. r/ (Ar Trutumv,
Tfi.tiniir, ,i:. \*ii. 711.
ICX^Itts |iQr. /•! Ar ii>ai/r, crt- urarf ,
«rp/af(i(f. O. ii. 371.
teio, V. 3. / trrf»r;, pl- it,
hUifd, wrir, ttiniv, U. Iv 250.
iitlc-irk «rr , titi r, JE. V. 438.
liu/ff, J:. KL:iJR.
tnrtr. t. 3. / niii irmfu^ G. 1. 2Gfi.
teilil-is, e, adj. citi&^viir.rft, J£. iii.
485
\«il-wss\. iu\V 1( viHrc, X,. viiL €25.
^tcA, 21. Vv \"*i.
iMry. JE. T. Ml
(luJiin-u$, I, II. m hti ekmmiitt
thr hu/hand and wift tit, ML tL
397. 5:J8.
c«//.«,G. iv. m.
koftoftt. rAatnAcn, 0. it. 333.
frof.Ca. ir. 974.
«■rria^ htds, M. ii. 503. tiL 97.
X. 4LI!).
* mBrria^t, nuptinl hendt, njpttafs,
£. it. 18. 5^ \-L tM. Tik 2S3
ix.59i. 1. 64'i.
room or »(«fc, h/.otc, C it. 133.
flatir.rhamber, £. iv. S^
*i-A.*iiiA(r, .Cir. 4d5.
krff, £. tL 28a 5::i. viiL 372. t.
389.
cAoiftty, £. vi. 623.
•potuc, Ji. TiL 3^8L
Tluili-A, X. i. a nuur, E. vi. 2.
a nrni*pk,Jf. iv. :;3>*.
TluiiTivi-iss^is, m. ThainvKs, X. zit.
341.
Tba«lus Mj. T>ia!>i2in, G. ii.9l.
Tliiiiiniaiiti-a«, ir. f. ttht damgkttrmf
TImiiiiki^) Iris M. ix. Ak
Thenn-n. bt, f. Tbefiito, JE. x. 7ip1
Ibcair-Min, L n. a theatre, J£. i. 42".
\.2f:tf. U-l.
TTipTi-if. ,inuit. f. Thrlie*, /E. iv. 4T<1
TIm'U>.-«i>. atij. Tlifiian, .11. i\. K«7.
l'liciiii'1-M. m. n. Theinillaii. Ji. n
570.
Tbrrmi'>iI-on. unti», m. Tbeiniotlun.
iE. iL i.wV^
Ther-on, iini%. ni. TJiemn, JE. \. 31 2
Thcr»An-:r-UN i, m. Thcrimdri, £
iL'.V|.
T1jer<ilncli.4is L ni. ThrnikK-biM. jE
vi. 4'-d. »ii. J:sL
tlicsaur-115. 1. Di. R (•vftrti.-c, JE. i. 3&>
A«t-rtr ' ofj.'-5, 't. iv. »-!*%
Tbefreitl-r, arum. m. (Ar Aihrai«iii^
U. il.U^.'..
Tliesr-m. L in- Tlies^is. JZ. vL 12.
3.>l(:i8.
The-iyi-iii, Is, f. TLest\Iis E. iL I9.
4A
Thci-is, iikK, f. Thetis G. i 40a iE.
T.8*,:5y
the ara, F. iv. 3S.
Tlio-as Autift, ni. Thoa.«, JE. iL ^i, j.
415.
thoI-ur.L ni. (Ac rorftfa ttnmlt, X..
lx.4"R.
U]or«ax. ari», m. a car*.Ut. h-taii.
pfatr.
ThnM.i;i«. «1.?. Tlinirijn, E. i», 55. JE.
\. .W. 51.5. ix. 49.
Thriix, ;iri«, m. a Thradim, S.. iU.
14. xii. X15.
Thnririii*, ailj. Threic^n, JE. Tiu.
51. io.
Threissa*. b«\|. Thnirian, £. 1. 316.
Thul-c. eK f. Thule. G. L :».
thure- (or tiire-) ils my. 6ce.-iiif
/inrfii inmrJc. li. ii. ||7.
mfiMCtritr. JE. vLVir
tliiirIcmiiu-<, nil.i. rmt^kinf -.vitk m>
rt I.W, .It. it.'45d.
tturifiT- (ur tiiritrr-) os. «rfj. (»^
/;■ -tfiM-r^A/VnaitAiumt/e, G. ii. 15.',
lbii<4,riv. n./.'«».4-it.>r»ti;'.-.
(or arM):ri{i.- jii-.rt«,) (». i .«iT.
tticxtiii. iE. vii!. 10: . xt. 4^,1.
ThT-.i*, (u1i«. f. Thv ■*, .K. i\. .•A'»i
th>a<-:i«. i, t:i. a riimrr tn AoKotir *>*
l^ii-L-liu«. 1-". v.5(L AL \ii. ."^aj.
tliyiiilir..i. ar. L w-.wi»i-ji. U. i\. Zt.
Tli\iii> ra -u«, L m. d tium* •/ Apotl^
.1:. iiL ''5.
Thyi:i|irc-us, i, m. (anMin.) JE. iIL
4.V-t.
TiiTnihra^uf^biU.^/Thymhr». G. i*.
~.:3.
Thyij'r.^-ni. i*, ni. T^)niKM««, CiL
3J. X. 12S. xiL TRi.
thrni-um. i,n. (Ayinr mr tymu^ £. v.
Tl\T»tvis Mloa, (i«, E. TiL 69.) »
'Ws^tw^V. TiL L I& 2Ql
1
CLAVIS VIRGIUANA.
7\
97 \
CiAr-M. V, m. a ttarc (or (nrtfln.)
m oraawnl fo'' iht ktati wkiih ikt
EMtem Innift wmre, £. w\\. S47.
l^b^r. <a i%d Tib-eriv aml Titjr-i», i*,)
eris m. tke Tiber.
Tlbe^n-u#, i, m. ik Tiber, £. ▼!.
- 3. \iu ».1. 7'j7. tiii. 31. iv. 12.^
Tibrnnu», ««Ij. «/ Tio*T, U. iv. WJ,
£. i. 13. X. B3J. xi. 44J. xli. 35.
Tiber-i«, i^ in. tkt Tibcr, U. i. AJX
£.. vii. 715.
tibt, yn*. i\Ai.for tkee,
(• ofr^iV tfuu, E viii.30.
tihl-a, a*, f. ajnpe.
Tibr-i*. is m. tke Tifwr, iE. ii. 7J:2.
iii. ViO, V. 83. 7.T7. \i. 57. %i.. 171.
'242. «iii. HH. JJO. 331. x. 1 J4. \i.
3'-*l.
Tibr-i^. idls (-«1*»*,) •»• '*« Tilwr, Ji.
iii. 9)0. vii. 303. 13*^ tiii.7J.
Tib-tir uris n. tke cif w Tibur. /E. vii.
Tib-iir<i. iirii*. .E. ix. 3»iO. (vf I Tibur-
tiu». -li. vii. t^U.) ailj. «/"TiJiur.
Ti)iurt-<:4. uni, }rl. iii. th-- T*iMurtiri.i<,
tiikaUUntit^ !•/' niiur. .h. xi. 7>7.
Tibiirt-u<». i, ^vrt Tib-ur--, unii'.) in.
TilMiro, .1^. vii. L-71. xi. >'il-<.
tij^u-tini, i. ti. tke c^<» o/ n kmiun. ftke
tomitk,! or anif ■snod-worlc niar
if- tup. ti. iv. 3i>7.
Tiyr-is is m.<tkerii-er) Tij^ri^ E. I.
ti3.
lijpp-is, l<, f. rt lt*fr, K. y. 123. &P.
tiv;r-i,, ld:«, f. « t«;»r, .t. xi. 677.
Tigi-I'. i<. f- Ti;jriH, (lAc Hamr «/" a
ihip.) .K. X. lt>.i.
tili-fl. .1, I. fV itH.len, tke limt-ine^
(.i. i. 173. ii. 44:^.
Tiii).<v-us, i. ni. Timavus, £. viii. 6.
U. iii. 173. lE. i. 244.
tJni-oii*.,i-iitis, inr./earin^,
a 'ralif f .-cmMinj. Ai. xiu 873.
tinirit. V. .t. I/mr^ tlreai,
«111 a/riiut of.li.i. 44-J. JE. i. 661.
iu^pzct, J£. li. tX)7.
f r« MiWe, .t. V. Sft5.
tlinitlus. aJj./Var/M/. fi. iii. 122.
f imo.-^wji.' K. vi. 'JH. vuL 28. (j. iii.
+>\ 53«.
<rf»i6'i/if, E. vl.77.
tiin-or, ori», in.year,
coafui-difx. iE.lv. 13. xi.3^.3.
tiru>-a, «c. f. « wrfA, ii. iv. 216.
tingo. v. 3. / tingtjdip., U. ii. 4X1. JE.
i. 745.
or 9iM>ir4, iE. iv. ITJ. viii. 450. ziL
yl.
ittin, (i. ii. ».
u-cf, mr>t\tcN, ^. iii. f65. vii. Bll.
hutke, Ai. xi. 01 1.
ifHbrfK, £. xil. 3.^
tinsiH-, V. 3. / flfR dipufd^G. \. 246.
ttnined^ reddencd, {imbrucd,) M. iii.
4j:.
t1niiit-ii>. A'«, m. « «iiwAt/, G. iv. 64
Ifiud V<Ki's,(jfflrrii»»,) <>• ix. Wy.i.
Ti|ili-v«. y<H, III. Tipliys K. iv. 34.
TiMiiidi -ii*, i. ni. TiMiiMier, H. ii. &'l.
Tisi|i)iiMM', v*^ f. Tuiiphoae, U. iii.
552.ftiC.
Tit-an, iino%, m. Titau (tke tun,) £.
i\. 11».
Til.tni«is aiiy.Titanian,
o/ TiLin or tke ifiant*^ JE. vi. 518.
n/the solit' nyttem^ X.. vi. 723l
Tilboniu», adj. n/ Tlthonu^, JH. viii.
3rfl.
Tilb/in-us L m. Tithonu<i, U.L447.
Air.
ijlu))Atu.<, par. t^ttirin';, .E. v. 332.
Tily-u«,i. m. (oocmt. ou) Tilvus £•
vl. 505.
Tityr-u-, i, m. Tltyni'', E i. 1. Aio.
Tinnr-u<, l, m. Tinaru». Ai. ix. O;^
TiiMil-us. i. m. Tiiwlu*,(i. I. flrt.lLM.
t(>|^ttu, ailj. t/tkr fft>'.i.fi,t^r.encilf
vieurinz tk/tn^A^ iK.i. '2^2.
lol«frmbil-M, e, adj. fmppo-iahlet
(non— tcrriUe, intracttMe, £. T.
76B.)
lolem. V. 1. / iniurt, underf^ JE.
«iiL5l5.
mnintain, tupport, £. viiL 409.
toll-«ns ciiiis Iht- /•/<•'•;,
Ara;!»^'. <E. \i;. '^■^.
rai*:j(:,'. 'Li«i? in, U. liL 431.
tulLi, V. 3. i li/t u/i, G. iv. 174. JE. iL
1.^.. viii.'43'J. ix. 17.
or :it u;i. .i:. vi. t'.>2, X. 3R2. xi. 37.
♦. .-2. i.77.
«> . i^ ^(i. iL 17. iii. ^ ^.. L 134. iL
i'JJ. I i r.7.>. viiL 541. \L 133.
— <•■ I ii .•ji.(,f.-jir< u-iiijf, jILv. (^7.
«•1. \i. -'.e. ix. 14.
^r / .«.', .^" )•.., I ». ii. j7.
ffiiA< ', (111:1 . < i. ii. 35U.
tvppf.rt. ricdiin, e.irini (o /(/) up^
li.iiL «^T .L \iii. 141.
mu.teT- ii^, iolttrt.li. ir. '207.
rear.uprtar, U. iv. '.^3. £. v. S63.
375. X. ti2.
r.nff, raiu, 3L i. i'-t3. VXS. viL ,a^*}.
I.ilrr fJoHf uit\ mi. .li. \i. 512.
la 'v.t<.ir, il-.. i.'::>2. li. tji3.
o tuk ■;/r. ••■ L7'..
(i:(i (f:i-H_i', ^«'ir fu.ti/, .H. iiL r(^l.
vi. U7.i.'\iiL4.i:4. i. 621. xi. JO^.
411.
(«I 1 < t i.:rffi'.) .t. xii 771.
*»ir< h f.w n: ,V.. i.\. .'• 1.
hriuK i.'i fiutn. .!•".. 1. .'^:»,!.
(priii»t.'. ifiit. r >.*'./. K. v. 5l. C
iii. 153. *i. i;?''. i\. «■.:17. x. 14 L
«tl. I\p, rOUf', I n'it.. .1-1. kV. 127. X.
ri<.|| 1^.. ■!•;
f-^r ••«, ■)'-7» /. .-K. ^. '2^\
o5*( II <i. /*'-■>*• ■'-• ^^' '••■'•
fiJ. t i.'ri ;-iii.', .]'.. \ii. 3?.
i<siir.^/>c:fi, .'K. vii. I1 1.
fcfii.T . J>, r^u^iitf, ^fcii/iii'»|>,; £,. ix.
al?.
toHor.v. 3. / nm :-ai'*<//, (i. iii. 111.
(/1 ( iip.'; ■•-:. ii. 33^. i\. bf^,!. \\. TL5.
\ii. ■tt>-2.
mfivnt*.d,^.. iiL£G4. viL lOR.
ttJr-n, ctii •■ieiK If.t avuy^ £. v.
;?;•). XI. M*. \ii.7-L»5.
Tolunini-u<, L m. Tolumiiiu^, £. xL
42y. ic.
ton-ar.M, anii5, por. r^ciu/criiif, «E. v.
S2U.
tond-eiis ^nti^ yAv. tkavii ^, E. L 29.
jjri.cinj-, .t. iii. .".3F.
topdfo, V. '2. / rlip. (i. liL 312.
01- <.'iror, Ks. iiL 5(il. iv. 137.
brawr, era:e,(j. L 15.
/oo. (f. il. 368.
V>iNie«>r. V. 3. / am momd, G. i. 290.
fut.tt. ii.4.)l.
lOiiitni. n. iiiilcr thundei\
r!upi/tliHndt.i\tE.iv. I22.kc.
tiinm V. 1. / thundir. G. i. 371. ^c
mttke a ternblc noi«c, roor, Ai. lU.
571.
rttttr o»tt, iE. IV. .SIO.
rw/l-'i,'-/iwA, .-F. viii. .'5'29.
tons->T. aniin, f. oart^ iE. vii. 28. x.
tOll*»!!*, lKir.r/iuDr//,«&cnr(f/, rAom,
(/oli/y fr^!Cil, ii. 1. 71.)
•r mwnwni-rt/. G. iv. 277.
turrtttktd vitk /»'iagtf CHi inc* a
vivnfA, (i. iii. 2i.
iP/l anii/nc, (j. Iv. S77 JE. 1. 702.
tn|ifi-iis i, Ui. graxeU *tiiHfbru*k,
roitttt-HoneAi. ii. 214.
tormiMil-(im, l. U- an m^inr of- mn-
tAmu fo ratt arty miui'.e mopuii,
.1-;. xi. • l»i. xiL'il;:2.
fortn. nf, *>it-i::.Si.K/it. J\- \iii. 4ST.
tun;-Uh. i, iii. « /ntAr, (o'* fAc tumed
a*-'. 1'./ K. iii- S6.
tir (hi>-ti, (i. ii. 4U*.
tor|M<ii, \. 2. / --lo^ G. i. 124.
/r . .'/!'/. I /i' 'tt'-'ih^J, (j. iii. J70.
/.|l:.-r.,.4. .K.:V. JO.
tor)i-o'.-. iii-j^, lu. iiiiinfrNwi, £. lii.
j.s:.
Toniii.ti Ut-, L m. Torntialu*, JE. tL
torqii-eiid, iLHtii, pMr. w&trUns TWvmA
(»uJM0G.L9eQl
«AiriiHs^ «iom «riam, G. I1LSB&
a:a
iforf inf , ro/lirf reitmJL, O. tS. 49iL
d£. \ij. 4t'.
akakint;, supporttnf^ JE. vii. 668.
jMi<ir.3r. fcrbit/aAing-, AhHhVi &
i\. 102.
ton|'ieo. V. 2. ' ti «l &■ >''«lA«,
dKt^rt. G. ii. '.47.
xAoaf, L. X. 5.1. .■£. xi.TT.l. xiL Ui.
furii ii^out, ;;74i.'<. G. 1. 174.
o<- n//, .L. ix. i«3.
(A-wn-, cattt (i. iv. 5'21*.
diii-»,y«-rr. y. i. UhL
»r /hiIc,a>Ai:i t*«i.rff. .r. 1. 117.
W«to-^,J'. iii. 2l'ir. ii..->33.
hi'M. JH. .iL jil.'. t>..^ ir. ^SX ▼•
177. vi 517. 7. »7. xiL670.
dtt;t, (Ji%.i,i !■.. iv. 20({.
jAalt r<r ^fivi m, £. iv. Sl<9.
rOM/»lit, nilMI;,., iE. xiL ItC
tui II, ...7. '.iipf<,rt,'arry, J^. hr. 482.
vL 7.1 1.
Aur/. Ai. V. 1:^7. viL 741. i. 585. lil.
4<<1. ;>Jt . 578.
./Vir/^iadr, JH. V. Ril.
mrAi.f; £. vL 5^1. i\. M. CU. 671.
^.•A «p- w, 1i. ix. 721.
lAron-, .K. \. ::;;L h. 284. 678.
taii, iK. xii. 'Ol.
tQrqw;ir. v. 2. / irm fcc nt, (i. U. 448.
turi|ii-4>i. r . 111. ;f.; a coiltir/vr mhontt
ti. iiL 1>^.
a WM «/*,<€. ir. 276.
Ii'rr-rii , vvi-. in. ntttod^
torit r,:. /1 . iL 305. «ii. 587. x. Sfll.
V»rr-riis. i nii»., p.ir. 6umi.i|',
peurkntf, it. IV. 425.
o,.t •flo.viH^, impttuaut^ rttmii^ E.
\;L 52. (i. IL 451. 4i.x.tiiVl.
niNiiin?, Aou-ing^ Oi. «i. 55(k tx.
H\i. x.*1.4.
toirci^ t. 2. / fcurn, Br.rrA, G. L SOT.
.E. i. 1T!>.
/rti, 'jnbi/. (i. iL SOT.. ^E. V. lOS.
lorrpi.r, v. 2. / ftm bitriii,
/iflji '.«.«/ vp, £.. \iL 7JQ.
torriiliis, adj. Aoi, ittiirv, K. viL 48.
(»r- -i'/, bn.-i.in^, \roiikingt ii. L U3C
torr-is. is, m. a^rr4raiid, JE. viL 506.
xii. 2dt!.
tortil-i.-. e. nilj. vrrtatked, iinJnd im
lii,l*, Ai. \iL 351.
tort-ii*>, u\, m. A (v*tit,
Ariu/int, u'>i'f Ainjf, £. v. ?76.
tortus |Ku . -a-reatABrf, f^. L 349.
tu-iit:d. i^.iK. (vuieiC, (i. Ul. 3C< lOl.
JH. IV. 575b vii. j73.
fvitiiou*, xrim/infr, G. i. 121. C llL
li)I.
tm;>ifMr.if-% JE. viL r€1.
da ttd^jE. xiVuASk
tor-us. I, !ii. A 6ei/,
rweUmgi hutt, cof/opt o/Jhsh, Q.
a diniHf^brd^ Jt.. L 70?.
•r rottcA, natff^jA, A.. ii.2. «. SB6.
tabies, HL. iii. 224.
a nafM, or^ttku nnncular parts of
t.he Tirrt', JF.. x»i. 7.
torvi^m, mlv. .Ucin.'^, /fii'c/, /E. viL39R.
torviH, aiij. rutf, k'oi-r\bJe, AL.\i. 571.
fifn, K. ii. ( J.
«fcj-n, £. iii. C36. 677. vii. 415. S.
171».
I0lir-/rjt.(trf. (i. iiL51.
to^tus, |4ir. roaifi.i/, (i. L 291 JE. viU.
mi.
t>it, nilJ. pl. indpc. to manjf.
tuti:!r-ii,.>i:.|. pL indcc cucn $o -nwiy.
fL- mtn.tf ft tkty^ JE. X. 376.
lutic^. 4.M %'/ i-/fcn, 19 aMUi* iimu,
.h. i. -i':i7.
tnt-11'i. iiK. ii<<i. atlftke wk(A«.«r S^«
Ai. i. 2' i'
iii ./..'/ /<ii-*tA, K. vlL 3^- _j-
thi u hiJe Itnftk, JE. -v - ^^ZZ^^ ift
tralial-U, e^ ailj.. k>»"*F— •
CLAVIS VIRGILIANA.
••i
, OP, £ a nantm rohe uom (y
iirijfi, i.^iuW*, ju:. JE. vii. 13/.
m^H. bi9, r the hram ofa Aovm,
XtlMti, rtVitr, >E. li. 113-
CimK.' iM.k 'f tht veindm /rmme,
JIL. !i. 4RI.
atkipt .¥.. iii. 191.
•nrs. £. iv. .>itl.
bodie^. tnt-iln^ iK. vi. Ilil.
(nr.'. ftih-,,'-^^ ^* i^- ^*
tnctali''l-is. r, ci'ij. > (W/n,
txwuUe, .^1. iv. i;;:*.
non — •■ii«,.irif ii,', liL. iv. >^i.
trDct-.ii:*, uijttji, )iir. (»ul>!>t. «nr)
Alin //(rk.n[-.
f-fln-', «;. lii. .X)2.
tractiin, :i'h. ii.'-f: nfltr anothti in a
draziffinc ii4'>.t'.rr, «lOHfiNiui/^j^li.
iv. JrtJ.
tntct-ns, •'!«. TD. /drt^f/., fr«i», U. ii.
I.j4.
tTtcntt K. iv. .M. (i. \v. 222.
■fi.a'<.'i i.J>:7.
«oi7. ii|...'.f'. - > 'I. <•. ii. 132.
«n i/< -I. '•. ti. iii. I:^L « 0
towfi. ir' t f..¥.. li. •■"•.3.
tpa-t, f^fta ■fi- , /t. iii. 13^.
Ireciii'». {U.T. i! a^^idy iE. \'u 5J9. viii.
3ia
trntl-i, V. X r /i.^htr,
f»imT'i: fn o.irV f •I'*, fim, rhiirp,
!•:. iii. 2. 1'U V. "'13. x«. 7JH,
$Ui.iH.lir,*Mh.ttit^ iK. iv. G1'J.
frMiiri.Ni, r. a / fr.i ■».'/#.>, h.%Hi. 9f.
iraiUi'*!'!!, T. 3. / oiti fifin-yirivt/, (i.
iii i.'.7
InlK-ti. d-. r. 11 /.'i-^.tAiM/r rfrai/, f/ml
u-tt /.(.1* ■ :tVi -f /'. ( 1. 1. 1''4.
triili- -11*. t:iii«-,;Mr. ii# «-..•■' ir.
f/'^;:!. .■'•','* i.'(>ii:', (i. i%. tl4. iE. V.
, -J- :.
rf/fi' f .V7, ;K. iv. 701.
tralit-. •. ;). / «/"oir,
tfriiid »-(2, ili. xi. ,'^IC.
drnQ. V.. ii. .M. \i. !>'.*.
.i'.i 17, AL ii. 031. vi. 3ol. viii.
i:«2.
•ifnvljf nlau^, lE. iii. 140.
Ci^>i'-' . 'liiluv, E. ii. (i-s.
hn^^hi n n\U, G. iii- 9<t.
pH!l'm, I.J. iii. 173.
tiiu>.'r>- «p, .■o/tVa, ro// n/on^ o/ler
1/. i>. iii.2:i>).
ficni, '4aiij«, (I. Ui. 4?x
furt^r,. i\. 117
«Ufuffi, n./;>'.-/, \l\. ). tWi.
pri>tr»t-t^ »n-ii niil, ;»rifs, iTJ. i. 718.
;i.".«. vii .M\;
Jtptep. :;'%ji '. .r.-ii. .107.
turrif p/<,.i:>.U.ii. I^-X
BlHerjt a.,.at/, fl'.. i"- i'J.«.
kor, ,nntck, .1i. ii. 3.'1.
Icwi, A il. -Iti?. iit. ti7. t\. 7^.
t </>»if».) xU.JJl*. 8J2.
mntrart, Jur<r, £. iv. lOl.
nli. *i. r. B&
rr/Tfct. i!£. v. 89.
ridl, K.v.70a
Mpentl, E.vi ...537.
t«t^i!'..Tlii.5ll.
Ic«, il-. i-i. "iV^.
trmi' *i'en.;i R. x. 795^
cmlitiT. S.. X. 888.
tnkir, v.3. / lunrfiinrH,
ifru^rnL £. i. 477. ii. 403. xli. 374.
•»»<•. Vfl OHl. Q. i. :^15.
vV^irf. tr drirfn shonl, (I. iv. fiO.
Udb-if (afifArr^/alc. li. iv. iiao.
fmmtttf tprtad, U. tv. fiA7.
tA/iuC, tMMed (hmek, £. L 3K.
.Inni^ml infA, «r JM)«r /Am
tffttavii f AibiM, K. U. 273. w. 48S.
Irafe jrimnrf, krcrf l4ra«.dL iS. Ix.
4I& t.m
mgu^ r. S. f /icfvt Ofwi^ flU lip
(roM/fr. .E. X. 400. xi. 685.
tranv^ itii. m. traclr, wqr-rtBdf,
pofiL ^. V. Cia vi. 670.
ckatnel, ^uiter^ 1«. i. 108.
tke paiux^ .a. xi. 515.
traiio, V. 1. / nL<iiii«vrr, O. lil. 370.
cut (fHm, ji^ pt-ei ,) C iv. 245. S.
^tu« <n-<i-, /E. vi. 071.
tniuquillu!i| mlj. en/bi (.«miNrfAO £• ii.
trnn<]iiiH«>. h'.is. in r«/ffii, («/m zcca-
lAf '',) .li. T. \'X*t.
iran», |>iu.*. iftti-, y'iom one ptave te
anotktr,
tkrougk, .V.. vii. G5.
011 Mr o/^r/- tirft, /T. vi. 415.
6rv"«/, O. iii. 213. ^ iii. 403. vi.
3U».
ftcAi'1'/. K. \iii. 1*12.
trnnsuili;;!». v. :t. / uu /-(•..
lAruif tki-ougk^ Ai. i\. Ui^. xii.276.
50K.
tranifcrilio, v. 3. / uparait^ (f/anliii
o m/imi/,) aj. v. 7S»X
trai>><orii>i>r, v. !{. / niit mi^tned^
traffjf-rfii^ HL. vii. 4J.'.
tmiiKcurr.i, \. J. / «AmI tJong, £. r.
A»:J. ix. 111.
tr.inMTO^ V. -1. / |>ri!:<- n:iirv. /E. i.3)6.
III' ynst fr.i ', .K. V. ■JTI.
/i-u; 1* aii..iii;'. (i. ii. I'^.*. di- \. 130.
y>rry (..•i/,li. iv. '^Kl.
p«iJj fcj', A-:. v. :'*"•■.
pii.ni, 6.n, .fl'.. ix. 4l,T. x. 817.
ui »11 I lAni-t,'/;. .1* . \ik. d-jtj.
^v. yfiit», AL. \. "i'-^'».
oul'.'!». .-K. xi. 71P.
tpan-fi r», v. irr. I triimftr^ jt. il.
3:7.
tran»fiKU<. par. tlwlr, tk-^^iit tkroHgk,
Iran fi rril. Ai. \. 44.
P- pi- r in* tkroufk kim, JE. \i. 015.
traiwfTirnio, v. 1. # transform^ ii. iv.
141. £. vii. 41K.
Iroii5f''»osii.«, |iar. kavinf tkem trafu-
f.tui,
tkr*i.H, pirrttd tkrougkt £. ix. 514.
tranniliii, \. -1. / |>if« «vfr, £. x. t)£K.
c«i, .E. Nil. JiJO.
traitfniL<«ii.<i, p«r. ivajitd^ JE. iii. 403.
transT:iU:ii. v. 3. / tyannnitt
pnt} or(.-, iK. iii. 3^.
*.'«K.- " ;•:.-. iK. Iv. 151.
ari ^pfr.rleti irvn\ IL. vi. 313.
irauspuiio. v. 1. / patt oi-tr, £. vi.
.12:^.
tran.itr^un). i, n. ru?<inj-#cnrs orhtnck'
ott,>, .r.. iii. 2"'A iv. 573.
traiuv('rlii'i-o, %■. 1. 1 putJi,
pien-t tk.oUfTk, .1£. x. .luC -(84.
flf lih- thrOMzk, £• Xi. C67.
tran«v(-r.c.-i, adv. mU-ihuiI, atlfetc^ E.
iii. R.
fnfn.n-''i-je. /E. *. TJ.
tr'iii-i'(-rviis uilj. (ToAjn-ur, nlAaNtrf,
li. iv. 2»;.
trait^t-uUi, i, n. (o /irr^f or oU-nriJl
for {iritt-1117 *•/' fi/'ii-«v *** olivt'
»m//. (i. ii. Jl-V
trecCMil-i, uruin, pl. oi^. tArre kw'
dnd. M. X. 1 «3.
tremclidndus, .11 ij. muixrine, £. x.
5J1.
(Tf merAcio, V. 3. / m.ilr frrmye, £.
is. 106. X. l!.'-
ar matt skakt O'- giMiL-r, £. vi. Pi)3.
trrmvr^f^us, pv. trenMed, shook^ £.
X, 102.
f ifirrniif, £. k\. ^7).
attmmkrt*,frigktiJ, £, iL 228. 3C2.
\il. 449.
tmn/-iKlu«, par. liieadfuU O. iv. 4C9.
or trrnitlf. jU. ii. 1!^.
aafui, JE. \'u. 335.
trem-tnu, ^ntK ptir. tfnnhlinr, O.
IIL IW. ML. \i. MOl f i. 886. C/or
fHBf ,> \ . ^iV. xVu ICX.
s<n]nHf;,S..\\.TiV>.
fmverinf^ C iL fll ITA. w Ui.
xiL94.
frt patUinf, M. L 312.
Irniikico, V. 3. / trrmUe nC,
tfmid, £. Ui. ri46. xL 40& xiL 91«.
tktder, £. V. r.94.
tremo. t. 3. / trniiblf,
fuakt, G. i. 330. iit. 84. £. tB.732.
ix. 715.
tKake, JE. lU. 90. viL 72S.
rctl, totter, G. i. 47ol
«proBc/. JE. iil. tT27.
jar, JE. V. lliS.
drtaderfear, .M. viil. 236. 3ja
nitJ, JE. IX. 7J2.
f uii«r, £. xL 6 15.
trein-or, uriv m. a trtntltlin^,
a aunkini; (*»/ tke *«> lA,) U. iL 4T.«
iiL 251».
freiiiiilu*, mIJ. rrcmb/inf , £. \ iL 3£i=.
fiihriuir, trriiilr/tfiz', iTL.'fVtkr. E.
Tiii.105. £. viL9. viiLii
trepM-«ns «utif, nor. trrii^tw, £.
ix. 147.
ca^r, Aoffy, panting., G. Iv. C9.
4ufiirbi(i,£. X. 783.
trepido, T. 1. / trtmble, £. iL CS.1
*Hrry f/or /<*u-.) hasten, c«frr/^,
£. iv. 121. ix. IM. xiL7S7.
Aiu£f//i , £. ix. <I18. 53».
anTtou4/j/ Aosfrii, £. xii. 4(0.
trrpidui. a<i./c(ir/W, JE. *iL 51«.
Irraib/ui|r ^/'•^/rns) *- ii. 3*0- iiL
tW-. X. K5»?. xiL583. 748.M1.
«lonuArd. £. ii. 735. vi. SQO.
rnr turprittii^ Al. vi, 2a0.
/H«r*i:«/. /K. iii. »>ic. xi. aax
Ca^i-r, ANrrvtNf, G. iv. "a £. vj
w«. xL s^sa.
douiAfvl, uncrrlatM^ JE. Iv. f 42.
tm/ct*|, c c«r«rfinf jfTir af . £. iv. 1572
9Ui>^ «itk htuite, tndden, £. itiL
6. ii. ip-.».
Ar»y),Aa^, £. UI.CI6.
panlin;-. £. ix. 2S3.
I«mv/f uoui, £. Ii. 7j*'.,
i»r itiMlinouc, £. xi. 3ftt.
diso^dtrtd^ent of tkeir rmfa.S. X.
283.
ao/kifoMJ oiMO, ronrpntctf «r «n*
imufor. £. xii. 6n9.
in rreaf ^tun ar ftar far, £. xii.
tr-4!s, ia. aili. pl. f Anr .
tribul-uni, i, n. a tkruktnt^ tAftrv
mmf. (uJlaiL'iO. i. 16«.
tribiil-u.N. L m.a lluflr.
/aN«/-cailroj^, Q. L 153. ui. 385.
tricurp-or, ohs. ud\. tkrat, or tripie-
hedied, £. vl. 99.
trid-eiis ^utL*. m. • rriilrnt. G. L 13.
£. L 138. 145^ iL 4lS.
trid.«>ns tetix. aiy. trident, tK^e
forhtd vr tkret apiJktA, £. t. 143.
via. 69a
tri<«ericu<. ary. iriennial, £. iv. M2.
trir.«ux, AudK 94^. tkree-mo^Uud, £.
n. 417.
iri^iifa, ad.(. pL indec. t&i.tu.
tiil-lx,iciK. a<\}. fiMur ivraujrKt of H^-
ft^nt tnptr tkreads, £. iii. «s*7.
v.25a. vii.6Sa
Trimcri<«. », f. Sit^r, £. iiL 440.
532. v. 665.
Trinacriuf, u(^. Sicllian, £. iiL 3C4.
^c.
tri*Oi, i'ini.«. m. (^rpimirlni. prr tmr»
siii.) rAc neiik pole.^ <,,. r^ j^i^
hear. G. iii. 3C1.
triuiM?ft, tim, jiL m. tna emnHelf^iamt
ntar tke nartk pott, (hAlina
«■ntn^orlAc tveo htarr. Mi. L 744
lU. 51«.
tripl-et; {el»,i(ti. tkrtrfald. trimU.
lArrc, E. \UL 73. £. X. 203.
tripod-es, iuu,pL m. (acci». .«tj tr^
p^
ekairf on thntftit^ JL iU. 9001 Ift.
CLAVIS VIRGILIANA.
.99
nUU<or, nf , «i\). mtn ml, G. W. 2B5L
«cry MH< «r coiuxrMMl, ^ 1. 22i).
nure jienMrtoiM or cxecmMf, £. UL
V!i;.
tritt*!*, e, adj. «vif Aeovy, tvioCwitf,
G. iT. fiai.
Jorroa/u/, cmiriiuf- wrror, &• ii.
II 'n ix. 2f^x. Hi2.
fnfkthd^ A. r. 84a
terr»6le, Hrtadjal to hekold^ ML tL
696. vUi. lOT.
««lo-tiMitiiir, Meody, E. ▼!. 7.
Mfcr, U. 1. 7&. (or vungent,) iL iSfl
£. T. 411. viL M4. viiL 23. xu
5881
qffMed, four, wry, G. IL 247.
•ic^,iWu/, G. iU. 67. £. vi. 27.\
$harp^batr.r^ G. iiL 448. («rvcrc, iv.
lJ5.)
MrCfO. iv.2J3.
obonnnaUe^ JE.ii. 181.
Hirt.enul, M..ii.Jil.
*r wrrrr, £. viL !i^
orfovU unnortkjh M. IL 548.
fliumni/W, G. iv. 256. S. iU. 901. xi.
534. \U. 409.
veHT^uL C U. 14. iE. iiL SG6.
Hrennf, £. iv. 243. v. 7Si vL 438.
nir/y.' li. vL S*.a.
/<tfa/, JC. vii. 617.
or Hf.tnirtive^ E. iiL 80.
»o/f/M/.«. vU.787.
kard, Kverc, £. x. 612.
inauipicioM, £. xi. 258.
unltJinf, Cf>unou«, G. L 484. £. v. 7.
&<u/, titnrnltuoutf troykletonm. ML
ZL470.
pentive.ii. iv. 31^355.
melnwhotyj U. iU. 5l7. JE, vL 223L
zii. iHa
gloomif^JL. vi. 531.
triuili:u«, aty. /orty, tkree-forked. G.
iii. 438. £. li. 47J.
triUrtrus ailj. htardcd^—nheaten. O.
L2li).
Trit-oii, iiuif, m. Triton, £. L 144.
Trituii-es, um, |iL in. tke Tritoni, &
V.C24.
Tritoni-A, {p, T. PaUai. £. U. 171.
Trituit-i«, tdo», f. PkIUw, £. iL 326.
TrilDnius, ailj. Tritunian, an epitket
of Pnllni, £. U. C16. v. 704. xi.
4«1.
lrit<ir-a, ft* f. lAruAtHf , (oWniftfiiaO
G.L ija
Uitas por. pounded, bruiud^ G. iv.
«3.
Trivi-a, fe, f. Trivia, £. vL 11 lie.
trivi-unt, i, n. kiekwttys,
itfeet», K. UL SB. JB. iv. fiOa.
triiuii]>litiiu<, par. (rtuin|i*Ml enter^ G.
iiL;;3.
eubduedy eenfuer^il, ^ vL 83^.
triiiinph-u«, i, m. a (miMipA, (vnfMeff.
Truad.c«, um. pi. T. (Ab Trq}n
mra, £• v. 613.
TrcM^um, i«L m. (Ae Tn\|aiii, JE. L
30. ^r.
Troj-a. oe, f. Troj, E. iv. 37. Ilc
iKtr Trov, £. K. 378.
Trojiin-i, orum, pL m. tke Trojans,
A.V.688.
Tro}Anu«, adj. of Troy,
IVoian, £. L i9l &c
Tn^aiKUA, i, m. « Tmjan, £. viL
260. zU. 359.
Troilus, i, m. Troilus, C i. 47L
Tmtittg^f n-a, o", nt. o>te hom at Troj,
aTn\|an, £. UL 359.
Trqjntr^n-B!) anun, pl. m. Tn^am,
ii.vUL 117.
Troliu, aii^ o/ Troy, Trojaa, M, L
11».
irophCum, L n. a tropktf^
•r <0ot^ (aJren tn umu*. O. UL 83.
ke.
TnM, It, m. Tros, G. iit. 36.
(inlMtOa Trojan, fi. i. 674. x. 108.
(/^) Tro^w, £. vL 52. 126. x.S5a
xiL723.
trucWliH \.l.l kHl.aUnf, £. IL ^
xiL 577.
tnid.«it9, vulis, par. puthii^ ofoiiut,
U. iii. 373.
trudn, V. 3, l punh or drixe ftmiardf
ahuxfe, Jt..iv, 405.
rotl niuii^, (i. i. SlO.
6u<l,G.!L74.
ahoot,putf\.rtk, G. W.liH:^.
tnidor, V. 3.' 7 um vut, Ihiaat forthj Q.
U. 31.
tnuc-us, i, m. a aforfc (nr hodtf nf n
tree, HL. viii. 315.) G. iL 78. Ai.' y i.
207.
a tnink, 0. ii. 42G. iii. 233. £. L 83.
173. X. 135. xii. la?.
atrunrhton^ U. iL ti;l. 302.
a hoJjf of cmpat^ (vitho»it a head^
JE. ii. 557. ix. UJ2. x. 555. xiL
3S2.
tnmcus ndj. cifi lAorl, ^rofen, JE.
xLO.
thort of G. iv. 3ia
iopped,AL UL639.
laoHg^led, /IL vi. 497.
tru-x,cis, uilj.^enjf, jfnin, C x.417.
tu, pro. (4oN, yeu, pii.vsim.
tub^ ai, f. n (r«M^(,
or the sound of i(, £. xi. 424.
tu^iMlo, gcr. in gaxing^ M. L7I3. viiL
265.
tu^adii$, pnr. to he preaerved er hred
u;i, G. iiLSOS.
(o he dtfatded, vuantuintdy C ix.
175.
til-ens. ^ntin, par. hekUdintr^lB.. v.
575. iv 65l X. 397. xii. 82. 792.
Uokimr, E. UL 8. C ii. 604. vL 467.
Ix. 794.
tueor. v. 2. / defend^ C iL 188. xU.
31.
or gnard, E. i.564.
tend, protecL, Q. 1. 21. JE. vii. 443.
prove a ittmtuary (e, prvtect, C iL
523.
eyc, /fi. iv. 302.
kAo/'i,^iv. 451.VL688.
tug^uri-uai. i, u. a cottofe, Airf, E. L
69.
TuU-a, », f. TuUa, SL. xi. 656.
Tull-uf, i, m. TuUus, Bi. vi. 814. vUL
644.
tum, adv. (Aen, nosrim,
afterwinUy JE. v. 513. x.44.5.
fre<t4:re<,G. L 181. C UL22a.
tam-«ni, ^ntis, nar. netHiHg, JE. vU.
810. viiL 86.
AeoviH^fG. UL421. /R.iL 381.
hoaatinf, bragfing, JE. xi. 851.
tumeo, V. 2. / mxl/,
ornmbig vUhiuiee, Q.iL 324.
Aeacf, m. vi. 4^*.
tum^^scn, V. 3. 1 tvell,
am eoing (o hrtak out, G. L 465.
riu in AirA (iJc,G. L357. iL 479.
tuaiidiM, 'toj' "^^'" ^Aeirtcrpiu,) JE.
i. 142. ili. 157. 357. v. 125. viU.
120. 171.
tieoUcn icith ^etion, K. ii. 472.
«ire^tng-. G. ii. 102.
elatetl, lE. tx. ir*'-. x. 21.
AeariVii,-. liL\. Si-7.
tiuuuil-iut, 0-«. m. twnvU, itdkiem^
u«r, OL. vi. &'•?. viU. 371. xL897.
upronr, .11. ix. 3'.>7.
Aa<t( . .1-:. xL 4-17.
nowr, ii*. iL 4b6.xii. 757.
tuiiiul-u», i, III. a tohtb, gritvef
aepulrkrc, W. v. 42. ke.
mll, ki/loi k, nwnt, rinug frmmi,
G. iL276. iiL 475. JL. iLTlS. 742.
ilL 22. 4a V. 544. vL 74. vUL 112.
xL 6. xU. 136. 162.
Aenji, 6t«-w/, C xL 103b
tutir. adv. (Am, at tkct (iaie,
(JonMt ••/§> . C X. 5 17^
{afiertpordt, C xL 208.
tnnX«ns, 6ntis, par. /oaiiciafi JS. tL
588.
UUMii^ V. 0. 1 Lnacft. fteaC C X. Tn.
tundor, V. a l«N USmm imMi,«rll|/l
/e(«(,(jnerrrrf.)0.iiL3B.
om btWtrKd, JE. tv. 448. v. ISflL ',
tunir-a, or, f. x uia(, ^
riMW, mt.mfrrMiM, O. iL75.
vcst, Ai. \\. filH. X. 8IB.
cortlct.JE. x.ai4.
ro6e», Ji. kL 777.
tunsu.<i. |>ar. 6ra(ca, (nMfilen, O. UL
Mu iulci(, (f iirrjcd, G. iv. 367.
6ruiM(/, 5nt(crerf, U. iv. UXL (pier^
('(,)d:. xL.^iil.
AariMp btat, JE. ]. 4SI.
turli-a, a-, f. a mu/(i(H4/e, croadL roft-
Wt,
a Arri/, /R. L 191.
hrood,Jlofk, JE. iii. 233. *
turt>-aii», anti^, inr. <fi*(uiMif,
raging, M. vL 857. ix. 33a 887.
routitig, C ix. »<J2.
(uriMtnr, v. iinp. (Acre i« a ron/ujMii,
bu«(/e,or Aw/7y-&ir/y. E. i. 13.
turMtus par. tnuhted, cli£(urbe^ JB.
vUi. 29.
ditardered, Bi. xii. 2^9.
perpf txtdf C iiL 31 1. xL 47a xU.
tonfounded^ JE. U. 67. xL 869.
ditpemed^ JE. vL 75.
/ntikttned, ttartled,£. vlL 767. Ix«
124. xiL.^ftJC
mngnf,£B^ vUL4a5.
eonfuted, JE. v. r>o8. viU. 4. 323. is.
13.538. xi.2U7.xiL 325.
«Hriiriirii. A. ix. 735. xL 798.
tUlliidus, a^i. trouUc^ tHtturhed^
JUnaing thidc, ckiMttd up. O. IL
137.
Avi, C«.636.
/OM/, C vL296.
W(«iuerf,/Kr«ouf, (urbu/etif t» {r(,
Cix.57. X. 7K3.XL712.
kaptrkty,p'bHJ, C x. 648.
camfuaed, tkirk, JE. xL 876. xU. 2SS.
rDarinf. Ji. xii. 6ii5.
turb-o, infei, m. a hoiateroua wind, ter-
rica MCj *
gutt,i3.L saa
vMr/wind, G. UL m C L 4iL iU.
573.
violcHt ivfing oftke aratf C vL 58^
a tnp,IE. vli.^ns.
impttuvtUy, C xi. S8L xiL 3301
531.
turbo, V. 1. Ie.mh,-oil, JE. xL 401.
6^iit, tlittolve, JE. xil. (^
trouUe. di/tnrb, eanfaund, C L —
515. lii. 407.
iHri*nn, JE. xii. 556.
p»t in,:OHfution. X.. xU. 70.
ptrpitr, Jk. xif. 216.
rAu«r, (G. ili- 412.) ditptrte, C L
. 3a'>.iiL4u.iL
ditaiptite. JE. ix. 409.
tremb/e, lua iroabitJ, C vL 80a '
tarbor,v. i. / aia ditturhtd, C xiL
U20.
mnpcrpieiedy £. xi. 3.
om rfisor</crti, JF.. xi. 618. xU. 589. !
ttm c<iri/bii«iicrf, Ai. xi. 451.
uin tr,mh{td,{totM.il, G. IL lOt.) m/
/?crf, UL-^J. £. iv.566.
turgeii, v. 2. 1 au\l/, U. i. 31 5.
bu/-i,'(bn.oripre«( eu(, E. viL 48. '
turni..i, a*, f. a (reoji,
(Ae /tfuj, C xL iuS.
Tani-:i<, L ni. Tunius, C vii. 56L kt,
turp-ons, aiiiii, par. 6cnNe«riMf, JH,
x.P^xiLen.
turp-*!^ c, adj. fouiJUtky, O. iiL S8a
441. .V57. iv. 96. £.v.358. \L276.
«nnoturii/. C. tL4}^
vorthles., xiU, G. U. 6Ql
Ma«A:f;>'il ajirf iarge, Q. iU. 50.
titf/<incu«, rfiiAeiioiu-aMo, G. UL
96.
iut/onn'rf, tkapchtt, manUivm
Zorrc, G. Jv. o35.
AoR, cwonl/y, A. U. 40a iv. I^tf-
100
CLAVIS VIRGILIANA.
CiifT-i>. ts.<. (4 :0v<- .
' tiir<i( .*•*'. ii. 4p>.iA. 4A. 470.
I<C f':il u to-u- . K. "^. j7.\ li77.
riniHg iut 'ii:- < lu •' ■ s til- iii. «ViA.
fiir^a-: «r..\.-., vm. r.-.l.
*i. *j; .
tHrt-u^ ur:". ii!.f 1 1.; '-, K. i. •.'.
7u.<-'-i. » 'Uiili |'|. III. Tll«4 .i:i>,
Krr-iriiUi-. i;.\i..'-'. • \il .wl.
Tu>^|i«. .'i''J Ti '■••■l.i, <i. i. 1'". ic.
lllN*-l!-, S. 1. o '•''•^'•. <t. iii. ••'.17.
■ lUbi.it-' >i :i-lS IL •('/' .■:««,
»nii *■!■■'•', .1; V. ^l-J.
StMv. (••.•. <A fi,-, K. lii. U-V
p.llWti-.i. 1' f. tp<-iri/i-ifi , uri, 0''jrruir-^
• fj •.i (i. If. tll.
tHl-^r. us, a/ij. wmn «('K-r, Hr.. iii.
: •■■7.
lMi'i ..11«. a<ll. ir-j/ «''ic «.- stfure^
(;. i*.^J: '*
ty«6, :iiv. .^i/i. '• -i. .r^:.
t'i/.'.. -t «/ I ,' . v: \i .. -i.
lUln-. \. I / . ./ /.',
I- .:. t ' . :i. •.",7. *. .nn. vii. ■•*"''.
tUtUV ,11 j. .'_'. •.•!.' -r,
, y».i /.f<':i ";_.',. ... '..;■ ..i;.x,7J.l.
f r>(. , .'■ ' I •■!•. .4". ■'. . "..'•.
n'/" -..iiA. .1.. M. •.:!"'. j . I }.
t (»'ui-i... :ac ■ '^/i.^ ■.i'. .V.. ix.o*fi,
f^ bl tiii-ri:i, fi(6 &a. -. -■.- . lui.o.-t. ,V^
i. :>Mi.
tUli*(, I»(.i. r.iw.t '■:.'ii. I/6-*',
; <Aj/ I- • 1,- -5. l»:." .K. iii. frr.
I ihi, f -t • 1 .)-in u. .r»«''i»i ■'■•ii*j. ^'i.
"t'!. }J».
i^^Im : I ".'*. ii«.i rf 'IV.^T. or .'sii'i.|.)
1 ■fi.ii-. .N.;' I •'m'ii-i(i.. ^ii<'^. &.
nli-i.i
'Tvlii-» >. V l i r.'. in. Tiiihs. Sn
7.1ll-<'i'-.«*l, Ki. r\i;(i|<. .■V,. ^i. ^7^.
T^iirl • >. .'■. I". r\.'i «'s,
I*in,'4,".lr» 1*1 .!>.. t.r 1 vitfiis .'*'.. i.
ri:. .* iT.
i*Xyu:»-'T, 'vfl rii'=; li, m.Tvin'i^r .E.
, l)mj|U'f. II. 1, n. n <ir..i>.iJ. (i.-.i'-*',
i 0 II-.-.- 'i./' :"/ir»'.', o»' i-'" fnviW.^-
|L ../■ «I . ■ •.•■K,:. li. i;. 1 H.
•'T^m"..' i-. fi .1 '. i'li-.; i; I(i'k'P. /V
.* rf-.'-, .'.I i-y Tti.I, ..«■■..«, ,1.. u.
|li V.l:-!. t-M.
Tyi»;"i-i-rs *<«, i'L Ti"!i'.iU'-. (i. i.
-"ii
*l V|-ll 11". -, Tl" 1'% . '. -»'.'l|l.
^/" • ■'.' -- ■ 'i'\ 'Ji»" I--, .-li. r *»i."».
lynn"- •.-.1 1 r. /i /'/i.i r/. (riat><./ li.
i\ I 'J.
p, .- -•/.•t.ijK. .■•/•. .•!•.. i.M«-l. \iii.
-I ■.j. x. 1 1' . vii. 1'i.
Vu.f ■ • } . i . \ I . Ji '.
P' K. . . "... i.. ..■'I. \"! .',-12.
r;<-.'- •• ip. 1 ' f,. .i'.\..iai.
T^fi. , 4 IM-II. |ih .1.. 'Ivm'i«, tV.. i.
1 \>. '. I-.
Ti-Ti-U- i. III. t' Tx • iiii, .r. i. fi" L
-'Tjiiu-, aiU ■r\<.*i;in. <i. lii. I7. ;••?.
Iv. .;dl Jk. I. 1«. .1). ,'kjO .>8S. \.
cl.
l^rlHMii-n', f. m, Ilrrrbk-s JP.. vii.
i^yrrli^jaj. ni^hi, ,•!. in. rtrTyii-jus
I Offs.V'. vi... ■■'k;. >i. 171. '2JJ.
Tyniihii^. a ij. FuH-^ia,
mxi.6i9.trLis.
- ftnWufc fu in. T}iriirus £• vii.
■ ^ W.AQH. :gj.
|f. l^nfeki«, wsiujiii. «. <U «'>^ 0^
I . tynlicM, ». TiL Iti. K. S3.
»^
f
V
TATiii, V. inip. yvH mrt at ItiMurt, JE. L
i7^
tf u fitufu!. irnnitUd. JK. x. 625.
«iii-i ^i. o\ f. n f •..". K. \l. t^i. Il&
Ai>^/i.-. .-i':. iv. 1-1.
«««•cini-uiu. i. n. a fc/ifit^ficTy «r htr^
iK-br.u. 'v. ii. liJ. fti. 7c. 39.
\.ii-u. \. ). y wm .'i/l a/, Jl. lii. 123.
ri >ii{- -, .K. :.i. I7'j.
TAi*ll-lll|-. I, I) r;>f ri lllr'. Q. 11.287.
M i ' #•'■ • . I . \«i. ■.'f*i.
«ai'iii>. ;s-ij. i iij, I "•,■•» /,
u>in.,f'i,.' iK'. -:,i»."i. (Ti ii. t35.
n'.-t .: I.. i\. :.J.
i.ji. >. (i. .i. ."i-f. ij'. !<■■*. (*^ir(ci'iuO
I-i.J. .K. ^ ol-S. .vii. ,'*:.
ci--> «..•^ iii: .< .'■iif» /, (Y. ir. 3.
y.-i ' ^.''-ftri r %; t:i', I •. i-. O.
f^i. .i.,ii«. '• •iif. .1 . ii. .j7C. vii. 379.
tr '» ;fc.;. i'. li. 7i i.
/.:■-../. .» . ,r. t: .
:••/., .' . 1 j. 7l'1.
vjnl ■ i..i*,i I>1. <;f|-. ;■» »,
,-> ' .'. .h. i.i. 4 :. -i».',J. i\. 223. v.
vail-'i. (■iii», f«i. DKi'iti'.i^, JIv. VI.
VjU.i . \ .t. l •;-,
>ir .,',. r.. ii. XfX :/■•«. viil. 702.
tn^it.^ '1. lui.i /.,.'■'. 1 'i.'! . .1'.. \ii. «*w.
V; 'l-'.i.ii. i. ii. i\t'l! -.u' fnrtf^
#>,.. -... I. i. iii v.'::2i.
mt ,f ;>;. .V. ■ . iKVT.
;r>!'» ', * -i • •«, .'»•- X. ns,
K^i. I, .!•.. \iki. 9!. i\. 713.
f; .r, .T',. vii. 'Jl. \i. i;:...
/ . • I , .'.:. *. l-'!?. t^ld. vii.19f.ix.
i.T».
i.t •■-./ '.'ic '.••(, a-". i. isa
y.. II .' .i-:. \ii. 'i\2.
\:v. ■..w.x..-: ,J w .' K. iv. 28.
V;i 1--.I. :i.|. '■ «'•/'•Ad-f/,
' -i."!. .L. i« . ■'*''■.*. J.I-.
v.i^ ;ii»». ii-. ni. a ilti^dcr ci-y, £. vi.
■1 '.'
vn.- r. \. 1. / :ra<t(/. r. 'ff.iy, T-o-.r, M.
w. •" ■.
.■:> . '. ./ . •■•'f I- 'i^^ft.i, ,1-1. ii. 17.
.*' .1 ■ '■ '. .!■. **. r.fio.
v:J<'. v. '..'. ;i!,y. /ii. littii. rnikti^ E. iii.
■^ ».
val-^-n-. /■"••.■., H'!'. \. |.ar. etrong.G.
ii. Ij- l^.v.^^Jl.
.'■'.1,1 .'. .-' ' 11 if. it.i'i. 70.
Vfill 'I. V. J. / tl .1 •..'■.'i,»»l.j,
j'. fi:''. .m'. II ■■/'i/. K. ix. 12. £. Xl.
.-. .. .: . \.'T.
/''.).,.. ..' ' .. .i;, Mi. 79«. «in.
V.»l'i u- I. '11. V.ii"niN Ji. X. "-:»2.
\fc!;i --, ; !.■:•■.. . vtiUiiiiti
•!.!■ .,i-, (t. ii. ."■ ■".
^••i.-',.(;. .i i«~.
A. u-.. .•!.•. ■'-, (.. ii .172. iv. 331. JE.
4«il. • i. : ,1. ' '.»■. \ii. :«.;.
rt.-uii-,' .'/'<.''i. .!■;. i. ijii.
tii.,/',ili, '.;/.. Iiil. .V.. ii. £A. V. .VV).
*'■.''■■'''■':?*•'•"■•.• I di. \.I5. X. ■J;*4.
I.». ■i.t\t. .!■;. X. Kl j.
lall-i".. ^.l- \i. iJi^^.-^ni-, Ilt,f. a -.«/•
.' !■. «I -.'. . (M.irii.ii,
o.- »1. (t,! . (I. \\. .'17.
v.ill-uni, l.ii. 1 '•'irii. /ij/n'n--Ir,
/1 -n^^^nj.^f TclfA yttHifaJtHS t^pon tf,
.L. m. .'-2*.
vnli-M«, I, III. K )ffi/<. U. 1. 2Kt.
o.- j>fif.\, 'i. ii. 4CW.
VHU-.I- !•.. i. I'. »1 /i.w, H. i. IP'*.
\iuiu*. aii.i ■<(«•!. i'ii iviiii. ;t. i. 392.
-r.,fi'. (i. : jjt..
f.>u'.>:.-^ :tt iii. H'. il.no.
Vv-I. iuif.i/"..1-Lii. 267.
j, «'(n /.'(>», (/ri//iii^, (i. iii, 79.) JE.
iv. fi.
Iinj-rfiif-f/t/'. J^. viii.'2^
ifiiwrrd.f, /i. T.631.
b"! tiuf. K. x\. 715.
■dvri I) nlilpr, x-aitjv^ JE. xi. RM.
vii)-ar. /iri«, w.^rr. ifi. \. 683. tifS.
iuHC «]nr«s «r V!rc«rt&« w/mmIx, iL
Ti|i6ro. ▼. 1. tvtrfkimt. JE.xl. 481.
TAfio, V. I. # c*MrT, ■/<cr, wmttr. £
sii. 223.
Ctaiii, jf.--tulr, G. i. f^fl.
n/ir -.f . ^. ix. 11-4.
variii«,iiilj. vartoM, Ax«rfr, noHlt-y,
»r fTi/iNi^/^o/c/, ^ xii. lifiS.
ttr A/*(liiTf«t kiiuit or tnn^HS iuTti,
(i. L 3^^ <£. \i. :b,V .U2. 73^
viii. 05.
JifT^rttd. £. iv. 226. viiL 21. TJ3.
>. I»k
or './■ ii'f'rci ettltrf^t. i'rt>^9«i2««Tr^,
!•'. iv. 40. /t. n . JOi vi. 70«.
inffUttu. iuitiuf n-i/A, G. ii. il^
unttfuol. Ki. ii. 47)^.
xtirtiifattd., fp:ltttij rptrkUdy (i iii,
^■•4.
;ir«rMi -ueiij. £. xi. 475^
varium, nnit. ung. tnnnMtmt.
ji-tu, d-:. iv. 5e.'.«,
Vai -iis u III. VKni*. E. ri, 7. kc.
va«ur-»^r. «li'». ni. a ft/r.^-v^r ttf J9»'
i.t /■«w.fj, A,. ix. 772. '
VA«Iii, v. I. / 4^Mray,
plv..4er,ruiLt An"iv*-,G. iv. 16.
%f ta-.r. .li. \iii. 8.
vastiisud.i. frrt'.t.mi^ktit, hif.Mvp,
vatt, \.lvud„\ C. iii. 2:^2. i. i.-.*i.
X. 71X.
tffmuti.»! . hy,rutift.i^ X.. i. II*. ii.
73(1. iii. HU. UAJL vi. 741. \ii. 2a»
X. .'J7. i:-».
Ziuct u-i'te, Irond, eitty^dttl. fP»-
f"i.i.-. .+:. i. :-. ii. 780. iii 'ix
■li»«. ••'17. \L 257. \iiL 217. 4.t
51. Jfa
nPiil. I :. -'iiafr, *;. ix. L-^iC
val-e«. i«. c. n *, er. fiCfktt.
«n fli';,'?!^. tvf^hioyi-. (J. iu. 4?1
/R. iv. r--5. 41.^. %. .'-,2 I.
« ;»o/.^ifiij, .K. ii: U:7. 14i=. \.
1^''.. Ti. 211. \iL 4.;o. 4f2. »iJi-
;JW.
er n .<:i7.-y/. i. ij,. 4^3, ^•^-. vt ^\
7v ■ .'. 1 ,15. Ibl. I ;..!. Jil. -71 iii
41 I. rit J.
7»oi/. K, \ii. 25. £. -vi. «!.«.>. ni.
41.
jw/ tiii/«'/, one tkat Jtjcmi xht
niniie, ¥,. ii. 04.
pritrt. JE, xi. 774.
pn.pfuntB. JE. Tiii. f27.
ub-er. t-rii(, n. n ttat^ JE. Ui. CIZ vH
4R4. \iii. t.31, xi. 572.
ttr n..'./<r ar rfwj-. K. iL 42. iii. 99
iv. JJ. i\. 31. (i. ii. 324. iiJ. 173.
1:7. -./nsn. a-^tL dE. iiL jy?,
('.r f.Jl.) E. iiL 90L
a h.tn t yttfa vttmaiiO £. v, 2ft'.
vi. 4:t:.
/nti'tti/»tiS. {ri^-kneM ar fatmrxs ot
r"'i,j G. iL 1». -J54. '.'TA. >;. 1.
531. f/M>.<r>M| iinfcraif, iij. UVj 1^4.
\ii. Jli
lllti^iiiiii», ndj. rery huhi v «r /rk«f'
/W, (.. iv. 141.
fn*ff tctaltkf. iE. iii. infi.
iibL adv. wAei^ (iE. iv. ii«». tI. 271.)
or f/ur ikat. (M mm bi, /t. L «
715. ii. 7A iiL 4ia V. 32. 3JL
vL t;2:\ vJL -^a. .ni. 5*1. viil.
175. 541. X. 633. xL 702. xiL "J
44l.4:>5.
v.hirt, t;. ii. iK: iT. 49. JE. UL 513.
iv. 5a5. T. Jfi-J. X. TJi, J9f7.
vAtnsorrrr, JK. TiL400L
tA*rr, iE. vi. 8J>7,
lll>M|U^. odv. I.. (i//p/tirT«,
«K/y vA«-./, Ji. i. tX)l. fcc.
Ucstleff-vn. uniis in. l^calrcoa,
(mrliin.) Ucalegon*s AMtir, & u.
iKhis »i\}. «Dff, nMuf. fi. IL 77. UL
S.-8. Oi^I^ £. TiL 5SS.
mu>utttritvmiK jnMAe, er f4c <
jca, >E. T. 6R1.
rfrnY,(i. ilL42«.
/Miry, /Wmv, Jv. tU. 354. '
MMkd, ii. lii. 446.
ttnh c^MTM I A v^ an
CLAVIS VIRGILIANA.
wtf ooiO* CBclU. or (A. Ix. 211.) cttAer,
aniL, .¥.. x. IM.
^ert-l", i>, a Wt or har, M. %U. flW.
Tecio, V. 1. 1 cfirry, ^^. vi. 391. vL ISft»
Teci-nr, &ri<, iii. o «ai/0r or MixnMii^
E. iv. 38.
vectu«. par. mrrir ^, O. L 204. jE. 1.
nL
k>rc invai/, £. xIL C5L
arritr//, ^K. vi. «24.
■ fouerf, iE. iii. 0^5. rii. 2SX.
driva nbout, d£. i. 370. 53-L tL 335.
«92.
yiyingi .ii. vii. 65.
\eho, V. 3. / ivirn/, 6rflr,
frnni^ oAou/, fj. i. 4€l.
bnnz, £• ^' H>3.
tof-:, jy.. vi. Ti jtj.
tra-i'f}ort, Jli. viL ^TrL
vehiir, V. 3. / nm cnrrUd,
tai/f (f . iv. "2^3, come tailinv on, £.
X. lUi.
riifc b.ri in ttate^ JE. xi. 41.
nVii: nr am f/rnii.>i,iE. xiL lt>2.
%'el, ruii|. «#•, |MicMin,
eicH.K. liL .X). vlii. €9. G. IL 2WL
iii. 2(f:. <h. xi. '2&». 438.
and^ E. vL TiilL
TeMin-«ii, liiis n. a corerinr', O. UL
SLl.
o mrti»r/c, tri/, JE. i. 649L 711. rL
O »1
• *l*
veiMu<. por. rorerrrf,
xfiUnif Ihi ir botiUs, JE. xiL 120.
Hitistdwithjinrl*^ JE. iiL 174.
adm-ned. .11. v. 3ij>H
ttrttckui fnl/y htutg teith eannur,
^E. iii. 54i^.
havlwT thcf tcmptet tcrtnthed or
boutut, .¥.. viL I5L xL lOl.
rioTiuicd, AL. X. ^LfL
VelWi-u<>. t, ni. VeliiiuA, fa lakt er
river.) M. vii..'il7. 712.
Veriiiu*. inij. tff Vrlin, (« fifyj or of
Vrii.in-', ik. \\. 3>itj.
TClivnlu..atlj. nni-i;'aA.'c. iE. 1. 224.
vdlii, V. 3. / r«ii'/, /lu^ iip, JE- viiK
c->u.
ji/if* (.'rcrtV.-jMn/?!-, .fl^. iL 430.
wiii . (i. iv. Ki''! .K. :.L 19.
I: it' h. K. »i. 4.
lirtl u'ith tht p'n-H, JE. ix. 506.
hft.l-':, .K. X. V\.
•..'vH A, .t.x. n:::\xL5«W.
vrllni-, \ . 3. / a»i p lihd up, JE. iil. 28.
rrli-iis, eri«, n. afti^ie,
H,it,.,Ji,iethi-ftuhy {1.1.337.11. 121.
.iv»u'. (t. IV. 33-1.
'.•.u'i!UnjU'rt*^ AL iv. 4^
il-ini, PiL. vil. <il>.
Vflo, V. L / •■«-iKT, Aii/r,
i.'^/;r;.',/«irir/, >E. ii. 250i T. 72.
ilnihi, M vii. :U5.\iiL33.
viU, .F.. viji. J77.
ii-lo( i-nr, u», Ailj. tnore nei7t| M. iv.
17L
vilor, V. I. / nm i-o-^eru/, O. LIL 3<t3.
ik. ili. 4JO. 543.
itr r.owiitd, [xecar a chajdU of^ £.
V. ICL
Ti>)-oT,ui'is. adi. twift,
/.'fi/, U. iiL405. Ja. v. 253.
\i:I-Uiii, i, 11. atnil,
• '. .rtain or bcniiicr, £. L 409.
vrUit, {.vlv. 11.-, iiitf jiut ctf, pas>
Tr>|uti. 5 «iaj.
«(•ii-a,:i', f. u :-ii.i,
r/e/i.rAi.ii. O. i. Hl.
vr.ndJbul-u ., i t:. (1 AuHlinj' <7>eiir,
.K iv. lUL ix.533.
vciKins. aiUi», piu*. AuTi/iH^, lE. viC
4'.<3.
((d.) Aunf eri, Aiin/jmm, £. ix. £51.
xiL5.
venit-or, ori^, iii. a Avnf cr,
or Auni^m/c.i, .li. xi. t-78. XiL 751.
vena(r-ix, ti- i», f. a Au^Ji ru,
Awi(rr«*-/iir,iE. L31H.
fanudfur hHnting. EL. ix. 178.
veii4tuai, sau. (« AuNr, £. iv. 1 17.
venAl*n<,fi0, m. AhndNf, £ vil. 747.
viiL3ili.ix. 215 eO'i.
rylrnn tpoilf^ iK. iX- 407.
vciHiii. V. 3, / «i//, ;!•:. i. 4S4. vi. 621.
\eiu'n-ui.i, l, n./io&on,
pfltU» of /OIY, iH. L lioS.
rAurt.a, m/i.,'iv ii*npirj, Ji.\iL 190.
powt fuJ ./ ■wjj.f, l-J. viii. iO.
pvrpU iidof.ii. \\. 4»^'».
V(>nerihil-tji. (', ndj. -.-cnivu/i/c, £. vL
408. ■
sotrrtd, iK. xil. 7t>7.
vcn(>r:iiHti|.i. imr. Trnrra5/e, odored,
ii. \u. 2*>1.
rn':'H I 'ti mr«f, adoralJe^ JE. ix. 276.
vvner-fii)«>, Anti». [lar. bowing at, /ii.
xiL CJK
*ciienitii-, |>*ir. rtvetencrd, ri-.trtnd,
ili. lii. tci).
\riiiror. v. I. / u}->rtkip„ adore,
!•♦ i-rirwt, .4*.. iii. 7;». 84.
iiMp/orc, .+:. vii.5{«7.
veni-o, .T, {.fotour,
pnrdon^ (i. iv. .'Mti. ./£. L5l9.
ifracf, ilL, xL lOl.
u grnr-oui nir, jU. xi. 107.
vcnitiidL jfcr. o/ roming, jE. L4IB.
vL m.
veni-«i).s 6ntis, par. coming, tpring-
inz,
btituf ut himd, E. v. 82. £. vii. 587.
AOTYrni^ oiYr, K. ix. 13.
fiying, di. \\. 74t;.
nrrf,/ufttrf . (i. ii. 40^^.
r((iiri:tni,' Aomr, (i. iv. 167. R. \.
4CL
rinno^, nu^urinf , E. viiL 17. G.iv.
4(k;..£.viL 21 B. ix.068.
ahnoting, X.. iv. 2^8.
(/««>-«. R«£i/, <E. V. 373. X.544.
bi h?, dixplaying itulf M. v. 344.
peipi-ti^, vE. \. 241.
»Mal.-'-i; fo. A£. iii.(v52.
laviiugr. <K. X. 277.
approii' hing, adroKi-ing, JE. vL 755.
X. r/i. xi. 14.S. xii. 44^>. 595.
ptririn-.^ iiyo», yK. viL 5b7.
ru.w;'.i:;i.i. .V. xii. 2?^. 5ia 54tt
Vf-nili-:!, a*. f. Vrnjlia, Ji. x. TC.
vcniii, v. 4. 1 fonu-,
*/*'■'" N' !.'■■■<«■.*»• i.54.
aiiKi-, .L. it. TRl. vL P5. 8('. .'i32.
appri.iicK. nm ai Aaiui, £. viL 47.
X. 77.
mnh, .li. iv. GC7.
br--omr, tj. L 2rt.
mciiiif, (i. L <0.
Aff/>/>i II, Jii, xL 42.
nm ditimvrrd G. L 1-15.
ntum, (f. i. *lt>.
puvr,faU, G. L 322.
rci//, Cish.fiow, G. ii. 108.
om, (i. ii. L%. .-E. viL 470l
apptnr, JE. L ftoS.
jfu//, (um/i/r, AL ix. 544.
run, iC. xL 14Li.
cmne i>. amtf, /E. xi. 2S6.
hnppen to, ti:i2», JE. xl. 538. 73S.
venoi', v. 1. / Aiihr, E. x. ^. ii. iil.
410.
vcnl-«*r, ri«, ni. n tr//j/, •
/.{-'r .«/-«, a^xniling ii^t n beUtt^G.
i\. 12'.;.
Ai(ii:>ri-, I''. U. 35^1.
t )./rai/.., -ii. ilL;!l 6.
y<:n{o-x'y, aiij. :i-in*i. E. ix. 58.
ttism-<;, <i. L "JO»». ,i'!. \i. 335.
hn.a''.\'iu^.ftdi 'fu-iwd, X'.. viii.44d.
/0I4/. Wiu{(''tri;.*.ll. XLoiH).
vnl i/y l- 'n»Ud, .V.. \'i. 70S.
«4.-.7V.' .L. xii. U46.
vcntuiii e?«t, \. ini|). itrunu.
vcDtiir-uni, i, II. ^fUM.it^, E. iv. 52.
,K. vLCt:. \iiL(V7.
tthi.i^t ar\ cemr,) .C.xiL SU3.
ki ft/utet, i*. iii. HS.
Ae (* arrii^rd, iL. x. 710.
<((^ comr, iK. iv. 151.
(Aty ivimr, /K. vL 45. vUl. 3G2.
veniuru9, piir. a&eut (e conie, £. iL
4^ vL7yj.
or fo eMNe,a. iv. 999.
U arrix-e, £i. vi. 346.
tfrvcfm/if ^, £. ii . 158.
fiture, JE. ili. 46o.
auprvmhint^., (r. iv. 156.
a&:>i(( £e -niui-.i -E. viiL 550. filfL *
abovl l*> M«iui, .Lp. X, 99.
pL n.fftMc* tocome.juturw. £. IL
125.
vent-ti», i, m. (Ar u-imif a gale, K. Ui
u/ait#u. nb>€ vind^ Ai. iL 25. IM.
Oir, ai. iv . 2.'.7. ^'#, x. 32.
ttnrni, fmptn, h. iiL 61. G. L 445.
i\.:M. J.. I 43. 182. 307. ;m3.
3 )L vii. Jl. X. au. Xii. G.'.&
if.-i;>i I uiiiu,force,Jturhf Itlatlf JE. iL
tJ4'A
Vennl-tis L ni. Vcnulus, A,. vUi. 9. ^
ii.'. ' '
Ven-iis eris, f. Vcnus, £. ?ii. 02. k.
_ iins«ini,
ofuV /wT-e or mi>tresty E. iii. 6&. Q.
iii.2l0. iv. 5lti.
roi/toN, /oT-e, G. ii. S^. iii. 64. 97.
( /"'/ "/ /oif 0 137.
/uiL|^((uitre, G. iv. 139. iE.vL26.
xi. 73t>.
veiir-T!^ i^. m. a thom, brtarj
brnmblr, G. L 271. Lc.
v-er, erU, n.(Ar sprtn^, L. ix.4a pos-
«iin,
tlcji. natmn^ (i. iv. 77.
Terdnrr, bloom oj Joreien crastU,
vei'-,-^ 6runi, irf. n. tniethivgtt
th* iruthy £. IL ICI. iii. U4. vL lOOl
real thingt, jE. iii. 31b.
TeriM:n-a, »•, f. rtrnun. (or ati taertd
leavrt that u*ed tu adurn tkt al-
tnr.K, E. viii, tJ5.;
verb-cr. cri>, u. n .'(r^,
thongt, U.L 309.
tvhip, luth. Ki. iiL lOC. 208. 252. M.
\. 147. \L 5o6. vii. 336. 378. 461.
X. 58i3.
(Ar beatii^z.ftopping, <£. xii.896i.'
verbcni, V. 1. /Aent, #
diiih, tvtt/; /luh, G. i. 141. mP
vert>-uiii, i, 11. n -.cord, £, ix. 4& fc
jiii.s^^iiii,
a rAi.-m. G. ii. 12». liL2l3.
injhntss nf lnHgiiogt und U]n«f>
iion, G. iii. 2P-9.
comptuiHirg ftminf, JE. ii. 96.
Tuunt, .r. X. 647. xi. (iSB.
vcn^HiU. />n/^, Ji. vL 188. ix. CI7.
verrHir. v. 2. Ifiar, tmsniui.
vcr;;:ii, V. 0. 1 in4,/in(, look towaidi^
(T.iL ;."?":.
(/oaiu/. 111*4,-, /E. xii. 727.
veriiis adj. n. morejtut oift^ £. xlL
t>:>4.
ver6. tu!v. htd, but yef, (ru/«, posclin.
verr-enf,eiitift,pur. tafiMnp, ti. iiL
201.
verrii, v. 3. / *n«ep,ftnitA,
wAir/ obirjf, Ji. 1. 5J.
/nf A, .!£. viiL ^74.
vcrianilo. ^er. in jdmtglUt^y G. i,
113.
vent-iiiii^ intis inr. (/(/i5enrtiii|r,
tori^Aing-, £. v. 7U2. xL 551.
versicoI-«ir, uris, oc^. ^ varKw« c»-
/or-(,
pitinted. £. x. 191»
ven-o, V. i. / (tirti,
turn ruund, JE. v. 406.
or ppite. J*:. viiL 6I9L
appitfy JE. iv. L30.
rnaHfc, ¥.. ix. 5.
tend,fiedfrum plaee 1« j»/«0(, &
x.t>8.
/an, G. iiL258.
(•nry a5aiU, »Cl> uv, G. iv. 83.
ihift.X.i V^.
(•H(rii-r, /a* , Ai. IL 62. xi. 704.
neditatr, rex-ohe, JR. Iv. 563. x. S»L
idtirl round, JE. v. 460.
ro//,£.vL3P2.
•ttt\«an\, ««\^5<'**=*^ 1L.'^Mb..^Bi^
CLAVIS VIRGILIANA.
A
f
. ■iirfAJG.il. 717.
■k/Ii r, iB. xL »99f
vrn-u». A«, m. ■ vt/w, s«ng. E. v. ?.
!(. |M«»ini,
«rrmfr, r.9t.s Q. Iv..l4^ ^
veniu.4. |i*r. Nrwrf.
(htiiuMi r«wU, A. Z. 473.) iiL 448.
iUrc<«<l,£.s.m
c4ati^ni, £. Tii. 777.
«irloainrpAoMtf, ttmufonmdf JE,
4rac.1t, U.L f*B.
w«n foifmdcd^ iUMdedt transpoud^ G.
iTSOS.
knf, 4fnt.'4r *ii if, rfr«i« or pMHlcrf
of if, <«, ii. 380.
tJUy^^i/, (i. tii. 24. .£. i. 391.
ak\it h*t.'heir. dty G. ii'. 31.
rviai'',^. \\-. y^S. .*:. ii HR6. 7«:.
X. .'■::!. \i.412.6ia. (;2J:684. xii.
4i;.i.
^mrAt./. U. ii5.522.
inw-l' rf, J£. i. 47(1. si. 93.
tiir U'i i<^n-i-r</«, .K. V. 141. X. SOd.
n\f^'d, X.. riii.'JlO. \i. 287.
«lu-i .ittd, Jii xi. -^'t.
Wrt^tiiiiis (Mr. :'-orh'il bodmMinlf
iriMf 'i>f'ira <<i, ktuaiitd^
«ni ii^>A/, <(. L 1T:\
v»rt-rns ^nti», pai*. roUing^ £. viiL
43^.
Ycn.e ^, ii-if, m. tht top or ktad {of a
rork. kUi, «)' mAiiHfifiH,)
apvlr in tht AcnMiJt. 0.i.'J42.
lop. httiAofa Irtf, (i. iL 2*^1. £. ii.
ITMUHf.ti i, • r. ii. 1 10.
the »ii'-»« ,".-.' , ii. iii. II.
orab irr. (i. li. JlO
j>.-o;i< nf M .*'tip^JSL. i. 114.
MU7ivn.t. £. L22S.
cr»&'<i ofthf niuii^ JE. ir. C9S. xi.
642.
vrrto, V. 3. I tnrn, <-A'ni.7f,
kti)iptt*, ftiUinit, K. ix.C.
|rf9v/A, (v. i.?. 147. X.. vii. 630.
w.W. (i. i. 'J>yi.
inttiprLt.tiai^sfntt^ (i. iii. 148.
mn\ cnanfcd^ (i. iii. 3'kV.
•irrrv. N, A-nW^A, £. L 20. ii. G2.*>.
V. 310. viL -107. X. uU.
trnd^tttil, fl'.. L 1*71.
■/(rr onr'* rti/m/, .4-.. i. 2u7. ^iJO.
roA/bufKf, jE. ii. t'.*>J.
<ff i\ r. /H. i. A*S.
poi\tt, :tcrr, jE- iii. 140.
vr ifiTii/, iL. \. 25.
laun--h, M. V. Wf5.
f/K;'.. rn /i , iF.. vL lOl. i\. 71 S.
«at-i. .Ti, Ix. It...'».
T>ri%'(«iW. X. X. 593.
fbin WJ-, JR. iv. l-n'.x. 64(h
Clu I r^ /.111 -i. ^K. xL '« = 1*.
rout', /ur» 6<ii'4r, JR. \\. l^ \L lCii.
din>c^-n\ JE. xL 7j:;.
vf rtnr, «. 3. / am (iu*t.'<l,«:A0Hfri/. 4i'
X. 7.
■n i^rmidieJud, Jk. ii. 62^.
r»/^ muuf oiul «4</ii(/, AL jL 250.
vii. lOl.
ni-i,oiH Jcff/rrf, iE. liL 376.
«M p^Mtf^ AL. V. f^^i.
man-h, movt„ .C vii. ^rS^ ii. 29.
funif JE. X. 5J9.
«Ai^. .iifni^;'^>, JE. xiL 91 &.
Jfuiirf/ar, vK. L IdS.
Tcru« n. a tpit,
mjaviiHn utth a rmnded ptdvi^ M.
viL ni'^5.
«cr-uimU n. /nrfA, £.iL 141. iv. 189.
viL 4.^2. X. bSO.
«cnmi, as\ii.'tnJy, bw, hmt ycf, E. L
wropeTf G. tli. 2II0l i
rwJ; £. i. 4U& 4(0.
vcrtlHf, a4i'
'4 «ill^ • TMa
p0inf«f «]M«r tr pUt^ G. iL tMl
?e«Aii U9, a^i • furiouM,
imm'i*U .-01 c, .£. it. 340. %. 724.
irM.Vnf, Ji. x. 5tS.
Mcvr^nv, ^iitls, wr. famtiag^ tL Ti
*«rt)r, V. 3. /^at,
f/rin« III, livt ■■•■, JS. L 54BL iiL
^\
vcscus, adi. eataUe, to ho nim m$
/ood, ii. iii. I7A. iv. 131.
Vvwvu^. aiy. «/ V(>m:viu «r Vc&uvl-
u<s(i.iL'^^4.
Tctp-i-r. eri<(, iii. iht eveningttmrt
er (tVfiinif, K. vi. 86. liC.
(Arucjf, «F. v. lii.
Vr«t-ii, ir, 1'. Vrsta, G. L 499. kc
,A/r, G. Iv. 384.
vntcr, pro. yotir «r yM/v, L. liL I&
4.r.
01 /ii^, £. X. 188.
2lfo.><'-iri,<(N(,V<, ^l. xL 687.
V(sillnil-uin. I, n. n jtoivAy pvrtmi.,
an • ntfHfi t into a kive^ U. iv, 20.
«c.otif-Hrto, 4uliii,p«r. Keking. li. xiL
."».»7.
vmil^i-um, i, n. tko phnt^aftti,
foittrttp, K. ii. 12. kc.
rtlict, ffflinf, E. iv. 13. 31.
iifns. tntent, markSj Q. ii. 25S. £.
iii. 244.
fert. ii. iii. 53. JR. v. 331. vL 159.
1'.*7. 3JI. x:. 78«.
sott ff tke feet, G. UL 195. JE. tIL
/rr/i</, s/rp, JR. liL 658. ix. 797. x.
y:'i. \\. i>73.
fjt*t.pt'}m^., lf..W. 23.
/iiiT /:((, fprimi pedLi,) JE. t. 566.
coi<.'.T. iiofioit, £. V. 5H2i vL M7.
\i. a.O. 7S3.
vesili:»», v. 1. / >r«irrA afUr or cuf, £.
vL 1-r>. xii. 4*4.
</r{i-<-,V, £. xii. 5^8.
rr^tk,f. TTco-.iiuii/i-c, JE. viL 152.
vi'«.li<», *. 4. / fhtthe^ coitr^
t.'rsifit tntemUt or in/mpcarc, E.
iii.o:).
vcM-i», i*. r. o ^arnKn/, roi»c,
(f hfn:xl, Ai. »iiLU*l*. Srrv.)
Af/.'/. *. V. 6V\ vlL 167. xiL 825.
Vr*iil-;i». L m. Vcsuiiis, ^i. x. 70!*.
vrt(>r-«'<s uin, fil. ni. f Ac (mninff, O. L
171»,
vct(-ni-u«, }, ni. dalk^ inaetivity^ G. L
121.
veterriinii«. mIJ. rent e/<i, JR. IL 513.
vctit-uni. i. n. a prohibUion^ JE. x. 9.
vctitus par./or^iid/ciL, iE. vL 623^ Ix.
AJ7.
vpto. V. 1. J forhid. kindtr^
iliviuaiitjrvn*., /K. li. 84.
Vi>(nr, V. 1.'/ nm/erfci<l(/cn, £.L 39.
vet-tis, rris, mlj. o/d, onrirnf,
/'«re, ^. ii. AW v. 39. 576.
f><i«f anrf ovzf .ToNu tifne ■«•, JB. 1.
.^3.
former, past, JE. iv. 23. vi. 445.
TrtuM-o», uiis f. <>/(/ ojfc,
frM<, ye. ilL 415.
^ portniljf, JK.. x.79^2.
TctiiMui., ailj. o/(/, 01U icn/, £. iii. 84.
Trxatus \vr. pfa^itd, iC. i«. 614.
vei^n, V. 1. / ditturh,
tntt up atul f/oaii. K. vL 7i).
Uf-en«, ^iUis. in. Ufcns ^i^. vii. 745.
!ic.
fiurage thn>at[k Ike ports^ 6. L 89.
IriKlr. G. L 2Sll.
ttmpe»\ataJitieStG. L 418.
■ «irf A«if, Maiinrr, G. L 122.
« rt. fuin mcthod «r iirvenCion, G.
ii. ^2. IIL ItiL
• r/r/i,a.iL79.
waj(\ aucnMC, G. iL 271.
cirtlt, «rftif, ». ji. 4T7.
pav. i/ifcA. O. iU. 141.
Iremtk, ML M. 494.
f A« ;»laaBi oAmiI Mc, & iL inL
loya^, A. UL 714. T. 2L
eeUf-M, £.v. 581
ciretiif , Iropiu.C tL 796.
ifrrcto, £. viiL 717.
lAc meoiM, cn4ec««v, «Ifcaal, JE.
xU. 4ai.
■n expeditat^ JS. xiL 913.
TlAipor, oris, m. « lran//cr, G. iv. 91
AiC.
Tibr-kn*, Antii, por. f«is«ri»f , M. iL
211.
Aran^isAc^, £. Ix. 76a
darttd or drivtn. u-itk a fuU nrinf,
JE. X. 484.
Tibriluii. par. ilartcd, £. v iii. 524.
/^,7ci£,/ru3/44, £. xii. lOl.
vibno, V. 1. / «Amc, fcr«n4i5A, £. xL
TiNiru-um, i, n. iiiwicnaNMi,
broom, ^kmJuf E. L 2i>.
vici-a, a*. f. a vttdk or Hutf G. L 75u
227.
Ticini-a, «, f. «cif AAonrAaod!!, G. Ir.
290.
Tidou», ■lij. near, iieifAtoMrinf , W-
^'einiuf.
vlrkiMK, i, m. « nctf AAMir, E. iii. 53.
vicifl, (gvn. A vix,) l*. pL Tices, cMinr,
stead,
instead of. G . iii. 1 88.
ftyhim^, (i. iv. IW.
«n interckaHfe. ^ vL 555l
tfannfrrj, ottaida^ rAorrcs, JE. u. 423-
/ew,/orliinci, rt<R(«. JE. iii. 376.
/ie<f«, J{. iii. 634. is. lt>4.
nofrA, j,niai4. JE. ix. 17& 222.
vin*<iini,ii(lv. bv fum or coitrsr,
oiln-nntt/y, k, iu. 23.
in ker turn^ JE. Iv. 80.
Tirtim-iu ■■', f. a htast killid in sttm-
fcefor a x^ictory,
a vutim. G. ii. 147. &. xii. S96L
cArrp /• he soJd in •rdcr fo ho taeri-
fcfd. K. L 34.
Tlct-nr. uri.s m. « cewytfro*'. ricf •r,
aa U ur rt in friitmaA, G- iiL 9-
firforioiUjoeRaMcrine. G. iJL 27, £•
iiL324.
famtdfar «onquestty & KL 439. £.
v.Sfz.
n/Mtffrenfweror, £. v. 493.
fnoftrr ofent\ aniiA, JE. iL S39. vUL
50. xl. 565.
victuri-«, u;, f. xfictaru,
ronoHrif, G. UL 112. lcC
such tm fipUtit at tkis, £. ii. 584.
victr-ix. ici«, m\j. skt that K^nfue, etk,
t-irfoviouj. lE. xL 7t'.-l.
tnumphnif K. viii. 13.
conqturinr^ (.E. iiL'54.) rn triumf.\,
(<-ii:in/iAAHf/y, £. liL i.A4.
vicUi, liiip. lo livt, rtmqutrf or htrx'
M-mal. £. 1. 44&
Tict-u."', Os in.foad,
iwfrrn-iMre. G. L 149. U. 400l iv.
13Z. /E.L214. ULJ49L
fiMJdir. G. lii. 3Sa
hitad^ £. UL 112.
viciu«. unr. ron^iirrcdi^ voMfvifAerf;
xi/raiirfl,
eii/i/<mc, K. UL2I.
•M.'r/rrti/, K. ix. &
chaiprd^ leorentii, 6. L 180.
(Mnliiii; biing na tonrer wwtenf,
U.lv. m.
hafilTd, JE. i. 37.
Wft ipoiBertdy JE. U. G99L xiL 29.
toftened, er ninilinf- «ili pUjfy S-
iv. 37i).
niAdiictf Kif A grief, £. It. 434.
|reh^^iiL4«lL4S2.
fwire rwiticil, JE. viU. 47|.
•trrpoirrreii, /E. &L 452. I& SS7.
s/ain, £. s. 142. xU.6«Q.
lAowcA (Acy «rr cvni f«fnidl. M.
■ xi. 307.
«ImMl ronfucrui, A xiL TSa
jrtimaed upan ty ycur jwT, ^ sU
CLAVIS VIRGILIANA.
A
f
103
m
vkttndi, Kcr. •/aMinr, £. L 27. £.
iL l^.
• videndo, eer. &y (cinf fMn, O. ilL
21&
videDdus, pur. (o 6e seen, tiiA/e, &
1L53<J.
▼Id-«ns, ^nti«, pnr. wriar,
jiirroeh'»!!^, h. L TOl kc
evenim^ kis eyet, E. tL 21
Jvrtwteiii^^ U. L 354.
. «ideo, V. 2. / wr orwereeivef
' /vrtate^ M. ii. 12ol
AmJ,G. iv. -m
vifir,JE. vi. KtL
MiM(rr««anrf, ^E. x. 652. \l. 179.
ditpnae^ lE. x. 7 14.
tAiNlr, ooiuuier, rr^fiect ini, ^ zi.
S94.
diaiKctly rirv, JE. xi. 9(K1.
videor, r.i. l am «rcn, E. iU. 6& ic.
or «rrm, E. vi. 2<l.
or appear^ E. viL 41.
f Ain)(r, /E. ii. 7Sa v. 231.
vtduitus, pnr. ftxe /rotit, c/eor e/j O.
iv. 513.
\iduo, V. 1. / depnxe, htrttnt^ iE.
viiL 571.
vinreo, V. 2. / yfouruA, prpipeTf JE. iL
8C
enlar^^tpreadf lE. iv. 175.
visr-iL ili*i Ul. aMHtry^
gnards, /E. iL 2(36. &aA. ix. 159. 221.
vijfil-anj, 4ntis, por. imUcA/u/,
«fuirk, M^ y. 438.
i ttlA kit eye$ hroad opm, A ii. 315.
thwt keepetk awakt, er ngvtr gottk
out, JE. iv. 20a
vi||^lunilu9, par. gwtrded er prefcidtd
af^inst^li. L JI3.
vi|riLiiiti-a, v, f. vtatckfulneet,
dUigenee^ G. iL 265.
vieii (i«0 e, acU* ^"oir weJcing, £. iv.
IW.
vigilo, V. 1. / nKilr, £. x. 238. 2Sa
n,Hif''A, JE. iv. 573.
viginti, iiiU' pl> indec. facnfjf, £. L
ea-L &cc.
viir-or, uris m. ttrengtk ef &oJy, O.
iv. 118.
/nrre, activity, iE. vL 730.
tke vis-iKT o/^lAe «on/, J£. ix. 611.
♦ll-Ls c, vi/r, o/"»!» Tn/Hr, G. L 274.
0/* Au/i^/^, coniJiioii, G. i. 227.
nfran, G. L 165.
ftuM, vu/arar, inferioTy S. xi.372.
vili-iir, ut,aiij. nierr vi/e, E. viL A2.
vili-n, ic, f. .1 vi//a?r, E. I. 83. *:*•.
viiiiiAU<, adj. Aair^ *^glfi JE. ruL
177. -jAi.
vill-u«. L «>• conrte ikafkaiTf
/fercf f, U. ilL 33a 416.
rou:fA nnp,G. iv. 377. /E. L 70?.
viin-cn, inis, n. a TvA,orositr «««>, E.
ii. 72. U. iL 211. 446. UL iC& iv.
£4. iE. xL 65.
.•frniMc r^, G. iL 215.
bindin^ hri^, 0. ii. 414.^
*ttUky or ttiinJinrtiuitf G. Ir. 123.
rA#ai5,iAouf, /E. liL 31.
eprigty /IL. vi. 137.
viminens, adj./u// o/ iutAo, otirr, O.
L95.
«incio, V. 4. / tiV, biNcT,
iitdotej JE. L 337.
« incl-uni, I, n. Hee vinculam.
vSnco, V. 3. I nrtnfCon^urr, wcrrtoiw,
»/cc/, E. iv. 55w vii.61.
mrmonid^Jlyf ae kit^k ot, G. IL 123.
0'i(/«ut, rurvicc, G. iL 2!^
<«vrr/iowrr, turit omm, or caa*< ht
eontained in^ G. iL 51 8.
mn equal Co, txtiU, raisty O. iii.289.
piurgt. G. iii. A<>0.
p;;<nrAr/M, ruUur, £. i. 122.
diipel, JR. L Ti7.
am matter of, JE. vl. 148.
vincor, v. 3. lam eomfuertdf tortcicJ^
/Lii.92.
vioettiitti.pur. h&on/ fo i;5ie, Q. iL 91
tiuctUMf pu. bound, Jtmi. ti*J.
tUd, G. U. 416.
enwned^JIL xiL 120L
▼hicul-um, i, n. a AodL cAciii, hmnd*
Ano{«,E.viiL78.
e<AUt.M. L 168. Ix. 118. X. 233.
(ic«,£.iv. 16.59. xU.90.
ram/o/r, JE. iv.518. vUI. 458.
/tf«iNrn(j,/u(tnunf>, M. v. 40iL
tfniif,J£.v.5ia5is.
reilr«fo,J£. viL208.
rriar, M. zL 492.
vindeini-a, le, f. (Ae viafofe (rnwrO
G. iL6. 8ii.52aL
vlndiai, v. 1. / rromr, M. Iv. 228.
vlne.a, e, f. a x-ime or xfineyard, K. bt.
40. 0.300.408.
vln^-um. i, n. fincynnl, O. U. 298.
rouu itfvinetf G..iL 357. .
viuit-4)r,*ari<i, m. a vint-dretier. E. x.
36. G.iL4l7.
vin-um, L n.innc, E. v. 71. Itc.
viol-a, w, f. a vio/U. K. v. 38. ke.
viulabil-i/>, c, oty. f Aa< may be pro'
famed,
non — invioiabte, M. \\. 151.
violari-um, i, n. a haaJe or hed of via>
/clf, G.iv.32. ,
violeutl-a, a:, f. vio/dioe, M. xi. 354
ri^, /{«r, /iavtHest, M. xL S7&
xii. i^. 4<3.
violcnti-or, us, v\}.fiereer tkan uiual.
G. IL 107.
more rupitl, O. iv. 373.
Yitdvntuii, at^. vio/ca/, itrengj JE. vL
SS6.
im/wfuour, in.'o/citl, M. x. 1 51.
viola,v. 1. / viWiilr, M. iv.27.
profane, M. ii. 1 H3.
ArcoAjiE. viLll4. ;
laif xcatte, M. xi. 2>5.
lOuKiui, Ju xi. 277.
orAurr, /1£. xi. 591. 348.
«(a««, ffi. xiL 67.
violur, v. 1 . / om huft,
woundedj lE. xii. 797.
Tiiwr-a, ff, f. a liDcr,
adi/rr,(i.iiL 417.515.
▼Ipereiut, atlj. ofviptra^ M. vj. 281.*
vweroiUf (yenontoui^ M. viL 351.
v-ir, irL ni.a mnn, postlm,
a brorc man, a ntan of kanowr, E.
Ui. 7.
eaptain^ftttker, E. vU. 7.
Arro,«uijitr«,0.iLl42. £. U. IS.
373,ix.509. x.28a
Acreej, cAiV/i, G. U. 167. £. vL 415.
43ai;t3.
cAarioecm, nWen, O. ilLSSSi
ye kruTt vaarUkc youth, M. ix. 158.
rtiUBn«,£.L507.H8l4.
people, M. i. 532. 566. iL 782.
/oirer, M. iU. 8.
tktir/riendt, M. L 517.
my/riendt^ M. iL 668. Iv. 573. xL
14.
(Ac serronix, M, vL 41.
mrum^rt, iU. Ii. It^I.
(Ar mnrinrrf, JE. v. 177.
Au«batti/,E.viiL32. O. iv. 475. JE.
IL 711 iv. 192. 461. 656. vL 306.
viL 53.21^1.
AKfhaadimn, farners, Q. l. 21 a
31 -^
gkoitsj JP.. vl. 713.
(Ae yuiilA/, iK. ix.47].
▼iraff-jo, iuiA, L a war.tiic maiJ, JE,
xiL 46'tf.
Viiiri-iu, i, oi. Vlrliiai, M. vii. 763.
777.
vir-enii, dntiiijpar. ^ourifAinf,
rrerii,G. ui. 11<^. &c.
An.iinjf a grten edge nntnd tkiir
6ajtAf, O. iv. 18.
vireo, v. 2. / am grtin erjtomiik, H.
viLfiaic.
Tir-cs, iiun, pl. f. Arljp, oiiufaaer,
Mi/iper(,0. ILSfia
tto-oar, £.v\L^UL
intrrcil. £.vU\.4KH.
&2
JWml JL vUL 49S. 6t7. 1. m
auhtttmeiyMm Z.69S.
iiouriiAwiii(, tap, M. xL 71.
vir£Ko,v.S./frDai/riiAaM gnt»,
G.L555.
virit.<iiii, i, n. • fncn. A vL 638.
virg^ K, f. « taif , (iMfA, A. vL
I44)xLafc ^
A«uAc«,O.LSBeL
(thurea) /rmt^immnm tiW9k G» ii*
117.
fco«fA,aiLaM&vL408l
wand, £. i«b Mvn. I9a
vUipkULs ad). dMiwrvi, JE. viU.66a
virgeus, ai^. maA mfetien^ etkr. G.
L1657
hiijffca,0. ULS2a
kiuAy,iB.viL46S.
Vin[iU.ut, L m. VirgU, O. iv. 568.
virfineui, atU. virftn, 0. L 4Sa Lc.
Jemale, £. UL 216.
v£rpiuit-a.«, Atis, f. cAotfifu,
vtrgiHity, M. xl. 588. xU. 141. 878.
virg-o, Inu. f. a rtrfrn mcnd,
A.«tr«>s, E. iv. 6.
femalt or tM«um, E. vL 47. 52.
mtilrcjr, O.UL26a
etJestiul maid,keaven!yJitniaU, vir'
gin indeed, JE. L 827.
moHien dimgkttr, £. U. 408. Ui.
321.
tkegirl tum^d eew, the /ema/c, £.
vlL7gi.
nyiiipA,£. xLM6.
ftmait infent,M. xi. 565b
virg6l^am,_i, n. ^ytmng «Am8 er
«prif^iE.xiL
vrmvir, £. x. 7.
trtei, G. IL 3.
^u«Aci, Araibr«, Q.IL 828. '
/aym,O.U.34&
•AruAi, £. UL 23. V. 661. vi.TOI.
undm(NNMi;/i((/r (recj^ M. viL <iT7.
^^rovcf, M. xlL 522.
▼ind-ans, antls, par. frms
verdant, JE. v. 339. 38^
firajjy, M. vil. 495.
vlrid-is, e, ;
odj. freen, (vtrinlj E.
llo Om
mowy, E. L 70.
HiHfresk and grten, E. L 81.
Ao/r, M. vl. 304.
o/ive, tprtatUng^ E. v. 13.
refrcJung, E. vU. 12. ,
yrgreenuiood, E. ix. 201
•tor//inr,G. LS15.
mi( in >roafrr«,ifeinrna 0. iv. 80.
/rui/>«/,6/oominf, G. iv. SSl.
rverrfrrm,JE. UL 12&
«Tetf(Ard toitk grant, £» ▼. 110.
6/oominf , JE. v. 29fi.
viritiissimni.ndi.vcryarmail frfcn,
or/W/o/;O.ULl44.
▼iril-is,e, atn. moli, ML viL SO.
manJy,M.m.94S.
erbeyend kit yemn, M. Ix. 811.
▼Irusus, acH. medicinal, ^^jieatmiM,
ptwemU, 0. 1. 53.
▼Irt-us, litif, f. vtrdic,
viduabie r<idowiiKii(« ef mind md
hedy, £. L 566.
cmirafr, M. U.867. SOa
^ory, eoHouetlt, JE. vL 806.
viruf, n. indec. ii««>vn,
vmom, O. L 129. UL 419.
a riscouf juicc, G. UL 281.
▼is, vi«, f. «trrnffA, migkt,ferce,
induttry, 0. 1. 193.
impulse, oecuU fua/t(y, O. II. 479.
lio/mrr, G. Iv. 37. M. L AS9L x. 857.
:03. xiL isa
< jwvcr, M. I. J»
\ pewen, AL. vil. 432.
▼Iiccr-a, um, [>l. n. entraHt,
Jletk, G. UL 569. £. Uj. 6621 ▼. 109.
vl. 253.
heweli. lE. vl. 833. viU. 180.
'««-nuMl Um4^ I&.-^^^^V
t
104
CLAVIS VIRGiLIANA.
vlfowB, L n. «MifM,C vi.9IUL
Mnl7mr,0. 1. 138. Iv. 41.
v{a£fidl, ser. «/"ife^iif , A. IL 6SL
vitfudui, pu-. vmrtk tmt^ f«^ <•
«cr, «I. Iv. aOOL
vli-eM, totis, BW. «WNiif , & ^
157.
▼ifm raiiL to !■•»«, S. L 1 1 1. UL e2t.
vi. 277. vU. Tt. «ULS4. iz. 46&
&21. 1. 697. xlU Itt
vhram, Li. ■ «Mr, vmmiii JL ilL 172.
*'•-"■" — v^ inBi *'* " — % £> iz.
37&
ir«tniiM(,£.ILGai
« pleated. G. W. SM. £. ii. «I^
ril.2.
Tli^nis, i»r. (flboia) toaec, S. ▼. lOS.
viii. 578.
to try^ f xperirnre, 0- li. 68.
vis-us, An, m. tifhti
€upe(tj M, vliL 109. %. 447. xl. S71.
protii^ SL lii. aa.
i^suA, mir. Mn. JB. vi. 409. x. 787.
ammX rwiMe, £. v. 6ia
vilra, K, f. ((/e,
Attiwm /i/e, JR. vL 6C3.
/otf or muUtion o/ /i/e, G. Ir. 253.
«au/«,U.i«.S4.
rAmiM, 5-AoKi, JE. vi. 292.
vitii-is, e, adj. vital, A. 1. 338.
vileu». a^j. x>b>— t, «/* »iiir, G. iii.
360.
viti6Mu, adj. rotten, mmdierini, O.
iL4fi3.
vit-is, Is, f. a «tne.
vitim-or, 6rifi, m. a ploMttr ef vinUf
£. vii. 171^
vitlum, i, n. (cvi2,iit£irAiejfO
. intentperate Acdt, E. vii. 57.
harrennMf a vfcioia dwpouf ion, G.
i 88.
vilo, V. 1 . / sAim, JE. U. 433. UU 367.
vitrcus adU. Iraiupam<,
oyHaL, U. iv. Sfo. JE. viL 753.
vtlta, 8R,f. a/Ue(,
ir/-eA(iU, £. iU 168. UL 61. 81. v. 36G.
> vli. 277.
foWuiUf} £. IL 2M.
tilul-A. ae, k o Aq/er «r vmMf mp, E.
iU: 29. &c.
vitul-us, I, m. a ra//'.0. iL 195. Jce.
ftii//wl-,*(rer,(i. iv.J69.
o»ea-ra/^, G. Iv. 4J1.
viv-nx, :ir£K,ftiiy. lomgii-jedf E. vU. SOl
Ki. iL lai.
«Iv^di, gvr. ef livint!, K. x. &4A.
vlvtfhidis evr. tn /ioiMsr, iK. xL li^X
viv-riis, ^sitis, par. {«UMf, JE. x. 849.
ir/tir, 1£. X. olV.
vividits, a^J. braue, s(0irf,
iti^rarAus, £. X. C01<
rr<i(iiti^rrf, JL v. 75L xi. 336.
^cer, £. xiL 7d^
ViVii. v.ii, f /JM,
((i'/)yu,rwe//,E.vliL58.
/ii;/. ifronr, aMiioicri>Aci{, G.UU 454.
SL. v. tiCl. ^
hhed/ntk or inirarvf, /R.ln 67.
viviu,aai. /ivuijr, ■^■. L 7il.
(eCkefi/h, 4LrL8l&
s(i7/ srM»iif« n. IL 27.
rHHNiMf /VvsA, G. iL 4il9. JB. u. 719.
foMefHidkO. ui. 4CL
strunjr,/A«A, O. HL 4481
in;mor(«/^. lv.'J2lI. JI. lU. '«35.
ftUwai, Jb. }. IHI. ilL I
nUei
lilD-a, ff, f. M cff, E. UL IWu Q. liL ombror, v. 1. f om sAotied,
355. fr»»ilar^,£.IILa06.
«tonr»«r, ut, adl.AslaNt, umlNi^sua, adM. sAoifj». E. IL & Itfr
/iirfAsr, M. vL 314. tfa»ia««e, £. «-iJL 242.
Iterius, adv. /ttrtkgr, JL iB. I06b uoA, adv. toertker, at once, paswn,
WI8. wi(AAia^£.^i. 35.
altlmii^ adj. the /oif, ulrmMt, niianini-is, e, ai^. /«inif, can ~~
owfeniM^, .1i. v. 218. . £. iv. 8.
remntut^ G. L 30. iK. Iv. 481. xU. aigreri.nfj jE. vii. snn
Ike wry loit there^ £. U. 249. ix.
75%
(Ae iro>«r, £. iv. 537.
(Ac jpo/, A£. V. 317.
(Ae ?M( ttUoited, BL v|. 478.
oripiM/ orjirat, M. vii. 411.
ifts(an(, ^ viii. €67.
(pL n.) ex(remi(ic£, A. iL 446.
ul<-or, 6rli, m. a mvnfrr or aumfer,
(rrtYNFC,) £. ii. 9th
««iifc/ii/, JE. vi. 818. xi.2ra
altm, iirtr. 5e«ond, £. vii. 27. JE. vL
IIL '^
ullrA, adv. ans/ariker^ JE. iii. 48a
&c.
bcjties, /B. ix. 7C2.
ulrr4x, icis adi. revenpr/W, £. iv.
473. kc.
most ea^r, JE. U. 587.
rensr/M/, £. xi. 580.
nllid, adv. a«i//iii^y, in(Aov( cenijM/-
«'on^rt/^oKc^^otrN atri.J.
/rU, I). IV. 53a M. iL 2T:i. 372. Iv.
304. vi. 3R7. x. 2^.2. 312. 60& xL
28«.
o/^Aimse//; iE.v.446.
caccr/jTt 'K. X. 278.
a( onee. JE. x. C30.
im/>c(uoiis/y, rasi/y, fuidk/y| £.
xii. 3.
ullus par. Aoginf rtoenfeii, £. vL
ulv-a, K, f. setr^weif,
rnfAes, E. viiL 87.
/unc ted^vgrnu^ Q. iU. 17&
rrtrfr, iE. li. 135.
eedfrt^ JE. vi. 4lG.
ulul-u, o.', f. a sciiccrA.or:'', E. viiL .S-9l
ttnanimus, wlj. «i/i «is «twv, tofeCJe-,
maf«nR«pw/y, £.. xiL *>1.
UDCtas,|iur. fvYiuwt/. U. iL ^L
Mno/i(cAerf. .1-1. viii. iii.
orrurTmed^JH. iv. 4^
Uiicvf,adj. crirolrrl,
6*irr, UAarmrc/, iiri(A on/fe noiL «i.
f Acm, U. iL .3» 5.
Aili*?-. sAo.-p, li. IL 420.
Ao: iH^ c/oa 5 «r tiJmm. £. ii. 2;:
2o3.
koJrtf, Ai. V. 255. i». 5»U. xl. 7.;
xiL 25a
uiidn. «, f. ioa(rr. ti^.u>r^ G. i. 2>".
*tt/'i'f.'.U. iL 151. iK. »i. :iLi5.
a tiMn.iR7 (Af onr ur titU oj i.;%»».-
U. li. 1^2. J r r
.(•mn(, U. iiL25-l.
/oAv, n. iii. a4a JE. vi. aK. 5V.
xii. ?1.
rWttf/, G. iii. 3.^1.
/oiiii(ain Aeorf. t\, iv. 3.* 5.
ccfi, .4'- i. lOU. iii. lyiL JTi^. 2--!k y.7
iv. Cit. V. II. i3i. 7.:.. -,. ..
x. 281.^*0. Ti i. «Q.
fr«//oa', wnce, A. i. lol. iii.2i» ;.'i
423. iCA. €13. V. 151. Ik^ |'
5:«5.r..J9. tJO. .i. 174. 3X. w-.:
«il52U. 5*iS. 7;a\iii. r7. ij. V .
710. Ix. SlU. x. 4,. I>.. Ti.- s:
40J. 625.
temprtt, JE. iii. X']». 35.J.
ri-.tr, JE. Ui. ai.:. *i. ^z,\ \x. i.2.
«('vnm, fnrrcnt. £.. iii. ^j^y. ,.j. .jif
viL75«>. X. fiJX
orcun, JE. iv. 233. 3E1. xii. 15. .
(ram «/"««(rrf, yli. riiL T^^
tid;, X.. X. 307. ^AV^.
skijmrerkj JE. xii. 768L
uiui-aiifc,Aiitiii, iMir. A9iu/inf,U.L4<W. DDd-iiiH'i i^otis. uar. /TottiiLr JL %
«A|»u(injr, JE. xi. W2. I4t:. xlLlTi; "«^t '*- »
uluKt-tu, Gs m. an koKfiwf^ tttuimine out »n flame* G L <"
i'it ^'linA o/ifi, £. vL 551. xlL
21 1.
vix, ailT. imfCE, AonVy, «rflA nucA
aAm«M|ai.
(ilriscor, v. a. I rtvtmfgi^ £ i«. 576.
fce.
iifcHM «rl^ B. ■ «M, itev Q. HL
454. .
iinUgjuir','» ofike tmttK
oa;t«.aCG.lLlU.
alluv, HriJ. soijs pMtim.
(■rniHH, ^ f. * i ilm-tne,
rtiAd/c «/mf.^i.iit. !nik ■ « '.
«A/tVH, JR. iv. 667. ii. 477.
VC//5, iE.viL»)5.
«otir/ /umcntr, JE.xi.ina
uluiduis, par. ttAoM nanic i« kovted^
JE. iv. 60i).
uliila, V. 1. / Aoir/, JE. vi.257. viL 18.
rin^, rr.foiin(f, .E. iL 4vJ.
lAntl-. ^. i«-. lUS.
Uly'S5-<>, i^ vel ei, ui. Ui]rss«s,E. viti.
70. fcr. ^
Uiiib-er, m, rum, adj. Unibriai, JE.
xii. 75;t.
^oiImi, uni^, m. Ihc SHr/are or hoa o/
a thitld of tHi^t, BL. li. 546.
a /Atc/d ^r rur^ eil, j&. vii. t^Su.
(Ae (arcvlN or6, £.. ix. Bia x. 272.
umbr.A, ;r. f. n thudr, thadi ir,
sAiirf» 6oirirA«, y^ V. «1. ix. 2a G. i.
157-
rfvu^.Cxi. 611. xlLeC9.
<lii.^;t^/i;'Ar,^. Ix. 37a.
durkwtt^ G. L 209. IL vL 271. 340.
tke ni^kt, JE. xl. 210.
sAik'.;, iE. V. FI. vi. 510.
|*A<i.iroM, JE. vL 2e-J. 8?4. x. 693.
nr imnt^ty iE. vl. 904.
inntiiy, \i. 11. 437.
fttK//in/, dittmked,/oajmn^, G.\n
tkii-k-roUing, iTdoiuult-r^. JE. u
1^03.
Ao./i.i^., K. vi. 21* v;i. ^ra.
fr'*kitte,/fo,jin^, £. ^. .y: ^^
uiv.e, ui)\. /10,11 xokmce, y*h5siiu
hi which intow. 0*. i. HV
Jf-i^m xi'hat iptmrtrr, li, i. 4^1 .
/rofi, a-.^.«^ Ji, V. 12J, 51./, vi. V
viii. 71.
on n-AiiA aa>.oun(, .£. vi. 242. vii
undi^imus atlj. f Ar e/cxYn(A,
alier ab undecimu, (iM^. ri.',i p
viiLOCi. * ^ '
uodi.jue, atlv. all a>omnd, on *u-^
sit/c, pa«sin).
undo, V. 1. / ttreav^ rofl, JE. xii. tTJ
uiido«us, Of^i. roiceA,
Mt»rmt/, JE. iii. t93. i* Ci:l.
ansu-rn, iniii, n. o ctamifM ivir'-
aintmnit, C. Ui. 430. "
uafu-i«, Ik, ni. a noi/,
iii unpuLui. (o a «01/ . WrA/f A, r»
a((/jf,n.'rar«(r:-,, U. U. .»77.
a c/uM, A". *. .Vm*. %iiL 553u
(a/rtii», £. ii. 75iu xiL 365.
■ f Aoct, G. Iv. 472. £. iv. 388. vL ttafiD, v. 3. / unoinr, C. vL 2j \
»L 1.510. plaister, O. iv. 4tC
lAc nMMee, X, iii. C3r« «1. 81. tinrr^ JE. ix. 77 J.
sAiHbt ArisTV, JE. x. 6^1. xL 831. im(rul-a, *. f.a Aon/; G. iu. 8R. 4c.
xlL831.9fifl. i—
■r(«iMK.»f, A. «V. 6ia
' r,Y.ViL.4a.
liiiiHlk.
WK|tiam, adv. n^r. ai «mv eiw,
at lengtk, afitr heing tept ant of-j
a longtimej JE. \i. 77i
«RMS^adi. enf,a/afie.
T:» ni^ >f -o^ (>«ipi'^vuv«ta«^3L.'<^*V!&. -«svdtvL^maaLVMMna^.^t^ ^-v
CLAVIS VIRGIUANA.
iti uM. IL i>. 1 11). T, ei«. tIII. niiiu, >. r I Ap iinfli,! Ainarini/^tM-iaKQ
ltlI.!Ul.m>ii.iT^«a «li.-t. inH.7n»>»l,tf^^L3n9. Vil«>Hii,l,il.VolwrA.]
lt( fib, £. V. 3(111. U. liL 8. llKmiHrfm aiU i«rj 0
I» Mi^ li. >. CCT, bKT •»«1, jC. T. «dS. iL MS. TiUWiII(,tall<, lar. n«H
nU oiili Kr»i lAin rronl, K. H .^1, £. tL 3U mMV, li. L «L
mi. j(u»,,iic.ti.^i.»li. JUImt, Oiwmlt l*mU
rii„/.,.E..l.m n*nM^,X.X«.iai. lll.liOT. '
.*ttt-ll<v.fIdt,K.r\LS!l. •am, >. icr. / idYT, (X. li. KT.) » n1Mu,>.l. frWr,
kinr ■ nai..i .lAw, ar •»«* lll williHt rfi >» «w, E. )■. IT,
nH. J::.vUi.+)T. flEM, e.i1i.ia Hi.J,iLlT.tM.
ItcjF IwmJih *. II. S>
■iifl^lwil » i.Mit, «. I. TSa.
BMn. ~<iif/«, M. tI. 311.
xiiiL,ii<J.diun,.e. •!.«£. il.
illiuiS|iu.knrn«^nl
4«, bniiii, i>*r. n/fiiif or cAffCiif ■Hnrti^wr^, u, l«.3Ah A,'. •il. <imnjir, dSL liil. i91l
/ar, Ml. k«f V, <^- ''>!. ^^
wiiiiir il, n. III. HL nnTW ■ AiHr riuT, A UL 121. xmMT k viHd-b, rrii, m. II
iirilii?,U.iiL.^^T.{;KTlit. 4l'-,A.v. Ui& >r>W<.r°>r«if4,0.
tlt. V«lM>>ilS^II>,B. VcaK»9,£.!l. lAllilDut, II. [u£l/iiL
imiaf (>«U Wrwl. X, 1>. irn Snt kc. vll.lfi. 11,311,
i>. s'^. iii>. u. ^■'/«11, 0. il, tn;
«tiw, nu'. n.'lnl, VglKiu. uli. VsScimi, Jl!. vll, (KKL jliut »1, C TilL «91.
■i;iti j. Ii. iv. T. .V. i, SiS, lii, SSa. >oliilii|.i>, E,Hii, uinxir, Tucu^, inil, (. ■ «1/;
^ v.Jll. .iii.1V;, lii.HA. liihirKv.C vUTsin. -la'lm,^,M.t£iJ6.k<.
i-c<MU,£. •. 131. >li.:K.l!. Toloc-cr. jrtO i>. 141. imV!, ■» TOr>.v.l./Miiii,i.
■w.«i,fi.v,«i. itis'<rit,ij.ii.iiT. Twt.ci,icbsDi.H«i.h,
ibr-iiiiv tnUt, inr. ndriv. » r^^.i.slT. lilLm <.-t..'Y»),(i,i.ui,
«.v;. , —1 .M. .t 1,. Cn .,. Jiilnf, £. iL m iM-A./un,, «. viL ».
/«ttiiHi,£>. fln.iH, >L ua. /■i/.jkviLatT.
liL4I& h/n.,!,». llL nj.
^</l™(^, «- v.JM- , __ 11». pm, pl. jrm, jm liwiiill.
r-<f'(>.£.TlLSIlt
UT. iLMI..«.ilu!i)L3il1.aK. HnU, btl, JE. v. KIIL iLTU, JTk 1.1« nuut, £. ii. K
i.<.m«l4. K.'!<L tL .«w. vU. jKuhie.Afiiifrn.ie.lLm. •LTCS, nnnFt.[>n>.pLMnrh^ i
<ra. ITI. •UL m ^ tM. XU. TaKrJ>,ihr.*tin(,U.iiLmiic Tol-uiii. t n. ■ >« ir pnw
,1(11 IT njuin [■«'i frucw, E. L im.t* >ii(^ U. L 410. •/Rrtnp, E. I.K,
W, nirciiilui,!!». «"■'•rH WHBirh uiiWI Hutti, U, L
rWci<:T. ifnn. li. it, 1t! C tL nlBiif , wiwf, C ll. t! lSai>. 3VI.'viiL &
11'^ jii. 37^ 41:^ T01V4IUI, vii(ui,|Hir,rDiriv,<r torbir nirvd«r>vTMi,Mjfi
^AR|..'iifiur,£.LI,lO. rWrif raifhft. VBnr ■■■/•nwr. J
imili, £. liL tV. Hi. aHf. tNS. It- inifi-atn,li, L lHi. nlim, ptr. irmui, SL
(nKi'ai-la-t«nb X. i, ITS. v«i,aeii. r.>»<fi, «d,
mi.liiat', Hi. L Oli. iiLlUg^ M>r.E. ULSI.X.I. lA
— J>..Ji •iLliO, MUntw.iili<,D,a/U
■-.riiki. K. rn. '••«- JniiU, U. UL IIC
.i,/(fii.(t,X,>iLlilt. ^vtitfmiinxM,M
.ii(^.VTDi.iiaE. iLrt».
nMIMi>,JE.h-J£l-l.lL87. /(i'>,£.).«».
njwl, .K. IL !U£ VulUIII-il^ «Ul, C (t< «(
1iinrl,tii(ry.jH.xlL4in. llLMT.
Liw,o.La.A.
■«..'-«.it,«.TLeM.
^rd.4iiki tmis par. ^jii
1nl»>jlnDiiJ_ill. 1
fri-'-
, _ . , Ju™i!,».LM.
i,4irfiH^,l,i.dii«,G.ilLin. r>KiiiniIi,JLiiLU)& ' HuliK,^.]!.!.
r(Mlr>.i(a(/ii//:.v<A(Liil.lSt. (hii^, J^,£.11L m aowinioE^La. ir. 151
(ttilu>)j(nill,li, ir. 111, nmiplilc, iSni fHml, K,tLTIL ■ tni. U.iv. lA
-- ivnriiiinuif alMr. W, v. SL hwGmic, ni^v. C >i1, 10«. iirfli, diili, iw, Ullni,, Q,
M.tMi,Jt.vl.UI.T^, fiU.<fp,M.tUi.ia). >rE4l»,i«li.,ptr.,n^r,l
Unr, X. liL^iliJ. (tm>Jiin,a,(iiHV(, ,l<.iI.JIl. Kr.
Hlg, fcr. ■• uui j(i;tu, S. tL tt'! Wmiv. K. iL m uini,T.!, /|im,vri,
J4hr.HU, HiMiTC, X. it. II. •*1r«,T.i.l'i«WrA uib MtW, O, L lu.'
n.iiin. L n.it* iMnli* «■ pmU- f«* ••. B. lil. «■. twca^linnl, «.'li. 4«,
■r^.r.Q.IHt (riiM(rf>«,«.hi.4t& urrrar, r. I, I .ii «tW,
nM.BI».pic.v>II»r,irilti>n TdirTrxnil, iU(i»«<«lMa^^< 3r>H,U.llL »£ £rriLigi
iiii«iiaii,(i. a, ,vai, MMt 011 iMi-iufti, i, it.iat. niut.A £. iil a».
(tc iUHCi. V /myiH, Q. UL «■ («ix^ £.0. <»& umni jK. >L 081, .
It^l. «■■lUtiiliRWLiK.TLMI. ■Uwiu^ jE. I. lU,
•«hA». X. I. XX l«£.T>:.>t<li>^ It. tll. «39L ■»«. .,7 > — hr ,tAr, .
tm,Mii, lai.JhSht ^flni. litfr.imM,M.t.Baa, *•,•!», B.Vi.lL.ieQ.
•wiiiu •&■•(, •rAltinivnn'. ' i=«. il«l>,l,^l>™».
K) '.
m» ••
lOG
CLAVIS VIRGILLVXA.
■ «• k ^ • a^*
i .'..-.s ..' I . !. ■ • .*.
I '• r. \. 1 • i '••> t. .1 • i*'.»"'*.
"r*- 1 ». :. •! ^» '.•» '. . u'.. *■ ". ^'*-
. ."-!•. :, iii, u .'••i-'> &'(• , tj. si'.. ^17.
i-M . 1. i'i nf>'.9''t''-.'i ii ri71.iii. .V»'.
1 • "1 . ••. ».|«. . . .■; ■..••.•.•I.
.«. -i-'', f '•. •• .1 1. '.'vl !»'
1« I.*», ... ..« •••
1. *
f« .' «:' ...•■. : . IX
.. .'•• . a'a-.
« ••••
. .ki r, .1:. ii. ' * • ^ :.
.•: i\- • 'i^sf «* • • i.r h-ihit a*. J.. V,
• .". :. 1 i.i!. :•'.
. '. • ,..• ..'. • • 'i :. .!•:. vi.i. 1 '•
•'. ... /. . /.••• ' >■< •<■,' 11 4, JL. XI. •••".«.
iil<*iii'.( u . .«ti%. /1 . • ' tf' ir, J'I. \ i. r..'.*.
Ui fi .!-.:•.. .1 .'•••.''is •• b-ti; •'Uf u
//'<:: 'f, (i ii .. t.
• ■! •:'|i.*^, .1 '.; '». c '.".•«:! '. I.". ».• •".
; ..
• }• : •I'. :. iii lA '•
• • .1.. :i..t». •.■;.
. .• •• •, ••■ j\ »..
t • ■•• . .1* 11. I.
•1 ■.••■•% .r. \ I . ..
i.. jn .ii:c''. -t 7. :-h^ "/«'•t E- •■ 1 .'•
(i..\. '•■
u «j"^' :»«'• • 1 ■ . I •• ...•«••1 «/;■ J'i.
r \r. •
I •'■•1 . •!••«. ' '•• .' .• ■ .]•.. V. . I.
••; .■..„• . ,' • •(••ii.v ,'.'. i:
«■•«•.» '. • •. «.:■»•. .1. <.. »• .'
•.\ •! ' . • ■ , •!■,• . li.
•. . ■ ..
• ,i • .'.•.;•• «1. >%'.•■:: 3
, . ,;•.•■ ,'.... C . ftttl't. Mm.
. I . •
» iM I ••■'i • . / , * .•' .'.'. ».".. '..17.
• ■i'. i:-. : I
. /••..•.' • . .!..{■:'.
« .^ • f . 1 1. 1. I..
■ .. ,..••• •. I, • •.,.». •
T. .♦ ' : :«. "1 .':
. • .' .■• .. '':.K,. %... I '.
. '.. (.1 !• •
•..•«•.' «•.■■• ' •
■'. «f I.' • !• • .
> .••'.(I
/
. ' !• ..••,••
.. I,..: i"..^.
;•».. •..! . A: \:.- '
•I . '. I ' ••'ii
: • . H. . r, \ - ••
\ . .. I . ■ » I, . •
• . "• . * 1 ••
J (..'. .. 'I«,.. .
• ■ . ■ ...
. . li. !■•
1« • . . •' I » ■ . • . r. vi. •".■• •• 'i.
■I 1 .. ! . M. .•■• . •»«.i l:«l. ■ •
• .-, /•'•• ." / >•'. '!. I . . = .
i . I ,•*•»■ li H • o .1 .1.
,.. • • > \ 1 . . \l, 1 :.■ • *..
\-' liJ. i^li ' «•i.'. .■•»•.
i , '. • ■..*;.••'..
• ' • . I .-. .:••.■•.
'. . . I. . . . . ...
. • • • . .••'. • .
■■. V. ...
, c ^. ...
i:ii..-.i' ij.. I" \4i. .■•:'*. '.:• }••. .
' < ;••, <i. i'. . '«.
.':•....]■•. I. .:i. V.\. :•■:.
i.':'..i.. its .v*\ t t .'tii. «i il J
liii. :-.«'.,i.:i , ' • ••••• I.
»i*" , «.I I . •'.
•«••I). .'•'; y.t. ',: K .'.
ii:,...i' I . '. '. : . • !.!..■«?• '. »..'•''
' . . •, I.. \ , • .. •
11! ' . • . .. ' i. • .
•• it; I . , .." .'. .!•.. ^i.O' .
(' ^, . ., .1.. « I.. '• :.
i|!* ii..|i:i'.'ail\< • •• ' • / .••'..«
I • /, .1 . \ii. »' • .
li!'i> ,<ii . .1 Iv. i'H I •.('■ t '( ,
'. • • '. .t ...'. ;•• f'.; 1.;. .-, .1. ».
V ■
l!\ l .•.".• ••.Ii ••.
* I* • • .
■ •• :• , -' '■« • »•..."•• •
: .. ••" 1. •
.• , .. ',»1. li.Oii 1.'!.
i: . '. . . « f«C«9 tU •» .' •• ;? *"' %»;.'r
• •• . }'".U.W. \ :
i'i .. *.. ..: _^- •♦, w »..', r. ^. . '.
\ '• • i'.t .(. ViifuUi.i. .*••••:; ;.l:.
VI 1-.
\ .• .1... .. '•'.-. '.iK. v .\f..- .i:,
. ..'. . •. \.'. • ' ■.
1 ■ « . •
'. . •' ^* "
\ . .. ..'.I. !ii. Vui. j'i. «.. .. :»»'.
» . . I ■.* •*i iZ' . v. .1 1 I». .
V . • i ... |.ai.>i.'- '•.•!•! I ,
k '. ■ .1.. 1 •. ''
/ . ...; 1 1. 11. 1.
« •'.■•.». .•• \i i. fc'i
vii- ", • :. / '—.kf I. • 4" ,
.-. '• .-. ,1-. X.f I.
.'••-.. .• •.••.•«.•. .,•;•'
• • I. »:
.. • • . .. i
f?^ •j, «.*.« rr. n».r «»■•!</. fi. UL M
s ' •«».«/ '..'«•»«••'. .\:. i:( t-lw
«i- ■ •. '»1 .•..'. .t. «I. «: ^
Yu:.. .'. \ I. f .«:.•« f''-c'.i c'/ii*^ Jl
t:i. t 'O
%:ii;; u-. I. lii. L ti. '/.< ''»>'pr>iA^^'-7.
(.. ■ •.«!„ . .
/tf 4.. •',?.".■..«♦ T i ■•'»/■ :S« H* I
•l.ill. «• •
!'• .1 :..• *ri-.J .!•'.• !j«''
f '. " .«■'.•a . < •. i\. T '. .r.. .| " '.
\'. :■• ■«•, \. 1. / •«•.« -.«(. ^-."1 :;*•
';'■ ••■ /, .!•,. »l'l .' ■
«'.ifii.h^ •!», .i«:j. t...|.- . .. j-.
«/'•1..'"; . .L. \ i.l. 1 1'
«l.llMIV t.; I*, n. •* - ..:• •',
«X •*l.'«:! ..r.ii»)./. .1«. \il. ."*
« •:•••.•;. I' t. 'I 1."./, .1; x:. :.*.
/. • . *:'..i,'. .li. 1. • .'•' ♦ J.
• •' . \i.. :-j\
. .••• .1. , it. i'i, ; «j
/ /•«.'■. .V. . . l*'^
•1 • '. '-• -:■ • * -
\r. -.:-.!..' . J . . :.
^n«< ,-. ".. : •, .1. : . • . '• \' ".•
\' V u . ■■i.' .:, 'I : ■:•. .. .1 .•. ". •■
V!'.l:.i ■:-u». }. .:. \ ii! ■.■•i-i.' .1
't .. .; V. ;
I'» II ... I.. I. • \
li:.
.■ ' ' • • . .T ;ii
• .r .. • .|. . , L . i\
^> *•:.. ..*»■■'.. .1. . ' . '. :.
'. : ...,1. ^l, %•!• Ij
«•.'. .1. \i:. : •-
IX..'.^. .. ;•. •'. ;, l. • '., .1. \. i.
I. k.. . . * ..< ( ^. I •. * '
... ...-• ..•
: . ' ■"•. •♦■..,*• .: . •. .
.« •. '..,.! i\ .. ■ •
X
.\ . ••.- «. i.*. •' X.1' :!.■.'• i\ ? •
A-ii>i.< >. , I. i'> .\ j:.:.t 1*. 4. i •'
Z
/if. • •'!.- .. i. i il.i*^nt!. ' . .1
. ■.'■).
/••i'i\«-».. i. «.i. 7.'\h:t. ''<
1''. II V. .. Jk.
.!• •. :•, I. .« ,
.. '-